Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 489/14
Data wyroku: 2014-09-24 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Piotr StarostaSędziowie  Bogumił Goraj
Słowa kluczowe: Koszty Postępowania Egzekucyjnego
Podstawa prawna: art. 49 ust. 2 u.k.s.e.

Sygn. akt. II Cz 489/14

POSTANOWIENIE
Dnia 24 września 2014 roku
S ąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący : SSO Piotr StarostaSędziowie : SO Bogumił Goraj
: SO Maria Leszczyńska (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 roku w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z sprawy z wniosku wierzycielaA. M.

przeciwko dłużnikowi(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.
o egzekucję świadczenia pieniężnego
w przedmiocie skargi dłużnika na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy-M. B.z dnia 04 kwietnia 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania i obciążenia dłużnika opłatą egzekucyjną w wysokości 23.705,50 zł ustaloną na podstawie art. 49 ust. 2 ukse w sprawie o sygn. akt Km 7145/13 oraz wniosku dłużnika o obniżenie opłaty
na skutek zażalenia dłużnika
na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 19 maja 2014 r. w sprawie XII Co
3349/14
postanawia:

oddali ć zażalenie.
Sygn. akt. II Cz 489/14

UZASADNIENIE
Dłużnik wniósł skargę na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w BydgoszczyM. B.z dnia 04 kwietnia 2014 r. w przedmiocie obciążenia dłużnika opłatą stosunkową zart. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. W uzasadnieniu skargi zarzucił on
naruszenie przepisu art. 49 ust 2 ukse poprzez jego błędną wykładnię, a przez to
niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Naruszenie to według skarżącego polega na tym, że przez wyrażenie 5 % wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania Komornik rozumie i przyjął do wyliczenia sumę, jaką miał formalnie zgłoszoną do egzekucji, nie zaś faktyczną „wartość świadczenia pozostałego do wyegzekwowania według stanu na dzień wydania postanowienia o umorzeniu". Suma ta zaś na dzień umorzenia egzekucji wyniosła 0,00 zł z uwagi na zawarcie ugody między dłużnikiem a wierzycielem w skutek której doszło do dobrowolnej spłaty całości długu. Tak więc skarżący domagał się ustalenia wynagrodzenia Komornika na poziomie „ nie niższej niż 1/20 wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego", to jest 183 złotych. W przypadku nie uwzględnienia skargi, skarżący wniósł o jej obniżenie na podstawie art. 49 ust 7 ukse. W uzasadnieniu podał, że wynagrodzenie Komornika jest znacząco wygórowane, biorąc po uwagę nakład kosztów, czasu i wysiłku Komornika, gdyż nie dokonał on ściągnięcia żadnej należności ani też nie dokonał żadnej celowej i niezbędnej czynności egzekucyjnej. Skarżący na poparcie swojego stanowiska powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wydane w sprawie SK 12/2011 oraz P 13/2011.
Ustosunkowując się do powyższej skargi Komornik Sądowy przy Sądzie
Rejonowym w BydgoszczyM. B.wniósł o jej oddalenie jakobezzasadnej. W uzasadnieniu podał, że postępowanie zostało wszczęteprzeciwko dłużnikowi dnia 23 sierpnia 2013r. pełnomocnik wierzyciela wewniosku egzekucyjny jako sposoby egzekucji wskazał jedynie egzekucję zrachunku bankowego dłużnika wBanku (...) S.A.W tym samymdniu Komornik dokoła zajęcia rachunku bankowego dłużnika. Następnie w dniu26 sierpnia 2013 r. pełnomocnik wierzyciela złożył wniosek o uchyleniedokonanego zajęcia oraz o zawieszenie prowadzonego postępowania. W dniu 4kwietnia 2014 r. pełnomocnik wierzyciela złożył wniosek o umorzeniepostępowania egzekucyjnego z powodu uregulowania przez dłużnika całościzadłużenia. W tym samym dniu Komornik wydał postanowienie o umorzeniupostępowania egzekucyjnego na podstawieart. 825 pkt 1 kpci obciążył dłużnikaopłata egzekucyjną w wysokości 23.705,50 zł. Komornik Sądowyustosunkowując się od ewentualnego wniosku o obniżenie opłaty wskazał, żedłużnik nie był zainteresowany toczącym się postępowaniem, nie odebrał onkorespondencji związanej z zawiadomienie o wszczęciu egzekucji i zajęciurachunku bankowego. Komornik wskazał ze praca przez niego wykonanazostała określona we wniosku egzekucyjnym i została ograniczona wyłącznie dorachunku bankowego dłużnika.
