Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1152/14
Data wyroku: 2014-11-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maryla Majewska – Lewandowska, Lucyna Morys-Magiera, Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Bezpodstawne Wzbogacenie
Podstawa prawna: art. 410 kc

Sygn. akt III Ca 1152/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 listopada 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.)
Sędzia    SO Lucyna Morys - Magiera
Sędzia    SR (del.) Maryla Majewska – Lewandowska
Protokolant    Wioletta Matysiok
po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 r. w Gliwicach na rozprawie
sprawy z powództwaZ. K.
przeciwko Skarbowi Państwa - Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej wG.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II C 2450/12

1
oddal apelację;

2
zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 90 złotych (dziewięćdziesiąt) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.

SSR (del.) Maryla Majewska – Lewandowska SSO Leszek Dąbek SSO Lucyna Morys – Magiera
Sygn. akt III Ca 1152/14

UZASADNIENIE
PowódZ. K.żądał zasądzenia na jego rzecz od pozwanego Skarbu Państwa – Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wK.kwoty 1.116,65 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu oraz kosztami procesu.
Uzasadniając żądanie powód twierdził, że zapłacił pozwanemu nienależny mu czynsz dzierżawny.
PozwanySkarb Państwa – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej wK.wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jego rzecz
od powoda zwrotu kosztów procesu.
Zarzucał, że wysokość należnego mu od powoda czynszu dzierżawnego została naliczona prawidłowo.
Sąd Rejonowy w Gliwicachw wyroku z dnia 30 01 2014r. oddalił powództwo i nie obciążył powoda kosztami procesu.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulacje:
art. 410 § 2 k.p.c.,art. 693 § 1 i 2 k.c.,354 k.c.Dokonał oceny prawnej poczynionych ustaleń faktycznych i w konkluzji uznał, że spełnione przez powoda świadczenie jak i jego wysokość miały podstawę w łączącym strony stosunku prawnym.
O kosztach procesu orzekł na podstawieart. 102 k.p.c., odstępując od obciążania nimi powoda, gdyż nie został on prawidłowo poinformowany o wysokości
i trybie zmiany stawki czynszu dzierżawnego, a kwestie te zostały wyjaśnione dopiero w toku postępowania.
Orzeczenie zaskarżyłpowódZ. K., który wnosił o jego zmianę przez uwzględnienie powództwa i zasądzenie na jego rzecz od pozwanego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, ewentualnie jego uchylenie
i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania,
z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego.
Skarżący zarzucił, że przy erowaniu wyroku naruszono prawo materialne, regulacje:
-art. 77 § 1 k.c.poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do uznania,
iż przepis § 12 umowy dzierżawy w zakresie odnoszącym się do stawek czynszu dzierżawnego nie jest sprzeczny z powszechnie obowiązującym prawem, a przez to nie można traktować go jako bezskutecznego we wskazanej części. gdy tymczasem zmiana stawek czynszu dzierżawnego powinna nastąpić w drodze pisemnej umowy stron stanowiącej zmianę umowy,
-art. 693 § 1 k.c.poprzez jego błędną wykładnię polegającą na tym, iż do zmiany stawki czynszu dzierżawnego nie jest wymagana wyraźna zgoda obu stron stosunku prawnego.
PozwanySkarb Państwa – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej wK.wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie na jego od powoda rzecz zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, podnosząc że orzeczenie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenia powoda przyjmując, ze mają ono źródło w reżimie odpowiedzialności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę i skonstruował prawidłową podstawę faktyczną orzeczenia.
Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia w znacznej części dotyczą faktów bezspornych pomiędzy stronami, a w pozostałej części omaja podstawę w zebranym w sprawie materiale dowodowym, którego ocena jest logiczna, mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów i Sąd odwoławczy ją podziela.
Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji
Zgodnie z poczynionymi ustaleniami powódZ. K.i jego żonaM. K.zawarli 6 02 2008r. z pozwanym Skarbem Państwa – Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej wG.umowę dzierżawy nieruchomości stanowiącej część działki onumerze geodezyjnym (...), obrębO.km, będąca umową dzierżawy w rozumieniuart. 693 § 1 k.c.
Umowa miała obowiązywać w okresie od 1 02 2008r. do 30 12 2010r.
i czasie jej obowiązywania została o zmieniona aneksem do umowy z dnia 5 11 2008r. w którym zmieniono powierzchnie dzierżawionej nieruchomości.
W postanowieniach § 2 umowy małżonkowieK.zobowiązali się do uiszczania pozwanemu rocznego czynszu dzierżawnego w wysokości 57 kg za 1 ha lustra wody, zaś w postanowieniach § 12 tej umowy postanowiono,
że wszystkie zmiany umowy wymagają dla swej ważności zgody stron wyrażonej w formie pisemnej (zd. 1), przy czym postanowienia te nie dotyczą zmiany stawek czynszu dzierżawnego (zd. 2).
W postanowieniach umowy zawartych w § 12 zd. 2 w istocie uprawniono wydzierżawiającego do jednostronnego arbitralnego wyznaczania stawek czynszu dzierżawnego oraz wyłączno obowiązek dochowania przy tej zmianie
formy pisemnej po rygorem nieważności.
Umowa dzierżawy jest umową dwustronnie zobowiązującą, wzajemną
i przywołane powyżej jej postanowienia w części dotyczącej uprawnienia wydzierżawiającego do jednostronnego wyznaczania stawek czynszu dzierżawnego sprzeciwiają się zawiązanemu w jej wyniku stosunkowi prawnemu, dyskryminują dzierżawców i tym samym są również sprzeczne z zasadami współżycia, wobec czego stosownie do regulacjiart. 58 § 2 k.c.iart. 3531k.c.są nieważne.
W konsekwencji czego przyjąć należy, iż do zmiany wysokości czynszu dzierżawnego mogło dojść tylko za zgodą obu stron umowy, z tym jednak iż taka zmiana nie wymagała dochowania formy pisemnej pod rygorem nieważności.
Umowa została zawarta w formie pisemnej, stąd stosownie do regulacjiart. 77 § 1 k.c.jej uzupełnienie i zmiana – także w części dotyczącej wysokości czynszu dzierżawnego – wymagała zachowania formy pisemnej, a jej nie dochowanie rodziło tylko skutki zart. 74 § 2 k.c.
Pozwana twierdziła, że pomiędzy stronami doszło do dorozumianego uzgodnienia zmiany wysokości czynszu dzierżawnego.
Okoliczność tę uprawdopodabnia zawarta w aktach i stanowiąca przedmiot dowodu „Faktura VAT (...)” (k -2 akt), co stosownie do regulacjiart. 74 § 2 k.c.uprawniało Sąd Rejonowy do przeprowadzenia dowodu na tę okoliczność z zeznań świadków i przesłuchania stron.
Z zeznań świadkaJ. E.oraz powoda wynika, że powód w dniu 22 03 2010r. był w siedzibie pozwanego, gdzie poinformowano go o zmianie stawek czynszu dzierżawnego.
W czasie kolejnej bytności w siedzibie pozwanego w dniu 25 03 2010r., wystawiono i wręczono mu powyższą fakturę, którą powód następnie uregulował.
Dlatego przyjąć należy, że w następstwie tych czynności doszło do zmiany postanowień umowy dotyczących wysokości czynszu dzierżawnego (powód przyjął ofertę pozwanej zmiany wysokości czynszu), w konsekwencji czego zapłata przez powoda dochodzonych w sprawie należności nastąpiła w wykonaniu umowy łączącej strony i wynikające z tego po stronie pozwanej przysporzenie majątkowe nie nastąpiło w wykonaniu łączącej strony umowy i jako takie nie było świadczeniem nienależnym. W rozumieniuart. 410 k.c.
Czyni to powództwo bezzasadne, co pomimo odmiennego uzasadnienia ostatecznie znalazło swoje prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym wyroku
i apelacja jest bezzasadna.
Reasumując zaskarżony wyrok odpowiada prawu i dlatego apelację powoda jako bezzasadną oddalono w oparciu o regulacjęart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.biorąc pod uwagę, że powód w całości uległ w postępowaniu odwoławczym i powinien zwrócić pozwanemu poniesione przez niego w tym postępowaniu koszty zastępstwa procesowego.
SSR (del.) Maryla Majewska – Lewandowska SSO Leszek Dąbek SSO Lucyna Morys – Magiera