Sąd Okręgowy w Nowym Sączu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 2058/13
Data wyroku: 2014-02-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tadeusz Piesowicz
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 2058/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 lutego 2014 roku

Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSO Tadeusz Piesowicz
Protokolant: Daniel Drożdż

po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 roku w Nowym Sączu
na rozprawie
odwołaniaR. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.
z dnia 23 października 2013 roku   znak:(...)
w sprawieR. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.
o emeryturę

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu sięR. G.emeryturę od dnia(...).

Sygn. akt IV U 2058/13

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 19 lutego 2014 roku

Decyzją z dnia 23 października 2013 roku, znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.odmówiłR. G.przyznania emerytury, ponieważ mimo, iż wykazał on na dzień 1 stycznia 1999 roku 25 letni okres składkowy i nieskładkowy, to jednak nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Uzasadniając swoją decyzję organ rentowy powołał się na przepisyustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz. U. z 2009 r. ,Nr 153, poz. 1227 ze zm. ) oraz przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz.43 ze zm.).

Od powyższej decyzji odwołał sięR. G., podnosząc, że posiada co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Odwołujący się wskazał, że pracował wPaństwowym Ośrodku (...)wJ.. Wniósł o uwzględnienie powyższego okresu w oparciu o zeznania świadka.

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.wniósł o oddalenie odwołania. Ustosunkowując się do argumentacji zawartej w odwołaniu wskazał, że decyzja organu rentowego jest zasadna i zgodna z przepisamiustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ odwołujący się nie wykazał wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nadto podał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zeznania świadków przed organem rentowym nie stanowią dowodu w sprawie.

     Bezspornymw niniejszej sprawie jest, że odwołujący sięR. G.,ur. (...), obniżony wiek emerytalny 60 lat osiągnął z dniem(...). Na dzień 01 stycznia 1999 roku odwołujący się wykazał, co najmniej 25 lat okresu ubezpieczenia, tj. 25 lat, 7 miesięcy, 2 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Odwołujący się nie jest członkiem OFE. Wniosek o emeryturę w warunkach szczególnychR. G.złożył do organu rentowego w dniu 19 września 2013 roku.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

R. G., po szkole zawodowej rolniczej, w okresie od dnia 4 maja 1973 roku do dnia 31 grudnia 1995 roku pracował wPaństwowym Ośrodku (...)wJ.(obecnie zwanejGospodarstwo (...)wJ.) w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku traktorzysty. Po podjęciu pracy odwołujący przyuczał się do zawodu. Od dnia 4 lutego 1974 roku odwołujący się został zatrudniony na podstawie umowy o pracę.
Jako traktorzystaR. G.wykonywał prace agrotechniczne - rolnicze przy orkach, bronowaniu, siewach, nawozach. Przewoził zwierzęta oraz towary masowe.
Odwołujący się pracował po 8 godzin dziennie przez cały rok. Była to stała praca odwołującego się.
Razem z odwołującym się pracowałJ. P.w okresie od dnia 1 lipca 1974 roku do dnia 30 czerwca 1997 roku jako zootechnik, kierownik gospodarstwa.
PracownicyPaństwowego Ośrodka (...)wJ.dostawali za pracę w szczególnych warunkach mleko oraz posiłki regeneracyjne. Takie też dodatki otrzymywał odwołujący się.

(dowód:świadectwo pracy, k. 16 akt osobowych, umowa o pracę, k. 6 akt osobowych, rozwiązanie umowy o prace, k. 15 akt osobowych, zeznania świadkaJ. P., płyta z nagraniem przesłuchania mim. 00:08:37, k. 21 , zeznania odwołującego się, płyta z nagraniem przesłuchania mim. 00:13:56, k. 21 )

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, której wiarygodności i mocy dowodowej żadna ze stron nie kwestionowała w toku postępowania. Sąd oparł się również na zeznaniach odwołującego sięR. G.oraz świadkaJ. P., uznając je za wiarygodne, wspólne, logiczne oraz zgodne z pozostałym materiałem zgromadzonym w sprawie. Brak jest bowiem podstaw do podważenia ich wiarygodności. ZeznaniaR. G.znajdują potwierdzenie w zeznaniach w/w świadka, który w sposób obiektywny potwierdził, że odwołujący się w spornym okresie pracował w warunkach szczególnych jako traktorzysta.

