Sąd Okręgowy w Ostrołęce
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 246/14
Data wyroku: 2014-09-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Łaszczych, Magdalena Dąbrowska, Wiesław Oryl
Słowa kluczowe: Rozbój
Podstawa prawna: 280§1kk

Sygn. akt II Ka 246/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 września 2014 r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce II Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący SSO. Anna Łaszczych (spr.)
Sędziowie SO. Magdalena Dąbrowska
SO. Wiesław Oryl
Protokolant Marlena Achcińska
przy udziale Prokuratora Okręg. Ewy Budzińskiej

po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 r.
sprawyM. K.
oskarżonego zart. 280 § 1 kk,art. 207 § 1 kk,art. 157 § 2 kk,art. 270 § 1 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Wyszkowie VI Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Pułtusku
z dnia 26 maja 2014 r. sygn. akt VI K 123/13
o r z e k a :
1.uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Wyszkowie VI Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Pułtusku do ponownego rozpoznania,
2.zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.P. K.kwotę 516,60 złotych ( tym podatek VAT) za obronę z urzędu w postępowaniu odwoławczym
Sygn. akt II Ka 246/ 14

UZASADNIENIE
M. K.został oskarżony o to, że :

1
W dniu 29 grudnia 2011 roku w msc.K.używając przemocy wobecG. K.polegającej na przyduszaniu poduszką i uciskaniu pięściami po twarzy, zabrał w celu przywłaszczenia telefon(...)(...)o nr(...)o wartości 450 zł oraz pieniądze w kwocie 300 zł na szkodę pokrzywdzonej,

tj. o czyn zart. 280 § 1 k.k.

2
W dniu 27 października 2011 roku w msc.K.gm.P.uderzając metalową rurką w rękę, dusząc za szyję i uderzając kilkukrotnie pięścią w twarz spowodował u swojego synaR. K.trzy poziome zadrapania skóry karku, liczne otarcia i zadrapania palców lewej ręki, bolesność mięśni karku ograniczającą bólowo ruchomość szyi, co skutkowało naruszeniem czynności narządu ciała na okres poniżej 7 dni,

tj. o czyn zart. 157 § 2 k.k.,

3
W okresie od 3 kwietnia 2009 roku do 9 lutego 2012 r. w msc.K.gm.P.znęcał się fizycznie i psychicznie nadG. K.w ten sposób, że wszczynał awantury domowe, groził pozbawieniem życia, bił rękoma po całym ciele,

tj. o czyn zart. 207 § 1 k.k.

4
W dniu 28 lipca 2006 r. w nieustalonym miejscu w celu użycia za autentyczną podrobiłfakturę VAT (...) nr (...)w ten sposób, że podrobił podpisR. K.

tj. o czyn zart. 270 § 1 k.k.,

5
W dniu 16 czerwca 2008 roku w msc.K.gm.P.w celu użycia za autentyczną podrobił fakturę VAT o ntr(...)w ten sposób, że opatrzył pieczęcią o treści(...)oraz porobił podpisR. K.

