Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
III Wydział Cywilny
Sygnatura akt: III C 291/14
Data wyroku: 2014-12-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Dietkow
Słowa kluczowe: Powództwo Przeciwegzekucyjne
Podstawa prawna: art. 840 § 1 pkt. 1 kpc

Sygn. akt III C 291/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 grudnia 2014 roku
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, Wydział III Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Ewa Dietkow
Protokolant: Małgorzata Szymanowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 roku wW.
sprawy z powództwaK. S.iM. W.
przeciwko(...) Bank Spółce AkcyjnejwW.
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności

1
pozbawia wykonalności w całości tytuł wykonawczy, którym jest bankowy tytuł egzekucyjny nr(...)wystawiony w dniu 19 listopada 2013 roku przeciwko dłużnikom solidarnymK. S.iM. W., a któremu Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim w dniu 06 grudnia 2013 roku nadał klauzulę wykonalności w sprawie sygn. akt I Co 1507/13 i zasądził koszty nadania klauzuli;

2
zasądza od pozwanego(...) Bank Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powodówK. S.iM. W.solidarnie 11.657,00 PLN (jedenaście tysięcy sześćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

III C 291/14

UZASADNIENIE
W pozwie nadanym w dniu 14 lutego 2014 roku powodowieK. S.iM. W.wnosili o:

1
pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, na podstawie którego wszczęta została egzekucja przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w WołominieH. S., tj. Bankowego Tytułu Wykonalności nr(...)z dnia 19 listopada 2013 roku, opatrzonego klauzulą wykonalności w dniu 6 grudnia 2013 roku;

2
uchylenie dokonanych czynności przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w WołominieH. S.dokonanych w ramach prowadzonej egzekucji o sygn.. Km 1090/1 tj. zajęcia zwrotów nadpłaty podatku dochodowego za rok ubiegły u Naczelnika Urzędu Skarbowego wW., zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wBanku (...), zajęcia wierzytelności z rachunku bankowegoBank (...), zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego(...) Bank (...)wS.;

3
ustalenie, że pomiędzy stronami w dniu 08.10.2013 r. została zawarta w formie ugody restrukturyzacyjna umowa dotyczącaumowy kredytowej nr (...)z dnia 16.06.2009 r. w której pozwany zobowiązał się nie dochodzić odsetek karnych wobec powódki, zaś ta miała tytułem zaciągniętego kredytu dokonywać dalszych spłat w postaci 100 rat każda po 2.000 zł począwszy od daty zawarcia ugody;

4
zasądzenie kosztów procesu wedle norm przepisanych.

Pozwany(...) Bank Spółka AkcyjnawW.wnosił o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Powodowie w dniu 10 października 2014 roku cofnęli pozew w pkt 3 i 6 pozwu (pkt 2, 3 jw.) i postanowieniem z dnia 18 18 listopada 2014 roku sąd umorzył postępowanie w tej części – k. 228.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dnu 16 czerwca 2009 roku powódkaK. S.zawarła z pozwanym umowę kredytu hipotecznego z kwotą kredytu 178.622,49 PLN, który miał być spłacany w 360 miesięcznych ratach kapitałowo odsetkowych – dowód – umowa k. 10. Zabezpieczeniem spłaty kredytu było poręczenie udzielone przezM. W.– okoliczność bezsporna. Strony umowy uzgodniły w § 21, iż w razie stwierdzenia przez Bank, że warunki udzielenia kredytu nie zostały dotrzymane, lub w razie zagrożenia terminowej spłaty kredytu z powodu złego stanu majątkowego kredytobiorcy, a w szczególności w przypadku niespłacenia dwóch rat odsetkowych lub odsetkowo-kapitałowych lub skierowani egzekucji do nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie spłaty kredytu, Bank może a) wypowiedzieć umowę kredytu w całości lub w części, b) zażądać dodatkowego zabezpieczenia spłaty kredytu bądź przedstawienia w określonym terminie programu naprawczego i jego realizacji po zatwierdzeniu przez Bank. Okres wypowiedzenia wynosi 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorcy – 7 dni – dowód – umowa k. 11. Wysokość rat kapitałowo-odsetkowych wynosiła 1.650,00 PLN miesięcznie – okoliczność niezaprzeczona przez pozwanego. Powódka nie uiściła opłaty za pełną ratę kredytu za jeden okres płatności – okoliczność przyznana przez pozwanego. Powódka była w trzeciej ciąży i zapomniała o terminie zapłaty raty kapitałowo-odsetkowej w listopadzie 2011 roku – dowód – zeznania powódki k. 251. Pozwany nie wzywał powodów do zapłaty, w dniu 15 października 2012 roku wypowiedział powodom umowę kredytu z zachowaniem 30 dniowego terminu wypowiedzenia – dowód – wypowiedzenie umowy k. 154, 155, dowód doręczenia k. 156. Pozwany zawiadomił powodów, że rozważy możliwość cofnięcia wypowiedzenia w przypadku uregulowania w okresie wypowiedzenia całości zaległych należności obejmujących kwotę 606,10 PLN tytułem należności kapitałowej, kwotę 1.132,97 PLN tytułem odsetek umownych, kwotę 4,46 PLN tytułem odsetek podwyższonych za opóźnienie, łącznie 1.743,53 PLN – dowód – wypowiedzenie k. 154, 155. Powódka kontaktowała się z pozwanym telefonicznie, pracownik pozwanego polecił płacenie rat w kwotach możliwych dla powodów – dowód – zeznania powódki k. 251-252. Powódka w formie pisemnej wnosiła o cofnięcie wypowiedzenia, pozwany odmawiał uwzględnienia wniosków powódki – dowód – pisma k. 31-36. Powodowie płacili od 2.000,00 do 10.000,00 PLN miesięcznie tytułem spłaty kredytu, łącznie spłacili kapitał w kwocie 130.000,00 PLN – dowód – zeznania powódki k. 252, historia rachunku k. 22-28. W dniu 4 października 2013 roku pozwany wezwał powodów do zapłaty solidarnie kwoty 160.023,81 PLN tytułem kapitału, 33.361,56 PLN tytułem odsetek, łącznie 193.385,37 PLN – dowód – wezwania k. 152, 153. W dniu 19 listopada 2013 roku pozwany wystawił przeciwko powodom Bankowy Tytuł Egzekucyjny na kwotę łącznie 195.653,75 PLN – dowód – BTE k. 38. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim nadał klauzulę wykonalności temu BTE przeciwko powodom jako dłużnikom solidarnym – dowód – postanowienie k. 39. Przeciwko powodom na wniosek pozwanego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Wołominie prowadzi postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 1090/14 – okoliczność bezsporna.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Powództwa przeciwegzekucyjne są merytorycznym środkiem obrony przeciwko niezgodnej z prawem egzekucji, zarówno, co do samej jej zasadności jak i dopuszczalności. Mają one skutek konstytutywny i zaliczane są do powództw o ukształtowanie prawa. Wyrok uwzględniający powództwo tworzy nowy stan prawny, co do postępowania egzekucyjnego. Powództwo opozycyjne nie narusza prawomocności tytułu egzekucyjnego, lecz jedynie pozbawia lub ogranicza jego wykonalność –Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz, red. Z.Resich, W.Siedlecki, Warszawa 1969 s. 1148-1152. Dłużnik wnosząc powództwo przeciwegzekucyjne, powinien sprecyzować w pozwie, o jaki tytuł chodzi oraz w jakim zakresie domaga się pozbawienia czy ograniczenia jego wykonalności. Powodowie domagali się pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości. Podstawa powództwa opozycyjnego zart. 840 § 1 pkt 1 k.p.c.stwarza dłużnikowi możliwość żądania pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym, niebędącym orzeczeniem sądu. Co do możliwości wystąpienia z powództwem przeciwegzekucyjnym przez dłużników banku wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 listopada 2003 roku w sprawie III CZP 78/03, publ. Prok.i Pr.-wkł. 2004/6/36 i LEX nr 108036. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w tym orzeczeniu co do podniesienia w takim powództwie wszelkich zarzutów materialnoprawnych dotyczących wierzytelności banku, objętej bankowym tytułem egzekucyjnym zaopatrzonym w sądową klauzulę wykonalności. „Chodzi tu o zarzuty powstałe przed wystawieniem bankowego tytułu egzekucyjnego, przed wydaniem klauzuli wykonalności i po jej wydaniu. W grę mogą wchodzić np. zarzuty nieistnienia roszczenia banku lub istnienia roszczenia w mniejszej wysokości niż ujęte w tytule, nienastąpienia wymagalności roszczenia (mimo umieszczenia w b.t.e. oświadczenia banku innej treści). Nie można również wykluczyć zarzutu naruszenia prawa (art. 5 k.c.). Nie oznacza to jednak, że przepisart. 5 k.c.mógłby stać się samoistną podstawą powództwa przeciwegzekucyjnego zart. 840 k.p.c.Inna sytuacja ukształtowałaby się wówczas, gdyby istniały podstawy do uznania, że doszło do nadużycia prawa w wyniku wykonywania przez bank odpowiedniego uprawnienia kształtującego wynikającego z umowy kredytowej (np. wypowiedzenie umowy kredytowej). Wykonywanie przez bank takiego uprawnienia kształtującego mogłoby być oceniane z punktu widzenia przepisuart. 5 k.c.i w rezultacie prowadzić do wniosku, że dokonane przez bank wypowiedzenie umowy kredytu (ze względu na istnienie określonych okoliczności) nie mogło być uznane za skuteczne wobec kredytobiorcy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie wyklucza się możliwości dokonywania takiej oceny prawnej wykonywania przez bank uprawnień kształtujących, wynikających z umowy kredytowej (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 1987 r., IV CK 195/87, OSP 1990, nr 9, poz. 327). Istniałyby wówczas podstawy do wystąpienia przez kredytobiorcę z powództwem na podstawieart. 840 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ przeczyłby on zdarzeniom, na których oparto klauzulę wykonalności przeciwko niemu. Nieskuteczność wypowiedzenia umowy kredytowej przez bank w świetle przepisuart. 5 k.c.oznaczałoby bowiem niepowstanie w ogóle wobec kredytobiorcy roszczenia banku o zwrot kredytu, ujawnionego w b.t.e.”. Powodowie dowiedli, że roszczenie pozwanego nie istnieje, gdyż wypowiedzenie dokonane w dniu 15 października 2012 roku było bezskuteczne wobec powodów. Stosownie do przepisu § 21 umowy kredytowej wypowiedzenie przez pozwanego umowy mogło nastąpić skutecznie tylko w razie zagrożenia terminowej spłaty kredytu z powodu złego stanu majątkowego kredytobiorcy, a w szczególności w przypadku niespłacenia dwóch rat odsetkowych lub odsetkowo-kapitałowych. Tymczasem pozwany bezspornie przyznał, że wypowiedzenie nastąpiło wobec niezapłacenia przez powodów jednej raty odsetkowo-kapitałowej. Pozwany nie udowodnił, że powodowie nie dotrzymali warunków kredytu, a także istnienia zagrożenia terminowej spłaty kredytu z powodu złego stanu majątkowego kredytobiorcy. Już z samego wypowiedzenia wynika, że zaległość powodów wynosi ledwie 1.743,53 PLN, a odsetki za opóźnienie wynoszą kwotę 4,46 PLN. Powodowie wykazali, że doszło do przeoczenia płatności tylko jednej raty odsetkowo-kapitałowej, a także płacenie przez nich po wypowiedzeniu umowy kredytu w kwotach od 2.000,00 PLN do 10.000,00 PLN miesięcznie. Powódka prowadzi działalność gospodarczą i nie było żadnego zagrożenia terminowej spłaty kredytu lub wątpliwości co do jej złego stanu majątkowego. Wypowiedzenie umowy kredytowej i postawienie w stan wymagalności całego kredytu jest sprzeczne z treścią zobowiązania pozwanego zawartego w umowie kredytowej. Nie podjęcie przez pozwanego zobowiązania cofnięcia wypowiedzenia w razie uregulowania całości zaległych należności w kwocie 1.743,53 PLN jest nadużyciem prawa podmiotowego przez pozwanego. Przede wszystkim Sąd uznał, że pozwany dokonał wypowiedzenia umowy kredytowej sprzecznie z umową stron, a więc nieskutecznie wobec powodów. Powodowie nie zalegali z płatnością dwóch rat odsetkowo-kapitałowych. Pozwany nie wezwał powodów do zapłaty tej jednej zaległej raty odsetkowo-kapitałowej. Bezpodstawnie doszło do wypowiedzenia umowy. Następnie pozwany tak prowadził negocjacje z powodami, że płacili oni znacznie wyższe raty niż umówione, zapłacili zaległość, a pozwany nie cofnął wypowiedzenia. Nawet jeśli przyjąć, że pozwany miał prawo wypowiedzenia umowy na podstawie § 21 umowy, to wykonanie przez pozwanego tego uprawnienia kształtującego Sąd ocenił z punktu widzenia przepisuart. 5 k.c.i uznał, że dokonane przez pozwanego wypowiedzenia umowy kredytu nie mogło być uznane za skuteczne wobec powodów. Pozwany wykorzystał silniejszą swoją pozycję kredytodawcy wobec kredytobiorcy, nie potraktował powodów zgodnie z zasadami kodeksu etyki bankowej, opublikowanymi przez Związek Banków Polskich, którego członkiem jest pozwany. Nie postępował także zgodnie z zasadami obsługi swoich klientów, opracowanymi przez rzecznika klienta pozwanego.
Powodowie dowiedli, że ich zobowiązanie wobec powoda, a wynikające z tytułu egzekucyjnego – BTE, któremu sąd nadał klauzulę wykonalności nie istnieje. Dowiedli, że umowa kredytowa z dnia 16 czerwca 2009 roku nadal wiąże jej strony, gdyż nie została wypowiedziana skutecznie przez pozwanego.
To wszystko mając na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach procesu Sąd orzekł na mocyart. 98 § 1, § 3 k.p.c.. Wynagrodzenie pełnomocnika powodów wynika z przepisu§ 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2013 roku poz. 461).