Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 423/14
Data wyroku: 2014-09-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Ślęzak, Jarosław Gołębiowski, Adam Bojko
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 445 kc

Sygn. akt II Ca 423/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 września 2014 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSO Grzegorz Ślęzak (spr.)

Sędziowie

SSO Jarosław Gołębiowski
SSO Adam Bojko

Protokolant

st. sekr. sąd. Beata Gosławska

po rozpoznaniu w dniu 1 września 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie sprawy z powództwaB. S. (1)
przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwW.
o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Opocznie
z dnia 17 kwietnia 2014 roku, sygn. akt I C 320/13
1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym sentencji w ten sposób, że zasądzoną od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powódkiB. S. (1)kwotę 4.000 złotych obniża do kwoty 2.000 ( dwa tysiące) złotych, oddalając powództwo w pozostałej części oraz w punkcie drugim sentencji w ten sposób, że zasądzoną od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powódkiB. S. (1)kwotę 1.385.24 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu obniża do kwoty 385 ( trzysta osiemdziesiąt pięć) złotych;
2. nie obciąża powódki kosztami procesu na rzecz pozwanego za instancję odwoławczą.
Na oryginale właściwe podpisy
Sygn. akt II Ca 423/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Opocznie po rozpoznaniu sprawy z powództwaB. S. (1)iP. S. (1)przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwW.o zadośćuczynienia
1. zasądził od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powódkiB. S. (1)kwotę 4000,00 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 25 listopada 2012 r. do dnia zapłaty;
2. zasądził od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powódkiB. S. (1)kwotę 1385,24 zł tytułem kosztów procesu;
3. zasądził od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powódkiP. S. (1)kwotę 4000,00 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 25 listopada 2012 r. do dnia zapłaty;
4. zasądził od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powódkiP. S. (1)kwotę 1370,24 zł tytułem kosztów procesu.
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego.
W dniu 8 września 2012 r. kierujący samochodem osobowym markiO. (...)onr rej. (...)P. Z.jadąc od stronyT.w kierunkuO.w pobliżu skrzyżowania z drogą do miejscowościJ., w trakcie manewru wyprzedzania samochodu ciężarowego zderzył się czołowo z pojazdem markiD. (...)onr rej. (...)jadącym zgodnie z kierunkiem ruchu, kierowanym przezZ. Ś.. W pojeździe markiD. (...)jako pasażerki podróżowałyB. S. (1)i jej córkaP. S. (1).
W wyniku przedmiotowego zdarzeniaB. S. (1)doznała urazu głowy, skręcenia odcinka szyjnego kręgosłupa i powłok klatki piersiowej, zaśP. S. (1)doznała urazu wielomiejscowego, stłuczenia głowy, powłok klatki piersiowej, stłuczenia barku lewego.
Pojazd sprawcy wypadku w dacie zdarzenia był ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej w(...) S.A.z siedzibą wW..
Bezpośrednio po wypadkuB. S. (1)iP. S. (1)były hospitalizowane w Oddziale(...)Szpitala wT..
B. S. (1)przebywała w Oddziale w dniach od 08.09 do 14.09.2012 r. Leczona była zachowawczo. Odcinek szyjny został unieruchomiony w kołnierzu miękkim. Przy wypisie ze szpitala zalecono leczenie w POZ i do rozważenia kontrolę ortopedyczną. Następnie leczyła się w poradni neurologicznej przez około pół roku. Kołnierza ortopedycznego używała przez kilka tygodni. Była leczona farmakologicznie oraz sanatoryjnie. Korzystała także z porad psychologa.
P. S. (1)na Oddziale(...)przebywała w dniach od 08.09 do 13.09.2012 r. Leczona była zachowawczo. Przy wypisie zalecono leczenie w POZ. W dniu 02.10.2012 r. rozpoczęła leczenie ortopedyczne ambulatoryjnie z uwagi na bóle barku lewego i stawu skokowego lewego. Zalecono fizjoterapię na bark lewy, laser i solux oraz ćwiczenie czynno - bierne oraz laser i pole magnetyczne na staw skokowy. W dniu 12.02.2013 r.P. S. (1)była konsultowana ortopedycznie -stwierdzono naderwanie mięśnia naramiennego lewego ze zbiornikiem płynowym, ruchomość barku w normie. Leczenie zakończono z dniem 14.03.2013 r.
