Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1842/13
Data wyroku: 2014-01-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Natalia Lipińska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184, 32 ustawy o Emeryturach i Rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt IV U 1842/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 stycznia 2014 roku

Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:SSO Natalia Lipińska
Protokolant:    stażysta Sylwia Dymańska

po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaK. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 24 października 2013 roku nr(...)
w sprawieK. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu sięK. W.prawo do emerytury od dnia 15 października 2013 roku.

Sygn. akt IV U 1842/13

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie

z dnia 22 stycznia 2014 r.

Decyzją z dnia 24 października 2013 r., nr(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT., na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153,poz. 1227 ze zm.) oraz przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.), odmówiłK. W.przyznania prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie spełnia wymogów określonych w art. 184 powołanej ustawy, od wystąpienia których uzależnione jest nabycie prawa do emerytury, ponieważ nie udokumentował 15- letniego stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze, a jedynie 12 lat, 6 miesięcy i 5 dni takiej pracy.

Decyzję tę zaskarżyłK. W., domagając się jej zmiany i przyznania mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymuje się co najmniej 15- letnim stażem pracy w szczególnych warunkach, ponieważ od 4 kwietnia 1977 r. do 25 listopada 1981 r. pracował w Spółdzielni Kółek RolniczychwD. T.w charakterze kierowcy ciągnika.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że za okres zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych wD. T.od 4 kwietnia 1977 r. do 25 listopada 1981 r. odwołujący nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, zaś na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie można ustalić rodzaju i charakteru wykonywanej przez wnioskodawcę w tym czasie pracy.

    Bezsporne w niniejszej sprawie było, żeodwołującyK. W., urodzony(...)w dniu(...)osiągnął 60 lat życia. Na dzień 1 stycznia 1999 r. ubezpieczony udokumentował 25 lat, 1 miesiąc i 24 dni okresów składkowych i nieskładkowych oraz staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze12 lat, 6 miesięcy i 5 dni.
We wniosku z dnia 14 października 2013 r. ubezpieczony wniósł o przyznanie mu prawa do emerytury.
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 października 2013 r. ZUS Oddział wT.odmówiłK. W.przyznania prawa do tego świadczenia, ponieważ wnioskodawca nie udokumentował 15- letniego stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze.
Odwołujący nie przystąpił do OFE.
(okoliczności bezsporne)

Sąd ustalił ponadto następujący stan faktyczny sprawy:

Od 4 kwietnia 1977 r. do 25 listopada 1981 r. odwołującyK. W.pracował w Spółdzielni Kółek Rolniczych wD. T.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze kierowcy ciągnika.

dowód:

-

kserokopia świadectwa pracy z dnia 25.11.1981 r.- cz. I akt ZUS,

druk Rp-7 z dnia 01.07.2003 r.- cz. I akt ZUS,

zeznania świadkaT. K.- 00:24:34,

zeznania świadkaS. P.- 00:37:09,

zeznania odwołującegoK. W.- 00:50:04,

Spółdzielnia Kółek Rolniczych wD. T.świadczyła usługi transportowe, w tym usługi na rzecz ludności związane z rolnictwem. Spółdzielnia ta posiadała własną bazę transportową z ciągnikami, przyczepami i maszynami rolniczymi. Naprawami tego sprzętu zajmowali się zatrudnieni w warsztacie mechanicy. Kierowcy ciągników, w tym odwołujący, na co dzień świadczyli usługi na rzecz rolników, wykonując opryski, orkę, koszenie czy bronowanie. Zajmowali się też transportem wapna zT.na pola rolników. Odwołujący, podobnie jak inni kierowcy ciągników, pracował w godzinach od 7:00 do 15:00, a w razie potrzeby, nawet dłużej. W tym czasie realizował tylko i wyłącznie obowiązki kierowcy ciągnika i nie był kierowany do wykonywania jakichkolwiek innych czynności. W okresie zimowym traktorzyści, w tym odwołujący, zajmowali się przywożeniem wapna na składowiska Spółdzielni, a wiosną rozwożeniem go na pola rolników. Wapno transportowane było ciągnikami na przyczepach. W okresie zimowym oprócz wożenia wapna kierowcy pracowali w(...)przy rozwożeniu żwiru i piasku na ulicę. Rozwożenie żwiru i piasku odbywało się przy pomocy rozrzutnika,tj. przyczepki do ciągnika. Rozrzutnika używano również do rozwożenia wapna po polach. Przy bardzo trudnych warunkach atmosferycznych, uniemożliwiających prowadzenie ciągnika, traktorzyści zostawali w warsztacie i pomagali mechanikom przy naprawie pojazdów. Zdarzało się to jednak rzadko i nie przekraczało w okresie zimowym tygodnia, maksymalnie dwóch.

