Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1745/13
Data wyroku: 2014-03-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Dyrda, Aleksandra Janas, Magdalena Balion-Hajduk
Słowa kluczowe: Ochrona Własności, Własność
Podstawa prawna: art. 222 § 1 k.c.

Sygn. akt III Ca 1745/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 marca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Magdalena Balion - Hajduk
Sędzia    SO Aleksandra Janas
Sędzia    SO Andrzej Dyrda (spr.)
Protokolant    Renata Krzysteczko
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. w Gliwicach
sprawy z powództwaA. Z.
przeciwkoD. B.
o wydanie ruchomości
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku
z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I C 269/12

1

zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

a

    nakazuje pozwanej, aby wydała powodowi ruchomości w postaci sześciu stołów oraz siedemdziesięciu krzeseł wykonanych przezK. W.pomiędzy wrześniem 2009 r. a styczniem 2010 r., znajdujących się w(...)wL.przyulicy (...);

b
oddala powództwo w pozostałym zakresie;

c
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3.139 zł (trzy tysiące sto trzydzieści dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;

1
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.815 zł (tysiąc osiemset piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

SSO Andrzej Dyrda SSO Magdalena Balion – Hajduk SSO Aleksandra Janas

UZASADNIENIE
PowódA. Z.domagał się nakazania pozwanejD. B.wydania powodowi ruchomości w postaci sześciu stołów oraz siedemdziesięciu krzeseł, kuchenki mikrofalowej(...)oraz kuchenkiM. (...)stanowiących własność powoda, a znajdujących się w posiadaniu pozwanej. Nadto powód domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
PozwanaD. B.w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w części dotyczącej żądania zwrotu sześciu stołów i siedemdziesięciu krzeseł, a ponadto domagała się zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013r. Sąd Rejonowy w Rybniku oddalił powództwoA. Z.przeciwkoD. B.o wydanie rzeczy ruchomej oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2.417 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 2.400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz nakazał pobrać od pozwanegoA. Z.na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Rybniku kwotę 162,52 zł tytułem zwrotu wydatków sądowych.
Orzeczenie to poprzedził ustaleniem, że powódA. Z.i pozwanaD. B.poznali się w 2002r. W tym czasie pozwana prowadziła wL.pizzerię(...)w lokalu wynajmowanym od GminyL.. 22 lutego 2007r. powód zakupił wP.H.U. (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wZ.- sklep firmowy wR., przyulicy (...)kuchenkę mikrofalową(...)za kwotę 579 zł i na tę okoliczność została w dniu 22 lutego 2007 r. wystawiona przez sprzedającegofaktura VAT (...). 23 kwietnia 2007r. zawarł z(...) Bankiem Spółką Akcyjnąz siedzibą weW.umowę kredytu na kwotę 1.715,66 zł na zakup towarów/usług numer(...)w postaci kuchniM. (...)nr fabryczny(...). Kredyt został w całości spłacony przez powoda w trzynastu ratach po 159,89 zł miesięcznie (w okresie od kwietnia 2007r. do maja 2008r.) Zakupione ruchomości tj. kuchenkę mikrofalową(...)oraz kuchnięM. (...)powód przekazał do korzystania pozwanej na potrzeby prowadzonej przezeń działalności gospodarczej, która wówczas obejmowała pizzerię(...)wL..
Kiedy pozwanej kończyła się zawarta z GminąL.umowa najmu lokalu na działalność gospodarczą w postaci pizzerii(...), strony umówiły się, że wspólnie otworzą wL.nowy lokal gastronomiczny. W tym celu powód w 2004r. zakupił na swoją rzecz od GminyL.niezabudowaną nieruchomość składająca się zdziałki oznaczonej numerem (...)o obszarze 0,23.42 ha. Następnie powód zaciągnął kredyt bankowy i rozpoczął na zakupionej nieruchomości budowę lokalu. Zgodnie z umową zawartą przez powoda z bankiem nowo wybudowany lokal miał zostać oddany do użytku do końca 2009 r.. Na budowie pracowali m.in. świadekT. K.oraz, w okresie od kwietnia do listopada 2009r., pracownicy świadkaK. A..
