Sąd Okręgowy w Krakowie
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 1458/13
Data wyroku: 2014-06-27 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jarosław Tyrpa, Beata Tabaka, Barbara Kursa
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art.172 k.c.

Sygn. akt II Ca 1458/13

POSTANOWIENIE
Dnia 27 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Barbara Kursa (sprawozdawca)

Sędziowie:

SO Beata Tabaka
SR (del.) Jarosław Tyrpa

Protokolant:

Krystyna Zakowicz

po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. w Krakowie
na rozprawie sprawy z wnioskuJ. J. (1)s.J.iK. J.
przy uczestnictwieJ. J. (3),S. Z.,P. Z.,J. Z. (1),Z. B.,J. Z. (2),G. B.,H. B.,M. S.,H. W.,A. P.,M. B.,Z. J.,W. K.,R. B.,Z. K.,G. W.,J. Ż.,A. K.,E. P.iJ. J. (1)
o zasiedzenie
na skutek apelacji uczestniczkiR. B.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Myślenicach
z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygnatura akt I Ns 730/12
postanawia:

1
prostując oczywistą niedokładność w punkcie II podpunkt c zaskarżonego postanowienia wpisać po słowie: „dz.(...)” słowa: „o powierzchni 40 arów, która zgodnie z wykazem synchronizacyjnym sporządzonym przez geodetęA. N., a przyjętym do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego Starostwa Powiatowego wM.w dniu 9 lipca 2012 roku pod numerem(...)”, a w miejsce słowa: „odpowiadającej” wpisać słowo: „odpowiada”oddalić apelację;

2
przyznać od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz radcy prawnegoW. H.kwotę 922,50 zł (dziewięćset dwadzieścia dwa złote pięćdziesiąt groszy) brutto tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną uczestniczceR. B.z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

3
zasądzić od uczestniczkiR. B.na rzecz wnioskodawców solidarnie kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

UZASADNIENIE
WnioskodawcyJ. J. (1)iK. J.domagali się stwierdzenia, że nabyli przez zasiedzenie własność nieruchomości położonych wW., oznaczonych jako dz.(...), dz.(...), dz.(...), dz.(...)i dz.(...). Wnioskodawcy wskazali, że nieruchomości objęte wnioskiem zostały im przekazane nieformalnie przez ojca wnioskodawcy w 2005 r., od tego czasu znajdują się one w posiadaniu wnioskodawców, którzy czują się ich właścicielami, wykonują wszystkie akty posiadania, opłacają podatki.
W stanie faktycznym sprawy Sąd Rejonowy ustalił, iż nieruchomość oznaczona jako dz.(...)w ewidencji gruntów ujęta jest jako grunt orny o pow. 0,22 ha we władaniuJ. J. (1)s.J.,J. J. (1)s.J.iK. J.. Nieruchomość oznaczona jako dz.(...)o pow. 0,10 ha stanowi grunt orny, dz.(...)o pow. 0,48 ha stanowi pastwisko, las i przejazd, dz.(...)o pow. 0,14 ha stanowi las, dz.(...)o pow. 0,40 ha stanowi las i przejazd. Jako władający wskazanych nieruchomości ujawnieni zostaliJ. J. (1)s.J.iK. J.c.T.(wnioskodawcy). Nieruchomość oznaczona jako dz.(...)odpowiada pgr.(...)objętejKW (...). Nieruchomość oznaczona jako dz.(...)odpowiada pgr.(...)objętejKW (...). Nieruchomość oznaczona jako dz.(...)odpowiada pgr.(...)powstałej z podziału pgr.(...)objętejKW (...), pgr.(...)powstałej z podział pgr.(...)objętejKW (...)i pgr.(...)powstałej z podziału pgr.(...)objętejKW (...). Nieruchomość oznaczona jako dz.(...)odpowiada pgr.(...)powstałej z podział pgr.(...)objętejKW (...). Nieruchomość oznaczona jako dz.(...)odpowiada wraz dz.(...)i dz.(...)parcelom gruntowym: pgr.(...)objętejKW (...), pgr.(...)powstałej z podziału pgr.(...), pgr.(...)powstałej z podziału pgr.(...), która powstała z podziału cz. pgr.(...)oraz pgr.(...)- objętych Zd(...)(dla zaginionejL.(...)gm. kat.W.), prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Myślenicach Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą wD.. W Zbiorze dokumentów ZD(...)gm. kat.W.(dla zaginionejL.
(...)gm. kat.W.), prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Myślenicach Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą wD.jako właściciele pgr.(...), pgr.(...)i cz. pgr.(...)ujawnieni są:J. B.orazR. B.w 2/8 części,W. K.iZ. K.- w 1/4 części. Wksiędze wieczystej KW (...)jako właściciele pgr.(...), pgr.(...), pgr.(...)ujawnieni sąP. M.iA. M.. Wksiędze wieczystej KW (...)jako właściciele pgr.(...), pgr.(...)ujawniony jestJ. J. (1)s.J.- na podstawie aktu własności ziemi nr(...). Wksiędze wieczystej KW (...)jako właściciele pgr.(...), ujawnieni sąR. B.,J. B.,W. K.iZ. K..J. J. (1)s.J.iA.zmarł w dniu 14 lipca 1983 r. wW.. Był on ojcem uczestnikaJ. J. (3)i dziadkiem wnioskodawcy.(...)objęte wnioskiem położone są wW.- na roliJ.- tj. dz.(...)i dz.(...)oraz na roliC.- dz. dz.(...), dz.(...)i dz.(...).(...)na roliJ.władałJ. J. (3)ze swoimi rodzicami, obecnie włada nimiJ. J. (1)- wnioskodawca.J. J. (3)otrzymał przedmiotowe pola od ojca w 1960 r., od tego czasu pracował na nich, uwłaszczył się na nich jednak jego ojciecJ. J. (1). WnioskodawcaJ. J. (1)przejął gospodarstwo odJ. J. (3)po zawarciu przez siebie związku małżeńskiego w 1995 r., od tego czasu prowadzi je z żonąK. J.- jako gospodarze.(...)te stanowią pola orne, uprawia je wnioskodawca. Nie było żadnych sporów o te nieruchomości, nikt nie zgłaszał do nich pretensji. Na roliC.J. J. (3)kupił pola od rodzinyK.-W. K.w 1971 r., w formie umowy ustnej.P.te dzierżawiła rodzinaM.odJ. J. (3)od 1995 r. - przez 10 lat, las na roliC.nie był nigdy przez nikogo dzierżawiony - las użytkowali samiJ.. Za dzierżawęM.opłacali czynszJ. J. (3). ZanimM.zaczęli dzierżawić przedmiotowe pola, gospodarzył na nich osobiścieJ. J. (3), który przekazał je wnioskodawcy w 2005 r. Nie było kłótnie na roliC.o te pola.
W rozważaniach prawnych Sąd Rejonowy wskazał, iż podstawą faktyczną wniosku było twierdzenie wnioskodawcy, że nabył przez zasiedzenie nieruchomości oznaczone jako dz.(...), dz.(...), dz.(...), dz.(...)i dz.(...)położone wW., w wyniku samoistnego posiadania. Powołał się na treśćart. 172 §1 i 2 kcoraz jednolity pogląd doktryny i judykatury, w myśl którego Sąd stwierdza nabycie własności przez zasiedzenie na rzecz rzeczywistego nabywcy, choćby we wniosku była wskazana inna osoba, znajdujący oparcie wart. 677w zw. zart. 610 § 1 kpci odwołał się do uzasadnienia postanowienia SN z dnia 10 stycznia 2002 r., I CZ 194/01, LEX nr 54443). Sąd Rejonowy wskazał, iż w sprawie należy rozróżnić dwie grupy nieruchomości: dz.(...)i dz.(...)- położone na roliJ.oraz dz.(...), dz.(...)i dz.(...)położone na roliC.. Odnośnie nieruchomości położonych na roliJ.J. J. (3), które ojciec wnioskodawcy otrzymał od swego ojca w 1960 r. wydany został akt własności ziemi na zmarłego w 1983 r.J. J. (3)a nabycie własności na podstawieustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnychwiązało się z ustaleniem, że w dniu 4 listopada 1971 r. osoba, która została wymieniona w decyzji - akcie własności ziemi - była posiadaczem samoistnym nabywanej nieruchomości. Stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości także opiera się na przyjęciu, że dana osoba była samoistnym posiadaczem nieruchomości. Sąd rejonowy zauważył wobec tego, iż w jednej chwili dwie osoby nie mogą być jednocześnie samoistnymi posiadaczami nieruchomości (nie współposiadaczami). Wskazał, fakt wydania ostatecznej decyzji- (...)nr(...)na rzeczJ. J. (1)s.J.uniemożliwia Sądowi czynienie odmiennych ustaleń niż takie, że w dniu 4 listopada 1971 r. posiadaczem samoistnym wskazanych nieruchomości byłJ. J. (1)- ojciecJ. J. (3), przeciwne ustalenie prowadziłoby do ingerencji w sferę zastrzeżoną wówczas dla administracji publicznej. Zatem okres zasiedzenia należało liczyć od dnia 5 listopada 1971 r. a wobec zasiedzenie po upływie 30 lat nastąpiło zatem z dniem 5 listopada 2001 r., kiedy posiadaczami byli wnioskodawcy, którymJ. J. (3)przekazał posiadanie w 1995 r. (po zawarciu związku małżeńskiego). Nabycie przez wskazane osoby własności nieruchomości oznaczonych jako dz.(...)i dz.(...)nastąpiło na prawach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Odnośnie nieruchomości położonych na roliC.zostały one nabyte przezJ. J. (3)w 1971 r. (bez możliwości ustalenia daty), od tego czasuJ. J. (3)był ich posiadaczem samoistnym, oddając nabyte nieruchomości w dzierżawę rodzinieM.pomiędzy 1995 r. a 2005 r. - co nie pozbawiło go jednak posiadania samoistnego. Dopiero w 2005 r. przekazał te nieruchomości wnioskodawcom. Termin zasiedzenia, liczony od 31 grudnia 1971 r. w dniu 31 grudnia 2002 r. W dacie tej posiadaczem samoistnym nieruchomości byłJ. J. (3)wraz z żonąH. J., a , zatemJ. J. (3)iH. J.nabyli przedmiotowe nieruchomości w drodze zasiedzenia z dniem 1 stycznia 2002 r.
Sąd Rejonowy odniósł się nadto do apelacji uczestniczkiR. B.. Wskazał, iż postanowienie w przedmiocie zasiedzenia nie dotyczydziałki (...). Sąd wyjaśnił, iż wymienił je w sentencji postanowienia wraz z przedmiotową w sprawiedziałką (...)w celu jednoznacznego opisania stanu prawnego nieruchomości - dz.(...), przy czym treść orzeczenia jest jasna i nie budzi wątpliwości, iż przedmiotem zasiedzenia nie uczynił Sąd Rejonowy dz.(...), dz.(...)czy też parcel tworzących tą działkę. Jak cho o koszty postępowania na wydatki Skarbu Państwa złożyła się kwota 1999,98 zł tytułem zwrotu kosztów ogłoszeń prasowych. Sąd obciążył wnioskodawcę kosztami postępowania w tym zakresie, przyjmując, że koniczność dokonania ogłoszeń prasowych wyniknęła z twierdzeń wnioskodawcy oraz konieczności weryfikacji przedstawianych przez niego okoliczności. Orzekając o kosztach wyłożonych tymczasowo z sum Skarbu Państwa Sąd Rejonowy oparł się na art. 83 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach, stosując odpowiednio przepisy art. 113.), art. 113 ust. 1 powołanej ustawy (kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu) oraz w oparciu oart. 520 § 1 kpc, zgodnie z którym Sąd Rejonowy orzekł o kosztach postępowania w oparciu oart. 520 § 1 kpc, zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wskazał, iż pozostali uczestnicy nie domagali się rozliczenia poniesionych kosztów, nie wskazywali na żadne koszty przez nich poniesione, w tej części zatem Sąd zastosował przepisart. 520 § 1 kpcstwierdzając, że każdy uczestnik ponosi własne, dotychczas przez siebie poniesione koszty postępowania.
Apelację od postanowienia wniosła uczestniczkaR. J., domagając się zmiany postanowienia w zakresie w jakim dotyczyłodziałki (...), stanowiącej jej własność i wskazanie w sentencji, iż Sąd Rejonowy orzeka wyłącznie co dodziałki (...). Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia, a w szczególnościart. 325 k.p.c.poprzez dokonanie oznaczenia działki w sposób nieprawidłowy. W uzasadnieniu apelacji wskazała, iż z opisu Sądu wynikać może wątpliwość, iż wnioskodawcy nabyli takżedziałki (...). Takie rozstrzygnięcie sprawy zdaniem skarżącej zagraża jej interesom albowiem złożyła wniosek o zasiedzeniedziałki (...)a skoro z opisu sprawy wynika, iż te same parcele wchodzą w skład obu działek(...)i(...), to nie jest jasnym kto nabędzie prawo ich własności. Ponadto na rozprawie apelacyjnej uczestniczka zarzucała, iż przez niewłaściwy opis nieruchomości i wymienienie w nim parcel które nie utworzyłydziałki (...)a jedynie jejdziałkę (...), naruszona została jej własność. Wskazywała, iż w aktach Sądu Rejonowego w Myślenicach I C 34/13 i I Ns 239/13 złożone zostały dokumenty, z których wynika, iż opis nieruchomości zawarty w zaskarżonym punkcie postanowienia jest wadliwy i istocie wymienia parcele, stanowiące jedynie jej własność.
Sąd Okręgowy ustalił uzupełniająco, iż w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem sprawnym, sygn. akt I C 34/13 w dniu 11.12.2013 r. wydany został, przez Sąd Rejonowy w Myślenicach, wyrok częściowy, który nie dotyczy przedmiotowych w sprawie nieruchomości. Przedmiotem postępowania w sprawie o zasiedzenie z wnioskuR. J.I Ns 239/13 była min.działka (...). Prawomocnym postanowieniem z dnia 16 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w Myślenicach stwierdził jej zasiedzenie na rzecz wnioskodawczyni, przy czym opis parcel katastralnych, z których powstała jest zbieżny z opisem dokonanym w sprawie i nie koliduj z nim. Z opinii biegłego sądowego geodetyK. C.z 11 czerwca 2007 r., przeprowadzonej w sprawie I Ns 239/13 wynika, iżdziałka (...)powstała z części parcel katastralnych(...),(...),(...).
(dowód: wyrok Sądu Rejonowy w Myślenicach w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem sprawnym z dnia 11.12.2013 r., sygn. akt I C 34/13, postanowienie Sądu Rejonowego w Myślenicach z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt I Ns 239/13 oraz opinia biegłego sądowego geodetyK. C.z 11 czerwca 2007 r. w tj sprawie).
Dokonując uzupełniających ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy opierał się na dokumentach urzędowych, których żadna ze stron nie kwestionowała
Sąd Okręgowy rozważył, co następuje:
Apelacja uczestniczki, jako bezzasadna, została oddalona. Sąd Okręgowy podziela w całości i przyjmuje za własne ustalenia Sądu Rejonowego i dokonane na ich tle rozważania prawne. Sąd Okręgowy sprostował oczywistą niedokładność wpunkcie II podpunkt czaskarżonego orzeczenia (art. 350 § 3 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.), poprzez wpisanie powierzchni przedmiotowejdziałki (...)oraz poprzez odwołanie się do wykazu synchronizacyjnego, zawartego w mapie do celów prawnych inż.A. N., przyjętej do(...) Ośrodka (...)w dniu 9 lipca 2012 r. za nr(...). Wykaz ten winien stanowić integralną części postanowienia.
Zarzuty apelacji były oczywiście bezzasadne. Zważyć należy, iż uczestniczkaR. B.wyraziła w apelacji obawę odnośnie oznaczenia nieruchomości objętych postanowieniem - w odniesieniu do dz.(...). Sąd Rejonowy opisując te działkę wskazał, iż stwierdza nabycie własności przez zasiedzenie dz.(...)odpowiadającej wraz dz.(...), dz.(...)parcelom gruntowym: pgr.(...)objętejKW (...), pgr.(...)powstałej z podziału pgr.(...), pgr.(...)powstałej z podziału pgr.(...), która powstała z podziału cz. pgr.(...)oraz pgr.(...)- objętym Zd(...)(dla zaginionej Lwh(...)gm. kat.W.), prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Myślenicach Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą wD.. Opis Sądu Rejonowego nie budzi wątpliwości co do tego, iż przedmiotem zasiedzenia była wyłącznie dz.(...). Dla jasności opisu, ponieważ działka ta powstała z różnych ciał katastralnych, Sąd Rejonowy odwołał się dodziałek ewidencyjnych (...), które wprawdzie nie były przedmiotem orzekania ale powstały z tych samych parcel katastralnych choć ich odrębnych fizycznie części. Sąd I instancji wyjaśnił powyższe w uzasadnieniu postanowienia. Powyższy opis spełnia wymogi ustawowe i w ocenie Sądu Okręgowego, ułatwi zidentyfikowanie działek. Zważyć należy Sąd Rejonowy orzekał w tym zakresie zgodnie z § 136 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r., Regulamin urzędowania sądów powszechnych, w myśl którego w postanowieniu stwierdzającym zasiedzenie własności nieruchomości należy określić nieruchomość według zasad obowiązujących w przepisach o prowadzeniu ksiąg wieczystych, tj. m.in. według ewidencji gruntów. Nadto wskazać należy, iż w niniejszej sprawie nie było konieczności dokonywania podziału żadnej nieruchomości. Zarówno przedmiotowadziałka (...), jak i działka apelującej(...)figurują w wypisie z rejestru gruntów a zatem to ewidencyjne określenie jest aktualnie obowiązujmy.
Uczestniczka zarzucała, iż przez niewłaściwy opis nieruchomości i wymienienie w nim parcel które nie utworzyłydziałki (...)a jedynie jejdziałkę (...), naruszona została jej własność. Jej twierdzenia jakoby w aktach Sądu Rejonowego w Myślenicach I C 34/13 i I Ns 239/13 złożone zostały dokumenty, z których wynika, iż opis nieruchomości zawarty w zaskarżonym punkcie postanowienia jest wadliwy i istocie wymienia parcele, stanowiące jej własność nie zostały wykazane. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, iż w aktach sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem sprawnym I C 34/13 w ogóle brak takich dokumentów, zaś z dokumentów w aktach sprawy o zasiedzenie I Ns 239/13, w tym z opinii biegłego geodety wynika opis zbieżny w wykazem synchronizacyjnym, na podstawie którego orzekł Sąd I instancji. Reasumując – apelacja była bezzasadna, a podniesione w niej zarzuty nietrafne.
Mając powyższe na uwadze orzeczono na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.Odnośnie kosztów postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy uznał, iż wniosek wnioskodawców o zasądzenie od uczestniczki kosztów zastępstwa prawnego jest zasadny. Interesy stron były niewątpliwie sprzeczne. Nie bez znaczenia jest, iż sama uczestniczka miała możliwość składania wniosku o sprostowanie orzeczenia, czego nie uczyniła. Co znamienne opisdziałki (...), dokonany przez Sąd Rejonowy w sprawie jej wniosku (I Ns 239/13) nie wzbudził jej wątpliwości. Stosując regułę wyrażoną wart. 520 § 3 k.p.c.Sąd Okręgowy zasądził od apelującej na rzecz wnioskodawców solidarnie kwotę 600 złotych tytułem zastępstwa ich profesjonalnego pełnomocnika radcy prawnego (wartość przedmiotu zaskarżenia 15000 zł – protokół z 27.07.2014 r.). Sąd Okręgowy orzekł w tym zakresie w oparciu o treść § 12 ust. l pkt l w zw. z § 6 pkt 5 w zw. z§ 7 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U.z 2002 r., Nr 163, poz. 1349, z późn. zm.) - (Okoliczność, iż uczestniczka była zwolniona od kosztów postępowania w całości nie zwalniał jej od obowiązku zwrotu kosztów na rzecz przeciwnika procesowego (art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Kwoty nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu odwoławczym, pokryte zostaną przez Sąd Okręgowy w Krakowie.