Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 602/14
Data wyroku: 2014-07-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Natalia Lipińska
Słowa kluczowe: Renta Socjalna
Podstawa prawna: Art. 4 ust 1, art. 5 ustawy z dnia 27.06.2003r. o rencie socjalnej (Dz.U. 2003 Nr 135 poz. 1268)

Sygn. akt IV U 602/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lipca 2014 roku
Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Natalia Lipińska
Protokolant: stażysta Monika Barwacz
po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaA. L.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 17 kwietnia 2014 roku nr(...)
w sprawieA. L.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o rentę socjalną
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującej sięA. L.prawo do renty socjalnej od dnia 01 lutego 2014 roku na okres lat dwóch.
Sygn. akt IV U 602/14

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie

z dnia 25 lipca 2014 r.
Decyzją z dnia 17 kwietnia 2014 r., nr(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT., na podstawieart. 4 ust. 1 ustawy z dnia27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej(Dz. U. z 2013 r. poz. 982), odmówiłA. L.przyznania prawa do renty socjalnej. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, że ubezpieczona nie spełnia warunku całkowitej niezdolności do pracy określonejw/w przepisem, co jest niezbędną przesłanką dochodzenia prawa do renty socjalnej, ponieważ Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 11 kwietnia 2014 r. uznała, że ubezpieczona nie jest całkowicie niezdolna do pracy.
Odwołanie od tej decyzji wniosłaA. L., domagając się jej zmiany i przyznania prawa do renty socjalnej. W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że stan zdrowia uniemożliwia jej wykonywanie jakiejkolwiek pracy.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.W uzasadnieniu wskazał, że roszczenieA. L.o przyznanie renty socjalnej jestw świetle orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 11 kwietnia 2014 r. bezzasadne- stosownie do treściart. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej, bowiem odwołująca nie spełnia przesłanek określonych w/w przepisem, z kolei odwołanie nie wnosi żadnych nowych okoliczności, które miałyby wpływ na zmianę tego orzeczenia.

    Bezsporne w niniejszej sprawie było, żeA. L., urodzona(...)r.,z zawodu jest technikiem żywienia, ukończyła dwuletnie pomaturalne studium informatyczne i podjęła naukę w policealnym studium administracyjnym, które z trudem ukończyła bez zdobycia tytułu- z uwagi na chorobę.
Od 26 stycznia 2007 r. do 31 stycznia 2014 r. wnioskodawczyni pobierała rentę socjalną.
W dniu 31 grudnia 2013 r. wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o ponowne przyznanie jej prawa do tego świadczenia.
Zaskarżoną decyzją z dnia 17 kwietnia 2014 r. ZUS Oddział wT.odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do renty socjalnej, ponieważ Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 11 kwietnia 2014 r. uznała, że ubezpieczona nie jest całkowicie niezdolna do pracy.
(okoliczności bezsporne)
Nadto Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy:
Lekarz Orzecznik ZUS w opinii lekarskiej z dnia 24 marca 2014 r. stwierdził u wnioskodawczyni:

-

wrodzony przerost nadnerczy,

zaburzenia wielogruczołowe,

skrócenie kończyny dolnej prawej,

otyłość olbrzymią.

W konsekwencji, uznał, że ubezpieczona jest nadal całkowicie niezdolna do pracy na okres do 31 stycznia 2017 r.
Na skutek zarzutu wadliwości, sprawa skierowana została do Komisji Lekarskiej ZUS, która w opinii lekarskiej z dnia 11 kwietnia 2014 r. rozpoznała u wnioskodawczyni:

-

otyłość olbrzymią,

zespół nadnerczowo- płciowy w przebiegu wrodzonego niedoboru 21- hydroksylazy,

wrodzony przerost nadnerczy,

subkliniczną niedoczynność tarczycy,

zespół metaboliczny,

endometriozę- stan po dwukrotnym leczeniu operacyjnym ginekologicznym.

