Sąd Okręgowy w Warszawie
X Wydział Karny
Sygnatura akt: X Ka 405/14
Data wyroku: 2014-12-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Puchalska, del) Karol Kosiński, Katarzyna Wróblewska
Słowa kluczowe: Postępowanie Odwoławcze
Podstawa prawna: art. 433 k.p.k., 440 k.p.k.
Teza: Sąd odwoławczy ma prawo i obowiązek zbadania całej sprawy pod względem merytorycznym i prawnym, nie tylko w granicach środka odwoławczego, ale także z urzędu, w celu stwierdzenia, czy nie zachodzi potrzeba orzeczenia na korzyść oskarżonego, chociaż środek odwoławczy wniesiono jedynie w stosunku do współoskarżonych.

Sygn. akt X Ka 405/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 grudnia 2014r.
Sąd Okręgowy w Warszawie X Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Grażyna Puchalska
SO Katarzyna Wróblewska (spr)
SR (del) Karol Kosiński
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Michał Zborowski
Przy udziale Prokuratora Bogumiły Knap
po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2014r.
sprawyT. S.iM. S. (1)
oskarżonych o czyny zart. 278 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Piasecznie
z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt II K 1468/12

orzeka:
zaskarżony wyrok w stosunku doT. S.orazM. S. (1), zaś w stosunku doM. T. (1)na podstawieart. 440 kpk, uchyla i sprawę wszystkich oskarżonych przekazuje Sądowi Rejonowemu w Piasecznie do ponownego rozpoznania.
Sygn. aktXKa405/14

UZASADNIENIE
T. S.został oskarżony o to, że w nocy z 20 na 21 czerwca 2012r, w miejscowości(...)gminaG.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci stalowych tregli, walca ogrodowego, wału napędowego do kosiarki o łącznej wartości 2.260 zł. na szkodęS. S., tj. o czyn zart. 278 § 1 kk.
T. S.został oskarżony o to, że w nocy z 10 na 11 czerwca 2012r. w miejscowości(...)gminaG.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci beczki na kołach do przewozu wody, o wartości 400 złotych na szkodęJ. L., to jest o czyn zart. 278 § 1 kk.
T. S.został oskarżony o to, ze w nocy z 17 na 18 czerwca 2012r. w miejscowości(...), gminaG.woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci stalowych tregli o wartości 500 złotych na szkodęW. G., to jest o czyn zart. 278 § 1 kk.
T. S.został oskarżony o to, że w okresie od 1 czerwca 2012r. do 15 czerwca 2012r. wmiejscowości K.(...)gminaG., woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu z inna osobą zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci metalowej beczki, zwoju metalowego drutu, metalowych słupków ogrodzeniowych, o łącznej wartości 300 złotych na szkodęM. K.to jest o czyn zart. 278 § 1 kk.
T. S.został oskarżony o to, że w dniu 11 lipca 2012r. w miejscowościP., woj.(...)posiadał 3 sztuki amunicji kal. 7,92 mm wz. Mauzer bez wymaganego zezwolenia, to jest o czyn zart. 263 § 2 kk.
M. T. (1)został oskarżony o to, że w nocy z 20 na 21 czerwca 2012r, wmiejscowości O.wik 21 gminaG.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci stalowych tregli, walca ogrodowego, wału napędowego do kosiarki o łącznej wartości 2.260 zł. na szkodęS. S., tj. o czyn zart. 278 § 1 kk.
M. T. (1)został oskarżony o to, że w nocy z 17 na 18 czerwca 2012r. w miejscowości(...), gminaG.woj.(...), działając wspólnie i w
porozumieniu z innymi osobami zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci stalowych tregli o wartości 500 złotych na szkodęW. G., to jest o czyn zart. 278 § 1 kk.
M. S. (1)został oskarżony o to, że o to, że w nocy z 20 na 21 czerwca 2012r, w miejscowości(...)gminaG.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci stalowych tregli, walca ogrodowego, wału napędowego do kosiarki o łącznej wartości 2.260 zł. na szkodęS. S., tj. o czyn zart. 278 § 1 kk.
M. S. (1)został oskarżony o to, że w nocy z 10 na 11 czerwca 2012r. w miejscowości(...)gminaG.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci beczki na kołach do przewozu wody, o wartości 400 złotych na szkodęJ. L., to jest o czyn zart. 278 § 1 kk.
M. S. (1)został oskarżony o to, ze w nocy z 17 na 18 czerwca 2012r. w miejscowości(...), gminaG.woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci stalowych tregli o wartości 500 złotych na szkodęW. G., to jest o czyn zart. 278 § 1 kk.
M. S. (1)został oskarżony o to, że w okresie od 1 czerwca 2012r. do 15 czerwca 2012r. wmiejscowości K.(...)gminaG., woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu z inna osobą zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci metalowej beczki, zwoju metalowego drutu, metalowych słupków ogrodzeniowych, o łącznej wartości 300 złotych na szkodęM. K., to jest o czyn zart. 278 § 1 kk.
Sąd Rejonowy w Piasecznie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2013r. w sprawie o sygn. akt II K 1468/12 oskarżonegoT. S.uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu wpunktach I - IVczynów ustalając, iż działał on w ciągu przestępstw i zakwalifikował te czyny zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kki za to na podstawieart. 278 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkskazał go i wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd meriti uznałT. S.za winnego popełnienia czynu zpunktu Vi za to na podstawieart. 263 § 2 kkskazał go i wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Na postawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kkiart. 91 § 2 kkorzeczone wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności połączył i orzekł karę łączną 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd Rejonowy uznał oskarżonegoM. T. (1)za winnego popełnienia zarzucanych mu w punktach VI - VII czynów ustalając, iż działał on w ciągu przestępstw i
zakwalifikował te czyny zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kki za to na podstawieart. 278 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkskazał go i wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd Rejonowy uznał oskarżonegoM. S. (1)za winnego popełnienia zarzucanych mu wpunktach VIII - XIczynów ustalając, iż działał on w ciągu przestępstw i zakwalifikował te czyny zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kki za to na podstawieart. 278 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkskazał go i wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności.
Sąd I instancji na podstawieart. 69 § 1 pkt 1 i 2 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkwykonanie orzeczonych wobec oskarżonegoT. S.iM. T. (1)kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3 lata.
Sąd I instancji na podstawieart. 69 § 1 pkt 1 i 2 kkiart. 70 § 2 kkwykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoM. S. (1)kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3 lata i na podstawieart. 73 § 2 kkoddał go w tym czasie pod dozór kuratora.
Na podstawieart. 46 § 1 kkorzekł wobec oskarżonych obowiązek naprawienia szkody w całości poprzez zapłacenie na rzecz pokrzywdzonegoS. S.kwot: przezM. S. (1)- 753,33 zł,M. T. (1)- 753,34 zł,T. S.- 753,33 zł.
Sąd meriti na podstawieart. 72 § 2 kkorzekł obowiązek naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę przez oskarżonychM. S. (2)iM. S. (1)na rzecz pokrzywdzonychW. G.kwot po 166, 67 zł.,M. K.kwoty po 150 zł., zaś przez oskarżonegoM. T. (1)- na rzecz pokrzywdzonegoW. G.kwoty 166,66 zł. - w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia.
Sąd I instancji zwolnił oskarżonych od ponoszenia kosztów postępowania sądowego, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa.
Od powyższego wyroku z części dotyczącej oskarżonychT. S.iM. S. (1)apelację wniósł prokurator. Oskarżyciel publiczny na podstawieart. 427 § 1 i 2 kpkorazart. 438 pkt 1 i 2 kpkwyrokowi zarzucił obrazę przepisów prawa procesowego w postaci naruszeniaart. 387 § 2 i 3 kpkpolegającą na uznaniuT. S.dobrowolnie poddającego się odpowiedzialności karnej, winnym popełnienia czynów zart. 278 § 1 kk, a opisanych w punkcie II i IV aktu oskarżenia w sytuacji, gdy w obowiązującym porządku prawnym czyny te stanowią aktualnie wykroczenie stypizowane wart. 119 § 1kw, uznaniuM. S. (1)dobrowolnie poddającego się odpowiedzialności karnej, winnym popełnienia czynów zart. 278 § 1 kk, a opisanych w punkcie II i IV aktu oskarżenia w sytuacji, gdy w obowiązującym porządku prawnym czyny te stanowią aktualnie wykroczenie
stypizowane w art. 119 § 1 kw. Prokurator zarzucił orzeczeniu obrazę prawa materialnego w postaci naruszeniaart. 278 § 1 kk, poprzez jego zastosowanie jako podstawy prawnej skazania i wymierzenie kary wobecT. S.odnośnie czynów opisanych w punkcie II i IV aktu oskarżenia w sytuacji, gdy właściwą podstawę prawną skazania i wymiaru kary winien stanowić przepis zart. 119 § 1 kk(omyłka oskarżyciela publicznego),M. S. (1)odnośnie czynów opisanych, co do jego osoby w punktach II i IV aktu oskarżenia w sytuacji, gdy właściwą podstawę prawną skazania i wymiaru kary winien stanowić przepisart. 119 § 1 kk(omyłka oskarżyciela publicznego).
Oskarżyciel publiczny na podstawieart. 437 kpkwniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w stosunku doT. S.iM. S. (1)i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sad Okręgowy zważył, co następuje:
W ocenie sądu odwoławczego, apelacja oskarżyciela publicznego jest zasadna, a zatem spowodowała konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia w stosunku doT. S.orazM. S. (1)i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy na podstawieart. 440 kpk, uchylił wyrok także w stosunku doM. T. (1), albowiem utrzymanie orzeczenia w stosunku do tej osoby, byłoby rażąco niesprawiedliwe z uwagi na ciężar uchybień procesowych, do jakich doszło w postępowaniu przed sądem meriti, a mających niewątpliwie wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sądu. Sąd odwoławczy ma prawo i obowiązek zbadania całej sprawy pod względem merytorycznym i prawnym, nie tylko w granicach środka odwoławczego, ale także z urzędu, w celu stwierdzenia, czy nie zachodzi potrzeba orzeczenia na korzyść oskarżonego, chociaż środek odwoławczy wniesiono jedynie w stosunku do współoskarżonych.
W przedmiotowej sprawie należy przedstawić cały tryb postępowania, od momentu wniesienia aktu oskarżenia przeciwkoT. S.,M. T. (1)orazM. S. (1), albowiem doszło do niezrozumiałych i sprzecznych z procedurą decyzji sądu, w tym do naruszenia prawa do obrony zwłaszcza w stosunku do oskarżonegoM. T. (1). Z treści aktu oskarżenia wynika, iż oskarżyciel publiczny w stosunku doT. S.orazM. T. (1)złożył wniosek w trybieart. 335 § 1 kpk. Sąd meriti jest związany treścią wniosku prokuratora złożonego w trybie określonym wart. 335 § 1 kpk, w tym jednak sensie, że gdy zachodzi potrzeba dokonania jakiejkolwiek zmiany jego
treści, to musi skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych (art. 343 § 5 kpk). Jeżeli zatem sąd I instancji nie uwzględnia wniosku prokuratora złożonego w trybie określonym wart. 335 § 1 kpk, wówczaspostanowieniemkieruje sprawę na rozprawę (zob. SN WK 3/08, BPK SN 2008, nr 8, s. 42). Analiza przedmiotowej sprawy, w tym zarządzeń, postanowień, czy protokołów rozpraw wskazuje, iż nie tylko pominięto złożone wnioski oskarżyciela publicznego, ale nie wydano żadnych decyzji odnośnie trybu procedowania, w związku z tymi wnioskami. Z treści protokołu rozprawy z dnia 4 czerwca 2013r. wynika, iż prawdopodobnie sąd I instancji pouczył oskarżonegoM. S. (1)o trybie przewidzianym wart. 387 § 1 kpk, tym niemniej nadal nie podjął żadnych decyzji odnośnie wniosków złożonych przez oskarżyciela publicznego. Na kolejnym terminie sąd odebrał jedynie odT. S.iM. S. (1)oświadczenia, co do wymiaru kar, prawdopodobnie w trybieart. 387 § 1 kpk, przy czym nie zawarł żadnego w tym przedmiocie stanowiska (k. 254). Z kolei na terminie w dniu 13 grudnia 2013r. Sąd Rejonowy rozpoczął procedowanie pod nieobecność wszystkich oskarżonych, w trybieart. 