Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 46/14
Data wyroku: 2014-03-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jan Krośnicki, Maria Mrozik-Sztykiel, Barbara Lubańska-Mazurkiewicz
Słowa kluczowe: Odszkodowanie Za Niesłuszne Skazanie, Tymczasowe Aresztowanie Lub Zatrzymanie
Podstawa prawna: art.552§4 kpk, art.5 kc

Sygn. akt II AKa 46/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 marca 2014r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: SSA – Jan Krośnicki

    Sędziowie: SA – Maria Mrozik-Sztykiel

SA – Barbara Lubańska-Mazurkiewicz (spr.)
Protokolant: – st. sekr. sąd. Małgorzata Reingruber

przy udziale Prokuratora Jacka Pergałowskiego
po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r.
sprawy z wnioskuW. K.
o odszkodowanie i zadośćuczynienie wynikające z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania
na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt  XVIII KO 107/13
- utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną;
- kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa;
- zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.D. O.- Kancelaria Adwokacka wW.147,60(sto czterdzieści siedem złotych 60/100) w tym 23 % VAT, tytułem zastępstwa procesowego z urzędu przed Sądem odwoławczym.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt XVIII Ko 107/13 Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił wniosekW. K.o odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikające z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania w sprawie Sądu Okręgowego sygn. VIII Ko akt 192/01 i kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w wyniku uwzględnienia zgłoszonego na rozprawie przez prokuratora zarzutu przedawnienia roszczenia, podniesienie którego nie było, w ocenie Sądu orzekającego, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Nadto wyrokiem tym Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu poniesione przez niego koszty nieopłaconej pomocy prawnej w stawce podstawowej plus VAT.

Wyrok powyższy zaskarżyłpełnomocnikwnioskodawcy, który na zasadzieart. 427 § 2 i 438 § 1 k.p.k.zarzucił:
- obrazę prawa materialnego -art. 5 k.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i uwzględnienie podniesionego przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej zarzutu przedawnienia, co było podstawą oddalenia wniosku przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikającą z niesłusznego tymczasowego aresztowania, co stanowi nadużycie prawa i sprzeczne jest z zasadami współżycia społecznego, a to z uwagi na problemy zdrowotne wnioskodawcy z kręgosłupem, jego mierne wykształcenie, niejednokrotne próby dochodzenia swoich praw, przebywanie przez większość swojego życia w warunkach pozbawienia wolności i brak dostępu do wiarygodnych informacji dot. możliwości obrony swoich praw.
Na zasadzieart. 427 § 1 i 437 § 1 i 2 k.p.k.wniósł:
a) o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikające z niesłusznego tymczasowego aresztowania zgodnie z jego wnioskiem, ewentualnie
b) o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, oraz
c) o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu za obie instancje, albowiem koszty te nie zostały opłacone przez wnioskodawcę ani osobę trzecią w całości, ani w części.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja pełnomocnika jest oczywiście bezzasadna.
Pomijając kwestię wadliwie sformułowanego zarzutu jako obraza prawa materialnego stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił okoliczności złożenia przezW. K.wniosku o odszkodowanie po przekroczeniu ustawowego terminu i zasadnie uznał, że podniesienie przez prokuratora zarzutu przedawnienia nie było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.W. K.złożył wniosek o odszkodowanie po upływie ponad 10 lat od uprawomocnienia się orzeczenia, mogącego stanowić podstawę do dochodzenia roszczeń a zatem Sąd Okręgowy trafnie uznał, że było to znaczne przekroczenie terminu przedawnienia zart. 555 k.p.k.Nadto słusznie uznał Sąd orzekający, że nie istniały po stronie wnioskodawcy żadne szczególne okoliczności, które uzasadniałyby tak spóźnione wystąpienie z żądaniem. Oceny tej nie zmieniają przyczyny, które – według skarżącego miałyby usprawiedliwiać późne złożenie wniosku o odszkodowanie.W. K.miał problemy zdrowotne związane z chorobą kręgosłupa i przeszedł zabieg operacyjny jeszcze przed wydaniem orzeczenia, które mogło być podstawą do dochodzenia roszczenia a więc trudno podzielić stanowisko apelującego, że skupienie się na swoim zdrowiu uniemożliwiło mu wcześniejsze złożenie wniosku. Mierne wykształcenie i przebywanie przez większość swego życia w warunkach pozbawienia wolności nie stanowiły przeszkody w dostępie do informacji i obrony swoich praw. Sąd I instancji wykazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku aktywność, jaką przejawiał wnioskodawca wystosowując liczne pisma kierowane do różnych sądów w obronie własnych interesów a powszechnie wiadomym jest, że skazani przebywający w zakładach karnych mają dostęp do informacji, w tym do przepisów prawnych, a także korzystają z doświadczeń współwięźniów.
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że niedotrzymania przez wnioskodawcę terminu zart. 555 k.p.k.nie usprawiedliwiają żadne wyjątkowe okoliczności a zatem podniesienie zarzutu przedawnienia nie było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że okres tymczasowego aresztowania w sprawie Sądu Okręgowego sygn. akt VIII K 192/01 był zaliczony na poczet kar odbywanych w innych sprawach. Z pisma Sądu Okręgowego w Olsztynie Wydział Penitencjarny, które wpłynęło do Sądu Okręgowego w Warszawie dnia 20 grudnia 2013 r. (data prezentaty) i zostało przez Sąd Apelacyjny ujawnione na rozprawie odwoławczej wynika, iż w okresie tymczasowego aresztowania skazanego w sprawie VIII K 192/01 (co do którego Sąd orzekający powziął wątpliwości)W. K.odbywał kary orzeczone w sprawie II K 211/04 Sądu Rejonowego w Wyszkowie (do 13września 1992 r.) a od 13 września 1992 r. do 5 sierpnia 1994 r. w sprawie II K 37/01 Sądu Okręgowego w Ostrołęce (k. 62).
Sąd Apelacyjny zasądził od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika wnioskodawcy poniesione przez niego koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu świadczonej w postępowaniu odwoławczym w stawce podstawowej, powiększonej o podatek VAT. Decyzję co do kosztów tych za I instancję podejmuje ten Sąd przed którym sprawa się toczyła i podnieść należy – w związku z wnioskiem pełnomocnika – że rozstrzygnięcie w tej kwestii zapadło, o czym świadczy treść zaskarżonego wyroku.
Z tych względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.