Sąd Okręgowy w Elblągu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 630/14
Data wyroku: 2014-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Koronowski
Słowa kluczowe: Zwrot Nienależnie Pobranych Świadczeń Z Ubezpieczenia
Podstawa prawna: art. 138 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 630/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 września 2014r.
Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Tomasz Koronowski
Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Grądzik
po rozpoznaniu w dniu 29 września 2014r. w Elblągu na rozprawie
sprawy z odwołaniaJ. B.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.
z dnia 29 maja 2014r. znak:(...)
z udziałem zainteresowanegoP. K.
o zwrot nienależnie pobranego świadczenia
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iż skarżącejJ. B.nie obciąża obowiązek zwrotu rentyZ. K.za marzec 2014r.
Sygn. akt IV U 630/14

UZASADNIENIE
SkarżącaJ. B.zakwestionowała decyzję pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.z dnia 29 maja 2014r., znak(...)w przedmiocie zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia rentowegoZ. K.. Skarżąca wyjaśniła, że rentęZ. K., z którym od 26 lat pozostawała w konkubinacie, odebrała od listonosza w dniu 19 marca 2014r. Później dowiedziała się, żeZ. K.zmarł w szpitalu tego samego dnia. Skarżąca twierdziła, że była upoważniona do odbierania świadczeń i wszelkiej korespondencji, która przychodziła na adres jej zamieszkania. Otrzymane świadczenie przeznaczyła na wydatki związane z pogrzebem.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie. Pozwany powołał się na przepisyustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2013r., poz. 1440 ze zmianami, dalej określanej jako „ustawa emerytalna”) i wyjaśnił, że jest nienależne świadczenie wypłacone osobie innej, niż wymieniona w decyzji organu rentowego, a taką osobą była skarżąca. Wobec śmierciZ. K., osoby uprawnione do niezrealizowanego świadczenia określa ustawa emerytalna. Decyzją z dnia 30 maja 2014r. znak(...)prawo do tego świadczenia przyznano synowi zmarłegoP. K..
Postanowieniem z dnia 4 września 2014r. wezwanoP. K.do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego. Zainteresowany wniósł o oddalenie odwołania. Potwierdził, że jego ojciec i skarżąca żyli w wolnym związku.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Na podstawie decyzji z dnia 21 stycznia 2014r. znak(...)Z. K.był uprawniony do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od dnia 1 grudnia 2013r. W dniu 19 marca 2014r. zmarł. Do dnia śmierci jego miejsce zamieszkania było wspólne ze skarżącą, z którą pozostawał w konkubinacie. Świadczenie rentoweZ. K.pozwany wypłacał do 20. dnia miesiąca przekazem pocztowym. Rentę za marzec 2014r. listonosz doręczył skarżącej na adres domowy w dniu śmierciZ. K..
Z. K.miał jedno dziecko – zainteresowanegoP. K.. Decyzją z dnia 30 maja 2014r. znak(...)organ rentowy przyznał zainteresowanemu prawo do niezrealizowanego świadczenia za marzec 2014r. Decyzja ta nie została doręczona skarżącej.
(bezsporne, ponadto decyzje k.72 i 100 akt rentowych)

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie było uzasadnione.
Na wstępie należy zaznaczyć, że stan faktyczny sprawy był bezsporny, uczestnicy procesu różnili się jedynie w ocenie prawnej.
Trzeba wobec tego wyjaśnić, że śmierć osoby uprawnionej do emerytury powoduje ustanie prawa do świadczenia, co wynika z art. 101 pkt 2 ustawy emerytalnej, przy czym zgodnie z art. 136a tej ustawy wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym rencista zmarł.
Jak wynika z art. 130 ust. 2 ustawy emerytalnej, w braku wniosku o wypłatę świadczeń na rachunek płatniczy lub inny instrument płatniczy, organ rentowy wypłaca świadczenie osobom uprawnionym za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczenia świadczeń, w rozpatrywanej sprawie za pośrednictwem(...)S.A. Zgodnie z kolei z art. 37 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i ust. 5 ustawy z dnia 23 listopada 2012r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012r. poz. 1529), kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przekazie, przy czym kwota określona w przekazie pocztowym, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wypłacona ze skutkiem doręczenia m.in. pod adresem wskazanym na przekazie pocztowym osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przekazu pocztowego.
W niniejszej sprawie nie twierdzi się, a tym bardziej nie wykazuje, abyZ. K.składał zastrzeżenie dotyczące niedoręczania skarżącej kwot z przekazów pocztowych. Wobec tego wypłata przekazu pocztowego, dokonana w trybie art. 37 ust. 2 pkt 3 Prawa pocztowego do rąk skarżącej, jako dorosłemu domownikowiZ. K., skoro nastąpiła nie później, niż w dniu śmierciZ. K., odniosła skutek taki sam, jakby została wypłacona bezpośrednio uprawnionemu.
W przypadku skutecznie dokonanej wypłaty świadczenia za miesiąc, w którym rencista zmarł, jedynie świadczenia wypłacone za miesiące przypadające po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć świadczeniobiorcy, mogłyby mieć charakter świadczeń wypłaconych nienależnie, o których stanowi art. 138 ust. 3 ustawy emerytalnej. Takich nienależnych wypłat świadczenia w rozpatrywanej sprawie nie było. Wypłacając rentę za marzec 2014r. w sposób, jaki przewiduje ustawa, tj. przekazem pocztowym doręczonym osobie pełnoletniej wspólnie zamieszkałej z adresatem, organ rentowy nie wypłacił ich osobie innej niż wskazana w jego decyzji. Tymczasem świadczenie za nienależnie pobrane w rozumieniu art. 138 ust. 1 w związku z ust. 3 ze skutkiem obowiązku jego zwrotu można uznać jedynie w sytuacji, gdy organ wypłacił je osobie innej. Warto zaznaczyć, że zbliżony pogląd, choć w nieco innym stanie faktycznym, został wyrażony w wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 15 maja 2013r. w sprawie III AUa 1707/12.
Mając powyższe na uwadze Sąd, stosownie doart. 47714§2 kpc, zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że skarżącej nie obciąża obowiązek zwrotu rentyZ. K.za marzec 2014r.