Sąd Apelacyjny w Krakowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKz 353/14
Data wyroku: 2014-09-24 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marek Długosz, Tomasz Kozioł, Beata Barylak-Pietrzkowska
Słowa kluczowe: Zabezpieczenie Majątkowe
Podstawa prawna: art.430§1 kpk, art. 294 kpk

Sygn. akt II AKz 353/14

POSTANOWIENIE
Dnia 24 września 2014 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:

SSA Marek Długosz

Sędziowie:

SSA Beata Barylak-Pietrzkowska
SSO Tomasz Kozioł (del.spr.)

Protokolant:

st.sekr.sądowy Iwona Goślińska

po rozpoznaniu w sprawie
M. Z.
skazanego zart. 258§1 kk,art. 298§1 kki inne
zażalenia wniesionego przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 8 sierpnia 2014 roku, sygn. akt III K 186/13
w przedmiocie stwierdzenia upadku zabezpieczeń majątkowych zastosowanych wobec skazanego
na podstawieart. 430 § 1 k.p.k.
postanawia
pozostawić zażalenie bez rozpoznania

UZASADNIENIE
W trakcie prowadzonego przeciwkoM. Z.śledztwa, na mocy postanowień Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie z dnia 3 października 2008r. oraz z dnia 10 października 2008r., (zmienionego następnie postanowieniami z dnia 10 października 2008r., 1 grudnia 2008r., 2 lipca 2009r. i 6 stycznia 2010r.) dokonano zabezpieczenia grożących mu: kary grzywny oraz środka karnego przepadku korzyści uzyskanej z przestępstwa, poprzez zajęcie ruchomości w postaci pieniędzy w kwotach – odpowiednio – 3.382 złotych i 43.000 złotych.
Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 21 listopada 2013r. (sygn. akt III K 186/13)M. Z.został skazany za zarzucane mu przestępstwa na karę łączną 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 6 lat i nałożeniem probacyjnego obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwami poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych stosownych kwot pieniężnych oraz karę łączną grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł (z zaliczeniem na poczet jej wykonania okresu zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 30 września 2008r. do dnia 15 grudnia 2008r.)
Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014r. Sąd Okręgowy w Krakowie stwierdził upadek zabezpieczeń majątkowych zastosowanych wobecM. Z.na mocy powołanych powyżej postanowień.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniósł, że zastosowane wobec skazanego wzmiankowanymi postanowieniami zabezpieczenie majątkowe miało za przedmiot karę grzywny oraz środek karny przepadku korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa. Tymczasem powołanym powyżej wyrokiemM. Z.został skazany za zarzucane mu przestępstwa jedynie na karę łączną grzywny, z jednoczesnym zaliczeniem na poczet tejże kary okresu zatrzymania i tymczasowego aresztowania. W ten sposób skazanemu pozostała do zapłaty grzywna w kwocie 920 zł, która została ściągnięta z zabezpieczenia majątkowego. Wobec wykonania orzeczonej grzywny oraz braku orzeczenia w wyroku środka karnego tożsamego z tym, który był wymieniony jako przedmiot zabezpieczenia, zdaniem Sądu Okręgowego wspomniane zabezpieczenia majątkowe upadły.
Na postanowienie to zażalenie wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego –(...)zarzucając obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść rozstrzygnięcia, a toart. 291 § 1 i 2 k.p.k.w zw. zart. 2 § 1 pkt 3 k.p.k.poprzez niezmienienie z urzędu ustanowionego w sprawie zabezpieczenia majątkowego poprzez wskazanie, iż jest ono ustanowione na poczet obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego(...)a tym samym naruszenie jego prawnie chronionych interesów.
W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez ustanowienie zabezpieczenia majątkowego na poczet orzeczonego od skazanego na rzecz pokrzywdzonego obowiązku naprawienia szkody, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
zażalenie należało pozostawić bez rozpoznania.
