Sąd Okręgowy w Rzeszowie
VI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VI Ga 121/14
Data wyroku: 2014-06-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Hass-Kloc, Andrzej Borucki, Anna Harmata
Słowa kluczowe: Upadłość Pracodawcy
Podstawa prawna: 4 i 7 Rozporządz. Rady 1346/2000

Sygn. akt VI Ga 121/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki (spr.)
Sędziowie: SO Beata Hass – Kloc
SO Anna Harmata
Protokolant: st. sekr. Sądowy Joanna Mikulska
po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 r. w Rzeszowie
na rozprawie
sprawy z powództwaD. B.-(...)
przeciwko Syndykowi masy upadłości(...) Spółce z o.o.w upadłości likwidacyjnej wR.
o wyłączenie mienia z masy upadłości
na skutek apelacji powoda Sądu Rejonowego w Rzeszowie Wydziału(...)Sekcji ds. Upadłościowych i Naprawczych z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt V GUo 4/13

I
oddala apelację,

II
zasądza od powodaD. B.w(...)na rzecz pozwanego(...) Spółki z o.o.w upadłości likwidacyjnej wR.kwotę 1.200 zł (jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. Akt VI Ga 121/14

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 17 czerwca 2014 r.
Postanowieniem z dnia 24 września 2013 r. w sprawie sygn. akt V Gup 8/13Ap – 2 sędzia komisarz w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie oddalił wniosek wierzyciela(...)z siedzibą wD.((...)) o wyłączenie i wydanie z masy upadłości(...) sp. z o.o.wR.kurtek skórzanych męskich i damskich oznaczonych znakami towarowymi(...)i(...)dla kurtek męskich oraz(...)dla kurtek damskich.
Pozwem z dnia 8 listopada 2013 r. powód(...)wniósł o wyłączenie z masy upadłości mienia w postaci kurtek męskich oraz kurtek damskich oznaczonych jak wyżej, zgodnie z załączonymi do pozwu fakturami. Ponadto powód wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentu znajdujących się w aktach postępowania upadłościowego o w/w sygnaturze. Uzasadniając pozew powód podniósł, iż jego zdaniem w przedmiotowej sprawie nie doszło do przeniesienia na pozwanego prawa własności towarów objętych żądaniem wyłączenia z masy upadłości, z uwagi na fakt niewypełnienia przez pozwanego ogólnych warunków zamówienia i współpracy. Dlatego też zdaniem powoda towary opisane powyżej powinny być wyłączone z masy upadłości jako nienależące do upadłej Spółki i wydane właścicielowi (czyli powodowi).
Powód podniósł dalej, że umowa sprzedaży z pozwanym została zawarta w chwili gdy towar nią objęty znajdował się na terytorium Holandii, dlatego też obowiązującym prawem dla nabycia i utraty prawa własności jest zgodnie zart. 41 ust 2 ustawy prawo prywatne międzynarodowe– prawo holenderskie. Powód wskazał, iż prawo holenderskie nie przewiduje szczególnej formy zastrzeżenia prawa własności, które jest powszechną formą zastrzeżenia tzw. kredytu kupieckiego.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalanie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania. W pierwszej kolejności pozwany zarzucił, że część towaru objętego pozwem (56 pozycji) nigdy nie wchodziła w skład masy upadłości albowiem została sprzedana przez pozwanego jeszcze przed dniem ogłoszenia upadłości. Na wykazanie powyższego pozwany do odpowiedzi na pozew przedłożył załącznik w którym wskazane były daty sprzedaży poszczególnych towarów. W dalszej części odpowiedzi na pozew pozwany podniósł, iż powód nie przedłożył umowy zawartej na piśmie, a jedynie faktury i inne dokumenty, które nie zawierały podpisu osoby reprezentującej upadłego. Zarzucił przy tym, iż dla łączącej go z powodem sprzedaży nie została zastrzeżona właściwość prawa holenderskiego i dlatego też zgodnie zart. 41 ust 2 prawa prywatnego międzynarodowegow niniejszej sprawie właściwe jest prawo polskie. Zdaniem pozwanego zastrzeżenie prawa własności na rzecz sprzedawcy nie jest umową sprzedaży lecz odrębną umową nienazwaną zawieraną celem zabezpieczenia roszczeń.
