Sąd Rejonowy w Łomży
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV P 83/14
Data wyroku: 2014-11-20 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Przywrócenie Do Pracy
Podstawa prawna: art. 45 § 2 kp

Sygn.akt IVP 83/14

UZASADNIENIE
PowódkaK. T.po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa żądała przywrócenia jej do pracy w pozwanymStowarzyszeniu (...)z siedzibą wŁ.na dotychczasowych warunkach wynikających z umowy o pracę z dnia 1 września 2008r. i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
Uzasadniając swoje żądanie podała iż była zatrudniona w pozwanym stowarzyszeniu na stanowisku zastępcy dyrektoraZespołu Szkół (...)wZ.z wynagrodzeniem wynoszącym 3.450 zł brutto miesięcznie. W dniu 15 lipca 2014r. otrzymała przesyłką pocztową wypowiedzenie umowę o pracę, w którym pracodawca wskazał jako przyczynę wypowiedzenia-redukcję etatów, spowodowaną zmniejszeniem liczby uczniów i potrzebą racjonalizacji i zmniejszenia kosztów działalności stowarzyszenia. Podniosła, że w jej ocenie, pracodawca w sposób dowolny i nieobiektywny dokonał zwolnienia jej z pracy. W ocenie powódki wskazana przyczyna jest pozorna, ponieważ nie nastąpiło zmniejszenie liczby uczniów wZespole Szkół (...)wZ., pozwany zatrudnił 15 października 2014r. nowego pracownika , zaś nauczycielom zmniejszono pensum godzin , pozostawiając ich wynagrodzenia na dotychczasowym poziomie, co oznacza że nauczyciele otrzymali podwyżki wynagrodzenia. Nadto wskazała, że wypowiedzenie zostało dokonane z naruszeniemart. 41 k.p., albowiem w dacie doręczenia jej wypowiedzenia przebywała na urlopie wypoczynkowym.
Pozwany -Stowarzyszenie (...)z siedzibą wŁ.w złożonej odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa wskazując, że powódka została zatrudniona z dniem 1 września 2008r. na stanowisku zastępcy dyrektora Zespołu Szkół wZ.na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Wskazał, że z powódką została przeprowadzona wcześniejsza rozmowa na temat rozwiązania jej umowy o pracę, a następnie wypowiedzenie zostało doręczone jej przesyłką pocztową. Podniósł, że wbrew twierdzeniom powódki, wskazana w wypowiedzeniu przyczyna rozwiązania umowy o pracę jest rzeczywista. Podał, że zarząd stowarzyszenia podjął uchwałę o redukcji 5 etatów z uwagi na obniżający się stan uczniów w szkołach. Działanie to było podyktowane koniecznością ograniczenia wydatków i kosztów firmy. Zdaniem pozwanego podana przyczyna wypowiedzenia jest więc konkretna i rzeczywista. W zakresie podniesionego przez powódkę zarzutu naruszeniaart. 41 k.p.wskazał, że nie miał wiedzy o fakcie przebywania powódki na urlopie wypoczynkowym w dacie doręczenia jej wypowiedzenia umowy o pracę.
Sąd Rejonowy w Łomży ustalił i zważył, co następuje:
PowódkaK. T.była została zatrudniona w dniu 1 września 2008r. w pozwanymStowarzyszeniu (...)z siedzibą wŁ.na podstawie umowy na czas nieokreślony na stanowisku DyrektoraGimnazjum (...)wZ.( dowód: k. 1B akt osobowych). Na podstawie porozumienia z 1 września .2011r. do w/w umowy o pracę z została zatrudniona na stanowisku zastępcy dyrektoraZespołu Szkół (...)i rynku Pracy wZ.( dowód: k. 15/B akt osobowych). Następnie w okresie od 1 października 2012r. do 31 marca 2013r. pełniła obowiązki dyrektoraZespołu Szkół (...)wZ.( dowód: k. 18/B akt osobowych). Powódka w ramach powierzonych jej obowiązków administracyjnych zastępcy dyrektora wykonywała zadania i polecenia powierzone jej przez dyrektora Zespołu Szkół wZ.. a w szczególności zajmowała się obszarem wychowawczym i ewaluacją w obu szkołach wchodzących w skład Zespołu Szkół wZ..
