Sąd Okręgowy we Wrocławiu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 1307/13
Data wyroku: 2014-02-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: do Miłosz Chwalibóg, Jerzy Menzel, Grzegorz Szepelak

Sygn. akt. IV Ka 1307/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lutego 2014 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Jerzy Menzel (spr.)
Sędziowie SSO Grzegorz Szepelak
SSR del. do SO Miłosz Chwalibóg
Protokolant   Artur Łukiańczyk
po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r.
sprawyA. T. (1)
oskarżonej o czyny zart. 212 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela prywatnego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej
z dnia 16 września 2013 roku    sygn. akt XII K 291/12

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną;

II
zasądza od oskarżyciela prywatnegoR. M.na rzecz oskarżonejA. T. (1)kwotę 420 złotych, tytułem zwrotu kosztów obrony za postępowanie odwoławcze;

III
zasądza od oskarżyciela prywatnegoR. M.na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym wymierza mu opłatę w kwocie 240 złotych za II instancję.

IV Ka 1307/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 16.09.2013 roku Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej uniewinniłA. T. (2)od tego, że:

I. w dniach od 12.12.2011 do 16.01.2012 pomawiała ustnieR. M.oraz za pomocą wysłanych(...)i listu do pracowników(...)weW.i opiekunki projektu w Narodowym(...)wW.o nieudolność, brak kompetencji na stanowisku kierownika projektu i działania stanowiące zagrożenie dla realizowanego projektu dotowanego z UE pod nazwą „(...)”, nadużywanie alkoholu w trakcie wyjazdu służbowego doW.i traktowanie go jako wyjazdu prywatnego oraz sugerowanie, pracaR. M.jest krytykowana przez opiekuna projektu paniąA. P., a zatem o takie postępowanie, które mogłoby narazićR. M.na utratę zaufania niezbędnego do prowadzonej przez niego działalności i pełnienia stanowisk jako: eksperta Ministerstwa(...)

- to jest o czyn zart. 212 § 1 k.k.

II. w dniach od 12.12.2011 do 16.01.2012 dodatkowo pomawiałaR. M.za pomocą listu z dnia 13.12.2011 skierowanego doM. R.-Komendanta(...)weW., w którym informowała, żeR. M.ciągle stosował wobec niej i podległego personelu mobbing, wyrażał brak szacunku dla pracowników mundurowych oraz kierował oficjalne groźby pod adresem pracowników biura projektu oraz dziekanatu na temat obniżenia wynagrodzenia, nagminnie zmuszał pracowników do pracy w godzinach nadliczbowych oraz w dni wolne od pracy, nagminnie i świadomie łamał przepisyKodeksu Pracy, a zatem o takie postępowanie, które narażałoR. M.na poniżenie w opinii publicznej oraz utratę zaufania niezbędnego do prowadzonej przez niego działalności i pełnienia stanowisk jako: eksperta(...)

- to jest o czyn zart. 212 § 1 k.k.

III. w dniach od 12.12.2011 do 16.07.2012 pomawiałaR. M.ustnie oraz w piśmie skierowanym do Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej we Wrocławiu z dnia 16.07.2012 o to, że była przezR. M.molestowana seksualnie w trakcie pełnienia przez niego funkcji kierownika projektu w(...), a zatem o takie postępowanie, które narażałoR. M.na poniżenie w opinii publicznej oraz utratę zaufania niezbędnego do prowadzonej przez niego działalności i pełnienia stanowisk jako: eksperta(...),

- to jest o czyn zart. 212 § 1 k.k.

Na podstawieart. 415 § 2 kpkSąd Rejonowy pozostawił powództwo cywilne bez rozpoznania.
Na podstawieart. 632 pkt. 1 kpkSąd Rejonowy zasądził od oskarżyciela prywatnegoR. M.na rzecz oskarżonej kwotę 1008 złotych tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia adwokackiego.
Na podstawieart. 632 pkt. 1 kpkkosztami sądowymi został obciążony oskarżyciel prywatny.

