Sąd Okręgowy w Olsztynie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Ka 436/14
Data wyroku: 2014-07-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Chudy, Anna Górczyńska, Dorota Lutostańska
Podstawa prawna: art. 437 §1 i 2 kpk

Sygn. akt VII Ka 436/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym
w składzie:
Przewodniczący:  SSO Anna Górczyńska
Sędziowie:  SSO Magdalena Chudy (spr.)
SSO Dorota Lutostańska
Protokolant:  st.sekr.sądowy Jolanta Jankowska
przy udziale oskarżycielki prywatnejZ. Ż.
po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2014r.
sprawy oskarżonegoJ. P.o przestępstwo zart. 216§1kk,art. 217§1kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Rejonowego w Mrągowie VI Zamiejscowego Wydziału Karnego z/s w Biskupcu
z dnia 11 lutego 2014r. sygn. akt VI K 465/13
orzeka:
I zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, iż po przyjęciu, iż wina oraz stopień społecznej szkodliwości zarzucanych oskarżonemu czynów nie jest znaczny, na podstawieart.66§1i2kk ,art.67§1kkpostępowanie karne wobecJ. P.warunkowo umarza na okres próby 1 ( jednego) roku,
II zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.K. S.kwotę 420 zł ( czterysta dwadzieścia złotych) tytułem wynagrodzenia za reprezentowanie z urzędu oskarżycielki prywatnej w postępowaniu odwoławczym oraz kwotę 96,60 zł ( dziewięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem podatku VAT od zasadzonego wynagrodzenia,
III zasądza od oskarżonego koszty postępowania w sprawie w tym kwotę 60 zł tytułem opłaty za obie instancje.

UZASADNIENIE
J. P.został oskarżony o to, że:
I w dniu 17 września 2013 r. wB., woj.(...)znieważyłZ. Ż.w jej obecności używając wobec niej słowa powszechnie uznanego za obraźliwe to jest o czyn zart.216§1kk
II w dniu 17 wrzesnia 2013 r. , wB., woj.(...)- (...)naruszył nietykalność cielesnąZ. Ż.łapiąc ją ręką za lewe ramię i popychając
To jest o czyn zart.217§1kk
Sąd Rejonowy w Mrągowie VI Zamiejscowy wydział Karny z/s w Biskupcu wyrokiem z dnia 11 lutego 2014r., sygn. akt VI K 465/13 orzekł:

I
oskarżonegoJ. P.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu zart.216§1kki przy zastosowaniuart.216§3kkodstąpił od wymierzenia mu kary,

II
oskarżonegoJ. P.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu zart.217§1kki przy zastosowaniuart.217§2kkodstąpił od wymierzenia mu kary,

III
na podstawieart.628kpkzasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 30 zł tytułem opłaty oraz kwotę 300 zł tytułem zryczałtowanej równowartości wydatków.

