Sąd Okręgowy w Kielcach
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 870/14
Data wyroku: 2014-09-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Adam Zarzycki, Marcin Chałoński, Klaudiusz Senator

Sygn. akt IX Ka 870/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 września 2014 roku
Sąd Okręgowy w Kielcach IX Wydział Karny-Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Klaudiusz Senator
Sędziowie: SSO Adam Zarzycki (spr.)
SSO Marcin Chałoński
Protokolant: str. sekr. sąd. Dorota Ziółkowska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Roberta Jagusiaka
po rozpoznaniu w dniu 5 września 2014 roku
sprawyA. R.
oskarżonej o przestępstwa zart.286 § 1 kkiart.270 § 2 kkiart.297 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk,art.286 § 1 kkiart.297 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej
od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach
z dnia 26 marca 2014 roku sygn. akt II K 524/13

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
uchyla zawarte w punktach III, IV, V orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności i grzywny, warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności oraz dozorze kuratora;

2
uchyla zawarte w punktach I i II orzeczenia w zakresie podstawy prawnej dotyczącej wymiaru kary i co do orzeczonych kar pozbawienia wolności i grzywny;

3
na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.,art. 60 § 3 k.k.iart. 34 § 1 i 2 k.k.,art. 35 § 1 k.k.wymierza oskarżonejA. R.za przestępstwa przypisane jej w punkcie I i II wyroku kary po 6 (sześć) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym;

4
na podstawieart. 85 k.k.,art. 86 § 1 k.k.orzeczone wobec oskarżonejA. R.kary ograniczenia wolności łączy i wymierza jaj karę łączna 6 (sześciu) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym;

5
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 pkt 2 k.k.wykonanie orzeczonej kary 6 (sześciu) miesięcy ograniczenia wolności warunkowo zawiesza na okres próby 3 (trzech) lat

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. K. (1)kwotę 516,60 (pięćset szesnaście 60/100) złotych tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonej w postępowaniu odwoławczym;

IV
zwalnia oskarżoną od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Sygn. akt IX Ka 870/14

UZASADNIENIE
A. R.została oskarżona o to, że:
I w dniu 8 czerwca 2012 roku wK.działając wspólnie i w porozumieniu zM. K. (2), w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziła(...) BANK (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wK.Oddział wK.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 6450 zł za pomocą wprowadzenia w błąd osób decydujących w banku o przyznaniu pożyczki nr(...)co do rzetelności zaświadczenia z dnia 1 czerwca 2012 roku o źródle i wysokości miesięcznych jej dochodów zawierającego nieprawdę o jej zatrudnieniu wfirmie (...)Usługi (...)weW.na czas nieokreślony od dnia 10 listopada 2010 roku na stanowisku sekretarki i osiąganych dochodach w wysokości 1 822,94 zł netto miesięcznie, które  osobiście wypełniłaM. K. (2), a będące już opatrzone podpisemT. H.niezgodnie z jego wolą i na jego szkodę, który to dokumentA. R.przedłożyła w banku w celu uzyskania pożyczki, czyli co do okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego oraz co do znaczeniu finansowego oraz co do zamiaru jej spłaty,
tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 2 kkiart. 297 § 1 kkw zw. zart.  11 § 2kk
II w dniu 17 lipca 2012 roku wK.działając wspólnie i w porozumieniu zM. K. (2), w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziła(...) BANK (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wK.Oddział wK.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 10 900 zł za pomocą wprowadzenia w błąd osób decydujących w banku o przyznaniu pożyczki nr(...), co do rzetelności pisemnego, zawierającego  nieprawdę oświadczenia o swoim zatrudnieniu wfirmie (...)Usługi (...)weW.na czas nieokreślony od dnia 10 listopada 2010 roku i osiąganych dochodach w wysokości 1 822,94 zł netto miesięcznie zawartego w oświadczeniu o  zobowiązaniach z dnia 13 lipca 2012 roku czyli co do okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego oraz co do zamiaru spłaty pożyczki,
tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 kkiart. 297 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk.
Wyrokiem z dnia 26 marca 2014r. w sprawie sygn. akt II K 524/13 Sąd Rejonowyw Kielcach orzekł, co następuje:
I w ramach czynu zarzucanego w punkcie I aktu oskarżenia uznał oskarżonąA. R.za winną tego, że: w dniu 08 czerwca 2012 roku wK.działając wspólniei w porozumieniu zM. K. (2)oraz inną ustaloną osobą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i uzyskania pożyczki pieniężnej, doprowadziła(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wK.Oddział wK.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 6450 zł w ten sposób, że zawierając z tym bankiem umowę pożyczki(...)przedłożyła  podrobiony dokument dotyczący okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego w postaci zaświadczenia o swoim zatrudnieniu wE.Usługi (...)z siedzibą weW., w którym podano, żeA. R.jest zatrudniona na czas nieokreślony od dnia 10 listopada 2010 roku na stanowisku sekretarki i osiąga dochód w wysokości 1.822,94 zł netto miesięcznie, podczas gdy w rzeczywistości w tej dacie nie była nigdzie zatrudniona, jak również nie pracowała zarobkowo, wprowadzając w ten sposób w błąd(...) Bank (...) S.A.co do prawdziwości przedłożonego oświadczenia oraz zamiaru i możliwości spłaty 36 rat pożyczki, której miesięczna rata wynosiła 230,73 złotych, tj. popełnienia czynu stanowiącego przestępstwo zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 1 kkiart. 297 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kki za to na podstawie przepisuart. 286 § 1 kkw zw.zart. 11 § 3 kkwymierzył jej karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 1, § 2 i § 3 kkwymierzył jej karę grzywny w rozmiarze 20 (dwudziestu) stawek dziennych ustalając  wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięć) złotych;
II w ramach czynu zarzucanego w punkcie II aktu oskarżenia uznał oskarżonąA. R.za winną tego, że: w dniu 17 lipca 2012 roku wK.działając wspólniei w porozumieniu zM. K. (2)oraz inną ustaloną osobą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i uzyskania pożyczki pieniężnej, doprowadziła(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wK.Oddział wK.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 10.900 zł w ten sposób, że zawierając z tym bankiem umowę pożyczki numer(...)przedłożyła nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, w którym podała, że jest zatrudniona wfirmie (...)z siedzibą weW.na  czas nieokreślony od dnia 10 listopada 2010r. i osiąga dochód w wysokości 1.822,94 zł netto miesięcznie, podczas gdyw rzeczywistości w tej dacie nie była nigdzie zatrudniona, jak również nie pracowała zarobkowo, wprowadzając w ten sposób w błąd(...) Bank (...) S.A.co do prawdziwości przedłożonego oświadczenia oraz zamiaru i możliwości spłaty 36 rat pożyczki, której miesięczna rata wynosiła 402,04 złotych, tj. popełnienia czynu stanowiącego przestępstwozart. 286 § 1 kkiart. 297 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kki za to na podstawie przepisuart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył jej karę 7 (siedmiu) miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § l, § 2 i § 3 kkwymierzył jej karę grzywny w rozmiarze 20 (dwudziestu) stawek  dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięć) złotych;
III na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 i § 2 kkpołączył orzeczone wobec oskarżonejA. R.w punktach I i II wyroku kary pozbawienia wolności i kary grzywny i wymierzył jej karę łączną 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną 30 (trzydziestu) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięć) złotych;
IV na podstawieart. 69 § 1 i § 2 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkwykonanie orzeczonej wobec oskarżonejA. R.w punkcie III wyroku kary łącznej pobawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 2 (dwóch) lat próby;
V na podstawieart. 73 § 1 kkoddał oskarżonąA. R.w okresie próby pod dozór kuratora;
VI zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. K. (1)kwotę 1.402,20 (jeden tysiąc czterysta dwa złote i dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonejA. R.z urzędu;
VII na podstawieart. 624 § 1 kpkzwolnił oskarżonąA. R.od kosztów sądowych, obciążając nimi Skarb Państwa.
Apelacje od powyższego wyroku złożył obrońca oskarżonejA. R., który zarzucił:
1/obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 60 § 3 kkpoprzez niezastosowanie obligatoryjnego nadzwyczajnego złagodzenia kary mając na względzie postawę oskarżonej, która ujawniła wobec organów ścigania informacje dotyczące osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa oraz istotne okoliczności jego popełnienia,
2/ błąd ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia poprzez pominiecie faktu, iż oskarżona działała pod wpływem groźby ze stronyP. K.orazM. K. (2), co wyłącza jej działanie umyślne,
3/ rażącą surowość orzeczonych wobec oskarżonej kar jednostkowych pozbawienia wolności, jak i orzeczonej kary łącznej, podczas gdy wzgląd na stopień społecznej szkodliwości, stopień zawinienia oskarżonej, jej postawa przejawiająca się w ujawnieniu przestępstwai współsprawców przemawiają za wymierzeniem kary innego rodzaju niż kara pozbawienia wolności.
Zważywszy na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej, względnie odstąpienie od wymierzenia kary lub też wymierzenie oskarżonej samoistnej kary grzywny lub kary ograniczenia wolności.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Złożona w niniejszej sprawie apelacja częściowo jest zasadna, a z pewnością okazała się skuteczna, albowiem doprowadziła ona do zmiany zaskarżonego orzeczenia w sposób określony w wyroku Sądu Okręgowego.
Chybiony jest zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na jego treść poprzez pominiecie faktu, iż oskarżona działała pod wpływem groźby ze stronyP. K.orazM. K. (2), co wyłącza jej działanie umyślne. Nieprawdzie są bowiem twierdzenia skarżącego, jakoby oskarżonaA. R.działała pod wpływem groźby. Podkreślić bowiem należy, że oskarżona sama przyznała, żeM. K. (2)iP. K.prosili ją, aby „wzięła na siebie kredyt, który to kredyt oni mieliby spłacać”, a także, że „nie zgodziła się na początku, ale po którejś namowie uległa i zgodziła się im pomóc” (k. 5 akt IIK 464/13).Z takiej treści wyjaśnień oskarżonej jednoznacznie wynika zatem, że jej udziałw przypisanych przestępstwach był dobrowolny. Nadto podkreślić należy w tym miejscu, że oskarżonaA. R.za wzięcie kredytu otrzymała odM. K. (2)1000 złotych. (k.36). W świetle zatem powyższego nie sposób twierdzić, że oskarżona nie działała umyślnie. Wręcz przeciwnie działała ona z zamiarem bezpośrednim kierunkowym tak co do celu działania, jak i używanych środków. Oskarżona miała bowiem pełną świadomość tego, że w banku przedstawione zostało fikcyjne zaświadczenia stanowiące o tym, że jest ona zatrudniona, gdy w rzeczywistości faktycznie nigdzie nie pracowała (k.5-6 akt IIK464/13.), jak również, że zaciągając pożyczkę w banku nie będzie jej spłacać, zaś za wzięcie kredytuz banku otrzymała odM. K. (2)pieniądze (k.5-6 akt IIK464/13). W tym stanie rzeczy prawidłowo Sąd Rejonowy uznał, że zachowanie oskarżonejA. R.wyczerpało znamiona przestępstwa zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 1 kkiart. 297 § 1 kk. Skoro bowiem oskarżona, do czego sama się przyznaje, przedstawiała w banku fikcyjne zaświadczenia o zatrudnieniu i uzyskaniu dochodów, które było niezbędne do uzyskania obydwóch pożyczek, zaś na skutek takiego jej działania doszło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez bank, gdyż już w chwili zawierania umów pożyczek jasne było, że nie będzie ona ich spłacać, to słusznie Sąd Rejonowy uznał, że takie zachowanie oskarżonejA. R.wyczerpało znamiona przypisanych jej przestępstw. W świetle zatem powyższego zgłoszony w tym zakresie zarzut jest całkowicie bezzasadny.
Rację ma natomiast skarżący podnosząc zarzut obrazy prawa materialnego, a toart. 60 § 3 kk. Powołany przepis stanowi, że sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet może warunkowo zawiesić jej wykonanie w stosunku do sprawcy współdziałającego z innymi osobami w popełnieniu przestępstwa, jeżeli ujawni on wobec organu powołanego do ścigania przestępstw informacje dotyczące osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa oraz istotne okoliczności jego popełnienia. Z treści zatem wymienionegoart. 60 § 3 kkwynika, że w sytuacji zaistnienia okoliczności w nim określonych zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary ma charakter obligatoryjny. Skoro zatem to oskarżonaA. R.ujawniła przestępstwa objęte niniejszym postępowaniem i to ona zadenucjonowała pozostałych współsprawców tychże czynów, a następnie złożyła wyczerpujące i szczegółowe wyjaśnienia, w których dokładnie opisała okoliczności przedmiotowych przestępstw, to tym samym wyczerpane zostały przesłanki określone wart. 60 § 3 kkwarunkujące obligatoryjne zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary. Odmienne postąpienie w tym zakresie przez Sąd Rejonowy było nieprawidłowe. W tej więc sytuacji Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił zawarte w punktach III, IV i V orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności i grzywny, warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności oraz dozorze kuratora oraz zawarte w punktach I i II orzeczenia w zakresie podstawy prawnej dotyczącej wymiaru kary i co do orzeczonych kar pozbawienia wolnościi grzywny, orzekając jednocześnie na podstawieart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kk,art. 60 § 3 kkiart. 34 § 1 i 2 kk,art. 35 § 1 kko wymierzeniu oskarżonejA. R.za przestępstwa przypisane jej w punkcie I i II wyroku kary po 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społecznew wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Kara tego rodzaju i w takim wymiarzez pewnością przyczyni się do zrealizowania celu, jakim jest społeczna readaptacja sprawcy przez jego resocjalizację. Nadto stanowi ona alternatywę dla krótkoterminowej kary pozbawienia wolności i niewątpliwie wzbudzi ona u oskarżonej wolę kształtowania społecznie pożądanych postaw. Jednocześnie Sąd odwoławczy na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kkorzeczone wobec oskarżonejA. R.kary ograniczenia wolności połączyłi wymierzył jej karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Biorąc bowiem ścisły związek przedmiotowo – podmiotowy pomiędzy oba przypisanymi oskarżonejR.przestępstwami, albowiem oba przestępstwa zostały popełnione w bardzo krótkim odstępie czasu – pierwsze w dniu 8 czerwca 2012r., drugiew dniu 17 lipca 2012r., zaś ich mechanizm był taki sam, należało wymierzyć karę łączną na zasadzie pełnej absorpcji. Im bowiem większe jest powiązanie pomiędzy przestępstwami objętymi skazaniami podlegającymi połączeniu w wyroku łącznym, tym pełniej wymiar kary łącznej powinien uwzględniać zasadę absorpcji (wyrok SN z dnia 2 grudnia 1975r., OSNKW 1976, nr 2, poz. 33). Nadto Sąd odwoławczy na podstawieart. 69 § 1 i 2 kk,art. 70 § 1 pkt 2 kkwykonanie orzeczonej wobec oskarżonejA. R.kary 6 miesięcy ograniczenia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat. Skoro bowiem oskarżona ujawniła przedmiotowe przestępstwa, opisała okoliczności ich popełnienia, a także wskazała współsprawców, jak również nie była ona dotychczas karana, a ponadto nie popełniłabyw ogóle tychże przestępstw, gdyby nie uwikłanie w znajomość zM. K. (2)iP. K.i uleganie ich wpływom, co jak wynika z opinii sądowo – psychiatrycznej wiąże się z cechami jej osobowości, to nie sposób uznać, że w świetle tych okoliczności jest ona sprawcą na tyle zdemoralizowanym, że nie zasługuje na zastosowanie wobec niej dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia kary. Z kolei ustalony przez Sąd odwoławczy okres próby z pewności pozwoli na zweryfikowanie trafności zastosowanego rozstrzygnięcia i zmobilizuje oskarżoną do przestrzegania porządku prawnego.
W tym miejscu wskazać należy, że Sąd Rejonowy w sposób bardzo ogólny odniósł się do przyjętej przez siebie kwalifikacji prawnej czynów popełnionych przez oskarżonąA. R.. Sąd ten bowiem winien w sposób nie tylko precyzyjny, ale także wyczerpujący, z uwzględnieniem wszystkich znamion przypisanych jej przestępstw wyjaśnić podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia, czego jednakże Sąd ten nie uczynił, choć, jak wskazano wyżej, w sposób prawidłowy określił kwalifikacje prawną czynów popełnionych przez oskarżonąA. R..
W zakresie trzeciego zgłoszonego przez autora apelacji zarzutu podnieść należy, żez uwagi na trafność zarzutu odnoszącego się do obrazyart. 60 § 3 kk, co z kolei wiązało sięz koniecznością zmiany orzeczonej wobec oskarżonejA. R.kary i w efekcie doprowadziło do wymierzenia je kary innej niż kwestionowana przez skarżącego kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, ten zarzut apelacji w chwili obecnej jest bezprzedmiotowy. Sąd Okręgowy bowiem uwzględniając wskazywaną przez obrońcę oskarżonej konieczność zastosowania wobecA. R.nadzwyczajnego złagodzenia kary wymierzył jej postulowaną w złożonej apelacji karę inną niż ta orzeczona przez Sąd Rejonowy, tj. karę ograniczenia wolności i to w dotyku z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby.
Mając zatem powyższe na uwadze sąd odwoławczy działając w oparciu oart. 437 § 1i 2 kpkorzekł, jak w wyroku.
Na podstawieart. 618 § 1 pkt 11 kpkiart. 29 ust.1 ustawy prawo o adwokaturzei§ 14 ust. 2 pkt 4 i § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduzasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokataM. K. (1)kwotę 516,60 zł tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu świadczoną oskarżonejA. R.w postępowaniu odwoławczym
Nadto w oparciu oart. 624 § 1 kpkSąd Okręgowy zwolnił oskarżonąA. R.od kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym, obciążając kosztami procesu Skarb Państwa, albowiem uznał, że z uwagi na jego sytuację osobistą i materialną, a mianowicie to, że utrzymuje się ona jedynie z zarobków swojego konkubetnata w wysokości 1100 złotychi niedawno urodziła dziecko, ich uiszczenie byłoby dla niej w chwili obecnej nadmiernie uciążliwe.