Pozwane Stowarzyszenie działa na podstawie Statutu (k.18-25 - StatutStowarzyszenia (...)). Pozwane Stowarzyszenie prowadzi Zespół Szkół wZ., w skład którego wchodzi(...) Szkoła Zawodowa i Gimnazjum( dowód: k. 40-52v- Statut Gimnazjum, k. 53-59 Statut(...) Szkoły Zawodowej). Uchwałą Zarządu Głównego w/w stowarzyszenia z 5 maja 2008r.został wprowadzony w życie Regulamin PracyStowarzyszenia (...)) ( dowód: k. 26- 37). W roku szkolnym 2013/2014 w Gimnazjum było 62 uczniów, zaś w bieżącym roku szkolnym 2014/2015 liczba uczniów w gimnazjum wynosi 53 osoby (dowód: k. 80-81v wydruki z systemu informacji oświatowej). W(...) Szkole Zawodowejliczba uczniów w bieżącym roku szkolnym wzrosła o 8 osób i wynosi 83 uczniów( dowód: k. 86 - 87 zeznaniaśw. M. L.). Liczba uczniów wpływa na wysokość otrzymywanej przez pozwane stowarzyszenie subwencji oświatowej na prowadzone szkoły. W bieżącym roku szkolnym subwencja oświatowa na Gimnazjum wZ., porównaniu do roku poprzedniego, uległa zmniejszeniu o kwotę o kwotę 5.177zł (dowód: wydruki z konta Gimnazjum wZ.k. 76-81). Subwencja oświatowa na rok 2014 dotycząca Gimnazjum ,z uwagi na spadek liczby uczniów, uległa zmniejszeniu o prawie 1/3.
W dniu 30 czerwca 2014r. Zarząd Stowarzyszenia(...)i(...)podjął uchwałę w zakresie redukcji etatów z uwagi na znaczny, obniżający się stan uczniów w szkołach i potrzebę ograniczenia kosztów firmy. Na mocy tej uchwały postanowiono rozwiązać umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracowników z pięcioma pracownikami, trzema z Zespołu Szkół wZ.( w tym z powódką) i dwoma z Zespołu Szkół wŁ.(dowód: k. 38 uchwała z 30.06.2014r.).
W dniu 3 lipca.2014r. prezes zarządu osobiście poinformował powódkę o podjętej uchwale, na podstawie której zostanie wypowiedziana jej umowa o pracę ( bezsporne). Pismem datowanym na 8 lipca 2014r. pozwany wypowiedział powódce umowę o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Wskazał, że przyczyną wypowiedzenia jest konieczność zmniejszenia zatrudnienia w związku ze znacznym zmniejszeniem się liczby uczniów w Zespole Szkół wZ.i potrzeba racjonalizacji i redukcji kosztów działalności Stowarzyszenia( dowód: k. B-25 akt osobowych powódki). Wypowiedzenie zostało doręczone powódce przesyłka za potwierdzeniem odbioru w dniu 16 lipca 2014r.( dowód: potwierdzenie odbioru - B-25 akt osobowych).
W Zespole Szkół wZ.przyjęta była praktyka ustnego uzgadniania terminów urlopów kadry zarządzającej , tj. dyrektora i zastępcy dyrektora. DyrektorL.i powódka jako zastępca dyrektora wykorzystywały urlopy wypoczynkowe w okresie wakacyjnym, po zakończeniu zajęć szkolnych i przygotowaniu dokumentów związanych z zamknięciem roku szkolnego i nie musiały składać pisemnych wniosków urlopowych( dowód: k. 86-87 zeznaniaśw. M. L.). DyrektorM. L. (1)i powódka rozpoczęły urlop wypoczynkowy od 7 lipca 2014r. ( dowód: k. 86-87 zeznaniaśw. M. L., k. 87-87v zeznania powódki). Zajmowane przez powódkę stanowisko - zastępcy dyrektora Zespołu Szkół wZ.zostało zlikwidowane, a jej obowiązki przejęła dyrektor Zespołu Szkół wZ.M. L. (1)( dowód: k. 85-86 zeznaniaśw. W. G.k. 86-87 zeznaniaśw. M. L., k. 87v - 88 zeznania prezesa zarząduR. S.). .
