Sąd Okręgowy w Zielonej Górze
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1342/13
Data wyroku: 2014-02-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Hanna Rawska
Teza: Okres zatrudnienia w szczególnych warunkach w wymiarze (na dzień 1.01.1999r.) co najmniej 15 lat jest jednym z koniecznych wymogów nabycia prawa do emerytury na podstawie art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2009r. nr 153 poz. 1227)

Sygn. akt IV U 1342/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 lutego 2014r.

Sąd Okręgowy w Zielonej Górze IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:
Przewodniczący SSO Hanna Rawska

Protokolant: st. sekr. sąd. Henryka Wolska

po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2014r. w Zielonej Górze

odwołaniaT. C.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia 18.03.2013r. znak: ENMS/(...)

w sprawieT. C.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.

o przyznanie emerytury

oddala odwołanie

Sygn. akt IV U 1342/13

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wZ.decyzją z dnia 18.03.2013r. na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227) i§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) odmówił wnioskodawcyT. C.prawa do emerytury, gdyż na dzień 1.01.1999r. ma ogólny staż pracy 28 lat, 3 miesiące i 9 dni, a staż pracy w szczególnych warunkach 5 lat, 6 miesięcy i 8 dni.

Odwołanie od tej decyzji złożył wnioskodawca, wnosząc o jej zmianę przez przyznanie mu prawa do emerytury, gdyż w okresie 1.10.1973r. – 31.07.1983r. wykonywał prace elektromontera wSpółdzielni Pracy Usługowo- (...)wS., zaliczanej do prac w szczególnych warunkach.

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania zarzucając, że wnioskodawca w w/w okresie nie pracował w szczególnych warunkach.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawcaT. C.urodzony w dniu (...)złożył w dniu 27.02.2013r. w organie rentowym wniosek o emeryturę.
Na dzień 1.01.1999r. jego ogólny staż ubezpieczeniowy wynosi 28 lat, 3 miesiące i 9 dni.

Organ rentowy przyjął wykonywanie pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 5 lat, 6 miesięcy i 8 dni,

(dowód: świadectwa pracy wykonywania w szczególnych warunkach, zestawienia lat pracy, decyzje – akta emerytalne i akta ustalenia kapitału początkowego).

Wnioskodawca w okresie od 1.09.1970r. do 31.07.1983r. pracował wSpółdzielni Pracy Usługowo- (...)wS.. W świadectwie pracy podano stanowisko elektryka,

(dowód: świadectwo pracy k. 3 akt kapitału początkowego).

Takie stanowisko wpisano także za poszczególne lata pracy w legitymacji ubezpieczeniowej,

(dowód: legitymacja – akta o emeryturę).

WSpółdzielni Pracy Usługowo- (...)wS.w okresie od 1.09.1970r. do 31.07.1983r., czyli w latach pracy wnioskodawcy nie było żadnych pracowników w tej Spółdzielni zatrudnionych na stanowiskach elektromonterów. Wnioskodawca przez ten okres pracował wyłącznie jako elektryk. Wykonywał prace elektryka w brygadzie brygadzistyR. P.. W brygadzie było 4, 5 elektryków. Wnioskodawca wraz z pozostałymi elektrykami z brygadyR. P.wykonywał instalacje elektryczne od podstaw w młynie, w zbiornikach zboża, w magazynach, paszarni. Wykonywali oni zarówno instalację siłową jak i sterowniczą. Wykonywali także szafy sterownicze. Zdarzały się także prace dotyczące konserwacji instalacji elektrycznych. Podłączali oni do sieci szafy, silniki i skrzynie. W czasie remontu dokonywano też wymiany instalacji elektrycznych i kablowych. Wnioskodawca wykonywał tę pracę stale za wyjątkiem okresu służby wojskowej i w pełnym wymiarze czasu pracy. Rodzaj wykonywanej usługi elektrycznej był uzależniony od usługodawcy,

(dowód: zeznania świadkówR. P.k. 2, 3 iZ. S. (1)k. 23, 24).

Wnioskodawca w okresie od 26.10.1971r. do 17.10.1973r. odbył zasadniczą służbę wojskową,

(dowód: książeczka wojskowa – akta o ustalenie kapitału początkowego).

W kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych przy wniosku o ustalenie kapitału początkowego wnioskodawca podał za okres od 1.09.1970r. do 31.07.1983r. rodzaj wykonywanej pracy – elektryk,

(dowód: kwestionariusz k. 2 akt ustalenia kapitału początkowego).

W dniu 16.08.2012r. wnioskodawca złożył wniosek w organie rentowym o emeryturę dołączając sporządzone przez likwidatoraSpółdzielni Pracy Usługowo- (...)wS.w likwidacji świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach przez wnioskodawcę na stanowisku elektromontera w okresie od 1.10.1973r. do 31.07.1983r. bez daty, bez ściśle wymienionej pracy z wykazu stanowisk resortowych.
Organ rentowy decyzją z dnia 8.10.2012r. odmówił przyznania emerytury z powodu braku 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach,

(dowód: wniosek, świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, decyzja – akta emerytalne).

Odwołanie od tej decyzji złożył wnioskodawca, ale Sąd Okręgowy w ZielonejG.IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 22.01.2013r., sygn. IV U 5150/12 oddalił odwołanie, gdyż wnioskodawca nadal pozostawał w zatrudnieniu,

(dowód: oświadczenie wnioskodawcy k. 14 i wyrok k. 15 akt IV U 5150/12).

Sąd zważył co następuje:

Odwołanie nie jest zasadne.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 1.01.1999r osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub szczególnymcharakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabyciaprawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dlamężczyzna oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Okres ten wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn (art. 27 pkt 2 ustawy emerytalnej). Za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresu zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
- ma wymagany okres zatrudnienia w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach (§ 4 ust. 1 w/w rozporządzenia).
Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnych charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia.
Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, tak jak każdy inny dokument urzędowy, podlega kontroli zarówno co do wskazanych w nim faktów jak i podstawy prawnej. Zakwalifikowanie wykonywanego zatrudnienia do prac wykonywanych w szczególnych warunkach decyduje przede wszystkim charakter i zakres wykonywanych czynności w spornym okresie (wyrok Sądu Najwyższego z 12.09.2006r. I UK 59/06, OSNP 2007/17-18/259).
W sądowym postępowaniu odwoławczym nie obowiązują ograniczenia dowodowe obowiązujące w postępowaniu przed organami rentowymi i możliwe jest ustalenie okresów pracy w szczególnych warunkach również w oparciu o inne dowody niż w zaświadczeniach z zakładów pracy (uchwały Sądu Najwyższego z 21.09.1984r. III UZP 6/84 LEX nr 14625, z dnia 27.05.1985r. II UZP 5/85 LEX nr 1463 i wyrok Sądu Najwyższego z 8.04.1999r. II UKM 619/98 OSNP 2000/11/439).
W sprawie bezsporne jest, że na dzień 1.01.1999r. ogólny staż pracy ubezpieczeniowy wnioskodawcy to 28 lat, 3 miesiące i 9 dni oraz bezsporne jest uzyskanie przez niego wieku emerytalnego 60 lat z dniem 26.11.2012r. i nieprzystąpienie do otwartego funduszu emerytalnego.
W sprawie sporny jest okres zatrudnienia wnioskodawcy w szczególnych warunkach ograniczający się do pracy wSpółdzielni Pracy Usługowo- (...)wS.w okresie od 1.10.1973r. do 31.07.1983r.
Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o świadectwa pracy, świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach sporządzone przez likwidatora tej spółdzielni, książeczkę wojskową, legitymację ubezpieczeniową znajdujące się w aktach o emeryturę i aktach o ustalenie kapitału początkowego oraz w oparciu o zeznania świadkówR. P.iZ. S. (1).
Powyższe świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawione przez likwidatoraSpółdzielni Pracy Usługowo- (...)w likwidacji (k. 7 akt o ustalenie emerytury) nie ma potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym. Wystawione świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie zawiera daty wystawienia, nie wymienia prawidłowo ani stanowiska resortowego ani podstawy prawnej wymienionego stanowiska, wskazuje rozpoczęcie pracy w szczególnych warunkach od dnia 1.10.1973r., gdy wnioskodawca do dnia 17.10.1973r. odbywał zasadniczą służbę wojskową.
Brak jest akt osobowych wnioskodawcy, które miał przechowywać likwidatorH. S.(k. 37). Likwidator ten zmarł, a jego rodzina nie ma żadnych wiadomości na temat ewentualnie przechowywanych przez niego akt. W żadnym archiwum akta te nie są przechowywane (k. 15, 24, 31, 33, 37, 46, 49, 50, 52). Potwierdza to w pełni wnioskodawca (k. 24, 46).
Osoby wykonujące zawód elektryka zajmują się między innymi montażem, instalacją i naprawą instalacji elektrycznych, także w zależności od wykształcenia i zdobytych umiejętności projektowaniem instalacji i sieci elektrycznych, montażem instalacji elektrycznych zgodnie z dokumentacją techniczną, instalowaniem i uruchamianiem maszyn i urządzeń elektrycznych, wykonywaniem przeglądów technicznych, konserwacją oraz naprawą linii napowietrznych i kablowych.
Elektromonter jest osobą odpowiedzialną za montaż i bieżące serwisowanie urządzeń elektrycznych obecnych na terenie zakładu. Osoba zatrudniona na takim stanowisku sprawuje nadzór nad poprawnym funkcjonowaniem wszelkich instalacji elektrycznych funkcjonujących w podległym mu miejscu pracy. Elektromonter specjalizuje się w obsłudze i serwisowaniu konkretnej grupy urządzeń.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkówR. P.iZ. S. (1), że wnioskodawca pracował jako elektryk w brygadzie elektryków brygadzistyR. P., którzy dokładnie podali wykonywane prace, a świadekR. P.dodatkowo zeznał, że wnioskodawca pracował z nim przez cały czas jako elektryk i że w Spółdzielni nie było elektromonterów.
Sąd dał wiarę zeznaniom tych świadków, gdyż wnioskodawca w kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych przy wniosku o ustalenie kapitału początkowego podał, że w okresie od 1.09.1970r. do 31.07.1983r. pracował wSpółdzielni Pracy Usługowo- (...)na stanowisku elektryka (k. 2 akt kapitału początkowego), a z wystawionego świadectwa pracy w dniu 31.07.1983r. wynika, że przez cały okres pracy pracował na stanowisku elektryka (k. 3 tych akt), co znajduje potwierdzenie w legitymacji ubezpieczeniowej wnioskodawcy. Wnioskodawca nigdy nie kwestionował tych dokumentów, a wykonywane przez niego czynności należą do czynności elektryka.
Wnioskodawca na rozprawie w dniu 8.01.2014r. oświadczył, że posiada angaże ze Spółdzielni (k. 62), jednak po zeznaniach świadkówR. P.iZ. S. (1)wnioskodawca zeznał, że angaże ze Spółdzielni i przeszeregowania zagubił w czasie przeprowadzki (k. 65).
Sąd nie dał wiary zeznaniom świadkówZ. S. (2)(k. 61) iJ. P.(k. 61, 62) i wnioskodawcy (k. 65), że w Spółdzielni byli zatrudnieni tylko elektromonterzy, że nie było zatrudnionych elektryków i że były dwie brygady elektromonterów. Zeznania te są bowiem sprzeczne z zeznaniami świadkówR. P.iZ. S. (1)oraz z treścią wskazanych dokumentów. Spółdzielnia wykonywała prace elektryczne dla usługodawców, które mogły być wykonywane przez elektryków. Trudno przyjąć, jak zeznali świadkowieZ. S. (2)iJ. P.oraz wnioskodawca, że prace te wykonywali elektromonterzy. ŚwiadekJ. P.składając zeznania w przedmiotowej sprawie kierował się własnym interesem w ewentualnie korzystnym dla wnioskodawcy załatwieniu sprawy, bo organ rentowy odmówił mu decyzją z 18.08.2010r. prawa do wcześniejszej emerytury przyjmując brak zatrudnienia w szczególnych warunkach. Z dołączonych dokumentów w jego aktach o emeryturę i ustalenie kapitału początkowego wynika, że pracował jako kierownik zakładu elektroinstalacyjnego jako elektryk, nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach, a likwidator w dniach 2.04.1993r. (k. 60) i 18.02.2000r. (k. 13 akt emerytalnych) wydał dwa odmienne w treści świadectwa pracy, ujmując w pierwszym z nich stanowisko elektromontera. ŚwiadekJ. P.zeznał, że w jego brygadzie elektromonterów przez cały czas pracował wnioskodawca, co nie jest prawdą, gdyż wnioskodawca pracował w brygadzieR. P., a potwierdził to sam wnioskodawca. Nawet świadekZ. S. (2)zeznał, że brygady wykonywały parce elektryczne.
Zgodnie z działem II wykazu A załącznika do w/w rozporządzenia prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych są pracami w szczególnych warunkach. Stanowiska tej pracy wykazane są w dziale II pkt 1-25 wykazu A załącznika nr 1 do uchwały nr 80 Zarządu CentralnegoZwiązku (...)z 30.06.1983r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w jednostkach organizacyjnych spółdzielczości pracy (Biuletyn(...)z 10.08.1983r. nr 15-16, poz. 54).
Praca elektryka nie jest wskazana jako praca w szczególnych warunkach. Pracą w szczególnych warunkach jest wyłącznie praca na stanowiskach elektromonterów i to ściśle wymienionych (pkt 1-9). Żadnej takiej pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w spornym okresie wnioskodawca nie wykonywał. Wykonywał on wyłącznie prace elektryka, a zakres i rodzaj wykonywanej pracy uzależniony był od usługodawcy. Takie też stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 21.02.2013r. III AUa 1076/12.
Wnioskodawca nie spełnia więc przesłanki z § 4 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia tj. zatrudnienia na dzień 1.01.1999r. w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat.
Mając powyższe na uwadze, brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania i dlatego na podstawieart. 47714§ 1 kpc, należało je oddalić.