Sąd Okręgowy w Szczecinie
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 2049/13
Data wyroku: 2014-06-13 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Monika Miller-Młyńska
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 102 kpc, § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Sygn. akt VI U 2049/13

POSTANOWIENIE
Dnia 13 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Monika Miller-Młyńska

Protokolant:

st. sekr. sądowy Katarzyna Herman

po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2014 r. w Szczecinie
sprawy(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wS.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
z udziałemP. I.,M. K.
o wysokość podstawy wymiaru składek
na skutek odwołania(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wS.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
z dnia 05 września 2013 roku Nr(...);(...)
postanawia:

1
umorzyć postępowanie w sprawie;

2
zasądzić od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.na(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wS.kwotę 360 (trzystu sześćdziesięciu) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.

UZASADNIENIE
Decyzją z 5 września 2013 roku, nr(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz ubezpieczenie zdrowotneP. I.jako pracownika płatnika składek(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.w wyniosła w maju 2012 r. 4552,00 zł (podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe i wypadkowe) oraz 3927,92 zł (podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia zdrowotne).
Decyzją z dnia 5 września 2013 roku, nr(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz ubezpieczenie zdrowotneM. K.jako pracownika płatnika składek(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.w wyniosła w grudniu 2012 r. 4650,00 zł (podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe i wypadkowe) oraz 4012,48 zł (podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia zdrowotne).
W uzasadnieniach powyższych decyzji organ rentowy wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że zainteresowane, będące pracownicamispółki (...)wS.jednocześnie wykonywały prace w ramach umów o dzieło na rzecz(...) sp. z o.o.wS.. Organ rentowy stanął na stanowisku, że zainteresowane zawarły wprawdzie umowy o dzieło z osobą trzecią (spółką (...)), jednakże w rzeczywistości w ramach tych umów wykonywały nadal prace na rzecz swojego pracodawcy– (...) sp. z o.o.Uznał bowiem, iż rezultaty umów o dzieło łączących zainteresowane zespółką (...)były ściśle związane z profilem i działalnościąspółki (...). Przyjął, że zakresy czynności zainteresowanych jako pracownikówspółki (...)były zbieżne z zakresem ich czynności jako wykonawców umów o dzieło na rzeczspółki (...). Zdaniem organu rentowego,(...)jako wyłączny dystrybutor systemu P&I Loga stawał się beneficjentem usług świadczonych przezspółkę (...), zajmującą się usługami programistycznymi i outsourcingowymi.
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.odwołała się od powyższych decyzji, wnosząc ich zmianę i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. ustalenie, że w wymienionych w decyzjach okresach podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia dla zainteresowanych była zgodna z zadeklarowaną przez płatnika. Dodatkowo płatnik wniósł o zasądzenie od organu rentowego na swoją rzecz kosztów procesu wg norm przepisanych.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołań i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na odwołanie podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach.
Postanowieniami z 30 stycznia 2014 roku Sąd Okręgowy połączył powyższe sprawy do wspólnego rozpoznania i wyrokowania.
W toku postępowania sądowego, pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. (data wpływu 6 czerwca 2014 r.) organ rentowy wniósł o umorzenie postępowania i nieobciążanie go kosztami zastępstwa procesowego, wskazując że decyzją z dnia 26 maja 2014 r. nr 300 uchylił w całościdecyzję nr (...)r., i stwierdził, iż nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczneM. K.jako pracownika płatnika składek(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.przychód uzyskany w grudniu 2012 r. z tytułu umów o dzieło wykonywanych na rzecz płatnika(...) sp. z o.o.wS.. Z kolei decyzją z dnia 26 maja 2014 r. nr 301 uchylił w całościdecyzję nr (...)r. i stwierdził, iż nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczneP. I.jako pracownika płatnika składek(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.przychód uzyskany w maju 2012 r. z tytułu umów o dzieło wykonywanych na rzecz płatnika(...) sp. z o.o.wS.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku ponownej analizy akt sprawy organ rentowy stwierdził, że brak jest podstaw by uznać, że zainteresowane wykonując umowy o dzieło zawarte z(...) sp. z o.o.i uzyskując z tego tytułu przychód wykonywały pracę na rzecz swojego pracodawcy tj. s półki(...) sp. z o.o.
Spółka (...)w piśmie procesowym z dnia 9 czerwca 2014 r. również wniosła o umorzenie postępowania wobec wydania przez ZUS nowych decyzji z dnia 26 maja 2014 r. nr 300 i 301. Dodatkowo zgłosiła żądanie zasądzenia od organu rentowego na swoją rzecz kosztów procesu wg norm przepisanych.
Sąd zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisuart. 355 § 1 k.p.c., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew, albo jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. Zgodnie zart. 47713k.p.c.zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji nie ma wpływu na bieg sprawy.
W związku z tym, że obie zaskarżone decyzje ZUS O/S.z dnia 5 września 2013 r. (nr(...)2013 r. oraz(...)) wskutek ich uchylenia decyzjami z dnia 26 maja 2014 r. nr(...)i(...)zostały wycofane z obrotu prawnego, wydanie wyroku w sprawie z odwołania od nieistniejących obecnie decyzji stało się zbędne (został zrealizowany cel, dla którego złożono odwołanie od decyzji organu rentowego). Strony postępowania złożyły przy tym zgodne wnioski o umorzenie postępowania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 13 § 2 k.p.c.w zw. zart. 355 § 1 i 2 k.p.c.Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia.
O kosztach procesu orzeczono na podstawie przepisówart. 98 § 1 i 3w zw. zart. 99 k.p.c.oraz§ 2 ust. 1 i 2w zw. z§ 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. 2002 nr 163 poz. 1349 z późn. zm.).
Sąd uznał, że w niniejszej sprawie wynagrodzenie pełnomocnika odwołującej się spółki będącego radcą prawnym powinno zostać ustalone na podstawie § 6 przywołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Nie uszło uwadze sądu, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych wymienione są w przepisie § 11 ust. 2 rozdziału 3, zgodnie z którym w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego stawki minimalne wynoszą 60 zł. W ocenie sądu w niniejszej sprawie brak jest jednak podstaw do zastosowania tej właśnie regulacji. Niniejsza sprawa nie była bowiem ani sprawą o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego, ani sprawą o podleganie ubezpieczeniom społecznym, lecz sprawą, której przedmiotem była wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Składki zaś nie są świadczeniami pieniężnymi z ubezpieczenia społecznego, lecz świadczeniami na to ubezpieczenie. Dlatego też wykładnia gramatyczna § 11 ust. 2 rozporządzenia przemawia przeciwko przyjęciu, że obejmuje on także sprawy takiej kategorii jak niniejsza. Wyłączenie spraw o składki na ubezpieczenie społeczne z zasad wynagrodzenia radców prawnych przewidzianych w omawianym § 11 ust. 2 wynika także z wykładni celowościowej tego przepisu. Ma on bowiem na celu ochronę interesów świadczeniobiorców ze względu na społeczny charakter tych świadczeń. Stawki radców prawnych ustalone w § 11 ust. 2 znacznie odbiegają od stawek przewidzianych w § 6 rozporządzenia – są od nich niższe. Brak jest przesłanek do przyjęcia, że przywilejem niższych wynagrodzeń dla radców prawnych mają być objęte sprawy, w których stronami są podmioty zobowiązane do płacenia składek na ubezpieczenia społeczne.
Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę, że przepisu § 11 ust. 2 rozporządzenia odnosi się do świadczeń określonych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS oraz do innych ustaw regulujących prawa do emerytur i rent oraz dodatków do tych świadczeń. W ocenie sądu z treści § 11 ust. 2 rozporządzenia nie można wysnuć wniosku, że zawiera on jedynie przykładowe wyliczenie spraw z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego, w których wynagrodzenie radcy prawnego jest ustalone według zasad określonych w tym przepisie. Nie można wykluczyć, że w konkretnej sprawie o świadczenia, o których mowa w § 11 ust. 2 rozporządzenia, konieczna będzie szersza interpretacja treści tego przepisu, ale w kierunku pojęcia emerytury, renty, dodatków do tych świadczeń oraz zasiłków. Nie można jednak przyjąć że w katalogu spraw wymienionych w § 11 ust. 2 mieszczą się też sprawy o składki na ubezpieczenie społeczne, a więc na finansowanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie. W konsekwencji § 11 ust. 2 rozporządzenia zawiera katalog spraw zawężony w stosunku do treściart. 476 § 2 k.p.c.
Wymaga podkreślenia, że analogiczny pogląd był już wielokrotnie prezentowany przez Sąd Najwyższy, m.in. w uchwale z 9 marca 1993 r., II UZP 5/93 (OSNCP 1993 nr 11, poz. 194). Uchwała ta została wprawdzie wydana na gruncie nieobowiązującego już stanu prawnego, jednakże analizowane w niej przepisyrozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 czerwca 1992 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w postępowaniu przed organami wymiaru sprawiedliwości(Dz.U. Nr 48, poz. 220) są analogiczne do będących przedmiotem interpretacji w tej sprawie. Poglądy wyrażone w tej uchwale były aprobowane w późniejszym orzecznictwie i stosowane w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczących przeniesienia na członków zarządu zobowiązań spółki za zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zdaniem Sądu Najwyższego, w tych sprawach wynagrodzenie radcy prawnego winno być określone na podstawie § 6 rozporządzenia, czyli według wartości przedmiotu sporu, a nie według stawki z § 11 ust 2 rozporządzenia (postanowienia Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2009 r., I UZP 1/09, OSNP 2011 nr 5-6, poz. 86 i z 12 stycznia 2012 r., I UZ 47/11, LEX nr 1215612). Za odosobniony należy uznać pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z 22 lutego 2012 r., II UZ 60/11 (LEX nr 1211155), w którym dopuszczono (na podstawie § 5 rozporządzenia) stosowanie stawki z § 11 ust. 2 w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (z zastrzeżeniem, że sprawa, w której taki pogląd został przyjęty "stanowi przypadek trudny", niedający się łatwo zakwalifikować).
Kierując się więc przytoczonymi względami sąd uznał, że w niniejszej sprawie, jako że zaskarżone decyzje dotyczyły określenia wysokości podstawy wymiaru należnych składek na ubezpieczenia społeczne wynagrodzenie radcy prawnego winno być określone na podstawie § 6 rozporządzenia, czyli według wartości przedmiotu sporu, a nie według stawki z § 11 ust 2 rozporządzenia (postanowienia Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2009 r., I UZP 1/09, OSNP 2011 nr 5-6, poz. 86 i z 12 stycznia 2012 r., I UZ 47/11, LEX nr 1215612, Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2013 r. I UZP 1/13 OSNP 2013/23-24/280, Biul.SN 2013/5/15).
Z uwagi na fakt, iż niniejsze postępowanie dotyczyło dwóch odrębnych spraw połączonych jedynie przez sąd technicznie do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, pełnomocnikowi należało przyznać wynagrodzenie liczone od każdej sprawy osobno. W odwołaniu oddecyzji nr (...)dot.M. K.jako wartość przedmiotu sporu wskazano kwotę 636 zł. W odwołaniu oddecyzji nr (...)dot.P. I.jako wartość przedmiotu sporu wskazano kwotę 676 zł. Stosownie do treści § 6 pkt 2 rozporządzenia stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 500 zł do 1.500 zł wynoszą 180 zł. Mając na uwadze wskazaną w odwołaniach wartości przedmiotu sporu (nie zakwestionowaną ani przez sąd, ani przez organ rentowy w trybieart. 25 § 1 i 2 k.p.c.) - sąd zasądził od organu rentowego na rzecz odwołującej się spółki kwotę 360 zł (2 x 180 zł zł) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Na zakończenie należy podkreślić, że w niniejszej sprawie sąd nie doszukał się przyczyn, dla których miałby odstąpić od obciążania organu rentowego kosztami procesu w niniejszej sprawie (o co wnioskowała pełnomocnik). Instytucja odstąpienia od obciążania strony kosztami procesu została uregulowana w przepisieart. 102 k.p.c.Ustawodawca ograniczył jednak możliwość jej zastosowania tylko do wypadków „szczególnie uzasadnionych”. W ocenie sądu w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do sięgnięcia po tę regulację. Umorzenie postępowania nastąpiło bowiem wskutek uznania przez organ rentowy, że brak było podstaw do wydania zaskarżonych w niniejszym procesie decyzji i – w konsekwencji - uchylenia obu decyzji. Oznacza to, że organ rentowy należy uznać za stronę przegrywającą proces, a co więcej – także za stronę, która ów proces sprowokowała, wydając zbyt pochopnie nieuzasadnioną decyzję. W tej sytuacji odwołującej się spółce należał się zwrot kosztów procesu, podjętych niewątpliwie w związku z celową w takich okolicznościach obroną (art. 98 § 1 k.p.c.).