Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1117/13
Data wyroku: 2014-01-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Guniewska, Mirosław Szwagierczak, Barbara Gonera
Słowa kluczowe: Renta
Podstawa prawna: art. 57 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648 ze zm.).
Teza: Przyznanie renty inwalidy wojskowego bez uprzedniego orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej  - stwierdzającego związek schorzeń ze służbą wojskową - rażąco narusza tryb ustalania uprawnień do renty inwalidy wojennego (art. 57 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych - Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648) oraz stanowi naruszenie ciążącego na organie rentowym oraz sądzie ubezpieczeń społecznych obowiązku wyjaśnienia istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.

Sygn. akt

III AUa 1117/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia23 stycznia 2014 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący:

SSA Mirosław Szwagierczak (spr.)

Sędziowie:

SSA Barbara Gonera
SSO del.  Anna Guniewska

Protokolant

st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar

po rozpoznaniu w dniu23 stycznia 2014 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuS. D.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi wW.
o rentę w związku ze służbą wojskową
na skutek apelacji pozwanego
od wyrokuSądu Okręgowego w Rzeszowie
z dnia18 czerwca 2013 r.sygn. aktIV U 1788/12
uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału wW.z dnia(...). i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania bezpośrednio temu organowi rentowemu

Sygn. akt III AUa 1117/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie zmienił decyzję odmowną I Oddziału ZUS wR.z dnia(...). w ten sposób, że przyznałS. D.prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku ze służbą wojskową w obcej armii od 30 stycznia 2012 r. na trwale.
W ocenie Sądu Okręgowego wnioskodawcaS. D.spełnia przesłanki z art. 6 i ust. 7 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648 ze zm.) do nabycia prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku ze służbą wojskową w obcej armii – „przesądziła o tym jednoznaczna i wiarygodna opinia biegłych z zakresu psychologii i psychiatrii”.
Co mając na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku z dnia 18 czerwca 2013 r. – stosownie doart. 47714§ 2 kpc.
W apelacji od tego wyroku organ rentowy zarzucił naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 7 oraz art. 30 ust. 1 i ust. 32 ustawy z dnia 29.05.1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych orazart. 233 § 1 kpc– polegające na błędnej ocenie dowodów oraz sprzeczność ustaleń sądu z materiałem dowodowym, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego i błędnego rozstrzygnięcia.
Stąd wniosek apelującego o zmianę zaskarżonego wyroku lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wnioskodawca, działając przez pełnomocnika wniósł o oddalenie apelacji.

Rozpoznając sprawę Sąd Apelacyjny ustalił i rozważył, co następuje:

1/ Decyzją z dnia(...)r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówiłS. D.prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku ze służbą wojskową w obcej armii w okresie od 20.09.1952 r. do 15.08.1953 r.
W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, że orzeczeniem komisji lekarskiej z(...). nie stwierdzono u wnioskodawcy niezdolność do pracyw związku ze służbą wojskową w obcej armii i wobec tego brak podstaw do przyznania świadczenia.
Na skutek odwołania wnioskodawcy Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie zmienił decyzję i przyznał mu prawo do rentyz tytułu niezdolności do pracy w związku ze służbą w obcej armii – podzielając opinię biegłych neurologa, psychologa oraz psychiatry, iż zespół otępienny (zespół stresu pourazowego – PTSD), na który cierpi wnioskodawca, czyni go osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji i wymagającą pomocy przy podstawowych czynnościach życiowych – co ma związek ze służbą w armii ZSRRw latach 1952 – 1953. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art.art. 6 i 7 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin(tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648 ze zm.).
2/ Według art. 57 ust. 1 ustawy z 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin związek zranień, kontuzji, obrażeń lub chorób mającymi charakter wojennych (§ 2) ze służbą wojskową ustala wojskowa komisja lekarska (patrz bliżej: § 5 rozp. MON z 10 czerwca 1992 r.w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach – Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.) w sprawach dotyczących osób ubiegających się o inwalidztwo wojenne lub wojskowe, badanych przez organy orzeczniczo - lekarskie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (pkt 7 ust. 2 § 5 cyt. rozporządzenia).
Inaczej mówiąc; określenia związku inwalidztwa wojskowego – stosownie do § 1 oraz art. 57 ust. 1 i 2 ustawy o z.i.w. – ustawodawca powierzył wyłącznie wojskowym komisjom lekarskim. Lekarze orzecznicy ZUS oraz biegli sądowi nie są uprawnieni do orzekania w tej kwestii. Lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS dopiero na podstawie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej ustala: niezdolność do pracy, datę jej powstania, związek niezdolności do pracy z działaniami wojennymi, bądź mającymi charakter wojennych (art. 57 ust. 1 ustawy o z.i.w.). Orzeczenia te stanowią podstawę przyznania prawa inwalidy wojennego.
I odwrotnie; ustalenie przez wojskową komisję lekarską związku schorzenia ze służbą wojskową nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem niezdolności do pracy.
3/ W aktach niniejszej sprawy brak orzeczenia (w/w) wojskowej komisji lekarskiej (tak: również wyjaśnienia pełnomocnika wnioskodawcy;(...)).
4/ W tej sytuacji wyrok pierwszoinstancyjny rażąco narusza powołane przepisy prawa. Naruszenie to polega na usankcjonowaniu wadliwego postępowania przez organ rentowy, a w szczególności na niezachowaniu trybu ustalania uprawnień do renty inwalidy wojennego – określonego w art. 57 ustawy z dnia 29 maja 1974 r.; gdyż w sprawie nie wypowiedziała się wojskowa komisja lekarska.
Naruszenie reguł postępowania (już na etapie postępowania administracyjnego) stanowi zarazem naruszenie ciążącego na organie rentowym oraz sądzie ubezpieczeń społecznych obowiązku wyjaśnienia istotnej okolicznościz zachowaniem wszystkich wymagań ustawy.

I dlatego należało, w granicach wniosków apelacji, na podstawieart. 384 § 4 kpci ust. 47714akpcorzec jak w sentencji.