Sąd Okręgowy w Koninie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 183/14
Data wyroku: 2014-06-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Przyłębska-Grzybowska
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 445 kc, art.481 kc

Sygnatura akt I 1Ca 183/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
K., dnia 06-06-2014 r.
Sąd Okręgowy w Koninie, I Wydział Cywilny

w składzie:
Przewodniczący: SSO Iwona Przyłębska-Grzybowska
Sędzia: SO Aleksandra Bolczyk-spr Sędzia: SO Iwona Złoty
Protokolant: st. sekr. sąd. Magdalena Szulc

po rozpoznaniu w dniu 06-06-2014 r. w Koninie
na rozprawie
sprawy z powództwaA. K.
przeciwko(...) SAwW.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Koninie
z dnia 28 lutego 2014 r sygn. akt IC 1745/12
I Zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 i 2 w ten sposób, że początkową datę płatności odsetek od zasądzonej powodowi kwoty 13.500 zł określa na dzień 5 lipca 2012 r zamiast na dzień wyroku.
II Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 445 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w instancji apelacyjnej.

  Iwona Złoty Iwona Przyłębska-Grzybowska Aleksandra Bolczyk
Sygn. akt I 1 Ca 183/14

UZASADNIENIE
PowódA. K.wystąpił przeciwko(...) S.A.wW.o zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 13.500 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 05.07.2012r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu.
Pozwany(...) S.A.wW.w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2014r. Sąd Rejonowy w Koninie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 13500zł z ustawowymi odsetkami od dnia wyroku do dnia zapłaty , oddalił powództwo w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach procesu .
U podstaw rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego legły następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne .
W dniu 12.03.2012r. wK.na skrzyżowaniu ulicZ. i. F., kierujący pojazdem markiO. (...)onr rej. (...)J. C.nie udzielił pierwszeństwa przejazdu i doprowadził do zderzenia z kierowanym przez powoda pojazdem markiA. (...)o nr rej.(...)Za powyższeJ. C.został ukarany mandatem karnym.J. C.był ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych u pozwanego (okoliczności bezsporne).
Po około trzech godzinach od zdarzenia powód udał się do szpitala na izbę przyjęć, gdzie nie stwierdzono żadnych obrażeń i jedynie zapisano leki przeciwbólowe .
W wyniku przedmiotowego zdarzenia powód doznał urazu skrętnego kręgosłupa w odcinku lędźwiowym, co spowodowało zespół bólowy kręgosłupa lędźwiowego, skutkujący 5% długotrwałym uszczerbkiem na zdrowiu, przy czym częściowo zespół bólowy był spowodowany urazem, a częściowo zmianami zwyrodnieniowo-dyskopatycznymi kręgosłupa, które nie mają związku ze zdarzeniem. Dodatkowo u powoda występuje bowiem schorzenie samoistne w postaci zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych kręgosłupa lędźwiowego z cechami dyskopatii zwyrodnieniowej na poziomie L5-S1 i zespół nadpobudliwości nerwowej. Skręcenie kręgosłupa lędźwiowego nie spowodowało zmian urazowych w strukturach kostnych i nie będzie skutkowało następstwami w przyszłości.
Dodatkowo przedmiotowa kolizja spowodowała u powoda zaburzenia adaptacyjne o typie reakcji lękowej, stanowiące 5% długotrwały uszczerbek na zdrowiu. W kwestii zaburzeń adaptacyjnych powód ma szansę na całkowity powrót do zdrowia, ale powinien podjąć terapię psychologiczną.
Powód orzeczeniem(...)ds. Orzekania o Niepełnosprawności wK.z dnia 20.11.2013r. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności okresowo do dnia 31.01.2015r., a jako przyczynę niepełnosprawności stwierdzono schorzenie narządu ruchu.
Dokonując oceny materiału zebranego w sprawie Sąd Rejonowy uznał zeznania powoda i świadkaM. B.za częściowo wiarygodne. Sąd I instancji nie dał wiary tym zeznaniom w części, w jakiej powód i świadek zaprzeczają wcześniejszym dolegliwościom powoda ze strony kręgosłupa i podali jako skutek urazu zerwanie ścięgna, albowiem zeznania te sprzeczne były z opiniami biegłych lekarzy neurologa i ortopedy-Z. R.iM. G.. W pozostałej części Sąd Rejonowy ocenił zeznania powoda i świadka jako wiarygodne, ponieważ znajdowały one potwierdzenie w dokumentach zebranych w niniejszej sprawie, , jak również w opiniach biegłych.
Za w pełni przydatne Sąd I instancji uznał opinie biegłych lekarzyM. G.,Z. R.iM. R.. Sąd Rejonowy udzielił im przymiotu wiarygodności albowiem wszystkie opinie sporządzone zostały profesjonalnie, są jasne i kompletne. Konkluzje opinii nie były kwestionowane przez strony.
Dokumenty, na podstawie których ustalono stan faktyczny Sąd Rejonowy uznał za całkowicie wiarygodne z uwagi na ich autentyczność i niekwestionowanie ich przez strony .
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał roszczenie powoda za zasadne i znajdujące podstawę prawną w treści wart. 34 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz.U. z 2003 Nr 142, poz. 1152 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, uszkodzenie lub zniszczenie mienia.
Sąd Rejonowy powołał również przepisart. 444 kc., stosownie do którego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. W takiej sytuacji na podstawieart. 445 kcsąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
W ocenie Sądu Rejonowego nie ma wątpliwości, że spełnione są przesłanki odpowiedzialności pozwanego w zakresie zadośćuczynienia za krzywdę.
W ocenie Sądu I instancji kwota zadośćuczynienia należna powodowi winna być określona na poziomie 16.000 zł. Skoro zaś powód otrzymał już zadośćuczynienie w kwocie 2.500 zł, to jego roszczenie w kwocie 13.500 zł należało uwzględnić w całości. Celem zadośćuczynienia jest wynagrodzenie powodowi krzywdy, jakiej doznał w wyniku wypadku, w szczególności doznanego przez niego bólu, zaburzeń psychicznych oraz związanych z tym cierpień. Jeśli zatem powód uznał, że żądana przez niego kwota będzie stanowić wystarczające zadośćuczynienie, Sąd Rejonowy zasądził zadośćuczynienie w takiej właśnie wysokości.
Przyznane zadośćuczynienie ma również na celu złagodzenie niedogodności, jakie musiał znosić powód, a wynikające z faktu, iż doznał on długotrwałego uszczerbku na zdrowiu - łącznie 10% . W przypadku powoda doszło do nałożenia się dolegliwości bólowych spowodowanych urazem skrętnym kręgosłupa w odcinku lędźwiowym z dolegliwościami spowodowanymi schorzeniem samoistnym w postaci zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych w tymże odcinku kręgosłupa. W rezultacie powód odczuwał silne dolegliwości bólowe i dodatkowo wystąpiły zaburzenia adaptacyjne. Nadto z powodu stanu narządu ruchu został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę Sąd Rejonowy na podstawieart. 444 kciart. 445 kczasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 13.500 zł.
O odsetkach Sąd I instancji orzekł na podstawieart. 481 § 1 i § 2 kc, zasądzając je od dnia wyroku, a oddalając żądanie o odsetki w pozostałym zakresie w 2 punkcie wyroku. Zdaniem Sądu skoro ustalono wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia w oparciu o stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, to odsetki musiały być zasądzone dopiero od tej daty.
O kosztach procesu w punkcie 3 Sąd Rejonowy orzekł na podstawieart. 100 kpc. zasądzając od pozwanego na rzecz powoda całość kosztów procesu, gdyż powód uległ jedynie w zakresie roszczenia o odsetki za okres od 05.07.2012r. do dnia wyroku. Na poniesione przez powoda koszty procesu złożyły się: opłata sądowa od pozwu – 675 zł, koszty zastępstwa procesowego – 2.400 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, należne zaliczki na biegłych – 1.002,15 zł.
W punkcie 4 wyroku Sąd Rejonowy na podstawieart. 84 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychnakazał zwrócić powodowi nadpłacone przez niego koszty sądowe wysokości 197,85 zł.
Apelację od powyższego wyroku wniósł powód zaskarżając go w części , ( punkt 2 wyroku ) oddalającej powództwo 5 lipca 2012r. do dnia 27 lutego 2014r. w zakresie odsetek ustawowych liczonych od kwoty 13500 zł od dnia , zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnięart. 481 kc.w zw. zart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych , Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychi w konsekwencji przyjęcie ,że odsetki od zadośćuczynienia , do którego wypłaty zobowiązany jest pozwany należą się od dnia wyrokowania , a nie od daty żądanej przez powoda .
W oparciu o powyższy zarzut powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda odsetek ustawowych od kwoty 13500 zł. od dnia 5.07. 2012r. do dnia 27.02. 2014r. i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania , w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje wg. norm przepisanych .
Sąd Okręgowy zważył , co następuje :
Apelacja powoda okazała się być uzasadniona i doprowadziła do wydania orzeczenia o charakterze reformatoryjnym .
Podniesiony w apelacji zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów prawa materialnego ocenić należy w okolicznościach niniejszej sprawy jako trafny .
Rację ma bowiem skarżący wywodząc , że Sąd Rejonowy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym niezasadnie ustalił datę płatności odsetek od zasądzonego powodowi roszczenia dopiero od daty wyrokowania .
Należy bowiem zauważyć , że zdarzenie , z którym powód wiąże dochodzone roszczenie miało miejsce w dniu 12 marca 2012r. , a żądanie zadośćuczynienia w kwocie 16000 zł powód zgłosił ubezpieczycielowi pismem z dnia 19.06.2012r. ( vide pismo w aktach szkodowych ) , prowadząc z nim wcześniej korespondencję ( od dnia 29 marca 2012r.) i domagając się zadośćuczynienia , wskazując ,że kwota, jakiej domagał się pierwotnie jest kwotą wstępną , która ostatecznie miała zostać sprecyzowana po skompletowaniu całości dokumentacji w sprawie . Po rozpatrzeniu zgłoszonych przez powoda roszczeń decyzją z dnia 4.07. 2012r. pozwany przyznał powodowi świadczenie w wysokości 3179,53 zł , z czego 2500 zł . tytułem zadośćuczynienia .
Trzeba podkreślić , że o dacie początkowej świadczenia odsetkowego przy zasądzeniu zadośćuczynienia decyduje to, na jaką datę ukształtował się stan faktyczny będący podstawą oceny wysokości przedmiotowego świadczenia. O ile stan taki został ukształtowany w dacie wezwania do zapłaty, a co za tym idzie - wysokość zadośćuczynienia jest oceniana z odwołaniem się do tych okoliczności faktycznych, to odsetki należą się od daty wezwania do zapłaty. O ile jednak podstawą oceny są także okoliczności faktyczne, które miały miejsce pomiędzy datą wezwania do zapłaty a datą wyrokowania, to odsetki należą się do daty ustalenia wysokości zadośćuczynienia przez Sąd ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 30.11.2012r. ( I ACa 1107/12 LEX nr 1280322).
Prawidłowe rozstrzygnięcie o odsetkach od kwoty zasądzonej z tytułu zadośćuczynienia wymaga ustalenia i rozważenia, czy zadośćuczynienie zostało określone biorąc pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili wyrokowania, czy też stan rzeczy istniejący w innej dacie (wcześniejszej i jakiej), czy w dacie zgłoszenia żądania zapłaty zadośćuczynienia znane były już wszystkie okoliczności mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy, a tym samym wysokość zadośćuczynienia i czy w tej dacie żądana kwota z tytułu zadośćuczynienia była usprawiedliwiona co do wysokości, czy też po zgłoszeniu żądania lub w trakcie procesu ujawniły się nowe okoliczności mające wpływ na rozmiar krzywdy i czy wysokość zadośćuczynienia była ustalana mając na uwadze okoliczności istniejące w dacie wyrokowania.
Rację ma powód twierdząc w apelacji ,że krzywda doznana przez niego w rozmiarze odpowiadającym zasądzonemu zadośćuczynieniu zaktualizowała się już w dacie wskazanej w pozwie .
Niewłaściwa likwidacja szkody przez pozwanego , który w postępowaniu likwidacyjnym „oszacował „ doznaną przez powoda krzywdę w sposób niedostateczny , nie może być premiowana .
Obecnie przyjmuje się, iż funkcja odszkodowawcza odsetek dominuje nad ich funkcją waloryzacyjną. W sytuacji , z jaką mamy do czynienia w nin. sprawie zasądzenie odsetek od daty wyrokowania prowadziłoby w istocie do ich umorzenia za okres sprzed daty wyroku i stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie dłużnika, skłaniające go niekiedy do jak najdłuższego zwlekania z opóźnionym świadczeniem pieniężnym, w oczekiwaniu na orzeczenie sądu znoszącego obowiązek zapłaty odsetek za wcześniejszy okres( por. wyrok Sądu Apelacyjnego Gdańsku z dnia 26 lipca 2013 r. I Aca 321/13 , LEX nr 1362680 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 13 .02. 2014r. , IIIAPa 2/14 , LEX nr 1437851. Jeżeli zobowiązany nie płaci zadośćuczynienia w terminie wynikającym z przepisu szczególnego lub w terminie ustalonym zgodnie zart. 455 kc., uprawniony nie ma możliwości czerpania korzystania z zadośćuczynienia , jakie należy mu się w tym terminie . W konsekwencji odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia należnego uprawnionemu już w tym terminie powinny się należeć od tego właśnie terminu ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27.02. 2014r. I ACa 762/13 ( LEX nr 1438105) oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 stycznia 2014r. I ACa 947/13 LEX nr 1425483 ) .
W nin. sprawie dla oznaczenia terminu początkowego biegu odsetek prawnie irrelewantne było przeprowadzenie postępowania dowodowego przed Sądem I instancji , w wyniku którego ostatecznie określony został rozmiar krzywdy powoda , zwłaszcza ,że dokonano wówczas jedynie oceny okoliczności i skutków wypadku , poznanych przez pozwanego w postępowaniu likwidacyjnym . Pozwany dokonał czynności niezbędnych dla ustalenia krzywdy powoda skutkujących decyzją o częściowym zaspokojeniu jego roszczeń . Wypłacając powodowi tylko część świadczenia na etapie przedsądowym , po ustaleniu okoliczności determinujących jego wysokość , miała świadomość znacznie większych roszczeń powoda i tym samym ryzyka uwzględnienia ich przez Sąd .
Powyższe rozważania prowadzą do korekty zaskarżonego wyroku po myśliart. 386 §1 kpc. .
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł po myśliart. 98§1 kpc. . Na zasądzoną na rzecz powoda od pozwanego tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę składa się uiszczona przez powoda opłata od apelacji ( 145 zł ) i poniesione przez niego koszty zastępstwa procesowego w kwocie 300 zł stosownie do§ 6ust.pkt. 3w zw. z§ 12 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

  Aleksandra Bolczyk Iwona Przyłębska Grzybowska Iwona Złoty