Sąd Apelacyjny w Gdańsku
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACa 71/14
Data wyroku: 2014-03-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Sobolewska, Renata Artska, Teresa Karczyńska – Szumilas
Podstawa prawna: zrt. 448 k.c.

Sygn. akt V ACa 71/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 marca 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Renata Artska

Sędziowie:

SA Teresa Sobolewska
SO del. Teresa Karczyńska – Szumilas (spr.)

Protokolant:

sekretarz sądowy Aleksandra Ćwiek

po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2014 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwaA. W.
przeciwkoJ. D.
o ochronę dóbr osobistych
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego wT.
z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn. akt I C 2139/13

I
oddala apelację;

II
zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za instancję odwoławczą;

III
przyznaje ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego wT.na rzecz adwokataA. M.kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych, podwyższoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu apelacyjnym.

Na oryginale właściwe podpisy.
VACa 71/14

UZASADNIENIE
PowódA. W.domagał się zasądzenia od pozwanejJ. D.kwoty 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia za zniesławienie go i obrażenie w artykule zamieszczonym wgazecie (...), w której pozwana jest redaktorem naczelnym. W ocenie powoda dobór słów użytych w tym artykule nastawiony był wyłącznie na wywołanie szoku i taniej sensacji, co niewiele miało wspólnego z dziennikarską rzetelnością.
W odpowiedzi na pozwana wniosła o oddalenie powództwa, wskazując że złożony pozew nie odpowiada wymogomart. 187 k.p.c., pozostaje niezwykle lakoniczny w zakresie wskazania okoliczności faktycznych, co uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do jego żądań.
Wyrokiem z 4 grudnia 2013r. Sąd Okręgowy wT.powództwo oddalił oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanej koszty postępowania.
Sąd Okręgowy ustalił, iż w jednej z gazet ukazał się artykuł zatytułowany(...)Autor artykułu opisał w nim okoliczności, w których doszło do śmierci(...)mężczyzny podczas(...)odbywającego się w mieszkaniu przyul. (...). W artykule nie wskazano żadnych danych osobowych osób uczestniczących w zajściu pozwalających na ich identyfikację.
W ocenie Sądu Okręgowego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Wskazując na treśćart. 23 i 24 oraz art. 448 k.c.Sąd Okręgowy zważył, że powód w pozwie w sposób lakoniczny wskazał, iż został zniesławiony artykułem, który dołączył do akt postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym wG.w sprawie(...). Pełnomocnik powoda w żaden sposób nie sprecyzował na czym miałoby polegać zniesławienie powoda, jakie treści artykułu naruszyły jego dobre imię czy cześć.
Wskazał również Sad Okręgowy, iż co prawda przepisy nie przewidują zamkniętego katalogu dóbr osobistych chronionych prawnie, tym niemniej aby dochodzić zadośćuczynienia za ich naruszenie, nie wystarczy samo wskazanie zdarzenia, które spowodowało to naruszenie, ale także powód musi wskazać jakie konkretnie dobra osobiste zostały naruszone. Przy wyjaśnianiu istoty ochrony dóbr osobistych dominujący jest pogląd, że przy ocenie czy doszło do naruszenia dóbr osobistych decydujące znaczenie ma nie tyle subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ile to jaką reakcję wywołuje w społeczeństwie to naruszenie.

