Sąd Okręgowy w Białymstoku
VIII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Ka 1058/13
Data wyroku: 2014-07-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ilona Simonowicz, Marzanna Chojnowska Sędziowie Dariusz Niezabitowski-spr.
Słowa kluczowe: Kontrola I Utrwalenie Rozmów, Nadużycie Funkcji
Podstawa prawna: art 437 §1 kpk

Sygn. akt VIII Ka 1058/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Białymstoku, VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Marzanna ChojnowskaSędziowie SSO Dariusz Niezabitowski-spr.
SSO Ilona Simonowicz
Protokolant Aneta Chardziejko
przy udziale Prokuratora Elżbiety Korwell
po rozpoznaniu w dniu 27.06.2014 r.
sprawyS. M. (1)iK. J. (1)
oskarżonych zart. 231 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonegoS. M. (1), obrońcę oskarżonegoS. M. (1)oraz Prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Sokółce
z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt II K 462/12

I
Wyrok w zaskarżonej części w stosunku do oskarżonegoS. M. (1)zmienia w ten sposób, że :

- oskarżonegoS. M. (1)uznaje za winnego tego, że w dniu 20 maja 2010 roku wS.jako funkcjonariusz publiczny -(...)S.- będąc przełożonym(...)wS.oraz osobą zobowiązaną z mocy ustawy do sprawowania nadzoru nad(...), przekroczył swoje uprawnienia działając w celu osiągnięcia przezA. S. (1)korzyści majątkowej i osobistej w postaci nieukarania jej mandatem karnym i nieudzielenia jej punktów karnych w związku z popełnionym przez nią wykroczeniem, polegającym na parkowaniu samochodu markiN. (...)onr rej. (...)w miejscu niedozwolonym, w ten sposób że wpłynął na podległego mu funkcjonariusza publicznegoK. J. (1)-(...)wS., sugerując w rozmowie telefonicznej sposób zakończenia sprawy związanej z tym wykroczeniem, to jest udzielenieA. S. (1)pouczenia, czym działał na szkodę interesu publicznego poprzez podważenie w ten sposób zaufania publicznego do prawidłowego funkcjonowania organów i instytucji władzy samorządowej tj. czynu zart. 231 § 2 kki za to na mocyart. 231 § 2 kkskazuje go, zaś na mocyart. 231 § 2 kkw zw. zart. 33 § 2 i 3 kkwymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych ustalając wymiar jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 100 (stu ) złotych
- na mocyart. 69 § 1 i 2 kk,art. 70 § 1 pkt 1 kkwykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza oskarżonemu tytułem próby na okres lat 2 (dwóch).

II
Wyrok w zaskarżonej części w stosunku do oskarżonegoK. J. (1)uchyla i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sokółce.

III
Zasądza od oskarżonegoS. M. (1)na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1180 (tysiąc sto osiemdziesiąt) złotych tytułem opłaty za obie instancje i obciąża go kosztami procesu za postępowanie odwoławcze w 1/2 części.

UZASADNIENIE
1.S. M. (1)został oskarżony o to, że:
I. w dniu 20 maja 2010 roku wS.województwo(...), jako funkcjonariusz publiczny –(...)S., będąc zgodnie zart. 7 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o strażach gminnych, przełożonym(...)wS.oraz będąc osobą zobowiązaną do sprawowania nadzoru nad(...)w zakresie określonym w art. 9 ust. 1 powyższej ustawy, przekroczył swoje uprawnienia, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przezA. S. (1)w ten sposób, że w sposób bezprawny, wpłynął na funkcjonariusza publicznegoK. J. (1)–(...)wS., w zakresie wykonywania przez niego uprawnień straży określonych wart. 12 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o strażach gminnych, w ten sposób, że wskazał mu rodzaj kary jaka ma być wymierzonaA. S. (1), za popełnione przez nią wykroczenie polegające na parkowaniu samochodem markiN. (...)onumerze rejestracyjnym (...)w miejscu niedozwolonym, w wyniku czego inny funkcjonariusz(...), który ujawnił to wykroczenie i wezwałA. S. (1)do stawiennictwa w(...)wS., celem wykonania z nią dalszych czynności służbowych, nie wykonał z nią dalszych czynności służbowych polegających na przeprowadzeniu i udokumentowaniu postępowania wyjaśniającego, w związku z ujawnionym wykroczeniem, aK. J. (1)zastępując go i wykonując polecenieS. M. (1), odstąpił od wymierzeniaA. S. (1)kary w postaci mandatu karnego w wysokości co najmniej 100 złotych i jednego punktu karnego, udzielając jej tylko pouczenia – czym działał na szkodę interesu publicznego polegającego na obniżeniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym w związku z zaistniałym i ujawnionym wykroczeniem, a także podważeniem zaufania publicznego do samorządowych organów władzy oraz na uszczupleniu dochodu budżetu gminy z tytułu nie nałożonej kary w kwocie 100 złotych za ujawnione wykroczenie,tj. o czyn zart. 231 § 2 k.k.
2.K. J. (1)został oskarżony o to, że:
II. w dniu 20 maja 2010 roku wS.województwo(...), jako funkcjonariusz publiczny –(...)wS.– wykonując bezprawne polecenie swego przełożonego, zgodnie zart. 7 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o strażach gminnych,S. M. (1)(...)S., a więc osoby zobowiązanej do sprawowania nadzoru nad(...)wS.w zakresie określonym w art. 9 ust. 1 powyższej ustawy, nie będąc uprawnionym do rozpoznania sprawy wykroczeniaA. S. (1), przekroczył swoje uprawnienia, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przezA. S. (1)w kwocie co najmniej 100 złotych i jednego punktu karnego, w ten sposób, że podczas podjętych już wówczas czynności służbowych wobecA. S. (1)przez innego funkcjonariusza(...)wS., który stwierdził jej wykroczenie, w sposób bezprawny odstąpił od wykonywania dalszych czynności służbowych, polegających na przeprowadzeniu i udokumentowaniu postępowania wyjaśniającego, w związku z ujawnionym wykroczeniemA. S. (1), w przedmiocie wymierzenia jej kary za popełnione wykroczenie polegające na parkowaniu samochodem markiN. (...)onumerze rejestracyjnym (...)w niedozwolonym miejscu i bez pełnego wyjaśnienia okoliczności tego wykroczenia, zdecydował o udzieleniu jej pouczenia, podczas gdyA. S. (1)nie przyznała się do popełnienia tego wykroczenia, czym działał na szkodę interesu publicznego polegającego na obniżeniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym w związku z zaistniałym i ujawnionym wykroczeniem, a także podważeniem zaufania publicznego do samorządowych organów władzy oraz na uszczupleniu dochodu budżetu GminyS.z tytułu nie nałożonej kary w kwocie 100 złotych za ujawnione wykroczenie,tj. o czyn zart. 231 § 2 k.k.