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r.
oddalił skargę oraz oddalił wniosek.
Z motywów rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego wynikało, co następuje: Postępowanie egzekucyjne w sprawie km 7145/13 zostało wszczęte na wniosek wierzycielaA. M., który złożyła w dniu 22 sierpnia 2013 roku. We wniosku tym pełnomocnik wierzyciela ograniczył egzekucję do rachunku bankowego dłużnika. Następnie w dniu 23 sierpnia 2013 r. Komornik dokonał zajęcia rachunku bankowego dłużnika oraz skierowała zapytanie do(...)Ewidencji(...). W dniu 26 sierpnia 2013 r. pełnomocnik wierzyciela złożył wniosek o uchylenie zajęcia rachunku
bankowego oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Następnie Komornik Sądowy w dniu 4 kwietnia 2014 r. zgodnie z wniosek wierzyciela z tego samego dnia, umorzył postępowanie egzekucyjne w którym ustalił opłatę egzekucyjną w wysokości 23.706,50 zł ( 5% z art. 49 ust 2 uksie).
Jak wynikało z wnioski wierzyciela o umorzenia postępowania dłużnikdobrowolnie spłacił przedmiotowe zadłużenie po wszczęciu postępowaniaegzekucyjnego. Kwestią, wymagająca rozstrzygnięcia było czy świadczeniespełnione do rak wierzyciela przez dłużnika stanowi wartości świadczeniapozostałego do wyegzekwowania od którego pobierana jest opłata 5 %. Zgodnieart. 49 ust. 2 u.k.s.e., który stanowi, iż w sprawach o egzekucję świadczeńpieniężnych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosekwierzyciela oraz na podstawie art. 823 Kodeksu postępowania cywilnegokomornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5% wartościświadczenia pozostałego do wyegzekwowania, jednak nie niższej niż 1/20 i niewyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzeniamiesięcznego. Jednakże w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego nawniosek wierzyciela zgłoszony przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia owszczęciu egzekucji, komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową wwysokości 1/20 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Przez „wartośćświadczenia" pozostałego do wyegzekwowania od której wartości komornik winien pobrać 5% opłatę stosunkową należy rozumieć, wartość świadczenia które pozostawałoby do wyegzekwowania, gdyby nie doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie ma przy tym znaczenia przyczyna, z powodu której wierzyciel zażądał umorzenia postępowania egzekucyjnego Może nią być na przykład uzyskanie świadczenia bezpośrednio od dłużnika lub potrącenie, gdyby okazało się, że również wierzyciel jest zobowiązany do świadczenia na rzecz dłużnika (J. Swieczkowski, Komentarz do ustawy o komornika Sadowych i egzekucji... ). Wobec powyższego opłata egzekucyjna została naliczona w sposób prawidłowy przez Komornika gdyż świadczenie pozostałe do
wyegzekwowania na dzień umorzenia wyniosło 474.110,00 zł (5%) -tj. 23.705,50 złotych.
Zgodnie z treścią art. 49 ust, 7 i 10 ukse, dłużnik może złożyć wniosek o obniżenie wysokości opłat, o których mowa w ust. 1 i 2, natomiast sąd może, uwzględniając w szczególności nakład pracy komornika lub sytuację majątkową wnioskodawcy oraz wysokość jego dochodów, obniżyć wysokość opłat, o których mowa w ust. 1 i 2. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę nakład pracy komornika, brak było przesłanek przemawiających za obniżeniem ustalonej przez komornika opłaty stosunkowej. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było zgodnie z wnioskiem wierzyciela w wyniku którego został zajęty rachunek bankowy dłużnika. Wskazał Sąd, że w tak krótkim czasie, w którym toczyło się postępowanie egzekucyjne komornik nie zdołał podjąć innej czynności, gdyż brak było stosownego wniosku wierzyciela w tym kierunku.
Przepisart. 49 ust. 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, który dopuszcza możliwość obniżenia wysokości tej opłaty przez sąd, stanowi odpowiednik wcześniej obowiązującego przepisuart. 49 ust 2ukse, który również przewidywał możliwość zmniejszenia opłaty w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Zdaniem Sądu, obecnie obowiązująca regulacja również jest przepisemwyjątkowym, którego konieczność zastosowania pojawia się tylko wtedy, gdy mechanizm „zwykły", regulowany przez art. 49 ust.2 ustawy o komornikach prowadziłby do wyliczenia opłaty komorniczej w wygórowanej wysokości (wypadek „szczególnie uzasadniony", wymagający miarkowania). Z rozwagą należy sięgać po ten nadzwyczajny instrument, aby nie przyczyniać się do osłabienia skuteczności i jakości egzekucji.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie brak jest wystarczających przesłanek uzasadniających wnioskowane przez dłużnika obniżenie opłaty stosunkowej w trybie art. 49 ust. 10 ukse. Spłata zobowiązania po za postępowaniem egzekucyjnym bezpośrednio do rąk wierzyciela nie może stanowić przesłanki
obniżenia opłaty egzekucyjnej. Wskazał Sąd, że to dłużnik dobrowolnie nie spłacił zobowiązania, doprowadzając w ten sposób do wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela. Dopiero po wszczęciu postępowania i zajęciu rachunku bankowego przez Komornika Sądowego dłużnik dokonał spłaty zobowiązania.
Opłata egzekucyjna jest należnością komornika. Nie stanowi ona jednak jedynie wynagrodzenia za skutecznie przeprowadzoną egzekucję, ale jest także daniną publicznoprawną określoną w ustawie co do wysokości, trybu uiszczenia i rozliczania. Opłaty te są przeznaczane m.in. na pokrycie kosztów działalności egzekucyjnej. Tym samym, spełniają daleko ważniejszą funkcję niż tylko „wynagrodzenie" komornika. Zgodnie z przyjętym w naszym systemie prawa modelem, komornik z jednej strony jest organem wykonującym zadania publiczne państwa, na które został w całości przerzucony ciężar zarówno skutecznych, jak i bezskutecznych egzekucji, z drugiej zaś strony musi osiągnąć zysk dla potrzeb utrzymania kancelarii, wyposażenia jej w sprzęt, materiały biurowe, dokonywania wypłat dla pracowników itp.
W interesie społecznym jest, aby egzekucje prowadzone były przez komorników w skuteczny i sprawny sposób, a pozbawienie ich części, a tym bardziej całości należnego wynagrodzenia wyłącznie z tego powodu, że – w ocenie dłużników - egzekucja nie wymagała ze strony komornika wielkiego nakładu pracy, nie byłoby zasadne.
Brak też było podstaw do ewentualnego obniżenia opłaty z uwagi na sytuację majątkową dłużnika, albowiem w niniejszej sprawie nie powołał się na nią w ogóle.
Natomiast orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wydane w sprawie P 13/11, stwierdzające niekonstytucyjnośćart. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucjidotyczyło innej sytuacji, niż mająca miejsce w niniejszej sprawie. Trybunał Konstytucyjny orzekł bowiem, o niezgodnościart. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucjizdanie
pierwsze zart. 2 Konstytucji, wynikającej jedynie stąd, że w każdym wypadku umorzenia na podstawieart. 823 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnegozawieszonego wcześniej postępowania egzekucyjnego przewiduje pobranie od dłużnika opłaty stosunkowej w wysokości nie niższej niż 1/10 wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż stwierdzenie niekonstytucyjności art, 49ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucjiw zakresie dolnej granicy opłaty egzekucyjnej powoduje w razie umorzenia postępowania na podstawieart. 823 k.p.c.przyjęcie wykładni pozwalającej na odstąpienie od obciążenia kosztami postępowania egzekucyjnego osoby, względem której toczyło się ono na podstawie wadliwego tytułu egzekucyjnego. Podkreślono jednak, iż nie można równocześnie nie zauważyć, że gdyby w tej samej sytuacji doszło do umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela (tak jak w niniejszej sprawie), wówczas brak byłoby już podstaw do zwolnienia dłużnika od obowiązku uiszczenia opłaty egzekucyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 49 ust. 7 i 10ukse, Sąd orzekł, jak w pkt. 2 sentencji.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł dłużnik.
Zarzucał naruszenie przepisuart. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, poprzez jego błędną wykładnię, a przez toniewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy, polegające na tym,
że przez wyrażenie „5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania" komornik przyjął do wyliczenia, a Sąd I instancji to zaaprobował, sumę, jaką komornik miał formalnie zgłoszoną do egzekucji. Powinien zaś przyjąć faktyczną „wartość świadczenia pozostałego do wyegzekwowania" według stanu na dzień wydania postanowienia; suma ta zaś wynosiła 0,00 zł z uwagi na zawarcie ugody między dłużnikiem a wierzycielem i spłatę dobrowolną całości długu; na dzień wydawania postanowienia o umorzeniu egzekucji wartość świadczenia pozostałego do wyegzekwowania wynosiła 0, - zł, a zatem wynagrodzenie Komornika mogło być
ustalone jedynie na poziomie „nie niższej niż 1/20 wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego", to jest 183 zł;
2)w przypadku nieuwzględnienia zarzutu nr 1, na podstawieart 49 ust 7wzw. z art. 49ustl0ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, wnosił o obniżenie opłaty egzekucyjnej do wysokości minimalnej na poziomie „nie niższej niż 1/20 wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego", to jest 183 zł.
S ąd Okręgowy zważył co następuje:
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów podniesionych przez skarżącegopowołać należy się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2009r. (III CZP 82/09), zgodnie z którą w przypadku umorzenia postępowaniaegzekucyjnego na wniosek wierzyciela po zawiadomieniu dłużnika o wszczęciuegzekucji, od świadczenia spełnionego przez dłużnika bezpośredniowierzycielowi, komornik pobiera opłatę określoną wart. 49 ust. 2zdaniepierwszeustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji(jedn. tekst: Dz.U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191 ze zm.) w brzmieniu nadanymustawą z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych iegzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 112, poz. 769). Uchwała ta,którą Sąd Okręgowy orzekający w niniejszej sprawie całkowicie aprobuje podjęta została na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Tarnowie postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2009 r.:
„Czy, a jeśli tak to w jakiej wysokości opłatę stosunkową pobiera komornik w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, od należności uiszczonej przez dłużnika bezpośrednio do rąk wierzyciela już po wszczęciu egzekucji:
- 5%, uznając spełnione świadczenie pieniężne za pozostałe do wyegzekwowania w rozumieniuart. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji,
- 15%, traktując to świadczenie jak wyegzekwowane w rozumieniu art. 49 ust. ł tej ustawy, czy też może opłata egzekucyjna od tej należności w ogóle nie powinna być pobierana?"
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawione zagadnienie prawne wiąże się z wykładnią art. 49 u.k.s.e. w brzmieniu określonymustawą z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw(Dz.U. Nr 112, poz. 769), która weszła w życie z dniem 28 grudnia 2007 r. Postępowanie egzekucyjne, w toku którego wyłoniło się to zagadnienie, zostało wszczęte w dniu 21 stycznia 2008 r., według zaś z art. 15 zdanie pierwsze ustawy z dnia 24 maj a 2007 r., koszty w sprawach egzekucyjnych wszczętych po wejściu w życie tej regulacji rozlicza się według przepisów nowych.
W znowelizowanym art. 49 ust. 1 u.k.s.e. utrzymana została reguła, że wsprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych komornik pobiera od dłużnikaopłatę stosunkową ustaloną od wartości wyegzekwowanego świadczenia, zzastrzeżeniem jej minimalnej oraz maksymalnej wysokości. Wprowadzonojedynie zróżnicowanie tej opłaty w zależności od zastosowanego sposobuegzekucji, zmniejszając jej wysokość w przypadku świadczeńwyegzekwowanych z rachunku bankowego i z wynagrodzenia za pracę.
Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że określone w nim zasady pobierania opłaty stosunkowej i określenia jej wysokości odnoszą się wyłącznie do świadczenia wyegzekwowanego, tj. świadczenia uzyskanego -według zapatrywania prezentowanego konsekwentnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego - w wyniku realnych działań komornika będących rezultatem efektywnej egzekucji (por. uzasadnienia uchwał z dnia 14 lipca 1998 r., III CZP 28/98, OSNC 1998, nr 12, poz. 202, z dnia 26 września 2000 r., III CZP 26/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 54, z dnia 16 grudnia 2005 r., III CZP 115/05, OSNC 2006, nr 12, poz. 196, z dnia 16 października 2008 r., III CZP 90/08, OSNC
2009, nr 9, poz. 123, z dnia 12 lutego 2009 r, III CZP 142/08, OSNC 2009, nr 12, poz. 163 oraz uzasadnienia postanowień z dnia 6 listopada 2003 r., III CZP 57/03, nie publ. i z dnia 14 lipca 2005 r., III CZP 42/05, "Biuletyn SN" 2005, nr 10, s. 14). W uchwale z dnia 12 lutego 2009 r., III CZP 142/08, Sąd Najwyższy podkreślił, że spełnienie świadczenia przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi w toku wszczętego wcześniej postępowania egzekucyjnego oznacza, iż to nie działanie komornika doprowadziło do zaspokojenia wierzyciela, ponieważ stan taki został osiągnięty na skutek poza egzekucyjnej czynności samego dłużnika. Stan zawisłości postępowania egzekucyjnego nie pozbawia bowiem dłużnika możliwości dokonywania czynności wywołujących skutki materialnoprawne, mających wpływ na bieg tego postępowania w wyniku wniosków wierzyciela.
Na ścisłe powiązanie opłaty przewidzianej w art 49 ust. 1 zdanie pierwsze u.k.s.e. z efektywnością i skutecznością egzekucji wskazał również Trybunał Konstytucyjny w wyrokach z dnia 17 maja 2005 r., P 6/04 (OTK-A Zb.Urz. 2005, nr 5, poz. 50) i z dnia 8 maja 2006 r., P 18/05 (OTK-A Zb.Urz. 2006, nr 5, poz. 63). Trybunał Konstytucyjny orzekł, że odmienne rozwiązanie, przyjęte w art. 49 ust. 1 zdanie trzecie u.k.s.e. w brzmieniu określonymustawą z dnia 24 września 2004 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego(Dz.U. Nr 236, poz. 2356), uprawniające komornika do pobrania pełnej opłaty stosunkowej w każdym przypadku umorzenia postępowania i bez względu na czas prowadzenia egzekucji, po którym postępowanie zostało umorzone, jest niezgodne zart. 2 Konstytucji.
Ustawodawca, uwzględniając dorobek judykatury w zakresie wykładni art. 49 ust. 1 u.k.s.e., przede wszystkim zaś usunięcie z porządku prawnego z dniem 18 maja 2006 r. - wskutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 maja 2006 r., P 18/06 - normy przewidującej pobranie, w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego, opłaty stosunkowej w takiej samej wysokości jak
w przypadku ściągnięcia egzekwowanego świadczenia, uregulował zasady pobierania tej opłaty w odmienny sposób. Przywrócona została reguła, że opłata (stosunkowa) może być pobrana jedynie w przypadkach umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela oraz na podstawieart. 823 k.p.c, z tą jednak modyfikacją, iż podstawę ustalenia wysokości tej opłaty stanowi - w zasadzie - wartość świadczenia pozostałego do wyegzekwowania (art. 49 ust, 2 zdanie pierwsze u.k.s.e.). Podstawa ta nie wchodzi w grę, gdy wniosek wierzyciela o umorzenie postępowania zgłoszony został przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, gdyż w takiej sytuacji komornik pobiera od dłużnika opłatę w wysokości 1/10 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (art. 49 ust. 2 zdanie drugie u.k.s.e.). Opłaty stosunkowej od wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania nie pobiera się również w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z innych przyczyn niż żądanie lub bezczynność wierzyciela (art. 49 ust. 5 u.k.s.e.).
Z treści art. 49 ust. 2 u.k.s.e. nie wynika, aby pobranie opłaty w przypadku umorzenia postępowania na żądanie wierzyciela było uwarunkowane motywami rezygnacji z dalszego prowadzenia egzekucji. Brak powiązania zasadności pobrania opłaty od tej przesłanki harmonizuje z dyspozycjąart. 825 pkt 1in principiok.p.c, pozostawiającego wierzycielowi pełną swobodę w zakresie rozporządzania postępowaniem egzekucyjnym i - co za tym idzie -wyłączającym możliwość dociekania przez organ egzekucyjny przyczyn żądania umorzenia egzekucji.
Trzeba również zauważyć, że - zgodnie zart. 804 k.p.c.- organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W świetle tego unormowania, gdy dłużnik w toku postępowania egzekucyjnego spełni świadczenie do rąk wierzyciela, a ten nie zażąda umorzenia postępowania, organ egzekucyjny zobligowany jest kontynuować egzekucję zgodnie z treścią tytułu wykonawczego. Nieuzasadniony jest zatem wniosek, że świadczenie spełnione
przez dłużnika poza postępowaniem egzekucyjnym nie wchodzi w zakres świadczenia pozostałego do wyegzekwowania w rozumieniu art. 49 ust. 2 zdanie pierwsze u.k.s.e.
Na wolę ustawodawcy przyjęcia takiego rozwiązania wskazują także motywy przytoczone w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 24 maja 2007 r. nowelizującej art. 49 u.k.s.e. (Sejm V kadencji, druk nr 1287). Potrzebę zmiany unormowań zawartych w tym artykule argumentowano zamiarem powiązania wysokości opłaty pobieranej przez komornika z rzeczywistym nakładem jego pracy w danym postępowaniu egzekucyjnym, koniecznością wprowadzenia instrumentów sprzyjających poprawie efektywności i skuteczności egzekucji, w tym - co istotne z punktu widzenia rozpatrywanego zagadnienia prawnego -mechanizmów zachęty dla dłużnika do szybszego i dobrowolnego spełnienia egzekwowanego obowiązku, premiowanych obniżeniem opłaty w razie dobrowolnego zaspokojenia wierzyciela w toku egzekucji.
Zdaniem Sądu Najwyższego wyniki wykładni językowej, systemowej oraz funkcjonalnej art. 49 ust. 1, 2 i 5 u.k.s.e. nie usprawiedliwiają zatem wniosku, że w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na żądanie wierzyciela - podyktowane dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności - zgłoszone po doręczeniu dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, nie ma podstaw do pobrania od dłużnika opłaty stosunkowej od spełnionego w ten sposób świadczenia. Przeciwnie, wskazują na to, że w takiej sytuacji od świadczenia spełnionego przez dłużnika bezpośrednio do rąk wierzyciela komornik pobiera opłatę przewidzianą w art. 49 ust. 2 zdanie pierwsze u.k.s.e.
Bezpodstawny był również zarzut podniesiony jako drugi. W sprawie brak było podstaw do obniżenia opłaty egzekucyjnej.
Na wniosek dłużnika lub wierzyciela Sąd może obniżyć wysokość opłaty stosunkowej biorąc pod uwagę w szczególności nakład pracy komornika lub sytuację majątkową wnioskodawcy (art. 49 ust.2 7 i 10 ustawy).
Jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy, powyższa regulacja jest przepisem wyjątkowym, w związku z czym obniżenie opłaty stosunkowej może mieć miejsce jedynie w szczególnych wypadkach. Podkreślić należy, że ocena przesłanek do obniżenia opłaty stosunkowej musi odnosić się do okoliczności konkretnego postępowania egzekucyjnego i sytuacji danego dłużnika.
Podkreślić należy, iż fakt, że dłużnik zaspokoił wierzyciela po doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji nie stanowi wyjątkowej sytuacji ani wyjątkowego wypadku uzasadniającej obniżenie opłaty egzekucyjnej. Często bowiem zdarza się, że dłużnik podejmując decyzję o zaspokojeniu wierzyciela na wstępnym etapie egzekucji i nie oznacza to, że w każdym takim wypadku, w którym komornik podjął pierwsze czynności egzekucyjne należałoby tę opłatę obniżać, a tym samym premiować dłużnika.
Z tych zatem względów zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu na podstawieart. 385 kpcw zw. zart. 397§2 kpc.