Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1011/13
Data wyroku: 2014-05-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anita Jarząbek-Bocian, Marek Wojnar, Włodzimierz Suwała
Słowa kluczowe: Umorzenie Postępowania
Podstawa prawna: art. 17 §1 pkt. 5 i 6 kpk

Sygn. akt VI Ka 1011/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 maja 2014 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Włodzimierz Suwała (spr.)
Sędziowie:  SSO Anita Jarząbek - Bocian
SSO Marek Wojnar
Protokolant  st. sekretarz sądowy Katarzyna Owczennikow
przy udziale Prokuratora   Bartłomieja Szyprowskiego
po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014 r.
sprawy
R. Ś. (1)oskarżonego o przestępstwa zart. 291 § 1 kk,art. 291 § 1 kkiart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk,art. 205 § 1 dkk
D. Ś. (1)oskarżonej o przestępstwa zart. 291 § 1 kkiart. 205 § 1 dkk
R. S. (1)oskarżonego o przestępstwa zart.263§ 2 kk.,art.291 § 1 kkiart.270 § 1 kk
J. Z. (1)oskarżonego o przestępstwa zart. 291 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie
z dnia 10 lipca 2012 r.    sygn. akt III K 113/09
wyrok w zaskarżonej części zmienia w ten sposób, że:
- uchyla orzeczone wobec oskarżonychD. Ś. (1)iR. Ś. (1)w punktach X. i XI. części dyspozytywnej tego wyroku kary łączne pozbawienia wolności;
- uchyla orzeczenia z punktów IV., VI.a) i VI.c) części dyspozytywnej tego wyroku i na podstawieart. 17 § 1 pkt 6 kpkumarza postępowanie karne wobec oskarżonychD. Ś. (1)iR. Ś. (1)o opisane w tych punktach czyny zart. 291 § 1 kkiart. 205 § 1 dkk;
- na podstawieart. 73 § 1 i 2 dkkiart. 74 § 1 dkkwykonanie orzeczonych wobec oskarżonychD. Ś. (1)iR. Ś. (1)za przypisany im w punkcie VI.b) części dyspozytywnej tego wyroku czyn zart. 205 § 1 dkkkar 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby 2 (dwóch) lat w stosunku do każdego z nich;
- uchyla orzeczenie z punktu IX. części dyspozytywnej tego wyroku i sprawę w zakresie zarzucanego oskarżonemuR. Ś. (1)w akcie oskarżenia czynu zart. 291 § 1 kkiart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, którego przedmiotem jest samochód osobowy markiM. (...)onumerze rejestracyjnym (...), przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie do ponownego rozpoznania;
- uchyla orzeczenia z punktów XII., XIII., XVI., XVII. i XVIII. części dyspozytywnej tego wyroku i na podstawieart. 17 § 1 pkt 5 kpkumarza postępowanie karne wobec oskarżonegoR. S. (1)o opisane w puntach XII., XIII. i XVI. czyny zart. 263 § 2 kk,art. 291 § 1 kkiart. 270 § 1 kk;
- uchyla orzeczenia z punktów XIX.a), b) i c), XX. oraz XXI. części dyspozytywnej tego wyroku i na podstawieart. 17 § 1 pkt 6 kpkumarza postępowanie karne wobec oskarżonegoJ. Z. (1)o opisane wpunkcie XIX.a), b) i c) czyny zart. 291 § 1 kk;
w pozostałej części tenże wyrok utrzymuje w mocy; zwalnia oskarżonychD. Ś. (1)iR. Ś. (1)od kosztów sądowych w sprawie w części dotyczącej czynu z punktu VI.b), przejmując je na rachunek Skarbu Państwa; kosztami postępowania w części umarzającej postępowanie obciąża Skarb Państwa; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.R. G.kwotę 516,60 zł obejmującą wynagrodzenie za obronę z urzędu w instancji odwoławczej oraz podatek VAT.