Apelację od powyższego wyroku złożył obrońca oskarżonego, zaskarżając orzeczenie w całości. Apelujący wyrokowi zarzucił:
I obrazę przepisów postępowania , która miała wpływ na treść orzeczenia , a w szczególności,
1)art.4kpk,art.7kpkiart.410 kpkpolegającą na całkowicie dowolnej ocenie materiału dowodowego oraz oparciu orzeczenia wyłącznie na wątpliwych dowodach i okolicznościach obciążających , z pominięciem dowodów przemawiających na korzyść oskarżonego , poprzez:
a) nie danie wiary wyjaśnieniom oskarżonegoJ. P., który nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów , a wyjaśnienia , które składał na rozprawie w dniu 30 grudnia 2013 r. są logiczne i spójne , a nadto przedstawione przez niego okoliczności objęte zarzutami znajdują odzwierciedlenie w treści zeznań świadkówA.P.iK. P.,
b) bezgraniczne danie wiary zeznaniom świadkaZ. Ż.i oparcie na jej zeznaniach ustaleń faktycznych , w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy , w tym zeznania bezpośrednich świadków zdarzeniaA.P.IK. P.nie potwierdzają w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości przedstawionego przez nią przebiegu zdarzenia z dnia 17 września 2013 r.,
c) bezgraniczne danie wiary zeznaniom świadkaŁ. K., osoby, która nie była bezpośrednim świadkiem zdarzenia , zaś jego zeznania opierają się wyłącznie na relacjach przekazanych mu przez świadkaZ. Ż.i jednocześnie nią są zbieżne z treścią złożonego przez wymieniona zawiadomienia o przestępstwie oraz treścią jej zeznań złożonych na rozprawie w dniu 30 grudnia 2013 r.,
d) nie danie wiary zeznaniom świadkówA.P.orazK. P., którzy w dniu 17 września 2013 r. znajdowali się na miejscu zdarzenia, w części w jakiej wymieni opisali jej przebieg ,
2)art.192§2kpkpolegająca na przyjęciu zeznań świadkaZ. Ż.za wiarygodne , mimo uznania przez Sąd , iż wymieniona nie postrzega swoich zachowań jako wykraczających poza normy społeczne , jest osobą impulsywną , przekonaną o swoich prawach oraz zasadności i niepodważalności swoich opinii – w sytuacji gdy zeznania tej osoby stanowią istotny dowód w niniejszej sprawie , bowiem jako oskarżycielka prywatna , była bezpośrednim świadkiem zdarzenia z dnia 17 września 2013 r. i winna zostać przesłuchana z udziałem biegłego lekarza lub biegłego psychologa jeżeli już Sąd nabrał wątpliwość co do stanu psychicznego tego świadka , zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego spostrzeżeń ( K-4 protokołu rozprawy z dnia 30.12.2013 r.)
3)art.424§1kpkpoprzez nie odniesienie się w treści uzasadnienia wyroku do zeznań świadkaP. K., co nie pozwala na stwierdzenie w jaki sposób został oceniony dowód z zeznań wskazanego świadka.
II błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia , który miał wpływ na jego treść:
1 ) polegający na przyjęciu , że wina osk.J. P.jest oczywista , w
sytuacji gdy :
a) brak jest dostatecznych dowodów na to , że oskarżony dopuścił się zarzucanych mu czynów znieważenia oraz naruszenia nietykalności cielesnej w stosunku do oskarżycielki prywatnejZ. Ż.,
b) Sąd nie zbadał i nie rozważył , czy zarzucane oskarżonemu czyny w okolicznościach przedmiotowej sprawy były szkodliwe społecznie w stopniu większym niż znikomy .
Podnosząc powyższe zarzuty obrońca wniósł o:
10 uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Mrągowie VI zamiejscowy Wydział Karny z/s w Biskupcu ,
Względnie o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie osk.J. P.od popełnienia zarzucanych mu czynów ,
Ewentualnie o umorzenie postępowania co do oskarżonegoJ. P.przy uwzględnieniuart.17§1ptk.3kpkw zw. zart.1§2kk.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego jakkolwiek odnosi częściowo skutek, to jednak nie w całości z przytoczonej w niej argumentacji. Pozwala bowiem na odmienne prawnokarne sankcjonowanie zachowaniaJ. P.aniżeli uczynił to Sąd pierwszej instancji poprzez zastosowanie instytucji wynikającej zart. 66 § 1 i 2 k.k.W pozostałym zakresie przytoczona w wywiedzionym środku odwoławczym argumentacja jest pozbawiona racji. Wnikliwa analiza dowodów ujawnionych w toku przewodu sądowego pozwoliła na wyjaśnienie wszystkich, istotnych dla sprawy okoliczności, a w konsekwencji na niewątpliwie i kategoryczne przypisanie sprawstwa oskarżonemu czynów, z ustaleniem , iż wynikały one ze prowokującego zachowania oskarżycielki prywatnej.
Oceniając w pierwszej kolejności zawartość merytoryczną apelacji , stwierdzić należy, że nie zasługują na uwzględnienie sugerowane uchybienia w zakresie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, związane z naruszeniem przepisówart.4kpk,art.7kpkorazart.410kpk.
