Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 2461/13
Data wyroku: 2014-01-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aleksandra Koman

Sygn. akt II C 2461/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 stycznia 2014 r.
Sąd Rejonowy dlaW.M.wW.IIW. C.
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Aleksandra Koman
Protokolant: Aleksandra Pułanecka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. wW.sprawy
z powództwaB. S.
przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu ŚledczegoW.S.
o zapłatę

1
oddala powództwo w całości,

2
zasądza od powodaB. S.na rzecz pozwanego Skarbu Państwa - Dyrektora Aresztu ŚledczegoW.S.kwotę 2.400,00 zł (dwa tysiące czterysta złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu w postaci kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 23 stycznia 2014 roku
PowódB. S.pozwem z dnia 10 września 2013 roku, wniesionym przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Aresztu ŚledczegoW.S.domagał się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 20.000 zł. wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty, w tym przeznaczenia 20% tej kwoty na cele charytatywne tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie jego dóbr osobistych na skutek złych warunków pobytu w trakcie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności we wskazanej jednostce penitencjarnej. Powód wniósł także o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w trakcie osadzenia go w Areszcie ŚledczymW.S.pozwany nie zapewnił mu należytych warunków bytowych poprzez niedostateczne oświetlenie celi oraz zamontowanie tzw. blind w oknach, które w znaczący sposób ograniczają dostęp światła do celi. Powód podniósł, że w celi zamontowane są dwa źródła światła, z których jedno od wielu miesięcy nie działa. Powód wskazał, że w takich warunkach nie może pisać ani czytać, oczy łzawią, pogorszeniu uległ również wzrok powoda, który do czasu osadzenia w Areszcie Śledczym był dobry - powód wykonywał bowiem pracę zawodowego kierowcy i nigdy nie miał problemów ze wzrokiem. Obecnie powód oczekuje na wizytę u okulisty.
(pozew k. 1).
Na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 roku pozwany Skarb Państwa – Dyrektor Aresztu ŚledczegoW.-S.wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od pozwanego kosztów procesu. Pozwany zakwestionował wszystkie twierdzenia powoda zawarte w pozwie i wskazał, że powód w żaden sposób nie udowodnił i nie wykazał powyższych twierdzeń.
(protokół rozprawy k. 31)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powód przebywa w Areszcie ŚledczymW.-S., gdzie odbywa orzeczoną wobec niego karę pozbawienia wolności.
(bezsporne)
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo jest w całości bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Powód domagał się w niniejszej sprawie od pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu ŚledczegoW.–S.kwoty 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie jego dóbr osobistych na skutek braku zapewnienia odpowiednich warunków odbywania przez niego kary pozbawienia wolności we wskazanej jednostce penitencjarnej.
Zgodnie zart. 24 § 1 k.c.ten, czyje dobro osobiste zostało naruszone może żądać, na zasadach przewidzianych w kodeksie, zadośćuczynienia pieniężnego. Przykładowy katalog tych dóbr przedstawiaart. 23 k.c.Wobec powyższego i biorąc pod uwagę zakreślone przez powoda granice żądania pozwu uznać należało, iż powód dochodzi w niniejszej sprawie zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych w postaci zdrowia i godności osobistej. Na mocyart. 448 k.c.w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (…). W tym wypadku na mocyart. 417 § 1 k.c.za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa. Wskazać w tym miejscu należy, iż pokrzywdzony żądający na podstawieart. 448 k.c.kompensaty krzywdy nie musi dowodzić bezprawności naruszenia dobra osobistego. Wobec brzmieniaart. 24 § 1 k.c.to ewentualnie adresat roszczeń musiałby dowieść braku bezprawności naruszeń (por. wyrok SN z 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06, OSNC 2008, nr 1, poz. 13). Powód natomiast na mocyart. 6 k.c.iart. 232 zd. 1 k.p.c.wobec brzmieniaart. 24 § 1 k.c.orazart. 448 k.c.winien udowodnić fakt naruszenia dobra osobistego, doznanie krzywdy, czyli tzw. szkody niemajątkowej oraz rozmiar krzywdy. Zgodnie bowiem z treściąart. 6 k.c.orazart. 232 k.p.c.ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jak podkreślał Sąd Najwyższy twierdzenie istotnej dla sprawy okoliczności powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą (por. wyrok SN z dnia 22 listopada 2001, I PKN 660/00). Zatem to na powodzie spoczywał ciężar dowodu z zakresie wykazania przytaczanych przez siebie działań pozwanego, w których upatruje on naruszenia dóbr osobistych, udowodnienia krzywdy, jaką w swojej ocenie poniósł. Powód w przedmiotowej sprawie nie sprostał jednak temu obowiązkowi, nie udowodnił on tych okoliczności i nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Warto przy tym dodać, iż zgodnie z fundamentalną zasadą polskiego procesu cywilnego – zasadą kontradyktoryjności, to na stronach procesu ciąży obowiązek dowodzenia, a co za tym idzie, to strony są w pełni odpowiedzialne za wynik tego postępowania. Sąd nie może wyręczać stron w poszukiwaniu dowodów, a jedynie udzielać wskazówek stronom i uczestnikom postępowania występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego, co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, wówczas nie może być to rozumiane jako obowiązek zastępowania inicjatywy dowodowej stron (por. wyrok SN z dnia 11.10.2000 r. II UKN 33/00 OSNP 2002/10/251).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że powód nie wykazał naruszenia jego dóbr osobistych przez pozwanego. W ocenie Sądu powód nie udowodnił, że warunki bytowe w tej jednostce penitencjarnej były nienależyte, a tym samym karę pozbawienia wolności odbywał w warunkach uwłaczających jego godności. Należy podkreślić, że powód na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 roku został pouczony w trybieart. 5 k.p.c.i212 § 2 k.p.c.o treściart. 6 k.c.iart. 232 k.p.c.tj. o rozkładzie ciężaru dowodu i mimo to nie zgłosił żadnych wniosków dowodowych na poparcie swych twierdzeń. Należy przy tym stwierdzić, że powód nie był w żaden sposób pozbawiony możliwości zgłaszania stosownych wniosków dowodowych, począwszy na żądaniu przeprowadzenia dowodu z jego przesłuchania, zeznań świadków, którzy byli razem z nim osadzeni, po odpowiednią dokumentację prowadzoną przez pozwanego. Powód wskazywał, że przebywa w celach, w których panują niewłaściwe warunki bytowe, gdyż cele te nie są należycie oświetlone, stąd wzrok powoda uległ pogorszeniu. Pozwany temu stanowczo zaprzeczył, a na powodzie spoczywał w tym zakresie ciężar dowodu, powód jednak w toku procesu tego nie udowodnił.
Przesłanką odpowiedzialności za naruszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawność działania, przez którą rozumie się działanie (zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego. Przepisart. 24 k.c.przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, co powoduje, że na nim spoczywa ciężar wykazania, że jego działanie było zgodne z prawem. Mając na względzie powyższe wskazać należy, że powód nie wykazał, iż pozwany dopuścił się wobec niego bezprawnych działań czy zaniechań, które wiązałyby się z wyrządzeniem mu szkody. Powód nie wykazał również i nie udowodnił, by doznał jakiejkolwiek krzywdy, tj. cierpień psychicznych i fizycznych będących konsekwencją potencjalnych zaniedbań pozwanego. Skoro zatem nie udowodnił krzywdy, czyli szkody niemajątkowej to tym bardziej nie udowodnił rozmiaru tej szkody, a to właśnie od rozmiaru tej szkody m.in. zależy rozmiar zadośćuczynienia.
Reasumując Sąd stwierdza, że wskazywane przez powoda dolegliwości związane z pobytem w Areszcie Śledczym okazały się bezzasadne. Powód nie udowodnił przy tym, że pobyt w Areszcie ŚledczymW.S.w wymienionym okresie łączył się dla niego z jakąś krzywdą, w szczególności zaś nie wykazał żadnych cierpień fizycznych ani psychicznych z tym związanych - mimo spoczywającego na nim ciężaru dowodu.
Reasumując, powód nie udowodnił naruszenia dóbr osobistych, nie udowodnił by doznał krzywdy i nie udowodnił rozmiaru tej krzywdy, stąd powództwo podlegało oddaleniu, o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku i na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.obciążył powoda kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego, które zostały ustalone na podstawie§ 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.). Powód co prawda został zwolniony od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, wskazać jednak należy, że zgodnie zart. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. Nr 167, poz. 1398 z późn. zm.) zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi, ponadto zwolnienie od kosztów sądowych obejmowało w niniejszej sprawie jedynie opłatę sądową od pozwu, a nadto Sąd nie znalazł żadnych podstaw do zastosowania w sprawieart. 102 k.p.c., pozwalającego na nieobciążanie kosztami procesu strony przegrywającej proces.
SSR Aleksandra Koman