Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 419/13
Data wyroku: 2014-07-21 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: 446 § 3 k.c.

Sygn. akt I C 419/13

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 18 marca 2013 roku powodowieI. L.iM. L.wnosili o zasądzenie od pozwanego(...) Zakładu (...)z siedzibą wW.kwot po 50.000 złotych tytułem zadośćuczynień z uwagi na śmierć syna i kwot po 30.000 złotych tytułem stosownych odszkodowań .( k.2-8)
W odpowiedzi na pozew z dnia 15 kwietnia 2014 roku pozwany(...) S.A.z siedzibą wW.wnosił o oddalenie powództwa , zasądzenie od każdego z powodów na rzecz pozwanego kosztów procesu , w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych .
Pozwany podniósł, iż wypłacił m.in. na rzecz powodów:I. L.iM. L.kwoty po 15.000 złotych tytułem zadośćuczynień i kwoty te spełniają w ocenie pozwanego swoją kompensacyjną funkcję . (k.59,59 v.,)
W piśmie procesowym z dnia 9 czerwca 2014 roku pełnomocnik powodówI. L.iM. L.poparł powództwo i wnosił o zasądzenie kwot łącznie po 80.000 złotych na rzecz każdego z powodów od daty wniesienia powództwa do dnia zapłaty .( k.159-161)
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 roku Sąd zawiesił postępowanie w sprawie na podstawieart.174§1 pkt.1 k.p.c.w stosunku do powodaM. L.z uwagi na jego śmierć .( k.180)
Ostatecznie na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 roku pełnomocnik powodów poparł powództwo w stosunku do powódkiI. L..
Pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie powództwa .
( dowód :nagranie audio-video z dnia 25 czerwca 2014 roku 00:02:37- 00:02:58k.176,176v.,179)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 1 marca 2011 roku wP.około godziny 19.30 naulicy (...)droga K-8 kierujący ciągnikiem siodłowym markiM.onr rejestracyjnym (...)wraz z naczepą onumerze rejestracyjnym (...)R. W.w wyniku nieprawidłowej obserwacji drogi potrącił pieszego przechodzącego przez wyznaczone oświetlone przejście dla pieszych z lewej strony drogi na prawąP. L., który w wyniku odniesionych obrażeń ciała doznanych na skutek wypadku zmarł . Sprawca zdarzenia –R. W.został skazany za popełniony czyn w postępowaniu karnym . ZmarłyP. L.miał 199 promila alkoholu we krwi oraz 3,02 alkoholu w moczu .
( dowód:odpis skrócony aktu zgonuP. L., karta statystyczna do karty zgonu, notatka urzędowa z dnia 1 marca 2011 roku , akt oskarżeniak.9,10-17, zeznania świadkaR. W.k.126,126 v., )
Pozwany(...) Zakład (...)dokonał wypłat w związku ze śmierciąP. L.na łączną kwotę 60.601,75 złotych , w tym na rzecz:
-I. L.– 15.000 złotych tytułem zadośćuczynienia ,
-M. L.– 15.000 złotych tytułem zadośćuczynienia ,
-K. L.– 10.000 złotych tytułem zadośćuczynienia ,
-A. L.– 10.000 złotych tytułem zadośćuczynienia ,
-J. D.– 10.601,75 złotych tytułem odszkodowania ( koszty nagrobka, zakupu odzieży żałobnej, koszty pogrzebu , koszty przejazdów )
( okoliczności niesporne , pisma pozwanego o wysokości przyznanych świadczeńk.31, 64)
W dniu wypadku zmarłyP. L.miał 37 lat . PowódkaI. L.bardzo przeżyła śmierć syna , zmarły spędzał wolny czas z rodzicami , służył zawsze rodzicom pomocą w pracach domowych , pomagał przy zakupach , remontach domu .P. L.pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami. Rodzice powoda otrzymali zapewnienie od swojego syna , że będzie nimi się opiekował ,,na starość ‘’, pomagał im w funkcjonowaniu w życiu codziennym , znosił opał , rąbał drewno, pomagał przy zakupach .P. L.utrzymywał się z renty w wysokości 525,88 złotych i zasiłku opiekuńczego w kwocie 150 złotych , zaś powodowie – rodzice zmarłegoI. L.iM. L.otrzymywali emerytury w łącznej kwocie około 1.600 złotych w skali miesiąca . ZmarłyP. L.pracował także dorywczo w piekarni .