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż pozwany wypowiedział powódce umowę o pracę za ustawowym 3 miesięcznym okresem wypowiedzenia. Wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, aktualnie są traktowane jako normalny, "zwykły" sposób rozwiązania stosunku pracy. Należy podkreślić, że wypowiedzenie umowy o pracę jest czynnością jednostronną, która dochodzi do skutku bez względu na zgodę drugiej strony. W tej sytuacji przyczyna wypowiedzenia nie musi mieć szczególnej wagi czy nadzwyczajnej doniosłości (orzeczenie SN z 6 grudnia 2001 r. I PKN 715/00, Prawo Pracy 2002/10/34). Przyczyna musi zaś być konkretna i rzeczywista (Uchwała Sądu Najwyższego z 27 czerwca 1985 r. III PZP 10/85, OSNC 1985/11/164, a także, wyrok SN z 15 lutego, 2000 r. I PKN 514/99, OSNAP 2001/13/440).
Zgodnie zart. 41 k.p.pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy.
Powódka domagała się przywrócenia do pracy, wskazując iż podana w wyprowadzeniu przyczyna jest pozorna i nieuzasadniona , a nadto że doszło do naruszeniaart. 41 k.p.
Sąd nie podzielił twierdzeń powódki o pozorności wskazanej przez pozwanego przyczyny wypowiedzenia i wytypowaniu jej osoby do zwolnienia w sposób dowolny.
Ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę powinna być dokonywana przez sąd w granicach przyczyn podanych pracownikowi przez pracodawcę (vide: wyrok SN z dnia 10 listopada 1998 r., I PKN 434/98, OSNAP 99.21.688) .
Powódka twierdziła, że pracodawca w sposób dowolny i nieobiektywny dokonał zwolnienia jej z pracy. Podkreśliła, że w dacie zwolnienia była w okresie ochronnym , przebywała na urlopie wypoczynkowym. Twierdziła także, że przyczyna wypowiedzenia jest pozorna oraz, że pozwany nie wskazał kryteriów doboru pracowników podlegających zwolnieniu. Zdaniem powódki liczba uczniów nie uległa radykalnemu zmniejszeniu, które uzasadniałoby redukcję jej stanowiska pracy. Powódka zarzuciła ,że niedostatecznym sformułowaniu uzasadnienia wypowiedzenia i nie podania w jego treści przyczyn rozwiązania stosunku pracy.
Pozwany wskazał, że jedną przyczynę wypowiedzenia była likwidacja stanowiska pracy zajmowanego przez powódkę ( zastępcy dyrektora) z uwagi na zmniejszenie się liczby uczniów oraz konieczność racjonalizacji i redukcji kosztów działalności Stowarzyszenia. Pozwany wskazał ,iż działanie to było podyktowane koniecznością ograniczenia wydatków i kosztów firmy. Podał ,iż od trzech lat liczba uczniów Gimnazjum ma zniżkową tendencję i otrzymywana subwencja oświatowa na Gimnazjum z każdym rokiem ulega zmniejszeniu i nie wystarcza na pokrycie kosztów działalności tej szkoły. Stowarzyszenie misi więc dofinansowywać działalność tej szkoły z własnych środków. Wskazał ,iż z uwagi, że subwencja na rok 2014r., z powodu mniejszej liczby uczniów, uległa zmniejszeniu o 1/3 w porównaniu do roku poprzedniego , sytuacja finansowa szkoły jest dramatyczna. Dlatego została podjęta decyzja o redukcji etatów w szkołach prowadzonych przez Stowarzyszenie wZ.i wŁ.. Pozwany podniósł, że stanowisko powódki uległo likwidacji i zadania wykonywane przez powódkę przejęła dyrektor szkołyM. L.. Pozwany zaprzeczył twierdzeniom powódki ,że doszło do zatrudnienia nowego pracownika. Podał ,że w stowarzyszeniu odbywa staż osoba skierowana przez Powiatowy Urząd Pracy wZ.. Wyjaśnił, że istotnie doszło do cofnięcia wypowiedzenia pracownicyZespoły Szkół (...), której etat także został zlikwidowany, z uwagi że okazało się ,iż jest ona w ciąży. Podał ,żeJ. B.przebywa na zwolnieniu lekarskim w związku z komplikacjami związanymi z ciążą.
