Sąd Okręgowy w Częstochowie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Ka 184/14
Data wyroku: 2014-04-22 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Kara Łączna
Podstawa prawna: art.91§2kk
Teza: Podstawę prawną wymierzenia kary łącznej w sytuacji ,gdy sprawca w warunkach określonych w art. 85 kk popełnia ciąg przestępstw i inne przestępstwo,stanowi art. 91  2 kk ,który wyłacza stosowanie art. 85 kk.

Sygn. akt VII Ka 184/14

UZASADNIENIE
N. W.został oskarżony o to, że:
1. w okresie czasu od dnia 20 lipca 2012 r. godz. 19:00 do dnia 21 lipca 2012 r. godz. 8.00 wC.na parkingu niestrzeżonym przyul. (...)poprzez wybicie nieustalonym narzędziem dwóch otworów w zbiorniku paliwa samochodu m-kiO. (...)onr rej. (...)z wnętrza zbiornika zabrał w celu przywłaszczenia paliwo E-95 w ilości 30 litrów o łącznej wartości strat w kwocie 170 zł na szkodęA. W., tj. o czyn zart. 279 § 1 k.k.
2. w okresie od dnia 27 sierpnia 2012 r. godz. 17.00 do dnia 28 sierpnia 2012 r. godz. 7.30 wC.na parkingu niestrzeżonym przyul. (...)wspólnie i w porozumieniu zK. B.za pomocą dopasowanego narzędzia w postaci kluczyka samochodowego dokonał włamania do samochodu m-kiN. (...)onr rej. (...), po czym skradł samochód wraz z pozostawionymi wewnątrz portfelem i dokumentami w postaci dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu, karty bankomatowejBanku (...), karty kredytowejA., karty NFZ, dowodu osobistego i prawa jazdy wystawionych na nazwiskoJ. T.o łącznej wartości strat w kwocie 3050 zł na szkodęJ. T., tj. o czyn zart. 279 § 1 k.k.iart. 278 § 1 i 5 k.k.iart. 275 § 1 k.k.iart. 276 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 2 k.k.
3. w miesiącu wrześniu 2012 r. wC.przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu zK. B.dokonał włamania do samochoduV. (...)koloru białego onr rej. (...)poprzez przebicie zbiornika z paliwem, a następnie dokonał kradzieży paliwa ON w ilości ok. 40 litrów wartości 230 zł na szkodęP. M., tj. o czyn zart. 279 § 1 k.k.
4. w dniu 30 sierpnia 2012 r. w miejscowościK.B.przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu zK. B.spodsklepu (...)dokonał kradzieży artykułów spożywczych w postaci: pieczywa i nabiału o łącznej wartości strat 652,48 zł na szkodęA. S., tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.
5. w dniu 3 września 2012 r. w miejscowościK.B.przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu zK. B.spodsklepu (...)dokonał kradzieży artykułów spożywczych w postaci: pieczywa i nabiału o łącznej wartości strat 1034,27 zł na szkodęA. S., tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.
6. w dniu 4 września 2012 r. w miejscowościK.B.przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu zK. B.spodsklepu (...)dokonał kradzieży artykułów spożywczych w postaci pieczywa o łącznej wartości strat 268,90 zł na szkodęA. S., tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.
K. B.został oskarżony o to, że:
1. w okresie od dnia 27 sierpnia 2012 r. godz. 17.00 do dnia 28 sierpnia 2012 r. godz. 7.30 wC.na parkingu niestrzeżonym przyul. (...)wspólnie i w porozumieniu zN. W.za pomocą dopasowanego narzędzia w postaci kluczyka samochodowego dokonał włamania do samochodu m-kiN. (...)onr rej. (...), po czym skradł samochód wraz z pozostawionymi wewnątrz portfelem i dokumentami w postaci dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu, karty bankomatowejBanku (...), karty kredytowejA., karty NFZ, dowodu osobistego i prawa jazdy wystawionych na nazwiskoJ. T.o łącznej wartości strat w kwocie 3050 zł na szkodęJ. T., tj. o czyn zart. 279 § 1 k.k.iart. 278 § 1 i 5 k.k.iart. 275 § 1 k.k.iart. 276 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 2 k.k.
2. w miesiącu wrześniu 2012 r. wC.przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu zN. W.dokonał włamania do samochoduV. (...)koloru białego onr rej. (...)poprzez przebicie zbiornika z paliwem, a następnie dokonał kradzieży paliwa ON w ilości ok. 40 litrów wartości 230 zł na szkodęP. M., tj. o czyn zart. 279 § 1 k.k.
3. w dniu 30 sierpnia 2012 r. w miejscowościK.B.przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu zN. W.spodsklepu (...)dokonał kradzieży artykułów spożywczych w postaci: pieczywa i nabiału o łącznej wartości strat 652,48 zł na szkodęA. S., tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.
4. w dniu 3 września 2012 r. w miejscowościK.B.przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu zN. W.spodsklepu (...)dokonał kradzieży artykułów spożywczych w postaci: pieczywa i nabiału o łącznej wartości strat 1034,27 zł na szkodęA. S., tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.
5. w dniu 4 września 2012 r. w miejscowościK.B.przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu zN. W.spodsklepu (...)dokonał kradzieży artykułów spożywczych w postaci pieczywa o łącznej wartości strat 268,90 zł na szkodęA. S., tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r., wydanym w sprawie XVI K 1103/12, orzekł:

1
oskarżonegoN. W.uznaje za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, opisanych w pkt. 1 i 3 części wstępnej wyroku, stanowiących występki zart. 279 § 1 k.k., przyjmując, iż czyny te stanowią ciąg przestępstw opisany w dyspozycji przepisuart. 91 § 1 k.k.i za to z mocyart. 279 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 91 § 1 k.k.wymierza mu karę 1 roku pozbawienia wolności;

2
oskarżonegoK. B.uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, opisanego w pkt. 2 części wstępnej wyroku, stanowiącego występek zart. 279 § 1 k.k.i za to z mocyart. 279 § 1 k.k.iart. 33 § 2 k.k.wymierza mu karę 1 roku pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 złotych;

3
na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzeka wobec oskarżonegoN. W.obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę na rzeczA. W.kwoty 170 złotych oraz orzeka wobec oskarżonychN. W.iK. B.obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę solidarnie na rzeczP. M.kwoty 230 złotych;

4
oskarżonegoN. W.uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, opisanego w pkt. 2 części wstępnej wyroku, stanowiącego występek zart. 279 § 1 k.k.iart. 278 § 1 i 5 k.k.iart. 275 § 1 k.k.iart. 276 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 2 k.k.i za to z mocyart. 279 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 3 k.k.wymierza mu karę 1 roku pozbawienia wolności;

5
oskarżonegoK. B.uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, opisanego w pkt. 1 części wstępnej wyroku, stanowiącego występek zart. 279 § 1 k.k.iart. 278 § 1 i 5 k.k.iart. 275 § 1 k.k.iart. 276 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 2 k.k.i za to z mocyart. 279 § 1 k.k.iart. 33 § 2 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 3 k.k.wymierza mu karę 1 roku pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 złotych;

6
oskarżonegoN. W.uznaje za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, opisanych w pkt. 4 i 5 części wstępnej wyroku, stanowiących występki zart. 278 § 1 k.k., przyjmując, iż czyny te stanowią ciąg przestępstw opisany w dyspozycji przepisuart. 91 § 1 k.k.i za to z mocyart. 278 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 91 § 1 k.k.wymierza mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

7
oskarżonegoK. B.uznaje za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, opisanych w pkt. 3 i 4 części wstępnej wyroku, stanowiących występki zart. 278 § 1 k.k., przyjmując, iż czyny te stanowią ciąg przestępstw opisany w dyspozycji przepisuart. 91 § 1 k.k.i za to z mocyart. 278 § 1 k.k.iart. 33 § 2 k.k.przy zastosowaniuart. 91 § 1 k.k.wymierza mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 złotych;

8
na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzeka wobec oskarżonychN. W.iK. B.obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę solidarnie na rzeczA. S.kwoty 1686,75 złotych;

9
oskarżonegoN. W.uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, opisanego w pkt. 6 części wstępnej wyroku, przyjmując iż stanowi on wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. i za to na podstawie art. 119 § 1 k.w. w związku z art. 24 § 1 i 3 k.w. wymierza mu karę grzywny w kwocie 300 złotych;

10
oskarżonegoK. B.uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, opisanego w pkt. 5 części wstępnej wyroku, przyjmując iż stanowi on wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. i za to na podstawie art. 119 § 1 k.w. w związku z art. 24 § 1 i 3 k.w. wymierza mu karę grzywny w kwocie 300 złotych;

11
na podstawie art. 119 § 4 k.w. orzeka wobec obwinionychN. W.iK. B.obowiązek zapłaty równowartości ukradzionego mienia poprzez zapłatę solidarnie na rzeczA. S.kwoty 268,90 złotych;

12
na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.orzeczone oskarżonemuN. W.kary pozbawienia wolności łączy i orzeka łączną karę pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 8 miesięcy;

13
na podstawieart. 63 § 1 k.k.zalicza oskarżonemuN. W.na poczet orzeczonej łącznej kary pozbawienia wolności zatrzymanie w dniu 6 września 2012 r.;

14
na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.orzeczone oskarżonemuK. B.kary pozbawienia wolności i karę grzywny łączy i orzeka łączną karę pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 8 miesięcy, oraz łączną karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych, przyjmując wysokość stawki dziennej na kwotę 10 złotych;

15
na mocyart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt. 1 k.k.zawiesza warunkowo oskarżonemuK. B.wykonanie orzeczonej łącznej kary pozbawienia wolności na 4 – letni okres tytułem próby;

16
na podstawieart. 44 § 1 i 2 k.k.orzeka przepadek dowodów rzeczowych w postaci kluczyków samochodowych z napisemF.szt.4 i 1 kluczyk z napisemT.H.10, niedopałków papierosów szt. 2 i szt. 13, chusteczki jednorazowej z plamami brunatnymi, włókna, ujawnionych w wykazie dowodów rzeczowych nr I/12 poz. 18,24,25,28,29 (k. 156 akt);

17
na podstawieart. 29 prawa o adwokaturzei§ 14 ust. 2 pkt. 1zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.T. B.kwotę 531,36 złotych i na rzecz adw.J. K.kwotę 531,36 złotych, tytułem zwrotu poniesionych kosztów obrony świadczonej z urzędu;

18
na mocyart. 624 § 1 k.p.k.iart. 17 ust 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnychzwalnia oskarżonych od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, wydatkami obciążając Skarb Państwa.

Apelację od wyroku wniósł prokurator, który zaskarżył wyrok jedynie w zakresie rozstrzygnięcia o karze łącznej, na niekorzyść, co do oskarżonychN. W.iK. B.. Zaskarżonemu orzeczeniu prokurator zarzucił: I. obrazę przepisu prawa materialnego, a toart. 91 § 2 k.k.poprzez jego niezastosowanie iart. 85 k.k.poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w podstawie orzeczonej wobec oskarżonegoN. W.kary łącznej pozbawienia wolności, pomimo łączenia kar pozbawienia wolności wymierzonych za przestępstwo wskazane w pkt. 4 wyroku oraz za ciągi przestępstw wskazane w pkt. 1 i 6 wyroku, podczas gdy podstawą wymierzenia kary łącznej w sytuacji, gdy sprawca w warunkach określonych wart. 85 k.k.popełnia ciąg przestępstw i inne przestępstwo, stanowiart. 91 § 2 k.k., który wyłącza zastosowanieart. 85 k.k.; II. obrazę przepisu prawa materialnego, a toart. 91 § 2 k.k.poprzez jego niezastosowanie iart. 85 k.k.poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w podstawie orzeczonej wobec oskarżonegoK. B.kary łącznej pozbawienia wolności i kary łącznej grzywny, pomimo łączenia kar pozbawienia wolności i kar grzywny wymierzonych za przestępstwa wskazane w pkt. 2 i 5 wyroku oraz za ciąg przestępstw wskazany w pkt. 7 wyroku, podczas gdy podstawą wymierzenia kary łącznej w sytuacji, gdy sprawca w warunkach określonych wart. 85 k.k.popełnia ciąg przestępstw i inne przestępstwo, stanowiart. 91 § 2 k.k., który wyłącza zastosowanieart. 85 k.k.
W konkluzji prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 12 i 14 poprzez wskazanie w podstawie wymiaru orzeczonej wobec oskarżonego kary łącznej pozbawienia wolnościart. 91 § 2 k.k., wyeliminowanie z tej podstawyart. 85 k.k.oraz utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy w pozostałym zakresie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja wniesiona przez prokuratora okazała się zasadna i jej skutkiem musiała być zmiana zaskarżonego wyroku.
Przed przystąpieniem do analizy zarzutów zawartych w środku odwoławczym przypomnieć należy, iż zgodnie z brzmieniemart. 433 § 1 k.p.k.sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach środka odwoławczego, a w zakresie szerszym o tyle, o ile ustawa to przewiduje. Mając to na uwadze Sąd Okręgowy stwierdza na wstępie z urzędu, iż w badanej sprawie nie występują żadne bezwzględne przyczyny odwoławcze, o których mowa wart. 439 § 1 k.p.k., ani też nie zachodzi w niej rażąca niesprawiedliwość orzeczenia, o której mowa wart. 440 k.p.k.