Na poczet wyposażenia prowadzenia działalności gastronomicznej w nowo wybudowanym lokalu o nazwie(...)potrzebne były m.in. stoły i krzesła. W 2009r. strony zamówiły w zakładzie tapicerskimK. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwąP.P.H.U. (...)-K. W.z siedzibą w(...)krzeseł i 5 stołów. Środki na zakup tych rzeczy w kwocie 11.000 zł przekazała pozwanej jej znajomaA. S..A. S.kwotę tą uzyskała na podstawie umowy kredytu gotówkowego na cel konsumpcyjny numer(...), zawartej 11 września 2009r. zBankiem (...) Spółką Akcyjnąz siedzibą wW.Oddział wR.. W uzyskaniu wskazanego kredytu bankowego pomagałA. S.powódA. Z., którego w/w również znała i miała do niego zaufanie (powód m.in. zawoził do oddziału banku dokumenty potrzebne do uzyskania kredytu, przywiózł świadkaA. S.do banku w dniu podpisania przezeń umowy kredytu). Następnie powód i świadekA. S.pojechali doL., gdzie spotkali się z pozwanąD. B., którejA. S.wręczyła pieniądze w gotówce oświadczając, że są to pieniądze na zakup stołów i krzeseł do lokalu. Pieniądze w kwocie 11.000 zł pozwana wręczyła następie powodowi prosząc go aby zawiózł jeK. W.i zapłacił za zamówione stoły i krzesła. W okresie od września 2009r. doS.2009r., do nowo wybudowanego lokalu gastronomicznego wL.zostało dostarczona przezK. W.pierwsza partia mebli tj. 5 stołów i 50 krzeseł. W styczniu 2010r. dostarczył on jeszcze 1 stół i 20 krzeseł, za które za pośrednictwem powoda zapłaciła jużK. W.pozwana. ŁącznieK. W.wykonał 6 stołów i 70 krzeseł, które obecnie znajdują się w(...)prowadzonego wL.przez pozwaną.
Na wskazane powyżej meble faktura VAT (o numerze(...)) została wystawiona 5 grudnia 2011r. Jako jej odbiorca został oznaczony(...)
K."L.,ul. (...)", a towar został oznaczony "wyposażenie lokalu gastronomicznego (6 stołów + 70 krzeseł)". Nadto wskazana została płatność na kwotę 12.300 zł brutto (10.000 zł netto i 2.300 zł tytułem podatku VAT w stawce 23 %) oraz sposób zapłaty - "gotówka". W dacie wystawienia w/w fakturyK. W.ujawnił powyższy fakt w ewidencji sprzedaży i wydrukował paragon. Przed wystawieniem fakturyK. W.wystawił nadto trzy druki - dowody wpłatyKPo numerach: 116 - w dacie 29 września 2009r. wpisując w jego treści "zaliczka na materiał do wykonania 40 szt. krzeseł oraz 3 stołów 4000 zł; termin realizacji 10.10.09" oraz wpisując w rubryce "od kogo" "A. L., ul.(...)- w dacie 31 grudnia 2009r. wpisując w jego treści "zaliczka 200 zł stół 120 x 300 cm całość 1180 zł" oraz wpisując w rubryce "od kogo" "A. L., ul.(...)- w dacie 11 stycznia 2010 r. wpisując w jego treści "zaliczka 2000 zł 30 krzeseł x 128 zł /szt./ 22.01.2010 Termin realizacji" oraz wpisując w rubryce "od kogo" "(...)Ł.A. Z.".
PowódA. Z.na mocy umowy sprzedaży - aktu notarialnego Repertorium A numer(...), sporządzonego dnia 22 grudnia 2010r. przed notariuszemD. P.w Kancelarii NotarialnejR.- sprzedał pozwanejD. B.nieruchomość położoną wL., składającą się zdziałki oznaczonej numerem (...)o obszarze 0,2342 ha, dla której Sąd Rejonowy w Rybniku prowadziksięgę wieczystą numer (...). Pozwana, w treści tego aktu notarialnego, zapewniła, że nieruchomość będąca przedmiotem umowy sprzedaży została jej już wydana do posiadania i korzystania, nadto oświadczyła, że nabycia opisanej nieruchomości dokonuje na cele związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą podfirmą (...)adres:(...)-(...) L.,ulica (...)", wpisanej do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta GminyL.podnumerem ewidencyjnym (...), na co okazała notariuszowi (co zostało potwierdzone w treści § 7 aktu notarialnego) zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wydane przez Wójta GminyL.z dnia 16 września 2010r. nr(...).(...). Po zbyciu przez powoda na rzecz pozwanej wyżej opisanej nieruchomości między stronami zaczął narastać konflikt osobisty.
PozwanaD. B.w okresie od stycznia 2010r. do stycznia 2012r. sukcesywnie z własnych środków dokonywała zakupów zastawy stołowej dla prowadzonego przezeń lokalu gastronomicznego(...)".
Pismem z dnia 24 października 2011r. pełnomocnik powoda podniósł przeciwko pozwanej roszczenie m.in. z tytułu zakupionych przez siebie ruchomości w postaci kuchenki mikrofalowejZ.za kwotę 579 zł oraz pieca kuchennegoM.za kwotę 1.549 zł. W odpowiedzi pozwana pismem z dnia 10 listopada 2011r. oświadczyła, że stawia do dyspozycji powoda kuchenkę mikrofalowąZ.oraz piec kuchennyM., które to ruchomości powód może niezwłocznie odebrać. Kiedy w listopadzie 2011 r. powód otrzymał pismo pozwanej dotyczące odbioru piecyka, bez wcześniejszego kontaktu z pozwaną przybył do(...)" wL., ale lokal ten zastał zamknięty. Powód nie wyznaczył pozwanej pisemnie terminu odbioru obu w/w rzeczy. Strony trzykrotnie spotkały się następnie w lokalu pozwanej ale każdorazowo dochodziło wówczas między nimi do słownych przepychanek, skutkiem czego nie ustalili oni żadnego terminu odbioru rzeczy przez powoda. W dalszej kolejności pozwana napisała do powoda wiadomość SMS, że może odebrać w/w rzeczy, ale powód w żaden sposób na tę wiadomość nie zareagował, czyniąc tak ponieważ pozwana wcześniej nie odbierała jego telefonów i powód chciał się jej "odwdzięczyć" takim samym zachowaniem. Ostatecznie powód odebrał z(...)" prowadzonego przez pozwaną obie wyżej opisane ruchomości w dniu 18 czerwca 2012r. za pisemnym pokwitowaniem.
W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd Rejonowy zakwalifikował roszczenie powoda jako mające swoje oparcie regulacjiart. 222 § 1 k.c.Wskazując przy tym na reguły dowodzenia w procesie cywilnym, o których mowa wart. 6 k.c.iart. 232 k.p.c., Sąd Rejonowy uznał, że żądanie powoda odnośnie wydania sześciu stołów oraz siedemdziesięciu krzeseł okazało się nieudowodnione. Stanowisko powoda świadczące o zakupieniu przez niego przedmiotowych mebli nie zostało poparte jakimkolwiek przekonującym dowodem. Sąd uznał, że zeznania powoda dotyczące okoliczności zakupu i zapłaty przezeń z własnych środków za wskazane krzesła i meble okazały się gołosłowne, nielogiczne i sprzeczne z uznanym za wiarygodny materiałem dowodowym. Identyczny walor Sąd przyznał zeznaniom świadkaK. W.. Sąd zwrócił uwagę, że zarówno z zeznań pozwanej, jak i świadkówA. S.,J. W.,S. K.orazR. L.jednoznacznie wynika, że 50 krzeseł i 5 stołów zostało zakupionych ze środków pochodzących z kredytu zaciągniętego przez świadkaA. S., które to pieniądze świadek ta przekazała następnie pozwanej, a pozwana wręczyła je powodowi, który wpłacił jeK. W., a następnie zamówione meble zostały przezK. W.dostarczone do lokalu pozwanej z końcem 2009r.
Sąd wskazał przy tym, że w zakresie dotyczącym żądania wydania kuchenki mikrofalowej(...)oraz kuchenkiM. (...), ruchomości te powód odebrał od pozwanej za pokwitowaniem w dacie 18 czerwca 2012r. (po wytoczeniu powództwa w sprawie). Sąd uznał przy tym, że brak było podstaw do uznania, że to z winy pozwanej nie doszło do wydania tych rzeczy powodowi przed wskazaną datą ich odbioru, a zatem, że pozwana w tym zakresie (wydania kuchenki mikrofalowej(...)oraz kuchenkiM. (...)) nie dała powodu dla wytoczenia powództwa.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.Nadto Sąd nakazał pobrać od powodaA. Z.na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Rybniku kwotę 162,52 zł tytułem zwrotu wydatków sądowych, jakie powstały w toku zainicjowanej przezeń sprawy, a które stanowiły sumę zwrotu utraconego zarobku za stawiennictwo w Sądzie jaki wypłacono świadkomL.iT. K.(po 81,26 zł) oraz zwrotu utraconego zarobku za stawiennictwo w Sądzie i koszty dojazdu jakie wypłacono świadkowiR. L.(81,26 zł).
Apelację od tego orzeczenia wniósł powód, zaskarżając wyrok w części dotyczącej oddalenia powództwa zarzucając błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, a także istotną sprzeczność przyjętego rozstrzygnięcia z dokonanymi ustaleniami i zebranym materiałem dowodowym. Nadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a toart. 227 k.p.c.,art. 233 k.p.c.iart. 247 k.p.c.
Na tych podstawach wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części oraz nakazania pozwanejD. B.wydania powodowi ruchomości w postaci sześciu stołów oraz siedemdziesięciu krzeseł stanowiących własność powoda, a znajdujących się w posiadaniu pozwanej. Nadto wniósł o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących norm
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Sąd pierwszej instancji prawidłowo poczynił ustalenia dotyczące okoliczności faktycznych. Mają one podstawę w zgromadzonym w sprawie materialne dowodowym, który w zakresie dokonanych ustaleń jest logiczny i wzajemnie spójny, natomiast informacje zawarte w poszczególnych źródłach dowodowych nawzajem się uzupełniają i potwierdzają, przez co są w pełni wiarygodne. Ustalenia te Sąd Okręgowy przyjmuje za własne.
Pomimo prawidłowości poczynionych ustaleń, wyprowadzone zeń wnioski, nie były zasadne. Z tych względów podniesione zarzuty prawa procesowego, a zarzucające błędną ocenę materiału dowodowego, były uzasadnione.
Wbrew ocenie Sądu Rejonowego, powód prawidłowo wypełnił obowiązki wynikające zarówno zart. 232 k.p.c.jak i 6k.c.
Stosownie doart. 232 k.p.c.na stronach ciąży obowiązek przedstawienia dowodów dla stwierdzenia faktów z których wywodzą skutki prawne. Wskazany powyżej ciężar dowodu w znaczeniu formalnym uzupełnia ciężar dowodu w znaczeniu materialnym wyrażony wart. 6 k.c., który nakłada na stronę ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi ona skutki prawne. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 listopada 2007r. (II CSK 293/07), ciężar udowodnienia faktu należy rozumieć z jednej strony jako obarczenie strony procesu obowiązkiem przekonania sądu dowodami o słuszności swoich twierdzeń, a z drugiej konsekwencjami poniechania realizacji tego obowiązku, lub jego nieskuteczności. Tą konsekwencją jest zazwyczaj niekorzystny dla strony wynik procesu.
Mając na względzie powyższe, należało uznać, że Sąd Rejonowy dokonał nieprawidłowej oceny materiału dowodowego. Wbrew bowiem twierdzeniom Sądu Rejonowego powód, na podstawiefaktury VAT nr (...)z dnia 5 grudnia 2011r. (k. 9) oraz dowodów wpłaty (KPnr 116, KPnr 117, KPnr 118 - k. 49-50), wykazał, że był osobą zamawiającą ruchomości w postaci 6 stołów i 70 krzeseł. Dowody te stanowiły dokumenty prywatne w rozumieniuart. 245 k.p.c., a więc dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że nabywcą 6 stołów i 70 krzeseł był powód.
Zarzuty strony pozwanej co do faktury VAT są natomiast o tyle nie zasadne, że kwestionowały one wysokość stawki podatku VAT. Zgodnie bowiem zart. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług(tekst jednolity: Dz.U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 z późniejszymi zmianami) w okresie od dnia 1 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2016r., z zastrzeżeniemart. 146fstawka podatku, o której mowa wart. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110(tj. stawka podatku 22%), wynosi 23%. Z tych względów faktura wystawiona
w 2011r. musiała uwzględniać stawkę tego podatku obowiązującą w chwili wystawienia tej faktury, tj. 23%.
