Sąd Rejonowy w Szczytnie
VIII Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w Piszu
Sygnatura akt: VIII RC 325/13
Data wyroku: 2014-06-02 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Teza: Podstawą zmiany zakresu obowiązku alimentacyjnego jest istotna zmiana stosunków po stronie uprawnionej lub zobowiązanej.

Sygn. akt VIII RC 325/13

UZASADNIENIE
K. M.jako ustawowa przedstawicielka małoletnich powodówM. M. (1)iP. M.wniosłao podwyższenie alimentów zasądzonych od pozwanegoZ. M.wyrokiem Sądu Rejonowego w Piszu z dnia 8 maja 2008 roku, sygn. akt III RC 76/08, na rzecz małoletniegoM. M. (1)z kwoty 300 zł do kwoty 500 zł i na rzecz małoletniegoP. M.z kwoty 250 zł do kwoty 450 zł miesięcznie, płatnych z góry do dnia10 każdego miesiąca, poczynając od grudnia 2013 roku, z ustawowymi odsetkami w przypadku zwłoki w terminie płatności którejkolwiek z rat.
W uzasadnieniu pozwu wskazała, że kwota dotychczas zasądzonych alimentów jest niewystarczająca na utrzymanie dwójki dzieci. MałoletniM. M. (1)od 1 września 2013 roku uczęszcza do I klasy Gimnazjum Publicznego wB., natomiastP. M.chodzi do IV klasy Szkoły Podstawowej wK.. W związku z tym wydatki związane z utrzymaniem i kształceniem dzieci wzrosły. Koszt zakupu podręczników wyniósł 1200 zł, nie wliczając w tę kwotę zakupu plecaków, zeszytów, przyborów szkolnych, ubrań, opłaty ubezpieczenia, składek szkolnych, wycieczek. Ponadto małoletniM. M. (1)ma wadę wzroku. Stale nosi szkła, codziennie przyjmuje witaminy, a także co pół roku jeździ na kontrole do okulisty.
PozwanyZ. M.w odpowiedzi na pozew wniósło oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu wskazał, że jego sytuacja finansowa nie uległa poprawie, wręcz odwrotnie – pogorszyła się. Kwota, jaką dysponuje na własne utrzymanie, jest zbyt niska, aby wynająć mieszkanie, więc z racji wykonywanej pracy kierowcy, jego egzystencja odbywa sięw większości w aucie. Pozwany nie mieszka bowiem z byłą żonąA. M. (1)i córkąJ., na którą ma zasądzone alimenty.
Sąd ustalił, co następuje:
Sąd Rejonowy w Piszu wyrokiem z dnia 8 maja 2008 roku podwyższył alimenty, zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego w Piszu z dnia 26 lutego 2007 roku w sprawie III RC 21/07, od pozwanegoZ. M.na rzecz małoletnich powodówM. M. (1)iP. M.w kwotach po 200 zł miesięcznie na każdego z nich, do kwoty po 300 zł miesięcznie na rzecz małoletniegoM. M. (1)i do kwoty po 250 zł miesięcznie ma rzecz małoletniegoP. M., łącznie do kwoty po 550 zł miesięcznie.
(dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Piszu z dnia 08.05.2008r. k. 23w aktach sprawy III RC 76/08)
MałoletniM. M. (1)miał wówczas 7 lat i uczęszczał doI klasy Szkoły Podstawowej wK.. Małoletni często chorował.W listopadzie 2007 roku przeszedł szkarlatynę. Dwukrotnie był szczepiony domięśniowo przeciwko zapaleniu oskrzeli i innym chorobom. MałoletniP. M.miał wówczas 4 lata. Nie uczęszczał do przedszkola. Znajdował się pod opieką matki. Matka małoletnichK. M.miała wówczas 34 lata. Była zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Wraz z dziećmi mieszkała u swoich rodziców. Nie posiadała żadnego majątku.
(dowód: zeznania matki małoletnich powodów k.19-20 w aktach sprawy III RC 76/08)
Z. M.miał wówczas 33 lata, z zawodu był kierowcą. Od lipca 2007 roku pracował w firmie litewskiej(...)jako kierowca.W okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2007 roku otrzymał łącznie wynagrodzenie w wysokości(...), co w przeliczeniu na złote według kursu średniego NBP wynosiło 6255,35 zł. Ponadto za okres ten otrzymał diety w łącznej kwocie 1782 euro, co w przeliczeniu na złote według kursu średniego NBP wynosiło 6598,94 zł.Z. M.pozostawał w nieformalnym związkuzA. T., która była z nim w piątym miesiącu ciąży. Wynajmowali mieszkanie, za które uiszczali opłatę w kwocie 300 zł miesięcznie.A. T.była studentką pierwszego roku studiów niestacjonarnych na Uniwersytecie im.A. M. (2)wP.na kierunku pedagogika, specjalność resocjalizacja.Z. M.częściowo ponosił koszty związane z utrzymaniem i studiami swojej partnerki. Spłacał kredyt, którego miesięczna rata wynosiła 422 zł. W styczniu 2008 roku zrezygnował z wykonywania pracy, za którą otrzymywał diety, z uwagi na ciążę swojej partnerki. Na dojazdy do pracy wydawał około 300 zł miesięcznie. Posiadał samochód markiH., który kupił jesienią 2006 roku za kwotę 15.000 zł.
