Sąd Okręgowy w Koninie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 230/14
Data wyroku: 2014-10-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Kordowiecki, Waldemar Cytrowski, Marek Ziółkowski –

Sygn. akt II Ka 230/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 października 2014 roku
Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie :
Przewodniczący: SSO Marek Kordowiecki
Sędziowie: SO Waldemar Cytrowski
SO Marek Ziółkowski – spr.
Protokolant: st. sekr. sąd. Arleta Wiśniewska
przy udziale Jacka Górskiego Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 3.10.2014 r.
sprawyI. A.iK. G.
oskarżonych o przestępstwo zart. 289 § 1 kki inne
na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora, oskarżonegoK. G.i obrońcę oskarżonegoK. G.
od wyroku Sądu Rejonowego w Kole
z dnia 10-06-2014 r. sygn. akt II K 997/13

I
Uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącejK. G., tj. punkt 1 i 2 wyroku i na podstawieart. 17 § 1 pkt 3 kpkw zw. zart. 1 § 2 kkumarza postepowanie karne wobecK. G.o czyn przypisany w pkt 1 wyroku, tj. o przestępstwo zart. 289 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk.

II
W pozostałej części utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok.

III
Kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.

IV
Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokataH. R.kwotę 1033,20 zł z tytułu kosztów nieopłaconej obrony udzielonej oskarżonymK. G.iI. A.z urzędu w postępowaniu odwoławczym