377 § 3 kpk, bowiem dopiero w tym dniu nastąpiło otwarcie przewodu sądowego (k. 262). Sąd Rejonowy odczytał wyjaśnienia oskarżonych i zeznania wszystkich świadków i wydał wyrok, pomijając obecnego na terminie świadkaS. S.. Analiza powyższego protokołu nie wskazuje jednak, aby sąd meriti uwzględnił wnioski oskarżonychT. S., czyM. S. (1), albowiem w protokole nie ma żadnej w tym przedmiocie wzmianki, czy decyzji. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż sąd w trybieart. 387 § 2 kpkuwzględnił wnioskiT. S.iM. S. (1), nie jest natomiast jasne, jakie właściwie było stanowisko sądu odnośnieM. T. (1), czy w stosunku do tej osoby ograniczono przewód sądowy i na jakiej podstawie. W tym miejscu zauważyć należy, iż sąd I instancji nie przesłuchał żadnego z oskarżonych, a procedura zart. 387 § 1 kpkma charakter wyjątkowy, różniący się od zwyczajnego trybu postępowania i tym samym przepisy, które go normują, muszą być interpretowane ściśle. W tym miejscu można przywołać słuszne stanowisko doktryny zawarte w komentarzuT. G., a mianowicie, iż wymóg, aby okoliczności popełnienia przestępstwa nie budziły wątpliwości, w połączeniu z faktem, że wniosek o skazanie składają oskarżeni, wskazuje, że w istocie wymagane jest przyznanie się oskarżonych do winy. Chodzi przy tym o brak wątpliwości, co do okoliczności popełnienia przestępstwa, a nie tylko czynu zabronionego, zatem istnienie czynu i możność przypisania jego sprawstwa danemu oskarżonemu, jak i wina oskarżonego -nie powinny budzić wątpliwości. To zaś bez niebudzącego wątpliwości przyznania się danego oskarżonego, przy istnieniu innych niebudzących wątpliwości dowodów, jest
nierealne. Zrodzić się tu musi pytanie, czy w związku z tym konieczne jest zawsze przesłuchanie oskarżonego na rozprawie.Wskazany wymóg, a także przyjęcie, iż nawet przy złożeniu wniosku przed rozprawa ma być on rozpoznany na rozprawie (§ 5), oraz stylizacja (art. 386) wskazują, że przesłuchanie takie staje się niezbędne. Dopiero po nim można rozważać, czy okoliczności popełnienia czynu rzeczywiście nie budzą, w świetle wyjaśnień i materiału dołączonego do aktu oskarżenia, wątpliwości (por. Tomasz Grzegorczyk, Komentarz do art. 387 kpk). Tu jedynie wskazać należy, iż oskarżonyM. S. (1)nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów (k. 67), a trudno przyjąć, aby przed otwarciem przewodu sądowego przyznał się do winy, w tym zakresie twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku budzą poważne zastrzeżenia. Nawet bowiem analiza oświadczeń oskarżonych składanych w dniu 4 listopada 2013r., a zatem przed otwarciem przewodu sądowego, nie wskazuje, abyT. S., czyM. S. (1)przyznali się do winy i złożyli w tym zakresie wyjaśnienia (k. 254).