Przechodząc w tym miejscu do szczegółowych rozważań związanychz wymową wniesionego przez oskarżyciela publicznego środka zaskarżenia wskazać należy, że rację miał oskarżyciel publiczny, czego efektem jest zmiana zaskarżonego wyroku, podnosząc, iż główną podstawę prawną wymiaru kary łącznej - w sytuacji zbiegu ciągu przestępstw oraz przestępstwa - stanowiart. 91 § 2 k.k.a nieart. 85 k.k.Zgodnie bowiem z wymowąart. 91 § 2 k.k., jeżeli sprawca w warunkach określonych wart. 85 k.k.popełnia dwa lub więcej ciągów przestępstw określonych w§ 1lub ciąg przestępstw oraz inne przestępstwo, sąd orzeka karę łączną stosując odpowiednio przepisyrozdziału IX.Zatem, podstawą prawną orzeczenia kary łącznej, w oparciu o kary jednostkowe wymierzone za pozostające w zbiegu realnym przestępstwa i ciągi przestępstw, jestart. 91 § 2 k.k., a jedynie odpowiednie zastosowanie przy wymiarze kary znajdują w takim stanie faktycznymart. 85 k.k.i86 § 1 k.k.Pogląd ten jest podzielany w orzecznictwie i doktrynie prawa karnego materialnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt IV KK 397/09, OSNwSK 2010/1/441; P. Kozłowska-Kalisz, Komentarz do art. 91 k.k., LEX 2013). Ponadto, w ocenie Sądu Okręgowego zasadne jest w omawianej sytuacji powoływanie, obokart. 91 § 2 k.k., takżeart. 86 k.k.(por. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II AKa 542/12, LEX nr 1341984).
Idąc dalej, zdaniem Sądu Okręgowego podstawą prawną wymiaru kary łącznej w analizowanym przypadku nie może być natomiastart. 85 k.k., zamiast lub obokart. 91 § 2 k.k.Przepis ten, czyliart. 91 § 2 k.k., nakazuje bowiem odpowiednie stosowanie wszelkich przepisów dotyczących orzekania kary łącznej w warunkach, o których mowaart. 85 k.k., w tym takżeart. 86 § 1 i § 2 k.k., wyłączając jednocześnie, wobec pełnego odwołania się do jego treści, konieczność przywoływaniaart. 85 k.k.jako podstawy prawnej orzeczenia tej kary. Mówiąc inaczej, przepisart. 85 k.k.nie może być przytoczony w podstawie prawnej orzeczenia kary łącznej, w drodze „odpowiedniego” stosowania. Powyższą tezę potwierdza Sąd Najwyższy w powołanym już powyżej wyroku, wskazując, że „nie powinno budzić wątpliwości, że łączenie kar orzeczonych za ciąg przestępstw oraz za inne przestępstwo następuje w oparciu oart. 91 § 2 k.k., a nie na podstawieart. 85 k.k., gdyż ten ostatni przepis normuje kwestię kary łącznej jedynie za zbiegające się jednostkowe przestępstwa”.
Konkludując, podstawę prawną wymierzenia kary łącznej w sytuacji, gdy sprawca w warunkach określonych wart. 85 k.k.popełnia ciąg przestępstw i inne przestępstwo, stanowiart. 91 § 2 k.k., który wyłącza stosowanieart. 85 k.k.Zatem, orzekając zaskarżonym wyrokiem kary łączne Sąd I instancji dopuścił się obrazy prawa materialnego, przyjmując jako podstawę prawną orzekanej wobec oskarżonegoN. W.kary łącznej pozbawienia wolności, pomimo łączenia kar pozbawienia wolności wymierzonych za przestępstwo wskazane w pkt 4 wyroku i za ciągi przestępstw wskazane w pkt 1 i 6 wyroku, oraz przyjmując jako podstawę prawną orzekanych wobec oskarżonegoK. B.kar łącznych pozbawienia wolności i grzywny, pomimo łączenia kar pozbawienia wolności i kar grzywny wymierzonych za przestępstwa wskazane w pkt 2 i 5 wyroku oraz za ciąg przestępstw wskazany w pkt 7 wyroku, przepisart. 85 k.k.zamiastart. 91 § 2 k.k.
Z tego też powodu koniecznym było zreformowanie zaskarżonego wyroku poprzez zmianę jego punktów 12 oraz 14 w ten sposób, że za podstawę prawną wymiaru orzeczonych wobec oskarżonychN. W.orazK. B.kar łącznych pozbawienia wolności przyjętoart. 91 § 2 k.k.w związku zart. 86 § 1 k.k.oraz za podstawę prawną wymiaru orzeczonej wobec oskarżonegoK. B.kary łącznej grzywny przyjętoart. 91 § 2 k.k.w związku zart. 86 § 1 i 2 k.k., w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymując w mocy.
Kończąc, gdy mowa o pozostałych zawartych w wyroku rozstrzygnięciach, po pierwsze Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokatówT. B.orazJ. K., prowadzących Kancelarie Adwokackie wC., kwoty po 516,60 złotych tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną oskarżonym z urzędu w postępowaniu przed sądem odwoławczym. Po drugie, Sąd na zasadzie słuszności zwolnił oskarżonychN. W.iK. B.w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa wydatków postępowania odwoławczego, którymi obciążył Skarb Państwa, albowiem oskarżeni swym działaniem owych wydatków nie wywołali.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiąart. 437 § 1 i 2 k.p.k.w związku zart. 438 pkt 1 k.p.k.orazart. 634 k.p.k.w związku zart. 624 § 1 k.p.k.