Waldemar Cytrowski Marek Kordowiecki Marek Ziółkowski

Sygn. akt II Ka 230/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014 r. Sąd Rejonowy w Kole, sygn. akt II K 997/13 uznał oskarżonegoK. G.za winnego tego, że w dniu 9 czerwca 2013 r. wK.w woj.(...), po uprzednim otwarciu drzwi i uruchomieniu pojazdu przy użyciu zapasowego kluczyka zabranegoA. L. (1), zabrał w celu krótkotrwałego użycia cudzy samochód osobowy markiV. (...)onr rej. (...)o wartości 1.800 zł, zaparkowany na niestrzeżonym parkingu osiedlowym przyul. (...), działając na szkodęI. L.iA. L. (1), przy czym czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat po odbyciu kary 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Kole sygn. akt II K 242/07 z dnia 28.12.2007 r. za podobne przestępstwa umyślne zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 283 k.k.,art. 291 § 1 k.k.iart. 279 § 1 k.k., którą to karę odbywał w okresie od 2 marca 2007 r. do 2 listopada 2009 r. oraz po odbyciu kary 11 miesięcy i 19 dni pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Turku sygn. akt 2/08 z dnia 7 kwietnia 2008 r. między innymi za podobne przestępstwo umyślne zart. 14 § 1 k.k.w zw. zart. 283 § 1 k.k.iart. 64 § 1 k.k., którą to karę odbywał w okresie od dnia 2 listopada 209 r. do 20 października 2010 r. tj. popełnienia czynu zart. 289 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 289 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 63 § 1 k.k.zaliczył oskarżonemuK. G.na poczet orzeczonej w pkt. I kary pozbawienia wolności okres zatrzymania w sprawie od dnia 9 czerwca 2013 r. do dnia 11 czerwca 2013 r. uznając karę pozbawienia wolności za wykonaną w wymiarze 3 dni.
OskarżonegoI. A.uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa zart. 289 § 1 k.k.tj., tego że w dniu 9 czerwca 2013 r. wK.w woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zK. G.po uprzednim otwarciu drzwi i uruchomieniu pojazdu przy użyciu zapasowego kluczyka zabranego podczas snu z kieszeni spodniA. L. (1)zabrał w celu krótkotrwałego użycia cudzy samochód osobowy markiV. (...)onr rej. (...)o wartości 1.800 zaparkowany na niestrzeżonym parkingu osiedlowym przyul. (...)na szkodęI. L..
Apelację od powyższego wyroku wnieśli prokurator, oskarżonyK. G.i jego obrońca.
Prokurator wyrok zaskarżył w części dotyczącej oskarżonegoI. A.na jego niekorzyść i powołując się na przepisart. 438 pkt. 3 k.p.k.wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę mający wpływ na jego treść i w konsekwencji niesłuszne uniewinnienie oskarżonegoI. A.od zarzucanego mu czynu podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przede wszystkim w postaci zeznań pokrzywdzonegoA. L. (2)jak również wyjaśnień złożonych przez obu oskarżonych, prowadzi do wniosku, żeI. A.działając wspólnie i w porozumieniu zK. G.dopuścił się przestępstwa zart. 289 § 1 k.k.
W oparciu o ten zarzut, na zasadzieart. 437 § 1 k.p.k.iart. 454 k.p.k.wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Obrońca oskarżonegoK. G.zaskarżył wyrok w części – pkt. I orzeczenia, zarzucając mu sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że w sprawie nie występują wątpliwości w rozumieniuart. 5 § 2 k.p.k.oraz obrazę przepisów prawa procesowego poprzez dokonanie oceny wykraczającej poza zasadę swobodnej oceny dowodów.
Powołując się na te zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od stawianego ma zarzutu ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kole oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu a nieopłaconej w żadnej mierze.
OskarżonyK. G.zaskarżył wyrok w części orzeczenia o karze, zarzucając mu na podstawieart. 438 pkt. 4 k.p.k.rażącą surowość kary pozbawienia wolności. Wskazując na ten zarzut wniósł o uniewinnienie od przypisywanego mu przestępstwa.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja oskarżonego okazała się w znacznej mierze zasadna, aczkolwiek nie mógł zostać uwzględniony wniosek skarżącego o jego uniewinnienie. Środek odwoławczy wniesiony przez prokuratora okazał się bezzasadny. Nietrafne okazały się również zarzuty podniesione w skardze obrońcy oskarżonegoK. G..
Na wstępie należy podnieść, że Sąd I instancji dokonał wszechstronnego i kompleksowego zgromadzenia materiału dowodowego w sposób umożliwiający dokonanie odtworzenia stanu faktycznego, a w konsekwencji prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemuK. G.. Przeprowadził rzetelną ocenę dowodów wskazując dokładnie, którym z nich i w jakiej części dał wiarę, a którym przymiotu wiarygodności odmówił. Stanowisko swoje w tej kwestii przedstawił w uzasadnieniu orzeczenia prawidłowo stosując zasady logiki , wiedzy i doświadczenia życiowego. Rozważania Sądu I instancji aczkolwiek swobodne nie noszą cech dowolności, a tym samym korzystają w pełni z ochrony przewidzianej w treściart. 7 k.p.k.
Wbrew twierdzeniom prokuratora, Sąd I instancji na podstawie prawidłowo przeprowadzonej oceny dowodów poczynił właściwe ustalenia faktyczne przypisując oskarżonemuK. G.popełnienie czynu zabronionego zart. 289 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k., i uniewinniając oskarżonegoI. A.od czynu zart. 289 § 1 k.k.Oparł się przy tym częściowo na wyjaśnieniachK. G., a częściowoI. A.. Wskazać bowiem należy, że pierwszy z wymienionych oskarżonych, w toku postępowania przygotowawczego wskazał, iż „najpierwI.próbował obudzićA.aby dał nam kluczyki od samochodu jednak nie mógł dobudzićL.. Za kilka minut ja ponowiłem próbę i też nie mogłem dobudziL.aby dał nam kluczyki. Potem razem zA.poszliśmy do jego kuchni aby odczekać, aż przetrzeźwiejeL.i się prześpi. Po kolejnych czterdziestu minutach poszedłem do pokoju zobaczyć, czy obudzi sięL.. On spał, jednak zdołałem go przebudzić i wydał mi kluczyki do swojego samochodu. Kiedy wydawał kluczyki to coś pomamrotał pod nosem i dał mi kluczyki” (k. 36-36v). Słusznie Sąd nie dał wiary zapewnieniom oskarżonego, iż kluczyki wręczył muA. L. (1)skoro ten temu wyraźnie zaprzeczył (k. 38v). Jednak pozostałym wyjaśnieniom zasadnie Sąd Rejonowy dał wiarę. Wynika z nich natomiast, iż w momencie kiedyK. G.po pobycie w kuchni sam (I. A.pozostał bowiem w kuchni) ponowił próbę przebudzeniaA. L. (1). Z uwagi jednak na jej bezskuteczność zabrał kluczyki z kieszeni spodni śpiącego kolegi. Wyjaśnienia te ściśle korespondują z twierdzeniamiI. A.złożonymi w dniu 7 sierpnia 2013 r. kiedy wskazał, że „ja faktycznie widziałem jak wcześniejG.szukał w kieszeniach spodni uL.kluczyków. W tym momencieL.spał na wersalce w moim pokoju. Ja w pewnym momencie wyszedłem do kuchni. Kiedy wróciłem toG.miał kluczyki w ręku i powiedział, że otrzymał je odL.. Było to raczej niemożliwe aby wydałL.kluczykiG., gdyż widziałem, że ten pierwszy przez cały czas spał. Jednak tego moementu nie widziałem, jednak widziałem, żeL.cały czas spał i było mało prawdopodobne by ten wydał swoje kluczyki” (k. 97). Przywołane wyżej wyjaśnienia oskarżonych są całkowicie spójne w zakresie w jakim osoby te wskazują, iż momencie gdyK. G.wszedł w posiadanie kluczyków, drugiego z oskarżonych nie było w pokoju. Nie mogą mieć zaś decydującego znaczenia wskazaniaI. A.wskazującego, iż niemożliwa była sytuacja by pokrzywdzony sam wydał kluczyki skoro jak wskazał, nie był świadkiem tej sytuacji. Dodał zresztą, że było to mało prawdopodobne co wskazuje, że sytuacja taka co do zasady mogła mieć jednak miejsce. Pamiętać przy tym należy, że przestępstwo określone wart. 289 § 1 k.k.należy do kategorii tzw. przestępstw kierunkowych. Ustawa wymaga, aby zachowanie sprawcy było ukierunkowane na określony cel, którym jest zabór pojazdu mechanicznego w celu krótkotrwałego użycia. Wyklucza to możliwość popełnienia tego przestępstwa z zamiarem wynikowym (por. wyrok SN z 26 lipca 1972 r., Rw 793/72, WPP 1973, nr 1, s. 87 i n.). Skoro zatem oskarżonyI. A.nie uczestniczył w czynności zaboru kluczyków, nie był świadkiem takiego działania drugiego z oskarżonych, a jedynie stwierdził, że sytuacja w której pokrzywdzony miałby wydać kluczyki była mało prawdopodobna, musiało to skutkować uniewinnieniemI. A.. Nie ma przy tym znaczenia, że to od tego oskarżonego pochodził zamysł zabrania kluczykówA. L. (1)skoro ograniczył się on jedynie do prób wybudzenia tej osoby by wydała oskarżonym kluczyki. Słusznie Sąd Rejonowy uznał również, że na pierwsze z wyjaśnień oskarżonegoI. A.mogła mieć wpływ okoliczność, iż był on wówczas zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji, a więc składając wyjaśnienia pozostawał pod silnym stresem i presją. Resumując Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż to wyjaśnienia z dnia 7 sierpnia 2013 r. winny stanowić podstawę ustaleń faktycznych co do zachowania w dniu 9 czerwca 2013 r. oskarżonegoI. A.ale również drugiego z oskarżonych.
Treść apelacji obrońcyK. G.wskazuje jednoznacznie, iż skarżący nie zgadza się z przedstawioną w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego oceną wiarygodności wyjaśnień oskarżonych i zeznańA. L. (1). Stwierdzić jednak należy, że możliwość skonstruowania na podstawie ujawnionych w sprawie dowodów innej, konkurencyjnej w stosunku do ustalonej przez Sąd, wersji przebiegu wydarzeń nie świadczy sama przez się o błędzie Sądu. Za nietrafny uznać w tej sytuacji należy zarzut naruszeniaart. 7 k.p.k.skoro ocena dowodów zaprezentowana przez Sąd nie zawiera oczywistych błędów natury faktycznej (np. niedostrzeżenie istotnych dowodów czy okoliczności) bądź logicznej (niezrozumienie konsekwencji wynikających z treści dowodów). Na takie okoliczności zresztą nie wskazuje również obrońca oskarżonego ograniczając się w tym zakresie do budowania własnej wersji zdarzeń opartej jedynie o wyjaśnieniaK. G.. Tymczasem w ocenie Sądu Okręgowego argumentacja wyrażona przez oskarżonego stanowiła wyłącznie próbę uniknięcia odpowiedzialności za popełniony przez niego czyn zabroniony. Pozostawała ona w sprzeczności z treścią innych przeprowadzonych w sprawie dowodów w części w jakiej Sąd obdarzył je wiarą, a konsekwencji musiała być uznana za polemikę z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi. W szczególności obrońca nie wykazał by Sąd Rejonowy wybiórczo ocenił materiał dowodowy, a wyjaśnienia i zeznania osób, które w dniu 9 czerwca 2013 r. wspólnie spożywały alkohol i pozostawały pod jego wpływem, nie były wystarczające lub nie mogły stanowić podstawy ustaleń faktycznych. Ograniczenie się jedynie do poniesienia samego zarzutu bez jego właściwego uzasadnienia, należało uznać za niewystarczające. Sąd odwoławczy w toku kontroli instancyjnej nie stwierdził zresztą takich uchybień Sądu I instancji.
W ocenie Sądu odwoławczego, Sąd I instancji dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie popełnienia przez oskarżonegoK. G.przypisanego mu przestępstwa zart. 289 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.nie rozważył jednak w dostateczny sposób ,czy czyn popełniony przez oskarżonego charakteryzuje się stopniem społecznej szkodliwości wyższym niż znikomy.
Zgodnie z treściąart. 1 § 2 k.k.nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma. Należy przy tym wskazać, iż typ czynu zabronionego jest wzorcem zgeneralizowanym i abstrakcyjnym, zawierającym elementy konstytutywne dla bezprawności i karalności czynu. Konkretny i indywidualny czyn, zawierający wszelkie znamiona wzorca, będzie z reguły wykazywał właściwy dla czynów realizujących znamiona danego typu stopień społecznej szkodliwości. Ten stopień szkodliwości pozwala ów konkretny i zindywidualizowany czyn uznać za karygodny. Cechy indywidualizujące czyn mogą jednak powodować, że jego ujemna zawartość będzie, z punktu widzenia założonego przez ustawodawcę stopnia społecznej szkodliwości nietypowa. Jeżeli ta ujemna zawartość czynu jest atypowo niska i osiąga poziom znikomego stopnia społecznej szkodliwości, to pomimo realizacji przez czyn znamion typu zabronionego, nie będzie podstawy do traktowania takiego czynu jako przestępstwa. Ten konkretny, zindywidualizowany czyn nie jest czynem karygodnym. (Kazimierz Buchała , Andrzej Zoll , Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. Zakamycze 1998, t. I , str. 20-21 , teza 25 i 27).
Ustawodawca wprowadził dokodeksu karnegokatalog czynności, które sąd bierze pod uwagę przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu.Artykuł 115 § 2 k.k.stanowi, że okolicznościami tymi są: rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody , sposób i okoliczności popełnienia czynu, waga naruszonych przez sprawcę obowiązków, postać zamiaru, motywacja sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.
W ocenie Sądu odwoławczego, dogłębna analiza całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu jest znikomy. Należy podkreślić, że oskarżeni orazA. L. (3)byli znajomymi i w dniu 9 czerwca 2013 r. wspólnie spędzali czas na spożywaniu alkoholu w mieszkaniu należącym doI. A.. W czasie tego spotkania nie dochodziło pomiędzy nimi do kłótni czy innych sytuacji które wywołałby jakikolwiek konflikt pomiędzy tymi osobami. Oskarżeni początkowo próbowali dobudzićA. L. (3)by ten im użyczył samochodu. Czynność tą powtórzyli dwukrotnie. Dopiero po tych czynnościach oskarżonyK. G.zabrał kluczyki z kieszeniA. L. (4). Razem zI. A.udali się doK.gdzieI. A.pozostał u swojej dziewczyny. W drodze powrotnej w samochodzie zabrakło paliwa. Oskarżony nie pozostawił auta w przypadkowym miejscu jak wskazał Sąd, ale zepchnął samochód na parking, zamknął go i wrócił pociągiem doK.. Następnie udał się doI. A., ale z uwagi iż nikt nie otworzył mu drzwi pozostawił kluczyki na balkonie mieszkania drugiego z oskarżonych.
W świetle wyżej wskazanych okoliczności przedmiotowych należało przyjąć, że pomimo, iż oskarżonyK. G.zachowaniem swoim wyczerpał znamiona czynu zart. 289 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k., to jednak jego ujemna zawartość jest znikoma. W szczególności pokrzywdzeni nie ponieśli żadnej szkody, a trudno również uznać, iż faktycznie im groziła skoro oskarżony zepchnął samochód na parking, właściwie go zabezpieczył, a kluczyk zostały przezI. L.iA. L. (1)odzyskane. Sąd odwoławczy nie bagatelizuje przy faktu, iż oskarżony dokonał zaboru kluczyków do samochodu należącego do w/w osób. Należy mieć jednak na uwadze okoliczności w jakich to nastąpiło. W szczególności podejmowane wielokrotnie próby wybudzeniaA. L. (1), wcześniejsze wspólne spożywania alkoholu i pozostawanie w relacjach wskazujących na dość bliskie koleżeństwo w/w osób.
W tym stanie rzeczy należało zaskarżony wyrok w pkt. I i II uchylić i postępowanie karne wobec oskarżonegoK. G.umorzyć z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość jego czynu, zaś kosztami procesu w sprawie obciążyć Skarb Państwa (art. 632 pkt 2 k.p.k.).
Na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturzei§ 14 ust. 2 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduSąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokataH. R.kwotę 1.033,20 zł tytułem wynagrodzenia za obronę oskarżonych w postępowaniu odwoławczym.
Waldemar Cytrowski Marek Kordowiecki  Marek Ziółkowski