Apelację od wyroku złożył oskarżyciel prywatny, który zarzucił:

1
obrazę przepisów prawa procesowego tj.art. 359 pkt. 2 kpk, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, polegającą na rozpoznaniu sprawy jawnie, co doprowadziło do swobodnego uczestnictwa w niej w charakterze publiczności osób zeznających następnie w charakterze świadków, podczas gdy w sprawach o pomówienie sprawa jest niejawna;

2
obrazę przepisów prawa procesowego tj.art. 7 i 92 kpk, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że:

a. pomówienia dotyczące nadużywania alkoholu w trakcie wyjazdu służbowego i traktowanie go, jako wyjazdu prywatnego są prawdziwe, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził takich zarzutów;
b. pomówienia dotyczące stosowania przezR. M.mobbingu wyrażania braku szacunku dla pracowników mundurowych, kierowaniu gróźb pod adresem pracowników, zmuszania ich do pracy w godzinach nadliczbowych oraz nagminnego i świadomego łamania przepisówkodeksu pracysą prawdziwe, podczas gdy zeznaniaM. W., do którego takie informacje były kierowane, nie potwierdziły tego zarzutu;
c. pomówienia dotyczące molestowania seksualnego oskarżonej przezR. M.są prawdziwe, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał nie potwierdził takich zarzutów;
d. obrazę przepisów prawa procesowego tj.art. 167 kpkw zw. zart. 92 kpk, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, polegającą na zaniechaniu przesłuchania w charakterze świadkaW. K., którego zeznania miały kluczowe znaczenie dla wyjaśnienia charakteru spotkaniaR. M.z oskarżoną, w którejW. K.brał udział, a także wyjaśnienia przebiegu dwudniowej delegacji wW., podczas którejR. M.miał spotkać się m. in. zW. K.;
e. obrazę przepisów prawa procesowego, tj.art. 170 kpk, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, polegającą na oddaleniu wniosku dowodowego oskarżyciela prywatnego z dnia 4.01.2013 r. o zwrócenie się do(...)weW.o udostępnienie kompletnej dokumentacji projektowej, podczas gdy dokumentacja ta była istotna dla rozstrzygnięcia, czy realizacja projektu była zagrożona, czy były zastrzeżenia do pracyR. M., a także czyR. M.jako kierownik projektu miał zastrzeżenia do pracy oskarżonej.
Wskazując na powyższe oskarżyciel złożył wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego jej rozpoznania.

Sąd zważył:

Apelacja oskarżyciela jest bezzasadna w stopniu oczywistym.
Oskarżyciel prywatny w pierwszej kolejności podniósł zarzut naruszenia prawa procesowego tj.art. 359 pkt. 2 kpkwskazując, że Sąd Rejonowy rozpoznał sprawę na rozprawie jawnej, pomimo ustawowego nakazu rozpoznawania spraw o czyn zart. 212 § 1 kkz wyłączeniem jawności. Fakt ten doprowadził do przesłuchania w charakterze świadkaC. T., który uczestniczył w rozprawie w charakterze publiczności. Zarzut jest oczywiście bezpodstawny. Oskarżyciel poza stwierdzeniem, żeC. T.uczestniczył w rozprawie, jako publiczność nie wykazał, że sprawa została rozpoznana jawnie. Istotnie sprawy o czyny zart. 212 kk, co do zasady rozpoznawane są na rozprawie z wyłączeniem jawności. Rozprawa jednak może być jawna, jeśli pokrzywdzony zgłosi taki wniosek. Z zapisu protokołu nie wynika, czy rozprawa była jawna, czy też prowadzona była z wyłączeniem jawności. Ustawowy nakaz niejawności nie nakłada na sąd obowiązku wydawania w tym zakresie jakiejkolwiek decyzji. Z tego względu przyjmuje się, że rozprawa odbywała się niejawnie. Niejawność rozprawy, z wyjątkiem przewidzianym wart. 361 § 2 kpk, nie wyłącza możliwości obecności publiczności na sali rozpraw, a jedynie ogranicza ich liczbę do dwóch osób wskazanych przez każdą ze stron (art. 361 § 1 kpk). Oskarżyciel w żaden sposób nie wykazał, że limit obecnych w charakterze publiczności osób został przekroczony, co mogłoby ewentualnie wskazywać na złamanie zasadyart. 359 pkt. 2 kpk. Jednak nawet w takim przypadku, zgłoszony zarzut nie zasługiwałby na uwzględnienie, albowiem naruszenieart. 359 pkt. 2 kpknie miało żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wymieniony przepis ma na celu ochronę dobrego imienia pokrzywdzonego, które mogłoby zostać narażone, gdyby sprawa o pomówienie lub znieważenie została rozpoznana z udziałem nieograniczonego kręgu osób ( publiczności). Również przepisart. 371 § 1 kpknie został naruszony przez Sąd Rejonowy. Zgodnie z wymienionym przepisem niedozwolona jest obecność świadka przy przesłuchaniu innego świadka.C. T., co przyznaje sam oskarżyciel prywatny w apelacji, uczestnicząc w rozprawie w charakterze publiczności nie był jeszcze świadkiem w sprawie. Taki status uzyskał później, gdy Sąd Rejonowy dopuścił dowód z jego zeznań. Obecność na sali rozpraw osoby, która następnie została powołana w charakterze świadka nie stanowi naruszeniaart. 371 § 1 kpk, a dowód z zeznań takiego świadka podlega takiej samej ocenie, jak wszystkie pozostałe dowody przeprowadzone w sprawie.
Także zarzut zgłoszony w pkt. Ia nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem skarżącego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził, żeR. M.traktował wyjazd służbowy jak wyjazd prywatny w trakcie, którego miał nadużywać alkohol.
Sąd Rejonowy dokonując tego ustalenia prawidłowo oparł się na wyjaśnieniach pokrzywdzonej, która stanowczo stwierdziła, że oskarżony zaproponował jej służbowy wyjazd doW., który tylko w nieznacznej części miał być poświęcony sprawom służbowym. Pozostały czas oskarżyciel prywatny zamierzał spędzić w towarzystwie oskarżonej, także spożywając z nią alkohol. Wyjaśnienia oskarżonej są w tym zakresie logiczne i konsekwentne. Propozycja wyjazdu służbowego dotyczyć miała realizowanego projektu, w którym uczestniczyła oskarżona. Jej obecność wW.na spotkaniu służbowym nie była wymagana. Oskarżona także nie widziała takiej potrzeby, ponieważ przydzielone jej zadania projektowe były oczywiste. Potwierdziła toA. M.(poprzednioP.), która przesłuchana jako świadek w drodze pomocy prawnej ( II Cps 394/12, K. 46) zeznała, że spotkanie było zbyteczne i niepotrzebne ze względu na to, że wszystkie te czynności można było wykonać pisemnie. Spotkanie trwało około godziny. Wyjaśnienia oskarżonej zostały także potwierdzone zeznaniamiC. T.. Przedstawiona przez Sąd Rejonowy ocena dowodów jest prawidłowa i w żadnym stopniu nie naruszyła granic wskazanych wart. 7 kpk.
