Sąd Rejonowy Wrocław Śródmieście we Wrocławiu
X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: X U 750/14
Data wyroku: 2015-01-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Bonczar
Słowa kluczowe: Świadczenia Rehabilitacyjne
Podstawa prawna: art. 21 ustawy z 30.10.2002 r.

Sygn. akt: XU-750/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 08 stycznia 2015r.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu
w składzie:
Przewodniczący: SSR Barbara Bonczar
Protokolant: Grażyna Mazurkiewicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 08 stycznia 2015r. we Wrocławiu
sprawy z odwołaniaA. N.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.
z dnia 04 września 2014r. znak:(...)
w sprawieA. N.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.
oświadczenie rehabilitacyjne

1
oddala odwołanie.

2
nie obciąża stron kosztami postępowania.

UZASADNIENIE
WnioskodawcaA. N.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.z dnia 04 września 2014 r. w przedmiocie przyznania świadczenia rehabilitacyjnego domagając się zmiany decyzji przez przyznanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego w pełnym wymiarze tj. 100 % jego podstawy.
W uzasadnieniu wskazał, że nie zgadza się z decyzją ZUS, gdyż okoliczności zdarzenia, jakim był wypadek przy pracy, któremu uległ w dniu 20 lutego 2014r. nie dają jakichkolwiek podstaw do postawienia zarzutu, że doszło do niego na skutek rażącego naruszenia przepisów ruchu drogowego spowodowane jego rażącym niedbalstwem w rozumieniuart. 21 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. ZUS poza powołaniem się na wyrok Sądu Karnego nie wskazał jakichkolwiek okoliczności w oparciu o które uznał, że doprowadził do wypadku na skutek rażącego niedbalstwa, co czyni trudną polemikę z gołosłownym de facto jego stanowiskiem w tym przedmiocie.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia.
W uzasadnieniu wskazał, że, wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, jednak strona pozwana przeprowadziła postępowanie wyjaśniające. Ustalono, iż wnioskodawca uległ wypadkowi, którego przyczyną było umyślne naruszenie przez niego przepisów dotyczących ruchu drogowego (zgodnie z wyrokiem Sadu Rejonowego w Oławie z dnia 10 września 2014 r., II K 265/14). Dodatkowo wskazał, że zgodnie z protokołem ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy w pkt 5 ustalono, że przyczyną kolizji drogowej było min. niedostosowanie prędkości przez kierującego pojazdem do warunków panujących na drodze.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaA. N.w dacie zdarzenia był pracownikiemR.Sp. z o.o. na stanowisku kierowcy - ładowacza. W dniu 20 lutego 2014 r. wnioskodawca wspólnie ze współpracownikami wykonywał obowiązki polegające na zbiórce odpadów z rejonu obsługiwanego przez firmę. Ok. godz. 14.50 wnioskodawca kierując samochodem ciężarowym jechał przez miejscowośćK.z prędkością ok. 80-83 km/h i przekroczył prędkość administracyjnie obowiązującą na tym obszarze do 50 km/h. Dopuszczalna prędkość kierowanego przez wnioskodawcę samochodu w tym obszarze to 70 km/h. Na skutek nieprawidłowej taktyki jazdy i gwałtownego hamowania utracił panowanie nad kierowanym pojazdem, na łuku drogi zjechał na pobocze, a powróciwszy na jezdnię, na kolejnym łuku drogi doprowadził do utraty stabilności pojazdu na skutek czego pojazd przewrócił się na lewy bok i sunąc po jezdni zatrzymał się w odległości ok. 138 za tablicą miejscowościK..
W wyniku zdarzeniaA. N.doznał zwichnięcia barku lewego, stłuczenia kolana prawego i głowy, urazu odcinka szyjnego kręgosłupa. Wyrokiem z dnia 10 września 2014 r. Sąd Rejonowy w Oławie uznałA. N.za winnego czyny wyczerpującego dyspozycjęart. 177 § 1 k.k.i postępowanie karne warunkowo umorzył na okres próby jednego roku i wymierzył mu świadczenie pieniężne w wysokości 1000 zł. W wyroku SR uznał, że wnioskodawca umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym i nieumyślnie spowodował wypadek.
W protokole powypadkowym z dnia 05 marca 2014 r. stwierdzono, że zdarzenie jest wypadkiem przy pracy zgodnie z definicją wypadku przy pracyart. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Wnioskodawca w okresie od 21 lutego 2014 r. do 20 czerwca 2014 r. pobierał zasiłek chorobowy.
W dniu 12 sierpnia 2014 r. wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. W orzeczeniu z dnia 01 września 2014 r. Lekarz Orzecznik ZUS ustalił, że w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy istnieją okoliczności uzasadniające ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 3 miesięcy licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego.
Decyzją z dnia 04 września 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych O/W.na podstawie przepisówustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwaprzyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 22 sierpnia 2014r. do 19 listopada 2014r. w wysokości 90% podstawy wymiaru. I jednocześnie w związku zart. 21 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowychodmówił wnioskodawcy wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego w związku z wypadkiem przy pracy w wysokości 100 % podstawy wymiaru stwierdzając, że zdarzenie z dnia 20 lutego 2014r. 2010 r. jest wypadkiem przy pracy, ale zachodzą okoliczności wyłączające prawo do świadczeń z ustawy wypadkowej, gdyż wyłączną przyczyną wypadku było rażące naruszenie przez wnioskodawcę przepisów dotyczących ruchu drogowego tj. niedostosowanie prędkości do warunków ruchu drogowego.
Dowód:1) dokumentacja w aktach ZUS,
2) akta Sądu Rejonowego wO.sygn. akt II K 265/14.
Reprezentujący wnioskodawcę pełnomocnik wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu wypadków komunikacyjnych na okoliczność ustalenia jakie uchybienia poczynił wnioskodawca w trakcie zdarzenia i czy były one rażące.
Sąd oddalił wniosek dowodowy pełnomocnika wnioskodawcy, gdyż w sprawie II K 265/14zostal dopuszczony dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu konstrukcji wypadków drogowych. W opinii z dnia 10 marca 2014r. biegły sądowy szczegółowo opisał przebieg zdarzenia z udziałem wnioskodawcy i wskazał przyczyny wypadku tj. nadmierną prędkość. Sąd Karny uznał, że wnioskodawca umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Odwołanie nie było zasadne i jako takie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(Dz. U. z 2002 r., nr 199, poz. 1673 z późn. zm.) za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą: podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych (pkt 1); podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia (pkt 2); w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy (pkt 3).
Zakres pojęcia „w związku z pracą” użytego w definicji wypadku przy pracy obejmuje zatem nie tylko wypadki, które mają miejsce podczas świadczenia pracy, lecz także zdarzenia, które nastąpiły zarówno w związku z wykonywaniem zwykłych czynności pracowniczych lub poleceń przełożonych, jak i w związku z wykonywaniem czynności na rzecz pracodawcy, choćby bez polecenia. Nagłe zdarzenie powodujące uraz lub śmierć pracownika może więc nastąpić w dowolnym czasie i miejscu, pod warunkiem że pozostaje w związku z wykonywaniem czynności pracowniczych przez osobę, która wypadkowi uległa. A zatem dla ustalenia związku zdarzenia z pracą wystarcza stwierdzenie, iż pozostawało ono z pracą w związku czasowym, miejscowym lub funkcjonalnym (por. wyrok SN z dnia 17 lipca 2006 roku, I UK 28/2006).
Zgodnie z treścią przepisuart. 21 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(Dz. U. Nr 199 poz. 1673 ze zm.) świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu, gdy wyłączną przyczyną wypadków, o których mowa wart. 3, było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Wyrażenie „rażące niedbalstwo” nie zostało zdefiniowane wustawie o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, ponadto prawo pracy nie ma własnego pojęcia winy ani też nie definiuje takich pojęć jak umyślność, lekkomyślność, niedbalstwo. W związku z tym zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego dla wyjaśnienia ich znaczenia należy odwołać się do terminów prawa karnego (wyrok SN z dnia 30 listopada 1999 r., II VKN 221/99 OSNAP 2001/6/2005).
Zgodnie zart. 9 § 1 k.k.czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi.Paragraf 2tegoż artykułu stanowi natomiast, iż czyn zabroniony jest popełniony nieumyślnie, jeżeli sprawca nie mając zamiaru jego popełnienia popełnia go jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć. Różnica między umyślnością a nieumyślnością wynika z istnienia lub braku zamiaru sprawcy popełnienia czynu zabronionego. W pojęciu winy umyślnej zawarty jest zawsze zamiar popełnienia czynu, a więc element wiadomości sprawcy, a ponadto element jego woli skierowanej na popełnienie tego czynu („chce popełnić”) lub chociażby godzenia się na jego popełnienie – przy jednoczesnym przewidywaniu możliwości jego popełnienia. Istota nieumyślności polega zaś na braku zamiaru popełnienia czynu, lecz mimo to na jego popełnieniu wskutek niezachowania należytej ostrożności wymaganej w danych okolicznościach.
W orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się, że rażące niedbalstwo jest zachowaniem graniczącym z umyślnością, a zarazem takim, które daje podstawę do „szczególnie negatywnej oceny postępowania” pracownika (por. wyr. Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 15 grudnia 1993 r. III AUr 411 /93,PS1994 r. Nr 4 poz. 14 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 1996 r. III AUr 702/96, OSA 1998 r. Nr 3 poz. 8). Powyższe rozumienie tego pojęcia zapoczątkował Trybunał Ubezpieczeń Społecznych, który w wyroku z dnia 20 września 1973 r. (III TO 84/73, PIZS 1975 Nr 1 s. 74) wyjaśnił, że niedbalstwo pracownika jako przyczyna wypadku przy pracy zwalnia zakład pracy od odpowiedzialności tylko wtedy, jeżeli miało charakter rażący a więc „graniczyło z umyślnością”. Podobny pogląd w omawianej kwestii wyraził takżeJ. P.. Jego zdaniem rażące niedbalstwo polega na naruszeniu przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy i spowodowaniu tym szkody nieprzewidzianej przez sprawcę w skutek graniczącego z umyślnością „niedołożenia należytej uwagi i staranności” (Przydatność dawnego orzecznictwa w ocenie wypadku jako wypadku przy pracy PiZS 1976 Nr 10 s. 45-47).
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 sierpnia 1976 r. (III PRN 19/76 OSNCP 1977 z. 3 poz. 55) wyraził pogląd, że przez działanie z rażącym niedbalstwem należy rozumieć między innymi sytuacje, w których poszkodowany pracownik zdaje sobie sprawę z grożącego mu niebezpieczeństwa, gdyż zwykle ono występuje w danych okolicznościach faktycznych, tak że każdy człowiek o przeciętnej przezorności ocenia je jako ewidentne – a mimo to z naruszeniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy naraża się na to niebezpieczeństwo, ignorując następstwa własnego zachowania.
Sąd Karny w Oławie uznał, że wnioskodawca umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym.
Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd dał wiarę w całości przedstawionym w sprawie dowodom z dokumentów, jako że żadna ze stron w toku postępowania nie podważyła skutecznie ich autentyczności i wiarygodności. W sytuacji prawomocnego wyroku karnego wydanego przez Sąd Rejonowy w Oławie nie sposób było uznać, że okoliczności kolizji drogowej miały w istocie przebieg, jaki został przedstawiony w tym postępowaniu.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca w dniu 20 lutego 2014 r. uległ wypadkowi przy pracy. O godz. 14.50 w miejscowościK.kierując samochodem ciężarowym przekroczył prędkość administracyjne obowiązującą na tym obszarze. W wyniku zdarzeniaA. N.doznał zwichnięcia barku lewego, stłuczenia kolana prawego i głowy, urazu odcinka szyjnego kręgosłupa. Wnioskodawca w okresie od 21 lutego 2014 r. do 20 czerwca 2014 r. pobierał zasiłek chorobowy.
W dniu 12 sierpnia 2014 r. wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.
Zgodnie z art. 18 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby macierzyństwa świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy. W zależności czy świadczenie przysługuje z ubezpieczenia wypadkowego czy też nie, ma różną wysokość. Artykuł 9 ust. 1 ustawy wypadkowej stanowi, że zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia wypadkowego przysługują w wysokości 100 % podstawy wymiaru. Natomiast art. 19 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa świadczenie rehabilitacyjne wynosi 90 % podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za okres pierwszych trzech miesięcy, 75 % tej podstawy za pozostały okres, a jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży - 100 % tej podstawy.
Wnioskodawcy niewątpliwie przysługiwało powyższe świadczenie, bowiem Lekarz Orzecznik ZUS ustalił, że w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy istnieją okoliczności uzasadniające ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 3 miesięcy licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że do zdarzenia doszło z powodu umyślnego naruszenia bezpieczeństwa w ruchu lądowym tj. przekroczenia dopuszczalnej prędkości. Było to więc umyślne działanie ze strony wnioskodawcy, skutkujące powstaniem szkody. Z tego względu świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego na mocy art. 21 ustawy wypadkowej są wyłączone. Pojecie umyślności odnosi się do naruszenia przepisów dot. ochrony życia i zdrowia jako wyłącznej przyczyny wypadku. Z akt sprawy karnej wynika, że poza przekroczeniem prędkości nie zaistniały żadne inne przyczyny wypadku z udziałem wnioskodawcy.
W związku z powyższym Sąd uznał, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 04 września 2014 r. odmawiająca wnioskodawcy wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 22 sierpnia 2014 r. do 19 listopada 2014 r. w wysokości 100 % podstawy wymiaru była prawidłowa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy przepisu art.art. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.
Orzeczenie o kosztach wpkt. IIzapadło na podstawieart. 102 kpc.