Apelacja obrońcy w istocie zarzuca Sądowi I instancji, iż nie przyjął bezkrytycznie złożonych w sprawie wyjaśnień oskarżonego, ignorując tym samym pozostały materiał dowodowy.
Tymczasem Sąd szczegółowo analizując wyjaśnienia oskarżonego widział w nich szereg nieścisłości i nielogiczności, w szczególności , co kwestii związanej z okolicznościami związanymi z upadkiem pokrzywdzonej i tym samym jego reakcją na zachowanie oskarżycielki prywatnej. W tym zakresie słusznie Sąd nie dał oskarżonemu wiary. Zeznania bezpośrednich świadków zdarzenie także w odniesieniu do tych okoliczności nie były spójne z twierdzeniami oskarżonego. Podnieść należy, iż w tym zakresie wyjaśnienia oskarżonego zostały podważone nie tylko zeznaniami oskarżycielki prywatnej, ale również przełożonym przez nią zaświadczeniem lekarskim. Zaświadczenie to wskazywało, iż po zdarzeniu pokrzywdzona miała obrażenia w postaci zasinień w części ramienia lewego oraz w okolicy stawu barkowego lewego. Słusznie w tej sytuacji Sąd uznał, iż wyjaśnienia oskarżonego oraz jego rodziców odnośnie przebiegu zdarzenia nie były do końca obiektywne.
Sąd Rejonowy prawidłowo zweryfikował wyjaśnienia oskarżonego. Podnieść należy , iż równie krytycznie podszedł do zeznań złożonych w sprawie przez oskarżycielkę prywatną, uznając , iż zachowała się wobec oskarżonego nagannie , sprowokowała jego reakcję.
Zdaniem Sądu Okręgowego należało w pełni podzielić ocenę zeznań świadków poczynioną przez Sąd Rejonowy oraz sposób ich weryfikacji poczyniony przez ten sąd.
W odniesie do zarzutu braku ustosunkowania się przez Sąd I instancji do zeznań świadkaP. K., to należy uznać go za bezpodstawny. . Podnieść należy, iż Sąd przyjął powyższe zeznania za wiarygodne , bowiem w oparciu o nie dokonał ustaleń faktycznych w sprawie. ( K-43)
Świadek , co prawda nie pamiętał okoliczności związanych z przyjęciem od pokrzywdzonej zawiadomienia o przestępstwie, potwierdził jednak, że go sporządzał. Jego zeznania w sprawie nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Nie wymagały szczegółowego omówienia. Podkreślając prawidłowość przyjętych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji także i oceny prawnej przestępczego zachowania oskarżonego, słuszne są ustalenia sądu, co do istniejących w sprawie okoliczności mających wpływ na końcowe rozstrzygnięcie w sprawie.
Nie budzące wątpliwości, a ustalone przez Sąd meriti fakty w sposób jednoznaczny i kategoryczny wskazują na sprawstwo oskarżonego w zakresie czynów , przy czym wynikły one z faktu sprowokowania oskarżonego przez pokrzywdzoną. Podnieść należy , iż oskarżony swojego zawinienia nie widział właśnie wobec faktu bycia sprowokowanym przez oskarżycielkę prywatną, co najwyraźniej zaakcentował podczas posiedzenia pojednawczego.(k-14)
Bez względu na powyższe nie sposób nie zauważyć, że całokształt nie budzących wątpliwości okoliczności podmiotowo-przedmiotowych niniejszej sprawy uzasadnia tezę, iż na jej gruncie zachodzą warunki do zastosowania dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania wobecJ. P.. Zgodnie zart. 66 § 1 i 2 k.k.formułującym katalog przesłanek pozwalających na zastosowanie wskazanej instytucji, Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa (art. 66 §1 k.k.). Jednocześnie warunkowego umorzenia nie stosuje się do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 3 lata pozbawienia wolności (art. 66 § 2 k.k.).
