Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 976/13
Data wyroku: 2014-05-22 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Podstawa prawna: art.183 i 95 Prawo o notariacie.

Sygn. akt II Cz 976/13

POSTANOWIENIE

Dnia

22 maja 2014 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący

SSO Barbara Jankowska - Kocon

Sędziowie

SO Irena Dobosiewicz
SO Tomasz Adamski (spr.)

Protokolant

sekr. sądowy Tomasz Rapacewicz

po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 r.

w Bydgoszczy

na rozprawie

rozpoznał sprawę na skutek zażaleniaBanku (...) Spółki AkcyjnejwB.

z udziałem notariuszaJ. N.

na odmowę dokonania czynności notarialnej przez notariuszaJ. N.z dnia 28 października 2013 roku
sygn.(...)

p o s t a n a w i a :
uchylić odmowę dokonania czynności notarialnej polegającej na wydaniu wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia poK. M..
Na oryginale właściwe podpisy.
Sygn. akt ll Cz 976/13

UZASADNIENIE
Bank (...) S.A.wB.reprezentowany przez specjalistęZ. M.wystąpił do notariuszaJ. N.wB.o wydanie wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia poK. M., córceJ.zmarłej 18 października 2012 roku wB., ostatnio zamieszkałej wB., a sporządzonego przez tego notariusza w dniu 2 listopada 2012 roku, zarejestrowanego w rejestrze poświadczeń dziedziczenia pod numerem(...). W dniu 28 października 2013 roku notariuszJ. N.odmówił dokonania czynności notarialnej (sygnatura(...)) polegającej na wydaniu bankowi wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia argumentując następnie - na żądanie wnioskodawcy - że wraz z wnioskiem o wydanie aktu poświadczenia dziedziczenia nie przedłożono żadnego dokumentu, z którego wynikałoby umocowanieZ. M.do działania w imieniu banku. Ponadto notariusz wskazał, że zgodnie z treściąart. 95n § 3 ustawy Prawo o notariaciewypis zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia może być wydany osobie, która wykaże istnienie interesu prawnego, to zaś notariusz może uczynić jedynie po zweryfikowaniu tożsamości osoby i tego czy posiada ona interes prawny w uzyskaniu wypisu, co nastąpić może w siedzibie kancelarii, a nie poza nią.
Zażalenie na odmowę dokonania czynności notarialnej wywiódłBank (...) S.A.wB.reprezentowany przez radcę prawnegoM. O., który wykazał swe umocowanie odpisem pełnomocnictwa poświadczonym za zgodność z oryginałem, a udzielonym mu przez zarząd banku. Uzasadniając swe zażalenie wskazał, że do wniosku załączony został odpis umowy o prowadzenie rachunku bankowego zawartej międzyK. M.aBankiem (...) S.A.wB., a z oświadczenia banku wynika, że zadłużenie wynikające z tej umowy nie zostało spłacone. Tym samym wykazany został interes prawny banku w uzyskaniu aktu poświadczenia dziedziczenia, który może dochodzić spłaty długów spadkowych od spadkobiercówK. M., a którzy wskazani są w akcie poświadczenia dziedziczenia.

1
W odpowiedzi na zażalenie notariusz podtrzymał dotychczasowe stanowisko podnosząc, że w jego ocenie bank nie wykazał istnienia interesu prawnego w uzyskaniu aktu poświadczenia dziedziczenia przedkładając jedynie odpis umowy o prowadzenie rachunku bankowego, winien bowiem wykazać istnienie długu przedkładając bankowy tytuł egzekucyjny lub nakaz zapłaty wystawiony przeciwkoK. M..
Sąd  Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie było zasadne.
W pierwszej kolejności sąd wskazuje, że pełnomocnik banku wykazał dokumentami poświadczonym za zgodność przez pełnomocnika wierzyciela występującego w sprawie, a będącego radcą prawnym w trybie określonym wart. 129 § 2 i 3 kpc, że jest pełnomocnikiem banku i że może podejmować czynności w imieniuBanku (...) S.A.wB..
Po wtóre, wbrew stanowisku notariusza, w przedmiotowej sprawie nie zachodziły podstawy do stwierdzenia, że wnioskodawca nie wykazał istnienia interesu prawnego w żądaniu wydania odpisu aktu poświadczenia dziedziczenia. Decyzja notariusza o odmowie dokonania czynności notarialnej, będąca wyrazem jego oceny co do spełnienia ustawowo określonych przesłanek wyłączających dokonanie tej czynności, stanowi substrat zaskarżenia do sądu. Postępowanie notarialne związane z odmową dokonania czynności notarialnej jest więc odpowiednikiem postępowania pierwszoinstancyjnego, a zażalenie na tę odmowę - instrumentem realizacji nadzoru judykacyjnego nad notariuszem. Skoro zatem zgodnie zart. 83 § 1 ustawy Prawo o notariaciesąd rozpoznając zażalenie na odmowę dokonania czynności notarialnej stosuje przepisykodeksu postępowania cywilnego, a przepis ten na mocy art. 95n§3 w/w ustawy ma odpowiednie zastosowanie w sprawach dotyczących wniosku o wydanie wypisu zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia, to nie zachodzą podstawy do uznania, by wykazanie interesu prawnego miało nastąpić wedle innych reguł niż przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego. Należy przy tym wskazać, że wprowadzenie możliwości sporządzania przez notariuszy aktów poświadczeń dziedziczenia miało na celu odciążenie sądów oraz

2
zapewnienie przyspieszenia postępowań w tym przedmiocie. W sytuacji zatem, gdy wierzyciel spadkodawcy jest co do zasady legitymowany do zainicjowania postępowania o stwierdzenia nabycia spadku, brak jest jakichkolwiek przesłanek do różnicowania wymogów formalnych w odniesieniu do dokumentów służących wykazaniu istnienia interesu prawnego w postępowaniu sądowym i przed notariuszem.
Nietrafny jest pogląd wyrażony przez notariusza, że przedstawienie dokumentu obejmującego umowę o prowadzenie rachunku bankowego zawartą przez wskazaną we wniosku spadkodawczynię wraz z oświadczeniem banku o istnieniu długu nie jest wystarczającym dla wykazania interesu prawnego w uzyskaniu aktu poświadczenia dziedziczenia, gdyż dokument ten stanowi tylko dowód tego, że zawarto umowę o takiej treści, a samo wejście w stosunki umowne nie jest uprawdopodobnieniem interesu prawnego, co mogłoby nastąpić poprzez przedstawienie bankowego tytułu egzekucyjnego czy nakazu zapłaty przeciwkoK. M.. Stanowisko takie jest w sposób oczywisty błędne. Oceny tego czy zobowiązanie spadkobiercówK. M.wobec banku istnieje, w jakiej wysokości oraz czy jej spadkobiercy będą za długi spadkowe odpowiadali, dokona sąd rozpoznający sprawę o zapłatę z udziałem spadkobiercówK. M., których krąg wynika właśnie z dokumentu, którego notariusz odmówił wydania. Prezentując swoje stanowisko notariusz zdaje się nie zauważać, że z chwilą śmierciK. M.ustała jej zdolność sądowa, a tym samym niemożliwym było wystawienia przeciwko niej bankowego tytułu egzekucyjnego czy też występowanie z powództwem o zapłatę, a tym samym wykazanie w inny sposób istnienia długu.
Mając powyższe na względzie sąd odwoławczy na podstawie przepisówart. 386 § 1 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpcorazart. 83 i art. 95n§3 ustawy Prawo o notariaciezażalenie uwzględnił uchylając decyzję notariusza o odmowie dokonania czynności notarialnej.