VI Ka 1011/13

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie w dniu 10 lipca 2012r. wydał wyrok w sprawie III K 113/09. Część dyspozytywna tego wyroku, miedzy innymi:

1
w pkt XIX oskarżonegoJ. Z. (1)uznawała za winnego tego, że:

a
w dniu 25.10.1993r. wW.nabył za kwotę ok. 30 tys. zł od nieustalonej osoby posługującej się danymiA. W.samochód osobowy markiB. (...)o nr VIN –(...)nr rej. (...), który następnie zarejestrował na swoje nazwisko na podstawie fakturyfirmy (...)zarejestrowany podnr rej (...), wiedząc, że pochodzi on z czynu zabronionego, to jest popełnienia czynu zart. 291§1 kki za to na podstawie tego przepisu wymierzono mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności;

b
w dniu 17.01.1994r. nabył od nieustalonej osoby posługującej się nazwiskiemW. O.samochód osobowy markiM. (...)onumerze rej (...), wiedząc, że pochodzi on z czynu zabronionego, to jest popełnienia czynu zart. 291§1 kki za to na podstawie tego przepisu wymierzono mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności;

c
w dniu 7 stycznia 1994r. wW.od nieustalonej osoby posługującej się nazwiskiemJ. B.nabył samochód markiF. (...)za kwotę ok. 20.000 zł, a następnie zarejestrował go na podstawie fikcyjnej umowy kupna – sprzedaży zJ. B.podnr rej. (...)przy czym ustalono, że pojazd ten, po raz pierwszy zarejestrowany wT.na numer(...)nie figuruje w rejestrach Wydziału Komunikacji wT., to jest popełnienia czynu zart. 291§1 kki za to na podstawie tego przepisu wymierzono mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności;

W pkt XX za przypisaneJ. Z. (1)wyżej wymienione czyny na podstawieart. 291§1 kkw zw. zart. 91§1 kkwymierzała mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie, wpkt XXI, na podstawieart. 69§1 i 2 kkiart. 70§1 pkt 1 kkwarunkowo zawieszała na okres próby 2 lat.
Wyrok, w wyżej opisanej części skazującejJ. Z. (1), zaskarżył wyłącznie (na korzyść tego oskarżonego) jego obrońca, lecz, niezależnie od treści wywiedzionej przez niego apelacji, Sąd Okręgowy z urzędu stwierdza wystąpienie następujących okoliczności procesowych:

-

orzeczona w pkt XX omawianej części wyroku Sądu I instancji kara 10 miesięcy pozbawienia wolności jest w istocie karą łączną pozbawienia wolności ukształtowaną w oparciu o zasady wymiaru tego rodzaju kary określone wart. 85 kkiart. 86§1 kki wymierzoną po uprzednim połączeniu kar jednostkowych pozbawienia wolności za poszczególne odrębne czyny przypisaneJ. Z. (1)w pkt a), b) i c) punktu XIX wyroku. Podstawa wymiaru tej kary zamieszczona w pkt XX wyroku, to jestart. 291§1 kkw zw. zart. 91§1 kk, jest błędem w czynnościach orzeczniczych Sądu I instancji, do którego to błędu przyznał się zresztą Sąd Rejonowy w pisemnym uzasadnieniu do zaskarżonego wyroku (k. 13.008);

dotychczasowy przebieg postępowania w nin. sprawie, czego nie podważa też w żaden sposób apelacja obrońcyJ. Z. (1), obrazuje, że czyny z pkt a), b) i c) punktu XIX wyroku mogły mieć miejsce w czasie, który jest wskazany w opisach tych czynów. Co sprawia, że zgodnie z treściąart. 101§1 pkt 3 kkiart. 102 kk, obecnie ustała już karalność tych czynów.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy obowiązany był uchylić orzeczenia stanowiące punkty XIX, XX i XXI omawianej części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku i postępowanie karne w tym zakresie wobecJ. Z. (1)umorzyć w oparciu o treśćart. 17§1 pkt 6 kpk.

2
w pkt IV oskarżonychR. Ś. (1)iD. Ś. (1)uznała, w ramach zarzucanych im w akcie oskarżenia czynów, których przedmiotami były samochody osobowe marki:C. (...)onr rej (...)wartości 36000 zł,V. (...)onr rej. (...)wartości 25.000 zł iF. (...)onr rej. (...)wartości 24.000 zł – a które były zakwalifikowane zart. 291§1 kkw zw. zart. 91§1 kk, za winnych jedynie tego, że w okresie pomiędzy 1.10.1993r. a 21.10.1993r. nabyli samochód osobowy markiC. (...)onr rej. (...)wartości ok. 36.000 zł, nr VIN –(...), wiedząc, że pochodzi on z przestępstwa, który został zgłoszony jako utracony w wyniku kradzieży z włamaniem w dniu 1 – 4. 10. 1993r. wT.na szkodęL. C.i posiadał włoskienr rej. (...), który został następnie zarejestrowany naD. Ś. (1)w dniu 21.10.1993r., to jest popełnienia czynu zart. 291§1 kki za to na podstawie tego przepisu wymierzono im kary po 4 miesiące pozbawienia wolności;

