Sąd Apelacyjny w Lublinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 69/14
Data wyroku: 2014-04-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Ewa Lauber-Drzazga, Bożena Oworuszko, Alicja Surdy
Słowa kluczowe: Postępowanie
Podstawa prawna: art. 128 pun i art. 134 pun

Sygn. akt I ACa 69/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 kwietnia 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Ewa Lauber - Drzazga

Sędzia:
Sędzia:

SA Alicja Surdy
SA Bożena Oworuszko (spr.)

Protokolant

Katarzyna Furmanowska

po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. w Lublinie na rozprawie
sprawy z powództwa Syndyka masy upadłości(...)z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej wL.
przeciwko(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.
o zapłatę

na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia26 czerwca 2012 r., sygn. akt IX GC 73/12

I
oddala apelację;

II
zasądza od pozwanego(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.na rzecz powoda Syndyka masy upadłości(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąw upadłości likwidacyjnej wL.kwotę 10.800 (dziesięć tysięcy osiemset) zł tytułem kosztów postępowań apelacyjnego i kasacyjnego;

III
nakazuje pobrać od pozwanego(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Apelacyjnyw Lublinie) kwotę 49.600 (czterdzieści dziewięć tysięcy sześćset) zł tytułem opłaty od skargi kasacyjnej, od której powód był zwolniony.

