Sąd Okręgowy w Nowym Sączu
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 191/14
Data wyroku: 2014-05-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Katarzyna Kwilosz – Babiś, Ewa Adamczyk, Tomasz Białka
Słowa kluczowe: Droga Publiczna
Podstawa prawna: art. 2 a ust. 2 ustawy z 21.03.1985r. o drogach publicznych (Dz.U. 2013.260), art. 222 § 1 kc

Sygn. akt III Ca 191/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 maja 2014r.
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie
następującym:
Przewodniczący - Sędzia: SO Katarzyna Kwilosz – Babiś
Sędzia SO Ewa Adamczyk
Sędzia SO Tomasz Białka (sprawozdawca)
Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Burnagiel
po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014r. w Nowym Sączu
na rozprawie
sprawy z powództwaS. W.iZ. W.
przeciwko GminieN.
o wydanie nieruchomości
na skutek apelacji powodów
od wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Targu
z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I C 5/12

1
oddala apelację;

2
zasądza od powodów solidarnie na rzecz strony pozwanej kwotę 1200 zł (jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

sygn. akt III Ca 191/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy w Nowym Targu oddalił powództwoS. W.iZ. W.o wydanie nieruchomości (pkt I) oraz zasądził od nich solidarnie na rzecz pozwanej GminyN.kwotę 2.417 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt II).
W uzasadnieniu podał Sąd Rejonowy, że powódS. W.na podstawie umowy sprzedaży zakupił za środki pochodzące z majątku wspólnego od GminyN.nieruchomość położoną wL.oznaczoną jakodziałka ewidencyjna numer (...). Sprzedaż ta była dokonana w ramach realizacji programu gminy, która zmierzała do uaktualnienia stanu władania. Powód był przekonany, że kupuje to co zostało przez niego i jego poprzedników prawnych zajęte w ramach działki siedliskowej i ogrodzone trwałym płotem w 1996 lub 1997 roku. Własność małżonkówS. W.iZ. W.została ujawniona w księdze wieczystej.
W 2007 lub 2008 r. powodowie zorientowali się, że powierzchnia działki zakupionej od strony pozwanej jest mniejsza od powierzchni działki wpisanej w akcie notarialnym. Po zbadaniu sytuacji okazało się, że w znacznej części przebiegająca tamtędy droga asfaltowa znajduje się w granicachdziałki nr (...). Powierzchnia zajęcia wynosiła 1 ar i 12 m(

    2). Droga ta jest drogą gminną zwaną(...)i ma urządzoną książkę drogi. Rozporządzenie Wojewody(...)nr(...)z dnia31 grudnia 1998r. zaliczającą ją do kategorii dróg gminnych ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Województwa(...)nr(...). Droga posiada nawierzchnię asfaltową położoną staraniem i kosztem GminyN.w 1998 r. Gmina utrzymuje i odśnieża drogę. Korzystają z niej mieszkańcy wsiL.iK.. Przed wylaniem asfaltu droga była utwardzona staraniem mieszkańców oraz gminyi istniała w tym samym miejscu od dziesiątek lat. Nikt nie czynił przeszkódw korzystaniu z niej.
W takiej sytuacji Sąd Rejonowy uznał, że żądanie powodów, którzy domagali się, wydania nieruchomości oraz by strona pozwana usunęła z działki powodów asfalt z pasa drogi, podlega oddaleniu. Zachodzą bowiem w ocenie Sądu I instancji szczególne okoliczności, które pozwalają uznać żądanie powodów za nadużycie prawa, które nie zasługuje na ochronę ze względu na treśćart. 5 k.c.Stan, który istnieje w chwili obecnej, umożliwia powodom korzystanie z działki będącej przedmiotem sporu zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tej działkii w takim samym zakresie umożliwia im rozporządzanie nią. Nakazanie stronie pozwanej wydania powodom części działki będącej przedmiotem sporu doprowadziłoby bez jakiejkolwiek logicznej i uzasadnionej potrzeby do uniemożliwienia wielu osobom korzystania z drogi, wobec czego Sąd Rejonowy orzekł jak na wstępie, o kosztach rozstrzygając na zasadzieart. 98 k.p.c.
Z powyższym wyrokiem nie zgodziła się strona powodowa, która zaskarżając go w całości, zarzuciła mu naruszenie:
-art. 5 k.c.w zw. zart. 21 ust 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RPpoprzez odmowę udzielenia ochrony powodom w zakresie wydania części ich nieruchomości będącej we władaniu pozwanej i uniemożliwienie im realizowania prawa własnościw jakimkolwiek zakresie,
-art. 328 § 2 k.p.c.poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, zarówno w części obejmującej podstawę faktyczną, jak i prawnąw stopniu, który świadczy o arbitralności wyroku Sądu I instancji w oderwaniu od całokształtu okoliczności jak i poprzestanie na ogólnikowym omówieniu przepisuart. 5 k.c.w oderwaniu od innych regulacji ustawowych,
-art. 233 § 1 k.p.c.poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów i uznanie za wiarygodne zeznania strony pozwanej w zakresie jej dobrej woli, nierozbudowywania drogi i jej przesuwania, braku jakiejkolwiek dokumentacji z tym związanej oraz przeinaczenie zeznań powoda i zdyskredytowanie opracowań geodetyE. J.,
- dowolne ustalenie, iż powodowie działają wbrew zasadom współżycia społecznego, a pozwana dążyła i dąży do polubownego załatwienia sporu.
Wobec tak postawionych zarzutów skarżący wnieśli o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości tj. zobowiązanie pozwanej do wydania spornego pasa ziemi wymierzonego przez biegłego geodetęA. B.na oględzinachw dniu 10 lipca 2012 r. oraz zasądzenie od pozwanej na ich rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.
W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie, za przyznaniem od strony powodowej na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie zawieszenie postępowania apelacyjnego do czasu zakończenia postępowania wszczętego z powództwa GminyN.przeciwko powodom o stwierdzenie nieważności umowy, a toczącego się przed Sądem Rejonowym w Nowym Targu o sygn. I C 188/14.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja jest bezzasadna.
Sąd Rejonowy wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i właściwie ocenił zebrany materiał dowodowy oraz dokonał na jego podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych. Sąd Okręgowy podziela te ustalenia faktycznei przyjmuje za własne. Choć wydane w oparciu o tak ustalony stan faktyczny orzeczenie jest prawidłowe, to błędna jest powołana przez Sąd Rejonowy jego podstawa prawne.
Wbrew stanowisku Sądu Rejonowego i apelujących nie ma podstaw do zastosowania przepisuart. 222 § 1 k.c.Roszczenie windykacyjne przysługuje bowiem właścicielom nieruchomości, a za tych w zakresie jakiego dotyczy pozew nie można uznać powodów. Swoje prawa do nieruchomości powodowie wywodzili z umowy jaką zawarli w dniu 21 listopada 2000 r. W czasie jej zawierania obowiązywał już przepisart. 2 a ust 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych(Dz.U. 1985 nr 14 poz. 60) zgodnie, z którym drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Przepis ten daje podstawy do przyjęcia publicznoprawnego charakteru własności tych dróg. Konsekwencją tego jest wyłączenie ich z obrotu prawnego. Jako że drogi publiczne stanowią rzeczy wyłączone z obrotu powszechnego
    (reges extra commercium),nie mogą one być zbyte. Droga publiczna nie może przejść na własność innego podmiotu niż właściwy zarządca drogi i zawsze może służyć wyłącznie celom publicznym. Dopiero pozbawienie drogi charakteru drogi publicznej umożliwia wprowadzenie jej do obrotu cywilnoprawnego. W czasie zawierania umowy w 2000 r. pomiędzy gminąa powodami wspomniana droga miała już charakter drogi gminnej. Została bowiem zaliczona do tej kategorii rozporządzeniem Wojewody(...)z 31 grudnia 1998r. w sprawie zmiany zaliczenia do kategorii dróg gminnych na terenie województwa(...)(Dz.Urz.Woj.(...)). Oznacza to, że wspomniana umowa w zakresie odnoszącym do tej części nieruchomości, która stanowiła drogę publiczną była nieważna w rozumieniuart. 58 § 1 k.c.i nie spowodowała nabycia przez powodów prawa jej własności. Ustalenia takie są możliwe w niniejszym procesie bez potrzeby oczekiwania na zakończenie postępowaniaw sprawie o sygn. I C 188/14. Nie było więc podstaw do zawieszenia postępowania zgodnie z wnioskiem pozwanego.
Nie budzi przy tym wątpliwości, że zarówno w czasie zawierania umowy, jaki obecnie, obszar objęty pozwem stanowił taką drogę i obejmował pas drogowy. Wbrew zarzutom apelacji położenie drogi nie mogło zmienić się po wybudowaniu ogrodzenia przez powodów w latach 1996 – 1997 i po położeniu asfaltu w 1998r. Wniosek taki potwierdziły przeprowadzone oględziny. Nieskuteczny jest zatem zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.zmierzający do innych ustaleń w tym zakresie.
W świetle powyższego bezprzedmiotowym jest szczegółowe odnoszenie się przez Sąd Okręgowy do zarzutów apelacji kwestionujących pogląd Sąd Rejonowegoo nadużyciu prawa przez powodów. Nie mogą one bowiem wpłynąć na dokonaną ocenę.
Nieskuteczny jest także zarzut naruszeniaart. 328 § 2 k.p.c.Wyrok Sądu Rejonowego zawiera wszystkie prawem przewidziane elementy. Subiektywne przekonanie strony, że zawarte w pisemnych motywach wyroku rozważania prawne nie są wyczerpujące, nie jest wystarczające dla uznania zarzutu naruszeniaart. 328§ 2 k.p.c.za słuszny. Ponadto zaznaczyć należy, że postawiony zarzut może być usprawiedliwiony tylko w tych wyjątkowych okolicznościach, w których treść uzasadnienia orzeczenia sądu I instancji uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia lub w przypadku zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego. Apelacja nie wykazuje, aby sytuacja taka miała miejsce.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawieart. 385 k.p.c.O kosztach postępowania orzeczono na zasadzieart. 98 k.p.c.w zw. z§ 6 pkt 5w zw. z§ 12 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U.2013.490 j.t.).