Sąd Okręgowy w Kaliszu
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV Ka 10/14
Data wyroku: 2014-05-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Kościelniak, Wiesława Klimowicz, Alicja Bielan
Słowa kluczowe: Fałszywe Zeznania
Podstawa prawna: art. 233§6 k.k., art. 286§1 k.k.

Sygn. akt IV Ka 10/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 maja 2014 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodnicząca: SSO Wiesława Klimowicz
Sędziowie  SSO Elżbieta Kościelniak (spr.)
SSO Alicja Bielan
Protokolant  Anna Nowak
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Sławomira Kozłowskiego
po rozpoznaniu w dniach 20 marca 2014 r. 27 marca 2014 r. i 15 maja 2014 r.
sprawyA. N.
oskarżonej o przestępstwo zart.272 kk
K. S.
oskarżonej o przestępstwa zart.286§1 kkiart.297§1 kkw zw. zart.11§2 kk,art.272 kkiart.273 kkw zw. zart.12 kkiart.11§2 kk
na skutek apelacji wniesionych przez oskarżone
od wyroku Sądu Rejonowego w Jarocinie, VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą
w Pleszewie
z dnia 28 marca 2013r.  sygn. akt VII K 89/13
Na podstawieart. 437§1 i 2 kpkiart.624§1 kpkiart.632 pkt.2 kpk

I
Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

- uchyla orzeczenie o wymierzeniu oskarżonejK. S.kary łącznej pozbawienia wolności i warunkowym zawieszeniu jej wykonania
( punkt 8 i 9 wyroku),
- uniewinnia oskarżonąK. S.od czynu z art. 233§1 w zw.
z§6 kkw zw. zart.12 kkopisanego w punkcie 7 wyroku,
- na podstawieart.85 kkiart.86§1 kkwymierza oskarżonejK. S.karę łączną 1(jednego) roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart.69§1 kkiart.70§1 pkt.1 kkwarunkowo zawiesza na okres próby 3 (trzech) lat,
- uniewinnia oskarżonąA. N.od czynu zart. 18§3 kkw zw. zart.233§1w zw. z§6 kki w zw. zart.12 kkopisanego w punkcie 11 wyroku.
II. W pozostałym zakresie utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy.

II
Zwalnia oskarżonąK. S.od kosztów sądowych za postępowanie

odwoławcze, a w części uniewinniającej kosztami sądowymi za postępowanie
odwoławcze obciąża Skarb Państwa.
Sygn. akt IV Ka 10/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 marca 2013r. w sprawie VII K 89/13 Sąd Rejonowy w Jarocinie VII Zamiejscowy Wydział Karny z/s w Pleszewie uznał oskarżonąK. S.za winną tego, że:

1
W dniu 15 czerwca 2004r. wP., działając umyślnie z zamiarem bezpośrednim, w celu uzyskania dla siebie korzyści majątkowej w postaci płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, złożyła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe wP.wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004, z tytułu użytkowania nieruchomości rolnych oznaczonychnumerami ewidencyjnymi (...)

wmiejscowości O., gminaC., powiat(...)o łącznej powierzchni1,17 ha, w którym zawarła nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci płatności bezpośrednich wskazując, że jest użytkownikiem tych gruntów – producentem rolnym co nie polegało na prawdzie, w wyniku czego wprowadziła w błąd pracowników Agencji i w dniu 6 stycznia 2005r. doprowadziła Agencję Restrukturyzacji

  i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe wP.jako dysponenta środkami budżetu państwa i budżetu środków europejskich, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci przyznania jej
i wypłacenia Jednolitej Płatności Obszarowej Uzupełniającej Płatności Obszarowej i płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ((...)) na rok 2004 w łącznej kwocie 897,75 zł.
tj. czynu zart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw.art. 11 § 2 kki za to na podstawieart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył jej karę 7 miesięcy pozbawienia wolności.

2
W dniu 7 maja 2005r. wP., działając umyślnie z zamiarem bezpośrednim, w celu uzyskania dla siebie korzyści majątkowej w postaci płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, złożyła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe wP.wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005, z tytułu użytkowania nieruchomości rolnych oznaczonychnumerami ewidencyjnymi (...)

wmiejscowości O., gminaC., powiat(...)o łącznej powierzchni1,17 ha, w którym zawarła nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci płatności bezpośrednich wskazując, że jest użytkownikiem tych gruntów – producentem rolnym co nie polegało na prawdzie, w wyniku czego wprowadziła w błąd pracowników Agencji i w dniach 26 i 27 stycznia 2006r. doprowadziła Agencję Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe wP.jako dysponenta środkami budżetu państwa i budżetu środków europejskich, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci przyznania jej
i wypłacenia Jednolitej Płatności Obszarowej Uzupełniającej Płatności Obszarowej i płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ((...)) na rok 2005 w łącznej kwocie 902,48 zł.
tj. czynu zart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw.art. 11 § 2 kki za to na podstawieart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył jej karę 7 miesięcy pozbawienia wolności.

3
W dniu 10 maja 2006r. wP., działając umyślnie z zamiarem bezpośrednim, w celu uzyskania dla siebie korzyści majątkowej w postaci płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, złożyła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe wP.wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006, z tytułu użytkowania nieruchomości rolnych oznaczonychnumerami ewidencyjnymi (...)

wmiejscowości O., gminaC., powiat(...)o łącznej powierzchni1,17 ha, w którym zawarła nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci płatności bezpośrednich wskazując, że jest użytkownikiem tych gruntów – producentem rolnym co nie polegało na prawdzie, w wyniku czego wprowadziła w błąd pracowników Agencji i w dniu 17 listopada 2006r. doprowadziła Agencję Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe wP.jako dysponenta środkami budżetu państwa i budżetu środków europejskich, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci przyznania jej
i wypłacenia Jednolitej Płatności Obszarowej Uzupełniającej Płatności Obszarowej i płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ((...)) na rok 2006 w łącznej kwocie 998,87 zł.
tj. czynu zart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw.art. 11 § 2 kki za to na podstawieart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył jej karę 7 miesięcy pozbawienia wolności.

4
W dniu 7 maja 2007r. wC., powiat(...)działając umyślnie

z zamiarem bezpośrednim, w celu uzyskania dla siebie korzyści majątkowej w postaci płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach
o niekorzystnych warunkach gospodarowania, za pośrednictwemA. N., złożyła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe wP.wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007, z tytułu użytkowania nieruchomości rolnych oznaczonychnumerami ewidencyjnymi (...)
wmiejscowości O., gminaC., powiat(...)o łącznej powierzchni1,17 ha, w którym zawarła nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci płatności bezpośrednich wskazując, że jest użytkownikiem tych gruntów – producentem rolnym co nie polegało na prawdzie, w wyniku czego wprowadziła w błąd pracowników Agencji i w dniach 3 i 12 grudnia 2007r. doprowadziła Agencję Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe wP.jako dysponenta środkami budżetu państwa i budżetu środków europejskich, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci przyznania jej
i wypłacenia Jednolitej Płatności Obszarowej Uzupełniającej Płatności Obszarowej i płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ((...)) na rok 2007 w łącznej kwocie 1006,72 zł.
tj. czynu zart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw.art. 11 § 2 kki za to na podstawieart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył jej karę 7 miesięcy pozbawienia wolności.

5
W dniu 12 maja 2008r. wP., działając umyślnie z zamiarem bezpośrednim, w celu uzyskania dla siebie korzyści majątkowej w postaci płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, złożyła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe wP.wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008, z tytułu użytkowania nieruchomości rolnych oznaczonychnumerami ewidencyjnymi (...)

wmiejscowości O., gminaC., powiat(...)o łącznej powierzchni 1,17 ha, w którym zawarła nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci płatności bezpośrednich wskazując, że jest użytkownikiem tych gruntów – producentem rolnym co nie polegało na prawdzie, w wyniku czego wprowadziła w błąd pracowników Agencji i w dniu 28 listopada 2008r. doprowadziła Agencję Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe wP.jako dysponenta środkami budżetu państwa i budżetu środków europejskich, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci przyznania jej
i wypłacenia Jednolitej Płatności Obszarowej Uzupełniającej Płatności Obszarowej i płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ((...)) na rok 2008 w łącznej kwocie 1020,97 zł.
tj. czynu zart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw.art. 11 § 2 kki za to na podstawieart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył jej karę 7 miesięcy pozbawienia wolności.

6
W dniu 11 maja 2009r. wC., powiat(...), działając umyślnie z zamiarem bezpośrednim, w celu uzyskania dla siebie korzyści majątkowej w postaci płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach

o niekorzystnych warunkach gospodarowania, za pośrednictwemJ. N., złożyła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe wP.wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009, z tytułu użytkowania nieruchomości rolnych oznaczonychnumerami ewidencyjnymi (...)
wmiejscowości O., gminaC., powiat(...)o łącznej powierzchni1,17 ha, w którym zawarła nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci płatności bezpośrednich wskazując, że jest użytkownikiem tych gruntów – producentem rolnym co nie polegało na prawdzie, w wyniku czego wprowadziła w błąd pracowników Agencji i w dniu 25 listopada 2008r. doprowadziła Agencję Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe wP.jako dysponenta środkami budżetu państwa i budżetu środków europejskich, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci przyznania jej
i wypłacenia Jednolitej Płatności Obszarowej Uzupełniającej Płatności Obszarowej i płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ((...)) na rok 2009 w łącznej kwocie 1010,24 zł.
tj. czynu zart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw.art. 11 § 2 kki za to na podstawieart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył jej karę 7 miesięcy pozbawienia wolności.

7
W dniach 2 grudnia 2009r. i 21 grudnia 2009r. wP.działając umyślnie z zamiarem bezpośrednim, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, po uprzednim pouczeniu

o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia
w prowadzonym na podstawie ustawy postępowaniu wyjaśniającym
w sprawie podejrzenia wystąpienia nieprawidłowości, które mogły spowodować nieuprawnione przyznanie pomocy finansowej w postaci płatności obszarowych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, złożyła w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe wP.dwa fałszywe pisemne oświadczenia z dnia 25 listopada 2009r. i 14 grudnia 2009r., że w latach 2007 – 2009 była użytkownikiem m.in. działek rolnych oznaczonychnumerami ewidencyjnymi (...)wmiejscowości O., gminaC., powiat(...), choć faktycznie grunty te użytkowałG. T.,
tj. czynu zart. 233 § 1 kkw zw. z§ 6 kkw zw. zart. 12 kki za to na podstawieart. 233 § 1 kkwymierzył jej karę 5 miesięcy pozbawienia wolności,
Na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kkw miejsce z osobna orzeczonych wpkt 1 – 7kar pozbawienia wolności, Sąd wymierzył oskarżonejK. S.karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkwarunkowo zawiesił oskarżonej tytułem próby na okres 3 lat. Dodatkowo Sąd Rejonowy zobowiązał oskarżoną do naprawienia w całości wyrządzonej szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego – Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe wP.kwoty 5837,03 zł. w terminie 2 lat od dnia uprawomocnienia się wyroku.
Ponadto Sąd Rejonowy w Jarocinie VII Zamiejscowy Wydział Karny z/s w Pleszewie tym samym wyrokiem z dnia 28 marca 2013r. w sprawie VII K 89/13 uznał oskarżonąA. N.za winną tego, że:
w dniach 25 listopada 2009r. i 14 grudnia 2009r. wC., powiat(...), działając umyślnie z zamiarem bezpośrednim, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, udzieliła pomocyK. S.w dokonaniu czynu zabronionego z art. 2333 §
1 w zw. z§ 6 kkw ten sposób, że poświadczyła wobec sołtysa wsiC.–D. B., żeK. S.w latach 2007 – 2009 była użytkownikiem m.in. działek rolnych oznaczonychnumerami ewidencyjnymi (...)wmiejscowości O., gminaC., powiat(...), choć faktycznie grunty te użytkowałG. T.,
w wyniku czegoD. B.potwierdziła na pisemnych oświadczeniach z dnia 25 listopada 2009r. i 14 grudnia 2009r. użytkowanie tych gruntów przezK. S., które to oświadczeniaK. S.po uprzednim pouczeniu
o odpowiedzialności karnej za złożenia fałszywego oświadczenia
w prowadzonym na podstawie ustawy postępowaniu wyjaśniającym
w sprawie podejrzenia wystąpienia nieprawidłowości, które mogły spowodować nieuprawnione przyznanie pomocy finansowej w postaci płatności obszarowych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, złożyła w dniach 2 grudnia 2009r. i 21 grudnia 2009r. w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe wP.,
tj. czynu zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 233 § 1w zw. z§ 6 kki w zw. zart. 12 kk
i za to na podstawieart. 19 § 1 kkw zw. zart. 233 § 1 kkwymierzył jej karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 kk
iart. 70 § 1 pkt 1 kkSąd warunkowo zawiesił oskarżonej tytułem próby na okres 2 lat. Nadto orzekł o kosztach sądowych.
Powyższy wyrok w części zaskarżyła oskarżonaK. S., zarzucając wyrokowi :

1
Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na nieprawidłowej ocenie, iż oskarżonaK. S.działając w sposób świadomy i celowy, składała wnioski o dopłaty unijne, pomimo, iż nie była do tego osobą uprawnioną, podczas gdy

w rzeczywistości oskarżona, występowała o dopłaty unijne w wyniku błędnego przeświadczenia, iż jako współwłaściciel jest osobą kompetentną,

2
Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na nieprawidłowej ocenie, iż oskarżonaK. S.nakłaniała telefonicznie i osobiścieG. T.aby w przypadku kontroli(...)wskazał on, iż uprawia działki należące do rodzinyC.na jej zlecenie, podczas gdy w rzeczywistości oskarżona nie nakłaniała nigdyG. T.do składania takich deklaracji,

3
Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.art. 7 kpkwskutek braku wnikliwego oraz wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz dowolnej oceny materiału dowodowego skutkującej uznaniem za szczere

i wiarygodne zeznań świadkaT. C.pomimo, iż pozostaje on z oskarżoną w permanentnym konflikcie, a ponadto uznaniem za niewiarygodne wyjaśnień oskarżonej

4
Obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia tj.art. 410 kpkw zw. zart. 4 kpki ar.t 167kpkpoprzez oparcie orzeczenia na ustaleniach dowolnych i nieznajdujących podstawy w materiale dowodowym, zebranym przez Sąd w przedmiotowej sprawie.

W konkluzji apelująca wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanych jej czynów ewentualnie
o uchylenie zaskarżonego orzeczenia we wskazanym zakresie oraz
o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Ponadto powyższy wyrok w części zaskarżyła oskarżonaA. N.zarzucając wyrokowi:

1
Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na nieprawidłowej ocenie, iż oskarżonaA. N., działając w sposób świadomy i celowy, poświadczyła wobec sołtysa wsiC.–D. B., nieprawdziwe informacje odnośnie użytkowania przezK. S.gruntów rolnych, podczas gdy

w rzeczywistości oskarżona potwierdziła jedynie, iż grunty te są użytkowane rolniczo.

2
Obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia tj.art. 410 kpkw zw. zart. 4 kpki ar.t 167kpkpoprzez oparcie orzeczenia na ustaleniach dowolnych i nieznajdujących podstawy w materiale dowodowym, zebranym przez Sąd w przedmiotowej sprawie.

W konkluzji apelująca wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanych jej czynów ewentualnie
o uchylenie zaskarżonego orzeczenia we wskazanym zakresie oraz
o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacje oskarżonejA. N.w całości, a oskarżonejK. S.w części zasługują na uwzględnienie.
O ile stanowisko Sądu orzekającego w części dotyczącej występków zart. 272 k.k.w zw. zart. 273 k.k.iart. 12 k.k.zarzucanegoK. S., aA. N.zart. 272 k.k.należy uznać za słuszne, gdyż faktycznie nie sposób przypisać obu oskarżonym winy w tym zakresie bowiemD. B.będąca sołtysem wsi poświadczając fakt rolniczego wykorzystywania przedmiotowych działek nie działała w ramach udzielonych jej kompetencji, gdyż jak wynika z treści uchwały nr XI/85/2000 Rady GminyC.z dnia 6 marca 2000r. i jej załącznika określającego status SołectwaC., które obowiązywały w trakcie trwania postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (źródłem
i obowiązków sołtysa jest statut sołectwa OSNKW 2010/7/62) sołtys SołectwaC.nie miał uprawnień do wystawiania dokumentów potwierdzających użytkowanie przez osoby fizyczne gruntów rolniczych ( kopia cyt. uchwały k. 492-497, pismo wójta gminyC.k.575) - to zmianę kwalifikacji prawnej zarzucanych oskarżonym występków i przypisanie oskarżonejK. S.występku zart. 233 § 6 k.k.w zw. zart. 12 k.k., a oskarżonejA. N.występku zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 233 § 6 k.k.w zw. zart. 12 k.k.należy uznać za rozstrzygnięcie błędne.
Art. 233 § 6 k.k.odnosi się do wypadków, kiedy w ustawie przewidziane jest składanie pisemnych oświadczeń objętych rygorem odpowiedzialności karnej, jeżeli zostanie podana w nich nieprawda. W myślart. 233 § 2 k.k.składający oświadczenie musi być o tym rygorze powiadomiony (komentarz KK pod red. M. Filara Teza 12 do art. 233 k.k.) Przepis ma zastosowanie do oświadczeń składanych przez stronę na podstawieart. 75 § 2 k.p.a.który stanowi: „ Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania”.
W przedmiotowej sprawie podstawą starań oskarżonejK. S.o dopłaty były przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r.
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 170 poz. 1051 z 2008r), która zastąpiła ustawę z dnia 18 grudnia 2003r. oraz ustawy
z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U Nr 64 poz.427 z 2007r). W przepisach tych określano, iż dopłaty przysługują posiadaczowi zależnemu, w przypadku, gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i zależnego. Tym samym zgodnie stwierdzono, że dopłaty oskarżonejS.jako posiadaczce zależnej nie przysługiwały. Przepisy te nie przewidują jednak możliwości odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Przepis art. 21 cyt. wyżej ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ust. 3 stanowi jedynie, że strony (…) są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek (…).
Powyższe zobowiązanie stron do przedstawienia dowodów i składania wyjaśnień zgodnie z prawdą nie jest wystarczającą podstawą do postawienia zarzutu popełnienia występku zart. 233 § 6 k.k.i w tej części żądanie apelacji uniewinnieniaK. S.od występku zart. 233 § 6 k.k.w zw. zart. 12 k.k., aA. N.zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 233 § 6 k.k.są trafne. Nadmienić należy, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wzywając 7 grudnia 2009r.K. S.do złożenia wyjaśnień zobowiązała oskarżoną do przedstawienia dowodów potwierdzających użytkowanie gruntów w latach 2007-2009 poprzez m.in. zeznania świadków, potwierdzenia od sołtysa (wezwanie k. 76 - 77). Nie było mowy o oświadczeniu mogącym wynikać z przepisów ustawy, na podstawie której przyznawano pomoc finansową i do tego pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Natomiast żądanie potwierdzenia przez sołtysa użytkowania określonych gruntów wynikało stąd, iż sołtys jest osobą zwykle dobrze zorientowaną w tym zakresie. Potwierdzenie miało wzmacniać wiarygodność wyjaśnień oskarżonej (potwierdzenie k. 82, zeznaniaA. G.k. 432 - 433).
W ocenie Sądu Odwoławczego zachowanieK. S.polegające na wprowadzeniu w błąd sołtysa i uzyskanie fałszywego potwierdzenia użytkowania gruntów rolnych było środkiem do wyłudzenia płatności w oparciu o wskazane wcześniej przepisy.
Co do zachowania oskarżonejA. N.rozważenia wymagałoby ewentualne przyjęcie kwalifikacji prawnej zart. 18 § 3 kkw zw.
zart. 286 § 1 kkczyli udzielenie pomocy oskarżonejK. S.do wyłudzenia płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (przyznana kwota płatności 21 stycznia 2010r. za 2009r.).
W przedmiotowym postępowaniu zmianę kwalifikacji prawnej należy wykluczyć, bowiem apelacja została wniesiona jedynie na korzyść oskarżonej. Przestępstwo oszustwa przewiduje surowszą odpowiedzialność karną. Nadto zmiana kwalifikacji w tym przypadku byłaby wyjściem poza granice oskarżenia z uwagi na różny rodzaj naruszanego dobra, czynność wykonawczą i skutek występku zart. 233 § 6 kki zart. 286 § 1 kk.
Natomiast apelacja oskarżonejK. S.nie jest trafna w pozostałej części, w której kwestionuje ocenę dowodów oraz ustalenia faktycznie odnoszące się do wyłudzenia dotacji.
Sąd Rejonowy w tym zakresie przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe i dokonał wnikliwej i wszechstronnej oceny dowodów zgodnie
z zasadami wiedzy, doświadczenia życiowego i prawidłami logicznego rozumowania.
Zeznania świadkówT. C.,K. G.,M. G.,M. Ś.,G. T.orazD. B.uzupełniają się wzajemnie. Nie ma żadnych podstaw do podważenia ich prawdziwości. Podnoszony przez apelującą fakt konfliktu między nią
a świadkiemT. C.nie uprawnia do dezawuowania relacji świadka wyłącznie z powodu istnienia tych rodzinnych nieporozumień.
WersjaT. C.znalazła oparcie w zebranym przez Sąd I instancji materiale dowodowym – dokumentach oraz zeznaniach wskazanych wyżej świadków.
Sąd Rejonowy ocenił także prawidłowo zeznania świadkaD. B..
Apelująca kwestionując tę ocenę nie przedstawiła konkretnych okoliczności, które mogłyby ją zdyskwalifikować, a jedynie próbuje odczytać zeznania świadka w innych sposób wyłączając określone zdania z całego kontekstu wypowiedzi świadka i dopasowując je do własnej, korzystnej dlań wersji zdarzenia.
Także stawianie Sądowi I instancji zarzutu, iż błędnie ocenił zachowanie oskarżonej, która jako osoba nieposiadająca wykształcenia prawniczego mogła nie znać lub błędnie zinterpretować obowiązujące przepisy i stąd wnieść
o dotację, jest chybione.
Jedynie usprawiedliwiona nieświadomość bezprawności czynu wyłącza winę sprawcy. Powoływanie się na niezawinioną nieznajomość prawa może być skuteczne jeżeli sprawca poczynił starania by zapoznać się z obowiązującymi uregulowaniami prawnymi. Oskarżona tych wymogów nie spełniła. Nawet fakt, iż w międzyczasie zmarł jej brat, z którym rzekomo zawarła porozumienie co do dopłat (i zmianie uległa sytuacja własnościowa gruntów) nie skłonił jej do zapoznania się z obowiązującym stanem prawnym.
Podsumowując powyższe – Sąd I instancji przeanalizował szczegółowo zebrane dowody, na ich podstawie poczynił ustalenia faktyczne, które nie są dotknięte żadnym błędem.
Zastrzeżeń nie budzi także prawno-karna ocena zachowania oskarżonejK. S.jako przestępstw zart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk.
W tym stanie rzeczy Sąd Odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił orzeczenie o wymierzeniu oskarżonejK. S.kary łącznej pozbawienia wolności i warunkowym zawieszeniu jej wykonania (pkt 8 i 9 wyroku), uniewinnił oskarżonąK. S.od czynu zart. 233 § 1w zw. z§ 6 kkw zw. zart. 12 kkopisanego w pkt 7 wyroku, na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kkwymierzył oskarżonejK. S.karę łączną
1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkwarunkowo zawiesił na okres próby 3 lat.
Wymierzając oskarżonejK. S.karę łączną pozbawienia wolności uwzględniono jako okoliczności obciążające wielość czynów jednostkowych i długi okres przestępczego działania.
Sąd nie dopatrzył się okoliczności łagodzących. Dotychczasowa niekaralność i prowadzenie ustabilizowanego życia pozwoliła oskarżonejK. S.skorzystać z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia orzeczonej kary pozbawienia wolności.
Tymże wyrokiem Sąd Odwoławczy uniewinnił oskarżonąA. N.od czynu zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 233 § 1z§ 6 kki w zw. zart. 12 kk. W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawieart. 624 § 1 kpki art. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach
w sprawach karnych (Dz. U. nr 49 poz. 223 ze zm.), a w części uniewinniającej na podstawieart. 632 kpk.