Sąd Rejonowy w Sokółce wyrokiem z dnia 14 stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt II K 866/12 oskarżonegoS. M. (1)uznał w ramach zarzuconego mu czynu za winnego tego, że w dniu 20 maja 2010 roku wS.jako funkcjonariusz publiczny –(...)S.– przekroczył swoje uprawnienia, działając w celu osiągnięcia przezA. S. (1)korzyści majątkowej i osobistej w postaci nieukarania jej mandatem karnym i nieudzielenia jej 1 punktu karnego, w ten sposób, że wpłynął na podległego mu funkcjonariusza publicznegoK. J. (1)–(...)wS.i wskazał mu sposób zakończenia sprawy związanej z podejrzeniem popełnienia przezA. S. (1)wykroczenia, to jest poprzez udzielenie jej pouczenia, czym działał na szkodę interesu publicznego polegającego na zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym w związku z zaistniałym i ujawnionym wykroczeniem, a także podważył zaufanie publiczne do samorządowych organów władzytj. czynu zart. 231 § 1 i 2 k.k.i za to skazał go, zaś na podstawieart. 231 § 2 k.k.w zw. zart. 60 § 2 i 6 pkt 3 k.k.wymierzył mu karę 100 (sto) stawek dziennych grzywny, przyjmując wysokość jednej stawki za równoważną kwocie 100 (sto) złotych.
OskarżonegoK. J. (1)uniewinnił od popełnienia zarzuconego mu czynu.
Na podstawieart. 230 § 2 k.p.k.zwrócił(...)wS.dowód rzeczowy w postaci notatnika służbowego strażnika miejskiegoR. G.przechowywany w aktach sprawy na k. 183.
Zasądził od oskarżonegoS. M. (1)na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1090 (tysiąc dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, zaś w zakresie sprawy oskarżonegoJ.ustalił, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.
Powyższy wyrok zaskarżyli prokurator, oskarżonyS. M. (1)i jego obrońca.
Prokurator, na podstawieart. 425 k.p.k.iart. 444 k.p.k.zaskarżył wyrok na niekorzyść oskarżonegoK. J. (1), co do winy i oskarżonegoS. M. (1), co do kary. Na mocyart. 438 pkt 2 i 4 k.p.k.,art.424 § l i 2 k.p.k.orzeczeniu zarzucił:
l. obrazę prawa procesowego, mającą wpływ na treść orzeczenie, w zakresie oskarżonegoK. J. (1)tj;
-art. 4, art. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.poprzez dokonanie oceny zebranych dowodów z naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, przez wyciągnięcie z tychże dowodów nietrafnych wniosków co do elementów przedmiotowych i podmiotowych decydujących o odpowiedzialnościK. J. (1), za zachowanie/czyn opisany w zarzutach, dotyczących okoliczności związanych z ujawnieniem i rozliczeniem wykroczenia drogowego popełnionego przezA. S. (1), w szczególności polegających na pominięciu faktu, iż:
- oskarżonyK. J. (1)przyznał, że popełnił błąd przy ocenie zachowaniaA. S. (1)i wskazał dlaczego to zrobił, a ponadto,
- oskarżony ten już podczas rozmowy telefonicznej zeS. M. (1), kiedy jeszcze me znał okoliczności zdarzenia, zgodził się na załatwienie sprawy, tak jak oczekiwał od niegoS. M. (1),
-A. S. (1), której zeznania Sąd uznał za wiarygodne, zaprzeczała temu iż dopuściła się wykroczenia,
- oskarżony odstąpił od przeprowadzenia, udokumentowania i rozliczenia ujawnionego wykroczenia pomimo tego, że jak twierdziA. S. (1), udowadniała ona, rysowała szkice i przekonywała, że nie popełniła wykroczenia i był do tego zobowiązany,
powołanie się na okoliczności które nie wynikają z przeprowadzonych dowodów tj;
- że oskarżonyK. J. (1)przed rozmową zA. S. (1)uzyskał dane na temat jej wykroczenia odR. G.,
przy jednoczesnym nadaniu nadmiernego i nieuprawnionego znaczenia faktom które świadczyć miały o tym, że tego rodzaju sprawy zazwyczaj kończyły się tylko pouczeniem, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych, według którychK. J. (1)nie dopełnił i nie przekroczył swoich obowiązków i uprawnień, co doprowadziło do uniewinnieniaK. J. (1),
2. obrazę prawa procesowego, mającą wpływ na treść orzeczenia i wymierzenie rażąco niewspółmiernej kary, w zakresie oskarżonegoS. M. (1)tj.;
-art. 4, art. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.poprzez dokonanie oceny zebranych dowodów z naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, przez wyciągnięcie z tychże dowodów nietrafnych wniosków co do elementów przedmiotowych i podmiotowych decydujących o zawinieniuS. M. (1), co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że zaistniały szczególne przesłanki do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary wobec tego oskarżonego i wymierzenia mu kary grzywny, która jest rażąco niewspółmierna do stopnia winy, stopnia społecznej szkodliwości, a także rażąco niesprawiedliwa w odczuciu społecznym,
3. obrazę prawa procesowego, mającą wpływ na treść orzeczenia w zakresie oskarżonegoK. J. (1)iS. M. (1)tj.art. 424 § 2 k.p.k.poprzez nie zamieszczenie w uzasadnieniu wyroku stanowiska, w zakresie oceny wyjaśnień obu oskarżonych i poprzez brak wskazania szczególnych powodów i okoliczności które stały się podstawą zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary wobec oskarżonegoS. M. (1), co w stopniu znacznym, uniemożliwia dokonanie właściwej oceny i zrozumienia zaskarżonego wyroku,
W oparciu o powyższe zarzuty prokurator wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, w zakresie oskarżonegoK. J. (1),
2. zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie kary wymierzonej oskarżonemuS. M. (1)i wymierzenie mu kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat oraz na podstawieart. 33§2 k.k.kary grzywny 20 stawek dziennych każda w wysokości 100 złotych, lub w przypadku uwzględnienia zarzutu zpkt. 3, uchylenie orzeczenia w zakresie tego oskarżonego w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
OskarżonyS. M. (1)na podstawieart. 425§2 k.p.k.iart. 444 k.p.k.zaskarżył powyższy wyrok w całości w zakresie dotyczącym jego osoby zarzucając mu:
1) na podstawieart. 438 pkt 1 k.p.k.obrazę przepisów prawa materialnego tj.art. 231§1 i 2 k.k.przez błędną wykładnię znamion tego przestępstwa, tj. poprzez przyjęcie, iż(...)S.S. M. (1)działał na szkodę interesu publicznego polegającego na zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym w związku z zaistniałym i ujawnionym wykroczeniem, a także podważył zaufanie publiczne do samorządowych organów władzy oraz poprzez przyjęcie, iż działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i osobistej przezA. S. (1);
2) na podstawieart. 438 pkt 3 k.p.k.błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść wyroku przez ustalenie, iż oskarżonyS. M. (1)przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że wpłynął na funkcjonariusza publicznego i wskazał mu sposób zakończenia sprawy związanej z podejrzeniem popełnienia wykroczenia przezA. S. (1);
3) na podstawieart. 438 pkt 2 k.p.k.,art. 7 k.p.k.,art. 5§2 k.p.k.,art. 424§1 pkt 1 k.p.k.obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku poprzez dokonanie przez Sąd pierwszej instancji dowolnej oceny dowodów oraz niewskazanie w sposób jednoznaczny na jakich oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, jak również poprzez nieustalenie istotnych okoliczności dla odpowiedzialności karnej oskarżonegoS. M..
