Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 36/14
Data wyroku: 2014-03-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Patrycja Bogacińska-Piątek
Słowa kluczowe: Świadczenia Niepieniężne
Podstawa prawna: art. 133 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktVIII U 36/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 marca 2014 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Patrycja Bogacińska-Piątek

Protokolant:

Agata Kędzierawska

po rozpoznaniu w dniu21 marca 2014 r. w Gliwicach
sprawyB. P.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla
na skutek odwołaniaB. P.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia20 listopada 2013  r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję częściowo w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonejB. P.prawo do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla także za okres od 1 stycznia 2010 roku do 31 grudnia 2012 roku;

2
w pozostałej części oddala odwołanie.

(-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek
Sygn. akt VIII U 36/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 20 listopada 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ., powołując się na rozporządzenie Ministra Gospodarki z 27 czerwca 2008r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i wykorzystywania dotacji budżetowej przeznaczonej na finansowanie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U. Nr 118, poz. 743), podjął przy rencie rodzinnej od dnia 1 stycznia 2013r. wypłatę ubezpieczonejB. P.ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa za deputat węglowy.
Ubezpieczona wniosła odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej zmiany i przyznania prawa do wnioskowanego ekwiwalentu od dnia 1 stycznia 2005r. do 31 grudnia 2013, argumentując tym, że organ rentowy niesłusznie wstrzymał wypłatę przyznanego ekwiwalentu.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji, powołując się naart. 12 pkt 3 ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015(Dz. U. z 2007r., nr 192, poz. 1379), zgodnie z którym warunkiem otrzymania ekwiwalentu przez osobę uprawniona jest przedłożenie pracodawcy pisemnego oświadczenia o rezygnacji z uprawnienia do pobierania bezpłatnego węgla w naturze. Podniósł nadto, iż rozliczenie dotacji ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dokonuje się za okres od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
B. P., od dnia 27 września 1988r.- tj. od dnia śmierci mężaZ. P.jest uprawniona do renty rodzinnej górniczej na stałe.
W wyniku rozpatrzenia wnioskuB.Spółki (...)o wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dlaB. P., Oddział decyzją z dnia 31 stycznia 2003r. podjął wypłatę świadczenia od dnia 1października 2002r.
Z dniem 1 stycznia 2005r. została wstrzymana wypłata ekwiwalentu z nieustalonych przyczyn bez wydania decyzji wstrzymującej wypłatę ekwiwalentu. Jako uzasadnienie powstałej nadpłaty, organ rentowy wskazał, iż do systemu wprowadzono niepełne dane dotyczące prawa do ekwiwalentu a przy zmianie wstrzymano wypłatę.
Odwołująca,B. P.spostrzegła jednak brak systematycznego wypłacania przyznanego ekwiwalentu dopiero w 2013r. i w dniu 8 listopada tego roku złożyła wniosek do ZUS w sprawie nadpłaty.
W następstwie powyższego ZUS O/Z.wydał zaskarżoną decyzję.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego. Sąd ocenił zebrany materiał dowodowy jako kompletny i spójny, a poprzez to mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonej,B. P.zasługuje na uwzględnienie
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia wypłacenia ubezpieczonejB. P.ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za okres w jakim z nieustalonych przyczyn ZUS wstrzymał wypłatę przyznanego świadczenia. Zaskarżoną decyzją Oddział podjął wypłatę wstrzymanego świadczenia, lecz nie jak domagała się ubezpieczona od 1 stycznia 2005r., lecz od 1 stycznia 2013r. z uwagi na iż dotacje celowe dla ZUS są przyznawane na wypłatę ekwiwalentu w danym roku budżetowym. Taka argumentacja organu rentowego zdaniem orzekającego Sądu nie jest do przyjęcia, gdyż rozporządzenie Ministra Gospodarki z 27 czerwca 2008r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i wykorzystywania dotacji budżetowej przeznaczonej na finansowanie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla nie określa stosunków prawnych między organem rentowym a ubezpieczonymi, a szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wykorzystania dotacji budżetowej przeznaczonej na finansowanie ekwiwalentu pieniężnego, bezpłatnego węgla w naturze oraz rent wyrównawczych, tryb rozliczania dotacji oraz szczegółowe warunki powodujące cofnięcie lub czasowe wstrzymanie wypłaty przyznanej dotacji.
Bezspornym w sprawie była okoliczność, iż ubezpieczona jest uprawniona do renty rodzinnej górniczej i przyznanego do renty ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla. Natomiast samo wstrzymanie wypłaty ekwiwalentu przez ZUS było niczym nieuzasadnione. Adnotacja organu rentowego określająca wstrzymanie wypłaty z „nieustalonej przyczyny” wskazuje, iż również organowi rentowemu nie są znane powody zaistniałej sytuacji.
Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie do świadczenia jakim jest ekwiwalent pieniężny z tytułu bezpłatnego węgla należy odpowiednio zastosowaćart. 133 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zmianami), z uwagi na korelacje między istnieniem prawa do renty/emerytury a wypłacaniem omawianego ekwiwalentu.  Uprawnionym do pobierania ekwiwalentu może być bowiem emeryt, rencista, o którym mowa w § 2 ww. rozporządzenia, zaś zgodnie z § 5 ekwiwalent wypłaca się wraz z wypłata emerytury lub renty. Dla argumentacji stanowiska Sądu pomocnym pozostaje również § 6, zgodnie z którym przy dochodzeniu zwrotu nienależnie pobranego ekwiwalentu, stosuje się odpowiednio przepisy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczące dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Zgodnie z zastosowanym art. 133 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż:
1)od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, z zastrzeżeniem art. 107a ust. 3;
2)za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego.
Pojęcie "błędu" w prawie ubezpieczeń społecznych obejmuje sytuacje, w których organ rentowy lub organ odwoławczy miał podstawy do przyznania podwyższonego świadczenia lecz z przyczyn leżących po jego stronie tego nie uczynił.
W ocenie Sądu, organ rentowy podejmując wypłatę świadczenia decyzją z dnia 20 listopada 2013r. błędnie nie przyznał ubezpieczonemu prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do deputatu węglowego za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1 powołanego przepisu.
Reasumując, Sąd uznając odwołanieB. P.za zasadne w części obejmującej żądanie wypłaty wstrzymanego ekwiwalentu za okres począwszy od 1 stycznia 2010r. – na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.– zmienił częściowo zaskarżoną decyzję, orzekając jak w punkcie 1 sentencji.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania w pozostałej części, Sad orzekł na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.jak w punkcie 2 wyroku.

SSO Patrycja Bogacińska-Piątek

Zarządzenie:
1. uzasadnienie odnotować,
2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu,
3. kalendarz 14 dni lub z wpływem.

G., dniaSSO Patrycja Bogacińska-Piątek