I A Ca 69/14UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy w Lublinie zasądził od pozwanej(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.na rzecz powoda Syndyka Masy Upadłości(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąw upadłości likwidacyjnej wL.992 000 zł.z ustawowymi odsetkami od dnia 1 września 2011 r. do dnia zapłaty oraz 7 217 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu oraz nakazał pobrać od pozwanej Spółki na rzecz Skarbu Państwa 49 600 zł. tytułem opłaty sądowej od pozwu, od uiszczenia, której powód był zwolniony.
Sąd I instancji ustalił, że pozwana -(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wL.prowadzi działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży hurtowej materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego. W 2010 roku(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwL., w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, realizowała roboty budowlane na rzecz(...) Spółki AkcyjnejwL.. W pismach z dnia 1 marca i 19 marca 2010 roku(...) Sp. z o.o.wL.skierowała pod adresem(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wL.propozycję zawarcia umowy. Jej przedmiotem miały być, materiały budowlane potrzebne do wybudowania budynków mieszkalnych wielorodzinnych wL.przyul. (...)na zlecenie(...) Spółki AkcyjnejwL..(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.wskazała, iż zamówienia cząstkowe będą w jej imieniu składane bezpośrednio, telefonicznie lub faksem przez osoby umocowane na 3 dni przed terminem dostawy, zaś płatności będą dokonywane z odroczonym 45 dniowym terminem wymagalności na rachunek bankowy sprzedawcyw wysokościach i terminach określonych w fakturach VAT.
W ocenie Sądu pierwszej instancji do zawarcia pomiędzy stronami pierwszej umowy sprzedaży materiałów budowlanych doszło w dniu8 października 2010 roku. Z tego tytułu(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wL.wystawiła, w tym samym dniu,fakturę VAT nr (...)(...)opiewającą na kwotę 34.685,24 zł.(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.wobec pozwanej, z tytułu nieuregulowanych należności wynikających z faktur wystawionych od dnia 8 października 2010 roku do dnia 17 grudnia 2010 roku opiewał na kwotę 1 786 039,03 zł. W dniu 14 lutego 2011 roku(...)spółkaz ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wL.złożyła w Sądzie Okręgowym w Lublinie pozew o zapłatę wymagalnych należności wrazz odsetkami i kosztami procesu.
Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 16 lutego 2011 roku, w sprawie IX GNc 19/11 Sąd Okręgowy w Lublinie zobowiązał(...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.do zapłaty,w ciągu dwóch tygodni od doręczenia nakazu, na rzecz(...)spółkiz ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wL.kwoty 1.786.039,03 zł.z ustawowymi odsetkami oraz kosztami procesu w kwocie 29.543,00 zł.
Po otrzymaniu nakazu zapłaty w dniu 18 lutego 2011 roku dłużnik przelał na rachunek bankowy wierzyciela kwotę 980.000,00 zł., zaś w dniu 2 marca 2011 roku kwotę 120.000,00 zł.
W dniu 21 lutego 2011 roku został złożony wniosek o upadłość(...) Sp. z o.o.Sąd RejonowyL.wL.z siedzibąwŚ.. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2011 roku w sprawie(...), Sąd ogłosił upadłość(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąobejmującą likwidację majątku dłużnika.
Pismem z dnia 10 sierpnia 2011 roku Syndyk masy upadłości(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.wezwał prezesa zarządu(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibąwL.do zwrotu kwoty 992.000,00 zł.
W dniu 1 września 2011 r. profesjonalny pełnomocnik(...)spółkiz ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wL., działający na podstawie umocowania do występowania w imieniu tej spółki w postępowaniu upadłościowym toczącym się wobec(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, uznał roszczenie powoda co do zasady, jak również co do wysokości i zaoferował zawarcie ugody, zobowiązując zaspokoić roszczenie strony powodowej w 24 miesięcznych ratach. Następnie w dniu 5 września 2011 roku pełnomocnik pozwanej spółki potwierdził wcześniej uznane roszczenie i podtrzymał swoje stanowisko w tym zakresie, jednakże do zawarcia ugody nie doszło.
D. W.od 2010 roku do stycznia 2011 roku pełnił funkcję wiceprezesa zarządu(...) Sp. z o.o.wL.i posiadał 50 % udziałów w tej spółce. Jednocześnie pełnił funkcję prezesa zarząduw(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibąwL., w której do dnia 21 lutego 2011 roku posiadał 705 udziałów.
Powyższy stan faktyczny w ocenie Sądu Okręgowego nie był sporny, za wyjątkiem ustalonej przez Sąd daty zawarcia umowy sprzedaży materiałów budowlanych..
Na podstawieart. 47912§ 1 k.p.c.Sąd Okręgowy oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez powoda w piśmie z dnia 16 marca 2012 r.:o przesłuchanieadw. M. P.na okoliczność zakresu udzielonego pełnomocnictwa, o przesłuchanie stron na okoliczność negocjacji prowadzonych przez strony w przedmiocie terminów spłaty dochodzonej kwoty i dokumentów załączonych do pisma.
Zgodnie z treścią wskazanego przepisu powód obowiązany był podać je w pozwie pod rygorem utraty prawa ich powoływania w dalszym toku postępowania. Strona powodowa nie wykazała, aby powołanie niniejszych dowodów w pozwie nie było możliwe, albo że potrzeba ich powołania wynikła później.
Sąd Okręgowy uznał roszczenie za uzasadnione. Wskazał naart. 134 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe i naprawcze(Dz. U.z 2009 roku, Nr 175, póz. 1361 ze zm.), który stanowi, że jeżeli czynność upadłego jest bezskuteczna z mocy prawa lub została uznana za bezskuteczną, to co wskutek tej czynności ubyło z majątku upadłego lub do niego nie weszło, podlega przekazaniu do masy upadłości, a gdy przekazanie w naturze jest niemożliwe, do masy upadłości powinna być wpłacona równowartośćw pieniądzach.
W ocenie Sądu rozstrzygnięciu podlegały zatem dwie kwestie: czy dokonane przez upadłego czynności objęte są z mocy prawa sankcją bezskuteczności, oraz czy na skutek takich czynności jakieś wartości z majątku upadłego ubyły albo do niego nie weszły.
Z mocyart. 128 p.u.n.za bezskuteczne uznać należy  czynności prawne odpłatne, zdziałane przez upadłego w terminie sześciu miesięcy przed dniem zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości z określonym kręgiem podmiotów. U podstawart. 128 i 134 p.u.n., a także innych przepisów działu trzeciego ustawy, jest ochrona wszystkich wierzycieli upadłego. Przepis ma na celu to, aby czynności prawne zdziałane przez upadłego z określonym kręgiem podmiotów nie wpływały negatywnie na możliwość zaspokojeniaw postępowaniu upadłościowym wszystkich wierzycieli.