Zgodnie zart. 430 § 1 k.p.k.sąd odwoławczy pozostawia bez rozpoznania przyjęty środek odwoławczy jeżeli wniesiony został po terminie (lub przyjęcie tego środka nastąpiło na skutek niezasadnego przewrócenia terminu), przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalny z mocy ustawy. Ostatnia z wymienionych sytuacji procesowych zaistniała na gruncie niniejszego postępowania.
W doktrynie powszechnie akceptowany jest – jako wynikający wprost z treściart. 294 § 1 k.p.k.– pogląd, że upadek zabezpieczenia, o którym mowa w tym przepisie, następuje z mocy samego prawa (ipso iure), nie ma zatem potrzeby wydawania w tym przedmiocie żadnego orzeczenia (zob. m. in. P. Starzyński, Postępowanie zabezpieczające w polskim procesie karnym, Warszawa 2007, s. 141; A. Bulsiewicz, Zabezpieczenie roszczeń odszkodowawczych i kar majątkowych, Warszawa 1975, s. 240; S. Pawela, Wykonanie orzeczeń w sprawach karnych. Komentarz, Warszawa 1972, s. 214; P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz do art. 1 – 296, Warszawa 2007, s. 1304; R. Stefański, Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom I, Warszawa 1998, s. 802;). Dodać przy tym należy, że zabezpieczenie majątkowe upada w zakresie, w jakim dotyczy nieorzeczonego przedmiotu zabezpieczenia. Upada zatem zarówno w razie nieorzeczenia stanowiących przedmiot zabezpieczenia kar i środków karnych, jak również w razie orzeczenia takiej kary lub środka karnego, jednak w wysokości niższej niż wysokość, do której nastąpiło zabezpieczenie, przy czym wówczas upada w zakresie wykraczającym ponad wysokość orzeczonych kar i środków karnych (zob. m. in. P. Starzyński, Postępowanie…, s. 143; A. Bulsiewicz, Zabezpieczenie…, s. 158-160; S. Steinborn, Komentarz aktualizowany do art. 294 kodeksu postępowania karnego, LEX/el, t. 2; postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2012r., II AKz 190/12, LEX nr 1168497). W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że zabezpieczenie majątkowe zastosowane w toku postępowania przygotowawczego przez prokuratora, upadło z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 21 listopada 2013r., w zakresie wykraczającym ponad kwotę 920 złotych (przelaną następnie na poczet orzeczonej kary grzywny) i tylko do tego momentu możliwe było dokonanie zmiany postanowienia o zabezpieczeniu poprzez objęcie nim orzeczonych nieprawomocnie obowiązków naprawienia szkody.
Zbędne stwierdzenie obecnie przez Sąd Okręgowy upadku zabezpieczenia w formie procesowej, polegające na wydaniu dotyczącego tej kwestii orzeczenia, podobnie jak błędne pouczenie uczestników postępowania o prawie do wniesienia na nie zażalenia, nie kreuje po ich stronie takiego prawa. O dopuszczalności zaskarżenia w trybie zażalenia określonej decyzji procesowej decyduje bowiem jej rzeczywista treść i walor procesowy, określone przez przedmiot i procesowe konsekwencje zawartego w niej rozstrzygnięcia. Skoro w danej kwestii ustawa karnoprocesowa w ogóle nie wymaga wydania postanowienia lub zarządzenia, to wydanie go, zwłaszcza gdy ma ono charakter czysto deklaratoryjny, jako „stwierdzające” okoliczność zaistniałą z mocy samego prawa, nie pociąga za sobą dopuszczalności zaskarżenia go zażaleniem.
Dla jasności dodać należy, że zaskarżone postanowienie nie stanowi postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia w rozumieniuart. 293 § 2 k.p.k.Na zaliczenie go do tej kategorii pojęciowej nie pozwala wzgląd na jego rzeczywisty, zasygnalizowany powyżej, charakter. Postanowieniami w przedmiocie zabezpieczenia w rozumieniu powołanego przepisu są bowiem takie postanowienia, które stanowią przewidziane przez ustawę decyzje procesowe dotyczące istoty, zakresu i sposobu wykonywania zabezpieczenia, a w szczególności postanowienia o zastosowaniu, uchyleniu lub zmianie zabezpieczenia, jak również postanowienia odmawiające wnioskom stron co do zastosowania, uchylenia lub zmiany zabezpieczenia.
Z tych względów, stosownie do dyspozycjiart. 430 § 1 k.p.k., zażalenie pozostawić należało bez rozpoznania.