w pkt VI oskarżonychR. Ś. (1)iD. Ś. (1)uznawała za winnych tego, że:

a
w dniu 13.05.1994r.wW.działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziliS. F.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, poprzez wprowadzenie go w błąd co do legalnego pochodzenia samochodu, w ten sposób, że zbyli mu przedmiotowy samochód osobowy markiF. (...)onr rej (...)wartości ok. 24.000 zł, VIN –(...), którego kradzież została zgłoszona w dniu 20.12.1992r. wR.na szkodęD. G.S.i który posiadał włoskie tablice rejestracyjne(...), a następnie w Polsce po raz pierwszy pojazd zarejestrowano naD. Ś. (1)na podstawie sfałszowanej faktury sprzedaży wystawionej przez nieistniejącąfirmę (...)ul. (...), to jest popełnienia czynu zart. 205§1d kki za to na podstawie tego przepisu wymierzono im kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności;

b
w dniu 30.10.1994r. wW., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,G. S. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez zbycie jej samochodu osobowego markiC. (...)onr rej. (...)wartości około 11.000 zł, nr VIN –(...)i wprowadzenie w błąd co do legalności jego pochodzenia , o którym wiedzieli, że pochodzi z czynu zabronionego, który został zgłoszony jako utracony w wyniku kradzieży z włamaniem w dniu 1 – 4. 10.1993r. wT.na szkodęL. C.i posiadał włoskienr rej. (...), a który został następnie zarejestrowany naD. Ś. (1)w dniu 21.10.1993r., to jest popełnienia czynu zart. 205§1d kki za to na podstawie tego przepisu wymierzono im kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności;

c
w nieustalonej bliżej dacie w 1993r. wW.działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziliA. K.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez zbycie mu samochodu osobowego markiV. (...)onr rej. (...)wartości ok. 25.000 zł, nr VIN –(...)i wprowadzenie w błąd co do legalności pochodzenia tego pojazdu, który został zgłoszony jako utracony w wyniku kradzieży z włamaniem w dniu 23.04.1992r. wT.na szkodęB.G.i posiadał włoskie tablice rejestracyjne(...), natomiast w Polsce po raz pierwszy pojazd został zarejestrowany na nieustaloną osobę posługującą się danymiW. M.po czym został zakupiony przezD. Ś. (1)i dnia 28.04.1992r. otrzymał tablice rej.(...), to jest popełnienia czynu zart. 205§1d kki za to na podstawie tego przepisu wymierzono im kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności;

Wpkt Xna podstawieart. 85 kki 86§1i2kkpołączyła wymierzone im kary jednostkowe pozbawienia wolności za czyny zpkt IVoraz VI a), b) i c) i orzekała wobec nich kary łączne po 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, których wykonanie, wpkt XI, na podstawieart. 69§1 i 2 kki70§1 pkt1 kkwarunkowo zawieszała na okres po 4 lata próby.
Wyrok, w wyżej opisanej części skazującejR. Ś. (1)iD. Ś. (1)zaskarżyła wyłącznie (na korzyść tych oskarżonych) ich obrońca, a wyrażona w wywiedzionej przez nią apelacji sugestia, iż ustała już karalność czynów, których dotyczy ów środek odwoławczy, jest obecnie częściowo uzasadniona. Sąd Okręgowy nie może bowiem pominąć procesowej okoliczności, iż jako daty popełnienia czynów z pkt IV, VI a) i VI c) części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku zostały przez Sąd I instancji prawidłowo ustalone, odpowiednio: „okres pomiędzy 1.10.1993r. a 21.10.1993r.”, „dzień 13.05.1994r.” i „nieustalona bliżej data w 1993r.” Dat tych nie kwestionowała też żadna ze stron procesowych. Również kwalifikacje prawne tych czynów, przyjęte przez Sąd Rejonowy, nie przewidują sankcji o górnej ich granicy przekraczającej 5 lat pozbawienia wolności. Stąd, też zgodnie z treściąart. 101§1 pkt 3 kkiart. 102 kk, ustała już karalność owych występków. W tej sytuacji Sąd Okręgowy uchylił dotyczące omawianych czynów, a zawarte w zaskarżonym wyroku, orzeczenia i na podstawieart. 17§1 pkt 6 kpkpostępowanie karne w tym zakresie wobecR. Ś. (1)iD. Ś. (1)umorzył.
Odmiennie wszakże rzecz się przedstawia jeśli chodzi o czyn zpkt VIb). Zgodnie bowiem z treścią przywołanych powyżej przepisów prawa karnego materialnego, karalność tego przestępstwa ustałaby dopiero z dniem 30 października 2014r. Wbrew też innym zarzutom odwoławczym z apelacji obrońcy, czynu tego dotyczącymi, zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego odnoszącego się do akurat tej części nin. sprawy, w pełni respektując wymogi określone wart. 2 kpk,art. 4 kpk,5 kpkczy też 7kpk. W tym kontekście Sąd orzekający bynajmniej nie pominął ani nie zmarginalizował treści wyjaśnień obojga oskarżonych, precyzyjnie wszakże wskazując te występujące w nich okoliczności, które w istotny sposób podważały ich wiarygodność. Przy ocenie wyjaśnień oskarżonych Sąd orzekający prawidłowo przy tym spożytkował dowód z całości zeznań świadkaA. M., choć nie odnosiły się one bezpośrednio co do czynu z pkt VI b). Niemniej czyn ten był jedynie „fragmentem” szerszej i określonej działalności oskarżonychD. Ś.iR. Ś.dotyczącej też kilku innych samochodów i ustalone przez Sąd I instancji okoliczności wskazujące na udział obojga oskarżonych w „legalizacji” skradzionych za granicą samochodów na terenie Polski, a następnie w obrocie tymi samochodami, nie mogły nie mieć znaczenia w ustalaniu stanu faktycznego, który w rezultacie leżał u podstaw przypisaniaD. Ś.iR. Ś.winy w zakresie czynu z pkt VI b). W konsekwencji, Sąd Rejonowy miał wystarczające podstawy, tak dowodowe jak i procesowe, ażeby zakwestionować prawdziwość twierdzeń obojga oskarżonych, jakoby samochód będący przedmiotem czynu VI b) nabyli w dobrej wierze. Wręcz przeciwnie, dla Sądów obydwóch instancji niewątpliwe jest, iż oskarżeni, w momencie sprzedaży wspomnianego samochodu pokrzywdzonejG. S. (1), mieli pełną świadomość co do nielegalności pochodzenia tego pojazdu, choć pokrzywdzoną zapewniali o odmiennym stanie rzeczy w tej materii. W rezultacie, jak to słusznie zauważył Sąd Rejonowy w pisemnym uzasadnieniu do zaskarżonego wyroku, doprowadzili tym samymG. S.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, gdyż ta zapłaciła za samochód, który nie mogła skutecznie nabyć jako mienia ruchomego sprzedanego przez osoby nieuprawnione.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zawarte w omawianym wyroku orzeczenie uznająceR. Ś.iD. Ś.za winnych popełnienia opisanego w pkt VI b) czynu zart. 205§1d kk. Również orzeczona przez Sąd I instancji kara pozbawienia wolności za ten czyn jest, co do swojego rozmiaru, karą sprawiedliwą wobec obojga oskarżonych i na pewno nie rażąco niewspółmiernie surową zważywszy chociażby na to, iż jest ona zbliżona do dolnych granic ustawowego zagrożenia. Wobec tego, że wyrok w tej części był zaskarżony wyłącznie na korzyść oskarżonych, obligatoryjne było dla Sądu Odwoławczego warunkowe zawieszenie wykonania omawianych kar, przy czym Sąd nie dostrzegł wystarczających powodów do tego, ażeby ustalone okresy próby nie były możliwie najkrótszymi.

3
wpkt IXna podstawieart. 17§1 pkt 6 kpkumarzała wobec oskarżonegoR. Ś. (1)postępowanie o to, że na przełomie 1991 i 1992 roku wW.od nieustalonej osoby posługującej się nazwiskiemA. P.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przyjął stanowiący mienie znacznej wartości, nie mniejszej niż 70.000 zł samochód osobowy markiM. (...)onumerze rej. (...)posiadający nieoryginalny nr VIN –(...), który to pojazd został następnie nabyty na podstawie fikcyjnej umowy przezA. M.i odsprzedanyR. Ś. (1)wiedząc o tym, iż samochód ten został uzyskany za pomocą czynu zabronionego, to jest o czyn zart. 291§1 kkiart. 294§1 kkw zw. zart. 11§2 kk.

Wyżej przedstawioną decyzję o umorzeniu postępowania oraz jego podstawę prawną zaskarżył na niekorzyśćR. Ś. (1)prokurator, a wywiedziona przez niego apelacja – w tej akurat części – zasługuje na uwzględnienie przez Sąd Okręgowy. Zarówno bowiem z treści pkt IX części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku, jak i zapisów odnoszącego się do niej fragmentu pisemnego uzasadnienia do tego wyroku, wynika, że Sąd I instancji utrzymał, po zakończeniu swojego postępowania, określone w zarzutach aktu oskarżenia: zarówno czas popełnienia czynu z pkt IX tj. „na przełomie 1991 i 1992 roku”, jak i jego kwalifikację prawną, tj.art. 291§1 kkiart. 294§1 kkw zw. zart. 11§2 kk. Skoro tak, to, z uwagi na brzmienieart. 294§1 kk, omawiany występek zagrożony jest karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat. Jednocześnie, w kwestii ew. przedawnienia karalności tego czynu decydują stosowne przepisy obecnie obowiązującegokodeksu karnego. Zgodnie zaś z treściąart. 101§1 pkt 2 a) kkiart. 102 kk, w powyższym stanie rzeczy i na czas obecny, ustanie karalności czynu z pkt IX może nastąpić dopiero na „przełomie” 2016 i 2017 roku.
W tej procesowej sytuacji Sąd Okręgowy nie miał innego wyjścia jak tylko uchylić orzeczenie stanowiące pkt IX części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku i sprawę w tym zakresie przekazać Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania na zasadach ogólnych.

4
oskarżonegoR. S. (1)uznawała za winnego popełnienia: wpkt XII- czynu zart. 263§2 kk, za który wymierzono karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; wpkt XIII– czynu zart. 291§1 kk, za który wymierzono karę 5 miesięcy pozbawienia wolności; wpkt XVI– czynu zart. 270§1 kk, za który wymierzono karę 5 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto wpkt XVII i XVIIIna podstawieart. 85 kkiart. 86§1 kkpołączyła wyżej wskazane kary i orzekła wobecR. S. (1)karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69§1 i 2 kkiart. 70§1 pkt 1 kkwarunkowo zawiesiła na okres 3 lat próby.

Wyrok w wyżej opisanej części skazującejR. S. (1)zaskarżył na korzyść tego oskarżonego jego obrońca. Wprawdzie wprost wywiedziona przez obrońcę apelacja bezpośrednio odnosi się do rozstrzygnięć Sądu I instancji zawartych w pkt XIII, XVI, XVII, XVIII części dyspozytywnej omawianego wyroku; niemniej poprzez zakwestionowanie orzeczeń także i w zakresie: wymiaru łącznej kary pozbawienia wolności oraz określenia czasu trwania okresu próby wobecR. S., na jaki możliwe było warunkowe zawieszenie wykonania finalnie orzeczonej wobec niego kary zasadniczej, należało przyjąć, iż przez fakt zaistnienia owej apelacji, i jej treść, nieprawomocne było również orzeczenie zawarte w pkt XII zaskarżonego wyroku.
Niezależnie wszakże od wspomnianej treści apelacji obrońcyR. S.Sąd Okręgowy z urzędu musiał wziąć pod uwagę okoliczność, iż w toku postępowania miedzyinstancyjnego oskarżonyR. S. (1)zmarł – vide odpis skrócony aktu zgonu wystawiony w dniu 24.07.2013r. przez Urząd Stanu Cywilnego wL., k 13.105. W tym stanie rzeczy oczywistą decyzją ze strony Sądu Okręgowego mogło być tylko uchylenie przedstawionej wyżej części skazującej omawianego wyroku i umorzenie postępowania wobecR. S. (1)o czyny zpkt XII, XIII i XVIna podstawieart. 17§1 pkt 5 kpk. O kosztach postępowania w części umarzającej postępowanie oraz o innych kosztach sądowych Sąd Odwoławczy orzekł na podstawieart. 632 pkt 2 kpkorazart. 624§1 kpkw zw. zart. 634 kpk. Należało także zasądzić na rzecz występującego w nin. procesie obrońcy z urzędu oskarżonegoJ. Z.wynagrodzenie za udział tego obrońcy w postępowaniu drugoinstancyjnym. Co zaś do wynagrodzenia tego obrońcy za występowanie w imieniu oskarżonego przed Sądem Rejonowym, to w tym przedmiocie toczy się odrębne postępowanie przed Sądem I instancji, zainicjowane stosownym wnioskiem obrońcy z dnia 19 listopada 2012r. (k. 13 047).
Z tych wszystkich przyczyn Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.