Zdaniem Sądu pozwany wykazał ,że podana w wypowiedzeniu przyczyna nie jest przyczyną pozorną, lecz rzeczywistą oraz że jest to przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie powódce umowę o pracę . Wskazaną przyczynę wypowiedzenia potwierdzili świadkowie - dyrektor Zespołu Szkół wZ.M. L. (1)i świadekW. G.zajmująca się kadrami i płacami. Sąd dał wiarę zeznaniom tychże świadków , albowiem są one logiczne i spójne ,a także mają odzwierciedlenie w wiarygodnym dokumencie złożonym przez pozwanego w postaci uchwały z 30 czerwca 2014r. Zarządu Stowarzyszenia(...)i(...), mocą której postanowiono rozwiązać z 5 pracownikami umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika na podstawie art.. 30§ 1 pkt. 2 k.p.w związku zart. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
Pozwany wykazał wiec, iż wypowiedzenie powódce umowy o pracę jest wynikiem decyzji o zmniejszeniu zatrudnienia - likwidacji 5 stanowisk pracy , w tym stanowiska powódki.
Powódka przyznała ,że pracodawca w terminie wcześniejszym przeprowadził z nią rozmowę dotyczącą rozwiązania umowy o pracy, podczas której podał przyczyny tej decyzji. Następnie w wypowiedzeniu wskazał tę samą przyczynę wypowiedzenia. Zdaniem Sądu, wskazana przyczyna wypowiedzenia jest zrozumiała i wystarczająco konkretna, aby powódka mogła ocenić jej zasadność . Tym samym Sąd nie podzielił zarzutu powódki , że podana przyczyna nie jest dostatecznie skonkretyzowana i że jest pozorna. Pozwany wykazał, że wypowiedzenie powódce umowy o pracę jest skutkiem przyczyn leżących po stronie pracodawcy - decyzji o zmniejszeniu zatrudnienia. Z materiału dowodowego wynika, że istotnie utrzymuje się tendencja zniżkowa w liczbie uczniów Gimnazjum wZ., czego konsekwencją jest zmniejszenie otrzymywanej subwencji oświatowej przez stowarzyszenie oraz ,że ta sytuacja wymusiła na stronie pozwanej podjęcie działań zmierzających do szukania oszczędności. Następstwem tych działań było zaś podjęcie przez Zarząd Stowarzyszenia(...)i(...)w dniu 30.06.2014r. uchwały w zakresie redukcji 5 etatów , w tym etatu zajmowanego przez powódkę.
W tym miejscu godzi się wspomnieć, iż nie leży w gestii Sądu badanie zasadności likwidowania przez pracodawcę określonych stanowisk pracy, gdyż jest to autonomiczne uprawnienie pracodawcy, w które nikt, w tym pracownik, nie ma prawa ingerować. Kwestie związane ze strukturą organizacyjną należą bowiem do spraw wewnętrznych, których nie można badać w niniejszej sprawie. Stanowisko takie zgodne jest z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 27.11.1997 r. w sprawie I PKN 401/97 (OSNAPiUS 1998/18, poz. 542), w którym Sąd Najwyższy stwierdził: "kontroli sądu pracy nie podlega ocena zasadności przyjętej przez pracodawcę decyzji o zmianie struktury organizacyjnej zakładu pracy w celu racjonalizacji i ograniczenia zatrudnienia pracowników, lecz tylko ocena zasadności i słuszności przyjętych kryteriów doboru pracowników na stanowiska pracy i kwalifikowania pracowników do zwolnienia z pracy".
