Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 840/13
Data wyroku: 2014-12-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Agnieszka Czyniewska
Teza: -

Sygn. akt I Ns 840/13

POSTANOWIENIE
Dnia 22 grudnia 2014 roku
Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:SSR Agnieszka Czyniewska
Protokolant: Ewelina Potuszyńska
po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2014 roku w Ząbkowicach Śląskich
na rozprawie sprawy z wnioskuW. S.
o uznanie za zmarłąT. G.

postanawia:

I
oddalić wniosek;

II
ustalić, że wnioskodawca ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

I Ns 840/13

UZASADNIENIE
WnioskodawcaW.szabat wniósł o uznanie za zmarłąT. G..
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, żeT. G.zmarła na terenie USA w latach 1996-1997r.; była siostrą matki wnioskodawcy.
Wnioskodawca podniósł, ze o śmierciT. G.dowiedział się od swojego brataM.s.przebywającego na terenie USA. Wnioskodawca podniósł też, że z mężemT. G.nie utrzymuje kontaktu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
T. B.urodziła się w (...)r.
Ostatnim znanym jej miejscem zamieszkania na terenie Polski byłW.ul. (...);
( dowód: - pismo Wydziału Spraw Obywatelskich weW.z dnia 27.01.2014r., k. 21).
T. G.wyjechała do Stanów Zjednoczonych; prawdopodobnie chorowała na nowotwór.
( dowód: - zeznania świadkaA. J.k. 46;
- zeznania świadkaW. Z.k. 46;
- zeznania świadkaZ. K.k. 46
- zeznania wnioskodawcy k. 75).
T. G.pozostawała w związaku małżeńskim z obywatelem Stanów Zjednoczonych-L.B..M.córkę.
Ostatni razT. G.była w Polsce w latach 1996-1997.
( dowód: - zeznania wnioskodawcy k. 75).
Sąd zważył:
Zgodnie zart. 29 §1 k.c.zaginiony może być uznany za zmarłego, jeżeli upłynęło lat dziesięć od końca roku kalendarzowego, w którym według istniejących wiadomości jeszcze żył; jednakże gdyby w chwili uznania za zmarłego zaginiony ukończył lat siedemdziesiąt, wystarcza upływ lat pięciu.
Uznanie za zmarłego nie może nastąpić przed końcem roku kalendarzowego, w którym zaginiony ukończyłby lat dwadzieścia trzy ( §2).
Regulowane przepisami prawa materialnego i procesowego instytucja uznania za zmarłego ( jak również stwierdzenia zgonu) służą usunięciu problemów prawnych wynikających z zaginięcia osoby fizycznej oraz śmierci w okolicznościach uniemożliwiających sporządzenie aktu zgonu.
Uznanie za zmarłego oparto na przesłance w postaci zaginięcia oraz przesłance w postaci określonego czasu trwania nieobecności.
Ustawodawca nie wprowadził dokodeksu cywilnegodefinicji zaginionego, należy więc posłużyć się potocznym jej znaczeniem.
Jako zaginionego określa się człowieka, który znalazł się w nieznanym miejscu, nie daje znaku życia, o którym nie wiadomo gdzie przebywa i czy w ogóle żyje.
Podobnie w doktrynie uznano, za zaginięcie sytuację niepewności co do tego czy dana osoba żyje czy zmarła.
Jak wiec z tego wynika celem postępowania o uznanie za zmarłego jest unormowanie sytuacji prawnej powstającej w następstwie zaginięcia.
W typowej bowiem sytuacji śmierć człowieka stwierdza lekarz , który wystawia kartę zgonu stanowiącą podstawę do sporządzenia aktu zgonu.
W sytuacji zaginięcia człowieka połączonej z brakiem znalezienia jego ciała fakt śmierci nie może być stwierdzony w powyższy sposób; i wtedy właśnie ustaleniu tej okoliczności służy instytucja uznania za zmarłego.
Jednakże taka sytuacja w niniejszej sprawie – w ocenie sądu nie zachodzi.
Z okoliczności sprawy – w szczególności twierdzeń samego wnioskodawcy jak i słuchanych przed sądem świadków nie wynika abyT. G.zaginęła.
Zeznań wnioskodawcy wynika, żeT. G.prawdopodobnie zmarła w Stanach Zjednoczonych w wyniku choroby nowotworowej.
A wniosek o uznanie za zmarłą złożony został z powodu braku kontaktu z rodziną zmarłej- jej mężem i córką.
Ta jednak okoliczność nie daje – zdaniem sądu podstawy do zastosowania instytucji uznania za zmarłą, która jak już wyżej wspomniano ma na celu unormowanie sytuacji prawnej powstającej w następstwie zaginięcia danej osoby połączonej z brakiem znalezienia jej ciała.
Nie może natomiast prowadzić do wydania postanowienia i uznaniu za zmarła osoby, której akt zgonu został z dużym prawdopodobieństwem sporządzony.
