Sąd Rejonowy w Ostrołęce
V Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: V GC 627/13
Data wyroku: 2014-07-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maciej Mulewski

Sygn. akt V GC 627/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 lipca 2014 roku
Sąd Rejonowy w Ostrołęce V Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący:SSR Maciej Mulewski
Protokolant:st. sekr. sąd. Monika Trzeciak
po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 roku w Ostrołęce
na rozprawie sprawy z powództwa
M. Z.
przeciwko
R. B.
o zapłatę
orzeka:

1
nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego w Ostrołęce V Wydział Gospodarczy z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt V GNc 1423/13 utrzymuje w mocy w całości ,

2
nakazuje pobrać od pozwanegoR. B.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Ostrołęce kwotę 117,01 zł ( sto siedemnaście złotych jeden grosz ) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych .

SSR Maciej Mulewski
Sygn. akt V GC 627/13

UZASADNIENIE
PowódM. Z.w pozwie skierowanym przeciwko pozwanemuR. B.domagał się zapłaty kwoty 21.727,00 zł oraz kosztów procesu , w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał , że jest w posiadaniu weksla wystawionego przez pozwanego na kwotę 21.727,00 zł. Termin płatności upłynął w dniu 10.10.2013 r. Weksel w tym dniu został przedstawiony do zapłaty w miejscu płatności , jednak pozwany weksla nie wykupił.
Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanym w dniu 30.10.2013 r. w sprawie o sygn. akt V GNc 1243/13 Sąd Rejonowy w Ostrołęce V Wydział Gospodarczy orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.
W ustawowym terminie pozwanyR. B.wniósł zarzuty od w/w nakazu zapłaty , domagając się oddalenia powództwa w całości i zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu. Przeciwko roszczeniu powoda pozwany podniósł zarzuty :
1) wypełnienia przedłożonego weksla przez powoda niezgodnie z porozumieniem wekslowym pomiędzy wystawcą a posiadaczem weksla , ze stosunku podstawowego nieistnienia zobowiązania , które miało być przedmiotem zabezpieczenia zgodnie z przedłożoną deklaracją wekslową,
2) nieprzedstawienia weksla do zapłaty ,
3) procesowy zarzut potrącenia wymagalnej kwoty 3.873,17 zł tytułem należnego pozwanemu od powoda wynagrodzenia w oparciu o fakturę VAT z tytułu łączącej strony umowy zlecenia z dochodzoną kwotą roszczenia w kwocie 21.727,00 zł.
W uzasadnieniu zarzutów pozwany odwołując się do treści stosunku podstawowego podniósł , że nie jest dłużnikiem powoda , w szczególności zaś w całości do dnia 21.06.2013 r. rozliczył się z powodem pieniędzy stanowiących zapłatę za towar sprzedany za pośrednictwem pozwanego. Strony ustaliły bowiem zaległość na kwotę 1.391,76 zł , którą to kwotę pozwany uiścił powodowi. Pozwany również nie wyrządził jakiejkolwiek szkody w majątku powoda. Pozwany zaprzeczył też aby był wzywany do wykupu weksla.
Pismem procesowym z dnia 16.12.2013 r. strona powodowa ustosunkowując się do zarzutów pozwanego , wniosła o utrzymanie nakazu zapłaty w całości w mocy .
Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
W dniu 30.06.2011 r. powódM. Z.i pozwanyR. B.zawarli umowę outsourcingową , na podstawie której pozwany m.in. pobierał należności od klientów za dostarczone towary , z obowiązkiem ich wpłaty w ciągu 48 godzin na konto firmowe powoda lub niezwłocznie do kasy firmy . Na zabezpieczenie roszczeń z w/w umowy pozwany złożył powodowi wekselin blanco, który zgodnie z deklaracją wekslową powód miał prawo wypełnić na :

1
sumę należności z tytułu nie rozliczenia się z pobranych pieniędzy od klientów należnych za wydane towary ,

2
na kwotę 10.000,00 zł w przypadku wyrządzenia szkody firmie powoda.

/ umowa outsourcingowa z 30.06.2011 r. – k. 47-49 , deklaracja wekslowa z 30.06.2011 r. – k. 29 /
Powód wypełnił w/w wekselin blancona kwotę 21.727,00 zł z terminem płatności na dzień 10.10.2013 r. Suma wekslowa , na którą został wypełniony weksel została ustalona przez powoda na podstawie wystawionych przez pozwanego dokumentówKPpotwierdzających odbiór gotówki od klientów , która nie została wpłacona przez pozwanego do firmy powoda.
/ weksel – k. 7 , zeznania świadków :A. G.–k. 157 ,T. G.– k.157 v. ,P. W.–k. 157v.- 158 , zeznania powodaM. Z.– k.176-178 , zestawienia pobranych kwot z dokumentamiKP– k. 53- 102 i k. 103-130 /
W dniu 30.05.2013 r. pozwany wystawił powodowifakturę VAT nr (...)na kwotę 3.873,17 zł z tytułu świadczenia usług za maj 2013 r. Powód nie uznał w/w faktury z uwagi na nienależyte wykonanie obowiązków umownych przez pozwanego i nie ujął tej faktury w rejestrze zakupów VAT.
/faktura VAT nr (...)– k. 30 , rejestr zakupów VAT - k. 146-151 , zeznania powodaM. Z.– k. 176-178 , e-mail powoda z 14.06.2013 r. –k.138 /
W dniu 14.06.2013 r. pozwany wpłacił powodowi kwotę 1.391,76 zł tytułem rozliczenia kwot pobranych na podstawie dokumentówKP: nr(...)( kwota 45,67 zł ) , nr(...)( kwota 475,10 zł ) , nr(...)( kwota 524,48 zł ) i nr(...)( kwota 346,51 zł ) . W/w wpłata dotyczyła innych należności niż należności nierozliczone , w oparciu o które został wypełniony wekselin blanco.
/ dokumentyKP– k. 24- 27 , potwierdzenie wpłaty z 14.06.2013 r. – k. 28 /
Po dokonaniu w/w wpłaty , w e-mailu z dnia 25.06.2013 r. pozwany deklarował spłatę należności po uruchomieniu kredytu , jednakże z obietnic tych się nie wywiązał.
/ e-mail z 25.06.2013 r. – k. 132 , zeznania powodaM. Z.– k. 176-178
Sąd zważył , co następuje :
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Poza sporem było , że weksel wystawiony przez pozwanegoR. B.był wekslemin blancoo charakterze gwarancyjnym. Zabezpieczał przyszłe roszczenia powodaM. Z., mogące wyniknąć z łączącej strony umowy outsourcingowej z dnia 30.06.2011 r.
Jeżeli weksel w chwili jego wystawienia był wekslem niezupełnym (in blanco), a jednocześnie gwarancyjnym, to w takim przypadku abstrakcyjny charakter zobowiązania wekslowego ulega istotnemu osłabieniu. Zgodnie bowiem z przepisemart. 10 Prawa wekslowegodłużnik wekslowy może powoływać się na to, że weksel wypełniony został niezgodnie z zawartym w tym przedmiocie porozumieniem wekslowym. Podniesienia zarzutów ze stosunku podstawowego nie oznacza, że w takim przypadku proces o zapłatę weksla przestaje mieć charakter tzw. procesu "wekslowego". Podniesienie przez dłużnika wekslowego zarzutów ze stosunku podstawowego (porozumienia wekslowego) nie powoduje bowiem utraty przez posiadacza weksla formalnej i materialnej legitymacji wekslowej. W dalszym ciągu zatem to na dłużniku wekslowym ciąży obowiązek udowodnienia, że weksel został wypełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem (art. 6 kc). Nie ma podstaw, aby ciężar dowodzenia okoliczności ze stosunku podstawowego uzasadniających uzupełnienie weksla, przerzucać na wierzyciela wekslowego. Tym bardziej okoliczności takie nie powinny być badane przez Sąd z urzędu. ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13.07.2005 r. I ACa 23/05 , Lex nr 175166 ) .
Analogiczne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 08.11.2013 r. ( I ACa 114/13 , Lex nr 1402962 ) wskazując : ,, w postępowaniu nakazowym ciężar wykazania zarzutów podniesionych przeciwko wekslowi gwarancyjnemu, w szczególności odnoszących się do stosunku podstawowego, spoczywa na stronie pozwanej, nie obciąża natomiast powoda”
Podzielając w/w pogląd stwierdzić należy , że pozwanyR. B.jako wystawca weksla gwarancyjnegoin blancomógł podnosić zarzuty ze stosunku podstawowego przy czym ciężar dowodu , że weksel został wypełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem spoczywał na pozwanym .
Zgodnie z deklaracją wekslową powód miał prawo wypełnić weksel na sumę należności z tytułu nie rozliczenia się z pobranych pieniędzy od klientów należnych za wydane towary oraz na kwotę 10.000,00 zł w przypadku wyrządzenia szkody firmie powoda.