Z uwagi , iż stanowisko pracy zajmowane przez powódkę( zastępcy dyrektoraZespołu Szkół (...)wZ.) nie było stanowiskiem wieloosobowym, lecz jednoosobowym, nie było potrzeby badania kryteriów doboru pracownika do zwolnienia spośród pracowników zatrudnionych na takim samym stanowisku i wykonujących taki sam zakres zadań.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał ,że przyczyną wypowiedzenia powódce umowy o pracę, była likwidacja stanowiska pracy powódki, stanowiąca zgodnie z obowiązującym w orzecznictwie poglądem okoliczność uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę ( vide: uchw. SN z 22.01.1985 r., III PZP 53,84,(...)1985, nr 8-9, s. 86; wyr. SN z 12.12.2001 r. I PKN 733/00, OSNAPiUS 2002, nr 12, poz. 10). Wskazać przy tym należy również na uchwałę pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 27.06.1985 r. (III PZP 10/85, OSNCP 1985, nr 11, poz. 164), w której Sąd Najwyższy wskazał m.in., że przyczynę wypowiedzenia może stanowić również okoliczność niezależna od pracownika, jeżeli przemawia za tym uzasadniony interes zakładu pracy. Zmiany organizacyjne, zmierzające do ograniczenia zatrudnienia związane z trudną sytuacją finansową mieszczą się niewątpliwie we wskazanym w przywołanej uchwale uzasadnionym interesie zakładu pracy, a tym samym stanowią także przesłankę uzasadniającą dokonanie pracownikowi wypowiedzenia.
Niezależnie od tego, należy mieć na uwadze także to, że podejmując w dniu 30 czerwca 2014r. uchwałę o zmniejszeniu zatrudnienia o 5 etatów pozwany działał w ramach swoich uprawnień.
Zatem wskazana w wypowiedzeniu przyczyna jest więc przyczyną rzeczywistą i zasadną.
Sąd podzielił natomiast zarzut powódki, iż pozwany wypowiadając jej umowę o pracę naruszył zakaz wypowiadania umów o pracę wynikający zart. 41 k.p.Powódce doręczono bowiem wypowiedzenie umowy o pracę w dniu 16 lipca 2014r., czyli już w czasie urlopu wypoczynkowego powódki , który rozpoczął się w dniu 7 lipca 2013r.. Ta okoliczność ostatecznie została przyznana przez stronę pozwaną ( dowód: k. 87v- 88 zeznania prezesa zarząduR. S. (2)). Zatem przedmiotowe wypowiedzenie narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 41 k.p.) i dlatego powódce przysługują roszczenia zart. 45 § 1 k.p.
Stosownie do treściart. 45 § 1 k.p.w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.
W przedmiotowej sprawie, z uwagi na fakt zlikwidowania stanowiska pracy zajmowanego przez powódkę, Sąd uznał, że przywrócenie powódki do pracy na dotychczasowych warunkach , nie jest niemożliwe i dlatego na podstawieart. 45 § 2 k.p.zasądził na rzecz powódki odszkodowanie w wysokości 3 miesięcznego wynagrodzenia za pracę w kwocie 10.350zł ,przyjmując do wyliczenia wynagrodzenie miesięczne powódki w kwocie 3.450zł ( dowód: k. 23/B akt osobowych).
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawieart. 98 kpcw związku z z § 11 pkt.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego w urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z dnia 3 października 2002 r.).
O kosztach sądowych Sąd orzekł, stosownie do zasady odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawieart. 98 kpcw związku art. 113 ust 1 ustawy z dnia 28 lipca2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2005/167/1398 ze zm.),, nakazując pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (kasa tut. Sądu) opłatę od pozwu w kwocie 518 zł , od uiszczenia której powódka z mocy ustawy była zwolniona.
O rygorze natychmiastowej wykonalności orzeczono na podstawieart.4772 § 1 kpc.