Sąd Okręgowy w Sieradzu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1153/13
Data wyroku: 2014-03-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Załęska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o FUS
Teza: Oddala odwołanie.

Sygn. akt IV U 1153/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 marca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Dorota Załęska
Protokolant: staż. Monika Szukalska
po rozpoznaniu na rozprawie
w dniu 14 marca 2014 r. w Sieradzu
odwołaniaJ. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.
z dnia 01.07.2013 r. Nr(...)
w sprawieJ. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.
o emeryturę

oddala odwołania

Sygn. akt IV U 1153/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 1.07.2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.odmówiłJ. S.prawa do emerytury na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) w związku z przepisamirozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) z uwagi na brak co najmniej 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach oraz nieosiągnięcie wieku emerytalnego.
W dniu 19.07.2013r.wnioskodawca złożył odwołanie wnosząc o uznanie, okresu zatrudnienia wWojewódzkiej Spółdzielni (...)wŁ.Oddział wP.z/s wB.od 3.10.1975 – 30.09.1993 jako pracy w szczególnych warunkach i przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury.
W odpowiedzi organ rentowy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wnosił o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

J. S.,urodzony (...)
W okresie od 3.10.1975 - 30.09.1993, był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wWojewódzkiej Spółdzielni (...)wŁ.Oddział wP.z siedzibą wB., późniejszejSpółdzielni (...)wP..
(...)wS.O/P.świadczyła usługi na rzecz rolnictwa i zajmowała się głównie transportem masowym i dystrybucyjnym.
(...)miała podpisaną umowę z Zakładem(...)i w ramach tej umowy kierowcy(...)rozwozili towar domagazynów (...), a także do miejscowych GS. Przewozy masowe dotyczyły towarów luzem, przywożonych transportem kolejowym (np. ziemniaki, nawozy sztuczne, węgiel), a także pakowanych, zaś przewozy dystrybucyjne dotyczyły przewozu towarów z magazynu do sklepów, np art. spożywczych, chemicznych.
Na stanie(...)były w większości samochody ciężarowe powyżej 3,5t, tj.S.,J., wywrotki, skrzyniowce, była takżeN.,Ż.. W zakładzie nie było samochodów specjalistycznych; były przeważnie samochody uniwersalne. W spółdzielni było zatrudnionych około 50 kierowców.
Odwołujący został zatrudniony na czas nieokreślony w Dziale(...)(...)Oddział wP.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5t, z wynagrodzeniem wg. III gr., stawki zaszeregowania w wys. 7zł./godz. + dodatek za rodzaj prowadzonego pojazdu w wysokości 2zł.
J. S.jeździł samochodami ciężarowymi powyżej 3,5t., tj.S.z przyczepą,J.wywrotką z przyczepą, wożąc towary ze stacji kolejowej do GS, tj. m.in. wapno nawozowe, superfosfat, środki ochrony roślin, eternit, paszę, węgiel, materiały pakowane.
W zakładzie byli zatrudnieni ładowacze i wszyscy zajmowali się rozładunkiem i załadunkiem towarów masowych z rampy kolejowej na samochód i jeździli razem z kierowcami. Jeśli zachodziła potrzeba, to zajmowali się towarami dystrybucyjnymi, pomagając kierowcom w rozładunku i załadunku.
Kierowcy samochodów ciężarowych otrzymywali dodatki szkodliwe. Do wynagrodzenia przysługiwały też inne dodatki: za rodzaj prowadzonego pojazdu, pracę w nocy, wolne soboty, prowadzenie przyczepy, wykonywanie dodatkowych czynności, konwojowanie, czynności spedycyjno – ładunkowe.
Od dnia 1.05.1977r., wnioskodawca otrzymywał wynagrodzenie wg. stawki osobistego zaszeregowania - 7,30zł./godz., od 1.01.1978r. - 7,80zł./godz., od 1.05.1978r. - 8,70zł./godz., od 1.05.1979r. – wg gr. III tab. I - 9,80zł./godz., od 1.01.1980r. – wg kat. 3, tab. I - 10,80zł./godz.
Z dniem 1.08.1980r.,J. S.powierzono obowiązki kierowcy – konwojenta, ze stałym dodatkiem za konwojowanie w wysokości 1.100zł. miesięcznie, który to dodatek otrzymywał do 1992r. Konwojowanie dotyczyło przewozów dystrybucyjnych. Wnioskodawca jeździł z towarem do miejscowych sklepów GS w na terenie powiatu. W okresie przedświątecznym wnioskodawca woził wino w drewnianych opakowaniach i na miejscu przeznaczenia odwołujący sam lub z konwojentem rozładowywał towar. Niekiedy jeździł z towarem z Zakładu(...)do magazynu tego zakładu na terenie Polski. Wówczas pracownicy Zakładu(...)pomagali mu w załadunku towaru, a po jego zawiezieniu do magazynu w Polsce, towar rozładowywał sam.
W okresie kampanii ziemniaczanej, odwołujący przewoził na(...)ziemniaki. Załadunek i rozładunek towarów na miejscu wykonywali pracownicy. Wnioskodawca przewoził także złom z punktu skupu doK., a stamtąd przywoził węgiel i inne towary spożywcze, przemysłowe i chemiczne.
Czasami z kierowcą jechał konwojent i wówczas ten ostatni był odpowiedzialny za przewożony towar. Wnioskodawca jeździł sam i z konwojentem.
Jako kierowca – konwojent wnioskodawca był odpowiedzialny za przyjęcie
( pokwitowanie) towaru, jego przewóz i wydanie towaru na podstawie faktury. Przy rozwożeniu towarów dystrybucyjnych, gdy była ekipa rozładunkowo - załadunkowa, to odwołujący pomagał jej przy rozładunku, w układaniu towaru na samochodzie.
W okresie zimowymPrzedsiębiorstwo (...)wynajmowało samochody(...)do akcji zimowych przy odśnieżaniu dróg. Wnioskodawca także zajmował się odśnieżaniem dróg piaskarką lub pługiem.
Od dnia 1.04.1981r., przyznanoJ. S.godzinową stawkę płacy zasadniczej w wysokości 20.30zł. + 15% dodatek za pracę w godzinach nocnych, premię uznaniową do 15%. Za prowadzenie przyczepy do 3,5t, przysługiwał dodatek w wysokości 3zł., od 3,5t – 5t – w wysokości 4zł., powyżej 5t – 5zł. Był także m.in. dodatek za wykonywanie dodatkowych czynności, tj. w wysokości: 40zł. – za stały udział przy czynnościach za i wyładunkowych, 50zł. – za wykonywanie czynności ładowacza, spedycyjnych w ograniczonym zakresie (łącznie z przejęciem odpowiedzialności za konwojowanie przewożonych ładunków. Wnioskodawca na pewno miał wypłacane dodatek za i wyładunkowy.
Od 1.12.1985r., przyznanoJ. S.wynagrodzenie wg kat. VI odpowiadające stawce 38zł./godz. w systemie akordowym plus stawki akordowe i wynagrodzenie za dodatkowe czynności kierowcy w przewozach dystrybucyjnych i masowych

    (zeznania świadkówL. G.,J. C.,M. F., zeznania wnioskodawcy zawarte na płycie CD – 00:04:20 - 01:17:20 k. 47, kserokopia kart 82 -91 legitymacji ubezpieczeniowej k. 24 – 28, kserokopia świadectwa pracy k. 39/akta sprawy; odpis prawa jazdy, podanie o pracę, umowa o pracę, angaże, tabela stawek akordowych, tabela stawek za przewozy dystrybucyjne i masowe, świadectwo pracy, karty płac, deklaracja pracownika/akta osobowe).

W dniu 07.06.2013r.,J. S.złożył w organie rentowym wniosek o emeryturę(wniosek z załącznikami/akta ZUS).Po jego rozpoznaniu zaliczono do ogólnego stażu 26 lat, 11 miesięcy i 11 dni okresów składkowo - nieskładkowych, w tym żadnego w szczególnych warunkach(karta przebiegu zatrudnienia k. 56/akta ZUS).
Decyzją z dnia 01.07.2013r. odmówionoJ. S.prawa do emerytury(decyzja k. 57/akta ZUS).
Sąd ustalił stan faktycznyna podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przed organem rentowym.
Ustalenia faktyczne dotyczące charakteru pracy wnioskodawcy wWojewódzkiej Spółdzielni (...)wŁ.Oddział wP.z siedzibą wB., późniejszejSpółdzielni (...)wP., Sąd oparł na dokumentacji osobowo – płacowej, nadesłanej przez archiwum, zawierające: odpis prawa jazdy, podanie o pracę, umowę o pracę, angaże, tabelę stawek akordowych, tabelę stawek za przewozy dystrybucyjne i masowe, świadectwo pracy, karty płac, deklarację pracownika. Z tych dokumentów jawi się jednoznaczny wniosek że odwołujący był kierowcą samochodu ciężarowego powyżej 3,5 t., a od 1.08.1980r. powierzono mu obowiązki kierowcy – konwojenta ze stałym dodatkiem za konwojowanie, który otrzymywał aż do 1992r, na co wskazują karty płacy z tego okresu .
Nadto Sąd oparł ustalenia faktyczne na podstawie zeznań świadkaL. G.uznając je za wiarogodne, najbardziej przejrzyste, w pełni spójne z materiałem osobowym odwołującego. Wiedza świadka jest bezpośrednia - wynika z pracy w(...), początkowo w księgowości, następnie w płacach przy wypisywaniu na listach płac wynagrodzenia i zliczaniu płac przez 2 lata, a potem 8 – 10 lat w kadrach. Zeznania tegoż świadka pozwalają na twierdzenia , że wnioskodawca w początkowym okresie zatrudnienia był kierowcą w przewozach masowych .
Z zeznań tegoż świadka wynika też , że na pewno odwołujący otrzymywał dodatek za i wyładunkowy, że obowiązki kierowcy- konwojenta wiązały się przewozem dystrybucyjnym , oraz że kierowca - konwojent rozładowywał towar jeśli jechał sam , co z kolei koreluje z powierzeniem wnioskodawcy od 1.08.1980r. obowiązków kierowcy- konwojenta , z dodatkiem za konwój wypłacanym do 1992r. ( vide listy płac). Z zeznań wynika także , że tylko w razie potrzeby zatrudniona ekipa załadunkowo - rozładunkowa pomagała kierowcom w przewozach dystrybucyjnych przy załadunku i rozładunku , gdyż jej głównym zadaniem był za i wyładunek towarów masowych.
ŚwiadekC.- kierowca, zatrudniony w(...)4 lata później od wnioskodawcy zapamiętał najbardziej okres pracy przy przewozach masowych ze stacji kolejowej. Świadek zapamiętał także pracę wnioskodawcy w okresie przedświątecznym przy rozwożeniu wina i świadczoną wówczas pomoc ekipy za i wyładunkowej. Nie pamiętał okresu pracy odwołującego jako kierowcy – konwojenta Nie posiadał wiedzy na temat odpowiedzialności materialnej kierowców i przewozów masowych oraz dystrybucyjnych.
Z kolei zeznaniaM. F., także kierowcy, zatrudnionego przed wnioskodawcą, potwierdziły pracę odwołującego w transporcie masowym i dystrybucyjnym, przy czym jak zeznał świadek , wnioskodawca wożąc w dystrybucji towary do GS ładował je na samochód i na przyczepę. Świadek zeznał nadto, że z wnioskodawcą jeździli także i konwojenci oraz że wnioskodawca jeździł raczej po miejscowych GS , co potwierdziły także zeznania świadkaL. G..
Zeznania wnioskodawcy w zakresie w jakim odnoszą się do przewozów dystrybucyjnych wykonywanych w jego ocenie rzadko, nie pokrywają się z zeznaniami w.w świadkówL. G.iM. F., a przede wszystkim z dokumentacją osobową po 1.08. 1980r. i powierzeniem wnioskodawcy obowiązków kierowcy – konwojenta. Z zeznańL. G.wynika, że na pewno odwołujący otrzymywał dodatek za czynności za i wyładunkowe ( co wynika także z akt osobowych) oraz że wnioskodawca rozwożąc towar sam dokonywał za i wyładunku , o czym także zeznawał świadekM. F..
W ocenie Sądu mając na uwadze powyższe dowody, nie ulega wątpliwości, że w spornym okresie zatrudnienia,J. S.wykonywał pracę jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5t. Nie sposób jednak przyjąć, że pracował wyłącznie w ściśle rozumianym transporcie przez cały okres zatrudnienia. Ten mógł dotyczyć okresu do lipca 1980r., kiedy to zajmował się przewozem towarów masowych ze stacji kolejowej . Po tej dacie kiedy powierzono obowiązki kierowcy – konwojenta był to przede wszystkim transport towarów dystrybucyjnych, połączony z załadunkiem i rozładunkiem, a pomoc ekipy była tylko w razie potrzeby. Nadto podkreślić wypada , że wnioskodawca – co sam zeznał - brał także udział jako kierowca w odśnieżaniu dróg w okresie zimowym.

