Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1484/14
Data wyroku: 2014-12-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Łanowy
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184   ustawy   o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 1484/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 grudnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jolanta Łanowy

Protokolant:

Małgorzata Skirło

po rozpoznaniu w dniu30 grudnia 2014 r. w Gliwicach
sprawyH. B.(B.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaH. B.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia11 czerwca 2014  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje odwołującemu prawo do emerytury od czerwca 2014 r.
(-) SSO Jolanta Łanowy
Sygn. akt. VIII U 1481/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 czerwca 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ., powołując się naustawę z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.), podtrzymał treść prawomocnej decyzji z 10 marca 2011r., którą odmówiono ubezpieczonemuH. B.prawa do wcześniejszej emerytury z powodu nieudokumentowania wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania spornego świadczenia. Podniósł, że w związku z likwidacją zakładu pracy niemożliwym jest uzyskanie dokumentacji potwierdzającej prace w warunkach szczególnych.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ rentowy wskazał, iż ubezpieczony nie przedłożył nowych dowodów w sprawie, zatem brak podstaw prawnych do zmiany prawomocnej decyzji.
Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy ustalił:
UbezpieczonyH. B.urodził się (...)
W dniu 18 listopada 2010r. złożył pierwszy wniosek o ustalenie prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych, w wyniku którego organ rentowy decyzją z dnia 10 marca 2011r. odmówił mu prawa do spornego świadczenia. ZUS w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż z posiadanej dokumentacji nie można był jednoznacznie stwierdzić faktycznie zajmowanego stanowiska pracy w trakcie zatrudnienia w(...) Fabryce (...)w związku z czym żaden okres pracy nie został uznany za pracę wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach.
W dniu 3 czerwca 2014r. ubezpieczony wniósł kolejny wniosek, a w wyniku jego rozpoznania ZUS wydał zaskarżoną decyzję odmowną.
Sąd ustalił, iż ubezpieczony ukończył 60 lat z dniem 15.11.2010r., nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, na dzień 1.1.1999r. osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat.
Do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach ZUS, na podstawie świadectwa pracy w warunkach szczególnych nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu zatrudnienia w(...) Fabryce (...):
- od 27 września 1982r. do 30 maja1983r. na stanowisku oczyszczacz konstrukcji
- od 9 czerwca 1983r. do 16 stycznia 1985r. – śrutowacz
- od 7 lutego 1985r. do 17 marca 2000r. – brygadzista śrutowacz
Za pierwszy z ww. okresów ubezpieczony legitymuje się świadectwem pracy z 31 maja 1983r., oraz świadectwem pracy w warunkach szczególnych z dnia 17 marca 2000r., w którym określono, iż w okresie od 27 września 1982r. do 30 maja1983r. wykonywał on pracę śrutowacza wymienioną w dziale III, poz. 80, pkt 4 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 17M..G.. iE.. z dnia 12 sierpnia 1983r., w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach. Ponadto, ubezpieczony przedłożył świadectwo pracy za drugi z powyższych okresów, oraz świadectwo pracy z 17 marca 2000r. za cały okres zatrudnienia w(...) S.A.z adnotacją o wykonywaniu przez niego pracy śrutowacza od 9.06.1983r. do 17.03.2000r.
ZUS nie zaliczył ubezpieczonemu okresów zatrudnienia w Hucie 1 MAJA wG.w okresie od 5.11.1977r. do 19.07.1982r. na stanowiskach nagrzewacz, kowal, suwnicowy.
Przedmiotem działalności(...)Fabryka (...)była produkcja i dystrybucja konstrukcji stalowych, elementów tj. zsypy, zbiorniki, do elektrowni i innych zakładów na ternie Polski i jak i Europy.
Sąd ustalił, na podstawie zeznań świadków i odwołującego, że praca ubezpieczonego polegała na oczyszczaniu konstrukcji stalowych z rdzy w specjalnie do tego przystosowanym pomieszczeniu – komorze, przy użyciu śrutu metalowego pod ciśnieniem. Pracownicy do wykonywania tej pracy zakładali specjalne skafandry oraz hełmy z nadmuchem powietrza. Odzież ta nie chroniła jednak przed zapyleniem czy olejem, który ściekał po ściankach hełmu. W oddziale śrutowni pracowało przeważnie 3 pracowników, przy czym co godzinę następowała zmiana osobowa, tak by zawsze jeden z pracowników obserwował stan pozostałych-asekurował. Z powodu specyficznych warunków pracy stanowisko śrutowacza przyjmowano niechętnie, dlatego też zdarzało się, iż pod nieobecność któregoś z pracownika zastępstwo pełnił pracownik fabryki z innego działu, np. malarz. W lutym 1985r. ubezpieczonemu powierzono obowiązki brygadzisty w związku ze śmiercią dotychczas pełniącego te obowiązki pracownika. Wraz z powierzoną funkcja odwołującemu przybyło obowiązków w zakresie odpowiedzialności za sprzęt, wykonaną pracę i bezpieczeństwo członków brygady. Nie zmieniły się jednak dotychczasowe warunki pracy, gdyż nadal w pełnym wymiarze czasu pracy oczyszczał konstrukcje stalowe.
Ubezpieczony wykonywał pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Z racji pracy w warunkach szczególnych odwołujący dostawał dodatek finansowy, posiłki regeneracyjne, mleko. Dodatek za prace w warunkach szczególnych kształtował się w granicach 335 zł/godzinę w okresie 1989-1991, a w późniejszym czasie 1zł do każdej godziny pracy.
Sąd ustalił na podstawie legitymacji ubezpieczeniowej, iżH. B.przebywał na zasiłkach chorobowych w okresie od 1983r. do 1997r. łącznie ok. 50 dni. Przerwy w zatrudnieniu wynikały z faktu, iż ubezpieczony bez zgody przełożonego przedłużał urlop wypoczynkowy podczas wyjazdów do rodziny naM., co skutkowało rozwiązaniem z nim pracy w trybie dyscyplinarnym z powodu porzucenia miejsca pracy, a następnie po wyjaśnieniach przywracano go do ponownie do pracy .
Zatrudnienie ubezpieczonego ustało nagle, z chwilą upadłości zakładu masowo zwolniono wszystkich pracowników, co skutkowało szeregiem zaniedbań w zakresie precyzyjnego określenia charakteru pracy pracowników, niewydaniem świadectw pracy w warunkach szczególnych, a w końcu zagubieniem lub zniszczeniem akt osobowych- jak w przypadku odwołującego.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego dołączonych do akt niniejszej sprawy; zeznań świadkówC. C.iH. C. (1)(nagranie rozprawy z dnia 2 września 2014r.) oraz wyjaśnień odwołującego (nagranie rozprawy z dnia 30 grudnia 2014r. płyta – 40 a.s.) a także na podstawie legitymacji ubezpieczeniowej odwołującego (k. 36 a.s.) i świadectwa pracy świadkaH. C.(k. 13 a.s.).
Odnośnie rodzaju pracy wykonywanej przez ubezpieczonego Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadków. W spornym okresie świadekC. C.pracował razem z ubezpieczonym w tym samym zakładzie - na stanowisku elektryka, a świadekH. C.w tym samym oddziale, na tożsamym stanowisku. Stąd też Sąd uznał, iż posiadali oni wiedzę na temat miejsca i charakteru wykonywanej przez odwołującego pracy. Zeznania świadków uzupełniają wzajemnie. Nadto w pełni korespondują z twierdzeniami ubezpieczonego.
Akta osobowe odwołującego prawdopodobnie uległy zniszczeniu, stąd niemożliwym było ustalenie miejsca ich przechowywania.
Sąd ograniczył postępowanie do ustaleń faktycznych dotyczących okresu zatrudnienia w(...), z uwagi, iż tylko w tym zakresie ubezpieczony przedłożył nowe dowody w postaci zeznań świadków, nadto okres ten był wystarczająco długi do poczynienia ustaleń dotyczących spełnienia przez odwołującego warunków stażowych. Tym samym Sąd pominął okres pracy ubezpieczonego w HUCIE 1 MAJA, gdyż okres ten wynosił jedynie 3 lata, a ubezpieczony w tym okresie wykonywał także pracę kierowcy.
Sąd Okręgowy zważył:
Stosownie do treściart. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) w powiązaniu z§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
1. osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat
2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym
co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których pracaw szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z kolei zgodnie z treścią art. 184 ust 1 ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

W myśl art. 184 ust. 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013r. tj. w dacie złożenia wniosku oraz wydania zaskarżonej decyzji – emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Kwestia posiadania przez ubezpieczonego ponad 25 letniego okresu składkowegoi nieskładkowego oraz ukończenie 60 lat nie były sporne. Nie było także sporne, iż odwołujący nie jest członkiem OFE.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy nie zaliczył do takiej pracy żadnego okresu zatrudnienia w(...) Fabryce (...). Okresami spornymi w przedmiotowej sprawie pozostawały zatem okresy zatrudnienia od 27 września 1982r. do 30 maja1983r., od 9 czerwca 1983r. do 16 stycznia 1985r. i od 7 lutego 1985r. do 31 grudnia 1998r. na stanowiskach oczyszczacz konstrukcji, śrutowacz, brygadzista śrutowacz.
ZUS nie uwzględnił ubezpieczonemu powyższych okresów zatrudnienia gdyż ubezpieczony nie udokumentował iż w tym okresie wykonywał prace w warunkach szczególnych, zwłaszcza nie przedłożył świadectw pracy w warunkach szczególnych.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd przyjął, że ubezpieczony w okresie spornym, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonywał prace wymienione w wykazie A, dział III, poz. 80 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. tj. śrutowanie wewnątrz komór.
Postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony wykonywał taką pracę w spornym okresie zatrudnienia w(...), której przedmiotem działalności była produkcja różnego rodzaju elementów konstrukcji stalowych.
Takiemu charakterowi pracy nie przeczy brak świadectwa pracy w warunkach szczególnych, gdyż fakt wykonywania pracy w warunkach szczególnych został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą dowodów z przesłuchania świadków.
Zaznaczyć należy, iż postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia - w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Należy również podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko, jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Ponadto, Sąd nie miał wątpliwości, iż praca wykonywana przez odwołującego była praca w warunkach szczególnych, wymagającą specjalnej odzieży ochronnej i wykonywaną w zamkniętej komorze. Świadczy również o tym okoliczność wypłacania przez pracodawcę dodatku do wynagrodzenia z tytułu pracy w warunkach szczególnych, posiłków regeneracyjnych i mleka.
Zdaniem Sądu, wykonywanie przez odwołującego funkcji brygadzisty także nie wpływało na charakter, stałość i pełnowymiarowość czasu pracy, gdyż funkcja ta wiązała się przede wszystkim ze zwiększeniem zakresu odpowiedzialności za podporządkowanych pracowników i sprzęt, lecz nie zmieniała jego stanowiska pracy- trybu pracy. Ubezpieczony dalej wykonywał tę samą pracę, nie wykonując przy tym żadnych czynności administracyjnych.
Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że ubezpieczony legitymuje się na dzień1 stycznia 1999r. wymaganym 15 – letnim okresem pracy w szczególnych warunkach, po wyłączenie ze spornego okresu zatrudnienia okresów zasiłków chorobowych w wymiarze ok. 50 dni.
Wobec spełnienia przezH. B.wszystkich warunków niezbędnych do przyznania emerytury z obniżonego wieku, Sąd z mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od czerwca 2014r. – tj. od miesiąca złożenia wniosku.
SSO Jolanta Łanowy