Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 180/14
Data wyroku: 2014-06-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Gąsior, Tomasz Ignaczak, Andrzej Szawel
Słowa kluczowe: Postępowanie Odwoławcze, Przestępstwo Przeciwko Mieniu, Apelacja
Podstawa prawna: art. 286§1 kk w zbiegu z art. 270§1 kk w związku z art. 11§2 kk

Sygn. akt IV Ka 180/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 czerwca 2014 roku.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący SSA Andrzej Szawel (spr.)
Sędziowie SO Krzysztof Gąsior
SO Tomasz Ignaczak
ProtokolantDagmara Szczepanik
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim Violetty Włodarczyk
po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 roku
sprawyP. O.
oskarżonego zart.286§1 kkw zb. zart.270§1 kki w zw. zart.11§2 kk
z powodu apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim
z dnia 16 grudnia 2013 roku     sygn. akt II K 976/13
na podstawieart.437§2 kpk,art.438 pkt 2 i 3 kpk,art.624§1 kpkzmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

-

przyjmuje, iż oskarżony w okresie określonym w zarzucie doprowadził(...)wT.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wypłacenie na jego rzecz świadczenia pieniężnego w kwocie 2.061,86 (dwa tysiące sześćdziesiąt jeden 86/100) złotych;

uchyla zawarte w punkcie 3 wyroku rozstrzygnięcie o zobowiązaniu oskarżonego do naprawienia szkody;

w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
zwalnia oskarżonego od zwrotu wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym.
Sygn. akt IV Ka 180/14

UZASADNIENIE
P. O.został oskarżony o to, że w okresie czasu od dnia 15 lutego 2013 roku do dnia 30 kwietnia 2013 roku, wmiejscowości P.(...), gminaC., województwo(...), dokonał oszustwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w ten sposób, że podrobił zaświadczenie z dnia 22. 03. 2013 roku, potwierdzające studiowanie na WydzialeW.wW.Odział Zamiejscowy wB., a następnie tak podrobiony dokument użył jako autentyczny i przedłożył w(...)wT., celem uzyskania renty rodzinnej, czym doprowadził ww. instytucję do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci wypłaconych świadczeń pieniężnych o łącznej kwocie 5.658,20 złotych, czym działał na szkodę(...)wT.,
tj. o czyn zart. 286 § 1 kkw zb. zart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk
Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckimwyrokiem z dnia 16 grudnia 2013 roku w sprawie II K 976/13 uznał oskarżonegoP. O.za winnego dokonania zarzucanego mu czynu i na podstawieart. 286 § 1 kkw związku zart. 11 § 3 kkwymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;
- na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkwykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat;
- na podstawieart. 46 § 1 kkzobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody poprzez uiszczenie kwoty 5.658,20 złotych na rzecz(...)Oddział wT.;
- na podstawieart. 44 § 2 kkorzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych ujętych w wykazie dowodów rzeczowych nr 66/13 pozycja 1 – karta 37 akt przedmiotowej sprawy, nakazując pozostawienie ich w aktach sprawy;
- zasądził od oskarżonego 270 złotych tytułem kosztów sądowych.
Powyższy wyrok został zaskarżony przez oskarżonegoP. O..
Apelacja - jak wynika z analizy jej treści - została wywiedziona z podstawy prawnejart. 438 pkt 3 kpki zarzuciła wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że oskarżony w okresie od dnia 15 lutego 2013 roku do dnia 30 kwietnia 2013 roku doprowadził(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci wypłacenia mu renty rodzinnej w kwocie 5.658,20 złotych, co rzutowało na nałożenie obowiązku naprawienia szkody w takiej wysokości, podczas gdy za miesiąc luty otrzymał świadczenie w kwocie 691,25 złotych, za marzec 721,35 złotych a za kwiecień 717,35 złotych, co łącznie daję kwotę 2.129,95 złotych.
W konkluzji oskarżony wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, że pobrał nienależne świadczenie rentowe w kwocie 2129,95 złotych i poprzez orzeczenie w tejże kwocie obowiązku naprawienia szkody na rzecz(...)Oddział wT..