Nie można bowiem potraktować osoby, której zgon został ustalony, jako osoby zaginionej i uznać ją za zmarłą.
W takiej sytuacji wnioskodawca – jeśli twierdzi, zeT. G.zmarła ( a nie zaginęła) na terenie Stanów Zjednoczonych winien poczynić starania o uzyskanie jej aktu zgonu, a nie wnosić o uznanie jej za zmarłą.
Z tych też powodów sąd uznał roszczenie wnioskodawcy i uznanie za zmarłą za nieuzasadnione.
Stwierdzić też należy, ze brak jest również podstaw do uznania zasadności roszczenia wnioskodawcy w trybie przepisów o stwierdzenie zgonu.
Zgodnie zart. 535 k.p.c.sądowe stwierdzenie zgony może nastąpić gdy w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego fakt śmierci jest niewątpliwy ale z uwagi na brak ciała nie można sporządzić aktu zgonu. Postępowanie o stwierdzenie zgonu podlega wszczęciu przy kumulatywnym istnieniu dwóch przesłanek:
1) niesporządzenia aktu zgonu i
2) niewątpliwej śmierci danej osoby.
Śmierć jest "niewątpliwa", gdy okoliczności konkretnego wypadku uzasadniają pełne przekonanie o zgonie określonej osoby (np. istnieją świadkowie zgonu), a czas i miejsce zgonu są znane (por. postanowienie SN z dnia 30 listopada 1973 r., III CRN 277/73, OSNC 1974, nr 10, poz. 173).
Wnioskodawca nie wykazał jednak, że śmierćT. G.jest niewątpliwa. Nie potwierdzili tego słuchani przed sądem świadkowie. ŚwiadekA. J.zeznał , że o śmierciT. G.dowiedział z plotek , nie potrafil jednak określić ich źródła.W. Z.iZ. K.zeznali , że o śmierciT. G.powiedziała mu matka wnioskodawcy , nie mówiła jednak kiedy i gdzie zmarła. Również wnioskodawca zeznał, ze o śmierciT. G.dowiedział się od brata, ale nie zna bliższych okoliczności. . W takiej sytuacji brak jest podstaw do uznania, śmierciT. G.za niewątpliwą.
Żaden bowiem ze świadków jak również wnioskodawca nie byli naocznymi świadkami śmierciT. G..
Zaznaczyć tez należy, że wszyscy świadkowie i wnioskodawcy zeznali, że z ich wiedzy wynika, zeT. G.zmarła na nowotwór. A skoro tak to jak zaznaczono już wyżej z pewnością sporządzony został akt zgonyT. G.. Sporządzenie zaś aktu zgony wyklucza stwierdzenie zgonu.
W tym miejscu zaznaczyć tez należy, że w postępowaniach o uznanie za zmarłego i stwierdzenie zgonu sąd nie ponosi odpowiedzialności za rezultat postępowania dowodowego. Sąd nie ma obowiązku wyręczania uczestników w procesowych obowiązkach. Zgodnie bowiem zart. 6 k.c.to wnioskodawca winien wykazać dowody dla potwierdzenia zgłaszanych faktów.
Nawet biorąc pod uwagę szczególny rodzaj postępowania jakim jest postępowanie o uznanie za zamarłego i stwierdzenie zgonu, gdzie rola sądu winna być w większym stopniu determinowania działaniem z urzędu, nie wyłącza  ogólnych przepisów dotyczących postępowania dowodowego i nie zwalnia zainteresowanych z obowiązku udowodnienia twierdzeń, z których wywodzą korzystne dla siebie skutki prawne, ani nie nakłada na sądy orzekające obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu, poza wnioskami dowodowymi stron.
Stwierdzić więc należy, że w sprawie o uznanie za zmarłego i stwierdzenie zgonu znajduje odpowiednie zastosowanie (art. 13§2 k.p.c.) norma całegoart. 232 k.p.c.Zezdania pierwszegotego przepisu wynika, że na tych uczestnikach spoczywa obowiązek wskazania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których uczestnicy Ci wywodzą skutki prawne; sąd zaś może dopuścić dowód niewskazany przez uczestników tylko w wyjątkowych wypadkach i w zasadzie w granicach ich wniosków dowodowych.
Konsekwentnie wiec na wnioskodawcy , który podniósł fakt lub zarzut spoczywa ciężar udowodnienia jego prawdziwości (art. 6 k.c.) .(orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 9.09.2011r., ICSK 12/11(...)nr(...); orzeczenie Sadu najwyższego z dnia 21.04.2004r., IIICK 420/02 LEX nr 399729, orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 12.03.2004r., IICK 65/03 LEX nr 602408).
Wnioskodawca zaś nie wskazał na żadne okoliczności uzasadniające wniosek o uznanie za zmarłego lub stwierdzeni zgonu.
Z tych tez powodów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 520 §1 k.p.c.