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie odmiennie co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie go, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Natomiast obrońca oskarżonegoS. M. (1), na podstawieart. 425 k.p.k.iart. 444 k.p.k.skarżąc powyższy wyrok w całości, zarzucił mu obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, polegającą na naruszeniu przepisówart. 393§1 k.p.k.i 393ak.p.k.w zw. zart. 19 ust. 1-3 i 15 ustawy z 6.04.1990 r. o Policji, przez przeprowadzenie dowodu z treści rozmowy telefonicznej oskarżonychS. M.iK. J.oraz rozmowy S.M.zA. S., podczas gdy dowody te zostały nielegalnie pozyskane dla potrzeb postępowania karnego z powodu braku właściwych postanowień Sądu Okręgowego, zgodnych zart. 19 ust. 1-3 ustawy o Policji, o zarządzeniu kontroli operacyjnej polegającej na podsłuchu rozmów telefonicznych prowadzonych w dniu 20.05.2010 r. przez oskarżonych w zakresie występku zart. 231 § 2 k.k.
Ponadto z ostrożności procesowej podniósł zarzut błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, które miały wpływ na treść orzeczenia, polegające na ustaleniu, że:
- S.M.wpłynął na podległego mu funkcjonariusza publicznegoK. J.i wskazał mu sposób zakończenia sprawy związanej z podejrzeniem popełnienia wykroczenia przezA. S.przez udzielenie jej pouczenia, podczas gdy ze słów wypowiedzianych przezS. M.w trakcie rozmowy telefonicznej zK. J.w dniu 20 maja 2010 r. wynika, żeS. M.informujeK. J.o tym, że:A. S.chyba źle zaparkowała, dostała wezwanie do stawienia się w(...)tego dnia i nie może się stawić, nadto wypowiada słowa pouczenie tam (tylko) ewentualnie, oraz abyK. J.mógł tam porozmawiać (w domyśle - ze strażnikiem, który wezwanie wystawił), a zatem wbrew ustaleniu Sądu wcale nie wpłynął naK. J., aby to właśnie on przeprowadził postępowanie w sprawieA. S., a nie strażnik który wezwanie wystawił, ani nie wskazał, w znaczeniu wydania polecenia zakończenia tego postępowania pouczeniem;
- S.M.powyższą rozmową zK. J., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i osobistej przezA. S., przekroczył swoje uprawnienia(...)S., a skutkiem wypowiedzenia wyżej wymienionych słów było wyrządzenie szkody w interesie publicznym, podczas gdy z prawidłowych ustaleń dotyczących zakresu uprawnień nadzoru(...)nad działalnością(...)wynika, żeS. M.nie przekroczył swoich uprawnień, gdyż pouczenie, o którego udzielenie prosił, jako przewidziany w przepisach środek pozakarny, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie o wykroczenie, mieścił się w granicach orzekania straży.
Wskazując na powyższe zarzuty obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonegoS. M. (1)od popełnienia zarzucanego mu czynu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacje oskarżonegoS. M. (1)oraz jego obrońcy

.
Obydwie skargi nie mogły zostać uznane za zasadne w jakimkolwiek zakresie, stąd też nie zyskały aprobaty wbrew zapatrywaniom ich autorów.
Obszerne apelacje jakkolwiek zawierają tożsamy wniosek finalny, postulujący przede wszystkim uniewinnienie oskarżonego, winny być analizowane i oceniane w dwojakim aspekcie. Pierwszy to wspólny dla obu apelacji zarzut obrazy prawa materialnego, a mianowicieart. 231 § 1 i 2 kkpoprzez rzekomo błędne przyjęcie, iż oskarżonyS. M. (1)swoim zachowaniem działał na szkodę interesu publicznego, drugi zaś to wynikający przede wszystkim ze skargi obrońcy zarzut obrazy prawa procesowego (art. 393 § 1 kpkorazart. 393a kpk) sprowadzający się do rzekomego oparcia rozstrzygnięcia na tzw. nielegalnym (z uwagi na procedurę jego uzyskania) dowodzie w postaci rozmów z kontroli operacyjnej.
Zaczynając od owej ostatniej kwestii w ocenie Sądu Odwoławczego twierdzenia obu skarżących należy uznać za zdecydowanie chybione.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut obrazyart. 393§1 k.k.iart. 393a k.k.w zw. zart. 19 ust. 1 – 3 i 15 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, kwestionujący legalność dowodów z treści rozmów telefonicznych obu oskarżonych oraz rozmowyS. M. (1)ze świadkiemA. S. (1). Przede wszystkim analiza chronologii decyzji Sądu, podejmowanych w kwestii tzw. kontroli operacyjnej podważana przez skarżącego nie pozostawia wątpliwości co do tego, że argumenty zwłaszcza obrońcy oskarżonegoS. M. (1)winny być ocenione jako zdecydowanie nietrafne.
Postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku (z dnia 13 kwietnia 2010 r. /k. 2v/ oraz 5 października 2010 r./k. 6v) o zarządzeniu kontroli operacyjnej polegającej na podsłuchu telefonu komórkowegoS. M. (1)o nr(...)oraz wyrażeniu zgody następczej na taką kontrolę wobecK. J. (1)zakreśliły bezsprzecznie granice kontroli obejmujące m.in. czynart. 231 § 2 k.k.Wprawdzie dość lakoniczna treść uzasadnienia owych decyzji traktuje jedynie o uwzględnieniu wniosku(...), to jednak bezsprzecznie ów wniosek poprzedzający decyzje Sądu z punktu widzenia legalności owej decyzji zawiera wszelkie niezbędne elementy wymagane i wskazane wart. 19 ust 7 ustawy z dnia 6.04.1990 roku o Policji. I tak określa on w szczególności personalnie osobę, której dotyczy wniosek, wskazuje przedmiot kontroli oraz określa opis czynu, którego miała dopuścić się osoba wskazana we wniosku, wreszcie też zawiera kwalifikację prawną owego zachowania (art. 228 § 1,3-5 kkiart. 231 § 2 kk),nota benemieszczącą się w wykazie z pkt. 19 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Choć we wniosku dotyczącymS. M. (1), co wyraźnie akcentuje obrońca w istocie jest mowa o przyjmowaniu korzyści majątkowej przez oskarżonego, a nie działaniu w celu osiągnięcia korzyści przez inne osoby, to jednocześnie znajduje się tam wyraźne stwierdzenie o niedopełnieniu obowiązków służbowych oraz przekroczeniu uprawnień przez oskarżonego w związku z pełnioną przez niego funkcją W ocenie Sądu Okręgowego z punktu widzenia legalności uwzględniającej ów wniosek decyzji Sądu, decydujące znaczenie ma przede wszystkim kwalifikacja prawna czynu, a nie poszczególne elementy jego opisu. Zważywszy, że wniosek zawiera wstępny opis czynu i – ze swej istoty – nie musi obejmować wszystkich precyzyjnie opisanych zachowań podejrzanego, o ile mieszczą się one we wskazanej kwalifikacji prawnej.
Odnośnie zaś postanowienia Sądu z dnia 5.10.2010 roku, to można zgodzić się z apelującym tylko w jednej kwestii, a mianowicie co do tego, że w dniu 20 maja 2010 r., tj. w dacie przedmiotowych zdarzeń,ustawie o Policjinie znana była instytucja tzw. „zgody następczej”. Wprowadzono ją dopiero ustawą z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianieustawy Kodeks postępowania karnegooraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 53, poz. 273), która weszła w życie z dniem 11 czerwca 2011 r. Niemniej jednak instytucja ta bezsprzecznie funkcjonowała już w owym okresie w drodze wykładni przepisów prawa i była aprobowana w praktyce orzeczniczej (vide m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 6/07, OSNKW 2007, z. 5, poz. 37 oraz uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 r., I KZP 32/10, OSNKW 2011, z. 3, poz. 22,). Również analiza chronologii czasowej podejmowanych przez Sąd, a kwestionowanych przez obydwu skarżących decyzji dotyczących tzw. kontroli operacyjnej nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości co do ich legalności w aspekcie zachowania wymaganych terminów, wskazanych przepisamiart. 15c-15e ustawy z dnia 6.04.1990 roku o Policji.
Generalnie choć rację ma również apelujący co do tego, że w wykazie przestępstw zawartym wart. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policjinie figuruje czyn zart. 231 § 1 k.k, to jednak w obliczu zmiany zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w tej części i podzielenia przez Sąd Odwoławczy w tym składzie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonegoS. M. (1)wskazanej przez Prokuratora w akcie oskarżenia, jakikolwiek bardziej szczegółowy wywód odnoszący się do twierdzeń obrońcy traci rację bytu.
Wbrew zarzutom zawartym w obu apelacjach, Sąd Okręgowy nie stwierdził uchybień w zakresie ustaleń faktycznych obejmujących znamiona przedmiotowe zarzucanegoS. M. (1)czynu, z wyjątkiem jednej kwestii dotyczącej precyzyjnego wskazania jego następstw (o czym w dalszej części uzasadnienia). Nie zasługiwały na uwzględnienie także zarzuty sugerujące nieprawidłowości w sądowej wykładni czynu, poddające w wątpliwość kwestię, czy ustalone zachowanie oskarżonego należy utożsamiać z naruszeniem normyart. 231 kk. Tu z kolei w ocenie obydwu apelujących, po pierwsze oskarżony przede wszystkim nie wpłynął na osobę(...)co do sposobu zakończenia pouczeniem sprawy dotyczącej podejrzanejA. S. (1), bowiem decyzja w tym zakresie leżała i tak w gestii i uprawnieniach samegoK. J. (1), jako przewidziany w przepisach środek pozakarny, po wtóre dzwoniąc do wymienionego nie mógł przekroczyć swych uprawnień jako(...)gdyż w katalogu owych uprawnień nie mieściło się wydawanie wiążących poleceń strażnikom miejskim, w ramach określonego ustawą nadzoru nad strażą gminną. Wreszcie też wg autorów obu apelacji absolutnie nie może być mowy o wypełnieniu przez oskarżonego wymaganego normąart. 231 kkznamienia w postaci „działania na szkodę interesu publicznego”.
Z tak sformułowaną argumentacją również nie sposób się zgodzić.
Zgromadzone w sprawie dowody, m.in. w postaci zarejestrowanych rozmów telefonicznych, zeznańA. S. (1), częściowo wyjaśnień obu oskarżonych, a zwłaszczaK. J. (1)oceniane przez pryzmat okoliczności wskazanych wart. 7 kpk, dają pełne podstawy do przyjęcia nie tylko, żeS. M. (1)(...)S.i tym samym funkcjonariusz publiczny) wpłynął w trakcie rozmowy telefonicznej na podległego muK. J. (1)(...)wS.), wskazując mu sposób zakończenia sprawy związanej z podejrzeniem popełnienia przezA. S. (1)wykroczenia, ale również że przekroczył w ten sposób swoje uprawnienia (nie był bowiem uprawniony do ingerowania w sposób rozstrzygnięcia sprawy przez(...)), czym działał na szkodę szeroko pojmowanego interesu publicznego.
W pierwszej kolejności wskazać należy na kwestie, które wynikają z zapisówustawy z dnia 29.08.1997 roku o strażach gminnych. W ich świetle, ani relacja przełożony (oskarżony) – podwładny(...)) – art. 7 ust 2 ustawy, ani nadzór oskarżonego nad działalnością(...)– art. 9 ust 1 ustawy, ani również zakres uprawnień(...)w ramach wykonywanych zadań – art. 12 ust 1 ustawy, w którym to niewątpliwie mieściła się kwestia objęta zarejestrowaną rozmową wg Sądu Okręgowego w realiach niniejszej sprawy w zasadzie nie powinny nasuwać większych wątpliwości.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w omawianych apelacjach, przede wszystkim zaś zamieszczonej w uzasadnieniu skargi obrońcy (strona 6-7) próbie literalnej interpretacji poszczególnych zwrotów i sformułowań w zarejestrowanej w ramach kontroli operacyjnej rozmowie oskarżonych, stwierdzić wypada, iż jej autor czyni to w zupełnym oderwaniu od realiów przedmiotowej sprawy, zwłaszcza zaś kontekstu rozmowy telefonicznej między(...), a podległym mu(...). Rozmowy owej, której jakby jej nie interpretować, to w ocenie Sądu Okręgowego rodzi ona obraz nierównego podejścia organów szeroko rozumianej władzy do obywatela, obraz tzw. kategorii osób uprzywilejowanych, protegowanych, co do których sprawy można rozstrzygnąć (załatwić) „na skróty”. Owszem rozmowa dotyczyła niemożności stawiennictwa sprawczyni wykroczenia (A. S. (1)) w wyznaczonym terminie, ale bezsprzecznie również zawierała sugestię przełożonego tj. nadzorującego(...)(...)skierowaną do jej(...)nie zaś strażnika który ujawnił wykroczenie, co do sposobu zakończenia sprawy„pouczenie tam ewentualnie”.Następna chronologicznie, mająca bowiem miejsce zaledwie po 15 kolejnych minutach rozmowaS. M. (1)zA. S. (1), jedynie w takim postrzeganiu i interpretacji słówS. M. (1)utwierdza. Nie są bowiem dziełem przypadku wypowiedziane w jej toku przez oskarżonego słowa cyt. „spokojnie może wszystko będzie dobrze, będzie może tzw. pouczenie…, pójdziesz tam panowie już będą wiedzieli, będą czekali”.
W kontekście wskazanych wyżej okoliczności należy sobie odpowiedzieć na kolejne kluczowe dla osoby oskarżonego pytanie, a mianowicie czy przeprowadzona przez niego rozmowa telefoniczna, miała wpływ na podjętą przez oskarżonegoK. J. (1)decyzję o sposobie zakończenia sprawy wobec sprawczyni ujawnionego wykroczenia, czy też takowego wpływu nie miała. Według Sądu Okręgowego w okolicznościach niniejszej sprawy istnieją uzasadnione podstawy do udzielenia pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie. Choć kwestia ta będzie przedmiotem bardziej szczegółowej analizy Sądu w dalszej części niniejszych rozważań (dotyczącej osoby oskarżonegoK. J. (1)), w tym miejscu wypada jedynie wskazać, że za takim postrzeganiem konsekwencji rozmowy obydwu mężczyzn przemawiają następujące okoliczności.
Po pierwsze wyjaśnienia oskarżonegoK. J. (1), które ten złożył na etapie postępowania przygotowawczego (k.144-145), które nie pozostawiają wątpliwości co do odbioru przez wymienionego treści słów dzwoniącego do niego(...)Po wtóre także deklaracje zainteresowania się sprawą, przejęcia jej od funkcjonariusza, który ujawnił wykroczenie tj.(...)wskazują na taki właśnie odbiór słów przełożonego przezK. J. (1)(k. 22). Wreszcie też finalne odstąpienie przezK. J. (1)od wymaganych w tej sytuacji czynności sprawdzających (art. 54-55 kpw), to okoliczność wskazująca na oczywisty wpływ słów (polecenia)S. M. (1)na sposób zakończenia postępowania wobecA. S. (1).
W efekcie powtórnej szczegółowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem zarzutów analizowanych skarg apelacyjnych, Sąd Odwoławczy nie ma żadnych wątpliwości w kwestii tego, iż oskarżonyS. M. (1)w ramach zarzuconego i finalnie przypisanego mu zachowania z całą pewnością działał na szkodę interesu publicznego definiowanego jako zaufanie publiczne do prawidłowego funkcjonowania i działania instytucji władzy samorządowej, którą sam jako(...)reprezentował. W tym miejscu w odniesieniu do owej ustawowej przesłanki obligatoryjnej w wypadku czynu zart. 231 kkspośród bogatego orzecznictwa przytoczyć wypada stanowisko zawarte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4.12.2013 wydanego w sprawie III KK 298/13, które choć pozostaje w opozycji do wcześniejszej uchwały z dnia 24.01.2013 roku wydanej w sprawie I KZP 24/12, to skład orzekający w niniejszym postępowaniu go w pełni podziela. W jego świetle nie można odrzucić poglądu, aby dobre imię, zaufanie publiczne do samorządowych organów władzy, czy tez przestrzeganie zasady niezawisłości w działaniu organów i równego traktowania obywateli wobec prawa, były zbyt abstrakcyjnymi zasadami życia publicznego, by mogło dojść do ich narażenia w sposób konkretny. Sąd Najwyższy stwierdza, iż to w oparciu o takie atrybuty władzy publicznej (w tym samorządowej) dokonuje się ocen w zakresie sprawności organów publicznych i buduje zaufanie do państwa i jego struktur, jeśli zatem jako interes publiczny traktować ogólny interes zbiorowy organizacji społecznej, państwa lub samorządu i życia społecznego, to trudno uznać, że spowodowanie narażenia autorytetu określonego organu władzy samorządowej, czy też narażenie utraty dobrego imienia oraz zaufania w zakresie bezstronności w wykonywaniu władzy, nie spełnia kryteriów działania na szkodę z uwagi na zbytnią ogólnikowość czy niekonkretność (LEX 1402635).
Artykuł 32 Konstytucji RPstatuuje zasadę równości obywateli wobec prawa, także w kontekście równego ich traktowania przez organy państwa, w skład których wchodzi władza na szczeblu samorządowym. Organy państwa w tym samorządu terytorialnego(...)) winny działać w oparciu o regulacje ustawowe, wskazujące ich obowiązki i uprawnienia. W odniesieniu do wykonywanej przez oskarżonegoS. M. (1)funkcji(...)stosowne regulacje zawiera ustawa z dnia 21.11.2007 roku o pracownikach samorządowych, bez wątpienia takim aktem ustawowym w odniesieniu do Straży Miejskiej jest z koleiustawa z dnia 29.08.1997 roku o strażach gminnych. Poza wskazaniem sposobu funkcjonowania wymienionej służby oraz jej struktury, art. 11 ust 1 ustawy wskazuje na zadania, jakie formacja ma prawo wykonywać. Jednym z nich jest uprawnienie do ochrony spokoju i porządku publicznego oraz czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego. W ramach tej ostatniej przysługuje jej prawo nakładania mandatów bądź tzw. innych środków oddziaływania wychowawczego m.in. pouczeń (art. 12 ust 1 ustawy). Wprawdzie w/w ustawa nie reguluje jednocześnie procedur postępowania w wypadku ujawnienia przez strażników miejskich wykroczenia, tym nie mniej jednak czynią to inne przepisy. Wskazać tu należy w pierwszej kolejnościkodeks wykroczeńikodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, które choć zasadniczo odnoszą się przede wszystkim do organów Policji, to stosowane odpowiednio na mocyart. 17 § 3kpsw do Straży Miejskiej, wykluczają jakąkolwiek dowolność procedur w sytuacji ujawnienia wykroczenia. Choć pozwalają one także wobec sprawcy negującego fakt popełnienia wykroczenia na udzielenie jedynie upomnienia, to jednak winno to zostać poprzedzone stosownymi czynnościami. I tak przepisyart. 54, 55 i 56kpsw nakazują w stosunku do osoby negującej sprawstwo przeprowadzenie tzw. czynności wyjaśniających.
W realiach przedmiotowej sprawy nie sposób pomijać zeznań złożonych przez świadkaA. S. (1), której to dotyczyła rozmowa telefoniczna pomiędzy oskarżonymi. Na rozprawie (k. 273) podała ona jednoznacznie, iż mówiła oskarżonemuJ., że nie złamała prawa, a na okoliczność sposobu zaparkowania samochodu sporządziła rysunek, który pozostawiła w siedzibie(...). W tym miejscu należy postawić zatem pytanie, dlaczego dokonujący czynnościK.ograniczając się do udzielenia pouczenia, nie sporządził z przeprowadzonej czynności żadnego protokołu (choćby notatki urzędowej), gdzie jest ów szkic sporządzony przez w/w, oraz dlaczego w dokumentacji(...)wS.nie figuruje (poza notatnikiem służbowym funkcjonariusza, który ujawnił wykroczenie) jakikolwiek ślad wskazujący na to, żeA. S. (1)w ogóle była w siedzibie(...)wS..
Właśnie te ostatnie pytania w ocenie Sądu Okręgowego dotyczące sposobu postępowania oskarżonegoK. J. (1), a nade wszystko finalnego zakończenia sprawyA. S. (1), jedynie utwierdzają w oczywistości konstatacji zarówno co do faktycznego charakteru telefonicznej „sugestii” oskarżonegoS. M. (1)jako formy nacisku na podwładnego, jak i jej odbioru przez podległego mu(...)Nie sposób w tej sytuacji podzielić argumentacji oskarżonego jak i jego obrońcy, jakoby zarejestrowana rozmowa miała za przedmiot li tylko i wyłącznie kwestie niemożności stawiennictwa sprawczyni wykroczenia w siedzibie(...)wS.w wyznaczonym jej terminie. Zachowanie(...)w/w służby zakończone finalnie udzieleniemA. S. (1)tzw. upomnienia, mimo że formalnie mieściło się w zakresie uprawnień funkcjonariusza(...), to nic innego jak efekt wykonania przez niego poleceniaS. M. (1), który wykorzystując piastowany urząd(...)oraz stosunek zależności służbowej w ramach nadzoru sprawowanego nad(...), przekroczył swoje uprawnienia wpływając na jejK.K. J. (1), by ten podjął decyzje o poprzestaniu wobecA. S. (1)jedynie na ustnym upomnieniu zamiast ukarania sprawczyni wykroczenia mandatem karnym.