Sąd Okręgowy zważył:

OdwołanieJ. S.jest niezasadne.
W myśl art. 184 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2009, Nr 153, poz. 1227 ze zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2).
Prawo do emerytury z uwagi na pracę w szczególnych warunkach regulują przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z jego § 3 i 4 pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury jeżeli łącznie spełnia warunki: mężczyzna jeżeli osiągnął wiek 60 lat, ma wymagany „okres zatrudnienia” 25 lat, w tym przepracował co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z §2 ust. 1 cyt. rozporządzenia konieczne jest, by praca taka wykonywała była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Ustęp 2 cyt. paragrafu stanowi, że okresy pracy o których mowa w ust. 1 stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie §1 ust. 2 rozporządzenia, lub świadectwie pracy.
W świetle w.w przepisów należy stwierdzić, że praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7.02.1983r. (por. wyrok SN z dnia 1.06.2010r., II UK 21/10). Nadto podkreślenia wymaga, że prawo do wcześniejszej emerytury z uwagi na pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stanowi przywilej i odstępstwo od ogólnej zasady wyrażone w art. 27 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zatem regulujące je przepisy należy wykładać ściśle, w sposób gwarantujący zachowanie celu uzasadniającego to odstępstwo (por. wyroki S.N. z dnia: 14.09.2007r., III UK27/07, 19.09.2007r., III UK 38/07, 24.03.2009r., I PK 194/08).
Decydującą rolę w analizie charakteru pracy ubezpieczonego z punktu widzenia uprawnień emerytalnych ma możliwość jej zakwalifikowania pod którąś z pozycji wymienionych w wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku (…) (por. postanowienie SN z dnia 2.03.2012r., III UK 86/11).
Zgodnie z wykazem A działu VIII-transport i łączność, pod poz. 2 załącznika do rozporządzenia z dnia 7.02.1983r., pracami w szczególnych warunkach, uprawniającymi do emerytury w obniżonym wieku, są prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
W ocenie Sądu Okręgowego, gdyby uznać że od początku zatrudnienia , tj. 3.10.1975r. do dnia powierzenia wnioskodawcy obowiązków kierowcy – konwojenta, tj. do 1.08.1981r.,J. S.wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5t. tylko w ściśle rozumianym transporcie , to ten okres nie daje wymaganych 15 lat. Czynności za i wyładunkowych wykonywane przez odwołującego w transporcie dystrybucyjnym nie można także zakwalifikować wg. Działu VIII poz.1 .
Z przytoczonych wyżej powodów, na podstawieart. 47714§1kpc, orzeczono jak w sentencji.