Sąd Okręgowy w Nowym Sączu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 270/14
Data wyroku: 2014-06-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Czernecka-Kozak
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 270/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 czerwca 2014 roku
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Ewa Czernecka-Kozak
Protokolant: Małgorzata Olesiak
po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 roku w Nowym Sączu
na rozprawie
odwołaniaA. M.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.
z dnia 18 lutego 2014 roku  znak:(...)
w sprawieA. M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.
o emeryturę
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu sięA. M.emeryturę od dnia 1 lutego 2014 roku.
Sygn. akt IV U 270/14

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 12 czerwca 2014 roku
Decyzją z dnia 18 lutego 2014 roku, znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013r., poz. 1440, z późn. zm.) orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.) odmówiłA. M.przyznania emerytury z uwagi na to, że nie udowodnił on 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach. Organ rentowy wskazał, żeA. M.na dzień 1 stycznia 1999 roku posiada okres ubezpieczenia wynoszący 25 lat, 4 miesiące i 19 dni, w tym 13 lat, 3 miesiące i 9 dni pracy w warunkach szczególnych w okresach: od 28 kwietnia 1977 roku do 10 października 1984 roku, od 1 stycznia 1985 roku do 20 maja 1990 roku, od 30 sierpnia 1990 roku do 2 grudnia 1990 roku, od 1 kwietnia 1991 roku do 24 kwietnia 1991 roku, od 8 maja 1991 roku do 14 czerwca 1991 roku. Za pracę w szczególnych warunkach nie uznano zatrudnienia od 5 listopada 1970 roku do 24 października1973 roku i od 4 listopada 1975 roku do 16 kwietnia 1977 roku.
Od powyższej decyzji odwołał sięA. M.wnosząc o jej zmianę i przyznanie emerytury. Odwołujący wskazał, że w nieuznanym przez ZUS okresie był zatrudniony w(...)K.przy wywozie drewna z lasu na składy lokalne wN.iS.. Na potwierdzenie pracy w warunkach szczególnych wniósł o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.wniósł o jego oddalenie - podnosząc argumentację, którą posłużył się w zaskarżonej decyzji.
Bezspornymw niniejszej sprawie było, że odwołujący sięA. M.,ur. (...), na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat, 4 miesiące i 19 dni, w tym 13 lat, 3 miesiące i 9 dni pracy w warunkach szczególnych w okresach: od 28 kwietnia 1977 roku do 10 października 1984 roku, od 1 stycznia 1985 roku do 20 maja 1990 roku, od 30 sierpnia 1990 roku do 2 grudnia 1990 roku, od 1 kwietnia 1991 roku do 24 kwietnia 1991 roku, od 8 maja 1991 roku do 14 czerwca 1991 roku. Odwołujący nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Wniosek o przyznanie emerytury złożył dnia 4 lutego 2014 roku.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
A. M.w okresie od 5 listopada 1970 roku do 16 kwietnia 1977 roku był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w(...)K.. W okresie od 5 listopada 1970 roku do 24 października 1973 roku oraz od 4 listopada 1975 roku do 31 stycznia 1976 roku na stanowisku pomocnika kierowcy (ładowacza), a od 1 lutego 1976 roku jako kierowca. W okresie od 25 października 1973 roku do 16 października 1975 roku odwołujący odbył zasadniczą służbę wojskową.
Praca odwołującego na stanowisku pomocnika kierowcy (ładowacza) polegała na załadunku i rozładunku drewna wywożonego z lasu. Odwołujący jeździł razem z kierowcąS. J.samochodem ciężarowymmarki S., zwozili drewno z całego terenu(...)K.. Przyjeżdżali na skład drewna w lesie, tam kierowca i pomocnik ręcznie ładowali na samochód drewno pocięte przez pilarzy na odcinki długości 1 metra. Następnie jechali na skład drewna doN.,S.a czasem doN., gdzie ręcznie rozładowywali drewno. Każdorazowo ładowali ok. 10 metrów przestrzennych drewna ważące ok. 5-6 ton. W ciągu dnia pracy wykonywali ok. 2-3 takie kursy. Praca wykonywana był przez cały rok. Innych obowiązkówA. M.w tym okresie nie miał.
Po odbyciu służby wojskowej odwołujący wrócił do pracy na poprzednie stanowisko od dnia 4 listopada 1975 roku i nadal wykonywał taką samą pracę. Z dniem 1 lutego 1976 roku został przeniesiony na stanowisko kierowcy samochoduM..
Wspólnie z odwołującym - opróczS. J.– pracowałZ. B.na stanowisku mechanika.

dowód:

świadectwo pracy k. 253 akt ZUS, angaż z 5 lutego 1976r. k. 255 akt ZUS zeznania świadków zawarte w protokole rozprawy:S. J.od 06:12 min do 15:37 min,Z. B.od 15:35 min do 23:08 min, oraz zeznania odwołującego od 23:34 min do 29:58 min, umowa o pracę z 5 listopada 1970 r., umowa o pracę z 4 listopada 1975 r. -  akta osobowe odwołującego
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, której wiarygodności i mocy dowodowej żadna ze stron nie kwestionowała w toku postępowania. Sąd oparł się również na zeznaniach odwołującego się oraz świadkówS. J.iZ. B.uznając je za wiarygodne, spójne, logiczne i zgodne z pozostałym materiałem zgromadzonym w sprawie. Świadkowie pracowali wspólnie z odwołującym się i szczegółowo wskazali na czym polegał charakter jego pracy. Ich zeznania korespondują z dokumentacją osobową dotyczącą pracy odwołującego się, a także z zeznaniamiA. M.. Brak jest, w ocenie Sądu, jakichkolwiek podstaw do podważenia wiarygodności zeznań w/w świadków. Zeznania przesłuchanych w sprawie świadków oraz zgodne z nimi zeznania odwołującego potwierdziły w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości charakter zatrudnienia i rodzaj pracy wykonywanej przez odwołującego w spornym okresie.
Pozostałe okoliczności sprawy uznał Sąd za bezsporne, bowiem nie były one kwestionowane przez strony. Również dokumenty przedstawione na stwierdzenie powyższych okoliczności zostały ocenione jako w pełni wiarygodne i prawdziwe.

Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieA. M.zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie czy odwołujący się spełnia przesłanki do przyznania emerytury.
W związku z tym, żeA. M.nie osiągnął powszechnego wieku emerytalnego, jest osobą urodzoną po 31 grudnia 1948 roku należało rozważyć czy spełnia przesłanki do przyznania wcześniejszej emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013r., poz. 1440 z zm.). Stosownie do tego przepisu ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. 20 lat w przypadku kobiet i 25 lat w przypadku mężczyzn.
Stosownie do ust. 2 cytowanego przepisu, emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie z ust. 2 art. 32 cyt. ustawy dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa wust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Warunki przejścia na emeryturę przez wymienionych powyżej pracowników określarozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983r. Nr 8 poz. 43 ze zm.). Wyszczególnienie prac uznawanych za wykonywane w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zawierają wykazy A i B stanowiące załącznik do wskazanego wyżej rozporządzenia. Do treści tych załączników były dostosowane resortowe wykazy stanowisk. Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełni łącznie następujące warunki: osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla kobiet 55 lat, 60 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Za wymagany okres zatrudnienia uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.(§ 3 i 4 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku).
W świetle § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia zakład pracy stwierdza zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach. Natomiast w sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie tych okoliczności także w oparciu o inne dowody. Postępowanie w sprawach emerytalnych jest bowiem dwuetapowe, stąd też przed organem rentowym "sprawa emerytalna" ma charakter administracyjnoprawny, a w postępowaniu stosuje się przepisykodeksu postępowania administracyjnego. Na etapie postępowania odwoławczego sprawa o emeryturę - uprzednio administracyjna - staje się sprawą cywilną w rozumieniuart. 1 k.p.c.Do jej rozpoznania stosuje się przepisykodeksu postępowania cywilnego, a zasadniczym celem tego postępowania jest rozstrzygnięcie sprawy po dostatecznym wyjaśnieniu jej okoliczności spornych. Sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organami rentowymi, stąd też w niniejszej sprawie Sąd – wobec braku świadectwa pracy w szczególnych warunkach - dopuścił dowód z zeznań świadków oraz przesłuchania odwołującego się na okoliczność wykonywania przez niego pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 roku, III UZP 6/84, LEX nr 14625 okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidzianerozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) mogą być ustalane w postępowaniu odwoławczym także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy.
Bezspornym w niniejszej sprawie było, żeA. M.osiągnął z dniem(...)wiek 60 lat i w dniu 1 stycznia 1999 roku posiadał wymagany okres zatrudnienia wynoszący co najmniej 25 lat, w tym 13 lat, 3 miesiące i 9 dni pracy w warunkach szczególnych w okresach: od 28 kwietnia 1977 roku do 10 października 1984 roku, od 1 stycznia 1985 roku do 20 maja 1990 roku, od 30 sierpnia 1990 roku do 2 grudnia 1990 roku, od 1 kwietnia 1991 roku do 24 kwietnia 1991 roku, od 8 maja 1991 roku do 14 czerwca 1991 roku. Odwołujący nie przystąpił też do otwartego funduszu emerytalnego. Spór dotyczył zatem wymaganego okresu 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a w szczególności czy pracę, którąA. M.świadczył w trakcie zatrudnienia od 5 listopada 1970 roku do 24 października 1973 roku oraz od 4 listopada 1975 roku do 31 stycznia 1976 roku na stanowisku pomocnika kierowcy (ładowacza) w(...)K.może być uznana za pracę, o której mowa wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Za pracę w szczególnych warunkach uznać należy taką pracę, która spełnia kryteria określone w przepisach w/w rozporządzenia Rady Ministrów – a mianowicie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowiskach wymienionych w wykazie A lub B stanowiących załącznik do rozporządzenia. Zgodnie z wykazem A,dział VI, pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze- prace przy zrywce i wywózce drewna z lasu należą do prac w warunkach szczególnych. Praca ta została również wymieniona w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 roku w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wykazie A, Dziale VI, poz. 2, pkt 3 – ładowacz zatrudniony przy za i wyładunku drewna.
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że odwołujący się wykonywał wyżej opisaną pracę ładowacza stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe wykazało zatem, że w okresie od 5 listopada 1970 roku do 24 października 1973 roku oraz od 4 listopada 1975 roku do 31 stycznia 1976 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu powołanych wyżej przepisów.A. M.pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku ładowacza przy wywózce drewna z lasu wymienionym w wykazie A,dziale VI, pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzei na dzień 1 stycznia 1999 roku, tj. na dzień wejścia w życieustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiada (łącznie z okresem uwzględnionym przez ZUS) ponad 15 - letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach wymagany przez powołany wyżej art. 184 tej ustawy.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, żeA. M.spełnił wszystkie przesłanki wymagane do przyznania emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W tym stanie rzeczy, Sąd - na zasadzie 47714§ 2 k.p.c.i wskazanych powyżej przepisów - zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującemu sięA. M.emeryturę od dnia 1 lutego 2014 roku, tj. od miesiąca złożenia wniosku.