B. S. (1)w wyniku zdarzenia drogowego z dnia 08.09.2012 r. doznała urazu powłok klatki piersiowej, stłuczenia głowy i skręcenia odcinka szyjnego kręgosłupa. Aktualnie brak jest ograniczeń ruchowych w obrębie odcinka szyjnego kręgosłupa i pozostałych odcinków narządu ruchu. Nie ma zniekształceń i zmian wtórnych pourazowych, brak ograniczeń ruchu i zmian wtórnych pourazowych, kolana zwarte stabilne. Nie występuje zatem długotrwały bądź trwały uszczerbek na zdrowiu w związku z wypadkiem z dnia 08.09.2012 r.
Stopień cierpień fizycznych był umiarkowany przez okres ok. 1 miesiąca, po tym okresie był lekki przez okres kolejnego miesiąca. Następnie i obecnieB. S. (1)była i pozostaje sprawna ruchowo, a zgłaszane dolegliwości przy braku odchyleń przedmiotowych i w układzie kostnym mogą mieć tylko charakter podmiotowy i mogą mieć podłoże neurogenne jako pourazowy zespół bólowy.
W zakresie ortopedii i traumatologii narządu ruchuB. S. (1)po urazie wymagała pomocy osób trzecich przy wykonywaniu czynności życia codziennego przez ok. 2 godziny dziennie przez maksymalnie 1 miesiąc.
W zakresie ortopedii i traumatologii narządów ruchu rokowania są pomyślne.
Koszty leczenia przeciwbólowego wyniosły ok. 50,00 zł.
P. S. (1)w wyniku zdarzenia drogowego z dnia 08.09.2012 r. doznała urazu powłok klatki piersiowej, stłuczenia głowy, urazu mięśnia naramiennego z krwiakiem przedniej części mięśnia naramiennego i urazu stawu skokowego lewego. Występują u niej nieznaczne ubytki ruchowe barku lewego bez odchyleń ruchowych w obrębie pozostałych odcinków narządu ruchu, głównie stawu skokowego lewego.
Uszczerbek długotrwały związany z urazem barku lewego i uszkodzeniem mięśnia naramiennego lewego wygojony z nieznaczną dysfunkcją ruchową wynosi 5% według pozycji 113 b).
Uraz stawu skokowego lewego został wygojony bez ograniczeń ruchowych i zniekształceń. Uraz klatki piersiowej bez obecności złamania i blizn oraz cech zmniejszonej pojemności płuc nie skutkował trwałym bądź długotrwałym uszczerbkiem na zdrowiu.
Stopień cierpień fizycznych był umiarkowany przez okres ok. do 2 miesięcy, po tym okresie był lekki przez okres kolejnego miesiąca. Następnie i obecnieP. S. (1)była i pozostaje dość sprawna ruchowo.
W zakresie ortopedii i traumatologii narządu ruchuP. S. (1)po urazie wymagała pomocy osób trzecich przy wykonywaniu czynności życia codziennego przez ok. 2 godziny dziennie przez maksymalnie 1 miesiąc.
W zakresie ortopedii i traumatologii narządów ruchu rokowania są stabilne.
Koszty leczenia przeciwbólowego wyniosły ok. 50,00 zł. Rehabilitacja uzasadniona była w ramach kontraktu z NFZ.
Z neurologicznego punktu widzenia uB. S. (1)występuje uszczerbek na zdrowiu w wysokości 7% zgodnie z punktem 94a Tabeli Uszczerbków Ministra Pracy i Polityki Społecznej, jednakże przed wypadkiem z dnia 08.09.2012 r. istniał już uszczerbek na zdrowiu w wysokości 5% spowodowany samoistnymi zmianami zwyrodnieniowo - dyskopatycznymi kręgosłupa. W związku z tym powiększenie istniejącego uszczerbku na zdrowiu powiązane z wypadkiem wynosi 2%. Zgłaszane przezB. S. (1)dolegliwości dotyczące odcinka lędźwiowo - krzyżowego kręgosłupa związane są z samoistną chorobą zwyrodnieniowo -dyskopatyczną kręgosłupa uwidocznioną już w lipcu 2010 r. podczas badania rezonansem magnetycznym. Zgłaszane przezB. S. (1)bóle głowy występują sporadycznie i nie mają dużego nasilenia. Nie można ich uznać jako uszczerbek na zdrowiu.
Stopień cierpień fizycznych doznany przezB. S. (1)można ocenić jako umiarkowany przez okres ok. jednego miesiąca, a potem jako lekki przez kolejne 2 -3 miesiące.
Rokowania co do ustąpienia dolegliwości spowodowanych wypadkiem są dobre, natomiast niewątpliwie mogą nawracać dolegliwości związane z chorobą samoistną kręgosłupa.
Koszty leczenia przeciwbólowego wyniosły ok. 50,00 zł.