Sąd zważył, co następuje:

OdwołanieR. G.zasługuje na uwzględnienie.
Przypadek odwołującego się, któryurodził się (...)należało odnieść do regulacjiart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Według w/wart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz. U. z 2013, poz. 1440 )
ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem ( art. 184 ust 2 cyt. ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku ).
Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych -art. 32 ust 2 cyt. ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013, poz. 1440 ).
Warunki przejścia na emeryturę przez wymienionych powyżej pracowników określarozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U.83 Nr 8 poz. 43 ze zm.).
Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy zatrudnienia stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust.2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy - § 2 ust 1 i 2 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów.
Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełni łącznie następujące warunki tj. osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla kobiet 55 lat, 60 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Za wymagany okres zatrudnienia uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia ( § 3 i 4 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku). Z reguły wymaganym stażem pracy uprawniającym do niższego wieku emerytalnego jest okres 15 lat- pracy w szczególnych warunkach.
Wyszczególnienie prac uznawanych za wykonywane w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zawierają wykazy A i B stanowiące załącznik do wskazanegorozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Do treści tych załączników były dostosowane resortowe wykazy stanowisk, przy czym nazwa stanowiska na jakim był zatrudniony pracownik musi dokładnie odpowiadać nazwie stanowiska wymienionego we właściwym resortowym akcie prawnym. Oznacza to, że nazwa stanowiska nie może być podobna do wymienionych lub niepełna.
Przenosząc te ogólne rozważania na grunt stanu faktycznego niniejszej sprawy zaznaczyć należy, że do wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach uprawnieni są wyłącznie pracownicy, którzy legitymują się wymaganym okresem zatrudnienia tj. 25 lat w przypadku mężczyzn, w tym co najmniej 15 – letnim okresem pracy w szczególnych warunkach w ramach stosunku pracy. W przedmiotowej sprawie odwołujący się spełnia wymagany okres pracowniczego zatrudnienia na dzień 1 stycznia 1999 roku stosownie do regulacji w/w art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku. Wykazał bowiem łączny staż ubezpieczeniowy w wymiarze 25 lat, 7 miesięcy, 2 dni okresów składkowych i nieskładkowych.R. G.nie jest członkiem OFE. Spór dotyczy natomiast wymaganego okresu 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie uwzględnił odwołującemu się jako pracy w szczególnych warunkach zatrudnienia od dnia 4 maja 1973 roku do dnia 31 grudnia 1995 roku wPaństwowym Ośrodku (...)wJ..
W ocenie Sądu stanowisko organu rentowego nie jest zasadne.
Zgodnie z wykazem A,dział VIII, poz.3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeprace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych są zaliczane do prac, których wykonywanie uprania do emerytury w wieku wcześniejszym.
Ustalony przez Sąd stan faktyczny daje podstawy do uznania, że odwołujący się zatrudniony był na powyższym stanowisku. Potwierdziły to jego zeznania, które znalazły potwierdzenie w zeznaniach świadkaJ. P., z których wynika, że w spornym okresie od dnia 4 maja 1973 roku do dnia 31 grudnia 1995 roku odwołujący się pracował wPaństwowym Ośrodku (...)wJ.w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku traktorzysty. Po podjęciu pracy odwołujący przyuczał się do zawodu. Od dnia 4 lutego 1974 roku odwołujący się został zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Jako traktorzystaR. G.wykonywał prace agrotechniczne, tj. prace rolnicze przy orkach, bronowaniu, siewach, nawozach. Przewoził zwierzęta oraz towary masowe. Innych czynności odwołujący się nie wykonywał. Praca traktorzysty była jego stałą pracą, w pełnym wymiarze czasu pracy.
Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 roku, III UZP 6/84, LEX nr 14625 okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidzianerozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ) mogą być ustalane w postępowaniu odwoławczym także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy. Identyczne stanowisko przyjął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 września 1984 roku, III UZP 48/84 LEX nr 14630 – w świetle§ 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ) zakład pracy wydaje, wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji, natomiast w sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie tych okresów także w oparciu o inne dowody (tytuł cytowanego rozporządzenia w uchwałach SN został zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 21 maja 1996 roku,(Dz. U. 96, Nr 63, poz. 292) .
Postępowanie w sprawach emerytalnych jest bowiem dwuetapowe, stąd też przed organem rentowym „sprawa emerytalna” ma charakter administracyjnoprawny, a w postępowaniu stosuje się przepisykodeksu postępowania administracyjnego. Organ rentowy ma ograniczoną swobodę prowadzenia postępowania dowodowego. Z przepisów proceduralnych wynika bowiem, jakie środki dowodowe stanowią podstawę ustalenia konkretnych okoliczności [per exemplum wyżej cytowany § 2 ust. 2 rozporządzenia]. Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawione przez zakład pracy jest dokumentem wiążącym organ rentowy zarówno w znaczeniu pozytywnym, jak i negatywnym.
Na etapie postępowania odwoławczego sprawa o emeryturę – uprzednio administracyjna – staje się sprawą cywilną w rozumieniuart. 1 kpc. Do jej rozpoznania stosuje się przepisykodeksu postępowania cywilnego, a zasadniczym celem tego postępowania jest rozstrzygnięcie sprawy po dostatecznym wyjaśnieniu jej okoliczności spornych. Ubezpieczony jako strona faktycznie słabsza korzysta ze wzmożonej ochrony procesowej, którą gwarantują szczególne przepisy proceduralne dotyczące postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zawartych wdziale III rozdziałach 1 i 3 kpc. Ten wyjątek od ogólnych zasad wynikających zart. 247 kpcsprawia, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane i ich dopuszczenie za celowe. Sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organami rentowymi, stąd też w przedmiotowej sprawie Sąd dopuścił zeznania świadkaJ. P., na okoliczność wykonywania przez odwołującego się pracy w szczególnych warunkach.
Należy przytoczyć wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1997 roku, II UKN 417/97, OSNP 1998/21/638, w którym Sąd Najwyższy przyjął, że nie korzysta z uprawnienia do emerytury przy niższym wieku emerytalnym pracowników, pracownik, który nie udowodnił, że wykonywał pracę w szczególnych warunkach i w pełnym wymiarze pracy obowiązującym na danym stanowisku ( § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach, Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W przedmiotowej sprawieR. G.w sposób dostateczny wykazał, że praca jaką wykonywał wPaństwowym Ośrodku (...)wJ.od 4 lutego 1974 roku do dnia 31 grudnia 1995 roku jako traktorzysta jest pracą zaliczaną do prac w szczególnych warunkach. Odwołujący się dostawał za pracę w szczególnych warunkach mleko oraz posiłki regeneracyjne.
Jako traktorzysta odwołujący pracował od 4 maja 1973 roku ale z akt osobowych wynika, że jego pierwszą umową o pracę była umowa datowana na 4 lutego 1974 roku, dlatego w ocenie Sądu do tej daty należy odwołującemu się uwzględnić pracę w szczególnych warunkach. Okres ten stanowi jednak łącznie i tak ponad 20 lat.
Biorą pod uwagę powyższe przyjąć należy, żeR. G.wykazał co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Pozostałych przesłanek organ rentowy nie kwestionował.
Wobec powyższego w ocenie Sądu odwołujący się spełnia wymagane przesłanki, które dają mu prawo do przyznania emerytury na warunkach preferencyjnych zgodnie z przepisamiustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U z 2013 , poz. 1440) orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) i na podstawieart. 47714§ 2 kpci powołanych powyżej przepisów prawa materialnego Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującemu sięR. G.emeryturę od dnia(...), tj. od ukończenia 60 roku życia.