(dowód: informacja o wynagrodzeniu pozwanego k. 16 z akt sprawy III RC 76/08, zaświadczenie k. 14 z akt sprawy III RC 76/08, zeznania pozwanego k. 20-21 z akt sprawy III RC 76/08)
Obecnie małoletniM. M. (1)ma 13 lat, natomiastP. M.10 lat.M.chodzi do I klasy Publicznego GimnazjumwB., aP.do IV klasy Szkoły Podstawowej wK..M.w dalszym ciągu nosi okulary. W październiku 2013 roku miał zmienione szkła.P.nie nosi okularów, ale co 6 miesięcy ma zaleconą wizytę u okulisty. Jedna wizyta to koszt 59 zł. Ponadto chłopcy przyjmują witaminy na poprawę wzroku. Witaminy dlaP.kosztują około 12 zł, a dlaM.około 36 zł miesięcznie. Dzieci jedzą obiady w szkole, za obiadyM.jego matka płaci miesięcznie około 50 zł, obiadyP.są finansowane przez szkołę. Małoletni powodowie otrzymali stypendia za dobre wyniki w nauce, była to kwota po 200 zł za pierwsze półrocze.K. M.otrzymuje na dzieci zasiłek rodzinny w łącznej wysokości 212 zł miesięcznie. W grudniu otrzymała zwrot wydatków związanych z zakupem podręczników i przyborów szkolnych, w łącznej wysokości 4240 zł, po 2120 zł na dziecko. Alimenty otrzymuje z funduszu alimentacyjnego.
K. M.pracuje w gospodarstwie rolnym swojej siostry, które nastawione jest na produkcję mleka. W zamian siostra ubezpiecza jąw KRUS-ie i opłaca za nią składki ubezpieczeniowe, zapewnia jej wyżywieniai mieszkanie. Wyżywienie małoletnimK. M.kupuje sama. Całkowity miesięczny koszt utrzymania i wychowania małoletnich wynosi około 1300 złotych.K. M.otrzymuje na dzieci zasiłek rodzinny w łącznej wysokości 212 zł miesięcznie. W grudniu otrzymała zwrot wydatków związanych z zakupem podręczników i przyborów szkolnych,w łącznej wysokości 4240 zł, po 2120 zł na dziecko. Nie posiada żadnego majątku.K. M.po rozwodzie nie zawarła ponownie związku małżeńskiego i nie jest z nikim związana.
(dowód: zaświadczenie o pobieraniu zasiłku rodzinnego k. 20, zaświadczenie o nieskorzystaniu ze świadczeń społecznych k.21, zaświadczenia lekarskie k. 33, zeznania matki małoletnich powodów k. 34)
Z. M.zawarł 13 września 2008 roku związek małżeński zA. T.. Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Kaliszu rozwiązał przez rozwód małżeństwoA. M. (1)iZ. M.. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nadurodzoną dnia (...)małoletniąJ. M.powierzyłA. M. (1).Z. M.został zobowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania małoletniej córki i z tego tytułu zasądzono od niego na rzecz małoletniej alimenty w kwocie 350 zł miesięcznie
(dowód: wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu o rozwód k. 36 w aktach sprawy I C 30/13 )
Z. M.pracuje na żwirowni wfirmie (...) Sp. z o.o.wS.jako kierowca. Umowę o pracę ma zawartą na okres próbny do dnia 31 maja 2014 roku. Za kwiecień 2014 roku otrzymał wynagrodzeniew wysokości 2100 złotych netto. Poprzednio pracował w okolicachK., także jako kierowca, gdzie zarabiał około 1400 zł miesięcznie.Z. M.mieszka u brata, nie dokłada się do kosztów utrzymania mieszkania. Nie posiada żadnego majątku. Jest zdrowy.
(dowód: zaświadczenie o zatrudnieniu k. 16, umowa o pracę k.36, zeznania pozwanego k. 35, 37)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej powołanych dowodów, w szczególności zeznań stron i dokumentów złożonych przez strony, które uznał za w pełni wiarygodnie i zasługujące na uwzględnienie.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z treściąart. 133 § 1 krorodzice zobowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dzieci, które nie są jeszcze w stanie utrzymywać się samodzielnie. Tak, więc od chwili urodzenia zobowiązani są do dostarczania dzieciom środków utrzymania i wychowania.
Z przepisu powyższego wynika, że rodzice mogą być zwolnieni od świadczeń alimentacyjnych w stosunku do dziecka tylko wtedy, gdy dziecko jest w stanie utrzymać się samodzielnie i nie pozostaje w niedostatku lub posiada własny majątek, a dochody z tego majątku wystarczają na całkowite pokrycie jego kosztów utrzymania lub wychowania. We wszystkich innych wypadkach na rodzicach ciąży stanowczy obowiązek utrzymania dziecka, ograniczony tylko ich możliwościami zarobkowymi i majątkowymi.
Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1 kro).