P. S. (1)nie doznała uszczerbku na zdrowiu z przyczyn neurologicznych. Nie uskarżała się na dolegliwości neurologiczne i po wypadku nigdy nie podejmowała leczenia takowych. Sporadyczne bóle głowy nie mogą być podstawą do orzeczenia uszczerbku na zdrowiu z powodów neurologicznych.
B. S. (1)po wypadku boli głowa, kręgosłup, zlecone i wykonane zabiegi rehabilitacyjne pomogły częściowo tzn. przez tydzień lub dwa po rehabilitacji, a potem problemy znowu się pojawiały.
P.S.po wypadku ma problemy z lew ręką. W mięśniu -przedramieniu lewej reki ma wgłębienie. Rehabilitacja tej ręki nie przyniosła efektu, odczuwa ona bóle ręki lewej i barku.
Sąd Rejonowy zważył, iż powództwa o zadośćuczynienie zasługują na uwzględnienie.
W myślart. 415 k.c.kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
Zgodnie z przepisemart. 436 §1 k.c.samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocct sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch tegoż środka.
W świetleart. 822 § 1 k.c.przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.
Przesłankami odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń wobec poszkodowanego są zatem z jednej strony przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej sprawcy szkody, z drugiej zaś strony - istnienie ważnej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. W razie zaistnienia owych przesłanek, ubezpieczyciel odpowiada w zakresie odpowiedzialności sprawcy szkody.
Poza sporem pozostaje okoliczność, że sprawca zdarzeniaP. Z.był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w(...) S.A.z siedzibą wW., co implikuje odpowiedzialność pozwanego na podstawie wyżej przytoczonych przepisów.
Naprawienie szkody majątkowej na osobie regulujeart. 444 k.c.który w§1stanowi, że w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty.
W wypadkach przewidzianych w powyższym artykule Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (art. 445 § 1 k.c).
Do rozstrzygnięcia pozostaje zatem kwestia wysokości należnych powódkomB. S. (1)iP. S. (1)kwot objętych żądaniem pozwu.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego - a w szczególności z opinii biegłych lekarzy: ortopedy-traumatologa i neurologa, które nie były przez strony kwestionowane i które w ocenie Sądu są pełne oraz miarodajne, wynika jednoznacznie ustalony stopień uszczerbku na zdrowiu oraz długotrwałość i stopień dolegliwości oraz cierpień powódekB. S. (1)iP. S. (1)po wypadku z dnia 8 września 2012 r.
Jak wynika z opinii biegłego lekarza ortopedy traumatologa, w związku z doznanymi urazami powódkaP. S. (1)doznała długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 5 %.
PowódkaB. S. (1)nie doznała uszczerbku z ortopedycznego punktu widzenia.
Z kolei, jak wynika z opinii biegłego lekarza neurologa, powódkaB. S. (1)w związku z doznanymi urazami doznała powiększenia już istniejącego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 5% o kolejne 2%.
PowódkaP. S. (1)nie doznała uszczerbku na zdrowiu z neurologicznego punktu widzenia.
Odnosząc powyższe rozważania natury prawnej do analizowanego stanu faktycznego Sąd uznał, że przyznane powódkom przez stronę pozwaną zadośćuczynienia są za niskie.
Uwzględniając doznane przez powódkęB. S. (1): uszczerbek na zdrowiu z punktu widzenia neurologicznego, zakres jej cierpień, kilkudniowy pobyt w szpitalu, zabiegi rehabilitacyjne związane z doznanymi urazami oraz dyskomfort wynikający z konieczności korzystania z pomocy osób trzecich Sąd uznał, że adekwatna wysokość zadośćuczynienia to kwota 7.000,00 zł.
Z tego względu, iż strona pozwana wypłaciła powódceB. S. (1)kwotę 3.000,00 zł, Sąd zasądził na jej rzecz żądaną w pozwie kwotę 4.000,00 zł ustawowymi odsetkami od dnia 22 listopada 2012 r., czyli od upływu 30 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2013 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnymi Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych przyjmując, że roszczenie powódki nadawało się do właściwego wyliczenia już w postępowaniu szkodowym - (art. 481 § 1 i § 2 k.c.) - punkt 1. wyroku.
O kosztach procesu orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesuart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c, na które składają się koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw tj. : koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych, czyli w kwocie 600,00 zł., opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł., opłata stosunkowa w kwocie 200,00 zł. i koszty opinii biegłych w kwotach 293,00 zł. i 275,24 zł. czyli łącznie 1.385,24 zł. - punkt 2. wyroku.