Sąd Rejonowy w trakcie postępowania ustalił, że zgodnie z formularzem zamówienia z dnia 30 sierpnia 2012r., złożonym przez(...) sp. z o.o., przedmiotem sprzedaży były kurtki skórzane damskie i męskie. Na zamówieniu osoba upoważniona do reprezentacji upadłej Spółki każdorazowo dokonywała potwierdzania akceptacji warunków współpracy składając własnoręczny podpis. Zgodnie z tymi warunkami do czasu zapłaty faktur towar pozostaje własnością sprzedającego tj.(...). Za sprzedaż zamówionego towaru powód wystawił fakturę VAT na łączną kwotę 8712, 60 EUR. Postanowieniem z dnia 11 maja 2013 Sąd Rejonowy w Rzeszowie ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątkuspółki z o.o. (...).
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego wyrokiem z dnia 16 stycznia 2014r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo ( I pkt.) i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.417 zł tytułem kosztów sądowych ( pkt. II ).
Uzasadniając wyrok Sąd Rejonowy stwierdził, iż przedmiotowe powództwo jest niezasadne. Zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy prawa polskiego, zgodnie bowiem zart. 41 ustawy prawo prywatne międzynarodowedo oceny komu służy prawo własności rzeczy właściwe jest prawo miejsca położenia rzeczy. Przedmioty objęte sporem znajdowały się na terytorium RP, a ponadtoart. 101 prawa upadłościowego i naprawczegowyraźnie wskazuje, że zastrzeżone w umowie sprzedaży na rzecz sprzedawcy prawo własności nie wygasa z powodu ogłoszenia upadłości nabywcy, jeżeli jest skuteczne wobec jego wierzycieli według przepisówkodeksu cywilnego. Zdaniem Sądu z powyższego wynika, zgodnie z wykładnią literalną, iż chodzi wyłącznie o przepisy polskiegokodeksu cywilnego. Postanowienie Sądu o ogłoszeniu upadłości ma charakter konstytutywny i wyznacza między podmiotami nowy stosunek prawny. Dlatego też w niniejszym stanie faktycznym bez znaczenia pozostaje ocena jakiemu prawu podlegała zawarta między stronami umowa o zastrzeżenie prawa własności, albowiem w wyniku ogłoszenia upadłości ważność tego zastrzeżenia, zgodnie zart. 101 prawa upadłościowego i naprawczegonależy oceniać zgodnie zart. 590 kc.Mając na uwadze powyższe, zasadność roszczenia powoda należy rozważać w kontekście treściart. 590 § 1 kcorazart. 81 kc.
Podsumowując swoje rozważania w kontekście pojęcia „daty pewnej” oraz dokumentu urzędowo poświadczonego Sąd stwierdził, że powód nie wykazał przysługującego mu prawa własności do rzeczy objętej wnioskiem o wyłączanie z masy upadłości. Konsekwencją powyższego było oddalenie powództwa.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania Sąd wskazał § 6 pkt. 5 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności radców prawnych… .
Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie prawa materialnego poprzez :

1
niezastosowanie w niniejszej sprawie art. 3 i 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (R.I), podczas gdy zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawo unijne ma prymat nad prawem krajowym,

2
niezastosowanie w niniejszej sprawieart. 41 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe, podczas gdy w świetle tej regulacji nabycie i utrata własności podlega prawu państwa, w którym przedmiot tych praw znajdował się w chwili, gdy nastąpiło zdarzenie pociągające za sobą wymienione skutki prawne,

3
zastosowanie w niniejszej sprawieart. 590 § 1 kodeksu cywilnego, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania z uwagi na właściwości prawa holenderskiego w zakresie formy zastrzeżenia własności rzeczy sprzedanej,

4
zastosowanie w niniejszej sprawieart. 81 kodeksu cywilnego, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania z uwagi na właściwość prawa holenderskiego w zakresie formy zastrzeżenia własności rzeczy sprzedanej,

5
błędną wykładnię art. 101 ustawy z dni 28 lutego 2003 r.Prawo upadłościowe i naprawcze(Dz. U. z 2003 r. nr 60 poz. 535) polegającą na wadliwym uznaniu, że określeniekodeks cywilnyinterpretowane winno być jedynie jako polskikodeks cywilny, podczas gdy interpretacja ta jest wadliwa w stanie sprawy z uwagi na brak zastosowania prawa polskiego do formy zastrzeżenia własności rzeczy sprzedanej i sprzeczna z art. 3 i 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa własnościowego dla zobowiązań umownych (R.I).

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia pozwany domagał się zmiany wyroku i uwzględnienia powództwa w całości oraz zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania.
Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od powoda kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy rozpoznając przedmiotową apelację nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia z następujących przyczyn.
Nie budziło wątpliwości to, że w stosunku doSpółki z o. o. (...)Sąd Rejonowy w Rzeszowie postanowieniem z dnia 11 maja 2013r. ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku. Niniejszy spór toczył się między dwoma podmiotami mającymi siedziby w państwach będących członkami Unii Europejskiej. W związku z upadłością pozwanego zastosowanie w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 4 ust. 1 znajduje Rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000 w sprawie postępowania upadłościowego (DZ. U. UE L z dnia 30 czerwca 2000). Art. 7 ust. 1 Rozporządzenia stanowi, że wszczęcie postępowania upadłościowego przeciwko kupującemu przedmiot majątkowy nie narusza praw sprzedawcy z tytułu zastrzeżenia własności, jeżeli przedmiot ten w chwili wszczęcia postępowania znajduje się na terytorium innego Państwa członkowskiego niż Państwo wszczęcia postępowania.
Z dowodu zalegającego w aktach sprawy o sygn. V Gup 8/13 AP-2 w postaci zamówienia wynika, że złożone ono zostało w dniu 30 sierpnia 2012r., a termin dostawy towaru określono na miesiąc luty 2013 r. - z terminem płatności 60 dni (k.22 – 26). Powód nie wykazał żadnym innym dowodem, by przedmiot umowy w chwili wszczęcia postępowania upadłościowego przeciwko pozwanemu nie znajdował się na terenie Polski.
Wyżej wymienione przepisy Rozporządzenia stanowią lex specialis w stosunku do przepisów powołanych przez strony postępowania w pozwie i odpowiedzi na pozew. Biorąc pod uwagę zasadę wynikającą z art. 7 ust. 1 Rozporządzenia Rady stwierdzić należy, iż zastrzeżenie własności na rzecz powoda, w związku z upadłością pozwanego oraz pozostawaniu przedmiotu umowy na terytorium RP w dniu ogłoszenia upadłości, wygasło. W świetle powyższego bezprzedmiotowe stają się obecnie rozważania w kwestii wywiedzionej przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w odwołaniu do przepisówprawa prywatnego międzynarodowego.
Na marginesie zauważyć jedynie należy, iż pozwany udzielając odpowiedzi na pozew i wnosząc o oddalenie powództwa popada w sprzeczność, albowiem z jednej strony podnosi, że „szereg faktur oraz innych dokumentów nie zawiera w żadnym miejscu podpisu osoby reprezentującej upadłego” z drugiej jednak twierdzi, że strony „nie zastrzegływ łączącej ich umowiewłaściwości prawa holenderskiego…”. Nie kwestionuje też, że towar objęty sporem został mu dostarczony i podnosi, że jego część została sprzedana jeszcze przed ogłoszeniem upadłości (nota bene dowód na tę okoliczność przedłożony przez pozwanego jest niewystarczający). Powód z kolei powołuje się na dowody złożone w postępowaniu toczącym się z jego wniosku przed sędzią komisarzem, między innymi na zamówienie z 30 sierpnia 2012 r., podczas gdy żąda wyłączenia w niniejszym postępowaniu z masy upadłości również przedmiotów nie objętych w w/w zamówieniem.
Powyższe sprzeczności i rozbieżności wynikające z materiału dowodowego pozostają jednak ostatecznie bez znaczenia dla merytorycznej oceny przedmiotowego powództwa z przyczyn wskazanych powyżej.
Apelację jako bezzasadną oddalono na podstawieart. 385 kpc.
O kosztach postępowania apelacyjnego stosownie do jego wyniku orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 kpcorazart. 108 §1 kpc.