Orzeczenie to legło u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
dowód:

-

orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 24.03.2014 r.- k. 28 cz. I akt ZUS,

orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 11.04.2014 r.- k. 30 cz. I akt ZUS,

W celu ustalenia, czy odwołująca jest całkowicie niezdolna do pracy oraz kiedy powstała u niej ewentualna całkowita niezdolność do pracy, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego lekarza sądowego: lek. med.M. B.- specjalisty chorób wewnętrznychi endokrynologa.
W wydanej opinii biegły specjalista chorób wewnętrznych i endokrynolog zdiagnozował u odwołującej:

-

zespół nadnerczowo- płciowy w przebiegu wrodzonego niedoboru 21- hydroksylazy,

wrodzony przerost nadnerczy z zespołem utraty soli,

niedoczynność tarczycy,

zespół metaboliczny,

otyłość olbrzymią,

hyperlipidemię,

usunięcie torbieli endometrialnej jamy Douglasa,

usunięcie przydatków lewych,

bielactwo,

nietrzymanie moczu,

żylaki kończyn dolnych,

zespól bólowy kręgosłupa i stawów obwodowych.

W oparciu o przeprowadzone badanie oraz wyniki badań specjalistycznych uznał, że odwołująca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy od 1 lutego 2014 r. na okres dwóch lat.
W uzasadnieniu opinii podał, że obecnie ograniczenia wydolnościowe badanej wynikają z jej olbrzymiej otyłości, narastającej w szybkim czasie (od 2012 r. wzrost wagio około 30 kilogramów). Aktualnie waga opiniowanej przekracza 180 kilogramów. Próba podania w/w większych dawek hormonów, celem uzyskania spadku wagi, zakończyła się niepowodzeniem z powodu wystąpienia działań ubocznych w układzie sercowo- naczyniowym pod postacią tachyarytmii. Niewydolność nadnerczowa jest prawidłowo wyrównana suplementacją doustną. Nie występują objawy niedoborowe i objawy dekompensacji. Do tej pory nie było potrzeby hospitalizacji badanej z powodu niedoborów hormonalnych, zaburzeń świadomości czy zaburzeń elektrolitowych. Odwołująca nie może poruszać się sprawnie z uwagi na otyłość. Utrzymanie przez dłuższy czas niezmiennej pozycji wyzwala u niej bóle mięśni z ich usztywnieniem bólowym. Otyłość będąca obrazem zespołu nadnerczowego jest przyczyną całkowitej niezdolności do pracy zarobkowej.
dowód:

-

opinia sądowo- lekarska z dnia 24.06.2014 r.- k. 14-18,

Sąd podzielił wnioski wynikające z opinii biegłego specjalisty chorób wewnętrznych i endokrynologa, uznając, że opinia ta sporządzona została w sposób rzetelny, po przeprowadzeniu badania ubezpieczonej oraz bardzo szczegółoweji wszechstronnej analizie dokumentacji zgromadzonej w aktach rentowych, przy czym biegły legitymował się fachową wiedzą oraz odpowiednim doświadczeniem zawodowym. W ocenie Sądu, dokonana przez biegłego diagnoza schorzeń występującychu wnioskodawczyni jest prawidłowa, zaś wnioski wynikające z opinii korespondują ze zgromadzoną dokumentacją medyczną oraz bazują na wynikach przeprowadzonego badania, co czyni opinię wewnętrznie spójną, logiczną i kompletną. Opinia w sposób jednoznaczny i przejrzysty obrazuje stan zdrowia odwołującej i w oparciu o aktualne wskazania wiedzy medycznej kategorycznie rozstrzygają kwestię wpływu stwierdzonych u niej schorzeń na zdolność do pracy. Z tych też powodów, Sąd w pełni podzielił wnioski wynikające z opinii biegłego sądowego odnośnie dalszej całkowitej okresowej niezdolności opiniowanej do pracy zarobkowej.
W piśmie procesowym z dnia 18 lipca 2014 r. (data prezentaty) organ rentowy wniósł o uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez dopuszczenie w sprawie dowodu z opinii biegłego z zakresu ortopedii celem ustalenia, czy otyłość olbrzymia powodujeu wnioskodawczyni niezdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, w tym pracy umysłowej w niepełnym wymiarze godzin. Na uzasadnienie tego wniosku ZUS podał, że schorzenia leżące w zakresie specjalizacji biegłego endokrynologa są prawidłowo wyrównane, bez cech dekompensacji, natomiast proponowana całkowita niezdolność do pracy wynika z ograniczeń narządu ruchu z powodu otyłości olbrzymiej.
Wydana w sprawie opinia wyjaśnia wszystkie kwestie sporne w sposób pełny, powołując się na rzeczowe, konkretne i przekonujące argumenty. W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej nie ma potrzeby uzupełniania postępowania dowodowego i dopuszczania dowoduz opinii biegłego ortopedy. Według organu rentowego, biegły ten miałby ustalić, czy otyłość olbrzymia powoduje u wnioskodawczyni niezdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, w tym pracy umysłowej w niepełnym wymiarze godzin. Na to pytanie odpowiedział już biegły endokrynolog w opinii z dnia 24 czerwca 2014 r., będący jednocześnie specjalistą chorób wewnętrznych, a zatem osobą posiadającą wystarczającą wiedzę z zakresu medycyny i doświadczenie, potrzebne do oceny stanu zdrowia odwołującej. Analiza wydanej w sprawie opinii sądowo- lekarskiej prowadzi do wniosku, że biegły ten przeprowadził dokładny wywiad z opiniowaną, a następnie wykonał badanie przedmiotowe. W punkcie 8 opinii, dotyczącym opisu narządu ruchu, wskazał na prawidłowy kręgosłup szyjny, piersiowyi lędźwiowo- krzyżowy z lordozą- ograniczeniem ruchomości (skoliozą niebadalną z uwagi na masę ciała), brak obrzęków w stawach obwodowych, zmienione obrysy stawówi ograniczenie ruchomości w stawach biodrowych, kolanowych, skokowych, barkowych, łokciowych i nadgarstkowych, skrócenie prawej kończyny dolnej; w punkcie 5, dotyczącym układu krążenia, na żylaki kończyn dolnych, podudzi i ud, a w punkcie 9, dotyczącym układu nerwowego i stanu psychicznego, na prawidłowe odruchy kończyn górnych i kończyn dolnych, ograniczoną zborność ruchów z powodu nadmiaru tkanki tłuszczowej, kończyny ustawione w pozycji przymuszonej do tułowia z powodu otyłości oraz spowolniały i ociężały chód. Jak wynika z treści wydanej opinii, ograniczenia wydolnościowe badanej wynikają z jej olbrzymiej otyłości, narastającej w szybkim czasie- obecnie jest to waga przekraczająca180 kilogramów (od 2012 r. nastąpił wzrost masy ciała o około 30 kilogramów). Otyłość ta jest obrazem zespołu nadnerczowo- płciowego w przebiegu wrodzonego niedoboru21- hydroksylazy z wrodzonym przerostem nadnerczy, z zespołem utraty soli. Schorzenie to wchodzi zatem w zakres specjalizacji biegłego sądowego- endokrynologa, będącego jednocześnie specjalistą chorób wewnętrznych. W opinii wyraźnie podano, że próba podania wnioskodawczyni większych dawek hormonów, celem uzyskania spadku wagi, zakończyła się niepowodzeniem z powodu wystąpienia działań ubocznych w układzie sercowo- naczyniowym pod postacią tachyarytmii. W przypadku ubezpieczonej nie wchodzi zatemw rachubę dieta czy aktywność fizyczna celem uzyskania spadku wagi ciała, ponieważ otyłość jest skutkiem zespołu nadnerczowego, a zwalczanie jej możliwe jest hormonalnie, co w przypadku odwołującej nie jest możliwe z uwagi na działania uboczne i powikłaniaw układzie krążenia. Biorąc pod uwagę wzrost odwołującej (160 centymetrów) oraz jej obecną masę ciała i duży przyrost wagi w ostatnim czasie, nie trzeba być specjalistą ortopedą, aby móc dokonać oceny możliwości podjęcia przez odwołującą pracy i jej wykonywania. Nawet praca umysłowa wiąże się bowiem z tym, że do miejsca jej wykonywania należy dotrzeć, a potem nie tylko myśleć, ale i przebywać przez dłuższy czas, czy to w pozycji stojącej, czy siedzącej. To zaś w przypadku odwołującej jest niemożliwe z uwagi na ograniczenia związane z wagą. Jest to waga olbrzymia, powodująca, że nawet wykonanie badania nie tylko kręgosłupa, ale i większości narządów wewnętrznych staje się niemożliwe. Biegła w opinii zaakcentowała, że wnioskodawczyni nie może poruszać się sprawniez powodu otyłości, a utrzymanie przez dłuższy czas niezmienionej pozycji wyzwala u niej bóle mięśni z ich usztywnieniem bólowym. Jeżeli zaś tak, trudno zasadnie twierdzić, że odwołująca byłaby w stanie wykonywać pracę umysłową, nawet w niepełnym wymiarze godzin. Biorąc pod uwagę wszystkie te okoliczności stwierdzić należało, że biegły endokrynolog nie wyszedł poza swoje kompetencje dokonując oceny stanu zdrowia ubezpieczonej i następstw choroby zespołu nadnerczowego w postaci otyłości oraz jej wpływu na niemożność wykonywania pracy. W takim stanie rzeczy, zdaniem Sądu orzekającego, opinia biegłego ortopedy niczego nowego do sprawy nie wniosłaby, zmierzając jedynie do przewłoki postępowania, tym bardziej, że z powodu otyłości, dokonanie dokładnego badania ubezpieczonej nie jest możliwe.
Uwzględniając powyższe, na podstawie wydanej w sprawie opinii z dnia 24 czerwca 2014 r., ocenionej pozytywnie, zgodnie z kryteriami zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Pozostałe okoliczności sprawy Sąd uznał za bezsporne, gdyż nie były w żaden sposób kwestionowane przez strony, zaś dokumenty przedstawione na ich stwierdzenie nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności.
Sąd Okręgowy rozważył, co następuje:
Odwołanie od decyzji ZUS Oddział wT.z dnia 17 kwietnia 2014 r., w świetle ustalonego stanu faktycznego i obowiązujących przepisów prawa, zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej(Dz. U. z 2013 r. poz. 982), renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:

1
przed ukończeniem 18 roku życia;

2
w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej- przed ukończeniem 25 roku życia;

3
w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

Z kolei ustęp 2 tego artykułu statuuje, iż osobie, która spełnia warunki określonew ust. 1, przysługuje:

-

renta socjalna stała- jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała;

renta socjalna okresowa- jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa.

Jak stanowiart. 5 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej, ustalenie całkowitej niezdolności do pracy dokonywane jest na zasadach i w trybie określonychwustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w myśl zaś art. 15 pkt 1, wymienione w nim przepisy tej ustawy, w tymart. 12-14, art. 107 i art. 118 ust. 1-5, w sprawach nieuregulowanych wustawie z dnia27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej, stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z dyspozycjąart. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013 poz. 1440 ze zm.), niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowejz powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest natomiast osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (ust. 2).
Równocześnie, stosownie do treści art. 13 ust. 1 powołanej ustawy, przy ocenie stopnia i trwałości niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania tej zdolności uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia, jak również możność wykonywania dotychczasowej pracy, względnie możliwość przekwalifikowania zawodowego. W myślust. 2, trwałą niezdolność do pracy orzeka się, jeżeli według wiedzy medycznej nie ma rokowań odzyskania zdolności do pracy.
Jak wynika z wydanej w niniejszej sprawie opinii biegłego endokrynologa, odwołująca z uwagi na otyłość olbrzymią (z zespołem metabolicznym i hyperlipidemią), będącą obrazem zespołu nadnerczowo- płciowego w przebiegu wrodzonego niedoboru21- hydroksylazy z wrodzonym przerostem nadnerczy z zespołem utraty soli, jest osobą całkowicie niezdolną do pracy od 1 lutego 2014 r. na okres dwóch lat.
Skoro więc zaskarżona przezA. L.decyzja ZUS Oddział wT.z dnia 17 kwietnia 2014 r. nie była zasadna, należało uwzględnić jej odwołanie, przyjmując jako podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia powołane wyżej przepisy prawa materialnego.
Tym samym, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującej prawo do renty socjalnej od 1 lutego 2014 r. na okres dwóch lat.