Uwzględniając doznane przez powódkęP. S. (1): długotrwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 5 %, zakres jej cierpień, kilkudniowy pobyt w szpitalu, zabiegi rehabilitacyjne związane z doznanymi urazami oraz dyskomfort wynikający z konieczności korzystania z pomocy osób trzecich Sąd uznał, że adekwatna wysokość zadośćuczynienia to kwota 6.000,00 zł.
Z tego względu, iż strona pozwana wypłaciła powódceP. S. (1)kwotę 2.000,00 zł, Sąd zasądził na jej rzecz żądaną w pozwie kwotę 4.000,00 zł ustawowymi odsetkami od dnia 22 listopada 2012 r., czyli od upływu 30 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2013 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnymi Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych przyjmując, że roszczenie powódki nadawało się do właściwego wyliczenia już w postępowaniu szkodowym - (art. 481 § 1 i § 2 k.c.) - punkt 3. wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesuart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c, na które składają się koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw tj. : koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych, czyli w kwocie 600,00 zł., opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 ,00 zł., opłata stosunkowa w kwocie 200,00 zł. i koszty opinii biegłych w kwotach 278,00 zł. i 275,24 zł. czyli łącznie 1.370,24 zł. - punkt 4. wyroku.
Powyższy wyrok w punkcie 1-ym sentencji, tj. w części zasądzającej zadośćuczynienie na rzecz powódkiB. S. (2)powyżej kwoty 2000 zł, zaskarżył pozwany.
Podnosząc zarzuty: obrazyart. 445 kcoraz naruszeniaart. 233 § 1 kpc, apelujący domagał się zmiany wyroku w zaskarżonej części poprzez obniżenie zasądzonego na rzecz powódkiB. S. (1)zadośćuczynienia z kwoty 4000 zł do kwoty 2000 zł oraz zasądzenia od tejże powódki kosztów procesu.
Pełnomocnik powódki wnosił o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów procesu za drugą instancję.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest uzasadniona.
Trafnie bowiem apelujący zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuca, iż zapadło z obraząart. 445 kc, gdyż zasądzone nim na rzecz powódkiB. S. (2)zadośćuczynienie jest zawyżone w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Zgodzić należy się apelującym, że w sprawie niniejszej występują w charakterze powódek dwie pokrzywdzone w tym samym wypadku komunikacyjnym, które doznały porównywalnych obrażeń, wymagających podobnego okresu i metod leczenia, przy czym długotrwały uszczerbek na zdrowiu związany bezpośrednio z wypadkiem jakiego doznałaP. S. (2)był wyższy niż uszczerbek, jakiego doznałaB. S. (2).
Uszczerbek na zdrowiuP. S. (2)wynosi 5 %, podczas gdy uszczerbek ten uB. S. (2)– związany bezpośrednio z wypadkiem – wynosi mniej, bo 2 %.
Aczkolwiek ma rację Sąd I instancji, że sam uszczerbek na zdrowiu nie jest jedynym, lecz jednym z wielu kryteriów decydujących o wysokości należnego zadośćuczynienia, to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy przy porównywalnych cierpieniach psychicznych i fizycznych obu powódek oraz podobnym procesie ich leczenia, nie było podstaw do ustalenia dla powódkiB. S. (1)wyższego zadośćuczynienia niż dla powódkiP. S. (1).
W sytuacji zatem, gdy Sad ustalił, że należneP. S. (2)zadośćuczynienie powinno wynosić łącznie 6000 zł, należy zgodzić się z apelującym, że należneB. S. (2)zadośćuczynienie nie powinno być wyższe niż kwota 5000 zł.
Skoro więc pozwany wypłacił już powódceB. S.kwotę 3000 zł należy jej się uzupełniające zadośćuczynienie w kwocie 2000 zl.
Dlatego też, uwzględniając apelację, należało na podstawieart. 386 § 1 kpczmienić wyrok Sądu I instancji w zaskarżonej części i zasadzone na rzecz powódkiB. S. (1)zadośćuczynienie w kwocie 4000 zł obniżyć do kwoty 2000 zł.
Konsekwencją powyższej zmiany co do istoty wyroku jest też zmiana na podstawieart. 386 § 1 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpczawartego w jego 2-im rozstrzygnięcia o kosztach procesu między stronami.
O kosztach procesu między stronami za instancję odwoławczą orzeczono na zasadzieart. 102 kpc. W ocenie Sądu Okręgowego, charakter dochodzonego roszczenia i dysproporcja w statusie majątkowym stron, przemawiają za nieobciążaniem powódki obowiązkiem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję na rzecz strony pozwanej
Na oryginale właściwe podpisy