Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1343/12
Data wyroku: 2014-01-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Mirella Szpyrka, Tomasz Tatarczyk, Teresa Kołeczko – Wacławik
Słowa kluczowe: Testament, Spadek
Podstawa prawna: art. 931 § 1 k.c., art. 961 k.c., art. 948 k.c.

Sygn. akt III Ca 1343/12

POSTANOWIENIE
Dnia 22 stycznia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:

Przewodniczący - Sędzia  SO Teresa Kołeczko – Wacławik (spr.)
Sędziowie:    SO Mirella Szpyrka
SO Tomasz Tatarczyk

Protokolant   Aleksandra Sado-Stach

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r.
sprawy z wnioskuK. S.
z udziałemB. S.,A. M.iJ. S.
o stwierdzenie nabycia spadku poS. S.
na skutek apelacji uczestników postępowania
od postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt I Ns 412/12
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.

SSO Tomasz Tatarczyk SSO Teresa Kołeczko – Wacławik SSO Mirella Szpyrka

Sygn. akt III Ca 1343/12

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Gliwicach na podstawieart. 931 § 1 k.c.stwierdził nabycie spadku po zmarłym 28 września 2011r.S. S.przez spadkobierców ustawowych - żonęK. S.oraz dzieciB. S.,A. M.iJ. S.po ¼ części.
Sąd ustalił, że wnioskodawczyniK. S.był drugą żoną spadkodawcy i z tego małżeństwa nie było dzieci. Uczestnicy postępowania –B. S.,A. M.iJ. S.byli dziećmi spadkodawcy z pierwszego małżeństwa. Spadkodawca innych dzieci nie miał, pozostawił testament z 9 października 2000 r. w którym ½ własności nieruchomości położonej wG.przyul. (...)zapisał swoim dzieciom. Nikt z uczestników nie składał oświadczeń o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, nikt nie został uznany za niegodnego dziedziczenia i nikt nie zrzekł się dziedziczenia w umowie ze zmarłym.
W skład spadku wchodzi udział wynoszący 5/16 części we współwłasności nieruchomości położonej wG.przyul. (...)oraz nieruchomość położona w miejscowościB.k/Stróż, ruchomości w tym między innymi samochód osobowy, wyposażenie gabinetu lekarskiego oraz oszczędności.
Ustalając powyższe uznał Sąd Rejonowy na podstawieart. 961 k.c.w zw. zart. 948 k.c., że dokument z 9 października 2000r. nie stanowi testamentu lecz zapis, gdyż przeznaczony uczestnikom udział we współwłasności nieruchomości położonej wG.nie wyczerpuje prawie całego spadku.
O kosztach orzekł na podstawieart. 520 k.c.

W apelacji uczestnicy postępowania zarzucili, że sąd I instancji błędnie uznał, że w okolicznościach faktycznych sprawy zachodzą przesłanki do dziedziczenia ustawowego po zmarłym spadkodawcy, gdy tymczasem zgodnie z jego wolą wyrażoną w testamencie z 9 października 2000r., dziedziczenie nieruchomości położonej wG.winno nastąpić na podstawie testamentu.
Przedstawiając powyższe zarzuty wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Wnioskodawczyni wniosła o oddalenie apelacji.

Sąd Okręgowy zważył co następuje.

Apelacja musiała odnieść skutek.

Sąd I instancji dokonując bowiem na podstawieart. 961 k.c.oceny, czy spadkodawca w testamencie z 9 października 2000r. rozporządził całym swoim majątkiem, tzn. czy rozrządzenie dotyczące udziału we współwłasności nieruchomości położonej wG.wyczerpuje prawie cały spadek, przyjął dowolnie, że ponieważ w skład spadku wchodzi jeszcze nieruchomość położona w miejscowościB., samochód osobowy, wyposażenie gabinetu lekarskiego oraz oszczędności, to udział ten nie wyczerpuje prawie całego spadku, a tym samym dokument z 9 października 2000r. stanowi zapis a nie testament.
Tymczasem wnioskodawczyni na rozprawie w dniu 6 czerwca 2012r. po złożeniu zapewnienia spadkowego została przesłuchana w trybieart. 304 k.p.c.i zeznała, że w skład spadku po zmarłymS. S.wchodzą nieruchomości położone wG., dla których prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). Nie wymieniła innych składników majątku spadkowego, a z akt sprawy nie wynika, by sąd I instancji dopuścił i przeprowadził inne dowody, na podstawie których ustalił przedstawiony w pisemnych motywach rozstrzygnięcia skład majątku spadkowego. Stąd też Sąd Rejonowy nie miał nawet możliwości ustalenia stosunku wartości przedmiotu przeznaczonego uczestnikom do pominiętych w testamencie, według stanu i wartości z chwili sporządzenia testamentu. Nie mógł więc ocenić, czy przedmiot przeznaczony uczestnikom w testamencie wyczerpuje prawie cały spadek czy też nie, a w związku z tym, czy dokument z 9 października 2000r. – mając na uwadze regulacjęart. 961 k.c.– stanowi testament czy zapis.
W toku postępowania odwoławczego nie doszło do zbliżenia stanowisk wnioskodawczyni i uczestników postępowania w tym przedmiocie.

Z tego względu, z uwagi na nierozpoznanie przez sąd I instancji istoty sprawy i konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia, jakie przedmioty i o jakiej wartości były własnością spadkodawcy w chwili sporządzenia testamentu, jaki był stosunek wartości przeznaczonego uczestnikom postępowania, udziału we współwłasności nieruchomości położonej wG.do wartości przedmiotów pominiętych w testamencie, zasadnym było uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.

Rozpoznając sprawę ponownie przeprowadzi Sąd Rejonowy postępowanie dowodowe – przesłucha wnioskodawczynię i uczestników postępowania, a kierując się regułą zart. 6 k.c.przeprowadzi inne wskazane przez wnioskodawczynię i uczestników postępowania dowody dla wykazania okoliczności wyżej podniesionych. Zebrany materiał dowodowy oceni kierując się regułą interpretacyjną zart. 961 k.c.w zw. zart. 948 k.c.i orzeknie o sposobie dziedziczenia.

SSO Tomasz Tatarczyk SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SSO Mirella Szpyrka