Powód przedstawił dwa zestawienia pobranych od klientów i nie wpłaconych przez pozwanego kwot , wraz z dokumentamiKP. Łączna kwota wynikającą z tych zestawień wynosi 21.727,00 zł ( 13.235,36 zł – k. 53-54 , 8.491,64 zł – k. 103-104 ) i odpowiada sumie wekslowej na którą został wypełniony weksel załączony do pozwu.
Stawiając zarzut , że weksel został wypełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem pozwany twierdził , że strony ustaliły zaległość na kwotę 1.391,76 zł i taką kwotę uiścił powodowi , na dowód czego przedstawił potwierdzenie wpłaty z dnia 14.06.2013 r. ( k.28 ). Powód zaprzeczył taki ustaleniom. Zauważyć należy , że kwota 1.391,76 zł stanowiła rozliczenie jedynie 4 dokumentówKP( k.24-27 ). Pozwany nie ustosunkował się do złożonych przez powoda zestawień i dokumentówKP, potwierdzających brak rozliczenia łącznie kwoty 21.727,00 zł . W tym stanie rzeczy należy uznać , że pozwany nie wykazał aby weksel został wypełniony przez powoda niezgodnie z zawartym porozumieniem wekslowym , mimo spoczywającego na pozwanym w tym zakresie ciężaru dowodu.
Zarzut nieprzedstawienia weksla do zapłaty nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy . Nieprzedstawienie weksla wystawcy nie zwalnia dłużnika z obowiązku zapłaty sumy wekslowej, lecz rodzi tylko taki skutek, że wierzyciel nie ma uprawnienia dochodzenia odsetek za okres do daty okazania ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20.09.2002 r., I ACa 165/02 oraz wyrok Sąd Najwyższego z dnia 06.06.2002 r., I CKN 738/00). Poza tym Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30.06.2010 r. ( V CSK 461/09 ), Sąd Najwyższy wskazał, że dopuszczalne jest przedstawienie weksla w postępowaniu sądowym, gdyż złożenie w nim weksla umożliwia dłużnikowi uzyskanie takich samych informacji jak okazanie mu weksla przez jego posiadacza; za datę przedstawienia weksla nie może być uznana data wniesienia pozwu czy samego zawiadomienia dłużnika o toczącym się postępowaniu, lecz chwila, kiedy dłużnik miał faktycznie możliwość zapoznania się ze złożonym wekslem.
W świetle w/w ugruntowanego orzecznictwa sądowego dłużnik wekslowy odpowiada mimo nieprzedstawienia mu weksla do zapłaty . Okoliczność ta nie wpływa na samą zasadność roszczenia wekslowego, a jedynie na początkową datę opóźnienia dłużnika wekslowego i początek naliczania odsetek za opóźnienie . W niniejszej sprawie kwestie te były bezprzedmiotowe albowiem żądaniem pozwu została objęta suma wekslowa bez odsetek.
Zgłoszony zarzut potrącenia kwoty 3.873,17 zł również nie zasługiwał na uwzględnienie. W postępowaniu nakazowym , zgodnie z treściąart. 493 § 3 k.p.c.do potrącenia mogą być przedstawione tylko wierzytelności udowodnione dokumentami, o których mowa wart. 485 k.p.c.(dokument urzędowy , zaakceptowany przez dłużnika rachunek , wezwanie dłużnika do zapłaty i pisemne oświadczenie dłużnika o uznaniu długu, zaakceptowane przez dłużnika żądanie zapłaty, zwrócone przez bank i nie zapłacone z powodu braku środków na rachunku bankowym).
W przypadku zgłoszenia zarzutów od nakazu zapłaty opartych na zarzucie potrącenia sąd w pierwszej kolejności powinien zbadać, czy na poparcie tego zarzutu pozwany przedłożył dokumenty oraz czy dokumenty te spełniają stawiane im wart. 485 k.p.c.wymogi.Art. 493 § 3 k.p.c.w przypadku niezłożenia dokumentów w rozumieniuart. 485 k.p.c.powoduje wyłączenie mocą przepisu prawa procesowego na czas trwania postępowania nakazowego możliwości wywołania materialnoprawnego skutku oświadczenia woli o potrąceniu. ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 10.07.2013 r. , I ACa 184/13 , Lex nr 1356713 ) .
Przedłożona przez pozwanegofaktura VAT nr (...)nie może być uznana za dokument przewidziany wart. 485 k.p.c., gdyż nie została zaakceptowana przez powoda i nie została ujęta w rejestrze zakupów VAT powoda / k. 146-151 / . W konsekwencji zarzut potrącenia oparty na wierzytelności z tej faktury nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe wyrokiem z dnia 14.07.2014 r. Sąd utrzymał zaskarżony nakaz zapłaty w mocy w całości (art. 496 k.p.c.) . W pkt 2 wyroku orzeczono o nieuiszczonych kosztach sądowych (art.113 ust. 1uk.s.c. ) .
/-/ SSR Maciej Mulewski