Sąd Okręgowy w Olsztynie
V Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: V GC 185/13
Data wyroku: 2014-03-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Tkaczyk

Sygn. akt V GC 185/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 marca 2014 r.

Sąd Okręgowy w Olsztynie V Wydział Gospodarczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Anna Tkaczyk
Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Chodkowska
po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. w Olsztynie
na rozprawiesprawy z powództwa 1)M. O., 2)J. O.
przeciwko  1)J. J.,
2)T. K.,
3)D. Z.
o zapłatę

I
zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz każdego z powodów kwoty po 132.714,55 zł (słownie: sto trzydzieści dwa tysiące siedemset czternaście złotych i 55/100) z ustawowymi odsetkami na rzecz każdego z powodów liczonymi od kwoty 122.000 zł od dnia 31 stycznia 2010 roku do dnia zapłaty;

II
zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powodów kwotę 20.489 zł (słownie: dwadzieścia tysięcy czterysta osiemdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;

III
wobec tego, że wyrok wobecT. K.ma charakter zaoczny, wobec tego pozwanego nadaje mu rygor natychmiastowej wykonalności w punkcie pierwszym.

Sędzia SO Anna Tkaczyk

UZASADNIENIE
PowodowieM. O.iJ. O.wnieśli o zasądzenie solidarnie odJ. J.,T.K.iD. Z.kwoty po 132.714,55 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty powyżej 122.000 zł od dnia 31 stycznia 2010r. dla każdego z powodów.
Roszczenie swoje oparli oart. 299 ksh. Wskazali, iż wyrokiem zaocznym z dnia 25 lutego 2013r Sąd Okręgowy w Olsztynie zasądził odspółki (...) Sp. z o.o.wO.na rzecz każdego z powodów kwotę po 122.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 31 stycznia 2010r do dnia zapłaty i kwotę po 9.717 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Postępowanie egzekucyjne wszczęte przeciwko wymienionej spółce okazało się bezskuteczne. Wskazali, iż pozwany w dniu powstania zobowiązania oraz w chwili jego wymagalności pozwani byli członkami zarządu(...) Sp. z o.o.wO.. Nadal są członkami zarządu spółki i pomimo jej niewypłacalności nie złożyli wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Wskazali, iż na kwotę tę składają się : należność główna wynikająca z w/w wyroku, koszty procesu, koszty nadania klauzuli wykonalności, zastępstwa procesowego w postępowaniu egzekucyjnym i inne poniesione w postępowaniu egzekucyjnym koszty.

PozwaniJ. J.iD. Z.wnieśli o oddalenie powództwa w stosunku do nich i zasądzenie kosztów procesu. Podnieśli, iż zasądzona należność wynika z robót, polegających na wykonaniu elewacji aluminiowej, jakie wykonałT. O., którego spadkobiercami są powodowie. Prace te zostały wykonane wadliwie i inwestor odmówił zapłaty wynagrodzenia na rzecz(...) Sp. z o.o.i zażądał obniżenia wynagrodzenia o koszt usunięcia wad fasady aluminiowej, który jak wynika z przedłożonej przez inwestora opinii może wynosić nawet 280.000 zł. Tym samym spółka w tej kwocie poniosła szkodę a zobowiązanie do jej naprawienia spoczywa na powodach. W związku z powyższym spółka dokonała potrącenia przysługującej jej wierzytelności wobec powodów z tytułu nienależycie wykonanych robót z wierzytelnością przysługującą powodom wobecspółki (...).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 20 lipca 2007r dokonano wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego(...) Sp. z o.o.wO.. Jako członkowie zarządu zostali wpisaniJ. J.,D. Z.iT. K., którzy pełnią tę funkcję nadal.
(dowód:odpis KRS k. 16-19)

T. O.na podstawie zawartej z(...) Sp. z o.o.umowy wykonywał fasadę aluminiową w przyul. (...)wO.– jako podwykonawca.(bezsporne)
Inwestor wnosił zastrzeżenia co do jakości wykonanych prac, informował spółkę(...), iż w przypadku nie usunięcia wad będzie uprawniony do zastępczego ich usunięcia na koszt i ryzyko wykonawcy bądź też obniżenia wynagrodzenia w odpowiednim stosunku.
(dowód: pisma k. 25,36,45, 49-51,64, pisma k. 43, 48, 62)

Powodowie są następcami prawnymi (spadkobiercami)T. O..(bezsporne)

Wyrokiem zaocznym z dnia 25 lutego 2013r Sąd Okręgowy w Olsztynie zasądził od(...) Sp. z o.o.wO.na rzecz każdego z powodówM. O.iJ. O.kwoty po 122.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 31 stycznia 2010r do dnia zapłaty oraz po 9.717 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013r nadano wyrokowi klauzulę wykonalności.
(dowód:wyrok k.9, postanowienie k. 10)

Pismem z dnia 30 kwietnia 2013r. złożony został wniosek o wszczęcie egzekucji należności objętych powyższym orzeczeniem.
(dowód: pismo k. 11-12)

