Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1385/13
Data wyroku: 2014-03-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Marczyńska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 1385/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 marca 2014 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Magdalena Marczyńska
Protokolant Alicja Jesion

po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie

sprawy z wnioskuH. S.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.

o emeryturę

na skutek odwołaniaH. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 17 września 2013 r. sygn.(...)

oddala odwołanie.

Sygn. akt VU 1385/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 17 września 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyH. S.prawa do emerytury. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Od decyzji powyższejH. S.odwołał się w dniu 3 czerwca 2013 roku. Wniósł o przyznanie żądanego prawa z uwagi na to, że przepracował wymagane 15 lat w warunkach szczególnych. Wskazał, że pracował w takich warunkach w okresie od 1 października 1970 roku do 31 stycznia 1992 roku wPaństwowym Ośrodku (...)wP.na stanowisku montera i mechanika gwarancyjnego.
ZUS wnosił o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił co następuje:

H. S.,urodzony w dniu (...), złożył w dniu 2 września 2013 roku wniosek o przyznanie emerytury.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-3 w aktach ZUS)

Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. ZUS nie zaliczył wnioskodawcy do pracy w warunkach szczególnych żadnych okresów zatrudnienia.
Wnioskodawca nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
(okoliczności niesporne)

W okresie od 1 września 1968 roku do 31 stycznia 1992 roku wnioskodawca był zatrudniony wPaństwowym Ośrodku (...)wP.W świadectwie pracy wystawionym wnioskodawcy pracodawca podał, że był on zatrudniony na stanowisku montera i mechanika gwarancyjnego. W angażach stanowisko pracy wnioskodawcy było określane jako monter stażysta, monter, monter ciągnikowy, mechanik monter maszyn i urządzeń rolniczych, mechanik gwarancyjny. W okresie od 26 kwietnia 1974 roku do 9 maja 1976 roku wnioskodawca odbywał zasadniczą służbę wojskową.
(dowód: świadectwo pracy k. 3, angaże 6-14 w aktach ZUS)

Baza(...)znajdowała się wP.naulicy (...). W bazie tej dokonywano napraw maszyn rolniczych i pojazdów mechanicznych, takich jak kombajnów, ciągników, koparek, samochodów ciężarowych, dostawczych. Część wskazanych wyżej napraw wnioskodawca wykonywał w kanale remontowym, a część poza nim. Oprócz prac w kanale wnioskodawca dokonywał także napraw w terenie. W teren wnioskodawca jeździł nie tylko po godzinach pracy, ale także godzinach pracy. Ponadto wnioskodawca obsługiwał stół pobierczy.
(dowód: częściowo zeznania świadkaA. G.k. 117, 118 i zeznania wnioskodawcy k. 120, 121, zeznania świadkaT. K.k. 117, 118 w aktach sprawy)

Do zakresu obowiązków wnioskodawcy na stanowisku mechanika gwarancyjnego w okresie od 2 czerwca 1981 roku należało:

1
Pierwsze uruchomienie i przekazanie ciągnika nabywcy do eksploatacji.

2
Poinstruowanie użytkownika w czasie pierwszego uruchomienia o budowie ciągnika i jego codziennej i właściwej eksploatacji oraz konserwacji.

3
Wykonywanie przeglądów technicznych, gwarancyjnych ciągników i maszyn według instrukcji fabrycznej, przewidzianej dla danego typu ciągników i maszyn.

4
Usuwanie powstałych usterek i niedomagań w pracy ciągników i sprzętu rolniczego, będącego w okresie gwarancji fabrycznej lub po remoncie kapitalnym.

5
Podejmowanie decyzji przy rozpatrywaniu zgłoszonych reklamacji na ciągniki i sprzęt będący w okresie gwarancji.

6
Sporządzanie protokołów reklamacyjnych na okoliczność powstałych usterek i niedomagań w pracy ciągników i maszyn z winy producenta, w przypadku remontu kapitalnego – z winy warsztatu naprawczego lub z winy użytkownika.

(dowód: zakres obowiązków wnioskodawcy k. 62 w aktach osobowych)

Państwowy Ośrodek (...)wP.nie wystawił wnioskodawcy świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
(okoliczność niesporna)

Sąd Okręgowy zważył i ocenił co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1(tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 roku) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

-

osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia).
Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.), obecnierozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. Nr 237, poz. 1412), dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami.
Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, w dniu(...)roku ukończył 60 lat i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Organ rentowy uznał, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki zatrudnienia w warunkach szczególnych co najmniej przez 15 lat. Wnioskodawca twierdził zaś, że legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych, albowiem pracował w takich warunkach w okresie od 1 października 1970 roku do 31 stycznia 1992 roku wPaństwowym Ośrodku (...)wP.na stanowisku montera i mechanika gwarancyjnego.
W ocenie Sądu Okręgowego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uwzględnienia odwołania wnioskodawcy i przyznania mu prawa do emerytury ze względu na wykonywanie pracy w warunkach szczególnych.
Odnosząc się do będącej przedmiotem sporu okoliczności wskazać należy, że praca mechanika pojazdów samochodowych może być zaliczona do pracy w warunkach szczególnych tylko w sytuacji, gdy jest to praca wykonywana w kanałach remontowych. Wynika to jasno z działu XIV punktu 16 Wykazu A, załącznika dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W punkcie tym umieszczono bowiem zapis: „prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych”.
Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace, o jakich mowa w rozporządzeniu (por. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
W związku z powyższym praca mechanika pojazdów samochodowych może być zaliczona do pracy w warunkach szczególnych wówczas, gdy jest to praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy wyklucza zaś możliwość przyjęcia, że w spornym okresach zatrudnienia wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych. Do jego obowiązków należało bowiem nie tylko wykonywanie napraw w kanałach remontowych, ale także wykonywanie innych prac poza kanałami, takich jak dokonywanie napraw pojazdów mechanicznych i maszyn rolniczych w terenie, a także obsługa stołu pobierczego.
Sąd uznał za niewiarygodne zeznania wnioskodawcy w zakresie, w jakim wynika z nich, że stale i pełnym wymiarze czasu pracy, to jest od godziny 7:00 do 15:00, pracował on w kanałach remontowych, a do napraw w terenie wyjeżdżał jedynie po godzinach pracy. Zeznania te pozostają bowiem w sprzeczności z zeznaniami świadkaT. K., który zeznał, że wnioskodawca wyjeżdżał do napraw w terenie także w godzinach pracy, a do tego napraw w bazie(...)wP.. dokonywał zarówno w kanałach remontowych, jak i poza nimi. Świadek nie potrafił przy tym powiedzieć, ile godzin pracy wnioskodawca spędzał w kanałach remontowych, a ile poza nimi, jednakże nie zmienia to okoliczności, że wnioskodawca nie pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w kanałach. ŚwiadekA. G.zeznał z kolei, że wnioskodawca dokonywał napraw w terenie tylko w godzinach pracy, jednakże jednocześnie stwierdził, że nie wie czy wnioskodawca wykonał prace także poza kanałami remontowymi.
Z twierdzeniem wnioskodawcy, że w spornym okresie pracował on stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w kanałach remontowych pozostaje także w sprzeczności zakres obowiązków wystawiony w dniu 2 czerwca 1981 roku, z którego wynika jednoznacznie, że pracował on nie tylko w kanałach remontowych, ale także poza nimi.
Skoro zatem wnioskodawca nie udowodnił w sposób nie budzący wątpliwości, że pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako mechanik samochodowy w kanałach remontowych, to nie było podstaw do zaliczenia spornego okresu zatrudnienia do pracy w warunkach szczególnych. Wykonywanie pracy w warunkach szczególnych nie może bowiem zostać tylko uprawdopodobnione, ale musi zostać wykazane w sposób niezbity i nie budzący jakichkolwiek wątpliwości. Dokonując oceny materiału dowodowego sprawy trzeba mieć na uwadze, że zaliczenie nieudokumentowanych okresów składkowych do uprawnień lub wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych wymaga zawsze dowodów nie budzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 1998 roku, II UK 440/97, OSNAPiUS 1998/22/667).
Biorąc pod uwagę powyższe uznać należało, iż w toku procesu wnioskodawca nie wykazał, by spełnił przesłankę wykonywania pracy w warunkach szczególnych w ilości co najmniej 15 lat. Fakt ten skutkował koniecznością przyjęcia, że nie spełnia on wymaganych prawem warunków do uzyskania prawa do emerytury zgodnie zart. 32 ust. 1w zw. zart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w sentencji.