Sąd Rejonowy w Świdnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1692/13
Data wyroku: 2015-01-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION
Sędziowie: Wojciech Zatorski

Sygn. akt I Ns 1692/13

POSTANOWIENIE
Dnia 09 stycznia 2015 roku
Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny
w składzie :
Przewodniczący: SSR Wojciech Zatorski
Protokolant: Dominika Ćwieląg
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 stycznia 2015 roku wŚ.
sprawy z wniosku:K. K. (1)
przy udzialeA. K. (1),N. P.,B. P. (1),M. P.,P. P. (1)
o stwierdzenie nabycia spadku poW. K. (1)iA. K. (2), a także o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku

I
stwierdza, że spadek poW. K. (1)

zmarłym w dniu 17 kwietnia 2013 roku wŻ.
ostatnio stale zamieszkałym wŻ.
na podstawie ustawy
nabyli: wdowaA. K. (2)(córkaW.iW.) oraz syn (W.iK.)A. K. (1)po 1/2 części spadku każde z nich;

II
stwierdza, że spadek poA. K. (2)

zmarłej w dniu 05 listopada 2013 roku wŻ.
ostatnio stale zamieszkałej wŻ.
na podstawie ustawy
nabyły:wnukiP. P. (1),M. P.iN. P.(dzieciB.iA.) po 1/3 części spadku każde z nich, wszyscy z dobrodziejstwem inwentarza.
Sygn. I Ns 1692/13    UZASADNIENIE
K. K. (1)wniósł o stwierdzenie nabycia spadku poW. K. (1)na podstawie testamentu oraz poA. K. (2)na podstawie ustawy (k. 3). Uzasadniając wniosek wskazał, że zmarły pozostawił własnoręczny testament, był 2 razy żonaty, przy czym z pierwszą żoną, która zmarła przed nim, miał dwóch synów, tj.K.iA., natomiast z drugą żoną, tj.A.K.dzieci nie miał, do kręgu spadkobierców ustawowych po w/w zmarłym należą zatem jego druga żonaA. K. (2)i synowieK. K. (1)iA. K. (1), natomiastA. K. (2), która zmarła poW. K.pozostawiła po sobie synaB. P. (1)(k. 3o.).
Postanowieniem z 05.03.2014r. wezwano do udziału w sprawie małoletnie dzieci synaA.K.–B. K., tj.P.,M.iN. P.(k.39).
UczestnikA. K. (1)pierwotnie zakwestionował wniosek wskazując, że spadkodawca zapisał mu mieszkanie (k. 38), następnie podał, że nie kwestionuje sporządzonego przez spadkodawcę testamentu, jednak w skład spadku wchodzi także (oprócz mieszkania) samochód i 2 garaże (k. 39), a ostatecznie wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po w/w zmarłym na podstawie ustawy przez synów i drugą żonę zmarłego, ewentualnie jej następców prawnych, kwestionując powołanie do całości spadku na podstawie dokumentu tytułowanego testament, który w rzeczywistości stanowi zapis zwykły (k. 44).
W następstwie wnioskodawca złożył wniosek o przyjęcie jego oświadczenia o odrzuceniu spadku po wł.K.oraz oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w wymaganym terminie, a także wydanie postanowienia zatwierdzającego to oświadczenie (k.58).
Prawomocnym postanowieniem z 21.05.2014r. zatwierdzono oświadczenieK. K. (1)o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku poW. K. (1)–k.77.
Sąd ustalił:
W. K. (1)zmarł dnia 17.04.2013r.
Dowód:
- akt zgonu – k.8
Zmarły w dacie śmierci był żonaty zA.K., która była jego drugą żoną, z którą nie miał dzieci. Miał on natomiast 2 synów z pierwszego małżeństwa, tj.K. K. (1)iA. K. (1).
Dowód:
- akt małżeństwa - k. 9,
- akty urodzenia – k. 7 i 11,
- zapewnienia spadkoweK. K. (1)iA. K. (1)– k. 39 i 38o.
A. K. (2)zmarła 05.11.2013r. Nie pozostawiła testamentu. W chwili śmierci była wdową (poW. K. (1)). Pozostawiła jedno dziecko, tj.B. P. (1).
Dowód:
- akt zgonu – k. 10,
- akt urodzenia – k. 21,
- zapewnienie spadkoweB. P.– k. 51.
W. K.sporządził własnoręczny testament, w którym zapisał synowiA.mieszkanie wŻ.oraz ustanowił na rzecz drugiej żony prawo dożywotniego zamieszkiwania w tym mieszkaniu.
W skład spadku poW. K.wchodzi mieszkanie o wartości ok. 120.000 zł, samochód osobowyS.o wartości ok. 4.000 zł oraz 2 nieruchomości zabudowane garażami o wartościach ok. 18.000 zł i 25.000 zł.
Dowód:
- protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu – k. 37,
- „testament” – k. 12 (k. 4),
- zapewnienie spadkoweA. K.– k. 39.
K. K. (1)dnia 21.05.2014r. odrzucił spadek poW. K. (1).
Ma on 1 dziecko, tj. synaF. K., który również odrzucił spadek poW. K., co uczynił dnia 08.12.2014r. po uzyskaniu zezwolenia sądu rodzinnego na odrzucenie spadku imieniem małoletniego wyrażonego w postanowieniu tego sądu z dnia 07.10.2014r.
