Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 784/14
Data wyroku: 2014-11-21 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Irena Dobosiewicz
Słowa kluczowe: Koszty Procesowe
Podstawa prawna: art. 102 ust.1 a contrario ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Sygn. akt  II  Cz 784/14

POSTANOWIENIE
Dnia 14 listopada 2014 r.Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczyw następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Irena Dobosiewicz
po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
w sprawie z powództwaJ. W.
przeciwkoTowarzystwu (...) S.A.wW.
o zapłatę
na skutek zażalenia powódki
od postanowienia Sądu Rejonowego w Nakle n. Notecią z dnia 18 lipca 2014r. sygn. akt V C 367/14
postanawia:
oddalić zażalenie.
II Cz 784/14

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2014 r. Sąd Rejonowy w Szubinie V Zamiejscowy Wydział Cywilny w Nakle nad Notecią, w sprawie z powództwaJ. W.przeciwkoTowarzystwu (...) S.A.wW.o zapłatę, oddalił wniosek powódki o zwolnienie jej od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu Sąd podał, że w pozwie powódka domagała się także zwolnienia od kosztów sądowych, albowiem nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Podkreśliła, że jej sytuacja majątkowo-bytowa jest trudna. Wraz z mężem otrzymują rocznie 48.000 zł dopłat do gospodarstwa(...), 8.600 zł ekwiwalentu zalesieniowego oraz osiągają dochód z gospodarstwa(...)około 50.000 zł rocznie.
Na wstępie swoich rozważań Sąd zwrócił uwagę na treść art. 102 ust. 1 ustawy okosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005r./Dz. U. z 2010r. Nr 90,poz.594/., po czym wskazał, że powódka wraz z mężem osiąga stosunkowo wysokie dochody,które umożliwiają jej poniesienie kosztów sądowych w sprawie w całości. Sąd zaznaczył, żeorzekając o zwolnieniu od kosztów sądowych bada aktualną sytuację materialną stronyniezależnie od tego z jakich źródeł pochodzą oszczędności i na co strona chciałaby jeprzeznaczyć w przyszłości. Nadto powódka nosząc się z zamiarem wniesienia sprawy ozapłatę powinna poczynić oszczędności w swoich wydatkach na poczet kosztów tegopostępowania.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła powódka domagając się jego zmiany poprzez uwzględnienie złożonego wniosku. W uzasadnieniu podała, że aktualnie wraz z mężem utraciła dochód z gospodarstwa(...), albowiem w dniu 5 sierpnia 2014 r. na mocy umowy darowizny przekazali je synowi. Wskazała, że aktualnie pobiera rentę(...)w kwocie 330,22 zł miesięcznie, natomiast jej maż z tego tytułu otrzymuje miesięcznie 659,40 zł, co daje zaledwie 494,81 zł na jednego członka rodziny. Ponadto stwierdziła, że ponosi łączne wydatki w kwocie 3.970 zł.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
1
Zażalenie nie jest zasadne.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasadą w procesie jest ponoszenie przez stronę kosztów sądowych, w tym opłat. Natomiast instytucja zwolnienia od ich ponoszenia ma charakter wyjątkowy i stanowi w istocie pomoc państwa dla osób najuboższych, które bez drastycznego ograniczenia bieżących kosztów związanych z ich egzystencją nie są w stanie ponieść kosztów sądowych. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Instytucja zwolnienie od kosztów sądowych nie służy bowiem utrzymaniu dotychczasowego poziomu życia, skoro granicą określoną wart. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychjest utrzymanie konieczne wnioskującego i jego rodziny, lecz ma uczynić realną drogę sądową na skutek indywidualizacji opłaty sądowej(postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 20.02.2013 r„ IACz 124/13, LEX nr 1344096).
Na obecnym etapie postępowania po stronie powódki został wygenerowany koszt sądowy w wysokości 1.300 zł tytułem opłaty od pozwu (opłata stosunkowa - 5 % z 26.000 zł). W ocenie Sądu Okręgowego powyższa kwota nie stanowi bariery, której uczestniczka nie może pokonać bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i męża.
Przede wszystkim wskazać należy, że podane przez nią nowe okoliczności co do stanu majątkowego i finansowego nie mogą skutkować odmienną oceną jej możliwości uiszczenia kosztów sądowych w sprawie od tej poczynionej przez Sąd Rejonowy. Istotnie, powódka wraz z mężem darowała synowi gospodarstwo(...)w zamian uzyskując rentę(...), jednakże jak wynika z decyzji o ich przyznaniu, które-zostały załączone do zażalenia^ zarówno ona jak i jej mąż nie zaprzestali całkowicie prowadzenia działalności(...)/k.36-37/. Stąd wysokość otrzymywanych rent kształtuje się na poziomie 346,22 zł - jeżeli chodzi o powódkę i 659,40 zł - jeżeli chodzi o jej męża. Z powyższego uprawniony jest wniosek, że nie są to obecnie ich jedyne dochody, tak jak zostało to przedstawione w zażaleniu. Niezaprzestanie działalności(...)oznacza, że partycypują oni nadal w dochodach z darowanego gospodarstwa(...), których wysokość została określona w oświadczeniu załączonym do pozwu. Tym samym nie mogła ulec zmianie konkluzja Sądu pierwszej instancji, że sytuacji majątkowa powódki kształtuje się dobrze, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że może ona uiścić w sprawie obciążające ją koszty sądowe bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie oraz męża.
Niezależnie od powyższego Sąd Okręgowy wskazuje, że powódka jako inicjatorka procesu powinna mieć świadomość tego, że wystąpienie z przedmiotowym pozwem o zapłatę

2
wiąże się z kosztami, dlatego też przed podjęciem tego kroku powinna poczynić niezbędne oszczędności na cel przyszłego postępowania, do czego ma możliwości, a nie liczyć wyłącznie na pomoc Państwa w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart 397 § 2 k.p.c.oddalił zażalenie jako niezasadne.