Przez usprawiedliwione potrzeby uprawnionego rozumie się takie potrzeby, których zaspokojenie zapewni mu, odpowiednio do wiekui uzdolnień, prawidłowy rozwój fizyczny i duchowy. Rodzice są obowiązani zapewnić dziecku środki do zaspokojenia zarówno jego potrzeb fizycznych (wyżywienia, mieszkania, odzieży, higieny osobistej, leczenia w razie choroby), jak i duchowych i kulturalnych, także środki wychowania i kształcenia według zdolności, dostarczania rozrywek i wypoczynku.
Przez możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego należy rozumieć nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane, lecz także zarobki i dochody, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych.
Zgodnie z treściąart. 138 krow razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia dotyczącego obowiązku alimentacyjnego, w tym podwyższenia, obniżenia lub uchylenia alimentów.
Rozstrzygnięcie oparte na podstawieart. 138 kropolega na porównaniu stanu istniejącego w dacie uprawomocnienia się wyroku zasądzającego alimenty ze stanem istniejącym w dacie orzekania o ich zmianie.
Od daty zasądzenia ostatnich alimentów upłynęło prawie sześć lat. MałoletniM. M. (1)miał wówczas 7 lat, a teraz ma lat 13i rozpoczął naukę w I klasie gimnazjum, natomiast małoletniP. M.był w wieku 4 lat. Obecnie jest uczniem IV klasy szkoły podstawowej. Bezspornie zatem wzrosły usprawiedliwione potrzeby małoletnich powodów, które związane są z ich dorastaniem, a przede wszystkim kształceniem. Orzeczone w 2008 roku alimenty nie są adekwatne do ich usprawiedliwionych potrzeb. Matka małoletnich nie jest w stanie sama sprostać ciągle rosnącym wydatkom związanym z utrzymaniem i wychowaniem dzieci.
W ocenie Sądu, wskazany przez matkę koszt utrzymania małoletnich powodów w łącznej wysokości 1300 zł miesięcznie nie został zawyżony, mając na uwadze wiek dzieci, ich potrzeby rozwojowe, edukacyjne i stan zdrowia.
Rodzice małoletnich powodów nie są zobowiązani do zaspokajania finansowych potrzeb dzieci w częściach równych. Zgodnie z treściąart. 135 §2 kro, wykonywanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, może polegać także, w całości lub części, na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie. Matka małoletnich powodów sama czyni starania o ich rozwój umysłowy i fizyczny, co wiąże się z nakładem osobistej pracy wychowawczej. Z uwagi na to, ciężar finansowego utrzymania małoletnich w znacznej mierze powinien obciążać pozwanego.
Z. M.pracuje jako kierowca na żwirowni. W kwietniu otrzymał wynagrodzenie w wysokości 2100 zł netto. Pozwany mieszka z bratem i nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania. Pozwany od wielu lat wykonuje zawód kierowcy. Posiada w tym zakresie doświadczenie. Okoliczność, że ma zawartą umowę o pracę na czas określony nie zmniejsza jego możliwości zarobkowych.
Nie bez znaczenia jest fakt, że pozwany jest po rozwodzie i oprócz małoletnich powodów, ma na utrzymaniu także małoletnie dziecko z drugiego małżeństwa. Okoliczności powyższe nie zwalniają jednak pozwanego z łożenia na utrzymanie i wychowanie małoletnich powodów. Mają natomiast wpływ na ustalenie wysokości alimentów, co Sąd uwzględnił, oddalając powództwow pozostałym zakresie. Pozwany podejmując konkretne decyzje życiowe, powinien mieć na uwadze, że ma na utrzymaniu małoletnie dzieci z pierwszego związku, którym musi zapewnić środki finansowe na utrzymanie. Małoletni powodowie nie są w stanie utrzymać się samodzielnie i to na rodzicach ciąży obowiązek dostarczenia im środków utrzymania i wychowania.
Nadto należy podnieść, że również matka małoletnich powodów ma możliwości zarobkowe. Powinna zatem dołożyć należytej staranności w celu znalezienia stałego zatrudnienia, ponieważ na niej także spoczywa obowiązek utrzymania wspólnych małoletnich dzieci.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że możliwości zarobkowe pozwanego pozwalają mu na łożenie kwoty po 400 zł miesięcznie na rzecz małoletniego powodaM. M. (1)i kwoty po 350 zł na rzecz małoletniego powodaP. M.. Alimenty w łącznej kwocie 750 złotych miesięcznie są adekwatne do usprawiedliwionych potrzeb małoletnich powodów i możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego. Pozostałą kwotę brakującą do utrzymania dzieci winna łożyć ich matka. W ten sposób usprawiedliwione potrzeby małoletnich będą zaspokojone w takim zakresie,w jakim pozwalają na to możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców.
Stąd w oparciu o przepisart. 138 kro,art. 133 § 1 kroiart. 135 § 1 i § 2 kroSąd orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając powództwo w pozostałej części.
O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawieart. 102 kpci art. 96 ust.1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Wyrokowi w punkcie podwyższającym alimenty Sąd nadał rygor natychmiastowej wykonalności stosownie do treściart. 333 § 1 pkt 1 kpc.