Taka właśnie postawa oskarżonegoS. M. (1)polegająca mówiąc kolokwialnie na „załatwieniu sprawy” z racji wykorzystania piastowanego urzędu, stwarza zdaniem Sądu Okręgowego obraz osób uprzywilejowanych wobec prawa i władzy publicznej, które z racji samej choćby znajomości z osobami zajmującymi wysokie stanowiska w szeroko pojętej administracji samorządowej, mogą być traktowane w sposób „ulgowy” lub nie do końca zgodny z procedurami, co z kolei wpływa na negatywną ocenę i postrzeganie interesu publicznego przez pryzmat zaufania publicznego do prawidłowości i normalności działania instytucji państwa (również na szczeblu lokalnym, samorządowym) w takim aspekcie jak ich bezstronność, transparentność, czy równe traktowanie obywateli.
W tym zatem aspekcie w realiach niniejszej sprawy przypisane (choć w nieco zmodyfikowanym opisie) zachowanie oskarżonegoS. M. (1)należało postrzegać i uznać za działanie na szkodę interesu publicznego.
Przypisując oskarżonemu zachowanie przestępne, Sąd Odwoławczy dostrzegł jednakże potrzebę dokonania niezbędnej korekty w dwojakim zakresie. Pierwszy sprowadza się do konieczności wyeliminowania z opisu skutków działania oskarżonego, jakim było w ramach przypisanego mu działania na szkodę interesu publicznego wskazane przez Sąd I instancji obniżenie bezpieczeństwa w ruchu lądowym oraz uszczuplenie budżetu gminy z tytułu nie nałożonej kary za ujawnione wykroczenie. Ani rzecznik oskarżenia, ani tym bardziej Sąd I instancji nie wyjaśnił, czy wpłynięcie przez oskarżonego jako(...)na sposób załatwienia sprawy o wykroczenie w odniesieniu do osoby mu znanej, miało jakikolwiek wpływ na obniżenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Mając zaś na uwadze zakres dopuszczalnych i możliwych konsekwencji, jakie mogły spotkaćA. S. (1)jako sprawczynię wykroczenia, przy przestrzeganiu wymaganych przez(...)procedur, nie sposób a priori wykluczać, iż w/w również bez stosownej „protekcji” ze strony(...)otrzymałaby jedynie upomnienia bez przewidzianej taryfikatorem kary finansowej.
Sąd Okręgowy dokonał nadto stosownej korekty kwalifikacji prawnej zachowania przypisanego oskarżonemuS. M. (1)przyjmując, że wypełnił on znamiona czynu zart. 231 § 2 kk. Występek zart. 231 § 2 kkjest typem kwalifikowanym czynu zart. 231 § 1 k.k., co wynika wprost w jego wykładni literalnej („Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w§1w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej”). Zawiera on zatem – wbrew stanowisku Sądu I instancji – wszystkie znamiona czynu zart. 231§1 k.k., w tym znamię „działania na szkodę interesu publicznego”. Stąd też korekta rozstrzygnięcia w tej części na korzyść oskarżonego stała się możliwa w oparciu o przepisart. 455 kpk.

Apelacja Prokuratora.

Skarga odwoławcza rzecznika oskarżenia okazała się zasadna i to zarówno o tyle, o ile zmierzała do uchylenia wyroku w stosunku do oskarżonegoK. J. (1), jak i w zakresie postulującym potrzebę zaostrzenia kary wobec oskarżonegoS. M. (1).
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów obrazy prawa procesowego (art. 4 k.p.k.,art. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k.) skierowanych przeciwko rozstrzygnięciu w zakresie dotyczącym oskarżonegoK. J. (1)stwierdzić należy, że są one zasadne i trafne.
Należy zgodzić się z Prokuratorem, że zgromadzone w sprawie dowody, w szczególności zeznaniaA. S. (1), którym Sąd I instancji dał wiarę, ale również i częściowo wyjaśnienia samego oskarżonego (k. 144-145) dawały podstawy do przyjęcia, żeK. J. (1)nie tyle przekroczył swoje uprawnienia, co nie dopełnił swoich obowiązków jako funkcjonariusz publiczny –(...)wS..
W ocenie Sądu Odwoławczego Sąd I instancji oceniając tę część zgromadzonego materiału dowodowego w aspekcie ewentualnej odpowiedzialności oskarżonego, uczynił to nader powierzchownie i ogólnikowo. Analizując pisemne motywy orzeczenia można odnieść wrażenie, iż swoja decyzję co do uniewinnieniaK. J. (1)oparł on w zasadzie wyłącznie na danych statystycznych(...), wskazujących na sposób zakończenia spraw tego samego typu (dot. sprawców tożsamych wykroczeń, jak te, które popełniłaA. S. (1)) oraz uzasadniając swoją decyzję brakiem jednoznacznych dowodów pozwalających na bezsporne przyjęcie, iż polecenie (sugestia) ze strony przełożonego(...)) miała wpływ na ostateczną decyzjęK. J. (1)co do sposobu zakończenia sprawy wobec sprawczyni wykroczenia. Tyle tylko, że Sąd Okręgowy po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w tym zakresie uznał iż są w sprawie dowody, a w zasadzie poszlaki oraz okoliczności, które pozostały zupełnie poza polem rozważań Sądu Rejonowego, a które oceniane w świetle zasad wynikających zart. 7 kpk, zdają się podważać przyjęte stanowisko, że oskarżonemu nie można przypisać zarzucanego mu czynu.
Pierwszym z owych dowodów, które całkowicie umknęły uwadze sądu orzekającego, a który pozwala na przyjmowanie, iż oskarżony wbrew przepisom, a raczej z pominięciem wymaganych procedur ograniczył się do udzielenia upomnienia sprawcy wykroczenia wykonując w oczywisty sposób polecenie telefoniczne swego przełożonego(...)) są wyjaśnienia samego oskarżonegoK. J. (1)złożone w postępowaniu przygotowawczym (k. 144-145). Doprawdy trudno w świetle ich wymowności zdaniem Sądu Okręgowego przyjmować, tak jak uczynił to Sąd Rejonowy, iż finalna decyzja o udzieleniuA. S. (1)jedynie upomnienia była efektem autonomicznej (bezwpływowej) decyzji samego(...)a nie wykonaniem polecenia interweniującego w sprawie znajomej(...)(oskarżonegoS. M. (1)). Przesłuchany w dniu 20.08.2012 roku w charakterze podejrzanegoK. J. (1)wyjaśnia jednoznacznie cyt. „w dniu w którym miała stawić się ta Pani zadzwonił do mnie(...)S.i poinformował, iż ta Pani w tym dniu nie może się stawić, czy może przyjść dnia następnego iaby tą sprawę zakończyć wobec nie pouczeniem; jeśli chodzi o rozmowę z(...)na temat zakończenia tej sprawy to odebrałem ją jako raczej polecenie przełożonego co do sposobu zakończenia”(k. 145).
