Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1083/14
Data wyroku: 2014-09-26 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Postępowanie Wieczystoksięgowe (Przepisy Ogólne)
Podstawa prawna: art. 626^8^ § 2 k.p.c.

Sygn. akt III Ca 1083/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wpisem z dnia 29 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, orzekając na skutek wniesienia skargi na wcześniejszy wpis dokonany przez referendarza sądowego, wykreślił zksięgi wieczystej nr (...)wpisaną przez referendarza wzmiankę o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, prowadzonej z wniosku wierzyciela - Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wW.w sprawie Km 930/10 i wpisał wzmiankę o wszczęciu egzekucji z udziału wynoszącego 50/100 części, należącego doM. S., z wniosku wierzyciela Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wW., w sprawie KM 930/10.
Tenże wpis zaskarżyłaM. S., wnosząc o uchylenie ww. wpisu w całości i oddalenie wniosku o wpis.
Apelująca zarzuciła Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów:
-art. 5181§ 3 kpcpoprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zmianie istniejącego wpisu w sytuacji, gdy istniały podstawy do jego uchylenia w całości i oddalenia wnioskuart. 6268§ 2 kpcpoprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, skutkujące pominięciem oczywistych rozbieżności pomiędzy treścią tytułu wykonawczego a żądaniem wpisu,
-art. 6269kpcpoprzez jego niezastosowanie,
-art. 6262§ 3 kpcpoprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wnioskodawca załączył dokumenty stanowiące podstawę wpisu do księgi wieczystej pomimo istnienia oczywistych rozbieżności pomiędzy treścią tytułu wykonawczego a żądaniem wpisu,
-art. 776 kpcpoprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wnioskodawca załączył dokumenty stanowiące podstawę wpisu do księgi wieczystej pomimo istnienia oczywistych rozbieżności pomiędzy treścią tytułu wykonawczego a żądaniem wpisu.
W uzasadnieniu apelacji wskazano, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi Śródmieścia w ŁodziJ. K.wniósł o dokonanie wpisu ostrzeżenia wksiędze wieczystej (...). W wydanym przez tego komornika zawiadomienia o wszczęciu egzekucji mowa jest o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z nieruchomości gruntowej -działki o numerze (...), położonej wŁ.przyul. (...), objętej w/w księgą wieczystą. Tymczasem zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi, z dnia 28 września 2010 roku, sygn. II C 572/10 tenże Sąd zobowiązałM. S.do znoszenia egzekucji z nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałki oznaczone numerami (...), o łącznym obszarze 5 hektarów 18 arów, 85, objętejksięga wieczystą (...)(w celu zaspokojenia wierzytelności wynikającej z nakazu zapłaty z dnia 30 maja 2006 roku, wydanego przez Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie II Nc 68/06). Sąd Apelacyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 19 maja 2011 roku (I ACa 218/11) zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że nakazał pozwanejM. S.znosić egzekucję z udziału w wysokości 50/100 części prawa własności nieruchomości położonej wŁ., przyul. (...), który to udziałZ. S.przekazał na rzeczM. S..
Oznacza to, że orzeczenie załączone przez komornika do wniosku o dokonanie wpisu dotyczy innej nieruchomości, niż ta objęta księgą wieczystą
Dodatkowo wskazano, że komornik wszczął egzekucję z całej nieruchomości wbrew ograniczeniu przez Sąd Apelacyjny w Łodzi skuteczności orzeczenia do udziału w wysokości 50/100 części prawa własności
Podkreślono, że zaświadczenie wydane przez(...) Ośrodek Geodezji, a przedstawione przez wierzyciela, nie może stanowić skutecznej podstawy do prowadzenia egzekucji z nieruchomości, ani do dokonania w księdze wieczystej wpisu gdyż nie powoduje zmiany prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 28 września 2010 roku. Zmiana oznaczenia geodezyjnego działek, ich wyodrębnienie w systemie ksiąg wieczystych a także zmiany w oznaczeniu numerów ulic miały miejsce jeszcze przed wytoczeniem przez wierzyciela powództwa przeciwkoM. S.. Pomimo to, że wierzyciel w pozwie skierowanym przeciwkoM. S., którym dochodził m.in. uznania wobec siebie za bezskuteczną umowy darowizny z dnia 27 kwietnia 2005 roku oraz umowy zniesienia współwłasności z dnia 12 maja 2005 roku, sformułował wniosek o nakazanie pozwanej znoszenia egzekucji z nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), oznaczonej jakodziałki nr (...). 193 i 191, załączając jednocześnie wypis z dnia 21 kwietnia 2010 r. z prowadzonej dla tej nieruchomościksięgi wieczystej (...). Z wypisu tego nie wynikało, aby nieruchomość składała się z wymienionych przez wierzyciela działek gruntu. Wynikało z niego natomiast, żeksięga wieczystą (...)objęta jest nieruchomość położona wŁ.przyul. (...), składająca się zdziałki gruntu nr (...). Nieruchomość uległa podziałowi jeszcze przed wytoczeniem powództwa a nie, jak wskazuje Komornik, po powstaniu tytułu egzekucyjnego. Wierzyciel zatem już na etapie składnia pozwu miał pełną świadomość, że nieruchomość składa się z innych działek. Mimo to sformułował swój wniosek w sposób wyżej opisany i popierał go przez dwie instancje. Zatem pomiędzy roszczeniem pozwu a faktycznym i prawnym stanem rzeczy na dzień składania przez wierzyciela pozwu już zachodziła rozbieżność.
Wierzyciel raz już wystąpił z wnioskiem o wszczęcie egzekucji w oparciu m.in. o ten sam tytuł wykonawczy wystawiony przeciwkoM. S., zaś Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi Śródmieścia w LodziJ. K.wszczął, zawiadomieniem z dnia 18 sierpnia 2011 r., egzekucję z nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), objętejksięgą wieczystą (...). W wyniku złożonej skargi na czynność Komornika, w której zostało zarzucone, nie Komornik działa niezgodnie z tytułem wykonawczym wystawionym przeciwkoM. S., ponieważ nie zgadza się ani adres nieruchomości, ani nr księgi wieczystej ani nr działki wymienionych w wyroku, Komornik postanowieniem z dnia 12 października 2011 roku uznał skargę za zaasadną w całości i umorzył postępowanie egzekucyjne z nieruchomości położonej przyul. (...). W ocenie skarżącej wierzyciel w dalszym ciągu dysponuje jedynie opisywanymi wyżej wyrokami w niezmienionej treści.
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wW.wniósł o oddalenie apelacji. Wniósł także o dopuszczenie dowodu z akt postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w Łodzi pod sygnaturą II C 572/10, a to na okoliczność wykazania, że wnosił o uznanie za bezskuteczne rozporządzeń dokonanych na rzecz apelującej, które to rozporządzenia w jego ocenie dotyczyły nieruchomości objętejksięga wieczystą (...).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Księga wieczysta (...)prowadzona jest dla nieruchomości gruntowej, oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...), w obrębie ewidencyjnym P-12, a położonej wŁ.przyul. (...). Nieruchomość ma powierzchnię 2,4864 ha i jest sklasyfikowana jako grunty orne. Jako właściciel wpisana jestM. S.. W chwili obecnej w dziale III. wpisany jest jedynie opisany wyżej wpis o wszczęciu egzekucji z udziału wynoszącego 50/100 części, należącego doM. S., z wniosku wierzyciela Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wW., w prawie KM 930/10. Wreszcie w dziale IV. wpisana jest hipoteka umowna na rzecz(...) Bank S.A.(treść aktualnaksięgi wieczystej (...)).
W dniu 28 marca 2014 r. do akt księgi wpłynął wniosek, który następnie został uwzględniony opisanym wcześniej wpisem referendarza sądowego. Do wniosku załączono odbitkę kserograficzną wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 28 września 2010 r., II C 572/10, w którym tenże Sąd m.in.,:
- pkt I.1. - uznał , że umowa darowizny zawarta w dniu 27 kwietnia 2005r. w formie aktu notarialnego przed notariuszemR. K.w jego kancelarii wŁ., rep. A nr 1891/2005 przez pozwanąM. S.iZ. S., w wyniku którejM. S.otrzymała udział w wysokości 1/100 części prawa własności nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), stanowiącej działki gruntu oznaczone numerami 194, 192, 193, 191 o łącznym obszarze 05 hektarów 18 arów, 85 metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi w XV Wydziale Ksiąg Wieczystychksięga wieczysta nr (...)- jest bezskuteczna w stosunku do powoda Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wW.Biuro Terenowe wŁ.do wysokości wierzytelności w kwocie 1.478.180,49 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 695.577,25 zł od dnia 5 kwietnia 2006r. do dnia zapłaty, od kwoty 18.970,82 zł od dnia 31 marca 2006 r. do dnia zapłaty, od kwoty 52.562,41 zł od dnia 1 lutego 2006 r. do dnia zapłaty, od kwoty 711.070,01 zł od dnia 30 listopada 2005 r. do dnia zapłaty oraz wierzytelności w kwocie 7200 zł, wynikających z prawomocnego nakazu zapłaty z dnia 30 maja 2006 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie o sygnaturze akt II Nc 68/06,
- pkt. I.2. - uznał, że umowa zniesienia współwłasności zawarta w dniu 12 maja 2005 r. w formie aktu notarialnego przed notariuszemR. K.w jego kancelarii wŁ., rep. A nr 2167/2005 przez pozwanąM. S.,Z. S.,J. S., w wyniku której zniesiona została współwłasność nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), stanowiącej działki gruntu oznaczone numerami 194, 192, 193, 191 o łącznym obszarze 05 hektarów 18 arów, 85 metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi w XV Wydziale Ksiąg Wieczystychksięga wieczysta nr (...)w ten sposób, że prawo własności tejże nieruchomości przysługuje wyłącznie pozwanejM. S.- jest bezskuteczna w stosunku do powoda Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wW.Biuro Terenowe wŁ.do wysokości wierzytelności w kwocie 1.478.180,49 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 695.577,25 zł od dnia 5 kwietnia 2006 r. do dnia zapłaty, od kwoty 18.970,82 zł od dnia 31 marca 2006 r. do dnia zapłaty, od kwoty 52.562,41 zł od dnia 1 lutego 2006r. do dnia zapłaty, od kwoty 711.070,01 zł od dnia 30 listopada 2005 r. do dnia zapłaty oraz wierzytelności w kwocie 7200 zł, wynikających z prawomocnego nakazu zapłaty z dnia 30 maja 2006 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie o sygnaturze akt II Nc 68/06, oraz
- pkt I.3. - nakazał pozwanejM. S.znoszenie egzekucji z nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), stanowiącej działki gruntu oznaczone numerami 194, 192, 193, 191 o łącznym obszarze 05 hektarów 18 arów, 85 metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla Łodzi -Śródmieścia w Łodzi w XV Wydziale Ksiąg Wieczystychksięga wieczysta nr (...)- w celu zaspokojenia wierzytelności wynikających z prawomocnego nakazu zapłaty z dnia 30 maja 2006 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie o sygnaturze akt II Nc 68/06.
Do wniosku załączono także kserokopię wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 19 maja 2011 r., I ACa 218/11, wydanego na zmieniającego zaskarżony wyrok w ten sposób, że w punkcie:
- I.2. po słowach „jest bezskuteczna w stosunku do powoda Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wW.Biuro Terenowe wŁ.” dodał „w części w jakiej dłużnikZ. S.rozdysponował na rzeczM. S.przypadającym na jego rzecz udziałem w wysokości 49/100 części prawa własności nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...).” oraz w punkcie
- I.3. w ten sposób, że nakazał pozwanejM. S.znosić egzekucję z udziału w wysokości 50/100 części prawa własności nieruchomości położonej wŁ., przyulicy (...), który to udział dłużnikZ. S.przekazał na rzeczM. S.(odpisy obydwu wyroków z uzasadnieniami na k. 62-64v).
Do wniosku złożono także kserokopię zaświadczenia wydanego przez Prezydenta MiastaŁ., zgodnie z którym dawnedziałki nr (...), o powierzchni 5,1885 ha, ujawnione na mapie do celów prawnych nr(...)odpowiadają aktualnymdziałkom (...)o łącznej powierzchni 5,1870 (k. 65).
Do wniosku załączono także zawiadomienie o wszczęciu egzekucji w sprawie prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi Śródmieścia w ŁodziJ. K., pod sygnaturą Km 930/10, a to z wniosku Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wW.przeciwkoM. S.iZ. S.(k. 66).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
apelacja jest zasadna.
Wniosek dowodowy zawarty w odpowiedzi na apelację, jak zresztą również wnioski dowodowe zawarte w samej apelacji, w znacznej mierze pomijają fakt, że w postępowaniu wieczystoksięgowym kognicja sądu jest ograniczona. Z mocy przepisuart. 6268§ 2 kpcrozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Tymczasem wnioskodawca zgłaszając wnioski dowodowe zawarte w odpowiedzi na apelację zdaje się zmierzać do ustalenia, że treść orzeczeń zapadłych na skutek wytoczenia akcji paulińskiej przeciwko apelującej jest inna, niż wynika to z ich literalnej treści, w szczególności w zakresie dotyczącym oznaczenia nieruchomości będącej przedmiotem zbycia, które zostało uznane za bezskuteczne w stosunku do wierzyciela. Należy jednak stwierdzić, że w obecnym postępowaniu nie może być przedmiotem badania to, jaka była intencja występującego z powództwem. Sądy obu instancji są związane treścią prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego, ze zmianami wynikającymi z wyroku Sądu Apelacyjnego (art. 365 § 1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc). Stąd prezentowaną do pewnego stopnia zarówno przez wnioskodawcę, jak i apelującą myśl, że możliwe jest ustalanie „rzeczywistej treści” orzeczenia na podstawie pism procesowych stron składanych w toku postępowania rozpoznawczego należy całkowicie odrzucić.
Skądinąd godzi się zauważyć, że konsekwentne określanie przez apelującą orzeczenia w sprawie II C 572/10 jako tytułu wykonawczego jest terminologicznie błędne. Orzeczenie zapadłe na skutekactio pauliana, samo w sobie tytułem takim nie jest. Umożliwia ono jedynie prowadzenie egzekucji przeciwko osobie wymienionego w tym orzeczeniu na podstawie innego tytułu wykonawczego.
Pogląd wyrażany przez autora odpowiedzi na apelację, a jak należy wnioskować z treści zaskarżonego wpisu reprezentowany również przez Sąd Rejonowy, o możliwości uznania skuteczności wyroku w sprawie II C 572/10 mimo rozbieżności w oznaczeniach nieruchomości pomiędzy tym orzeczeniem, a treścią księgi wieczystej nie jest trafny. Samo przeniesienie poszczególnych działek do ksiąg wieczystych nie wymienionych w orzeczeniu nie byłoby przeszkodą do dokonania wpisu, gdyby było możliwe zidentyfikowanie tych działek na podstawie pozostałych danych je identyfikujących, oraz zestawienia treści poprzedniej i obecnej księgi wieczystej, w których są ujawnione. Co prawda do akt księgi wieczystej złożono zaświadczenie wydane przez organ administracji podległy Prezydentowi MiastaŁ.wskazujący, że zachodzi tożsamość nieruchomości wskazanych w orzeczeniu w sprawie II C 572/10 i wskazanych w dziale I. księgi wieczystej. Należy jednak stwierdzić, że dokument ten nie spełnia wymogów formalnych zastrzeżonych dla dokonywania wpisów w księdze wieczystej. Tylko zaś na podstawie takich dokumentów możliwe byłoby przyjęcie, że księga obejmuje nieruchomości oznaczone w inny sposób, niż wynika to z treści działu I. W takiej zresztą sytuacji konieczne byłoby, z urzędu, dokonanie sprostowania treści księgi wieczystej, w trybie przepisu art. 27 ukwh. Tymczasem na podstawie złożonego do akt zaświadczenia dokonanie wpisu w dziale I. nie byłoby możliwe. Jest tak, gdyż stosownie do treści przepisu art. 26 ust. 1 ukwh podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Te zaś powinny zostać ujęte w formie określonej w przepisie 24ust. 5 Ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne(Dz.U.2010.193.1287 ze zm.) tj. w formie wypisu z operatu ewidencyjnego. Zaświadczenie złożone do akt takim wypisem nie jest. Stąd, z uwagi na treść powołanych wyżej przepisów, jego treść nie może być podstawą do dokonywania ustaleń faktycznych w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Odnosząc się jeszcze do zawartych w odpowiedzi na apelację twierdzeń, zgodnie z którymi przekształcenie związane z numeracją i oznaczeniem działek zostało odnotowane wksięgach wieczystych (...), to należy uznać je za nie relewantne dla rozstrzygnięcia. Skierowanie wniosku doksięgi wieczystej (...)wskazuje, że wierzyciel zmierza do osiągnięcia skutków zajęcia w odniesieniu do nieruchomości księgą(...). Tymczasem w świetle wcześniejszych uwag nie ma podstaw do przyjmowania, że jest to nieruchomość, o której mowa w wyroku wydanym w sprawie II C 572/10.
W konsekwencji należy stwierdzić, że rozbieżność oznaczenia nieruchomości w orzeczeniu stanowiącym podstawę skierowania egzekucji przeciwkoM. S.oraz w dziale I. księgi wieczystej nie została wyjaśniona. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do dokonania zaskarżonego wpisu. Stąd należało dokonać zmiany zaskarżonego orzeczenia, tj. uchylić zaskarżony wpis i nakazać jego wykreślenie z działu III. księgi wieczystej, oraz oddalić wniosek. Podstawą formalnoprawną orzeczenia jest przepisart. 386 § 1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc.