Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 266/14
Data wyroku: 2014-05-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Danuta Lesiewska, Adam Sygit, do Łukasz Bem
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 437§1 k.p.k.
Teza: Przypisanie odpowiedzialności za występek z art. 278§1 k.k. wymaga ustalenia, że sprawca dokonał bezprawnego zaboru w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej.

Sygn. akt.IV Ka 266/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 maja 2014 roku

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy IV Wydział Karny Odwoławczyw składzie:
Przewodniczący SSO Danuta Lesiewska
Sędziowie SO Adam Sygit (sprawozdawca)
SR del. do SO Łukasz Bem
Protokolant sekr. sądowy Agnieszka Sawicka
przy udziale Ewy Łączkowskiej- prokuratora Prokuratury Okręgowejw Bydgoszczy
po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2014 roku
sprawyK. C.
oskarżonego zart. 278 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Szubinie
z dnia 20 listopada 2013 roku - sygn. akt II K 277/12
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Szubinie do ponownego rozpoznania.

Sygn. akt IV Ka 266/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Szubinie z dnia 20 listopada 2013 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze akt II K 277/12, oskarżonegoK. C.uznano za winnego tego, że w okresie czasu od 1.03.2012 roku do 31.03.2012 roku z mieszkania należącego doK. W.wN.(...)gm.K.zabrał w celu przywłaszczenia lodówkę marki(...), kosiarkę spalinową, lustro, lampę, elementy instalacji C.O. oraz szlifierkę do sufitów(...)o łącznej wartości 3.000 złotych na szkodęK. W., to za winnego popełnienia przestępstwa zart. 278 § 1 k.k.i za to, na podstawie tego przepisu, wymierzono mu karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie - na podstawieart. 69 § 1 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.- warunkowo zawieszono na okres dwóch lat tytułem próby. Jednocześnie zwolniono oskarżonego od obowiązku uiszczenia kosztów postępowania w sprawie, obciążając nimi Skarb Państwa.

Od powyższego orzeczenia apelację wniósł obrońca oskarżonego, skarżąc je w całości i na podstawieart. 427 § 2 k.p.k.iart. 438pk 2 i 3k.p.k., zarzucając:
-obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 5 § 2 k.p.k.poprzez rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego,
-błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść orzeczenia przez przyjęcie, iż zgromadzonym materiał dowodowy jest wystarczający do uznania, że oskarżony dopuścił się zarzuconego jemu przestępstwa, podczas gdy jego prawidłowa ocena prowadzi do wniosku, że oskarżony dokonał zaboru jedynie lustra i lodówki marki(...),
wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku i uznanie oskarżonego za winnego tego, że w okresie od 1 marca 2012 roku do 31 marca 2012 roku z mieszkania należącego doK. W.wN.(...)gm.K.zabrał w celu przywłaszczenia lodówkę marki(...)oraz lustro na szkodęK. W.i warunkowe umorzenie postępowania karnego na okres próby dwóch lat.

Sąd odwoławczy zważył, co następuje:

Uruchomione wniesieniem apelacji postępowanie odwoławcze doprowadziło – z urzędu - do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego jej rozpoznania.

