Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 1030/14
Data wyroku: 2014-08-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Milczarek
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy emerytalnej

Sygn. akt VI U 1030/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 sierpnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Ewa Milczarek
Protokolant – sekr. sądowy Sylwia Sawicka
po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2014 r. w Bydgoszczy
na rozprawie
odwołania:W. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 18 marca 2014 r., znak:(...)
w sprawie:W. W.
przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
o emeryturę

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuW. W.prawo do emerytury od dnia(...)r.,

2
stwierdza, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Na oryginale właściwy podpis.

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.odmówił ubezpieczonemuW. W.prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ubezpieczony nie spełnił warunku posiadania 15 letniego stażu pracy w szczególnych warunkach. Pozwany nie zaliczył ubezpieczonemu okresu pracy w okresie od 1.09.1970 r. do 31.08.1973r. i od 1.01.1985 r. do 31.01.1989 r. w(...)
  Zakładach(...)(...)wB.z uwagi na to, że w pierwszym spornym okresie ubezpieczony pobierał naukę zawodu a w drugim okresie z uwagi na fakt, że dyspozytor nie wypełniał , zdaniem organu , obowiązków o których mowa w dziale XIV poz.24 załącznika A do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. Organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu 10 lat, 11 miesięcy i 28 dni pracy w szczególnych warunkach.
W odwołaniu od tej decyzji ubezpieczony wniósł o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury z uwagi na to, że przepracował wymagany okres w warunkach szczególnych.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyW. W.,urodzony (...), zatrudniłem się w(...)Zakładach(...)w(...).09.1970 r. jako uczeń zawodu- składacz ręczny. Nauka trwała 3 lata. Pracę odbywał w normalnych godzinach pracy przedpołudniem bądź popołudniami zamiennie ze szkołą. Jako uczeń pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako składacz ręczny. Nie korzystał z wakacji a jedynie z normalnego urlopu pracowniczego. W latach 1973-1980 ubezpieczony pracował jako składacz ręczny i ten okres zaliczył organ rentowy ubezpieczonemu jako okres pracy w szczególnych warunkach. Od 1.07.1980r. ubezpieczony zwolnił się na krótki okres czasu i zatrudnił się ponownie 3.11.1980 r. na stanowisku zecera i pracował na tym stanowisku do 31.12.1984 r. Ten okres pracy również zaliczył organ rentowy ubezpieczonemu jako okres pracy w szczególnych warunkach. Od 1.01.1985r. ubezpieczony wykonywał obowiązki dyspozytora do 31.01.1989r. W nazewnictwie zakładu dyspozytor był określany jako dysponent. Do obowiązków dyspozytora należało utrzymanie ciągłości produkcji, kontrola jakości przygotowania form drukowych i druku samej gazety. Ubezpieczony wykonywał swoje czynności stale i w pełnym wymiarze czasu pracy we wszystkich działach produkcyjnych, na których praca była wykonywana wyłącznie w warunkach szczególnych. W dziale zecerni ubezpieczonemu wydzielono kantorek w którym na koniec pracy wypełniał raporty. Zabierało mu to około pół godziny dziennie. Innych prac administracyjnych ubezpieczony nie wykonywał. Ubezpieczony otrzymywał dodatek za pracę w szczególnych warunkach. Nie korzystał z urlopów bezpłatnych. Wszystkie działy w Zakładach mieszczących się przyulicy (...)gdzie ubezpieczony wykonywał swoje obowiązki pracowały w warunkach szczególnych w związku z tym pracowników obowiązywał skrócony czas pracy do 7 godzin dziennie.
Ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę(...)r.
dowód: dokumenty w aktach osobowych i rentowych ubezpieczonego, zeznania świadkówE. M.iL. K.oraz ubezpieczonego –zapis protokołu rozprawy, płyta k. 36,
W świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach wydanym przez(...)Zakłady(...)wB.wskazano, że ubezpieczony pracował w okresie 1.01.1985 r. do 31.01.1989 r. przy pracach z działu XIV poz. 24. jako dyspozytor.
dowód: świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach w aktach rentowych.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów z akt osobowych i rentowych ubezpieczonego, których prawdziwości strony nie kwestionowały oraz zeznań świadkówE. M.iL. K., bowiem były one spójne, wzajemnie się uzupełniały z zeznaniami ubezpieczonego i znajdowały potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. Świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym, stąd ich zeznania stanowiły miarodajny dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie dowód. Zeznania ubezpieczonego, jako zgodne z zeznaniami świadków i znajdujące potwierdzenie w zebranych w sprawie dowodach z dokumentów, również zasługiwały na wiarę.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, zdaniem Sądu Okręgowego, w sposób niebudzący wątpliwości, że ubezpieczony w okresie od 1.09.1970 r. do 31.08.1973 r. ( w czasie nauki w zawodzie składacza ręcznego ) i od 1.01.1985 r. do 31.01.1989 r. jako dyspozytor wykonywał pracę w szczególnych warunkach wymienioną w dziale XI pkt. 1 oraz pracę z działu XIV poz.24 wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 8.02.1983r. w sprawie w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Pozycja 1 działu XI cyt załącznika A  do prac w szczególnych warunkach zalicza prace przy produkcji oraz obróbce materiału zecerskiego i form drukowych ze stopu drukarskiego w przemyśle poligraficznym. W dziale XIV pkt 24 z kolei jako prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego, wymieniono kontrolę międzyoperacyjną, kontrolę jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.
Sąd dokonał następnie oceny ustalonego stanu faktycznego w kontekście przepisówart.184 i 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Zgodnie z treścią art. 184. ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32-34, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego( art. 184 ust. 2).
Zgodnie z treścią art.32 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy -ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 ( 65 lat dla mężczyzn, 60 lat dla kobiet.) W myśl ustępu 2 art.32 cytowanej ustawy dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ustępie 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Przepisy rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r, które nadal zachowały swoją moc na warunkach określonych wart. 32 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, mają zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, a okresy te stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Niemniej jednak należy wskazać, iż w przypadku, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczeń potwierdzających okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach z przyczyn od siebie niezależnych,art. 472 i 473 k.p.c.umożliwiają ustalenie tych okoliczności w drodze postępowania odwoławczego przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z powołanymi przepisami w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych każdy fakt mający wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe. Zaliczenie nieudokumentowanych, spornych okresów pracy w szczególnych warunkach do stażu pracy uprawniającego do wcześniejszej emerytury wymaga dowodów niebudzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu o świadczenie emerytalno-rentowe dopuszczalne jest – jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 27 maja 1985 r. (III UZP 5/85, LEX nr14635) – przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy z powodu jego likwidacji lub zniszczenia dokumentów dotyczących zatrudnienia.
Okres pracy w warunkach szczególnych można również ustalić w postępowaniu sądowym na podstawie akt osobowych pracownika.
W myśl § 4 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Skoro postępowanie dowodowe potwierdziło fakt pracy ubezpieczonego w okresie ponad 15 lat w szczególnych warunkach o których mowa w dziale XI pkt.1 i XIV pkt.24 załącznika A do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r.( po doliczeniu okresu uznanego już przez organ rentowy ), a organ rentowy nie kwestionował spełnienia przez ubezpieczonego pozostałych warunków uzyskania prawa do emerytury, biorąc pod uwagę fakt, że ubezpieczony wniósł o przyznanie prawa do emerytury(...)r., Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
Na zasadzie art. 118 ust 1 a ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS Sąd Okręgowy orzekł o braku odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji z uwagi na braki formalne świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, których usunięcie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego przed Sądem.
SSO Ewa Milczarek