Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 485/13
Data wyroku: 2014-03-26 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SSO  Maciej Flinik
Podstawa prawna: art. 34  ust. 1 ustawy z  dnia  30 października 2002 r. o ubezpieczeniu  społecznym  z  tytułu  wypadków  przy pracy  i  chorób  zawodowych

Sygn. akt.

VI U 485/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia

26 marca 2014r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
na rozprawie w składzie:

Przewodniczący:

SSO Maciej Flinik

Protokolant:

st. sekr. sądowy Agnieszka Kozłowska

po rozpoznaniu w dniu

12 marca 2014r.

wB.

odwołania

Przedsiębiorstwa Produkcyjno Usługowo-Handlowego (...)

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.

z dnia

11 grudnia 2012 r.

Nr

(...)
(...)

w sprawie

Przedsiębiorstwa Produkcyjno Usługowo-Handlowego (...) Spółka JawnawB.

przeciwko:

Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.

o składki

1/Zmienia zaskarżone decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.z dnia 11 grudnia 2012r., nr(...),(...)w ten sposób, iż stopa procentowa składki na ubezpieczenie społeczne obowiązująca płatnika składekPrzedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo-Handlowe (...) Spółka JawnawB.w roku składkowym od 1 kwietnia 2011r. do 31 marca 2012r. oraz od 1 kwietnia 2012r. do 31 marca 2013r. nie ulega podwyższeniu o 50 %.
2/ Zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.na rzeczPrzedsiębiorstwa Produkcyjno Usługowo-Handlowego (...) Spółka JawnawB.kwotę 120 zł. ( sto dwadzieścia złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

