Sąd Okręgowy w Łodzi
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 310/14
Data wyroku: 2014-05-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Środki Karne
Podstawa prawna: art. 41 a § 1 k.k.
Teza: art. 41 a par. 1 k.k. może stanowić podstawę orzeczenia środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną także w przypadku skazania za przestępstwo znęcania z art. 207 par. 1 k.k. w sytuacji, gdy sprawca dopuszcza się go stosując tylko przemoc psychiczną w postaci m. in. gróźb i zniewag.

Sygn. akt V Ka 310/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Łowiczu z dnia 29 listopada 2013 roku w sprawie sygn. akt II K 511/13S. B.został uznany za winnego tego, że w okresie od początku maja 2006 r. do 22 czerwca 2013 r. w miejscowościL.woj.(...)znęcał się psychicznie nad synowąJ. B.w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu wszczynał awantury domowe, w czasie których używał słów powszechnie uznanych za obelżywe, zastraszał i groził pozbawieniem życia twierdząc, że użyje wobec niej siekiery oraz groził jej pozbawieniem życia przy użyciu noża kuchennego, przy czym groźby te wzbudziły u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione tj. popełnienia przestępstwa zart. 207 § 1 k.k.i na podstawie tego przepisu został skazany na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd Rejonowy zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 22 czerwca 2013 r. do dnia 29 listopada 2013 r., orzekł o przepadku dowodu rzeczowego oraz o kosztach obrony z urzędu, a także zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 500 zł tytułem zwrotu części kosztów sądowych zwalniając oskarżonego od obowiązku ich uiszczenia w pozostałym zakresie.
Wyrok Sądu Rejonowego w Łowiczu zaskarżyli w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze prokurator na niekorzyść oskarżonego oraz obrońca oskarżonego.
Prokurator zarzucił zaskarżonemu wyrokowi nieorzeczenie wobec oskarżonego zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną na okres 5 lat.
Podnosząc powyższy zarzut prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w tym zakresie i orzeczenie wobec oskarżonego zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną na okres 5 lat.
Obrońca oskarżonego zarzucił zaskarżonemu wyrokowi rażącą niewspółmierność kary poprzez nieorzeczenie jej z warunkowym zawieszeniem wykonania w sytuacji, gdy oskarżony nie był uprzednio karany.
Podnosząc powyższy zarzut obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności w łagodniejszym wymiarze oraz warunkowe zawieszenie jej wykonania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego w zakresie wniosku o warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności była zasadna.
OskarżonyS. B.nie był wcześniej karany i prowadził ustabilizowany tryb życia, co mając na uwadze jego wiek, musi zostać uznane za okoliczność świadczącą o tym, że popełnione przestępstwo było jednostkowym, incydentalnym naruszeniem przez oskarżonego porządku prawnego. Kilkumiesięczny pobyt w areszcie śledczym ukazał oskarżonemu konsekwencje wynikające z faktu popełniania przestępstw i powinien spowodować, że z obawy przed ponownym osadzeniem będzie on wystrzegał się podobnych zachowań.
Należy także mieć na uwadze stanowisko pokrzywdzonej, która przesłuchiwana na rozprawie w dniu 20 września 2013 r. (k.-155) oświadczyła, że nie chce aby oskarżony przebywał w zakładzie karnym.
Pokrzywdzona opuściła posesję, na której zamieszkiwała wspólnie z oskarżonym i jego żoną, i jak zeznała, nie widzi możliwości ponownego tam zamieszkania. Ustała zatem potencjalna możliwość powstawania konfliktów pomiędzy stronami.
Wszystkie te okoliczności pozwalają na przyjęcie wobec oskarżonego pozytywnej prognozy probacyjnej w zakresie warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności i uznanie, że mimo warunkowego zawieszenia jej wykonania będzie on przestrzegał porządku prawnego i nie popełni ponownie przestępstwa.
Zastosowany trzyletni okres próby będzie wystarczający dla wykazania czy pozytywna prognoza probacyjna postawiona wobec oskarżonego była trafna, a w razie nieprzestrzegania przez niego porządku prawnego pozwoli na zarządzenie wykonania orzeczonej wobec oskarżonego kary.
Z uwagi na fakt, iż oskarżony dopuszczał się popełnienia przestępczych zachowań wobec pokrzywdzonej głównie pod wpływem alkoholu Sąd Okręgowy zobowiązał go w okresie próby do powstrzymywania się od jego nadużywania i dla kontroli zachowania oskarżonego oddał go w okresie próby pod dozór kuratora.
Nie był natomiast zasadny zarzut apelacji obrońcy jakoby orzeczona kara pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 6 miesięcy była karą rażąco niewspółmiernie surową w rozumieniuart. 438 pkt 4 k.p.k.
Mając z jednej strony na uwadze wysokość zagrożenia karnego za przestępstwo zart. 207 § 1 k.k.tj. od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, a z drugiej długi okres przestępczego zachowania oskarżonego, które eskalowało skończywszy na grożeniu pokrzywdzonej nożem, wymierzona oskarżonemu kara uwzględnia wszystkie dyrektywy jej wymiaru zart. 53 k.k.i jest adekwatna zarówno do stopnia winy jak i społecznej szkodliwości czynu.
Przechodząc do apelacji prokuratora Sąd Okręgowy w składzie rozpoznającym sprawę stoi na stanowisku, iżart. 41a § 1 k.k.może stanowić podstawę orzeczenia środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną także w przypadku skazania za przestępstwo znęcania zart. 207 § 1 k.k.w sytuacji, gdy sprawca dopuszcza się go stosując tylko przemoc psychiczną w postaci m.in. gróźb i zniewag.
Z treści tego przepisu nie wynika bowiem ograniczenie możliwości jego stosowania do przestępstw z użyciem przemocy fizycznej, a przewidziana możliwość orzekania go w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności obejmuje także i te sytuacje, gdy wolność nie jest głównym przedmiotem ochrony.
W realiach przedmiotowej sprawy nie zaistniała jednak potrzeba orzekania wobec oskarżonego tego środka karnego. Oskarżony nie dążył do kontaktu z pokrzywdzoną popełniając przestępstwo, a obecnie realna obawa naruszania przez niego porządku prawnego nie jest wysoce prawdopodobna. Nadto został on w okresie próby poddany pod dozór kuratora, który będzie kontrolował przebieg procesu resocjalizacji oskarżonego w warunkach wolnościowych.
Ponieważ oskarżycielka posiłkowa korzystała w postępowaniu odwoławczym z pomocy prawnej świadczonej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, a koszty udzielonej pomocy prawnej nie zostały pokryte ani w całości, ani też w części, Sąd Okręgowy przyznał pełnomocnikowi oskarżycielki posiłkowej kwotę 516,60 zł w oparciu o§ 14 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduz uwzględnieniem podatku VAT, zgodnie z § 2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia.
Sąd Okręgowy na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze uznając, że z uwagi na sytuację materialną oraz wiek i stan zdrowia znacznie utrudniający podjęcie pracy zarobkowej ich uiszczenie byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe, zaś kosztami sądowymi związanymi z apelacją prokuratora obciążył Skarb Państwa.