Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 706/14
Data wyroku: 2014-09-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Kupcewicz, Adam Sygit, do Joanna Wojciechowska
Słowa kluczowe: Szkoda
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk

Sygn. aktIV Ka 706/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 września 2014 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Adam Sygit (sprawozdawca)
Sędziowie SO Piotr Kupcewicz
SR del. do SO Joanna Wojciechowska
Protokolant stażysta Mateusz Pokora
przy udziale Jerzego KoźmińskiegoProkuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy
po rozpoznaniu dnia 17 września 2014 r.
sprawyK. W.s.(...)ur. (...)wM.
oskarżonego zart. 286§1 k.k.w zw. zart. 270§1 k.k.i w zw. zart. 11§2 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy
z dnia 19 maja 2014 roku - sygn. akt XVI K 159/14
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 4; w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i jego wydatkami obciąża Skarb Państwa.
Sygn. akt IV Ka 706/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 19 maja 2014 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze akt XVI K 159/14, oskarżonegoK. W.uznano za winnego tego, że w dniu 1 czerwca 2007 roku wB.przyul. (...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem(...)sp. o.o. wW.poprzez wprowadzenie jej w błąd w ten sposób, że przy zawieraniu dwóch umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych nr(...)i(...)wprowadził pracownika działającego w imieniu pokrzywdzonego w błąd, co do swojego zatrudnienia i możliwości finansowych a tym samym zamiaru i możliwości wywiązania się z warunków umowy, poprzez przedłożenie jako autentycznego podrobionego zaświadczenia o zatrudnieniu i dochodach zfirmy PHU (...)z siedzibą wM., podczas gdy nie był on zatrudniony w tej firmie, przez co doprowadził do podpisania tych umów i wydania mu w promocyjnej cenie dwóch aparatów telefonicznych oraz do korzystania z usług telekomunikacyjnych, za które nie dokonał płatności, czym spowodował łączne straty w wysokości 5.448,25 zł na szkodę(...)sp. z o.o. wW., tj. występku zart. 286 § 1 k.k.iart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to, na mocyart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k., wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres dwóch lat tytułem próby oraz na podstawieart. 33 § 2 k.k.orzeczono karę grzywny w liczbie 30 stawek dziennych po 10 złotych każda. Ponadto, na podstawieart. 72 § 2 k.k., zobowiązano oskarżonego na naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę kwoty 5.448,25 złotych na rzecz(...) S.A.weW., która nabyła wierzytelność od(...)sp. z o.o. wW.w terminie dwóch lat od uprawomocnienia się wyroku. Jednocześnie zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatę i obciążono go wydatkami poniesionymi w sprawie.
Od powyższego wyroku apelację wniosła Prokuratura Rejonowa Bydgoszcz-Północ, skarżąc wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego i zarzucając obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia a mianowicieart. 343 § 7 k.p.k.w zw. zart. 335 § 1 k.p.k., polegającą na wydaniu wyroku zgodnie z wnioskiem złożonym przez prokuratora o skazanie oskarżonego bez przeprowadzenia rozprawy i orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w trybieart. 72 § 2 k.k., w sytuacji gdy szkoda wyrządzona przestępstwem została w całości naprawiona pokrzywdzonemu przez osobę trzecią, zaś podmiotowi na rzecz którego sąd orzekł obowiązek naprawienia szkody nie przysługiwał status pokrzywdzonego ani też osoby uprawnionej w rozumieniuart. 72 § 2 k.k., co winno skutkować nieuwzględnieniem wniosku prokuratora w trybieart. 335 § 1 k.p.k.i skierowaniem sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych, wnosząc o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W toku rozprawy odwoławczej skarżący zmodyfikował wniosek apelacji i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie orzeczenia zawartego w punkcie 4.

Sąd odwoławczy zważył, co następuje:
Apelacja była zasadna i skutkowała zmianą wyroku w sposób określony przez skarżącego w toku rozprawy odwoławczej.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż oskarżony przypisanego mu przestępstwa dopuścił się na szkodę spółki(...)z siedzibą wW.. Na mocy umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 31 grudnia 2008 roku właścicielem roszczeń a wynikających z tego czynu stała się(...) spółka akcyjnaz siedzibą weW.(k. 1, 8, 19), w związku z czym spełnienie świadczenia winno nastąpić na rzecz tej firmy. Racje ma jednak skarżący, że Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w sposób wadliwy przyjął, iż taka sytuacja umożliwiała nałożenie obowiązku probacyjnego naprawienia szkody, zgodnie zart. 72 § 2 k.k., właśnie na rzecz tego podmiotu. Błędny jest pogląd wyrażony w części motywacyjnej zaskarżonego orzeczenia, że ponieważkodeks karnyprzewiduje możliwość naprawienia szkody również na rzecz „innych osób uprawnionych”, o czym stanowi chociażbyart. 46 § 1 k.k., możliwe jest zobowiązanie do naprawienia szkody na rzecz spółki, która stała się osobą uprawnioną do uzyskania roszczenia wynikającego z popełnionego przestępstwa.
Sąd odwoławczy uznaje za słuszne stanowisko wyrażone przez apelującego, że na podstawie umowy cywilnoprawnej (cesji wierzytelności) inny podmiot nie uzyskuje statusu pokrzywdzonego przestępstwem a tym samym uprawnień mu przysługujących w postępowaniu karnym. Nieuprawnione było powoływanie się przez sąd I instancji na regulacjęart. 46 § 1 k.k.jako mającą potwierdzać zasadność wydanego w tym zakresie rozstrzygnięcia (w trybieart. 72 § 2 k.k.), skoro przepis ten nie określa zakresu osób na których rzecz może zapaść orzeczenie naprawienia szkody. Dla jego określenia należy odwołać się do przepisówkodeksu postępowania karnegoa wskazujących na warunek bezpośredniości pokrzywdzenia (z wyjątkiem wynikającym zart. 49 § 3 k.p.k.). Takiej bezpośredniości brak jest w sytuacji, gdy pokrzywdzony zbywa swe roszczenia majątkowe a wynikające z popełnienia przestępstwa na rzecz innego podmiotu.
Wyrok w przedmiotowej sprawie zapadł po uwzględnieniu wniosku złożonego w trybieart. 335 § 1 k.p.k.(k. 63v), zgodnie z ustaleniami poczynionymi w toku postępowania przygotowawczego (k. 54) i zmodyfikowanymi w toku postępowania sądowego (k. 72). Stwierdzenie przez instancję odwoławczą wadliwości zaskarżonego orzeczenia, choć pozostającego w zgodzie z ustalonymi przez strony postępowania warunkami, nie determinuje jednakże konieczności jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrolę instancyjną wyroku wydanego w trybie określonym wart. 343 k.p.k., poza modyfikacją wynikającą zart. 434 § 3 k.p.k., przeprowadza się bowiem na zasadach ogólnych (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2013 roku w sprawie o sygn. akt I KZP 5/13). Tym samym brak jest wyłączeń zastosowaniaart. 437 § 1 k.p.k.w pełnym jego brzmieniu, tj. również poprzez zmianę zaskarżonego orzeczenia.
Wobec powyższego tryb procedowania przed sądem I instancji nie była przeszkodą do zmiany zaskarżonego wyroku w sposób postulowany przez skarżącego na etapie rozprawy odwoławczej. Dlatego, skoro orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody w tej sytuacji stało się bezprzedmiotowe (szkoda wyrządzona osobie bezpośrednio pokrzywdzonej przestępstwem została bowiem zrekompensowana wskutek odpłatnej cesji wierzytelności –vide: orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2007 roku w sprawie III KK 470/06, publ. LEX nr 262685 i uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2013 roku w sprawie IV KK 332/12, publ. LEX nr 1298120), to tym samym rozstrzygnięcie podjęte w tej materii przez sąd I instancji musiało być uznane za wadliwe. W związku z tym zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylono rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 4, w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymano w mocy i zwolniono oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i jego wydatkami obciążono Skarb Państwa.