Sygn. akt VI U 485/13 UZASADNIENIE
PPUH (...) spółka jawnawŻ.wniosła odwołania od dwóch decyzji(...) OddziałwB.wydanych w dniu 11 grudnia 2012, którymi orzeczono , iż w latach składkowych od 1 kwietnia 2011 r. do 31 marca 2012 r. oraz od 1 kwietnia 2012 r. do 31 marca 2013 r. stopę procentową składki na ubezpieczenie społeczne obowiązującą płatnika składek podwyższa się o 50 %. W uzasadnieniu odwołująca się spółka podnosiła, iż podany pierwotnie przez pracownika spółki kod(...)((...)) odpowiada strukturze rocznych przychodów firmy ( której około 80 % przychodów stanowi sprzedaż detaliczna ), odpowiada również strukturze zatrudnienia w firmie ( nieco ponad 30 osób na około 70 zatrudnionych to sprzedawcy lub pracownicy obsługi sprzedaży) , wreszcie kod ten był zgodny z kodem, który GUS wskazuje z własnej inicjatywy ( zapewne na podstawie sprawozdań F -01 ) dla firmy za pośrednictwem portalu sprawozdawczego. Tym kierował się pracownik ustalając rodzaj przeważającej działalności i następnie podając dane w deklaracji ZUS IWA za rok 2011r. - dbałością o przedstawienie stanu faktycznego . Prezentując dane pracownik spółki był w pełni przekonany o ich prawdziwości i zgodności . Podany przez pracownika kod nie może być traktowany jako podanie nieprawdziwych danych , ponieważ jest to kod odpowiadający jednej z grup działalności wynikających zarówno z wpisu do KRS jak i z rejestru REGON. Nawet gdyby przyjąć wybór przeważającej działalności zgodnie z zasadą „ pierwsze z brzegu” to dane podane przez pracownika można uznać jedynie za „ nieprawidłowe „, a nie za „ nieprawdziwe”. Odwołująca potwierdziła, iż jednym z elementów jej działalności była i jest produkcja wyrobów mięsnych , nie jest to jednak działalność przeważająca. W sytuacji posiadania 14 –tu sklepów firmowych przy ugruntowanej pozycji na rynku jest rzeczą oczywistą , że likwidacja produkcji prowadziłaby jedynie do konieczności zapewnienia sobie towarów handlowych ze źródła zewnętrznego i nie miałaby istotnego wpływu na obroty i kondycję finansową firmy. Gdyby natomiast likwidacji uległa sprzedaż detaliczna, w krótkim czasie mogłoby dojść do całkowitej utraty przychodów i płynności finansowej firmy, co jest dodatkowym argumentem pokazującym , że w chwili obecnej istotę istnienia firmy stanowi sprzedaż detaliczna, a nie produkcja . Przyjęcie zatem stawek ubezpieczeniowych w wysokości odpowiednio 1, 73 % i 1 , 53 % ( wynikającej z(...)) prowadzi do poniesienia przez firmę ryzyka ubezpieczeniowego niezgodnego z narażeniami zawodowymi , jakie w rzeczywistości ponoszą pracownicy firmy. Tym bardziej niecelowe i niesprawiedliwe jest wymierzenie płatnikowi sankcji w postaci 50 % zwyżki stawki ubezpieczenia za przedmiotowy okres .
W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu argumentował, iż w wyniku przeprowadzonej w spółce kontroli ustalono, iż płatnik w informacjach ZUS IWA za lata 2009 -2011 r. wykazał nieprawidłową liczbę ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia wypadkowego , ponadto w informacjach ZUS IWA za lata 2009 – 2011 płatnik wskazał nieprawidłowy rodzaj działalności wg(...)zamiast(...). W trakcie kontroli płatnik złożył stosowne korekty dokumentów , w efekcie pozwany ponownie ustalił wysokość stopy procentowej na ubezpieczenie wypadkowe w dwóch latach składkowych w wysokości odpowiednio 1,73% i 1,53 % , w miejsce deklarowanych przez płatnika 1, 12% i 1,46 %. Organ rentowy wskazał, iż z załączonej do akt kontroli informacji rejestru REGON wynika, że przeważającym rodzajem działalności odwołującej się spółki wg(...)2007 jest produkcja wyrobów z mięsa , wyłączając wyroby z mięsa drobiowego – kod(...). Tym samym wskazany przez płatnika za lata 2009 – 2011 rodzaj działalności powinien być zgodny z kodem(...). Podanie przez płatnika innego kodu niż określony w rejestrze REGON jest nieprawidłowe. Płatnik składek nie był bowiem uprawniony do samodzielnego określenia w informacji ZUS IWA kodu przeważającej działalności, który wg niego jest właściwy dla prowadzonej działalności . Jeżeli kwestionuje ustalony dla niego rodzaj działalności podany w rejestrze REGON , powinien podjąć działania zmierzające do zmiany zapisów w rejestrze. Podanie przez płatnika składek rodzaju działalności wg(...), co było niezgodne z rejestrem REGON doprowadziło do zaniżenia składki na ubezpieczenie wypadkowe w kolejnych latach składkowych. Wobec powyższego zakład w oparciu o art. 34 ustawy wypadkowej wymierzył składki w wysokości 2,60 % i 2 , 34 %, podwyższając o 50 % składkę obowiązującą na cały rok składkowy
Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje :
Odwołująca się -Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Usługowo – Handlowe (...) spółka jawnawŻ.zajmuje się produkcją i sprzedażą mięsa. W latach 2003 – 2013 ilość pracowników zatrudnionych w spółce przy sprzedaży mięsa ( świadczących pracę na stanowiskach sprzedawców oraz obsługi sprzedaży ) ulegała systematycznemu zwiększaniu od w granicach od 16 – 18 ( sprzedawcy ) i od 3 – 4 ( administracja i obsługa sprzedaży ) w roku 2003 r. do 28 – 31 ( sprzedawcy ) oraz 5 – 8 ( administracja i obsługa sprzedaży w 2013 r. W tym samym czasie liczba pracowników zatrudnionych w spółce przy produkcji mięsa ( świadczących pracę na stanowiskach produkcyjnych oraz uczniów ) wzrastała również , ale wolniej - od 12 do 14 osób ( produkcja ) i 6-8 uczniów w 2003 r. do 19 -21 pracowników produkcyjnych i 5 – 8 uczniów w 2013 r. W latach 2010 – 2012 pracownicy produkcji stanowili odpowiednio 18,84, 20, 05 i 20, 16 % ogółu zatrudnionych w spółce , pracownicy zatrudnieniu na stanowiskach sprzedawców odpowiednio 27,09, 28, 11 i 28,36 % ogółu zatrudnionych , a pracownicy obsługi handlowej 4 % ogółu zatrudnionych ( pozostali to pracownicy gospodarczy i administracja). Przychód spółki ze sprzedaży detalicznej w latach 2011 – 2013 r. oscylował wokół 75 – 85 % przychodu spółki. W roku 2008 lub 2009 r. pracownik odwołującej sięspółki - (...)w deklaracji ZUS IWA zmienił figurujący do tej pory kod(...)( produkcja mięsa z wyłączeniem drobiowego ) na odpowiadający rzeczywiście dominującej w spółce działalności polegającej na sprzedaży detalicznej mięsa - kod(...). Zmiany takiej spółka nie dokonała jednak w gusowskim rejestrze REGON ( tam nadal na pierwszym miejscu figurował kod(...)) . Spółka podała również niewłaściwą liczbę ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia wypadkowego - w 2009 73 zamiast 72, w 2010 r. 69 zamiast 74 , w 2011 r. 68 zamiast 75. Po kontroli przeprowadzonej przez pracownika ZUS i jego sugestii odnośnie celowości skorygowania kodu z(...)na(...)jako odpowiadający rodzajowi działalności spółki wynikającemu z rejestru REGON, odwołująca dokonała takiej korekty powracając do poprzedniego kodu -(...). Obecnie spółka ponownie wykazuje kod(...)jako odpowiadający przedmiotowi jej dominującej działalności ( sprzedaż detaliczna ) . Zmiana kodu na powyższy -(...)( ujednolicenie kodu z tym widniejącym w deklaracji IWA ) została także wprowadzona w rejestrze REGON. Niewłaściwe podanie ilości osób zgłoszonych do ubezpieczenia wypadkowego nie spowodowało zaniżenia wysokości składek
/ dowód : zestawienie k. 32 – 33 , zeznania odwołującego się -(...) spółki jawnej (...)- e protokół k. 50 v , świadkaM. T.- e protokół k. 13 oraz dokumentacja finansowa w teczce dołączonej do akt połączonej sprawy VI U 486/13 akt /
Powyższy stan faktyczny Sąd Okregowy ustalił na podstawie przedłożonej do sprawy dokumentacji ( której miarodajności nie ma podstaw kwestionować ) oraz korespondujących z nimi zeznań świadka i odwołującego się ( te są w pełni zgodne ze sobą ) .
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie . Stosownie do treściart. 34 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych( DZ. U. 2002 Nr 199 poz. 1673 z późń. zm. ) jeżeli płatnik składek nie przekaże danych lub przekaże nieprawdziwe dane, o których mowa wart. 31, co spowoduje zaniżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe, Zakład ustala, w drodze decyzji, stopę procentową składki na cały rok składkowy w wysokości 150 % stopy procentowej ustalonej na podstawie prawidłowych danych. Płatnik składek zobowiązany jest opłacić zaległe składki wraz z odsetkami za zwłokę.Ust. 2stanowi, że jeżeli płatnik składek nie przekaże danych lub przekaże nieprawdziwe dane, o których mowa wart. 31, co spowoduje zawyżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe, Zakład ustala stopę procentową składki na cały rok składkowy w wysokości stopy procentowej ustalonej na podstawie prawidłowych danych. W myślust. 3przepisust. 1 i 2stosuje się odpowiednio do płatników składek, o których mowa wart. 28 ust. 1 i art. 33 ust. 1 i 2, którzy nieprawidłowo ustalili liczbę ubezpieczonych lub grupę działalności, przy czym, jeżeli płatnik składek stwierdzi nieprawidłowość, obowiązany jest on ponownie ustalić stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe we własnym zakresie. Zgodnie zust. 4w przypadku, o którym mowa wust. 1 i 2, płatnik składek zobowiązany jest złożyć brakującą informację lub dokonać korekty nieprawidłowej informacji.
Mając powyższe na uwadze , w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie można byłoby co najwyżej ( jak słusznie podnosi strona pozwana ) rozważać kwestię podania przez odwołującą się spółkę danych nieprawidłowych, a nie danych nieprawdziwych . Owszem, niewątpliwym uchybieniem odwołującej się był brak aktualizacji kodu w rejestrze REGON - pozostawienie na pierwszym miejscu jako dominującej działalności produkcji mięsa ( kod(...)) zamiast wprowadzenia kodu prawidłowego tj. sprzedaży detalicznej mięsa ( kod(...)) w sytuacji, w której w deklaracjach ZUS IWA za lata 2009 – 2011 wskazywano drugi z kodów ( sprzedaż mięsa z wyłączeniem drobiowego ) . Po pierwsze jednak kod(...)widniał w rejestrze REGON ( tyle , że na dalszym miejscu ) jako jeden z rodzajów prowadzonej przez spółkę działalności , po drugie natomiast i co ważniejsze to własnie ten kod odpowiadał rzeczywiście przeważającej działalności spółki ( spółka od 75 do 85 % dochodów uzyskuje ze sprzedaży detalicznej mięsa , a nie z jego produkcji ) Tym samym nie sposób mówić o celowym wprowadzeniu przez odwołującą organu rentowego w błąd tj. podaniu nieprawdziwych danych w celu zaniżenia składki wypadkowej, tylko co najwyżej o formalnym uchybieniu ( braku zmiany kodu w rejestrze REGON na właściwy, ) co na skutek złożenia deklaracji ZUS IWA z kodem właściwym -(...)do niezgodności pomiędzy kodem deklarowanym , a tym widniejącym w REGON. Tymczasem  jedynie zawinione zachowanie płatnika kwalifikuje się do subsumcji przepisu art. 34 ustawy wypadkowej . Świadczy o tym nie tylko sam przepis stwierdzający o konieczności opłaty odsetek jedynie za zwłokę, ale także przepis karnoprawnyart. 219 k.k., który to statuuje umyślny czyn zabroniony polegający na niedopełnieniu obowiązków związanych z ubezpieczeniami społecznymi. Jeśli zatem płatnik składek przekazał obiektywnie nieprawdziwe dane, będąc przekonanym o ich zgodności z rzeczywistością, odpada podstawa dla naliczenia mu stopy procentowej składki na cały rok składkowy w wysokości 150% stopy procentowej ustalonej na podstawie prawidłowych danych ( patrz komentarz S. Samol Oficyna ). W zaistniałym stanie rzeczy nie było podstaw nie tylko do stosowania sankcji w postaci podwyższenia składki na ubezpieczenie wypadkowe ( bo spółka nie podała nieprawidziwych informacji ) ale w ogóle nie zachodziły przesłanki do zmiany wysokości składki w obu okresach składkowych, w pierwszym przypadku z wartości 1,12 % na 1, 73 % , w drugim z 1,46% na 1, 53 % . W tym miejscu godzi się przytoczyć fragment uzasadnienia Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 30 stycznia 2013 r. III AUa 1071/13 : „… I tak między innymi stopa procentowa składki jest ustalana w oparciu o dane podawane przez płatnika obrazujące grupę prowadzonej przez niego działalności gospodarczej jak i kategorię ryzyka. Ten ostatni element jak to wynika z art. 30 ust. 4 oraz art. 29 w związku z art. 31 ust. 6 pkt 2 cytowanej ustawy ustala się na podstawie danych(...)ujętych w rejestrze REGON. Taki zapis sposobu ustalenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe wskazuje, że organ rentowy kieruje się danymi określonymi przez podmioty realizujące normy zawarte wustawie z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznejjak i rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (w okresie objętym sporem było to rozporządzenie z dnia 2 marca 2004 r.). Wspomniane normy "prawa statystycznego" opisują szczegółowo sposób ustalenia kodu PKD z uwzględnieniem przeważającej działalności dla określenia której nie jest istotny nie tyle zakres faktycznie prowadzonej działalności co statystyczny przyrost materialny wynikający z poszczególnych przejawów zgłoszonej działalności…” i dalej : „…dane te chociaż podstawowe dla ustalenia stopy procentowej ubezpieczenia wypadkowego w przekonaniu Sądu Apelacyjnego orzekającego w niniejszym składzie mogą zostać podważone w postępowaniu sądowym co wynika chociażby z zapisuart. 473 § 1 k.p.c.stosowanego w sądowym postępowaniu odwoławczym. Podany przepis stanowi, iż w postępowaniu w sprawach z ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodów z zeznań świadków jak i z przesłuchania stron. Oznacza to, iż zainteresowana strona może dowodzić fakty stojące w sprzeczności z zapisami zawartymi w zaświadczeniach właściwych instytucji statystycznych. Tego typu dowód płatnik w niniejszym postępowaniu w sposób skuteczny przeprowadził. Należy bowiem za Sądem pierwszej instancji uznać, że wbrew zapisom wynikającym z danych PKD zawartych w REGON nie sposób przyjąć całkowicie fikcyjnej działalności jako przeważającej i tym samym decydującej dla określenia stopy składki na ubezpieczenie wypadkowe. Należy w tym miejscu zauważyć, iż także w przepisachkodeksu postępowania administracyjnego- którego stosowanie w postępowaniu ubezpieczeniowym wynika zart. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych- zawarte jest unormowanie umożliwiające stronie zgłoszenie dowodów przeciwko treści dokumentów (art. 76 § 3 k.p.a.) jak i obowiązek działania organów z uwzględnieniem nie tylko interesu społecznego lecz także słusznego interesu strony (art. 7 k.p.a.) czy obowiązku działania w sposób w pełni realizującego zasadę zaufania do władz publicznych (art. 8 k.p.a.). Powyższe oznacza, że już na etapie postępowania administracyjnego prawnie możliwe jest ustalenie okoliczności istotnej dla określenia stawki ubezpieczenia z uwzględnieniem rzeczywistego i obiektywnego stanu, a nie tylko statystycznego …”. W niniejszej sprawie organ rentowy nie zdobył się – jeszcze przed wydaniem zaskarżonych decyzji, abu ustalić rzeczywisty rodzaj przeważającej działalności spółki , którym jest sprzedaż mięsa , a nie jeog produkcja. Wysokości stóp procentowych na ubezpieczenie wypadkowe w kolejnych dwóch latach składkowych ( 1,73% i 1,53 % ) organ rentowy ustalił na podstawie błędnie – pochopnie ( zresztą na skutek sugestii pracownika ZUS ) skorygowanych przez spółkę kodów w deklaracjach ZUS IWA, nie zadając sobie trudu wyjaśnienia początkowej rozbieżności pomiędzy informacjami podawanymi przez spółkę w deklaracjach, a kodem jej działalności widniejącym w rejestrze REGON. W rezultacie wysokości stóp procentowych zostały ustalone przez organ rentowy na zawyżonym poziomie - w sposób nie odpowiadający tak przeważającej , prowadzonej przez spółkę jawną działalności jak i wyniakjacej stąd kategorii ryzyka ( z uwagi na przeważający rodzaj działalności spółki – sprzedaż mięsa - powinny były pozostać na dotychczasowym poziomie ) . W postępowaniu przed sądem odwołująca się wykazała jednak, iż prawidłowym był pierwotnie poidany w deklaracji ZUS IWA kod -(...). Kwestia zbyt małej liczby pracowników wykazanych przez spółkę nie ma w sprawie znaczenia, albowiem zaniżenie ich ilości ( poprzez pominięcie pracowników młodocianych ) nie miało wpywu na wysokość stopy procentowej .
Na marginesie wypada jedynie zauważyć , iż ZUS orzekając o podwyższeniu stóp procentowych na ubezpieczenie wypadkowe o 50 % zaskarżonymi, będącymi przedmiotem niniejszego postępowania decyzjami objął zarówno samo ustalenie wyższych stóp procentowych na poziomie 1 ,73% i 1,53 %  jak i następcze ich podwyższenie o 50 % tj. do wysokości odpowiednio 2,60 % i 2 , 34 % ( nie wydano odrębnej decyzji odnośnie właściwej wg organu rentowego stopy procentowej , informując jedynie uprzednio, pisemnie odwołującą o poczynionych w tym zakresie ustaleniach ).
W tym stanie rzeczy, Sąd Okregowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.corzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania, Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o przepisart. 98 § 1 k.p.c.w zw. z przepisem§ 11 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. 2002 Nr 163 poz. 1349 z późń. zm.).