Kolejnym nie dostrzeżonym przez Sąd I instancji dowodem, a w zasadzie poszlaką, która w ocenie Sądu Odwoławczego zdaje się stać w oczywistej opozycji do konstatacji Sądu Rejonowego jest zastanawiający brak w dokumentacji(...)wS.dokumentów (protokoły, notatki) z czynności przeprowadzonej przez oskarżonegoK. J. (1)z sprawczynią wykroczenia tj.A. S. (1). Nie sposób zgodzić się w tej kwestii ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż sytuacja taka znajduje umocowanie w treściart. 12 ust 1b ustawy z dnia 29.08.1997 roku o strażach gminnych. O ile rzeczywiście według tego przepisu z czynności wskazanych w art. 12 ust 1 ustawy (m.in. zastosowania środków oddziaływania wychowawczego) pisemny protokół sporządza się jedynie na wniosek osoby kontrolowanej, to jednak dotyczy on wyłącznie sytuacji, w których ujawniony sprawca wykroczenia nie kwestionuje swej winy (choć i z tej czynności zgodnie z art. 54 § 3 kpsw winna zostać sporządzona choćby notatka urzędowa). Gdy jednak sprawca kwestionuje swoje sprawstwo, a tak co należy wyraźnie zaakcentować było w niniejszej sprawie (vide zeznaniaA. S.k. 90-91, 373-375 – nie przyznała się twierdząc iż nie złamała prawa), to nawet końcowa decyzja o sięgnięciu po tzw. środek oddziaływania wychowawczego, jakim jest upomnienie (art. 41kw) powinna pozostawiać ślad z czynności wyjaśniających, jakie winny zostać podjęte w oparciu oart. 56 § 2kpsw (stosowany odpowiednio na podstawieart. 17 § 3 kpwdo(...)) w zw. z art. 54 § 4 kpsw. Trzeba bowiem pamiętać, iż ukaranie nawet upomnieniem potwierdza okoliczność popełnienia przez daną osobę wykroczenia, tak zatem okoliczność kwestionowania tego przezA. S. (1)sprawstwa wymagała przede wszystkim przeprowadzenia przez oskarżonegoK. J. (1)niezbędnych czynności wyjaśniających, sporządzenia z nich wymaganej dokumentacji, a dopiero następnie mógł zastosować on wobec sprawczyni jeden ze środków przewidzianych za popełnione przez nią wykroczenie (włącznie z upomnieniem).
Wreszcie kwestia tzw. przejęcia sprawy przez oskarżonegoK. J. (1)od funkcjonariusza który ujawnił wykroczenie tj.R. G., którą także w zasadzie milczeniem pomija Sąd przy analizie zachowania oskarżonego. W ocenie Sądu Okręgowego to kolejna poszlaka zupełnie niedostrzeżona przez Sąd I instancji, która daje uzasadnione podstawy do tezy, iż na zachowanie(...), a przede wszystkim na finalną jego decyzje odnośnie sposobu ukaraniaA. S. (1)(zgodną z oczekiwaniem przełożonego) mógł mieć wcześniejszy telefon wykonany do niego przez oskarżonegoS. M. (1). Wprawdzie rozstrzyganie ujawnionych spraw wykroczeniowych niejako w zastępstwie przez pracujących w tej samem jednostce SM innych funkcjonariuszy (w tym ich przełożonych), co do zasady nie jest niczym nadzwyczajnym, tym nie mniej jednak należy zwrócić uwagę na okoliczność, że w kontekście treści rozmowy telefonicznej pomiędzy obydwoma oskarżonymi, fakt że notatnik służbowy funkcjonariuszaR. G., a nie dokumentacjaK.Straży Miejskiej wS.był jedynym śladem na to, iżA. S. (1)pozostawała w zainteresowaniu tejże służby w związku z popełnionym wykroczeniem, raczej nie jest dziełem przypadku.
Już choćby wskazane wyżej jedynie przykładowo trzy kluczowe z punktu widzenia oceny zachowania zarzucanego oskarżonemuK. J. (1)kwestie dają podstawy w ocenie Sądu Okręgowego do zupełnie odmiennego oceniania zachowania oskarżonego, niż uczynił to Sąd I instancji. Ich zbagatelizowanie, a co najmniej zmarginalizowanie przy ocenie zgromadzonych dowodów, doprowadziło zdaniem Sądu Odwoławczego do zdecydowanie przedwczesnego przyjęcia, iżK. J. (1)jako funkcjonariusz publiczny nie naruszył prawa, a takie rozstrzygnięcie w świetle zasady dążenia do wykrycia prawdy obiektywnej nie mogło się ostać.
Skoro bowiem Sąd Rejonowy dał wiarę zeznaniomA. S. (1)w zakresie przebiegu rozmowy zK. J. (1), uznać należy, że oskarżony musiał powziąć wątpliwości co do okoliczności zarzuconego jej wykroczenia. Ma to istotne znaczenie w sprawie, gdyż zgodnie z obowiązującą procedurą w sprawach o wykroczenia (videart. 54 § 1 i 4 k.p.s.w.), w takiej sytuacji obowiązkiem organu prowadzącego czynności wyjaśniające jest utrwalenie tychże czynności, m.in. w formie protokołu, czegoK. J. (1)bezsprzecznie nie uczynił. Okoliczność ta z kolei winna stanowić punkt wyjścia do ustalenia, czy przypadkiem oskarżony wykonując w ten sposób bezprawne polecenie swego przełożonego(...)nie dopełnił ciążących na nim jako(...)obowiązków (działał bezprawnie). Dopiero w dalszej kolejności w przypadku pozytywnej odpowiedzi na powyższą kwestię przedmiotem rozważań Sądu winno stać się to, czy oskarżonyK. J. (1)działając z pominięciem przewidzianych procedur, nie działał na szkodę interesu publicznego, co jest warunkiem sine qua non odpowiedzialności zart. 231 kk.
Opis czynu zarzucanego oskarżonemuK. J. (1)obejmował w zakresie tego znamienia szereg elementów takich jak m.in. „obniżenie bezpieczeństwa w ruchu lądowym”, czy też „uszczuplenie dochodu budżetu GminyS.z tytułu nie nałożonej kary w kwocie 100-zł.”. Podejmując zaskarżoną decyzję o uniewinnieniu oskarżonegoK. J. (1)i uznając, iż wymieniony działał w ramach swoich obowiązków, Sąd Rejonowy nie oceniał i nie analizował w/w elementów, co wydaje się w kontekście treści rozstrzygnięcia zrozumiałe.
Przy ponownym jednak rozpoznaniu sprawy w zakresie tego oskarżonego kwestia owa wydaje się być konieczna i nieodzowna dla szczegółowej i szerokiej analizy, oczywiście w sytuacji gdy skład orzekający dojdzie do ewentualnych odmiennych ustaleń co do zgodności zachowania oskarżonego z obowiązującymi procedurami. Dla szczegółowego wyświetlenia tego ostatniego aspektu sprawy niezbędnym wydaje się jednoznaczne ustalenie przez Sąd obowiązujących procedur tj. zwłaszcza tego, czy oprócz notatnika służbowego funkcjonariusza(...), który ujawnił wykroczenie, istnieje wymóg ewidencjonowania tego typu wydarzeń w urządzeniach ewidencyjnych(...), w szczególności sytuacji gdy sprawca kwestionujący swoje sprawstwo jest wzywany na komendę celem przeprowadzenia z nim czynności.
Dopiero jednoznaczne ustalenie powyższej kwestii w zestawieniu z powtórną analizą zeznań świadkaA. S. (1), szczegółową oceną wyjaśnień oskarżonegoK. J. (1), które zarówno co do wpływu telefonu(...)na proces decyzyjny w/w, jak i postawy sprawczyni wykroczenia podczas jej rozmowy z oskarżonym nie są do końca konsekwentne, pozwoli w ocenie Sądu Okręgowego na podjęcie powtórnej decyzji w sprawie, której podstawą będą wszystkie istotne zebrane w sprawie dowody, które zostaną poddane analizie zgodnie z wymogamiart. 4 i 7 kpk.
Analizując z kolei kwestionowany przez apelującego rodzaj sankcji orzeczonej wobec oskarżonegoS. M. (1), a tym samym przechodząc do oceny apelacji Prokuratora w tym zakresie, wskazać należy, iż w istocie jako rażąco niewspółmierną w aspekcie jej łagodności i nieadekwatną zarówno do stopnia winy oskarżonego, a zwłaszcza społecznej szkodliwości czynu, Sąd Okręgowy postrzega i ocenił orzeczoną z zastosowaniem instytucji nadzwyczajnego złagodzenia karę samoistnej grzywny orzeczoną w stosunku doS. M. (1).
Przede wszystkim jakkolwiek Sąd Rejonowy w sposób jak najbardziej prawidłowy ustalił i ocenił rolę oskarżonego, jaką odegrał on w sprawieA. S. (1), to przede wszystkim w żaden sposób nie wskazał okoliczności które dawały podstawę do skorzystania z możliwości łagodniejszego potraktowania oskarżonego. Uzasadnienie rozstrzygnięcia w tej kwestii jest dość skąpe, a w zasadzie lakoniczne i ogranicza się do jednego zdania, z którego wynika, iż to bagatelność i błahość sprawy (dot. przekroczenia uprawnień w sprawie o niewłaściwe parkowanie samochodu, działanie w celu uniknięcia mandatu) zadecydowały o sięgnięciu po instytucję zart. 60 § 2 kk. Tylko, czy można w realiach niniejszej sprawy rzeczywiście mówić o błahości sprawy, której ona dotyczy. Ma rację autor apelacji wskazując, że do okoliczności mających wpływ na tzw. sądowy wymiar kary wobec oskarżonego Sąd I instancji zaliczył nie okoliczności dotyczące zachowania oskarżonegoS. M. (1), lecz okoliczności dotyczące zdarzenia (wykroczenia) popełnionego przezA. S. (1), w której sprawie oskarżony jako(...)telefonicznie interweniował. Owa błahość, która w istocie cechuje wykroczenie popełnione przez znajomą oskarżonego, winna mieć w odniesieniu do osobyS. M. (1)angażującego się w załatwienie sprawy z wykorzystaniem piastowanego urzędu zupełnie inną ocenę.
Skoro bowiem Sąd Rejonowy ferując rozstrzygnięcie o sprawstwie i zawinieniu oskarżonego uznaje jego postawę za wysoce naganną, pogwałcającą istotne zasady państwa prawa, podważającą zaufanie do organów władzy samorządowej, takie jak równość obywateli wobec prawa i niezawisłość organów ścigania, a następnie rozstrzygając o rodzaju sankcji przywołując błahość sprawy poczytuje ją jako okoliczność łagodzącą dla oskarżonego, to nie sposób taki tok rozumowania, jako pozbawiony absolutnej konsekwencji i logiki zaaprobować. Sprawa wykroczenia popełnionego przez znajomą oskarżonegoS. M. (1)w aspekcie swej wagi nie może być utożsamiana z zachowaniem samego oskarżonego, który jako funkcjonariusz publiczny obdarzony zaufaniem społeczności lokalnej, mający określone obowiązki w zakresie piastowanej funkcji, wykorzystał swoje stanowisko celem załatwienia „na skróty” swego szeroko pojętego partykularnego interesu.
Lektura uzasadnienia prowadzi do nieodpartej refleksji, iż nazbyt dużą wagę Sąd Rejonowy przywiązał przede wszystkim do okoliczności zdarzenia, w sprawie którego oskarżonyS. M. (1)telefonicznie interweniował, a nie zaś do samego zachowania oskarżonego jako funkcjonariusz publicznego.
Już choćby te okoliczności wskazują, że nie tylko stopień zawinienia, ale zwłaszcza stopień społecznej szkodliwości postawyS. M. (1)należało uznać za znaczny, co w połączeniu zwłaszcza z celami tzw. prewencji indywidualnej stanowiło podstawę do wymierzenia w/w kary surowszego rodzaju. W ocenie Sądu Okręgowego cele zapobiegawcze, a przede wszystkim wychowawcze kary w pełni uprawniały do orzeczenia jej na poziomie 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres lat 2.
Sąd Odwoławczy dopatrzył się również przesłanek przemawiających za uwzględnieniem sugestii zawartych w apelacji Prokuratora, a tym samym za wymierzeniem w stosunku do oskarżonego obok kary pozbawienia wolności za przypisany mu czyn również kary o charakterze finansowym w postaci grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 100 złotych. Jej wymiar poza kwestią pobudek działania oskarżonego, w pełni uwzględnia jego sytuację materialną oraz uzyskiwane przez niego stałe comiesięczne dochody (k. 271, 340), co czyni dolegliwość z tytułu kary nie tylko dotkliwą, ale również w pełni realną do wykonania.
Sąd Okręgowy nie znajduje okoliczności, które pozwalały na łagodniejsze potraktowanie oskarżonego, który swoją postawą wykazał przede wszystkim zupełny brak poczucia obowiązków oraz w sposób sprzeczny z istotą udzielonego mu demokratycznego mandatu, brak szacunku dla społeczności lokalnej, która obdarzyła go zaufaniem. Takiego postrzegania postawy oskarżonego zwłaszcza w kontekście dotkliwych konsekwencji społecznych jego postawy, związanych z utratą zaufania obywateli do organów władzy samorządowej, nie jest w stanie zmienić okoliczność, że interwencja oskarżonego dotyczyła „sprawy błahej”. Wręcz przeciwnie z racji piastowanego urzędu, to właśnie od oskarżonego, należy oczekiwać bezwzględnego przestrzegania zasad porządku prawnego, pełnej uczciwości i transparentności zachowań w każdej sprawie, niezależnie od tego czy dotyczy osób znanych mu osobiście, czy też pozostałych obywateli społeczności lokalnej, którą reprezentuje. W tym miejscu Sąd Okręgowy pozwoli sobie na uwagę natury ogólnej z pewnością aktualną w realiach niniejszej sprawy. Choć w oparciu o ustalenia Sądu I instancji (vide uzyskane statystyki) nie sposób a priori wykluczyć sytuacji, żeA. S. (1)w związku z popełnionym wykroczeniem (nawet w toku „normalnego” postępowania(...)) mogłaby zostać ukarana upomnieniem i sprawa niniejsza z pewnością nie miałaby swego finału na sali sądowej, to jednak właśnie ów „specjalny tryb postępowania” tj. telefon w jej sprawie pochodzący od nadzorującego(...)do(...)różni zasadniczo ową sprawę od tysiąca jej podobnych, które Policja i(...)rozstrzyga codzienne na terenie całego kraju.
O opłacie za obie instancje należnej odS. M. (1)orzeczono na mocy 10ust 1 Ustawy z dnia 23.06.1973 roku o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. nr 49 poz. 223 z późn. zmianami), zaś o kosztach procesu za postępowanie odwoławczego dotyczących wymienionego oskarżonego rozstrzygnięto w oparciu o treśćart. 627 kpkw zw. zart. 633 kpk