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest zasadna w takim stopniu, że w wyniku jej wniesienia powstały podstawy do zmiany zaskarżonego wyroku.
Skarżący słusznie podniósł, iż Sąd Rejonowy wydając zaskarżony wyrok dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na nieprawidłowym określeniu kwoty nienależnie pobranego przez oskarżonego świadczenia rentowego.
Sąd Rejonowy przy ustaleniu, że oskarżony w okresie czasu od dnia 15 lutego 2012 roku do dnia 30 kwietnia 2013 roku doprowadził(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci wypłacenia mu renty rodzinnej wskazał – w ślad za aktem oskarżenia - kwotę wyliczoną za okres od dnia 01.10.2012 roku do dnia 30 kwietnia 2013 roku.
W tym kontekście wskazać należy, iż fakt skreślenia z listy studentów z powodu absencji – co w niniejszej sprawie miało miejsce wobec oskarżonego w dniu 15 lutego 2013 roku – nie może skutkować pozbawieniem go prawa do renty rodzinnej od daty wcześniejszej. Świadczenie to przysługuje od dnia podjęcia nauki do dnia jej ukończenia w planowanym terminie, bądź utraty statusu studenta wskutek skreślenia z listy studentów przez właściwy organ określony w statucie szkoły ( tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 września 2012 roku, III AUa 351/12, LEX 1223384; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 17 maja 2013 roku, III AUa 1457/12, LEX 1324742).
W świetle powyższego koniecznym stało się skorygowanie stwierdzonego rażącego błędu Sądu Rejonowego i przyjęcie, iż oskarżony w okresie objętym zarzutem doprowadził(...)wT.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wypłacenie na jego rzecz świadczenia pieniężnego w kwocie 2. 061,86 złotych – na jaką to wskazuje pismo(...)z dnia 20 maja 2014 roku – vide k. 90.
Przeprowadzona przez Sąd Odwoławczy kontrola zaskarżonego wyroku ujawniła uchybienia Sądu Rejonowego natury procesowej, które jakkolwiek niedostrzeżone przez skarżącego i niezarzucone w apelacji, podlegały z urzędu ocenie Sądu Okręgowego, gdyż w przeciwnym wypadku mogłoby dojść do sanowania orzeczenia rażąco niesprawiedliwego w rozumieniuart. 440 kpk.
Sąd Rejonowy orzekając wobec oskarżonego – w ślad za wnioskiem prokuratora złożonym w trybieart. 335 kpk- obowiązek naprawienia szkody na podstawieart. 46 § 1 kk, naruszył przepisart. 415 § 5 kpk.
Przepisart. 415 § 5 kpkzdanie drugiestanowi, że obowiązku naprawienia szkody nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono. Założeniem takiego unormowania jest zapobieganie kumulowaniu rozstrzygnięć o charakterze kompensacyjnym.
Decyzją(...)z dnia 02 sierpnia 2013 roku nr(...)R zobowiązanoP. O.do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Aktualnie prowadzone jest w stosunku do oskarżonego postępowanie egzekwujące nienależnie pobrane przez niego świadczenia rentowe poprzez dokonywanie potrąceń z bieżąco wypłacanych mu należności z tego tytułu – vide pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych k. 90, załączone akta V U 1515/13 Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim.
W tej sytuacji nie było dopuszczalne orzekanie w procesie karnym o obowiązku naprawienia szkody. Roszczenie orzeczone wobec oskarżonego na podstawieart. 46 § 1 kkjest tożsame z roszczeniem, które jest aktualnie egzekwowane od oskarżonego przez(...).
Z tego względu Sąd Okręgowy uchylił zawarte w punkcie 3 wyroku rozstrzygniecie o zobowiązaniu oskarżonego do naprawienia szkody.
Sąd Odwoławczy zwolnił oskarżonego od zwrotu wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym na zasadach słuszności, albowiem to nie z jego winy musiało dojść do zmiany zaskarżonego orzeczenia.