Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1571/14
Data wyroku: 2015-01-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Kazimierz Kostrzewa
Słowa kluczowe: Dodatki Do Emerytur I Rent
Podstawa prawna: art. 21 ust 2 ustawy z dnia 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. nr 237, poz. 1656 ze zm.)

Sygn. akt IV U 1571/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 stycznia 2015 roku
Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Kazimierz Kostrzewa
Protokolant: protokolant sądowy Marta Bartusiak
po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaK. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 8 października 2014 roku nr(...)
w sprawieK. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do rekompensaty w formie dodatku do kapitału początkowego z tytułu pracy w szczególnych warunkach
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującejK. P.rekompensatę w formie dodatku do kapitału początkowego z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
Sygn. akt IVU 1571/14

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 20 stycznia 2015 r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.decyzją z dnia 08.10.2014 r. odmówiłK. P.przyznania rekompensaty na podstawie przepisówustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych( Dz. U. Nr 237 poz 1656 z zm ), ponieważ nie spełnia określonych w art.21 powołanej ustawy warunków albowiem nie udowodniła 15 lat pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze do dnia 31.12.2008 r.

K. P.w odwołaniu od decyzji domagała się jej zmiany i przyznania rekompensaty w formie dodatku do kapitału początkowego z tytułu pracy w warunkach szczególnych, ponieważ w okresie zatrudnienia w Spółdzielni(...)wK.pracowała w warunkach szczególnych co zamierza wykazać zeznaniami świadków. Jej praca polegała na sklejaniu klejem kauczukowym i butaprenem cholewek obuwia i zszywaniu ich. Także w Spółdzielni(...)pracowała w takich warunkach przy wypieku chleba.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

K. P.urodzona w dniu(...)r. ukończyła 60 lat. Odwołująca w okresie od 13.02.1995 r. do 31.12.2008 r. pracowała w(...)Spółdzielni„. C.wC.w szczególnym charakterze. W dniu 29.07.2014 r. odwołująca wystąpiła z wnioskiem o rekompensatę.
/dowód: wniosek z dnia 29.07.2014 r. –k. 1-8 ar czII,
świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych –k. 46 ar czII/
W okresie od 19.02.1973 r. do 20.10.1984 r. odwołująca w pełnym wymiarze czasu pracy była zatrudniona w Spółdzielni(...)wK.na stanowisku cholewkarza. Praca na tym stanowisku polegała na zrobieniu cholewki z poszczególnych elementów. Odwołująca smarowała klejem skórę z wyściółką, następnie zawijała tą skórę, potem zszywała zawinięte elementy razem z futrówką. Futrówkę także kleiła, a później szyła. Odwołująca jako cholewkarz używała do tego kleju butapren, który rozpuszczała rozpuszczalnikiem „trim” i kleju kauczukowego, który również rozpuszczała rozpuszczalnikiem. Korzystała z bezpłatnego urlopu macierzyńskiego w okresach: 03.06.1978 r. do 01.11.1978 r., od 06.07.1979 r. do 03.11.1979 r. i od 21.10.1981 r. do 20.10.1984 r. Pracodawca w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 07.04.2003 r. wskazał, że odwołująca w okresach : od 19.02.1973 r. do 02.06.1978 r., od 02.11.1978 r. do 05.07.1979 r. i od 04.11.1979 r. do 20.10.1981 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała pracę montaż całości cholewek na stanowisku obuwnik szwacz- cholewkarz wymienioną w wykazie A dział VII poz. 14 ptk 3 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały Nr(...)Zarządu CZSP z dnia 30.06.1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w jednostkach organizacyjnych Spółdzielczości Pracy, z uwzględnieniem zmian wprowadzonych Uchwałą nr(...)Zarządu CZSP z dnia 17.10.1989 r. (Biul. CZSP nr 19 poz. 87 z 1989 r.).
/dowód: świadectwo pracy z dnia 20.10.1984 r. –k. 2 ar czI,
świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach –k. 9 ar czII,
zeznania świadkaS. M.–k. 10-11 as,
zeznania świadkaK. K.–k. 11 as,
zeznania odwołującej –k. 11-12 as/
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadkówS. M.iK. K., bowiem w sposób spójny i konsekwentny wskazywały, iż w okresie od 19.02.1973 r. do 02.06.1978 r., od 02.11.1978 r. do 05.07.1979 r. i od 04.11.1979 r. do 20.10.1981 r. odwołująca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy była zatrudniona w Spółdzielni(...)wK.na stanowisku cholewkarza. Praca odwołującej na tym stanowisku polegała na posmarowaniu klejem skóry z wyściółką, następnie zawinięcia tej skóry, potem przeszyciu zawiniętych elementów razem z futrówką. Futrówkę także kleiła, a później szyła. Odwołująca jako cholewkarz używała do tego kleju butapren, który rozpuszczała rozpuszczalnikiem „trim” i kleju kauczukowego, który również rozpuszczała rozpuszczalnikiem.
Zeznania te korespondują z zeznaniami odwołującej oraz dostępną dokumentacją pracowniczą. Słuchani w sprawie świadkowie pracowali z odwołującą na przestrzeni poszczególnych spornych okresów i dzięki temu posiadali wiedzę na ten temat. Zeznania świadków korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym i pozwalały w sposób wiarygodny ustalić rzeczywisty charakter pracy odwołującego we wskazanych okresach.
Także zeznania odwołującej Sąd uznał za wiarygodne, ponieważ były spójne, konsekwentne i nie zawierały wewnętrznych sprzeczności. Depozycje te potwierdziły wypowiedzi świadków współpracowników odwołującej, z których wynika że praca świadczona była w warunkach szczególnych, a brak jest jakichkolwiek uzasadnionych podstaw, aby odmówić im właściwego dla nich waloru dowodowego.
Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów, w szczególności zalegających w aktach rentowych, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości Sądu, zarówno treść jak i forma dokumentów nie były kwestionowane prze strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich jakie należałoby uwzględnić urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego w tym wynikającego zart. 244 i art.245 kpc.
Sąd rozważył, co następuje:
Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie czyK. P.przysługuje prawo do rekompensaty w formie dodatku do kapitału początkowego z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
Zgodnie zart. 21 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych(Dz. U. Nr 237, poz. 1656 ze zm) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Stosownie do treściust. 2tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W myśl art. 23 ust. 1 powołanej ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę. Rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (ust. 2).
Bezsporne w sprawie było, że odwołująca nie nabyła prawa do emerytury pomostowej ani prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z koleiart. 32 ust.4stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawieRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.). Z §1 Rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze , wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, ze za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. §4 pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

W niniejszym postępowaniu odwołująca domagała się ustalenia, że w okresie zatrudnienia w Spółdzielni(...)wK.pracowała w warunkach szczególnych i tym samym spełnia warunki do przyznania jej rekompensaty.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia (§ 4 ust. 3). W myśl § 21 ust. 1, 4 i 5 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 22 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r., III UZP 5/85 wyjaśnił, że w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Pogląd ten został rozwinięty w znowelizowanymart. 473 kpc, który stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi (por. wyr. SN z dnia 02.02.1996 r. II URN 3/95 OSNP 1996/16/239). Skoro więc w niniejszej sprawie organ rentowy kwestionował świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach w spornych okresach, zasadnym stało się ustalenie okoliczności w jakich odwołująca świadczyła pracę na podstawie zeznań świadków, jej zeznań oraz dowodów z dokumentów. W oparciu o nie Sąd ustalił, iż w okresie od 19.02.1973 r. do 02.06.1978 r., od 02.11.1978 r. do 05.07.1979 r. i od 04.11.1979 r. do 20.10.1981 r. odwołująca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy była zatrudniona w Spółdzielni(...)wK.na stanowisku cholewkarza. Praca odwołującej na tym stanowisku polegała na posmarowaniu klejem skóry z wyściółką, następnie zawinięcia tej skóry, potem przeszyciu zawiniętych elementów razem z futrówką. Futrówkę także kleiła, a później szyła. Odwołująca jako cholewkarz używała do tego kleju butapren, który rozpuszczała rozpuszczalnikiem „trim” i kleju kauczukowego, który również rozpuszczała rozpuszczalnikiem.
W ocenie Sądu należało jej doliczyć jej okresy: od 19.02.1973 r. do 02.06.1978 r., od 02.11.1978 r. do 05.07.1979 r. i od 04.11.1979 r. do 20.10.1981 r. tj. 7 lat, 11 i 3 dni - jako okres pracy w warunkach szczególnych tj. pracę wymienioną w wykazie A dział VII, poz. 12 i 13 rozporządzenia RM z dnia 07.02.1983 r. Odwołująca w spornych okresach wykonywała prace polegające na klejeniu i powlekaniu tkanin obuwniczych za pomocą przygotowywanych przez siebie klejów toksycznych i innych środków chemicznych do produkcji wyrobów przemysłu skórzanego.
Po uwzględnieniu wymienionych okresów zatrudnienia oraz okresu uznanego już przez organ rentowy od 13.02.1995 r. do 31.12.2008 r., kiedy odwołująca pracowała w(...)Spółdzielni(...)wC.w szczególnym charakterzeK. P.legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych w wymiarze co najmniej 15 lat.
Mając na względzie powyższe orzeczono na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego iart.47714§2 k.p.c.