Postępowanie egzekucyjne Km 285/13 okazało się bezskuteczne i w konsekwencji postanowieniem z dnia 19 lipca 2013r. zostało umorzone. W postanowieniu tym komornik przyznał wierzycielom koszty zastępstwa pranego w kwocie 1.800 zł a ponadto ustalił koszty postępowania egzekucyjnego na kwotę 158,11 zł i obciążył nimi wierzycieli.
(dowód: postanowienie k. 14)

W dniu 20.11.2013r(...) Sp. z o.o.złożyła pisemne oświadczenia o potrąceniu przysługującej jej wierzytelności w kwocie 280.000 zł z tytułu nienależycie wykonanych robót przezT. O.z przysługującymi powodom wierzytelnościami.
(dowód: oświadczenia k. 65-66)

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługuje na uwzględnienie.
Powodowie wywodzili swoje roszczenie z treści przepisuart. 299 § 1 ksh. Powołany przepis wprowadza zasadę solidarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki za jej zobowiązania w przypadku bezskuteczności egzekucji przeciwko niej.
Przesłankami odpowiedzialności przewidzianej wart. 299 § 1 kshsą: istnienie określonego zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w czasie, kiedy dana osoba była członkiem zarządu spółki, oraz bezskuteczność egzekucji tego zobowiązania przeciwko spółce.
Istnienie wierzytelności powodów wobec(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąw zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem zaocznym Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 25 lutego 2013 r., którym została zasądzona określona należność od tej spółki na rzecz powodów.
Umorzenie przez komornika postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o w/w wyrok zaoczny, niewątpliwie świadczy o bezskuteczności egzekucji wobec spółki .
Pozwani byli członkami zarządu spółki w okresie powstania zobowiązań spółki wobec spadkodawcy powodów.
Członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności, o której mowa w § 1, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody (§ 2).
Pozwani nie wykazali żadnej okoliczności, która wyłączałaby ich odpowiedzialność stosownie doart. 299 § 2 ksh.
W odpowiedzi na pozew podnosili zarzut potrącenia wierzytelności przysługującej spółce z tytułu nienależytego wykonania umowy z wierzytelnością przysługująca powodom wobec spółki(...). Wskazali, iż inwestor z uwagi na wadliwie wykonane prace podniósł żądanie obniżenia wynagrodzenia o koszt usunięcia wad fasady aluminiowej. Z opinii przedłożonej przez inwestora wynika iż koszt może wynieść nawet 280.000 zł ispółka (...)właśnie w tej wysokości poniosła szkodę. Powołali także dowody na okoliczność istnienia wad w wykonanych robotach.
Wskazać należy, iż w procesie, w którym powód dochodzi roszczenia opartego naart. 299 § 1 ksh, nie ma możliwości badania zasadności stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wobec powodów.
Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury w sprawie, w której powód dochodzi roszczenia na podstawieart. 299 § 1 k.s.h.przedstawiając prawomocny wyrok będący źródłem zobowiązania spółki wobec powoda, Sąd nie ma możliwości badania czy określone nim zobowiązanie istnieje, a jeśli tak, to w jakim rozmiarze.(wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 lipca 1997 r., III CKN 126/97, OSP 1998/3/62, z dnia 27 października 2004 r., IV CK 148/04, LEX nr 146344, uchwała z dnia 20 grudnia 2001 r., III CZP 69/01, OSNC 2002 wyrok z dnia 7 lutego 2007 r., III CSK 227/06, OSNC-ZD 2008/1/19).
Bez znaczenia pozostaje, że wyrok jaki zapadł w sprawie z powództwa powodów przeciwko spółce był wyrokiem zaocznym. Wyrok ten uprawomocnił się wobec niewniesienia przez spółkę sprzeciwu od tego wyroku, i jako taki korzysta ze wszystkich atrybutów prawomocnego wyroku sądowego, w szczególności z prawomocności materialnej określonej wart. 365 § 1 kpc, tj. związania ustalonym w nim stanem prawnym.
Pozwany członek zarządu nie może zatem bronić się zarzutami przysługującymi ewentualnie spółce, których spółka nie wykorzystała w sprawie, w której wydano tytuł egzekucyjny przeciwko niej prowadziłoby to bowiem do podważenia prawomocnego orzeczenia zapadłego przeciwko spółce przez ponowne badanie zasadności zasądzonego już w nim świadczenia, co jest w świetleart. 365 § 1 kpcniedopuszczalne.
Z uwagi na powyższe Sąd oddalił wnioski dowodowe o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność istnienia wad w fasadzie aluminiowej oraz przesłuchaniaK. S.na okoliczność wadliwego wykonania prac przezT. O.jako nieistotne dla rozstrzygnięcia.
Inaczej jest, gdy chodzi o wygaśnięcia zobowiązania wobec spółki z przyczyny zaistniałej po powstaniu zasądzającego go tytułu egzekucyjnego.Artykuł 365 § 1 kpcnie stanowi wówczas przeszkody do uwzględnienia wygaśnięcia zobowiązania, ponieważ nie podważa się tu ustaleń leżących u podstaw prawomocnego orzeczenia, lecz łączy zmianę stanu prawnego, wynikającego z tego orzeczenia, z nowym zdarzeniem.
Pozwani bronili się zarzutem potrącenia, jakie nastąpiło po wydaniu wyroku w sprawie I C 579/12, przysługującejspółce (...)wierzytelności wobec spadkodawcy powodów, z tytułu nienależycie wykonanych robót z wierzytelnością przysługującą powodom wobecspółki (...).
Jednakże wierzytelności tej nie udowodnili. Przedłożyli dokumenty potwierdzające, iż inwestor składał liczne zastrzeżenia co do jakości wykonanych prac i domagał się ich poprawy. Jednakże z żadnego z tych dokumentów nie wynika, że prace naprawcze zostały wykonane, jaki jest ich koszt oraz że inwestor kwotą tą obciążyłspółkę (...).
Należy wskazać, iż dla uznania, że potrącenie wywołało skutek prawny w postaci wygaśnięcia (umorzenia) wzajemnych wierzytelności, nie wystarcza samo powoływanie się przez składającego oświadczenie o potrąceniu na fakt przysługiwania mu wierzytelności przeznaczonej do potrącenia. Istnienie tej wierzytelności musi udowodnić.
Aby oświadczenie o potrąceniu mogło odnieść łączone z nim skutki umorzenia wierzytelności (art. 498 § 2 kc) muszą współistnieć ustawowo określone wart. 498 § 1 kcprzesłanki. W momencie jego składania musi wystąpić i trwać stan potrącalności, a przede wszystkim muszą istnieć wzajemne wymagalne wierzytelności, których przedmiotem są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a które mogą być dochodzone przed sądem lub innym organem. Oznacza to, że składający oświadczenie o potrąceniu (potrącający) musi w stosunku do swego wierzyciela posiadać własną, istniejącą już wierzytelność i wierzytelność ta w dacie potrącenia musi być wymagalna. Musi mieć też określoną podstawę faktyczną i prawną.
Przedstawiona przez pozwanych do potrącenia wierzytelność, w ocenie Sądu wymogów takich nie spełnia.
Skuteczność potrącenia uzależniona jest bowiem od rozstrzygnięcia w innej sprawie toczącej się z udziałem spółki - V GC 101/12 w którym to dochodzi od inwestora– (...) Sp. z o.o.zapłaty za wykonane prace przyul (...)wO..
Z kolei wyrok w sprawie V GC 107/13 jaki zapadł z powództwa(...) Sp.z o.o.przeciwko(...)ma charakter zaoczny Oznacza to, iż nie było w nim przeprowadzane postępowanie dowodowe na okoliczność wykonania prac przezT. O.a w myśl art. 333 koc, przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą.
Skorospółka (...)nie podjęła obrony w tamtym postępowaniu, to nie może konsekwencjami swojego postępowania obciążać powodów.
Ponadto kwota jaką zasądzono w w/w postępowaniu 200.000 zł przekracza wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie.
W konsekwencji Sąd uznał roszczenie powodów za zasadne. W sprawie wystąpiły w odniesieniu do pozwanych przewidziane wart. 299 § 1 kshprzesłanki odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a jednocześnie pozwani nie wykazali żadnej z określonych wart. 299 § 2 kshokoliczności mogących ich zwolnić od tej odpowiedzialności.
W oparciu oart. 299 kshw zw. zart. 481 kc, należało więc zasądzić rzecz powodów od pozwanych kwotę dochodzoną pozwem z odsetkami ustawowymi od dnia 31 stycznia 2010r do zapłaty .
Członek zarządu ponosi odpowiedzialność na podstawieart. 299 k.s.h.nie tylko z tytułu należności głównej, przysługującej wierzycielowi wobec spółki, ale także z tytułu odsetek od wymagalnej wierzytelności pieniężnej (SN w wyroku z dnia 16 października 1998 r., III CKN 650/97, OSNC 1999, nr 3, poz. 64). Jego odpowiedzialność obejmuje również zasądzone w tytule egzekucyjnym wydanym przeciwko spółce koszty procesu oraz koszty postępowania egzekucyjnego umorzonego z powodu bezskuteczności egzekucji (SN w uchwale z dnia 7 grudnia 2006 r., III CZP 118/06, OSNC 2007, nr 9, poz. 136 oraz w wyroku z dnia 8 marca 2007 r., III CSK 352/06, LEX(...)).
W stosunku doT. K.wydany wyrok ma charakter zaoczny albowiem wobec doręczenia odpisu pozwu i zawiadomienia o terminie rozprawy, nie wniósł odpowiedzi na pozew, nie stawił się również na rozprawę. Skutkowało w oparciu oart. 333§1pkt 3kpc, nadaniem mu w pkt I rygoru natychmiastowej wykonalności.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 kpc, obciążając nimi w całości pozwanych.

Sędzia SO Anna Tkaczyk