Nadto Sąd Okręgowy uznał za wiarygodne zeznania świadkaK. W., na podstawie których należało uznać, że wystawianie przez niego faktura VAT została wystawiona dopiero po zapłacie całej należności. Jak wynika bowiem z zeznań świadka, takie postępowanie jest u niego stosowane, a sam proces realizacji wykonania zamówienia, czasem jest bardzo rozciągnięty w czasie. Nie było również podstaw do zakwestionowania wiarygodności zeznań tego świadka, w szczególności co do okoliczności wystawienia faktury VAT, zwłaszcza, iż przedłożone dowodyKPwskazują, że dokumentowały one zapłatę jedynie części ceny (6.200 zł). Tym samym potwierdzają one okoliczności, że zapłata całej należności nastąpiła w odleglejszym terminie.
Brak wskazania przez świadka przyczyn niezachowania chronologiczności w wystawianiu dowodów wpłaty, nie mogła świadczyć o niewiarygodności tego świadka, tym bardziej, że w tym zakresie, zeznania świadka nie dają podstaw do przyjęcia tezy proponowanej przez pozwaną.
Również sprzeczność treści tych zeznań z zeznaniami strony przeciwnej, nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania tym zeznaniom waloru wiarygodności. Nie można bowiem pominąć, że również na pozwanej ciążył, zgodnie zart. 253 k.p.c.iart. 6 k.c., ciężar wykazania, że to jej przysługuje prawo własności do 6 stołów i 70 krzeseł. Tej okoliczności nie wykazała. Za niewystarczające bowiem należało uznać zeznaniach wnioskowanych przez nią świadków, które prowadziłyby do uznania, że środki na zakup zostały przez nią przekazane. W kontekście bowiem tych zeznań nie można pominąć, iż pozwana, w związku z przedmiotem niniejszego postępowania, prowadziła działalność gospodarczą. Tym samym zobowiązana była do dochowania należytej staranności zgodnie zart. 354 k.c.Tego standardu jednak nie dochowała, tym bardziej, że zakup zarówno zastawy stołowej jak i sztućców dokonała we własnym imieniu (k. 111 – 148).
Pozwana nie wykazała bowiem zarówno przekazania środków pieniężnych na zakup wskazanych powyżej ruchomości przez świadka (jej przyjaciółkę)A. S..
Powyższe okoliczności dają podstawy do uznania, że pozwana nie wykazała, aby przysługiwało jej prawo do władania opisanymi w wyroku ruchomościami, w związku z czym zasadne było uwzględnienie roszczenia windykacyjnego powoda.
Z tych względów Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w zakresie wskazanym w sentencji w oparciu oart. 386 § 1 k.p.c., a w pozostałym zakresie powództwo oddalił.
Konsekwencją częściowego uwzględnienia apelacji stała się konieczność zmiany rozstrzygnięcia o kosztach procesu. O kosztach tych orzeczono na podstawieart. 100 k.p.c., gdyż powód  uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania. Na zasądzone koszty, składają się koszty zastępstwa procesowego ustalonego zgodnie z § 6 pkt 5, § 2 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1 przy uwzględnieniu § 3 ust. 1 w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 poz. 490), opłata od pozwu ustalona podstawieart. 13 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tekst jednolity: Dz. U. z 2010r. Nr 90, poz. 594 z późniejszymi zmianami) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa ustalona zgodnie zart. 1 ust. 2w związku zart. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej(Dz. U. z 2006r. Nr 225 poz. 1635 z późniejszymi zmianami).
O kosztach postępowania odwoławczego Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.Na zasądzone koszty, składają się koszty zastępstwa procesowego ustalonego zgodnie z§ 6 pkt 5, § 2 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1przy uwzględnieniu§ 3 ust. 1w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 poz. 490), opłata od apelacji ustalona podstawieart. 13w związku zart. 18 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

SSO Andrzej Dyrda SSO Magdalena Balion - Hajduk  SSO Aleksandra Janas