Sąd Okręgowy w Poznaniu
XVI Wydział Karny
Sygnatura akt: XVI K 216/13
Data wyroku: 2014-07-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Adamczewska
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: 286 § 1 w zw. z art. 294 § 1 kk

Sygn. akt. XVI K 216/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 lipca 2014r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu w XVI Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący: SSO Agata Adamczewska
Protokolant: prot. sąd.K. B.
w obecności Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Środzie Wielkopolskiej Sławomira Przymusiaka
po rozpoznaniu w dniach: 25 marca 2014 r., 22 maja 2014 r., 03 lipca 2014 r.
sprawy:
D. K. (1)
synaS.iT.zd. Sałata,urodzonego (...)wP.
oskarżonego o to że:

I
w dniu 21 lutego 2012 r. wŚ.gm.Z.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej po uprzednim wprowadzeniu w błądM. M. (1)prowadzącegoGospodarstwo Rolne (...)wŚ.,ul. (...)co do faktu prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą(...)S. L.z siedzibą wP.ul. (...)jak i zamiaru zapłaty za pszenicę będącą przedmiotem sprzedaży, po uzyskaniu od pokrzywdzonego pszenicy o wadze 24950 kg i wartości 21.706,50 zł zgodnie z wcześniejszym zamiarem nie dokonał za nią zapłaty doprowadzając tym samym do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. M. (1)w powyższej kwocie, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne

tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.

II
w dniu 21 lutego 2012 r. wP.gm.M.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błądM. D.prowadząc działalność gospodarczą(...)z siedzibą w miejscowościP.ul. (...)gm.M.co do podmiotu zlecającego usługę transportową tj.(...)S. L.z siedzibą wP.ul. (...)i zamiaru zapłaty za wykonaną usługę transportową, po czym zgodnie z podjętym zamiarem po wykonaniu usługi transportowej na trasieŚ.–D.po wystawieniufaktury VAT nr (...)opiewającej na kwotę 1888,67 zł brutto nie dokonał za nią płatności w uzgodnionym terminie 3 dni doprowadzając do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. D.w powyższej kwocie przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne

tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.

III
w dniu 21 luty 2012 r. wB.gm.K.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej po uprzednim wprowadzeniu w błądA. M. (1)prowadzącegoGospodarstwo Rolne (...)wB.ul. (...)co do faktu prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą(...)S. L.z siedzibą wP.ul. (...)jak i zamiaru zapłaty za pszenicę będącą przedmiotem sprzedaży, po uzyskaniu od pokrzywdzonego pszenicy o wadze 27200 kg i wartości 24.847,20 zł zgodnie z wcześniejszym zamiarem nie dokonał za nią płatności, doprowadzając tym samymA. M. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w powyższej kwocie, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne

tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.

IV
w dniu 21 luty 2012 r. wK.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błądZ. W.prowadzącegoPrzedsiębiorstwo Usług (...)z siedzibą wK.ul. (...), co do przedmiotu zlecającego usługę transportową tj.(...)S. L.z siedzibą wP.ul. (...)i zamiaru zapłaty za wykonaną usługę transportową, po czym zgodnie z podjętym zamiarem po wykonaniu usługi transportowej na trasieB.–D., po wystawieniufaktury VAT nr (...)opiewającej na kwotę 1506,63 zł brutto nie dokonał za nią płatności w uzgodnionym terminie 1 dnia doprowadzając do niekorzystnego rozporządzenia mieniemZ. W.w powyższej kwocie, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne

tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.

V
w okresie 05 sierpnia 2011 roku do 25 października 2011 r. wZ.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziłP. P. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 212.505 zł poprzez wprowadzenie go błąd co do zamiaru wspólnego zakupu nieruchomości oraz prowadzenia wspólnej działalności gospodarczej w zakresie handlu węglem czym wyrządził szkodę na rzeczP. P. (1)w kwocie 212.505 zł stanowiące mienie znacznej wartości, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne

tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.

1
Uznaje oskarżonegoD. K. (1)za winnego tego, że:

-

-

w dniu 23 lutego 2012 r. wŚ.gm.Z.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej po uprzednim wprowadzeniu w błądM. M. (1)prowadzącegoGospodarstwo Rolne (...)wŚ.,ul. (...)co do faktu prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą(...)S. L.z siedzibą wP.ul. (...)jak i zamiaru zapłaty za pobrany towar w postaci pszenicy o wadze 24950 kg i wartości 21.706,50 zł, doprowadziłM. M. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w powyższej kwocie, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat i 4 miesięcy, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 26.02.2008r. (sygn. akt III K 235/08), w skład którego weszły wyroki skazujące oskarżonego m.in. za przestępstwa zart. 286 § 1 k.k., tj. winnego przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.,

w dniu 22 lutego 2012 r. wP.gm.M.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błądM. D.(...)z siedzibą w miejscowościP.ul. (...)gm.M.co do faktu prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą(...)S. L.z siedzibą wP.ul. (...)jak i zamiaru zapłaty kwoty 1888,67 zł brutto za wykonaną usługę transportową na trasieŚ.–D., czym doprowadziłM. D.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w powyższej kwocie, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat i 4 miesięcy, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 26.02.2008r. (sygn. akt III K 235/08), w skład którego weszły wyroki skazujące oskarżonego m.in. za przestępstwa zart. 286 § 1 k.k., tj. winnego przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.,

w dniu 21 lutego 2012 r. wB.gm.K.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej po uprzednim wprowadzeniu w błądA. M. (1)prowadzącegoGospodarstwo Rolne (...)wB.ul. (...)co do faktu prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą(...)S. L.z siedzibą wP.ul. (...)jak i zamiaru zapłaty za pobrany towar w postaci pszenicy o wadze 27200 kg i wartości 24.847,20 zł, doprowadziłA. M. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w powyższej kwocie, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat i 4 miesięcy, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 26.02.2008r. (sygn. akt III K 235/08), w skład którego weszły wyroki skazujące oskarżonego m.in. za przestępstwa zart. 286 § 1 k.k., tj. winnego przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.,

w dniu 20 lutego 2012 r. wK.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błądZ. W.prowadzącegoPrzedsiębiorstwo Usług (...)z siedzibą wK.ul. (...), co do faktu prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą(...)S. L.z siedzibą wP.ul. (...)jak i zamiaru zapłaty kwoty 1506,63 zł brutto za wykonaną usługę transportową na trasieB.–D., czym doprowadziłZ. W.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w powyższej kwocie, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat i 4 miesięcy, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 26.02.2008r. (sygn. akt III K 235/08), w skład którego weszły wyroki skazujące oskarżonego m.in. za przestępstwa zart. 286 § 1 k.k., tj. winnego przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.,

i przyjmując, że czyny te stanowią ciąg przestępstw zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k., na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.wymierza oskarżonemukarę 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.

2
Uznaje oskarżonego za winnego tego, że w okresie od 05 sierpnia 2011 roku do 25 października 2011 r. wZ.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, doprowadziłP. P. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 212.505 zł poprzez wprowadzenie go błąd co do zamiaru przeznaczenia tych pieniędzy na zakup nieruchomości oraz zainwestowania ich w działalność polegającą na handlu węglem i zbożem, przy czym kwota ta stanowiła mienie znacznej wartości, a czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat i 4 miesięcy, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 26.02.2008r. (sygn. akt III K 235/08), w skład którego weszły wyroki skazujące oskarżonego m.in. za przestępstwa zart. 286 § 1 k.k., tj. winnego przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k., i za to, na podstawieart. 294 § 1 k.k.wymierza oskarżonemukarę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności.

3
Na podstawieart. 91 § 2 k.k.iart. 86 § 1 k.k.łączy orzeczone wyżej kary pozbawienia wolności i wymierza oskarżonemukarę łączną 3 (trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.

4
Na podstawieart. 46 § 1 k.k.zobowiązuje oskarżonego do naprawienia wyrządzonej szkody w całości poprzez zapłatę:

-

na rzeczM. M. (1)kwoty 21.706,50 zł (dwadzieścia jeden tysięcy siedemset sześć złotych 50/100),

na rzeczM. D.kwoty 1.888,67 zł (jeden tysiąc osiemset osiemdziesiąt osiem złotych 67/100),

na rzeczA. M. (1)kwoty 24.847,20 zł (dwadzieścia cztery tysiące osiemset czterdzieści siedem złotych 20/100),

na rzeczZ. W.kwoty 1.506,63 zł (jeden tysiąc pięćset sześć złotych 63/100),

na rzeczP. P. (1)kwoty 212.505 zł (dwieście dwanaście tysięcy pięćset pięć złotych).

5
Na podstawieart. 627 k.p.k.w zw. z§ 2 ust. 1 i 2 , § 14 ust. 2 pkt 5w zw. z § 14 ust. 7 oraz § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) – Dz.U. nr 163 poz. 1348 - zasądza od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowych:A. M. (1)iP. P. (1)zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwotach po 840 (osiemset czterdzieści) złotych.

6
Na podstawieart. 618 § 1 pkt 11 k.p.k.w zw. z§ 19w zw. z§ 14 ust. 2 pkt. 5, § 16w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) – Dz.U. nr 163 poz. 1348 – zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.R. T.kwotę 1033,20 zł tytułem zwrotu nieuiszczonych nawet w części kosztów obrony udzielonej oskarżonemu z urzędu.

7
Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwalnia oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.