Na powodzie domagającym się ochrony dóbr osobistych ciążył przy tym obowiązek wykazania, iż artykuł zamieszczony wgazecie (...)naruszył jego konkretne dobro osobiste, czego powód reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie uczynił. Powód odwołał się do wyciętego artykułu prasowego podpisanego inicjałami(...)i żaden sposób nie wykazał, aby artykuł ten pochodził zgazety (...). Jednocześnie artykuł do którego odwołuje się powód ma charakter faktograficzny i nie pozwala na zidentyfikowanie osób biorących udział w zajściu
O kosztach Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 98 k.p.ci§10 pkt 2 oraz § 11 pkt 2w zw. z§19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. 2013.461 tekst jednolity).
Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wT.wywiódł powód zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając naruszenieart. 217 § 1 i 2, 299 k.p.corazart. 233 § 1 k.p.c.polegające na pominięciu wyjaśnienia i ustalenia istotnej dla sprawy okoliczności wskutek nieprzeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego i nierozważenia w sposób bezstronny i wszechstronny pełnego materiału dowodowego.
Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu wT..
W uzasadnieniu apelacji skarżący wskazał, iż Sąd I instancji oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania powoda jako spóźniony, nie biorąc pod uwagę okoliczności, że w postępowaniu nastąpiła szczególna sytuacja uzasadniająca uwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie powoda zgłoszonego dopiero na rozprawie.(...)i nie mogąc uczestniczyć w rozprawie nie miał możliwości skonkretyzowania swego powództwa, choćby przez wskazanie, które z jego dóbr osobistych zostały naruszone publikacją pozwanej.(...)powoda na rozprawę umożliwiłoby mu wiec konkretyzację powództwa i nie istniałaby potrzeba wnioskowania o dopuszczenie dowodu z jego przesłuchania.
Pozwana w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, wskazując na niezasadność wywiedzionego środka zaskarżenia.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
Sąd Okręgowy w oparciu o materiał dowodowy zaoferowany przez powoda prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy; Sąd Apelacyjny ustalenia te podziela zatem nie zachodzi potrzeba ich ponownego przytaczania. Wbrew zarzutowi skarżącego wskazany materiał dowodowy został przez Sąd Okręgowy rozważony w sposób wszechstronny i obiektywny, zaś poczynione ustalenia prawidłowo ocenione w świetle przepisów prawa materialnego.
Skarżący formułując zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.odnosi go nadto nie do niewłaściwej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a do pominięcia przez Sąd Okręgowy dowodu z przesłuchania powoda, co w ocenie skarżącego skutkowało niewyjaśnieniem istotnej dla sprawy okoliczności, wiążąc go z naruszeniemart. 217 § 1 i 2 k.p.c.orazart. 299 k.p.c.Oceniając zaś zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy tych przepisów procesowych wskazać należy, iż wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania powoda złożony został przez jego profesjonalnego pełnomocnika dopiero na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013r., bezpośrednio przed jej zamknięciem i ogłoszeniem wyroku. Profesjonalny pełnomocnik z urzędu został dla powoda wyznaczony postanowieniem Sądu Rejonowego w(...)., przy czym stawił się on już na rozprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym w(...)w dniu 8 października 2013r. W istocie pozew w sprawie został sporządzony osobiście przez powoda, jednakże nie istniały żadne przeszkody dla składania przez powoda wniosków dowodowych w toku postępowania, skoro można to uczynić w piśmie przygotowawczym, które zgodnie zart. 207 § 3 k.p.c.nie wymaga postanowienia w tym przedmiocie. Niewątpliwie zgodzić się też należy ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, że powód obciążony był w sprawie obowiązkiem dowodzenia okoliczności faktycznych wskazujących na fakt, iż doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, zatem istniała potrzeba składania przez niego wniosków dowodowych. W tym stanie rzeczy złożenie wniosku dowodowego o przesłuchanie powoda na rozprawie bezpośrednio przed jej zamknięciem pozostawało spóźnione i spowodowałoby zwłokę w rozpoznaniu sprawy. Sam fakt, że powód przebywa w(...)nie oznacza, że nie mógł zgłosić wniosków dowodowych we właściwym czasie zwłaszcza, że był reprezentowany w toku postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika. Fakt ten nie wskazuje również, aby w sprawie istniały wyjątkowe okoliczności, które skłonić winny Sąd Okręgowy do uwzględnienia spóźnionego wniosku dowodowego lub też przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z urzędu.
W treści apelacji skarżący wskazuje, że niezasadnie Sąd Okręgowy zaniechał również jego(...)na rozprawę, albowiem gdyby powód mógł stawić się na rozprawie uściśliłby i skonkretyzował wniesione powództwo. Wyjaśnić zatem należy, iż obecność samej strony na rozprawie nie jest obligatoryjna, w okolicznościach sprawy nie była też niezbędna dla należytego reprezentowania interesów powoda, skoro ustanowiono dla niego pełnomocnika z urzędu, który brał udział w rozprawie.
Wobec powyższych okoliczności apelacja z mocyart. 385 k.p.c.podlegała oddaleniu, zaś o kosztach procesu obciążających powoda Sąd Apelacyjny orzekł z mocyart. 98 § 1 i 3 k.p.ci§ 12 ust.l pkt 2w zw. z art.§ 10 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. 2013.461 tekst jednolity). O kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu Sąd Apelacyjny orzekł z mocy§ 15w zw. z§ 12 ust.l pkt 2w zw. z art.§ 10 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. 2013.461 tekst jednolity).