W przedmiotowej sprawie żaden z oskarżonych nie został przesłuchany przed sądem, a analiza protokołu rozprawy z dnia 13 grudnia 2013r. w żadnym wypadku nie wskazuje, jaki i czy w ogóle jakikolwiek tryb procedowania, znany zkodeksu postępowania karnego, został tu zastosowany. Z treści aktu oskarżenia i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wynika, iż sprawa toczy się w trybie uproszczonym, następnie z protokołów wynika, iż przyjęto tryb zwyczajny, ale nie wydając w tym przedmiocie żadnych decyzji, jak też nie wyjaśniając przyczyny zmiany trybu. Nie jest także jasne, czy sąd meriti zastosował tryb zart. 387 kpk, czy też ograniczył przewód sądowy i w zasadzie nie przeprowadził bezpośrednio żadnego dowodu. Nie jest także właściwy sposób ujawnienia dowodów przez sąd I instancji. Zapis w protokole wskazuje, iż sąd meriti ujawnił wszystkie dowody, w tym zeznania świadków, w trybieart. 394 § 1 i 2 kpk.. Niewątpliwie ujawnienie bez odczytywania protokołów przesłuchania świadków, o których stanowią przepisyart. 391 kpk, ogranicza nie tylko zasadę bezpośredniości, zasadę dążenia do wyjaśnienia prawdy materialnej, ale jednocześnie pozbawiałoby osoby przesłuchiwane możliwości wypowiedzi. Zdaniem Sądu Okręgowego, tryb przewidziany przez przepisart. 394 § 2 kpk. nie ma zastosowania do protokołów zeznań świadków, jeżeli byli oni przesłuchiwani bezpośrednio w sprawie, a sąd nie ogranicza przewodu sądowego. Podkreślić należy, iż przepisart. 394 § 2 k.p.k.nie wyklucza możliwości uznania za ujawnione protokołów przesłuchania świadków, ale jedynie w sytuacji, gdy ich bezpośrednie przesłuchanie nie jest możliwe - na przykład z powodu śmierci, lub nie jest konieczne - na przykład, gdy prokurator zawnioskował o zaniechanie przesłuchania świadka przed sądem. Sąd I instancji ujawniając protokoły przesłuchania
świadków, o których bezpośrednie przesłuchanie wnosił w akcie oskarżenia prokurator dopuścił się obrazy wskazanych przepisów.
Tym niemniej sąd odwoławczy dostrzegł, iż sąd I instancji w uzasadnieniu podkreślił, iż popełnił także dodatkowy błąd skazując oskarżonychT. S.iM. S. (1)za czyny, nie zauważając nowelizacjikodeksu wykroczeń, która weszła w życie z dniem 9 listopada 2013r. W tym też zakresie słuszna jest apelacja oskarżyciela publicznego, zawarte w niej zarzuty i wnioski, a zatem, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, sąd I instancji będzie musiał rozważyć prawidłowo, że część czynów zarzucanych oskarżonym stanowi aktualnie wykroczenie, a co więcej wykroczenia, których karalność ustała, zgodnie zart. 45 § 1kw. W tym miejscu jednak należy odnieść się do kwestii wartości rzeczy, o których zabór są oskarżeniT. S.,M. T. (1), czyM. S. (1). Uważna analiza zeznań świadków wskazuje, iż wartość rzeczy jest podawana w przybliżeniu, bez dokumentacji, a zatem kwoty te winne być zweryfikowane przez sąd meriti przy ponownym rozpoznaniu sprawy, aby orzeczenie nie sprawiało wrażenia opartego na domniemaniach.
OdnośnieM. T. (1), sąd I instancji dopuścił się ponadto szeregu uchybień, które skutkowały koniecznością uchylenia z urzędu wyroku w stosunku do tego oskarżonego.
Z akt sprawy wynika, iż 12 września 2013r. oskarżonyM. T. (1)zawiadomił sąd I instancji, iż podejmuje długoterminowe leczenie w ośrodku dla osób uzależnionych i dołączył stosowne zaświadczenie. Z zaświadczenia wynika wprost, że oskarżony podjął długoterminowy program leczenia odwykowego i rehabilitacji (k. 224).M. T. (1)przed terminem rozprawy z dnia 13 grudnia 2013r. powiadomił, ponadto sąd meriti, iż jest chory, a także przesłał faksem odpis zwolnienia lekarskiego, wskazując, że oryginał wyśle pocztą (k. 261). Niewątpliwie, następnie oskarżony nadesłał pocztą oryginał zaświadczenia wraz z szeregiem dokumentów, dotyczących jego stanu zdrowia. W tym miejscu należy podnieść, iż sąd meriti z niezrozumiałych powodów pominął treść dokumentów wskazujących na realne i długotrwałe uzależnienie oskarżonego. W tej sytuacji powinien z urzędu podjąć stosowne czynności, ustalając, jaki jest rodzaj uzależnienia oskarżonego i dopuszczając dowód z opinii biegłych lekarzy psychiatrów na okoliczność poczytalności oskarżonego w chwili popełnienia czynu, jak i jego aktualnego stanu zdrowia psychicznego oraz zdolności do udziału w postępowaniu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że okolicznością świadczącą o zaistnieniu wątpliwości, co do poczytalności oskarżonego jest przebyta choroba psychiczna, uraz mózgu, czy inna choroba mogąca prowadzić do zmian w psychice (SN IV KR 26/72, Biul. SN 1972, z. 9, poz. 173; SN I KR 47/79, OSNPG 1979, nr 12, poz. 173), ale też długotrwałe lub nałogowe nadużywanie alkoholu (SN V KR 117/78, niepubl.; SN V KR
268/88, niepubl.), czy wreszcie nadużywanie środków psychotropowych (SN I KR 102/84, OSNPG 1984, nr 12, poz. 112).
Przypomnieć należy, iż sąd I instancji po dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych lekarzy psychiatrów jest zobligowany wyznaczyć oskarżonemu obrońcę z urzędu.
W ocenie sądu odwoławczego, sąd I instancji nieprawidłowo zastosował także przepisart. 377 § 3 kpk. Niewątpliwie obecność oskarżonych na rozprawie głównej jest obowiązkowa, co normujeart. 374 § 1 kpk. Przepisart. 377 kpkwskazuje na odstępstwa od tej zasady, ale w wyjątkowych ściśle określonych w ustawie okolicznościach. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2013 r. II KK 81/13 wskazał, iż celemart. 377 kpkjest przeciwdziałanie praktykom utrudniania postępowania, przy zachowaniu jednak podstawowych gwarancji prawa oskarżonego.Artykuł 377 kpkjest ważnym środkiem służącym zapobieganiu próbom oskarżonego przejęcia inicjatywy w postępowaniu i jego utrudnianiu, przez wykorzystywanie istniejących w procedurze karnej rygorów dotyczących obecności oskarżonego na rozprawie. Przyjęte rozwiązanie, z jednej strony, nie narusza prawa oskarżonego do obrony przez pozbawienie go możliwości udziału w rozprawie, bowiem dopuszcza możliwość prowadzenia rozprawy pod jego nieobecność tylko wtedy, gdy oskarżony sam z przysługującego mu prawa zrezygnował, czy to przez wyraźne wyrażenie takiej woli, czy też przez doprowadzenie się do stanu niezdolności do udziału w rozprawie, (publ.. w Prok. i Pr. -wkł. 2013/11/8). W przedmiotowej sprawie sąd I instancji nie odebrał wyjaśnień od oskarżonegoM. T. (1), ani zresztą od pozostałych oskarżonych, a co więcejM. T. (1)wyrażał wolę uczestnictwa w rozprawie, a jedynie wskazał, że jest chwilowo chory. OskarżonyM. T. (1)nie stawił się na rozprawę, tym niemniej usprawiedliwił swoją nieobecność, a zatem nie zaszła żadna z przesłanek wymienionych wart. 377 § 3 kpk.
Zdaniem sądu odwoławczego, sąd meriti dopuścił się obrazyart. 439 § 1 pkt 11 kpkw stosunku do oskarżonego, albowiem rozpoznał sprawę podczas nieobecności oskarżonego.
Już zupełnie na marginesie podnieść należy, iż sąd w uzasadnieniu wielokrotnie opisuje oskarżonegoM. T. (2)(np. str. 3, czy 4), która to osoba nie występowała w przedmiotowym postępowaniu. Co więcej sąd I instancji wskazuje, na pozycjęM. T. (1)jako obwinionego (str. 11), co jest niezrozumiałe w kontekście stawianych mu zarzutów.
Reasumując, wskazane powyżej uchybienia w stosunku do wszystkich oskarżonych, jak też dostrzeżenie bezwzględnych przyczyn odwoławczych w stosunku doM.
T., skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, sąd meriti winien odebrać wyjaśnienia od wszystkich oskarżonych, przesłuchać pokrzywdzonych, zwłaszcza w kwestii wartości przedmiotów, rozważyć dopuszczenie opinii biegłych, zwłaszcza w zakresie poczytalności oskarżonegoM. T. (1)i wydać orzeczenie zgodne z procedurą przewidzianą w ustawach karnych. Sąd Rejonowy, przy uznaniu winy oskarżonych, musi prawidłowo zakwalifikować czyny, bacząc na zmiany w ustawach i kierując się treściąart. 4 § 1 kk
Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy, orzekł jak w sentencji orzeczenia.