Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 138/14
Data wyroku: 2014-09-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Spadek
Podstawa prawna: art. 931§2 k.c.

Sygn. akt II Ca 138/14

POSTANOWIENIE

Dnia

25 września 2014 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący

SSO Barbara Jankowska - Kocon (spr.)

Sędziowie

SO Janusz Kasnowski
SO Aurelia Pietrzak

Protokolant

sekr.sąd. Tomasz Rapacewicz

po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r.

w Bydgoszczy

na rozprawie

sprawy z wnioskuK. G. (1)

z udziałemE. M.iH. K.

o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku

na skutek apelacji uczestnikaH. K.

od postanowienia Sądu Rejonowego w Świeciu

z dnia 8 listopada 2013 r.

sygn. akt. I Ns 394/13

p o s t a n a w i a :
zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 2 (drugim) w ten sposób, że zmienić stwierdzenie nabycia spadku poS. R. (1)orzeczone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Świeciu z dnia 4 kwietnia 2003 roku w sprawie I Ns 394/02 i stwierdzić, że spadek poS. R. (1)zmarłym w dniu 22 sierpnia 1980 roku wŚ., ostatnio stale zamieszkałym wW.na podstawie ustawy nabyli:
- córkaH. K., córkaS.iM.w ½ części i wnuczkiK. G. (1), córkaS.iE.orazE. M., córkaS.iE., każda w ¼ części.
II Ca 138/14

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniK. G. (1)wniosła o zmianę postanowienia Sądurejonowego wŚ.z dnia 4 kwietnia 2003 r. wydanego w sprawie I Ns 394/02 ostwierdzenie nabycia praw do spadku poM. R.iS.R.. W uzasadnieniu podała, że sprawa toczyła się z wniosku córkispadkodawcówH. K.i tylko z jej udziałem.H. K.w zapewnieniuspadkowym podała, że jest jedyną córką spadkodawców i innych spadkobierców nie mieli.Na skutek zapewnienia tej treści Sąd Rejonowy w Świeciu dnia 4 kwietnia 2003 r. stwierdził,iż spadek po zmarłej dnia 19.02.1972 r.M. R.nabył mążS.R.i córkaH. K.- każdy po1/4części, natomiast spadek poS.R.zmarłym dnia 22.08.1980 r. nabyła w całości córkaH. K.. Naskutek nieprawdziwego zapewnienia spadkowego ustalony został błędnie krąg spadkobiercówpo spadkodawcach, bowiem mieli oni dwoje dzieci, także synaS. R. (1),który zmarł 9 września 1978 r. i pozostawił dwie córki wnioskodawczynię i uczestniczkęE. M..
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2013r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy stwierdził, że zmienił stwierdzenie nabycia spadku poM. R.orzeczone prawomocnym postanowieniem Sądu rejonowego w Świeciu z dnia 4 kwietnia 2003 roku sygn. akt I Ns 394/02 i stwierdza, że spadek poM. R.zmarłej dnia 19 lutego 1972 roku wW.ostatnio stale zamieszkałej wW.na podstawie ustawy nabyli: MążS. R. (1), synP.iM., dzieci:H. K., córkaS.iM.,S. R. (2), synS.iM.– każdy z nich w udziale wynoszącym 1/3 części oraz zmienił stwierdzenie nabycia spadku poS. R. (1)orzeczone prawomocnym postanowienie Sądu Rejonowego w Świeciu z dnia 4 kwietnia 2003 roku sygn.at I Ns 394/02 i stwierdza, że spadek poS. R. (1)zmarłym w dniu 22 sierpnia 1980 r wŚ.ostatnio stale zamieszkałym wW.na podstawie ustawy nabyli: córkaH. K., córkaS.iM., wnuczki:K. G. (1), córkaS.iE.,E. M., córkaS.iE., każda z nich w udziale 1/3 części. Sąd ten ustalił , że spadkodawczyniM. R.zmarła dnia 19 lutego 1972 r. wW., ostatnie stale zamieszkiwała wW.. Do śmierci żyła w małżeństwie zeS. R. (1). Z małżeństwa miała dwoje dzieci - córkęH. K.i synaS. R. (1)
SpadkodawcaS. R. (1)zmarł dnia 22 sierpnia 1980 r. wŚ., ostatnie stale zamieszkiwał wW.. W chwili śmierci był wdowcem. Z małżeństwa zM. R.miał dwoje dzieci- córkęH. K.i synaS. R. (1), który zmarł przed nim dnia 9 września 1978 r. i pozostawił dwoje dzieci, córkiK. G. (1)iE. M.wniosek o zmianę postanowienia z dnia 4 kwietnia 2003 r zgodnie zart. 679§1 k.p.c.) jest zasadny bowiem wnioskodawczyniK. G. (1)i uczestniczkaE. M.nie były uczestniczkami postępowania spadkowego, a stwierdzenie nabycia praw do spadku poM. R.iS. R. (1)nie jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym.
W przedmiotowej sprawie spadkodawcy nie sporządził testamentu, zatem powołanie do spadku wynika z ustawy (art. 926 § 2 k.c).
Jak wynika zart. 931 § 1 k. c.w pierwszej kolejności powołane są do spadku z ustaw dzieci spadkodawcy i jego małżonek; dziedziczą one co do zasady w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Natomiast jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowi który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych (art.931 § 2 k.c).
W oparciu o powołany przepis Sąd ustalił dziedziczenie poM. R.na rzecz małżonkaS. R. (1)i dzieci -H. K.S. R. (1)i określił ich udziały po 1/3 części. Natomiast poS. R. (1)dziedziczy córkaH. K.wlAczęści i wnuczki spadkodawcyK. G. (2)iE. M.każda poXAczęści (art. 931 § 2 k.c). Na skutek oczywistej omyłki Sąd w postanowieniu mylnie wskazał udziały w spadku poS. R. (1)jako równe dla wszystkich spadkobierców, co nie odpowiada treści powołanego wyżej przepisu.
W apelacji od powyższego postanowienia uczestniczka postępowaniaH. K.domagała się jego zmiany w punkcie drugim dotyczącym stwierdzenia nabycia spadku poS. R. (1), który zmarł 22 sierpnia 1980r. w ten sposób, aby stwierdzić, że spadek po nim nabyły: córkaH. K.w ½ części oraz wnuczkiK. G. (1)iE. M.po ¼ części.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja podlegała uwzględnieniu.
Sąd pierwszej instancji z naruszeniemart. 931 § 2 k.c.stwierdził, że spadek poS. R. (1)zmarłym w dniu 22 sierpnia 1980r. nabyły: córkaH. R.i wnuczkiK. G. (1)orazE. M., każda po 1/3 części. Orzeczenie powyższe było wynikiem oczywistej pomyłki sądu pierwszej instancji, która jednak nie mogła być prostowana z uwagi na charakter merytoryczny rozstrzygnięcia, którego dotyczyła.
Z niewadliwych ustaleń sądu pierwszej instancji wynikało, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku dotyczyło dwóch osób o nazwisku(...), to jest ojca zmarłego w dniu 22 sierpnia 1980r. oraz jego syna, który zmarł przed ojcem (nie dożył otwarcia spadku po ojcu) - to jest w dniu 9 września 1978r.
W tej sytuacji zgodnie z brzmieniemart. 931 § 2 k.c.„jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych”. Zatem skoroS. R. (1), synS. R. (1)zmarł przed ojcem – spadkodawcą – 9 września 1978r. – udział wynoszący ½ części spadku obok udziału córkiH. K., przypadał w równych częściach (po ¼) jego dzieciom, to jest uczestniczkomK. G. (1)iE. M..
Wobec powyższych okoliczności Sąd Okręgowy uwzględniając apelację uczestniczki postępowania dokonał zmiany zaskarżonego postanowienia w punkcie drugim (art. 386 § 1 k.p.c.) w ten sposób, że dokonał zmiany stwierdzenia spadku poS. R. (1)orzeczone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Świeciu z dnia 4 kwietnia 2003r. w sprawie I Ns 394/02 i stwierdził, że spadek poS. R. (1)zmarłym w dniu 22 sierpnia 1980r. wŚ.nabyły: córkaH. K.w ½ części oraz wnuczkiK. G. (1)iE. M.- każda w ¼ części (art. 931 § 2 k.c.).