Dowód:
- oświadczenia o odrzuceniu spadku – k.76 i 98
B. P. (1)odrzucił spadek po matceA. K. (2).
Ma on trójkę małoletnich dzieci, tj.P.,M.iN. P., które nie składały oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku po jego matce, tj.A. K. (2).
Dowód:
- oświadczenie - k. 2 akt I(...),
- akty urodzenia – k. 54-56,
- zapewnienie spadkoweB. P.– k. 51.
Sad zważył:
Stwierdzenie nabycia spadku poW. K.
Zgodnie zart. 926 § 1 K.c.powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu, natomiast zgodnie z§ 2tego przepisu dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.
W pierwszym rzędzie należy zatem ustalić, czy sporządzony przez spadkodawcę dokument tytułowany „testament” istotnie stanowi rozrządzenie na wypadek śmierci, skoro ten sposób dziedziczenia wyprzedza dziedziczenie ustawowe.
Stosownie doart. 961/zd.1/K.c.jeżeli spadkodawca przeznaczył oznaczonej osobie w testamencie poszczególne przedmioty majątkowe, które wyczerpują prawie cały spadek, osobę tę poczytuje się w razie wątpliwości nie za zapisobiercę, lecz za spadkobiercę powołanego do całego spadku. Jeżeli zatem poszczególne przedmioty majątku spadkowego nie wyczerpują prawie całego spadku, w grę wchodzi nie testament, lecz właśnie zapis. W realiach sprawy wskazania wymaga, że majątek pominięty w „testamencie” jest znaczny, bowiem obejmuje on 2 nieruchomości o łącznej wartość ok. 43.000 zł oraz samochód o wartości 4.000 zł, co daje w sumie ok. 47.000 zł. Porównanie składu a przede wszystkim wartości tego majątku z wartością mieszkania wskazanego w „testamencie”, tj. 120.000 zł prowadzi do wniosku, że ten składnik majątku zmarłego z pewnością nie wyczerpuje prawie całego spadku, co w konsekwencji prowadzi do zanegowania w/w dokumentu jako testamentu. Z tych przyczyn należy przyjąć dziedziczenie ustawowe.
Na podstawie zapewnień spadkowych synów zmarłego i odpisów ich aktów urodzenia oraz odpisu aktu zgonu spadkodawcy i jego drugiej żony, należało przyjąć, że zmarły pozostawił małżonka i 2 dzieci. Zgodnie zart. 931 § 1/zd.1/K.c.w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek ; dziedziczą oni w częściach równych. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych (§ 2). Oznaczałoby to dziedziczenie wnioskodawcy i uczestnika ad. 1 oraz żyjącej jeszcze w dacie śmierci spadkodawcy jego /drugiej/ żony, dodać jednak trzeba, że wnioskodawca odrzucił spadek po swoim ojcu, a następnie uczynił to jego jedyny syn, co oznacza, że obaj w/w zostali wyłączeni od dziedziczenia, jak gdyby nie dożyli otwarcia spadku (art. 1020 K.c.). W konsekwencji należało stwierdzić nabycie spadku po w/w zmarłym na podstawie ustawy przez wdowę po nim –A. K., a także synaA. K., w częściach równych.
Nie budzi przy tym wątpliwości złożenie stosownego oświadczenia przez wnioskodawcę dopiero w maju 2014r. (k.75-76), skoro o tytule swego powołania (art. 1015 § 1 K.c.) dowiedział się dopiero w toku niniejszego postępowania, w podczas rozprawy w marcu 2014r. (k.39), a prawomocnym postanowieniem z 21.05.2014r. zatwierdzono oświadczenieK. K. (1)o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku poW. K. (1)(k.77). Również oświadczenie małoletniegoF. K.złożone zostało z zachowaniem wymaganego 6-miesięcznego terminu, bowiem o tytule swego powołania do spadku małoletni dowiedział się dopiero z chwilą prawomocności postanowienia z 21.05.2014r. a zatem 12.06.2014r.
Stwierdzenie nabycia spadku poA. K.
Z zapewnienia spadkowegoB. P.wynika, że zmarła nie pozostawiła testamentu, co oznacza dziedziczenie ustawowe po tej zmarłej. Zgodnie zart. 931 § 1/zd.1/K.c.w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek ; dziedziczą oni w częściach równych. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych (§ 2). PonieważA. K.zmarła jako wdowa, dziedziczyłby po niej tylko synB. P., który jednak spadek odrzucił. Wobec powyższego, z mocyart. 1020 K.c.iart. 931 § 2 K.c.spadkobiercamiA. K.są w częściach równych jej wnuki, a dzieciB. P., tj. małoletniP. P. (1),M. P.iN. P., które nie złożyły stosownych oświadczeń, a zatem nabyły spadek po w/w zmarłej z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 K.c.).