W tym zakresie podkreślić należy przede wszystkim, iż okoliczności popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu nie budzą wątpliwości. Czyn te zatem realizuje wymóg zastosowania warunkowego umorzenia postępowania przewidziany przepisemart. 66 § 2 k.k.
Konstytutywną przesłanką stosowania tegoż środka probacyjnego jest również warunek, by stopień winy oskarżonego, jak również stopień społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu nie był znaczny. W tym miejscu podnieść należy, iż Sąd nie podzielił apelacji obrońcy wskazującej , iż stopień społeczna szkodliwości przypisanych oskarżonemu czynów jest znikomy. Sąd odwoławczy miał na uwadze, iż oskarżony zachowując się w sposób określony w przypisanych mu zarzutach czynił to wobec osoby dużo starszej od siebie, znanej mu również ze swego często nieadekwatnego zachowania. Jednocześnie fakt sprowokowania oskarżonego poprzez oskarżycielkę poprzez kierowane wobec niego wyzwiska jego oraz jego rodziny praktycznie w miejscu jego zamieszkania, w obecności jego rodziców i potencjalnie sąsiadów niewątpliwie mają wpływ na ocenę stopnia społecznej szkodliwości przypisanych mu czynów i zdaniem Sądu Okręgowego przemawiają za uznaniem, że jest on wprawdzie większy niż znikomy, ale mieści się w przedziale szkodliwości, o której mowa wart. 66 § 1 k.k.
Warunek formalny w postaci uprzedniej niekaralności za umyślne przestępstwo został również spełniony. Analizując zresztą materiał dowodowy zgromadzony na potrzeby przedmiotowej sprawy, nie sposób przy tym nie zauważyć, iżJ. P.nigdy dotychczas nie wchodził w konflikt z prawem (vide: karta karna k.86). Zdarzenia, do których doszło niewątpliwie były naganne i przybrały postać występku to jednak wyraźnie odbiegały od jej dotychczasowej linii życiowej. Wymieniony jest osobą o stabilnej sytuacji życiowej i rodzinnej, w której postępowaniu - co do zasady - trudno dostrzec przejawy demoralizacji czy jakiejkolwiek patologii społecznej. Okoliczności te kształtują również przekonanie, że sam fakt wszczęcia i prowadzenia wobec niego postępowania karnego będzie kształtował jego pozytywną postawę, a oskarżony skupi swoją aktywność życiową na podejmowaniu działań akceptowanych społecznie. W konsekwencji wobec wymienionego zachodzi pozytywna prognoza kryminologiczna, warunkująca zastosowanie instytucji zart. 66 § 1 k.k.Zdaniem Sądu Okręgowego wyrok Sądu I instancji , jako skazujący rodził zbyt poważne skutki wobec oskarżonego w sferze społecznej oraz zawodowej.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przy przyjęciu, że na podstawieart.66 § 1 i 2 k.k.,art.67 § 1 k.k.postępowanie karne wobec oskarżonego warunkowo umorzył na okres próby 1 lat. (art. 437 § 1 i 2 k.p.k.). Tak orzeczony okres próby będzie wystarczający dla dokonania oceny, czy warunkowe umorzenie postępowania wobec oskarżonego było zasadne, a w szczególności, czy będzie on przestrzegać porządku prawnego.
Sąd Okręgowy uwzględniając materialną oskarżonego zasądził od oskarżonego koszty postępowania w sprawie w tym 60 zł tytułem opłaty za obie instancje . (art.628kpkw zw. zart.635kpkw zw. zart.7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 o opłatach w sprawach karnychDz.U nr.43 poz.223 z póżn. zm.)
Sąd Okręgowy na podstawieart. 29 pkt. 1 ustawyPrawo o adwokaturzew zw. z§ 14 pkt.2 ppkt.4 i pkt. 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. nr 163 poz. 1348) przyznał pełnomocnikowi oskarżycielki prywatnej adw.K. S.kwotę 420 zł tytułem opłaty za udzieloną jej pomoc prawną z urzędu w postępowaniu odwoławczym oraz kwotę 96,60 zł tytułem podatku VAT od zasądzonego wynagrodzenia