dowód:

-

zeznania świadkaT. K.- 00:10:50-00:29:22,

-

zeznania świadkaS. P.- 00:37:09-00:46:45,

zeznania odwołującegoK. W.- 00:50:04-00:54:19,

Stan faktyczny w sprawie Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów oraz zeznania świadków i odwołującego.
Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości, zaś ich treść i forma nie były kwestionowane przez strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich, jakie należałoby uwzględnić z urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego.
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadkówT. K.iS. P.oraz słuchanego w charakterze stronyK. W., którzy złożyli depozycje odnośnie rodzaju czynności wykonywanych przez odwołującego w spornym okresie. Zeznania te zasługiwały na walor pełnej wiarygodności, gdyż były wewnętrznie spójne, wzajemnie ze sobą korespondowały, a przy tym były przekonujące w świetle zasad logikii doświadczenia życiowego. Z zeznań tych wyraźnie wynika, że w okresie zatrudnieniaw Spółdzielni Kółek Rolniczych wD. T.odwołujący stale i w pełnym wymiarze godzin pracował jako kierowca ciągnika. W tym samym charakterze pracowałw okresie zimowym przy rozwożeniu wapna albo żwiru i piasku na ulicę, z tym, że przy bardzo trudnych warunkach atmosferycznych, uniemożliwiających prowadzenie ciągnika, pozostawał w bazie. Zdarzało się to jednak rzadko i nie przekraczało w okresie zimowym tygodnia, maksymalnie dwóch.
Pozostałe okoliczności sprawy Sąd uznał za bezsporne, gdyż nie były w żaden sposób kwestionowane przez strony, zaś dokumenty przedstawione na ich stwierdzenie nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności.

