Sąd Okręgowy w Nowym Sączu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1517/13
Data wyroku: 2014-01-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Alicja Kowalska-Kulik
Słowa kluczowe: Zawieszenie, Wstrzymanie Lub Zmniejszanie Emerytury Lub Renty
Podstawa prawna: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku

Sygn. akt IV U 1517/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 stycznia 2014 roku

Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSO Alicja Kowalska-Kulik
Protokolant: Aneta Radomska

po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2014 roku w Nowym Sączu
na rozprawie
odwołaniaM. A.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wT.
z dnia 21 marca 2013 roku  znak:(...)
w sprawieM. A.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wT.
o wypłatę wyrównania emerytury

I. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeM. A.prawo do wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku.
II. przekazuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wT.wniosekM. A.zawarty w piśmie z dnia 30 października 2013 roku o wypłatę odsetek - celem rozpoznania.
Sygn. akt IV U 1517/13

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 21 stycznia 2014 roku

Decyzją z dnia 21 marca 2013 roku; znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT., powołując się na przepisykodeksu postępowania administracyjnego, odmówiłM. A.uchylenia decyzji z dnia 11 października 2011 roku, znak:(...)w części, w jakiej decyzja ta zawiesza odwołującej się prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku na podstawieart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. z 2010 r., nr 257, poz. 1726) w zw. z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Uzasadniając decyzję organ rentowy wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku, sygn. akt K 2/2012 został ogłoszony w dniu 22 listopada 2012 roku, w związku z czym tego dnia utracił moc art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS będący podstawą zawieszenia emerytury. Trybunał Konstytucyjny nie wskazał innej daty utraty mocy obowiązującej tego przepisu. W związku z tym, zdaniem ZUS, wyrok z 13 listopada 2012 roku nie ma zastosowania do przypadającego przed dniem 22 listopada 2012 roku okresu zawieszenia emerytury na podstawieart. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaww zw. z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W tym stanie rzeczy brak podstaw do wypłaty wyrównania emerytury za okres zawieszenia.

Od powyższej decyzji odwołała sięM. A., zarzucając, że nie zgadza się z decyzją w części, w której odmówiono jej wyrównania zawieszonej emerytury za okres od dnia 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku. Powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku. Odwołująca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i uwzględnienie jej wniosku o wypłatę zaległej emerytury za okres od października 2011 r. do 21 listopada 2012 roku. W piśmie z dnia 30 października 2013 roku (k. 26) odwołująca się wniosła o wypłatę zaległych świadczeń z ustawowymi odsetkami.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy, podnosząc argumentację, którą posłużył się w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie odwołania.

Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie był w całości bezsporny i przedstawiał się następująco:

M. A.urodzona (...)nabyła prawo do emerytury od dnia 1 maja 2010 r. na podstawie decyzji ZUS Oddziału wT.z dnia 7 czerwca 2010 roku, znak:(...)z terminem płatności ustalonym na 25 dzień każdego miesiąca.M. A.w tym czasie pozostawała w zatrudnieniu w(...)wT..
Decyzją z dnia 11 października 2011 roku, znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN., działając na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227, z późn. zm.) oraz na podstawie art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., nr 257, poz. 1726), wstrzymałM. A.wypłatę emerytury z uwagi na kontynuację zatrudnienia - od dnia 1 października 2011 r.
W dniu 19 grudnia 2012 rokuM. A.powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku, złożyła do ZUS wniosek o wznowienie postępowania na podstawieart. 145 a k.p.a.w przedmiocie decyzji z dnia 11 października 2011 r. wstrzymującej wypłatę emerytury od 1 października 2011 r.
Decyzją z dnia 4 stycznia 2013 roku ZUS wznowiłM. A.wypłatę emerytury od dnia 22 listopada 2012 roku.

Sąd zważył, co następuje:

OdwołanieM. A.zasługuje na uwzględnienie.
Niniejsza sprawa dotyczyła decyzji, w której organ rentowy wstrzymał wypłatę emerytury z uwagi na fakt, że odwołująca się po wejściu w życieart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227, z późn. zm.) nie rozwiązała stosunku pracy i kontynuowała zatrudnienie posiadając prawo do emerytury. Powyższy przepis – dodany doustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychna podstawie art. 6 pkt 2 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010 roku - zniósł możliwość pobierania emerytury bez rozwiązywania umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą, na rzecz którego była wykonywana praca bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Przepis ten objął wszystkich emerytów, a więc nie tylko tych, którzy prawo do emerytury uzyskają od momentu jego wejścia w życie, ale również tych, którzy przeszli na emeryturę wcześniej. Ci emeryci, którzy nabyli prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku - na podstawie art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010 roku mogli ją pobierać bez rozwiązania umowy o pracę jeszcze przez 9 miesięcy od daty wejścia w życie zmiany, czyli do 30 września 2011 roku. Jeżeli do tego momentu stosunek pracy nie ustał, wypłata emerytury podlegała wstrzymaniu poczynając od 1 października 2011 roku. Regulacja ta nie wyłączała możliwości łączenia emerytury z dochodami z pracy zarobkowej, lecz uzależniała wypłatę emerytury od rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą (pracodawcami), u którego dana osoba była zatrudniona bezpośrednio przed złożeniem wniosku o emeryturę. Emeryt mógł wrócić do pracy do tego samego lub innego pracodawcy (oczywiście, o ile zostałby zatrudniony) i pobierać zarówno wynagrodzenie, jak i emeryturę. Przy tym, osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny mogły bez ograniczeń łączyć emeryturę z zarobkiem, gdyż nie stosowało się do nich zasad zmniejszenia oraz wstrzymania wypłaty świadczenia ze względu na wysokość osiąganych zarobków.
Rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010 roku spowodowało, że osoby, które już skutecznie nabyły i zrealizowały prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2010 roku musiały - na podstawie art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010 roku w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS - poddać się nowej -mniej korzystnej dla nich - treści ryzyka emerytalnego. Oznacza to, że ubezpieczeni, którzy prawo do emerytury uzyskali po spełnieniu jedynie warunku osiągnięcia wieku (oraz odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego), musieli ponownie zrealizować swoje prawo do emerytury według nowej treści ryzyka, czyli spełnić także warunek rozwiązania stosunku pracy, aby emeryturę nadal pobierać od 1 października 2011 roku. Oznaczało to dla nich, że – chcąc nadal pracować i jednocześnie pobierać emeryturę musieli rozwiązać stosunek pracy i raz jeszcze go nawiązać – oczywiście, jeśli znaleźli nowego pracodawcę albo dotychczasowy zgodził się ponownie ich zatrudnić.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych - wobec wejścia w życie omówionej wyżej regulacji oraz wobec faktu, iżM. A.kontynuowała zatrudnienie - decyzją z dnia 11 października 2011 roku wstrzymał wypłatę emerytury od 1 października 2011 roku.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2012 roku, sygn. K 2/12 stwierdził, żeart. 28. ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w związku zart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z późn. zm.), dodanym przezart. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 roku, w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku, bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wskazał, że z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku utraci moc art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010 roku w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku, bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Oznacza to, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2010 roku. Trybunał zakwestionował zatem możliwość zastosowania art. 28 ustawy tylko w zakresie, w jakim dotyczy to osób, które nabyły prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2010 roku, czyli w okresie po uchyleniu art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a przed wejściem w życie art. 103 a tej ustawy, dodanego ustawą z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw – tj. w czasie gdy obowiązywała regulacja nie zawierająca wymogu rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą.
M. A.– powołując się na powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego – wniosła w dniu 19 grudnia 2012 roku wniosek o wznowienie postępowania i wypłatę emerytury wstrzymanej decyzją z dnia 11 października 2011 roku. Odwołująca zachowała miesięczny termin od dnia wejścia w życie orzeczenia TK do wniesienia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego przewidziany wart. 145a kodeksu postępowania administracyjnego(powyższe orzeczenie zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw z dnia 22 listopada 2012 roku – Dz. U. 2012.1285).
W niniejszej sprawie bezspornym było, żeM. A.nabyła prawo do emerytury od 1 maja 2010 roku (czyli w okresie, który wskazał Trybunał Konstytucyjny w cytowanym wyżej wyroku), a zatem nie ma do niej zastosowania art. 103 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Skoro zatem powyższy przepis nie ma zastosowania do skarżącej – brak było podstaw do wstrzymania przez organ rentowy wypłaty świadczenia od dnia 1 października 2011 roku. Należy podkreślić, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 maja 2010 roku (III UK 2/10) stwierdził, że skutkiem utraty domniemania konstytucyjności ustawy w konsekwencji wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku stwierdzającego jej niezgodność zKonstytucją, jest obowiązek zapewnienia przez sądy orzekające w sprawach, w których przepis ten ma zastosowanie, stanu zgodnego zKonstytucjąwynikającego z wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Biorąc pod uwagę powyższe – w ocenie Sądu istnieją podstawy do wznowienia wypłaty świadczenia emerytalnego skarżącej od dnia 1 października 2011 r. Późniejsza publikacja wyroku jest bez znaczenia, istotna dla rozstrzygnięcia jest okoliczność, że przepis, w oparciu, o który organ rentowy wstrzymał skarżącej wypłatę świadczenia od początku obowiązywania był niekonstytucyjny i nie mógł stanowić podstawy do wstrzymania wypłaty świadczeń. Stanowisko takie zostało potwierdzone w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2013 roku - II UK 299/12, z 7 marca 2013 roku - I UK 519/12 oraz z 25 kwietnia 2013 roku - I UK 593/12.
Wobec powyższego, Sąd - na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.i powołanych wyżej przepisów - zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznałM. A.prawo do wypłaty emerytury za żądany okres, tj. od dnia 1 października 2011 roku do dnia 21 listopada 2012 roku ( pkt I wyroku).
Sąd - na podstawieart. 47710§ 2 kpcprzekazał Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wT.wniosekM. A.zawarty w piśmie z dnia 30 października 2013 roku o wypłatę odsetek – celem rozpoznania. Stosownie do tego przepisu, jeżeli ubezpieczony zgłosił nowe żądanie, dotychczas nie rozpoznane przez organ rentowy, sąd przyjmuje to żądanie do protokołu i przekazuje go do rozpoznania organowi rentowemu.