Zdaniem powoda, z uwagi na bezskuteczność umów o sprzedaży materiałów budowlanych, zawartych pomiędzy tymi spółkami, kwota 992.000,00 zł. „wyegzekwowana” z tytułu należności ze wskazanych umów powinna zostać zwrócona przez pozwaną spółkę.
Sąd Okręgowy uznał, iż stan faktyczny wyżej ustalony odpowiada regulacji zawartej wart. 128 ust. 2 p.u.n.
W ocenie Sądu Okręgowego do zawarcia umowy pomiędzy(...)aSpółką (...)nie doszło w marcu 2010 r. Pozwana spółka wskazywała, iż umowa została zawarta w marcu 2010 r. w oparciu o dwa zamówienia - pierwsze z dnia 1 marca 2010 roku, drugie z dnia 19 marca 2010 roku złożone w trybie w trybieart. 682k.c.
W ocenie Sądu I instancji analiza treści pism z dnia 1 marca 2010 roku i 19 marca 2010 [k. 60 i 62] wskazuje, iż stanowiły one jedynie propozycję zawarcia umowy.Art. 66 k.c.stanowi, iż oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy. Przez „istotne postanowienia" rozumieć należy elementy przedmiotowo istotne proponowanej umowy, charakteryzującei indywidualizujące umowę. Natomiast brak określenia istotnych postanowień umowy sprawia, że propozycja zawarcia umowy może być uważana, co najwyżej, za zaproszenie do rozpoczęcia rokowań. Tymczasem zamówieniaz dnia 1 marca 2010 roku i z dnia 19 marca 2010 roku zawierają jedynie bardzo ogólne, nieskonkretyzowane propozycje dotyczące zawieraniaw przyszłości umów sprzedaży materiałów budowlanych pomiędzy stronami. Treść przedmiotowych pism nie spełnia cech oferty w rozumieniuart. 66 k.c., ponieważ nie sprecyzowano w nich wszystkich istotnych postanowień umowy. Z tych względów wskazane zamówienia nie mogły stanowić podstawy do zawarcia umowy w trybieart. 682k.c.
Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy uznał, iż do zawarcia pierwszej umowy sprzedaży materiałów budowlanych doszło w dniu 8 października 2010 roku tj. w dniu wykonania umowy przezspółkę (...). Bezspornym jest, iż we wskazanej dacie spółka dostarczyła pierwszą partię materiałów budowlanych i z tego tytułu wystawiłafakturę nr (...)(...)na kwotę 34.685,24 zł.
Sąd Okręgowy wskazał, że na podstawieart. 128 ust. 2 p.u.n.umowy sprzedaży zawarte pomiędzy stronami od dnia 8 października 2010 roku do 17 grudnia 2010 roku dokonywane były w terminie 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości tj. 6 miesięcy przed dniem 21 lutego 2011 roku.
Spełniona została również kolejna przesłanka omawianego przepisu tj. wskazane czynności prawne odpłatne dokonywane były przez upadłego ze spółką, z którą w ocenie Sądu Okręgowego pozostawałw stosunku powiązania w rozumieniuart. 4 § 1 pkt 5 ksh.
Art. 128 ust. 2 p.u.n.stanowi, iż przepisyust. 1stosuje się odpowiednio do czynności upadłego, będącego spółką dokonanej ze spółkami powiązanymi.
Spółki powiązane to takie spółki, w których upadły dysponuje bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 20% głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik lub użytkownik, albo na podstawie porozumień z innymi osobami, lub w których upadły posiada bezpośrednio co najmniej 20% udziałów albo akcji.
W związku z faktem, iż stosunek powiązania wiąże w obie strony, spółką powiązaną jest także taka, która dysponuje bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 20% głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu upadłego, także jako zastawnik lub użytkownik, albo na podstawie porozumień z innymi osobami, lub która posiada bezpośrednio co najmniej 20% udziałów albo akcji upadłego (art. 4 § 1 pkt 5 k.s.h.).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie bezsporny był fakt, iż pomiędzyspółkami (...)i(...), ich udziałowcami oraz członkami ich organów istniały powiązania personalne i korporacyjne.D. W.od 2010 roku do stycznia 2011 roku pełnił funkcję wiceprezesa zarząduspółki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.i posiadał 50 % udziałów w tej spółce. Jednocześnie pełnił funkcję prezesa zarządu w(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibąwL., w której do dnia 21 lutego 2011 roku posiadał 705 udziałów.
W tym stanie sprawy Sąd Okręgowy uznał, że spełnione zostały przesłanki zart. 128 ust. 2 p.u.n.w związku z czym roszczenie o zapłatę uzasadnione jest na podstawieart. 134 ust. 1 p.u.n.
Sąd Okręgowy wskazał ponadto, że roszczenie jest uzasadnione takżez tego względu, że zostało uznane przez pełnomocnika pozwanego w dniu 1 i 5 września 2011 r. W ocenie Sądu pełnomocnictwo dla adw.M. P.zostało udzielone przez pozwaną Spółkę do reprezentowania spółkiw postępowaniu upadłościowym(...) sp. z o.o.wL.we wszystkich instancjach. Mając na uwadze, że zakres pełnomocnictwa odpowiadał zakresowi, który wskazujeart. 91 kpc, uznanie roszczenia o zwrot kwoty 92 000 zł. mieściło się w granicach umocowania i było prawnie skuteczne.
Uznając, że na podstawieart. 128 p.u.n.czynność prawna jest bezskuteczna z mocy samego prawa wskutek ogłoszenia upadłości, odsetki ustawowe od zasądzonej kwoty 92 000 zł. Sąd zasądził od momentu wezwania dłużnika do zapłaty zgodnie zart. 481 § 1 kcw zw. zart. 455 kc.Ponieważ wezwanie do zapłaty zostało doręczone pozwanemu w dniu 25 sierpnia 2011 r. uzasadnione było zadanie zasądzenia odsetek od tej daty, jednakże powód żądał zasądzenia odsetek od daty późniejszej – 1 września 2011 r. Z tych względów Sąd zasądził odsetki ustawowe od dnia 1 września 2011 r.
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 kpci na podstawie art. 113 ust. 1 uksc.

Apelacjęod tego wyroku wniosła pozwana(...)Spółkaz ograniczoną odpowiedzialnością wL.zaskarżając orzeczenie w całościi zarzucając mu:

1
Naruszenie prawa materialnego w szczególnościart. 65 k.c.,art. 66 k.c.,art. 682k.c.w zw. zart. 535 i n. k.c.w sytuacji, gdy strony pozostawały w stałych stosunkach gospodarczych, poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że oświadczenia woli wyrażone przezSpółkę (...) Sp. z o.o.w pismach z dnia 1 marca oraz 19 marca 2010 r. nie stanowią oferty w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, mimo że z ich treści jednoznacznie wynika, że zawierają one istotne postanowienia umowy sprzedaży materiałów budowlanych.

2
Naruszenie przepisów postępowania, w szczególnościart 91 k.p.c.poprzez przyjęcie, że treść pełnomocnictwa procesowego udzielonego adwokatowiM. P.w postępowaniu upadłościowym(...) Sp. z o.o.z dn. 1 września 2011 r.obejmuje swym zakresem umocowanie do złożenia oświadczeniao uznaniu długu będącego przedmiotem niniejszego postępowania tj.w sprawie o sygn. akt IX GC 73/12; stanowiącego oświadczenieo charakterze materialnoprawnym, w sytuacji, kiedy Syndyk, jako wierzyciel jeszcze nie wytoczył powództwa o to roszczenie.

3
Naruszenie prawa materialnego tj.art. 103 k.c.poprzez jego niezastosowanie, mimo że oświadczenie o uznaniu długu, stanowiące element umowy o uznaniu długu, zostało złożone przez rzekomego pełnomocnika, w sytuacji, gdy podmiot, w imieniu, któregorzekomy pełnomocnik działał, czyli pozwana(...) sp. z o.o.odmówiła potwierdzenia tej czynności.

4
Sprzeczność z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego ustaleń określanych przez Sąd, jako istotne, polegająca na przyjęciu przez Sąd I Instancji, że pierwsza umowa pomiędzySpółką (...) Sp. z o.o.a pozwaną została zawarta w dniu8 października 2011 r., mimo że przyczyną zawarcia umów łączących(...) sp. z o.o.z pozwaną była realizacja umów łączących(...) sp. z o. o.z(...) S. A.zawartych jeszcze w lutym 2010 r., co było okoliczność bezsporną.

5
Naruszenieart 128 ust l p.u.n.w zw. zart. 128 ust. 2 p.u.n.orazart. 134 p.u.n.przez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że powód wykazał przesłanki wynikające z tego przepisu, niezbędne do stwierdzenia bezskuteczności czynności prawnej w stosunku do masy.

Apelujący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem kosztów postępowania odwoławczego. Ponadto wnosił o zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego.

Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie w ten sposób, że powództwo oddalił i obciążył powoda kosztami procesu.
Kasację od powyższego wyroku wywiódł powód Syndyk Masy Upadłości(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąw upadłości likwidacyjnej wL..

Wyrokiem z dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w Warszawie uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie.

W pisemnych motywach swego orzeczenia wskazał, że strona powodowa wnosząc pozew w postępowaniu nakazowym, jako jego podstawę wskazała unanie roszczenia. Jednocześnie twierdziła, że w przypadku rozpoznania sprawy w trybie zwykłym wnosio przesłuchanie świadków na okoliczność realizacji przelewów z dnia 18 lutego i 2 marca 2011 r., niewypłacalności powodowej spółki, jej powiązań personalnych pozwaną. Przyznał też rację Sądowi Apelacyjnemu co do konieczności zastosowania reguł zart. 47912§ 1 kpc. Jednocześnie wskazał że potrzeba zgłoszenia jeszcze innych twierdzeń i dowodów powstałą po złożeniu odpowiedzi na pozew, w której pozwana zakwestionowała uznanie długu i przelewy jako czynność prawną przewidziana wart. 128 p.u.n.W tych okolicznościach nie było podstaw dl uznania za spóźnione twierdzeń i dowodów zgłoszonych przez powódkę w dniu 16 marca 2011 r. i Sąd Apelacyjny winien je uwzględnić przy dokonywanej przez siebie ocenie dowodów i ustaleniach faktycznych. Niemniej jednak za uzasadniony uznał zarzut kasacyjny naruszeniaart. 128 ust. 1 p.u.n.przez błędną wykładnię użytego tam pojęcia „czynności prawnej” dla oceny charakteru przelewów dokonanych w dniu 18 lutego i 2 marca 2011 r. Zaakcentował cel dokonania tych przelewów jakim była spłata długu strony powodowej wynikającego z realizacji umów kupna – sprzedaży materiałów budowlanych. Przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego, z którego wynika, że zapłata świadczenia pieniężnego w wykonaniu zobowiązania jest czynnością prawną. Czynnością prawną jest bowiem zdarzenie faktyczne, w skład którego wchodzi przynajmniej jedno oświadczenie woli zmierzające do ustanowienia, zmiany lub zniesienia stosunku prawnego. Taka wykładniaart. 128 p.u.n.uwzględnia też cel i sens powyższego przepisu i dlatego przyjął, że spłata długu dokonana na pół roku przed złożeniem wniosku o upadłość, na rzecz osób biskich i osób pranych powiązanychz dłużnikiem kapitałowo lub osobowo, jest na podstawieart. 128 p.u.n.czynnością prawną bezskuteczną wobec masy upadłości także wtedy, gdy dług ten wynikałz umowy zawartej wcześniej.
Dlatego w rozpoznawanej sprawie – jak wskazał Sąd Najwyższy – oceny na podstawieart. 128 p.u.n.wymagały wskazane przez powódkę jako bezskuteczne wobec masy upadłości, przelewy z dnia 18 lutego i 2 marca 2011 r., stanowiące spłatę zobowiązania wynikającego z zawartej prze strony umowy kupna – sprzedaży materiałów budowlanych.
Jednocześnie za nieuzasadnione uznał Sąd Najwyższy zarzuty kasacyjne odnoszące się do drugiej podstawy roszczenia, która było uznanie długu. Tu wskazał, iż pełnomocnictwo udzielone do reprezentowania wierzyciela w postępowaniu upadłościowym nie obejmuje umocowania do złożenia w imieniu mocodawcy, poza tym postępowaniem, materialnoprawnego oświadczenia woli o uznaniu długu. Dlatego oświadczenie takie, złożone w warunkach określonych wart. 104zd. drugiekc, nie wywołuje skutków prawnych, jeżeli mocodawca go nie potwierdził, a tak byłow rozpoznawanej sprawie.

Ponownie rozpoznając sprawę niniejszą Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja nie jest uzasadniona, gdyż chybione są jej zarzuty. Nieuprawniony jest też wniosek o uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Rozstrzygnięcie takie może zapaść wyłącznie z przyczyn i w wypadkach wskazanych wart. 386 § 2, 3 i 4 kpc. I takw razie stwierdzenia nieważności postępowania sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnościąi przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (§ 2). Jeżeli pozew ulega odrzuceniu albo zachodzi podstawa do umorzenia postępowania, sąd drugiej instancji uchyla wyrok oraz odrzuca pozew lub umarza postępowanie (§ 3). Poza wypadkami określonymi w§ 2 i 3sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (§ 4).
Skarżący zaś nie powołuje nawet tego rodzaju zarzutów i okoliczności, które mogłyby skutkować takim rozstrzygnięciem. Nie zachodzi też brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania (art. 378 § 1 kpc).
Tak więc zarzuty apelacji mogą być rozpatrywane wyłącznie w kontekście żądanej zmiany zaskarżonego wyroku. Nie są one jednak uzasadnione.
Tok instancji, jakim podlegała rozpoznawana sprawa, a zwłaszcza rozstrzygnięcie, jakie zapadło przed Sądem Najwyższym oraz związanie Sądu, któremu sprawa została przekazana na zasadzieart. 398 kpc, wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy, skutkuje przede wszystkim tym, że zarzuty apelacji odnoszące się do podstawy faktycznej powództwa, jaką było uznanie roszczenia przez pełnomocnika procesowego ustanowionegow postępowaniu upadłościowym oraz charakter czynności prawnej przelewów dokonanych w dniu 18 lutego i 2 marca 2011 r. jako bezskutecznych względem masy upadłości, zostały przez Sąd Najwyższy wyjaśnione. Związanie dokonaną wykładnią prawa w zakresieart. 104 kcczyni co prawda zasadnym zarzut apelacji odnoszący się do naruszeniaart. 91 kpciart. 103 kc, jednakże w istocie niemający ostatecznie znaczenia dla oceny zasadności powództwa. Sąd Najwyższy, co należy przypomnieć, wskazał bowiem, że nie była sprekludowana wskazywana obok uznania, druga podstawa faktyczna powództwa, jaką stanowiło spełnienie świadczeń wynikających w umowy łączącej stronyw postaci dokonanych (w dniu 18 lutego i 2 marca 2011 r.) przelewów.
W kontekście przytoczonych wyżej wywodów Sądu Najwyższego co do uznania powyższych przelewów za czynności prawne, także w rozumieniuart. 128 p.u.n., za nieuzasadnione też należy uznać wywody skarżącego wskazujące na wadliwość stosowaniaart. 65 kc,art. 66 kciart. 682kcw zw. zart. 535 kc, które w konsekwencji prowadzą do wniosku o tym, że umowa zawarta przez strony dokonana została wcześniej niż w terminie 6 miesięcy przez złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości. Prawidłowość tego stanowiska to zakwestionowana zostało przez Sąd Najwyższy (k. 5 i 8 uzasadnienia). Wynikaz niego, że Sąd Apelacyjny poprzednio rozpoznając tę sprawę wadliwie przyjął, iż kwestionowane przelewy nie mogą być uznane za czynności prawne, bo są wyłącznie czynnościami faktycznymi. Zatem niezależnie od daty zawarcia kwestionowanych umów, żądana bezskutecznością objęte zostały wspomniane przelewy.
Niezależnie od powyższego racje należy przyznać Sądowi I instancji co do oceny prawnej i faktycznej umów zawartych przez strony w marcui październiku 2010 r. Analiza treści pism z dnia 1 marca 2010 r. i 19 marca 2010 r. (k. 60 i 62) wskazuje, iż stanowiły one jedynie propozycję zawarcia umowy.Art. 66 k.c.stanowi, iż oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy. Przez „istotne postanowienia" rozumieć należy elementy przedmiotowo istotne proponowanej umowy, charakteryzujące i indywidualizujące umowę. Natomiast brak określenia istotnych postanowień umowy sprawia, że propozycja zawarcia umowy może być uważana, co najwyżej, za zaproszenie do rozpoczęcia rokowań. Tymczasem zamówienia z dnia 1 marca 2010 rokui z dnia 19 marca 2010 roku zawierają jedynie bardzo ogólne, nieskonkretyzowane propozycje dotyczące zawierania w przyszłości umów sprzedaży materiałów budowlanych pomiędzy stronami. Treść przedmiotowych pism nie spełnia cech oferty w rozumieniuart. 66 k.c., ponieważ nie sprecyzowano w nich wszystkich istotnych postanowień umowy. Z tych względów wskazane zamówienia nie mogły stanowić podstawy do zawarcia umowy w trybieart. 682k.c.
Odmienne wywody skarżącego pozwanego w tym przedmiocie nie są przekonujące i nie mogą stanowić podstawy dla odmiennej oceny powyższych zdarzeń i umów.
Jak to już wyżej wskazywano, nie zmienia to oceny podstawy powództwa, co do charakteru czynności prawnej zapłaty świadczenia, jako zawierającej oświadczenie woli jednej ze stron w wykonaniu zobowiązania jest czynnością prawną, a wierzyciel przyjmując takie świadczenie na zaspokojenie określonej wierzytelności, powoduje, że wierzytelność ta gaśnie. Działanie obu stron są zatem celowe i nacechowane na zniesienie łączącego je stosunku prawnego. Sąd Najwyższy skonkludował zatem, iż spełnienie świadczenia pieniężnegow wykonaniu zobowiązania należy uznać za czynność prawną takżew rozumieniuart. 128 p.u.n.
Celem leżącym u podstawart. 128 i art. 134 p.u.n., a także innych przepisów działu trzeciego ustawy, jest ochrona wszystkich wierzycieli, a nie tylko niektórych z nich, nawet, jeżeli pozostawali w stałych stosunkach handlowych. Chodzi bowiem o to, aby czynności prawne zdziałane przez upadłego z określonym kręgiem podmiotów nie wpływały negatywnie na możliwość zaspokojenia w postępowaniu upadłościowym wszystkich wierzycieli. Przepisart. 128 p.u.n.nie uzależnia sankcji bezskuteczności czynności prawnej odpłatnej od tego, czy upadły w zamian za uzyskał zapłatę lub spełnił świadczenie wzajemne. Jeżeli tak się stało, zastosowanie maart. 134 § 2 p.u.n.(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2010 r. w sprawie IV CSK 424/09, Lex 602729). Nadto przepisart. 128 ust. 2 p.u.n.chroni wierzycieli przed domniemywanym ich pokrzywdzeniem na skutek czynności zdziałanejz upadającą spółką przez osobę mogącą wpływać na treść tej czynności w celu niekoniecznie dla tej spółki korzystnym. Do osób takich należą nie tylko reprezentanci wspólników, ale przede wszystkim będący reprezentantami spółki członkowie jej zarządu, zwłaszcza prezes zarządu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 maja 2007 r. w sprawie I A Ca 187/07, Lex 337327).
Powyższe argumenty prowadzą zatem do wniosku, że także zapłata świadczeń w wyniku wydanego nakazu zapłaty, co miało miejscew okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie może być oceniana w odmienny sposób. Nie daje podstaw ku temu brzmienieart. 128 ust. 1 p.u.n., które mówi o odpłatnych czynnościach prawnych, nie przewidując żadnych ograniczeń ani wyjątków w tym zakresie.
Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z regułą a minori ad maius ochroną zart. 128 p.u.n.objęte są czynności dokonane w okresie 6 miesięcznym, poprzedzającym złożenie wniosku o upadłość aż do momentu ogłoszenia upadłości, kiedy to z mocyart. 77 p.u.n.stają się one bezwzględnie nieważne. Bezskuteczność czynności upadłego zdziałanych przed ogłoszeniem upadłości stanowi zatem uzupełnienie unormowania, iż czynności upadłego dokonane po ogłoszeniu upadłości są nieważne. Jeżeli zatem czynności prawne dokonane przez upadłego w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o upadłość są bezskuteczne z mocy prawa, a dokonane po ogłoszeniu upadłości nieważne, to czynności podjęte przez upadłego w okresie pomiędzy złożeniem wnioskuo upadłość a jej ogłoszeniem nie mogą być chronione w mniejszym stopniu, niż dokonane przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości. Brak wyraźnego unormowania uzasadnić można przekonaniem ustawodawcy o zaniechaniu przez osoby zarządzające spółką niekorzystnych działań już po zgłoszeniu wniosku o upadłość (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 października 2009 r. w sprawie I A Ca 715/09, Lex 628214).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy prowadzi to zdaniem Sądu Apelacyjnego do wniosku, że także drugi z kwestionowanych przelewów dokonany w dniu 2 marca 2011 r., a zatem już po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości podlega tym samym regułom, co wcześniej dokonana czynność prawna, pochodząca z dnia 18 lutego 2011 r.
Te wszystkie względy skutkowały oddaleniem apelacji jako pozbawionej uzasadnionych podstaw na mocyart. 385 kpc. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu, uwzględniające wszystkie instancje, uzasadniaart. 98 § 1 i 3 kpcw zw. zart. 391 § 1 kpcorazart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. z 2009 r. Nr 90 poz. 594 z późn. zm.).