Podstawą rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy było uznanie, iż oskarżonyK. C.nie dopuścił się popełnienia przypisanego mu zaskarżonym wyrokiem przestępstwa kradzieży zart. 278 § 1 k.k.z uwagi na brak ustawowego znamienia w jego działaniu w postaci „zaboru”. Ustalony a niekwestionowany w istotnym dla prawidłowej kwalifikacji czynu zakresie, stan faktyczny nie pozwalał na przyjęcie, iż zachowanie oskarżonego wyczerpało wszystkie znamiona a pozwalające na uznanie, że doszło do popełnienia przez niego występku kradzieży. Występek ten popełnia bowiem tylko taka osoba, którazabieraw celu przywłaszczenia cudzą rzecz ruchomą. Ustalono (strona 1 uzasadnienia) - i sąd odwoławczy przyjmuje, iż w sposób prawidłowy – że oskarżonyK. C.zawarł z osobą, uznaną za osobę pokrzywdzoną przestępstwem (abstrahując jednakże od treści dokumentu z k. 144), umowę najmu mieszkania wN.(...). Powyższe oznaczało jego prawo do posiadania i dysponowania, oczywiście w zakresie przewidzianym dla najemcy, wyposażeniem tegoż mieszkania, obejmującym również rzeczy wskazane w zarzucie. Potwierdzają to zeznania świadkaK. W.(k. 3, 24v, 35v, 140v). W takich też okolicznościach doszło do usunięcia rzeczy, wskazanych wyrokiem, z mieszkania poprzez ich fizycznie zabranie stamtąd. Nie oznacza to jednak, iż oskarżony w ten sposób dopuścił się zaboru cudzych rzeczy ruchomych w rozumieniu znamienia przestępstwa zart. 278 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy przypisał oskarżonemu odpowiedzialność za popełnienie tak kwalifikowanego przestępstwa uznając, iż „kwalifikacja ta jest prosta i nie wymaga omówienia” (strona 4 uzasadnienia). Dostrzegł jednak, że czynność sprawcza występku kradzieży w postaci zaboru polega na wyjęciu rzeczy spod władztwa właściciela lub posiadacza i przejęciu je we własne władztwo sprawcy. Nie wyciągnął jednak z poczynionych ustaleń faktycznych wniosków adekwatnych do powyższego. W ramachart. 278 § 1 k.k.sam zabór jako forma zadysponowania mieniem jest dokonany bezprawnie, bez zgody właściciela lub posiadacza rzeczy a kradzież jest dokonana już w chwili zawładnięcia przez sprawcę cudzą rzeczą w zamiarze jej przywłaszczenia. W przedmiotowej sprawie nie ustalono jednak aby doszło do zaboru rozumianego jako wyjęcie rzeczy spod władztwa osoby nią władającej (właściciela, posiadacza lub dzierżyciela) i dopiero wówczas objęcia we własne władanie przez podsądnego. Chodzi tutaj o faktyczne władztwo nad rzeczą, które dopiero w wyniku zaboru zostaje wbrew woli posiadacza naruszone. Tymczasem oskarżonyK. C.jako najemca mieszkania miał prawo posiadać i dysponować, oczywiście w zakresie ograniczonym do właściwości jego prawnego statusu jako wynajmującego, rzeczami, których kradzież mu przypisano. Wobec powyższego rozporządzenie nimi a sprowadzające się do zmiany miejsca ich przechowywania czy innego zadysponowania nimi, nie oznaczało dokonania przez w/wym. zaboru.
Wobec powyższego, treśćart. 440 k.p.k.nakazywała podjęcie przez sąd odwoławczy rozstrzygnięcia niezależnie od zakresu zaskarżenia zapadłego wyroku i rodzaju sformułowanych przez apelującego zarzutów.  Utrzymanie bowiem zaskarżonego orzeczenia w mocy, oznaczającego skazanie za przestępstwo zart. 278 § 1 k.k., którego sprawca się nie dopuścił, byłoby rażąco niesprawiedliwe. Jednocześnie sąd odwoławczy nie był uprawniony do działania w oparciu o regulacjęart. 455 k.p.k., gdyż zastosowanie innej, prawidłowej kwalifikacji prawnej wymagałoby zmiany ustaleń faktycznych a w przedmiotowej sprawie także i wcześniejszego ich dokonania pod kątem prawidłowej subsumcji.
Dlatego przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem Sądu Rejonowego w Szubinie będzie najpierw ustalenie czy doszło do wyczerpania zachowaniem oskarżonego innego czynu zabronionego, w szczególności występku przywłaszczenia i ewentualnie z jakim typem tego przestępstwa mamy do czynienia. W realiach przedmiotowej sprawy wskazać trzeba, że różnica pomiędzy przestępstwem kradzieży a przestępstwem przywłaszczenia polega na tym, iż sprawca kradzieży zabiera z posiadania innej osoby cudze mienie w celu przywłaszczenia, natomiast sprawca przestępstwa określonego wart. 284 k.k.przywłaszcza sobie cudze mienie, które znajduje się już w jego, legalnym jako najemcy a nie bezprawnym, posiadaniu. Jednocześnie istotą przywłaszczenia jest zamiar nie bezprawnego władania cudzą rzeczą, nie bezprawne nią zadysponowanie czy nawet bezprawne zatrzymanie (vide: wyjaśnienia oskarżonego odnośnie motywacji jego postępowania i przyczyn rozporządzenia przedmiotami stanowiącymi niezbędne wyposażenie mieszkania, w tym lodówki), lecz trwałe włączenie przez sprawcę przedmiotu przestępstwa do własnego majątku. Dlatego dla ustalenia znamion strony podmiotowej przy przestępstwie przywłaszczenia niezbędne byłoby wykazanie, iż sprawca, postępując z rzeczą w sposób sprzeczny z uzgodnieniami poczynionymi z właścicielem, działał w celu włączenia rzeczy do swojego majątku i definitywnego pozbawienia osoby uprawnionej jej własności.
Dopiero ustalenia faktyczne, również przy rozważeniu zasadności argumentów apelującego, co do zakresu przywłaszczonych rzeczy, konieczne dla ustalenia powyższych okoliczności pozwolą a z drugiej strony obligować będą sąd I instancji do oceny czy ramy oskarżenia i fakt zaskarżenia pierwszego wyroku skazującego za czyn zart. 278 § 1 k.k.jedynie na korzyść podsądnego umożliwiają przypisanieK. C.sprawstwa za inny niż pierwotnie, błędnie przypisany mu czyn.