SSO Agata Adamczewska
Sygn. akt XVI K 216/13

UZASADNIENIE
W sprawie przeciwko oskarżonemuD. K. (1)Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny.
W dniu 20 lutego 2012r.M. M. (1)– właściciel gospodarstwa rolnego wŚ.umieścił na portalu internetowym ogłoszenie o sprzedaży pszenicy. W odpowiedzi na to ogłoszenie na numer telefonu pokrzywdzonego zadzwonił mężczyzna, który oświadczył, iż jest zainteresowany zakupem 24 ton pszenicy. Pokrzywdzony kilkukrotnie kontaktował się telefonicznie z zamawiającym w celu uzgodnienia szczegółów transakcji. Organizację transportu zakupionego zboża wziął na siebie kupujący.
W dniu 22 lutego 2012r. doM. D., prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych, zadzwonił mężczyzna w sprawie transportu zboża. Telefonicznie ustalono stawkę za taką usługę, pozostałe szczegóły zlecenia miały być uzgodnione mailowo.
Tego samego dnia oskarżonyD. K. (1), podający się za prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwąPHU (...),ul. (...), złożył drogą elektroniczną zlecenie transportu zboża w dniu 23.02.2012r. z miejscowościŚ.,ul. (...)do miejscowościD.,ul. (...).
W dniu 23 lutego 2012r. kierowcaK. R.w pierwszej kolejności pojechał zważyć pusty zestaw ciężarowy, a następnie udał się do gospodarstwa rolnego pokrzywdzonegoM. M., gdzie dokonano załadunku zboża w ilości 24.950 kg o wartości 21.706,50 zł netto, po czym tir został ponownie zważony na wadze wZakładzie (...)w(...) sp. z o.o.K.i ruszył w trasę.
M. M. (1)ustalił z kupującym, że zapłata za zakupioną pszenicę nastąpi przelewem na rachunek bankowy pokrzywdzonego. W dniu 23.02.2012r.D. K. (1)podający się za prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwąPHU (...),ul. (...), przesłał mailem na adres synaM. M. (1)dane do faktury oraz dokumentyfirmy (...). Na tej podstawie pokrzywdzony wystawiłfakturę VAT nr (...)opiewającą na kwotę 22.791,30 zł brutto. Oskarżony przesłał na ten sam adres poczty elektronicznej podrobione potwierdzenie wykonania przelewu krajowego przez(...) Bank S.A., mające stanowić dowód zapłaty za pobrany towar.
Z kierowcą przewożącym pszenicę w ramach usługi transportowej skontaktował się telefonicznieD. K. (1)i oświadczył, że w magazynie wD.nie ma miejsca, w związku z tym zmienił miejsce dostarczenia zboża naD.. Samochodem markiP. (...)kol. czerwonego oskarżony jechał za kierowcą i zaproponował zważenie zestawu po raz kolejny. Oskarżony pilotowałK. R.do magazynu przyul. (...).  Tam dojechał również nieustalony mężczyzna srebrnymV.typu bus i dokonano rozładunku zboża.
M. D.wystawił nafirmę PHU (...)fakturę nr (...)za usługę transportową, opiewającą na kwotę 1.888,67 zł i wysłał ją na adres wP.ul. (...). Przesyłka wróciła dwukrotnie awizowana nie podjęta przez adresata. Mimo wielokrotnych próbM. D.nie udało się telefonicznie skontaktować z oskarżonym - w telefonie zgłaszała się poczta głosowa, a w miejscu rzekomego prowadzenia działalności nikt nie przebywał. Do dnia dzisiejszego należność za usługę nie została przezD. K. (1)uregulowana.
Na rachunek bankowyM. M. (1)nie wpłynęła należność za pobrany przezD. K. (1)towar. Oskarżony zwodził pokrzywdzonego, obiecując uregulowanie zadłużenia, co jednak nie nastąpiło i kontakt z nim urwał się całkowicie.
W połowie lutego 2012r.A. M. (1)prowadzący gospodarstwo rolne wB.przyul. (...)wystawił na internetowej giełdzie rolniczej do sprzedaży pszenicę. Na ogłoszenie to odpowiedział oskarżonyD. K. (1), który, przedstawiając się jakoS. L.telefonicznie poinformował pokrzywdzonego, iż jest zainteresowany zakupem.
W dniu 20 lutego 2012r.D. K. (1), podający się zaS. L., zgodnie ze wstępnymi ustaleniami telefonicznymi poczynionymi zeZ. W., złożył drogą mailową wPrzedsiębiorstwie Usług (...)wK.,ul. (...), zlecenie transportu zboża w dniu następnym z miejscowościB.doD..Z. W.ustalił z oskarżonym, iż przelew należności za wykonaną usługę na rachunek bankowy zleceniobiorcy nastąpi przed rozładunkiem towaru (w trakcie wykonywania usługi).
Kierowca –R. H.w dniu 21 lutego 2012r. oczekiwał naA. M. (1)na stacji paliw Lotos wK., o czym pokrzywdzonego zawiadomił telefonicznie oskarżony, podający się zaS. L..A. M.wraz z kierowcą udali się dofirmy (...), by zważyć zestaw ciężarowy, a następnie pojechali do miejsca zamieszkania pokrzywdzonego celem załadunku zboża. W czasie tych czynności dogospodarstwa rolnego (...)przyjechał czerwonymP. (...)D. K. (1), podający się za przedstawicielafirmy (...). ustalono szczegóły transakcji. Po załadowaniu towaru mężczyźni wraz z kierowcą po raz kolejny dokonali zważenia zestawu, po czymR. H.oczekiwał na polecenie przewiezienia pszenicy do miejsca przeznaczenia. W tym czasieZ. W.drogą mailową przesłał oskarżonemufakturę VAT nr (...)opiewająca na kwotę brutto 1.506,63 zł tytułem należności za usługę transportową. Zwrotnie otrzymał druk potwierdzenia dokonania przelewu na rachunek bankowy na wskazaną kwotę. Kierowca udał się w trasę celem rozładunku tira,D. K. (1)iA. M. (1)natomiast do miejsca zamieszkania pokrzywdzonego. Za pszenicę o wadze 27.200 kgA. M. (1)wystawił fakturę na kwotę 24.847,20 zł brutto. W obecności pokrzywdzonego oskarżony rzekomo dokonał ze swojego laptopa przelewu kwoty 24.784,90 zł tytułem zapłaty za zakupioną pszenicę, wysyłając jednocześnie mailem na adres pokrzywdzonego potwierdzenie dokonania przelewu.A. M. (1)zorientował się, że dokonany przelew opiewa na kwotę niższą o 62,30 zł niż wynikająca zfaktury nr (...). Oskarżony stwierdził wówczas, że następnego dnia jego szef wykona przelew uzupełniający.
Rozładunek zboża nastąpił w miejscowościD., bowiem w trakcie wykonywania usługi zleceniodawca zmienił miejsce docelowe. W okolicyP.oskarżony, poruszający się czerwonymP. (...)dogoniłR. H.i pilotował go do miejsca rozładunku. Tam – w miejscowościD.dojechał nieustalony mężczyzna busem koloru srebrnego, który przejął rozładowaną pszenicę, uiszczającD. K. (1)zapłatę w gotówce.
Na rachunki bankoweZ. W.orazA. M. (1)nie wpłynęły pieniądze z tytułu zapłaty za wydane i przewiezione zboże. Kontakt z oskarżonym całkowicie się urwał.
PokrzywdzonyP. P. (1)uczęszczał wspólnie z oskarżonymD. K. (1)do Technikum Energetycznego wP.. Po skończeniu szkoły kontakt im się urwał. Spotkali się przypadkowo w 2008 roku i pokrzywdzony zaprosił oskarżonego do siebie do domu. Oskarżony opowiadał, że prowadził działalność gospodarczą, lecz miał problem z hazardem, zaczął podbierać pieniądze i firma upadła. Powiedział, że został zatrzymany do kontroli drogowej i wówczas okazało się, że musi iść do aresztu za niepłacone alimenty. Wskazywał, że niedawno wyszedł z więzienia, zaczął się leczyć w poradni dla anonimowych hazardzistów i dzięki swojej żonie oraz spotkaniom w poradni wyszedł z nałogu. Stwierdził, że dobrze mu się powodzi, powoli spłaca wszystkie długi, przy czym większość już spłacił. Mówił, że handluje węglem, pośredniczy w transakcjach i zarabia na różnicach pomiędzy ceną zakupu a sprzedaży. Dwa tygodnie później doszło do kolejnego spotkania stron – tym razem w miejscu zamieszkania oskarżonego, po czym kontakty znowu się urwały.
W lipcu 2011 rokuP. P. (1)spotkałD. K. (1)przypadkowo wZ.. Pokrzywdzony zaprosił oskarżonego i towarzyszących mu członków rodziny do siebie do domu na grilla. Podczas tego spotkania rozmawiał z oskarżonym, który wypytywał go o stan majątkowy (jak mu się powodzi, ile ma kredytów).P. P. (1)informował wówczasD. K., iż powodzi mu się dobrze, bardzo dobrze zarabia jako pilot morski pracując w systemie 6 tygodni w domu - 6 tygodni w Nigerii na polu naftowym, nie posiada kredytów, co więcej – odłożył nieco gotówki.
Po kilku dniach od powyższego spotkania oskarżony zadzwonił do pokrzywdzonego z pytaniem, czy nie chce on kupić ziemi. Zaskoczonemu tym pytaniemP. P. (1)oskarżony tłumaczył, że jego znajomy, były hazardzista ma problemy finansowe i część gruntów, które posiada chce sprzedać. Pokrzywdzony nie nosił się z zamiarem zakupu nieruchomości, w związku z czym zbył oskarżonego stwierdzeniem, że musi tę ofertę przemyśleć.
Po jakimś czasie po raz kolejny skontaktował się z pokrzywdzonym oskarżony z zapytaniem, czy nie chce on zainwestować w jego firmę, tj. w handel węglem. Powiedział, że w przypadku takiej inwestycji, on będzie mógł jednorazowo obracać większą ilością węgla i tym samym więcej zarobi, a zyskiem będą dzielić się na pół. Powiedział, że transze zakupów węgla wynoszą około 45.000 zł i czy tyle pokrzywdzony by zainwestował. Z racji długoletniej przyjaźni łączącej go z oskarżonym, mając w pamięci opowieściD. K. (1), jak to prężnie prowadzi działalność gospodarczą i po pewnych niepowodzeniach całkowicie odmienił swoje życie, w dniu 4.08.2011r.P. P. (1)pobrał z rachunku bankowego prowadzonego w(...) S.A.kwotę 50.000 zł.
W dniu 5.08.2011r. do miejsca zamieszkania pokrzywdzonego przyjechałD. K. (1). Przywiózł wypis z rejestru gruntów wraz z mapką, oświadczając, że dotyczą one tych nieruchomości, których zakup pokrzywdzonemu proponował.P. P. (1)miał się z nimi zapoznać, oskarżony zaproponował też wspólne oglądnięcie tej ziemi. Podczas tego spotkaniaP. P. (1)przekazał oskarżonemu w gotówce kwotę 45.000 zł na poczet handlu węglem.
Odnowiwszy w ten sposób znajomość mężczyźni zaczęli częściej się spotykać. Na początku września 2011r.D. K. (1)przyjechał do miejsca zamieszkaniaP. P. (1)i wręczył mu kwotę 3.600 zł oświadczając, iż jest to połowa zysku wygenerowanego z przeprowadzonych przez niego transakcji z udziałem pieniędzy pokrzywdzonego. Oskarżony oświadczył, iż zrezygnował z handlu węglem i aktualnie zajął się pośrednictwem w sprzedaży zboża. Stwierdził, że można na tym lepiej zarobić, jednak transze w tej działalności są większe – po około 90.000 zł. W międzyczasieP. P. (1), będąc w coraz bardziej zażyłych stosunkach z oskarżonym postanowił pojechać obejrzeć działki, których szczątkową dokumentację doręczył mu oskarżony. Pod koniec września 2011r. pokrzywdzony wyraził zainteresowanie ewentualnym zakupem rzeczonych nieruchomości. WówczasD. K. (1)oświadczył, że cena za nie ma wynieść 120.000 zł, ale może uda mu się załatwić to taniej, jednak na obecnym etapie przedmiotowe grunty nie są na sprzedaż, bowiem ich właściciel musi uregulować kwestie związane z obciążeniem tych nieruchomości. Oskarżony powiedział, że szykuje mu się jednorazowo większa transakcja w zakresie handlu zbożem i lepiej, żeby pokrzywdzony zainwestował pieniądze w kwocie 90.000 zł w obrót zbożem. Obiecał zwrócić tę kwotę w ciągu tygodnia, zapewniając pokrzywdzonego, że dobrze na tym zarobi. Stwierdził, że przetrzyma pieniądze pokrzywdzonego do czasu zakupu gruntów, obracając nimi w międzyczasie, a potem pokryje z tych pieniędzy część należności za zakupione w późniejszym czasie nieruchomości. Oskarżony powiedział, że jeżeli pokrzywdzony jest takim układem zainteresowany, ma wpłacić 90.000 zł na podany przez niego rachunek bankowy w(...) Bank (...) S.A.Oświadczył, że pieniędzy tych potrzebuje na jednorazową transakcję.
P. P. (1)dokonał sprawdzeń w Internecie i ustalił, żeD. K. (1)istotnie ma zarejestrowaną na siebie działalność gospodarczą. Był też z oskarżonym podczas rozliczania przez niego transportu i widział, jak przekazuje on przewoźnikowi pieniądze za usługę transportową. Pokrzywdzony był świadkiem jakD. K. (1)dawał pieniądze żonie i synowi. Wszystko to uwiarygodniało go w oczachP. P. (1)i spowodowało, że pokrzywdzony w dniu 27.09.2011r. przelał na rachunek bankowy oskarżonego kwotę 90.000 zł jako część pieniędzy na zakup działek, a w międzyczasie na obrót w zakresie handlu węglem.
W dniu 30.09.2011r. oskarżony przelał na rachunek pokrzywdzonego kwotę 92.415 zł. PoinformowałP. P. (1), że sfinalizował transakcję i zwraca mu zainwestowane 90.000 zł i jego cześć zysku. Zdziwiło to pokrzywdzonego o tyle, że jasno było ustalone, że pieniędzmi tymi oskarżony ma dalej obracać, a ostatecznie mają one zostać przekazane na poczet ceny za zakup gruntów.D. K. (1)tłumaczył, iż nie do końca jasno według niego kwestie te zostały wyjaśnione, w związku z tym wolał zwrócić wniesiony kapitał wraz z wypracowanym zyskiem. Taką postawą wzbudził u pokrzywdzonego jeszcze większe zaufanie. Oświadczył następnie, żeP. P. (1)ma mu przelać ponownie te 90.000 zł, a jak trafi się kolejna większa transakcja, to od razu otrzyma zysk. Zapewnił też, że kolega, który chce sprzedać ziemię zszedł z ceną właśnie do 90.000 zł, więc pieniądze te będą od razu na zapłatę za grunt.
W dniu 3.10.2011r.P. P. (1)przelał po raz kolejny 90.000 zł na wskazane wcześniej przez oskarżonego konto. W dniu 6.10.2011r.D. K. (1)zadzwonił do pokrzywdzonego i poinformował go, że przelał mu 3.600 zł, które to pieniądze stanowią część zysku z obrotu tymi pierwszymi 45.000 zł.
W dniu 13.10.2011r. oskarżony poinformował pokrzywdzonego telefonicznie, że przekazał mu na rachunek bankowy kolejne pieniądze – 2.880 zł tytułem zysku, który wygenerowany został na skutek obrotu 90.000 zł przeznaczonymi na zakup gruntu.
Zbliżał się termin wyjazduP. P. (1)do pracy zagranicę. Wiedział o tym oskarżony i namawiał pokrzywdzonego na zainwestowanie kolejnych pieniędzy w kwocie 95.000 zł, bowiem szykują mu się dalsze transakcje. W dniu 25.10.2011r. mężczyźni umówili się w siedzibiebanku (...) S.A.wŚ.W.. Tam pokrzywdzony wypłacił kwotę 95.000 zł i przekazał je oskarżonemu, który stwierdził, że w czasie nieobecności pokrzywdzonego wygenerowany zysk będzie przekazywał jego żonie lub przelewał mu na konto.D. K. (1)nalegał, by spisać oświadczenie, że pokrzywdzony przekazał mu 230.000 zł, co też tam od razu na miejscu uczynił.
P. P. (1)wyjechał do pracy. Zaniepokojona żona pokrzywdzonego informowała go, że oskarżony nie przekazuje żadnych pieniędzy, a w kontaktach telefonicznych zbywa ją. W styczniu 2012r. pokrzywdzony, obawiając się, że został oszukany, zażądał natychmiastowego zwrotu pieniędzy.D. K. (1)zaprzestał jakichkolwiek kontaktów z pokrzywdzonym. Odpowiadał ewentualnie na telefony lub sms-y jego żony. W dniu 13.01.2012r. oskarżony poinformował sms-owoB. P., że zwraca część pieniędzy – miało to być 15-20 tysięcy złotych. Pokrzywdzony pojechał z żoną na pocztę doP., gdzie okazało się, że oskarżony przekazał im 5.000 zł.
Kontakt między oskarżonym a pokrzywdzonym kompletnie się urwał.D. K. (1)nie zwrócił reszty pieniędzy – 212.505 zł.P. P. (1)kontaktował się z członkami rodziny oskarżonego, którzy uświadomili mu, żeD. K. (1)nie ma nic poza długami, komornikami, sprawami o oszustwa.
OskarżonyD. K. (1)ma obecnie 48 lat, jest rozwiedziony, ma na utrzymaniu dorosłego syna. Oskarżony posiada wykształcenie średnie, z zawodu jest elektronikiem, przed osadzeniem prowadził, według oświadczenia, działalność gospodarczą, uzyskując dochód około 3.000 zł miesięcznie.
D. K. (1)był wielokrotnie karany sądownie. Pierwszy wyrok (za przestępstwo zart. 204 § 2 k.k. z 1969r.zapadł przeciwko niemu 15.05.1997r. Od tego czasu wydano wobec oskarżonego 45 (!) wyroków skazujących na kary pozbawienia wolności głównie za przestępstwa oszustwa (jedynie dwa spośród tych skazań dotyczyły występków przywłaszczenia mienia, a jedno czynu zart. 199 § 1 k.k. z 1969r.). Aktualnie oskarżony odbywa orzeczone wobec niego kary pozbawienia wolności.
M.in. w okresie od 2.11.2006r. do 4.07.2008r.D. K. (1)odbywał karę 4 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 26.02.2008r. (sygn. akt III K 235/08), w skład którego weszły wyroki skazujące oskarżonego m.in. za przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.
W toku postępowania przygotowawczego oskarżonyD. K. (1)poddany został jednorazowemu badaniu sądowo-psychiatrycznemu i sądowo-psychologicznemu. Na skutek tego badania biegli lekarze psychiatrzy i biegły psycholog wydali opinię, w której zgodnie stwierdzili, że oskarżony nie ujawnia cech niedorozwoju umysłowego ani objawów klinicznych choroby psychicznej ani też innych zakłóceń czynności psychicznych, ma zachowane rozumienie podstawowych norm i zachowań społecznych, a poziom jego intelektu nie budzi wątpliwości, a zatem miał on w pełni zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia czynów, o których popełnienie był podejrzewany oraz pokierowania swoim postępowaniem.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o następujące dowody:

-

częściowo wyjaśnienia oskarżonegoD. K. (1)(k. 550-554 w zw. z k. 369-373, 379, k. 645-646, 687-688),

zeznania pokrzywdzonych:A. M. (1)(k. 555-557 w zw. z k. 40-42, 127v),Z. W.(k. 557-558 w zw. z k. 58-59),M. D.(k. 558-559 w zw. z k. 94-95),

zeznania pokrzywdzonegoP. P. (1)(k. 559-562 w zw. z k. 212-215),

zeznania świadkaI. M.(k. 563 w zw. z k. 2-4),

zeznania świadkaA. S.(k. 564-565 w zw. z k. 85-86, 126v),

zeznania świadków:K. R.(k. 565-566 w zw. z k. 96-97, 155v),R. H.(k. 566 w zw. z k. 128-129, 172-173),

zeznania świadkaB. P.(k. 567-568 w zw. z k. 386-389),

zeznania świadkaB. H.(k. 689 w zw. z k. 186, 192),

dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, a ujawnione na rozprawie w dniu 3.07.2014r. (k. 689): kopia faktury (k. 6), potwierdzenie wykonania przelewu 9k. 7), zaświadczenie o dokonaniu zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (k. 8-9, 45-46, 65-66), zaświadczenie o nr REGON (k. 10, 43, 63), decyzja w sprawie nadania NIP (k. 11, 44, 64), dowód ważenia (k. 12), korespondencja e-mail (k. 13), ogłoszenie (k. 14), pismo UMP.z załącznikiem (k. 27-28), pismo ZUS (k. 33), faktura (k. 48), potwierdzenie wykonania przelewu (k. 49), faktura (k. 61), potwierdzenie wykonania przelewu (k. 62), korespondencja e-mail (k. 67-70), pismo i jednostkowa umowa serwisowa (k. 89-90), faktura (k. 100), korespondencja e-mail (k. 101), tablica poglądowa (k. 125), pismo(...) sp. z o.o.(k. 140), dane zK.(k. 160-161, 309-311, 315-317, 480-486, 671-677), umowa najmu (k. 187-188), rozwiązanie umowy najmu (k. 189), dokumenty przedłożone przezP. P. (1)(k. 216), zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego (k. 255), kopia nakazu zapłaty (k. 256), dokumentacja komornicza (k. 258-265), raport z Krajowego Rejestru Długów (k. 267-272), odpisy wyroków (k. 278, 279, 280-281, 282-285, 286, 287-290, 291-292, 293, 294, 295, 296-303, 319, 321-322, 324-326, 331, 333-336, 338, 339, 341, 343, 344, 348-349, 353-360), opinia sądowa psychiatryczno-psychologiczna (k. 406-410), historia operacji bankowych (k. 665-666).

D. K. (1)oskarżono o to, że:

VI
w dniu 21 lutego 2012 r. wŚ.gm.Z.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej po uprzednim wprowadzeniu w błądM. M. (1)prowadzącegoGospodarstwo Rolne (...)wŚ.,ul. (...)co do faktu prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą(...)S. L.z siedzibą wP.ul. (...)jak i zamiaru zapłaty za pszenicę będącą przedmiotem sprzedaży, po uzyskaniu od pokrzywdzonego pszenicy o wadze 24950 kg i wartości 21.706,50 zł zgodnie z wcześniejszym zamiarem nie dokonał za nią zapłaty doprowadzając tym samym do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. M. (1)w powyższej kwocie, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne

tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.

VII
w dniu 21 lutego 2012 r. wP.gm.M.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błądM. D.prowadząc działalność gospodarczą(...)z siedzibą w miejscowościP.ul. (...)gm.M.co do podmiotu zlecającego usługę transportową tj.(...)S. L.z siedzibą wP.ul. (...)i zamiaru zapłaty za wykonaną usługę transportową, po czym zgodnie z podjętym zamiarem po wykonaniu usługi transportowej na trasieŚ.–D.po wystawieniufaktury VAT nr (...)opiewającej na kwotę 1888,67 zł brutto nie dokonał za nią płatności w uzgodnionym terminie 3 dni doprowadzając do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. D.w powyższej kwocie przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne

tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.

VIII
w dniu 21 luty 2012 r. wB.gm.K.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej po uprzednim wprowadzeniu w błądA. M. (1)prowadzącegoGospodarstwo Rolne (...)wB.ul. (...)co do faktu prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą(...)S. L.z siedzibą wP.ul. (...)jak i zamiaru zapłaty za pszenicę będącą przedmiotem sprzedaży, po uzyskaniu od pokrzywdzonego pszenicy o wadze 27200 kg i wartości 24.847,20 zł zgodnie z wcześniejszym zamiarem nie dokonał za nią płatności, doprowadzając tym samymA. M. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w powyższej kwocie, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne

tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.

IX
w dniu 21 luty 2012 r. wK.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błądZ. W.prowadzącegoPrzedsiębiorstwo Usług (...)z siedzibą wK.ul. (...), co do przedmiotu zlecającego usługę transportową tj.(...)S. L.z siedzibą wP.ul. (...)i zamiaru zapłaty za wykonaną usługę transportową, po czym zgodnie z podjętym zamiarem po wykonaniu usługi transportowej na trasieB.–D., po wystawieniufaktury VAT nr (...)opiewającej na kwotę 1506,63 zł brutto nie dokonał za nią płatności w uzgodnionym terminie 1 dnia doprowadzając do niekorzystnego rozporządzenia mieniemZ. W.w powyższej kwocie, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne

tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.

X
w okresie 05 sierpnia 2011 roku do 25 października 2011 r. wZ.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziłP. P. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 212.505 zł poprzez wprowadzenie go błąd co do zamiaru wspólnego zakupu nieruchomości oraz prowadzenia wspólnej działalności gospodarczej w zakresie handlu węglem czym wyrządził szkodę na rzeczP. P. (1)w kwocie 212.505 zł stanowiące mienie znacznej wartości, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne

tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
OskarżonyD. K. (1)konsekwentnie przyznawał się częściowo do popełnienia czynów zarzucanych mu w punktach I – IV aktu oskarżenia. Wyjaśniał, iż dopuścił się zarzucanych mu przestępstw, bowiem był szantażowany przez osoby, od których swego czasu pożyczył pieniądze. Wskazał, że mimo zwrotu długu osoby te nieustannie domagały się od niego pieniędzy. Pod wpływem tych osób został „słupem” w transakcjach z rolnikami – jechał we wskazane miejsce, zawierał z pokrzywdzonym umowę mając pełną świadomość, że ludzie, do których wyłudzony towar trafiał, nie uiszczą za niego zapłaty. Oskarżony podkreślał, że jego zachowanie było wynikiem zastraszania jego i jego rodziny przez szantażystów. W sytuacjach, gdy osobiście rozmawiał z klientem, bądź spotykał się z nim, zawsze przedstawiał się własnym imieniem i nazwiskiem, a większe kwoty pieniędzy kontrahenci przelewali na rachunek bankowy jego firmy. Wszelkie pieniądze przekazywał natychmiast szantażystom.D. K. (1)podawał, że nie miał nic wspólnego ze zlecaniem usług transportowych.
Analizując wyjaśnieniaD. K. (1)w tym zakresie Sąd uznał, że zasługują one na wiarę jedynie w części.
I tak na wstępie zaznaczenia wymaga, że, zobligowany granicami aktu oskarżenia, Sąd skupił się jedynie na zdarzeniach ujętych w ramy zarzutów. Stanowiły one dające się wyodrębnić czyny, a ich analiza z punktu widzenia tego, czy wyczerpują one znamiona przestępstw, była możliwa do przeprowadzenia w oderwaniu od analizy wcześniejszej działalności przestępczej oskarżonego. W związku z tym, wszelkie twierdzeniaD. K. (1)dotyczące transakcji innych niż te, które zostały objęte aktem oskarżenia w niniejszym postępowaniu, pozostały poza sferą zainteresowania, a tym samym oceny Sądu Orzekającego.
Obracając się zatem w granicach zarzutów opisanych w punktach I do IV aktu oskarżenia stwierdzić należy, że dotyczą one sytuacji, w których oskarżony umówił transakcję z kontrahentem, zamówił usługę transportową, a następnie czy to przyjechał na miejsce transakcji (zarzut III), czy też uczestniczył w transporcie już zakupionego towaru (zarzut I i III).
Zamówienia składane w firmach transportowych (zarzut II i IV) wysyłane były mailowo z komputera znajdującego się w mieszkaniu wynajmowanym przez oskarżonego (vide: zeznania świadkaB. H.oraz dokumenty na k. 187-189), przy wykorzystaniu adresu poczty elektronicznejfirmy (...). Z tego samego adresu oskarżony korzystał w ramach korespondencji z synem pokrzywdzonegoM. M. (1), któremu przesyłał wszelkie dane i dokumenty niezbędne do wystawienia faktury. Mija się on zatem z prawdą wskazując, iż nie uczestniczył w zamówieniach usług transportowych, zwłaszcza, że brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na to, że to nie oskarżony, jako wynajmujący korzystał z mieszkaniaB. H..
Sąd dał wiarę oskarżonemu, który stwierdził, iż osobiście brał udział w transakcji przeprowadzonej zA. M. (1), bowiem jest to bezsporne w świetle całego materiału dowodowego. Uznano natomiast za niewiarygodne wyjaśnieniaD. K. (1), z których wynika, że zawsze w kontaktach osobistych z klientami posługiwał się własnym imieniem i nazwiskiem, nigdy nie podając się zaS. L., czy pracownikafirmy (...). Twierdzenia tej treści nie wytrzymują konfrontacji z wiarygodnymi zeznaniami świadkaA. M. (1), który podał, że telefonicznie rozmawiał z mężczyzną przedstawiającym się jakoS. L.– właścicielfirmy (...), zaś oskarżony, który miał głos identyczny, jak rzekomyS. L., w czasie osobistego kontaktu z pokrzywdzonym podawał się za przedstawicielafirmy (...).
W ocenie Sądu twierdzenia oskarżonego na temat rzekomego szantażu, któremu był poddawany pozostały całkowicie gołosłowne. Dowodem na wiarygodność wyjaśnień oskarżonego w tym zakresie nie mogą być zeznania świadkaE. S.- kuratora sądowego, pod której pieczą oskarżony pozostawał. Świadek stwierdziła jedynie, żeD. K. (1)poinformował ją, że otrzymywał telefony i smsy z pogróżkami. W kontekście szerokiej działalności przestępczej oskarżonego, która wynika z danych o jego karalności, całkowicie realnym jest, że autorami tych gróźb mogli być pokrzywdzeni licznymi oszustwami. Ponadto, w kontekście uzależnienia oskarżonego, wysoce prawdopodobnym jest, że byli to jego wierzyciele hazardowi. Wbrew twierdzeniomD. K. (1), nie podał on w żadnym postępowaniu danych osobowych rzekomych szantażystów. Z zeznań syna oskarżonego –P. K.wynika jedynie tyle, że nieznane mu osoby w niewybredny sposób nakazywały mu przekazać ojcu, że prędzej czy później będzie musiał oddać to, co jest im winien, a także żądały zwrotu pieniędzy. Znamiennym jest, że również taki stan faktyczny wynika z zeznańP. K.składanych w postępowaniu przygotowawczym Ds. 920/13, których kopie protokołów dołączono do niniejszej sprawy i odczytano świadkowi. W żadnym miejscu tych protokołów nie ma słowa, by napastnicy, którzy dokonali wtargnięcia do domu syna oskarżonego, nakazywali mu przekazać ojcu, by z nimi dalej współpracował. Z zeznańD. K. (1)złożonych w tamtym postępowaniu wynika natomiast, że z przekazu syna wynikało, iż taką właśnie informację miał on przekazać ojcu.
Mając na uwadze powyższe, negatywnie zweryfikowano wyjaśnienia oskarżonego w omawianej kwestii, nie mogąc oprzeć się wrażeniu, żeD. K. (1)manipuluje faktami, by w ten sposób umniejszyć własną odpowiedzialność. Gołosłowne jego twierdzenia o rzekomej „przymusowej współpracy” z rzeczywistymi sprawcami poszczególnych wyłudzeń Sąd uznał jako przyjętą przez oskarżonego linię obrony, która nie znajduje poparcia w przeprowadzonych dowodach.
D. K. (1)konsekwentnie nie przyznawał się do popełnienia przestępstwa na szkodęP. P. (1)utrzymując, iż pieniądze przekazywane mu przez pokrzywdzonego, inwestowane były w rzeczywistą działalność gospodarczą, z której dochody zostały w pewnym momencie również przejęte przez rzekomych szantażystów. Oskarżony podkreślał, że nigdy nie nosił się z zamiarem oszukaniaP. P. (1).
Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom tej treści. W szczególności, jak już wspomniano, negatywnie zweryfikowano prawdziwość wyjaśnieńD. K. (1)co do w ogóle istnienia rzekomych szantażystów i ich wpływu na przestępczą działalność oskarżonego, objętą aktem oskarżenia w niniejszej sprawie. Podkreślić trzeba, że dopuszczenie się przezD. K. (1)określonych przestępstw przeciwko mieniu nie wyklucza jeszcze okoliczności, że w okresie objętym zarzutem V mógł on prowadzić równolegle legalną działalność gospodarczą na własny rachunek. Sam fakt popełniania przestępstw nie wyklucza bowiem możliwości podejmowania legalnych działań obejmujących inne sfery i odwrotnie - sam fakt prowadzenia uczciwej działalności gospodarczej nie stanowi jednocześnie o braku możliwości i okazji do popełniania przestępstw. Sąd uznał jednak, że brak jest jakichkolwiek dowodów na to, by oskarżony pieniądze przekazywane przezP. P. (1)inwestował, zgodnie ze swoimi zapewnieniami kierowanymi wobec pokrzywdzonego, w legalne interesy.
5 sierpnia 2011r., kiedy to pokrzywdzony przekazałD. K. (1)w gotówce pieniądze na handel węglem, prawomocny był już wyrok skazujący oskarżonego na bezwzględną karę pozbawienia wolności (II K 294/11). Z jej odbyciem oskarżony musiał się liczyć, więc jego opowieści snute pokrzywdzonemu na temat „wychodzenia z kryzysu” po zawirowaniach życiowych uznać należy za mijające się z prawdą. Z informacji gospodarczych (k. 267-270) wynika też, że oskarżony figurował w tamtym czasie w Krajowym Rejestrze Długów, w tym czasie też komornik sądowy zajął należący do niego rachunek bankowy w(...) Banku S.A.(k. 255). Stąd zapewnieniaD. K. (1), odnośnie sukcesów w prowadzonej działalności gospodarczej potraktowano jako niewiarygodne.
Stwierdzić trzeba, że oskarżony nie potrafił wskazać na jaką transakcję (z jakim kontrahentem, w jakim terminie przeprowadzoną, jakiego przedmiotu dotyczącą) przeznaczył rzekomo owe 45.000 zł wpłacone mu przezP. P. (1)w sierpniu 2011r. Brak jest jakichkolwiek dowodów takiej transakcji. Sąd przyjął w tych okolicznościach, żeD. K. (1)wziął wskazane pieniądze od pokrzywdzonego w ramach przemyślanego zamiaru dokonania wyłudzenia.
27.09.2011r. na rachunek bankowy oskarżonegoP. P. (1)wpłacił 90.000 zł (k. 665v). Analiza historii transakcji na tym rachunku (k. 665-666) pozwala przyjąć, że pieniądze te nie zostały przez oskarżonego wypłacone ani też przelane na rachunek jakiegokolwiek podmiotu gospodarczego celem sfinalizowania jakichkolwiek transakcji, które mogłyby następnie wygenerować jakichś zysk. Oskarżony zapewniał, że akurat takie kwoty mu są potrzebne, bowiem jednorazowa transakcja opiewa właśnie na 90.000 zł. Logiczna konsekwencja wpłaty 90.000 zł przezP. P. (1)na jednorazową transakcję zakupu zboża byłaby wypłata bądź przelew tej kwoty przez oskarżonego na konto kontrahenta, co jednak nie nastąpiło. Po trzech dniach wpłacone pieniądze zostały pokrzywdzonemu zwrócone z „górką” stanowiącą rzekomy zysk, co de facto, zdaniem Sądu było działaniem mającym na celu wyłudzenie od pokrzywdzonego kolejnej „transzy”. Następne 90.000 zł wpłacone przez pokrzywdzonego w dniu 3.10.2011r. również nie uczestniczyło w jakiejkolwiek jednorazowej transakcji mającej za przedmiot zboże, o czym zapewniałP. P. (1)oskarżony – oprócz jednorazowej wypłaty 30.000 zł z konta oskarżonego ubywały pieniądze w kwotach po kilka tysięcy złotych wypłacane z bankomatówG..
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że wyjaśnieniaD. K. (1), jakoby to „obracał” pieniędzmi pokrzywdzonego w ramach legalnej działalności gospodarczej, przeznaczając je na handel węglem, a następnie zbożem, ocenić należy jako niewiarygodne, bowiem nie dość, że pozostają gołosłowne, to dodatkowo przeczy im analiza przywołanych dokumentów bankowych.
Sąd uznał za wiarygodne w całości zeznania wszystkich pokrzywdzonych:A. M. (1),Z. W.,M. D.iP. P. (1). Zeznania tych osób są bardzo szczegółowe, wyczerpujące, spójne i logiczne. Znajdują one odzwierciedlenie w dokumentach dotyczących poszczególnych transakcji, a ponadto pozostają niesamowicie wyważone – omawiani świadkowie zeznawali jedynie na okoliczność znanych sobie faktów, wyraźnie zaznaczając, których okoliczności nie są pewni, bądź co do których nie poczynili własnych obserwacji i znają je jedynie z przekazu innych osób. W żadnym momencie nie można było odnieść wrażenia, że pokrzywdzeni dążyli za wszelką cenę do pociągnięciaD. K. (1)do odpowiedzialności karnej, choćby wbrew rzeczywistemu przebiegowi zdarzeń.
Równie wiarygodne pozostają, w ocenie Sądu, szczegółowe i stonowane, a zarazem logiczne i szczere zeznania świadkaI. M..
W związku z tym, że świadekB. P.zeznawała w sposób spójny i wyważony, a jej twierdzenia znajdują pełne odzwierciedlenie w zeznaniachP. P. (1)i doświadczeniu życiowym, a także zebranych dokumentach, Sąd przyznał im w całości przymiot wiarygodności.
Podobnie należało ocenić zeznania kierowców poszczególnych firm transportowych – świadkówK. R.iR. H., a także świadkaA. S., obecnego podczas transakcji oskarżonego z pokrzywdzonymA. M.. Wypowiedzi wymienionych osób znajdują pełne odzwierciedlenie w zeznaniach pokrzywdzonych. Podkreślić trzeba, że omawiani świadkowie, jako osoby niejako „z zewnątrz” nie miały żadnego interesu, by zeznawać nieprawdę i bezpodstawnie tym pomawiać oskarżonego, bądź też go chronić przed odpowiedzialnością karną.
Sąd dał wiarę w całości zeznaniom świadkaB. H., bowiem pozostają one całkowicie spójne z treścią dokumentów obrazujących kwestie związane z wynajmem oskarżonemu mieszkania świadka.
Zeznania świadków:E. S.,P. K.iJ. P.nie miały szczególnego znaczenia dla poczynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. Okazały się przydatne dla zweryfikowania przyjętej przezD. K. (1)linii obrony, jakoby to popełnianie przez niego przestępstw wynikało z szantażu, któremu ulegał. Sąd nie znalazł jakichkolwiek powodów, by wyczerpującym zeznaniom wskazanych osób w jakimkolwiek momencie odmówić wiary.
Zeznania świadkaP.Pasieki nie miały żadnego znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego.
Opinia sądowo-psychiatryczna i sądowo-psychologiczna jest jasna, pełna, nie zawiera wewnętrznych sprzeczności, sporządzona została przez biegłych mających duże doświadczenie zawodowe. Omawiana opinia została wykonana zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy i jako taka może stanowić wiarygodny dowód w sprawie.
Za w pełni przydatne Sąd potraktował wymienione wyżej pozostałe dokumenty. Zostały one sporządzone w wymaganej formie, przez uprawnione do tego podmioty, w granicach ich kompetencji. Ich autentyczności oraz prawdziwości treści w nich zawartych nie kwestionowała żadna ze stron, a i Sąd przez wzgląd na wyżej podane cechy tychże dokumentów nie uznał za konieczne, by czynić to z urzędu.
Sąd zważył, co następuje.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe potwierdziło w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości zasadność zarzutów postawionych oskarżonemu, z drobnymi modyfikacjami dotyczącymi daty popełnienia czynów opisanych w punktach I, II i IV aktu oskarżenia.
Art. 286 §1 k.k.określa odpowiedzialność za oszustwo, którym według tego przepisu jest motywowane celem korzyści majątkowej doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzeniem mieniem przez wprowadzenie jej w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranej czynności.
Przestępstwo oszustwa ma charakter materialny, przy czym skutkiem jest niekorzystne rozporządzenie mieniem przez pokrzywdzonego. Niekorzystne rozporządzenie jako skutek oszustwa, ogólnie rzecz ujmując, oznacza pogorszenie sytuacji majątkowej pokrzywdzonego.
Oszustwo jest przestępstwem kierunkowym, w którym celem działania sprawcy jest uzyskanie szeroko pojętej korzyści, która może polegać zarówno na uzyskaniu zysku jak i zmniejszenia pasywów. Dążenie sprawcy może obejmować zarówno korzyść dla siebie, jak i dla kogo innego.
Odnosząc to do realiów niniejszej sprawy z całą stanowczością stwierdzić należy, iż zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona oszustwa określonego wart. 286 § 1 k.k.w stosunku do wszystkich pokrzywdzonych.
W świetle zebranego w sprawie i omówionego wyżej materiału dowodowego, nie może budzić wątpliwości, że właściciele gospodarstw rolnych:M. M. (1)iA. M. (1), a także właściciele firm transportowych:M. D.iZ. W.zostali przez oskarżonego wprowadzeni w błąd co do braku zamiaru zapłaty za wydany towar/wykonaną usługę. Pokrzywdzeni przystąpili zatem do poszczególnych transakcji pozostając w błędzie co do tego, że otrzymają z ich tytułu zapłatę. Tym samym, w sposób niekorzystny dla siebie ponieśli straty.D. K. (1)natomiast w wyniku tego działania uzyskał konkretną korzyść majątkową.
Niewątpliwie oskarżony korzyść majątkową uzyskał także na skutek wpłacenia mu przez pokrzywdzonegoP. P. (1)pieniędzy w ostatecznej wysokości 212.505 zł. W ocenie Sądu przestępcze działanie oskarżonego polegało w tym wypadku na wprowadzeniu pokrzywdzonego w błąd co do zamiaru zainwestowania wpłaconych przez niego pieniędzy w legalna działalność gospodarczą. Zdaniem SąduD. K. (1)pobierał od pokrzywdzonego kolejne „transze” środków finansowych nie mając zamiaru włączenia ich do legalnej działalności gospodarczej, która generowałaby zysk dla pokrzywdzonego. Zebrane dowody jednoznacznie świadczą o tym, żeD. K. (1), wykorzystując naiwnośćP. P. (1), odwołując się do łączącej ich przyjaźni, dążył do wyłudzenia od niego jak największej kwoty. Dokonywane pokrzywdzonemu w międzyczasie wpłaty miały na celu uśpić jego czujność i przygotować grunt pod dalsze „transze”. Tym samym Sąd uznał, że oskarżony, przystępując w sposób przemyślany do tego przestępstwa od początku liczył się z tym, że z wpłaconych przez pokrzywdzonego pieniędzy część będzie musiał mu zwrócić, w związku z czym Sąd przyjął, za Prokuratorem, iż wartość wyłudzonego odP. P. (1)mienia równa jest kwocie 212.505 zł, a więc sumie wszystkich wpłat dokonanych przez pokrzywdzonego, pomniejszonej o sumę pieniędzy zwróconych mu w międzyczasie przez oskarżonego. Zdaniem Sądu bowiem oskarżony obejmował swoją świadomością zamiar dokonania konkretnych wyłudzeń w krótkich odstępach czasu, przy poniesieniu swego rodzaju „kosztów”, sprowadzających się do konieczności zwrotu pokrzywdzonemu na poszczególnych etapach bądź wygenerowanego rzekomo zysku, bądź nawet całości „zainwestowanych” pieniędzy (tak jak to miało miejsce z pierwszymi 90.000 zł).
Z uwagi na to, że, jak już wskazano, oskarżonemu przyświecał jeden zamiar powzięty na początku przestępczego zachowania wobecP. P. (1), jego czyn zakwalifikować należało jak czyn ciągły zart. 12 k.k., a w związku z faktem, iż dotyczył on mienia o wartości przekraczającej 200.000 zł, kwalifikację prawną należało uzupełnić oart. 294 § 1 k.k.(art. 115 § 5 k.k.).
Z materiału dowodowego wynika, że transakcja opisana w punkcie I aktu oskarżenia miała miejsce w dniu 23.02.2012r. (vide: zeznania świadkaI. M.), a dzień wcześniej (22.02.2012r.) pokrzywdzonyM. D.przyjął zlecenie transportowe. Co doZ. W., z korespondencji mailowej wynika, że zlecenie zostało przez niego przyjęte w dniu 21.02.2012r. Mając to na uwadze Sąd odpowiednio zmodyfikował daty popełnienia przez oskarżonego poszczególnych przestępstw.
Sąd przyjął, że w zakresie zdarzeń objętych zarzutami I-IV, czyny oskarżonego zostały popełnione w krótkich odstępach czasu, posiadają jednakową kwalifikację prawną, co uzasadniało uznanie ich za ciąg przestępstw opisany wart. 91 § 1 k.k.
M.in. w okresie od 2.11.2006r. do 4.07.2008r.D. K. (1)odbywał karę 4 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 26.02.2008r. (sygn. akt III K 235/08), w skład którego weszły wyroki skazujące oskarżonego m.in. za przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.Każdy zatem czyn przypisany mu w niniejszym postępowaniu popełniony został przez oskarżonego w warunkach recydywy zart. 64 § 1 k.k.
Rozważając w świetle dyrektywart. 53 § 1 i § 2 k.k.kwestie wymiaru kary łącznej, jak i poszczególnych kar jednostkowych oskarżonemuD. K. (1)za przypisane mu przestępstwa, Sąd jako okoliczności rzutujące na jego niekorzyść uwzględnił:

-

wielokrotnąuprzednią karalność oskarżonego, w tym za przestępstwa podobne,

działanie w warunkach recydywy,

brak starań o naprawienie wyrządzonych szkód,

wysoką szkodliwość społeczną popełnionych przez oskarżonego przestępstw,

wykorzystanie przyjaźni, jaka łączyła oskarżonego z pokrzywdzonymP. P. (1)i nadużycie ogromnego zaufania, jakim pokrzywdzony darzył sprawcę.

Jako okoliczności łagodząco wpływające na wymiar kary w stosunku doD. K. (1)uznano stosunkowo niedużą wartość wyłudzonego mienia w zakresie czynów stanowiących ciąg przestępstw, a także fakt, iż wartość mienia nakazującego kwalifikować czyn przypisany oskarżonemu w punkcie 2 wyroku zart. 294 § 1 k.k., była niemalże wartością „graniczną” (nieco ponad 200.000 zł).
Wymierzając oskarżonemu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności za ciąg przestępstw opisany w punkcie 1 wyroku oraz kary 3 lat pozbawienia wolności za przestępstwo opisane w punkcie 2 wyroku, kierując się dyrektywami jej wymiaru zart. 53 k.k., przy uwzględnieniu opisanych powyżej okoliczności obciążających i łagodzących, Sąd Okręgowy uznał, iż kary te są współmierne do stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonemu przestępstw, a zatem karami sprawiedliwymi, które mogą osiągnąć wobec niego właściwy skutek wychowawczy, a jednocześnie spotkają się z aprobatą społeczeństwa i wzbudzą zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.
Podobnie należy ocenić wymiar kary łącznej, orzeczonej, przy zastosowaniu zasady asperacji, zbliżonej z racji podobieństwa przestępstw do zasady absorpcji. Zdaniem Sądu skazanieD. K. (1)na karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności czyni zadość poczuciu sprawiedliwości. Sąd uznał tym samym, iż wnioskowana przez oskarżyciela kara łączna 6 lat pozbawienia wolności razi swoją surowością i przecenia wpływ uprzedniej karalności jako okoliczności obciążającej przy wymiarze kary.
Na podstawieart. 46 § 1 k.k., kierując się restytucyjną funkcją postępowania karnego Sąd zobowiązał oskarżonego do naprawienia wyrządzonych szkód.
O kosztach zastępstwa adwokackiego orzeczono na podstawie przepisów powołanych w punkcie 5 wyroku, przy czym Sąd nie znalazł powodów, by nakład pracy adwokata z urzędu w niniejszej sprawie wycenić na dwukrotność stawki minimalnej, o co wnosił obrońca w mowie końcowej.
Sąd odstąpił jednocześnie od obciążania oskarżonego kosztami postępowania, mając na uwadze, że najbliższych kilkadziesiąt lat spędzi on w warunkach więziennej izolacji.
SSO Agata Adamczewska