tj. o czyn zart. 270 § kk
Sąd Rejonowy w Wyszkowie VI Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Pułtuskuwyrokiem z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie sygn. akt VI K 123/13:
I. oskarżonegoM. K.uznał za winnego czynu zarzucanego mu wpkt. 1i za to na podstawieart. 280 § 1 k.k.skazał go i wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;
II. oskarżonegoM. K.uznał za winnego czynu zarzucanego mu wpkt. 2i za to na podstawieart. 157 § 2 k.k.skazał go i wymierzył mu karę 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności;
III. oskarżonegoM. K.uznał za winnego czynu zarzucanego mu wpkt. 3i za to na podstawieart. 207 § 1 k.k.skazał go i wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;
IV. oskarżonegoM. K.uznał za winnego czynu zarzucanego mu wpkt. 4i za to na podstawieart. 270 § 1 k.k.skazał go i wymierzył mu karę 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności;
V. oskarżonegoM. K.uznał za winnego czynu zarzucanego mu wpkt. 5i za to na podstawieart. 270 § 1 k.k.skazał go i wymierzył mu karę 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności;
VI. na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemu karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;
VII. na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary warunkowo zawiesił na okres 5 (pięciu) lat próby;
VIII. na podstawieart. 73 § 1 k.k.oddał oskarżonego pod dozór kuratora;
IX. przyznał od Skarbu Państwa na rzecz adw.P. K.kwotę 756 (siedemset pięćdziesiąt sześć) złotych oraz 173,88 (sto siedemdziesiąt trzy 88/100) VAT tytułem zwrotu kosztów obrony udzielonej z urzędu;
X. koszty postępowania przejął na rachunek Skarbu Państwa.
Apelację od powyższego wyroku złożył obrońca oskarżonego, zaskarżając wyrok w całości.
Na zasadzieart. 438 pkt 3 kpkw zw. zart. 427 § 2 kpkobrońca powyższemu wyrokowi zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegające na przyjęciu przez Sąd, że :
a. w okresie wskazanym w akcie oskarżenia tylko oskarżony wielokrotnie wszczynał awantury domowe, groziłG. K.pozbawieniem życia oraz bił rękoma po całym ciele, co skutkowało skazaniem oskarżonego za czyn zart. 207 k.k., podczas gdy z całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż takżeG. K.wszczynała awantury, groziła oskarżonemu pozbawieniem życia i obrzucała wulgaryzmami;
b. w dniu 29 grudnia 2011 r. wK.doszło do awantury, podczas której oskarżony użył przemocy wobec pokrzywdzonej, uciskał ją pięściami i przyduszał poduszką, po czym, działając w zamiarze bezpośrednim, dokonał kradzieży jej telefonu komórkowego i pieniędzy w kwocie 300 zł, co skutkowało skazaniem oskarżonego za czyn zart. 280§1 k.k., podczas gdy jedynym świadkiem zaistnienia rzekomego zdarzenia jest pokrzywdzona, która jest skonfliktowana z oskarżonym, oskarżony zaś przeczy, aby zdarzenie takie miało w ogóle miejsce, dodatkowo także z zeznań funkcjonariusza PolicjiA. B.wynika, iż pokrzywdzona funkcjonariuszom przybyłym na interwencję nie wskazała, co zostało jej skradzione, ani nie pokazywała żadnych obrażeń;
c. w dniu 27 października 2011 r. oskarżony rzucił się na synaR. K.i spowodował u niego obrażenia skutkujące naruszeniem czynności narządu ciała na okres poniżej siedmiu dni, co skutkowało skazaniem oskarżonego za czyn zart. 157§2 k.k., podczas gdy ze zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza z notatki urzędowej sporządzonej na okoliczność dokonywanej w tym dniu interwencji policyjnej u rodzinyK.wynika jedynie, że oskarżony uszkodził kombajn należący doR. K., brak natomiast wzmianki o zaistniałej bójce/pobiciu tudzież o obrażeniach uR. K.;
d. społeczna szkodliwość czynu zart. 270§1 k.k., jakiego oskarżony miał się dopuścić dwukrotnie, miała stopień wyższy niż znikomy, co skutkowało skazaniem go za w/w czyn, w sytuacji, w której ocena rodzaju i charakteru naruszonego dobra, rozmiarów wyrządzonej szkody, sposobu i okoliczności popełnienia czynu oraz postaci zamiaru i motywacji sprawcy prowadzi do wniosków odmiennych, co potwierdza np. fakt, iżR. K.o popełnieniu w/w czynu zawiadomił organy ścigania dopiero w grudniu 2009 r. tj. po upływie ponad trzech lat od zdarzenia, kiedy popadł w konflikt z oskarżonym i kiedy oskarżony wystąpił z pozwem rozwodowym przeciwko jego matce, co świadczy raczej o chęci dokuczenia oskarżonemu niż o poszukiwaniu ochrony prawnej dla naruszonego dobra;
II.  na zasadzieart. 438 pkt 2 k.p.k.w zw. zart. 427§2 k.p.k.obrońca zarzucił obrazę przepisów postępowania, w szczególności:
a.art. 4 k.p.k.poprzez uwzględnienie wyłącznie okoliczności świadczących na niekorzyść oskarżonego i pominięcie okoliczności świadczących na jego korzyść, w szczególności faktu, że wolą pokrzywdzonych było zaniechanie ścigania oskarżonego;
b.art. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k.poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów, pomijającej wszystkie niekonsekwencje i sprzeczności w dowodach obciążających oskarżonego, bezkrytyczne obdarzenie walorem wiarygodności zeznań pokrzywdzonej orazR. K., który jako jedyny spośród dzieci stron pozostaje „w koalicji” z matką przeciwko ojcu, nadto nieuwzględniającej całości wszystkich ujawnionych dowodów, w szczególności, pominięcie dowodu z akt postępowania rozwodowego stron, z których jednoznacznie wynika, iż to oskarżony w okresie, w którym miało dochodzić do rzekomego znęcania wystąpił z pozwem o rozwód, wyprowadził się od pokrzywdzonej, unikał kontaktu z nią, by nie narażać się na awantury, pokrzywdzona zaś w toku całego postępowania rozwodowego ani razu nie zeznała, że oskarżony znęca się nad nią mimo iż postępowanie rozwodowe toczyło się w okresie, w którym w świetle zaskarżanego wyroku oskarżony miał dopuścić się znęcania;
c.art. 413 §2 pkt 1 k.p.k.poprzez brak dokładnego określenia przypisanych oskarżonemu czynów, w szczególności niewskazanie chociażby w przybliżeniu ilości awantur, jakie miał wszczynać oskarżony oraz sytuacji, w których oskarżony miał bić pokrzywdzoną rękoma po całym ciele oraz grozić jej pozbawieniem życia oraz brak wskazania, w jakim zamiarze oskarżony działał;
d. w zakresie czynu zart. 280 §1 k.k.- obrazęart. 4, 5 §2, art. 7, 410, 424§1 pkt 1 k.p.k.poprzez oparcie wyroku wyłącznie na dowodach niekorzystnych dla oskarżonego bez należytego umotywowania takiego stanowiska w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, bezkrytyczne przyjęcie zeznańG. K.jako podstawy odpowiedzialności karnej oskarżonego, podczas gdy cierpi ona na urojenia prześladowcze, a dodatkowo jest skonfliktowana z oskarżonym i wydaje się mieć do niego żal z powodu rozwodu po niespełna czterdziestu latach małżeństwa, a nadto jej relacja pozostaje w sprzeczności z wyjaśnieniami oskarżonego, zaś z zeznań świadkaA. B.wynika, że przybyli na interwencję funkcjonariusze Policji nie zastali oskarżonego na miejscu zdarzenia, pokrzywdzona zaś nie wspominała, czego miała dotyczyć kradzież i nie pokazywała obrażeń;
co spowodowało dokonanie przez Sąd meriti błędnych ustaleń faktycznych.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu oart. 427§1 k.p.k.w zw. zart. 437§2 k.p.k., obrońca oskarżonego wniósł o uchylenie wyroku i:

-

w zakresie czynów zart. 207§1 k.k.,280§1 k.k.i 157§2 k k. przekazanie sprawy do I instancji do ponownego rozpoznania;

w zakresie czynów zart. 270§1 k.k.umorzenie postępowania z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynów zarzucanych oskarżonemu.

Ewentualnie, obrońca wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do I instancji do ponownego rozpoznania w całości.
Obrońca wniósł również o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym, albowiem pomoc ta nie została opłacona w całości, ani w części.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonegoM. K.jest o tyle zasadna, że skutkowała uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Zasadnie podnoszony jest w apelacji obrońcy zarzut obrazy przepisów postępowania, w szczególnościart. 4 kpk,art. 7 kpk,art. 410 kpkorazart. 424 § 1 kpk, która to obraza miała wpływ na treść wyroku. Uzasadnienie wyroku wskazuje, że Sąd Rejonowy dokonał powierzchownej analizy przeprowadzonych w sprawie dowodów i to nie wszystkich. Podzielić należy stanowisko obrońcy oskarżonego, że uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogów określonych wart. 424 § 1 kpk. Jest ono lakoniczne. Sąd nie wskazał dokładnie, jakie fakty uznał za udowodnione lub nie udowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Jeżeli chodzi o zarzucane oskarżonemuM. K.czyny zart. 280 § 1 kk,art. 207 § 1 kkiart. 157 § 2 kk, to Sąd swoje ustalenia oparł przede wszystkim na zeznaniach pokrzywdzonychG. K.iR. K., uznając je w całości za wiarygodne. Nie można pominąć faktu, że pokrzywdzeni pozostają w bardzo złych stosunkach z oskarżonym od wielu lat, dlatego też do ich zeznań należy podejść z dużą ostrożnością.
Słusznie podnosi obrońca oskarżonego w apelacji, iż Sąd Rejonowy uwzględnił okoliczności jedynie niekorzystne dla oskarżonego, co jest sprzeczne z zasadą obiektywizmu określoną wart. 4 kpk. W myśl tego przepisu sąd obowiązany jest badać i uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Zart. 4 kpkściśle związany jestart. 7 kpk. Zgodnie zart. 7 kpkorgany postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Z przepisu tego wynika zatem, że warunkiem prawidłowej oceny materiału dowodowego jest wzięcie pod uwagę i dokonanie oceny wszystkich przeprowadzonych dowodów. Zwrot „ wszystkie” odnosi się oczywiście tylko do dowodów istotnych. Zgodzić należy się ze stanowiskiem obrońcy oskarżonegoM. K.zawartym w apelacji, że ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd Rejonowy nie jest oceną swobodną, ale oceną dowolną, dokonaną wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego. Ocena dowodów dokonana przez Sąd jest pobieżna, jednostronna i niekonsekwentna.
Z protokołu rozprawy z dnia 19 maja 2014 r. wynika, że do materiału dowodowego Sąd zaliczył dokumenty z akt sprawy I C 927/09 Sądu Okręgowego w Ostrołęce, nie wskazując, o jakie konkretnie dokumenty chodzi. Wyrokiem z dnia 26 października 2010 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce Wydział Cywilny orzekł rozwód pomiędzyM. K.iG. K.z winy obu stron. Z akt sprawy I C 927/09 wynika, że od ponad 2 lat stosunki między stronami były bardzo złe, dochodziło do ciągłych kłótni i awantur, wielokrotnie interweniowała policja. Nie ma natomiast w toku sprawy o rozwód mowy o znęcaniu sięM. K.nadG. K.. Sąd Rejonowy bezkrytycznie w ślad za aktem oskarżenia przyjął, że oskarżony znęcał się fizycznie i psychicznie nad pokrzywdzoną w okresie od 3 kwietnia 2009r. do 9 lutego 2012 r. Uwadze Sądu uszło, że oskarżony w grudniu 2009r. wyprowadził się z domu wK.i początkowo zamieszkał u siostry wL., a potem w domu wP.. Sąd nie ustalił w jakim okresie strony mieszkały razem, kiedy miały mieć miejsce awantury i w jaki konkretnie sposób oskarżony miał znęcać się nadG. K.. W aktach sprawy na karcie 119 znajduje się opinia lekarska z dnia 3 kwietnia 2009 r. odnośnie obrażeń stwierdzonych u pokrzywdzonej, których miała doznać w czasie zajścia z oskarżonym. Na karcie 178 akt znajduje się natomiast opinia lekarska z dnia 3 stycznia 2009 r., z której wynika, że obrażenia stwierdzone podczas badania u oskarżonego, miały zostać spowodowane przez żonę i synaR.. Ten dokument nie został w ogóle ujawniony w toku rozprawy głównej.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że przy ocenie zeznań pokrzywdzonej Sąd miał na uwadze opinię biegłej psychologP. A.. Słusznie podnosi obrońca oskarżonego w apelacji, że Sąd pominął opinię biegłej psychologM. P.. Biegła była obecna przy przesłuchaniuG. K.w prokuraturze i stwierdziła w opinii, że relacja świadka jest chwilami mało spójna i zdarzają się w niej wewnętrzne niejasności. Podkreślić należy, że zeznania świadkaG. K.są głównym dowodem w sprawie i obowiązkiem Sądu z uwagi na skonfliktowanie świadka z oskarżonym i treść opinii biegłych psychologów była wszechstronna analiza tych zeznań dokonana w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie.
Zeznania świadkaG. K.stanowiły także podstawę skazania oskarżonegoM. K.za czyn zart. 280 § 1 kk. Nie ulega wątpliwości w świetle przeprowadzonych w sprawie dowodów, że telefon Samsung(...)będący własnością pokrzywdzonej znalazł się u oskarżonego. Należy dokładnie przeanalizować zeznania świadkaG. K.odnośnie zdarzenia z dnia 29 grudnia 2011 r. Konieczne jest ustalenie, czy istotnie oskarżony miał stosować wobec niej przemoc w celu zaboru telefonu, czy też w innym celu. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla ustaleń w kwestii winy oskarżonego i właściwej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu. Z zeznań świadkaG. K.wynika bowiem, iż oskarżony w czasie tego zdarzenia rozpiął rozporek, wyjął penisa i kazał go całować. Oskarżony miał także grozić świadkowi, że ją zabije, udusi.
Jak wynika z powyższych rozważań, trafny jest zarzut obrońcy oskarżonego, iż Sąd Rejonowy dopuścił się obrazyart. 410 kpk. Sąd pierwszej instancji nie wypełnił bowiem wymogu zawartego w tym przepisie, aby podstawą wyroku był „całokształt”, czyli wszystkie okoliczności ( dowody) ujawnione w toku rozprawy głównej.
Z uwagi na powyższe uchybienia, których dopuścił się Sąd Rejonowy przy rozpoznaniu niniejszej sprawy, wypowiadanie się odnośnie pozostałych zarzutów podnoszonych w apelacji przez obrońcę oskarżonegoM. K., w tym błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mającego wpływ na jego treść, na obecnym etapie postępowania uznać należy za przedwczesne. Uchybienie w postaci błędu w ustaleniach faktycznych dotyczy sytuacji, gdy prawidłowo ujawniono dowody stanowiące podstawę wyroku, a także dokonano ich prawidłowej oceny. Oznacza to, że sąd ustalając stan faktyczny, wziął pod uwagę wszystkie dowody ujawnione na rozprawie i prawidłowo je ocenił.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd może skorzystać z możliwości, jakie daje przepisart. 442 § 2 kpki przeprowadzając postępowanie w zakresie dowodów, które nie miały wpływu na uchylenie wyroku, poprzestać na ich ujawnieniu. Dotyczy to zarzutów z pkt. 4 i 5 aktu oskarżenia.
Niezależnie od zarzutów zawartych w apelacji podnieść należy, że Sąd Rejonowy dopuścił się obrazyart. 270 § 1 kk. Skazując oskarżonego za czyny zart. 270 § 1 kk, Sąd wymierzył mu karę po 2 miesiące pozbawienia wolności za każdy z czynów, podczas gdy przestępstwo zart. 270 § 1 kkzagrożone jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Reasumując. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd winien dokładnie przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie czynów z pkt. 1, 2 i 3 aktu oskarżenia. Wszystkie dowody poddać wnikliwej analizie i należytej, zgodnej z wymogamiart. 7 kpkocenie. Pozwoli to na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Uzasadnienie wyroku musi spełniać rygory określone wart. 424 § 1 kpk.
Z tych względów z mocyart. 437 § 2 kpkSąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.
O wynagrodzeniu za obronę z urzędu w postępowaniu odwoławczym orzeczono na zasadzie§ 14 ust. 1 pkt. 5 i § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.