(dowód:nagranie audio-video z dnia 6 listopada 2013 roku zeznania świadkaJ. D.00:03:27 – 00:12:52k.93 v.,94,95, nagranie audio -video z dnia 25 czerwca 2014 roku zeznania powódkiI. L.00:14:53- 00:18:05k.177 v.,179,odpis decyzji rentowej z dnia 3 marca 2009 rokuk. 27-28 ,)
I. L.była związana z synem i bardzo przeżyła jego śmierć , była na miejscu wypadku i dokonywała identyfikacji zwłok . Konsekwencje śmierci syna odczuwa do dnia dzisiejszego , często odwiedza grób syna . Po śmierci syna leczyła się psychiatrycznie i psychologicznie .
(dowód:nagranie audio-video z dnia 25 czerwca 2014 roku zeznania powódki 00:18:05 -00:21:23k.177 v., 179,)
W wyniku tragicznej śmierci syna powódkaI. L.doświadczyła urazu psychicznego , który wiązał się i wiąże nadal z przeżywaniem poczucia głębokiej straty , krzywdy, niesprawiedliwości, smutku , żalu , opuszczenia , osamotnienia, lęku . U powódki wystąpiłyzaburzenia stresowe pourazowe.
Okoliczności te spowodowały załamanie i następnie trwałe osłabienie mechanizmów obronnych psychiki powódki . Pomimo upływu czasu powódka nie odzyskała równowagi wewnętrznej , w dalszym ciągu doświadcza głębokiego cierpienia oraz niezdolności do przeżywania radości i zadowolenia z życia . Ma także stany lękowe, będące konsekwencją obecności na miejscu wypadku . Powódka doznała trwałego uszczerbku na zdrowiu , który oceniono na 5 % . Objawy lękowo-depresyjne na podłożu przebytych zaburzeń stresowych pourazowych są wskazaniem do konsultacji i ewentualnego leczenia psychiatrycznego .
(dowód:opinia pisemna biegłego z zakresu psychologii mgrM. P.k. 141-142, ustna opinia uzupełniająca biegłej z zakresu psychologii mgrM. P.00:03:45- 00:11:03k.176 v.,177, 179)
Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie wyżej wskazanych dowodów .
Dokonując powyższych ustaleń faktycznych Sąd oparł się na dowodach w postaci zeznań powódki :I. L.i świadków :J. D.,R. W., a także pisemnej i ustnej opinii biegłego mgrM. P.i dokumentach znajdujących się w niniejszych aktach , w tym decyzji pozwanego w sprawie przyznania i odmowy przyznania zadośćuczynienia i stosownego odszkodowania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo zasługuje na uwzględnienie .
Podstawę prawną powództwa w zakresie żądaniazasądzenia kwoty zadośćuczynienia stanowiart. 446 § 4 k.c.Na podstawie powyższego przepisu kompensacie podlega doznana krzywda, a więc w szczególności cierpienie, ból i poczucie osamotnienia po śmierci najbliższego członka rodziny. Śmierć osoby bliskiej stanowi zwykle wielki wstrząs dla rodziny, a cierpienia psychiczne, jakie się z tym wiążą, mogą przybierać ogromny wymiar, tym większy, im mocniejsza była więź emocjonalna łącząca zmarłego z jego najbliższymi.
Ustalenie wysokości zadośćuczynienia powinno zostać natomiast dokonane z uwzględnieniem wszelkich okoliczności mających wpływ na rozmiar doznanej krzywdy oraz to, że zadośćuczynienie ma przede wszystkim charakter kompensacyjny i tym samym jego wysokość winna przedstawiać jakąś odczuwalną wartość- ( por. przykładowo wyrok SN z dnia 12 kwietnia 1972 roku, II CR 57/72, OSNCP 1972, z. 10, poz. 183 oraz wyrok SN z dnia 24 czerwca 1965 roku, I PR 203/65, OSPIKA 1966, poz. 92).
ŚmierćP. L.spowodowała wystąpienie u powódkiI. L.naturalnej reakcji żałoby. W wyniku śmierci doznała ona bólu i cierpienia.
I. L.była związana z synem i bardzo przeżyła jego śmierć , była na miejscu wypadku i dokonywała identyfikacji zwłok . Konsekwencje śmierci syna odczuwa do dnia dzisiejszego , często odwiedza grób syna . Po śmierci syna leczyła się psychiatrycznie i psychologicznie .
W wyniku tragicznej śmierci syna powódka doświadczyła urazu psychicznego , który wiązał się i wiąże nadal z przeżywaniem poczucia głębokiej straty , krzywdy, niesprawiedliwości, smutku , żalu , opuszczenia , osamotnienia, lęku . U powódki wystąpiły zaburzenia stresowe pourazowe .
Okoliczności te spowodowały załamanie i następnie trwałe osłabienie mechanizmów obronnych psychiki powódki . Pomimo upływu czasu powódka nie odzyskała równowagi wewnętrznej , w dalszym ciągu doświadcza głębokiego cierpienia oraz niezdolności do przeżywania radości i zadowolenia z życia . Ma także stany lękowe, będące konsekwencją obecności na miejscu wypadku . Powódka doznała trwałego uszczerbku na zdrowiu , który oceniono na 5 % . Objawy lękowo-depresyjne na podłożu przebytych zaburzeń stresowych pourazowych są wskazaniem do konsultacji i ewentualnego leczenia psychiatrycznego .
Mając powyższe na uwadze, kierując się opisanymi powyżej dyrektywami, Sąd uznał, iż zasadnym jest zasądzenie na rzecz powódki żądanejkwoty 50.000 złotychtytułem zadośćuczynienia .
Powódka była silnie emocjonalnie związana ze zmarłym. Do chwili obecnej odczuwa osamotnienie po jego śmierci, dlatego też Sąd zasądził tytułem zadośćuczynienia na rzecz powódki w/w kwotę.
Rozważając zasadność powództwa w zakresieżądania zasądzenia odszkodowania Sąd miał na uwadze normęart. 446 § 3 k.c.Zgodnie z powyższym przepisem sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej. Zgodnie z panującym zapatrywaniem doktryny i orzecznictwa odszkodowanie zart. 446 § 3 k.c.obejmuje szeroko rozumianą szkodę majątkową, nie obejmuje natomiast szkody o charakterze niemajątkowym (por.A. S.„Odszkodowanie za szkodę majątkową”,Oficyna (...),B.1998, s. 181-190,A. S.„Wynagrodzenie szkody powstałej wskutek śmierci osoby bliskiej”,Oficyna (...),B.2000, s. 137-166, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 października 1970 r. III PZP 22/70, opub. OSNC z 1971 r., nr 7-8, poz. 120). W obecnym stanie prawnym nie ulega wątpliwości, iż odszkodowanie określone w powyższym przepisie nie może być przyznane za same tylko cierpienia moralne doznane z powodu śmierci osoby najbliższej, a zatem jest ono zależne od istnienia szkody o charakterze majątkowym. Przepisart. 446 § 3 k.c.mówi bowiem o odszkodowaniu. Celem zaś odszkodowania jest naprawienie szkody majątkowej (art. 361 § 2 k.c.) Przez szkodę należy rozumieć jedynie uszczerbek majątkowy, jakiego doznaje poszkodowany na mieniu bądź na osobie, jeżeli łączy się z konsekwencjami natury majątkowej. Ustawodawca nie posługuje się natomiast w powyższym przepisie pojęciem krzywdy jako oznaczenia szkody o charakterze niemajątkowym rodzącym roszczenie o zadośćuczynienie.Art. 446 § 3 k.c.przewiduje szczególny rodzaj odszkodowania. Swoistość jego polega na tym, że dotyczy on szeroko pojętej szkody majątkowej, a więc wynagrodzenia różnych szkód o charakterze materialnym, częstokroć nieuchwytnych bądź trudnych do obliczenia, jakie wywołuje zazwyczaj śmierć najbliższego członka rodziny, a których nie można wynagrodzić na podstawieart. 446 § 1 i 2 k.c.Na określenie tych szkód ustawodawca posługuje się szerokim pojęciem znacznego pogorszenia sytuacji życiowej. Pogorszenie to może jednakże uzasadniać przyznanie odszkodowania tylko wówczas, gdy powoduje reperkusje majątkowe w sytuacji życiowej uprawnionego, a nie polega wyłącznie na jego cierpieniach moralnych. Przepis ten nie przewiduje bowiem możliwości złagodzenia czy zmniejszenia bólu po stracie najbliższego członka rodziny, gdyż takie roszczenie statuuje normaart. 446 § 4 k.c.
W ocenie Sądu żądanie zasądzenia na rzecz powódki stosownego odszkodowania zasługuje na uwzględnienie. Wskutek śmierciP. L.doszło do pogorszenia sytuacji życiowej powódki i to w sposób znaczący. Zmarły służył zawsze rodzicom pomocą w pracach domowych , pomagał przy zakupach , remontach domu .P. L.pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami. Rodzice powoda otrzymali zapewnienie od swojego syna , że będzie nimi się opiekował ,,na starość ‘’, pomagał im w funkcjonowaniu w życiu codziennym , znosił opał , rąbał drewno, pomagał przy zakupach .P. L.utrzymywał się z renty w wysokości 525,88 złotych i zasiłku opiekuńczego w kwocie 150 złotych , zaś powodowie otrzymywali emerytury w łącznej kwocie około 1.600 złotych w skali miesiąca . Dochody zmarłego wspierały też budżet rodzinny , gdyż oprócz renty zmarły pracował także dorywczo w piekarni . Powódka utraciła pomoc syna przy pracach domowych , przy zakupach , remontach domu , a także pomoc materialną .
Mając powyższe na uwadze, Sąd zasądził na rzecz powódkiI. L.kwotę 30.000 złotych tytułem stosownego odszkodowania.W ocenie Sądu powyższa kwota będzie stanowić realnie odczuwalne przysporzenie, pomoże powódce przystosować się do nowych realiów życia, a zarazem złagodzi nieodwracalność tragicznych przeżyć, ich natężenie i świadomość utraty więzi emocjonalnej z najbliższą osobą, wpłynie na zdolność powódki do adaptacji do nowych warunków życia oraz stworzy lepsze rokowania co do jej perspektyw życiowych, pozwoli na chociażby pokrycie wydatków związanych z remontem domu , które aktualnie w całości zmuszona jest pokrywać powódka .
O odsetkach od zasądzonego zadośćuczynienia i stosownego odszkodowania Sąd orzekł na podstawieart. 481 k.c., iart.455 k.c.zasądzając odsetki ustawowe zgodnie z żądaniem od daty wniesienia powództwa , tj. od dnia 18 marca 2013 roku do dnia zapłaty .
Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w związku zart. 98 k.p.c.Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim kwotę 4.000 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych ( tytułem opłaty sądowej od uwzględnionego powództwa – 4.000 zł) .
W ramach zwrotu kosztów procesu Sąd orzekł stosując zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z przepisami§ 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu(Dz. U. Nr 163 poz. 1349 z późn. zm.) i zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 3.600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego .