Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 509/14
Data wyroku: 2014-07-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Gawlik
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: ustawa z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Fus ( tj. z 2009 dz. u. nr 153, poz 1227 ze zm ) oraz rozp. RM z dnia 7.02.1983r.  w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach ( dz.u. nr 8 , poz. 43 ze zm.)

Sygn. aktVIII U 509/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Maria Gawlik

Protokolant:

Justyna Jarzombek

po rozpoznaniu w dniu3 lipca 2014 r. w Gliwicach
sprawyZ. K.(K.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaZ. K.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia5 lutego 2014  r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ubezpieczonemu przyznaje prawo do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych począwszy od osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat.

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz odwołującego kwotę 120zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Maria Gawlik
Sygn. akt VIII U 509/14

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.zaskarżoną decyzjąz dnia 5 lutego 2014r., odmówił ubezpieczonemuZ. K.(K.)prawa do emerytury w oparciu o przepisart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: z 2009r. Dz.U. nr 153, poz. 1227 ze zm.), ponieważ nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w wykazie A.
W odwołaniu do Sądu ubezpieczonyZ. K.domaga się zmiany zaskarżonej decyzji przez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach uzasadniając, że przez wymagany okres 15 - lat wykonywał prace w warunkach szczególnych wymienione w wykazie A. Wskazał, że w okresie od 9 marca 1984r. do 21 stycznia 1986r. i od 1 października 1991r. do 31 sierpnia 1998r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych i tym samym spełnia warunki do przyznania prawa do emerytury. Wniósł również o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego oraz przesłuchania świadkówK. S.iM. Ł..
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponownie rozpoznając odwołanie Sąd ustalił i zważył, co następuje:

UbezpieczonyZ. K.,ur. (...), w dniu 8 grudnia 2014r. złożył wniosek o przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony 60 lat ukończył(...)
Ubezpieczony, na dzień 1 stycznia 1999r., legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze ponad 25 lat, ale nie udowodnił 15 lat pracyw szczególnych warunkach wymienionych w wykazie A, a jedynie 8 lat, 2 m-ce i 8 dni.
Organ rentowy nie uznał za pracę w warunkach szczególnych, pracyw okresach

⚫

1 września 1972r. – 30.listopada 1972r. z uwagi na rozbieżnościw dokumentach, ze świadectwa pracy wystawionego w dniu 21 lipca 1978r. wynika, że odwołujący był ślusarzem stażystą wPrzedsiębiorstwie (...), natomiast w świadectwie pracyw warunkach szczególnych pracodawca potwierdził zatrudnienie na stanowisku montera kotłów i urządzeń pomocniczych,

9 marca 1984r. – 21 sierpnia 1986r. również z uwagi na rozbieżnościw dokumentacji, ze świadectwa pracy wystawionego przez pracodawcęPrzedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe (...) Spółka AkcyjnawG., w dniu 31 stycznia 198r. wynika, że odwołującyw wymienionym okresie był zatrudniony na stanowiskach ślusarz, technik ds. przygotowania produkcji, mistrz i mistrz ds. gospodarki narzędziami, zaś w świadectwie pracy w warunkach szczególnych pracodawca potwierdza zatrudnienie na stanowisku montera, oraz okresu

1 października 1991r. – 31 sierpnia 1998r. – kierownik kotłowniw(...) SAwZ.z uwagi na fakt, iżz daniem Oddziału praca na stanowisku kierownika kotłowni, czyli wyższego szczebla kierowniczego, wykracza poza stałe i osobiste dozorowanie wykonywanych prac na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie A – tym bardziej, że bezpośredni nadzór nad pracownikami kotłowni sprawowali majstrowie.

W spornych okresach od 1 marca 1984r. do 21 stycznia 1986r. i od1 października 1991r. do 31 sierpnia 1998r. ubezpieczony pracował wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno-Usługowym (...) S.A.wG.na stanowisku montera oraz w(...) S.A.wZ.jako kierownik kotłowni
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt emerytalnych ubezpieczonego, oraz zeznań ubezpieczonego – dowód k. 14 a.s.
Sąd dał w całości wiarę zeznaniom ubezpieczonego, ponieważ są one obiektywne, logiczne spójne i wzajemnie się uzupełniają, a za ich wiarygodnością przemawiają przedłożone przez ubezpieczonego świadectwa wykonywania pracyw warunkach szczególnych – dowód k. 5 i 6 akt sądowych. Oraz wyjaśnienie zakładu pracy ubezpieczonego(...) S.A.– dowód k. 14 akt sądowych.
Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych i pominął dowód z zeznań świadków oraz akt osobowych ubezpieczonego.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2009r., nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowańRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.).
Zgodnie z treścią § 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy,w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy,o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał pracew szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn
2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Z kolei w myśl punktu 24 działu XIV wykazu A określającego pracew szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego, a stanowiącego Załącznik doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983r., Nr 8, poz. 43 ze zm.) do takich prac należy:kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno – techniczny na oddziałach i wydziałach, na których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało ustalenie, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych po ukończeniu 60 roku życia.
Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych wedługart. 184jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treściart. 184przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień 31 grudnia 2008r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życieustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego wart. 32również po dniu 31 grudnia 2008r. oraz nieprzystąpieniu do OFE i rozwiązaniu stosunku pracy. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 sierpnia 2007r., sygn. akt I UK 62/07 wyraził pogląd, że prawo do emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(jednolity tekst: Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227) przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia warunki określone w tym przepisie, niezależnie od tego, kiedy osiągnął wiek przewidziany w art. 32 tej ustawy(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2007r., sygn. akt I UK 62/07, OSNP 2008/17-18/269, lex 446010, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2008r., sygn. akt I PK 309/07, lex 497692).
Nadto należy powtórzyć za Sądem Najwyższym, iż: „objęcie nadzoremlub kontrolą o których mowa w pkt 24 działu XIV wykazu A rozporządzenia z 1983r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) także innych niż wymienione w wykazie A prac nie wyłącza zakwalifikowania samego nadzoru lub kontroli jako pracy w szczególnych warunkach, jeżeli te inne (podlegające dozorowi lub kontroli) prace nie są na danym oddziale lub wydziale podstawowe”(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2007r., sygn. akt I UK 111/07, lex 375689).Sąd Najwyższy także w wyroku z dnia 30 stycznia 2008r., sygn. akt I UK 195/07 wyraził pogląd, że „osoba wykonująca dozór inżynieryjno-techniczny nad pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych nie musi stale przebywać na stanowiskach, gdzie jest wykonywana praca, w zakresie jej obowiązków musi być przewidziane sporządzanie dokumentacji, planów organizacyjnych i innych czynności. Ponoszenie odpowiedzialności za wykonywanie pracy, w której każdy błąd techniczny może narazić na niebezpieczeństwo pracowników i inne osoby, zostało uznane za wykonywanie pracy w warunkach szczególnych”(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2008r., sygn. akt I UK 195/07,OSNP 2009/7-8/105, lex 488873).
W uzasadnieniach ww. orzeczeń Sąd Najwyższy wskazał, że w sytuacji gdy dozór inżynieryjno-techniczny jest pracą w szczególnych warunkach i praca ubezpieczonego polegająca na dozorze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, nie ma żadnej potrzeby ustalania, ile czasu poświęcał on na bezpośredni nadzór nad pracownikami, a ile na inne czynności, które również były związane z tym dozorem.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 marca 2009r., sygn. akt II UK 243/08 wskazał, że dana osoba wykonuje stale i w pełnym wymiarze czasu prace objęte poz. 24 działu XIV wykazu A, pomimo wykonywania pewnych czynności w warunkach nienarażających ją bezpośrednio na szkodliwe dla zdrowia czynniki. W szczególności chodzi tu o czynności ściśle związane ze sprawowanym dozorem inżynieryjno-technicznym i stanowiące jego immanentną cechę, jak sporządzanie dokumentacji dotyczącej dozoru i będącej jego integralną częścią. Czynności te, jak podkreślił Sąd Najwyższy, należy jednak oddzielić od czynności, które nie pozostają w związkuz tym dozorem i stanowią dodatkowe obowiązki pracownicze(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2009 r., II UK 243/08 niepublikowany).
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w spornych okresach sprawował dozór inżynieryjno – techniczny na oddziałach i wydziałach, na których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie A.
Zdaniem Sądu praca ubezpieczonegoZ. K.w spornych okresach od 9 marca 1984r. do 21 stycznia 1986r. oraz od 1 października 1991r. do 31 sierpnia 1998r. była pracą wymienioną w wykazie A dziale XIV pkt. 24 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego (Dz.U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.), określającego prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
Według oceny Sądu postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie wykazało, że ubezpieczonyZ. K.spełnia wszystkie przesłanki określone w powołanych wyżej przepisach, pozwalające na przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, bowiem bez wątpienia przed dniem 1 stycznia 1999r., co najmniej przez okres 15 lat wykonywał prace w szczególnych warunkach pozostałe warunki wynikające z treściart. 184w związku z 32ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm) są niesporne.
Wobec powyższego Sąd Okręgowy w Gliwicach w oparciu o przepisart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł o zmianie zaskarżonej decyzji. O kosztach orzeczono po myśliart. 98 k.p.c.w związku z§ 11, ust 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
SSO Maria Gawlik