Sąd Okręgowy uznał, że także zarzut wskazany w pkt. Ic nie zasługuje na uwzględnienie. Słusznie przyjął Sąd Rejonowy, że zachowanie oskarżyciela wobec oskarżonej polegające na proponowaniu spotkań pozasłużbowych, w tym wyjazdu doW., wypraszaniu innych pracowników z pokoju aby pozostać tete a tete z oskarżoną, a także dotykanie oskarżonej w rękę było nietypowe dla stosunków służbowych i mogło zostać uznane przez oskarżoną za propozycje o charakterze seksualnym. Oskarżyciel zarzucił, że błędem Sądu Rejonowego było uznanie za podstawę takich ustaleń wyłącznie wyjaśnień oskarżonej, które są subiektywne. Wyjaśnienia oskarżonej istotnie stanowiły podstawą do dokonania kwestionowanych ustaleń. Nie jest to jednak dowód odosobniony. O dziwnym zachowaniu oskarżyciela wobec oskarżonej zeznały równieżM. F.iU. P.mówiąc, że oskarżyciel wypraszał je z pokoju służbowego aby pozostać tylko z oskarżoną. RównieżC. T.zeznał, że żona skarżyła się na zachowanie przełożonego. Ustalenia dotyczące wyjazdu służbowego doW.poczynione w oparciu o zeznaniaA. P.także świadczą o wiarygodności wyjaśnień oskarżonej. Ocena dowodów zaprezentowana przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest logiczna, konsekwentna i w żadnym stopniu nie przekroczyła zakresu swobody wyznaczonej przezart. 7 kpk.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut bezzasadnego przyjęcia przez Sąd Rejonowy, że oskarżyciel wyrażał wobec podległych pracowników brak szacunku, kierował groźby pod ich adresem, zmuszał do łamania przepisówkodeksu pracy, podczas gdy zeznaniaM. W.nie potwierdziły takich sytuacji. Zupełnie zdaje się nie dostrzegać oskarżyciel prywatny, że poza oskarżoną także inne osoby wskazywały na opisane wyżej zachowania oskarżyciela.R. P.k. 189 zeznał, że oskarżona iM. F.skarżyły się naR. M.i były zbulwersowane tym, że mówił o nich „głupie baby”.M. F.zeznała ( k. 297), że pewne zachowania oskarżyciela prywatnego wobec niej miały charakter mobbingu, wyrażającego się wielokrotnym grożeniem zwolnienia z pracy, obciążaniem obowiązkami kierownika projektu, które sam powinien wykonywać, ingerowaniem w sferę prywatną i intymną. Także zeznaniaM. W.nie potwierdzają zgłoszonego zarzutu. Świadek na k.186 v zeznał, że docierały do niego sygnały, że zespół nie funkcjonuje dobrze, a powodem zwolnienia oskarżonego z pracy były dwie przyczyny tj. zagrożenie projektu i nieumiejętność ułożenia poprawnych stosunków z zespołem, którym kierował. TakżeU. P.powiedziała, (k. 301-302), że oskarżyciel stosował mobbing mówiąc do niej, a także doM. F., że je zwolni, a na ich miejsce zatrudni studentów.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut bezzasadnego zaniechania przesłuchania w charakterze świadkaW. K.. Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o wyjaśnienia oskarżonej i zeznaniaC. T., a także zeznania oskarżyciela, że spotkanie wymienionych osób miało miejsce, a także, jaki miało przebieg. Przesłuchiwanie kolejnego świadka na te same okoliczności było zatem zbędne.
Również niezasadny jest zarzut obrazyart. 170 kpk. Oskarżyciel uważa, że Sąd Rejonowy powinien przeprowadzić dowód z analizy dokumentacji projektowej na okoliczność, że wykonywał on swoje obowiązki prawidłowo. Dokumentacja projektowa jest efektem pracy wielu osób, wykonanej w różnym czasie, także po ustaniu zatrudnienia oskarżyciela. Analiza dokumentacji projektowej jest, zatem nieprzydatna do stwierdzenia, czy oskarżony pracował dobrze. Przeprowadzone w sprawie dowody wskazują, że oskarżony został zwolniony z pracy z uwagi na to, że kierowanie przez niego w dalszym ciągu projektem stanowiło realne zagrożenie dla jego realizacji. Słusznie oparł się w tym zakresie Sąd Rejonowy poza wyjaśnieniami oskarżonej na zeznaniach świadków (M. W.,D. H.,J. K.,R. P.,A. P.,M. F.). Wszystkie te osoby zbieżnie zeznały, że praca oskarżyciela była nieprawidłowa i w efekcie zagrażała realizacji projektu.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy uznał, że apelacja oskarżonego jest oczywiście bezzasadna.
O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawieart. 636 § 1 kpk. Wysokość opłaty ustalono na podstawieart. 13 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnychDz. U. z 1983 r. nr 49, poz.223 z późn. zmianami.