Sąd rozważył, co następuje:
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnieniaw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat- dla kobieti 65 lat- dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2).
Wymagany w art. 184 ust. 1 pkt 2 okres składkowy i nieskładkowy przewidujeart. 27 powołanej ustawy, w świetle którego wynosi on co najmniej 20 lat dla kobieti 25 lat dla mężczyzn.
Przepis art. 32 ustawy statuuje natomiast, iż ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 1. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu- za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia orazo znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.
Stosownie do treści art. 32 ust. 4 ustawy, wiek emerytalny, o którym mowaw ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Mowa tu orozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Jak wynika z § 1 wskazanego rozporządzenia, stosuje się je do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.
W myśl § 2 ust. 1, okresami uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy (ust. 2).
Zgodnie zaś z § 4 ust. 1, prawo do emerytury nabywa pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A rozporządzenia, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz legitymuje się wymaganym okresem zatrudnienia, w tym co najmniej okresem 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Bezsporne w niniejszej sprawie było, że odwołujący osiągnął wiek 60 lat, posiadał na dzień 1 stycznia 1999 r. wymagany 25- letni okres ubezpieczenia i nie przystąpił do OFE.
Kwestią sporną pozostawała natomiast kwalifikacja jego pracy od 4 kwietnia 1977 r. do 25 listopada 1981 r. w Spółdzielni Kółek Rolniczych wD. T..
Odmawiając odwołującemu zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach tego okresu zatrudnienia organ rentowy wskazał, że za okres ten wnioskodawca nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, zaś na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie można ustalić rodzaju i charakteru wykonywanej przez niego w tym czasie pracy.
Brak świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie świadczy o tym, że ubezpieczony faktycznie pracy takiej nie realizował. W postępowaniu przed sądem nie stosuje się bowiem ograniczeń dowodowych, jakie istnieją w postępowaniu administracyjnym przed organem rentowym. Zatem okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi, przy czym sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organem rentowym (por. uchwały SN: z dnia 17 czerwca 1987 r., III PZP 19/87, OSNC 88/10/132 i z dnia27 maja 1985 r. III UZP 5/85, LEX nr 14635).
Analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz zeznań świadkówi odwołującego prowadzi do wniosku, że w spornym okresie wnioskodawca pracowałw szczególnych warunkach.
Dlatego też, nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu rentowego, iż na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie można ustalić rodzajui charakteru wykonywanej przez ubezpieczonego w spornym okresie pracy.
W aktach organu rentowego, w części dotyczącej kapitał początkowego, znajduje się bowiem świadectwo pracy z dnia 25 listopada 1981 r., potwierdzające zatrudnienie odwołującego w spornym okresie w Spółdzielni Kółek Rolniczych wD. T.w charakterze kierowcy ciągnika- jako pracownika stałego. W aktach tych (w tej samej części) zalega też zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (druk Rp-7) z dnia 1 lipca 20013 r., w którym wyraźnie podano, że w okresie od 4 kwietnia 1977 r. do 25 listopada1981 r. odwołujący był zatrudniony w tej Spółdzielni w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca ciągnika, w tym czasie nie korzystał z urlopów bezpłatnych, a po dniu 14 listopada 1991 r. nie pobierał zasiłku chorobowego. Jednocześnie, w druku tym wskazano, że zaświadczenie wydane zostało w oparciu o listy płac i akta osobowe ubezpieczonego.
W oparciu o treść powołanych wyżej dokumentów można zatem stwierdzić, żew spornym okresie odwołujący pracował w charakterze kierowcy ciągnika w pełnym wymiarze czasu pracy.
Okoliczności te potwierdzili słuchani w sprawie świadkowie i sam odwołujący, którzy wskazali, że zatrudniająca ich Spółdzielnia Kółek Rolniczych wD. T.świadczyła usługi transportowe i usługi dla ludności związane z rolnictwem. Zatrudnieniw niej kierowcy ciągników zajmowali się na co dzień opryskami, orką, koszeniem czy bronowaniem. Oprócz tego transportowali wapno dla rolników zT.. Pracę tę realizowali w godzinach od 7:00 do 15:00, a w razie potrzeby, nawet dłużej. W ramach dobowego wymiaru czasu pracy nie byli kierowani do realizacji żadnych innych czynności. W szczególności nie zajmowali się naprawami sprzętu. Te czynności leżały w gestii mechaników zatrudnionych w warsztacie. Spółdzielnia Kółek Rolniczych wD. T.dysponowała bowiem własną bazą transportową z ciągnikami, przyczepamii maszynami rolniczymi oraz warsztatem, w którym mechanicy zajmowali się naprawą sprzętu. Z zeznań świadków i odwołującego wynika również, że w okresie zimowym traktorzyści wozili wapno na składowiska Spółdzielni. Oprócz tego pracowali w(...)przy rozwożeniu żwiru i piasku na ulicę. Również tę pracę wykonywaliw pełnym wymiarze czasu pracy, tj. po osiem godzin dziennie, z tym, że przy bardzo trudnych warunkach atmosferycznych, uniemożliwiających prowadzenie ciągnika, traktorzyści zostawali w warsztacie i pomagali mechanikom przy naprawie pojazdów. Jak ustalił Sąd, zdarzało się to jednak rzadko i nie przekraczało w okresie zimowym tygodnia, maksymalnie dwóch.
Biorąc pod uwagę, że sporny okres od 4 kwietnia 1977 r. do 25 listopada 1981 r. obejmuje łącznie (4 lata, 7 miesięcy i 21 dni), wyłączając z niego nawet- z dużej ostrożności- wszystkie okresy zimowe przypadające w tym czasie, a jest ich 4, każdy po 3 miesiące(tj. łącznie 12 miesięcy), stwierdzić należy, że odwołujący i tak legitymuje się co najmniej15- letnim stażem pracy w szczególnych warunkach w charakterze kierowcy ciągnika. Doliczenie bowiem do wykazanego przed organ rentowym stażu w/w w tym charakterzew wymiarze 12 lat, 6 miesięcy i 5 dni okres 3 lat, 7 miesięcy i 21 dni daje łącznie 16 lat,1 miesiąc i 26 dni.
Realizowana przez ubezpieczonego w spornym okresie praca wymieniona zostaław dziale VIII, zatytułowanym: „W transporcie i łączności” pkt 3 (prace kierowców ciągników) wykazu A, stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W tym miejscu zauważyć jedynie należy, że bez względu na to, jakie czynności przy użyciu ciągnika wykonywał odwołujący (prace polowe, przewożenie wapna czy posypywanie dróg piaskiem i żwirem), jego pracę w spornym okresie tak właśnie należy kwalifikować. Wszak we wszystkich wymienionych wypadkach wnioskodawca był kierowcą ciągnika i zajmował się świadczeniem usług transportowych.

Uwzględniając powyższe, na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego,w tym art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS orazart. 47714§ 2 k.p.c., Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującemu prawo do emerytury od 15 października 2013 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego.