Sąd Rejonowy w Oleśnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 299/10
Data wyroku: 2014-01-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Przychodzka

Sygnatura akt I C 299/10

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia, 23 stycznia 2014r.

Sąd Rejonowy w Oleśnicy, Wydział I Cywilny w składzie:
PrzewodniczącySSR Ewa Przychodzka
ProtokolantBeata Wolny
po rozpoznaniu w dniu 09 stycznia 2014r. w Oleśnicy sprawy
przy udziale stron:
powódR. J.
pozwanyE. J. (1)
o zamianę służebności na rentę

I
zmienia służebność mieszkania – ustanowioną notarialną umową zniesienia współwłasności z dnia 29.09.2004r. na nieruchomości położnej weW.przyul. (...)objętejksięgą wieczystą KW nr (...)Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Krzyki – na rentę na rzecz pozwanegoE. J. (1)w wysokości 1.150,00zł (jeden tysiąc sto pięćdziesiąt) miesięcznie, płatną po uprawomocnieniu się orzeczenia do 10-go każdego kolejnego miesiąca;

II
odstępuje od obciążenia pozwanego kosztami procesu. .

Z./
- kal. 21 dni
23.01.2014r.

Sygn. akt I C 299/10

UZASADNIENIE
PowódkaR. J.wniosła o zniesienie służebności mieszkania położonego weW.przyul. (...)i ustanowienia rentyw wysokości 500,00 zł rocznie na rzeczE. J. (1).
W uzasadnieniu powództwa powódka wskazała, iż jej rodzice -E.iE. J. (2)byli właścicielami wskazanej w pozwie nieruchomości, którą przekazali powódce na własność darując jej w 2001 r. 10 % w/w nieruchomości,a następnie w roku 2004 znosząc współwłasność nieruchomości, w ten sposób że jedynym właścicielem stała się powódkaR. J.. W roku 2004 została także ustanowiona nieodpłatna służebność mieszkania na w/w nieruchomości na rzeczE.iE. J. (2), przy czym w 2006 r.E. J. (2)zmarła w wyniku czego ustanowiona służebność przysługuje wyłącznieE. J. (1). Powódka wskazała w uzasadnieniu pozwu, iż pozwanyw listopadzie 2007r. wyprowadził się z nieruchomości przyul. (...)weW.i zamieszkał wPensjonacie (...)wB., gdzie pozostaje do chwili obecnej. Powódka swój pozew uzasadnia również tym, iż od czasu wyprowadzkiE. J. (1)nie interesuje się w/w nieruchomością ani pozostawionymi w niej rzeczami. W uzasadnieniu pozwu powódka powołała się także na wyrok Sądu Cywilnego sygn. akt 1C1033/07 stwierdzający, iż konflikt pomiędzy stronami winien być rozwiązany poprzez zniesienie służebności oraz eksmisjiE. J. (1). Powódka twierdzi, iż konfliktu między niąa pozwanym nie da się w inny sposób rozwiązać, gdyż pozwany jest osobą konfliktową, awanturuje się, a także znęca fizycznie i psychicznie nad powódką, co stanowi zagrożenie dla jej życia i zdrowia. Zachowanie pozwanego jesttakże przedmiotem postępowań karnych i cywilnych. Z powyższych względów powódka wniosła o zniesienie służebności i ustanowienie na rzecz pozwanego renty w wysokości 500,00 zł. Kwota ta, zdaniem powódki, stanowi równowartość rocznej wartości służebności na rzecz pozwanego tj. połowy wartości ustanowionej w akcie notarialnym z dnia 29.09.2004r. na rzecz obojga małżonkówE.iE. J. (1).
PozwanyE. J. (1)nie odniósł się do zarzutów pozwu,a stanowisko w sprawie wyraził dopiero w trakcie trwania postępowania, wyrażając zgodę na zniesienie służebności mieszkania w zamian za rentęw wysokości 2.000,00 zł/miesięcznie.
W toku postępowania dowodowego ustalono n a s t ę p u j ą c ys t a n f a k t y c z n y :
E.iE. J. (2)jako właściciele nieruchomości przyul. (...)weW., dokonali darowizny 10 % udziałów w w/w nieruchomości na rzecz córkiR. J.. Następnie, dnia 29.09.2004r.E. J. (1)wraz z żoną i powódką dokonali zniesienia współwłasności w/w nieruchomości, w taki sposób, że wyłączną właścicielką tej nieruchomości została powódka –R. J.. Na rzeczE.iE. J. (2)została natomiast ustanowiona służebność mieszkania. Służebność ta obejmowała prawo korzystania ze wszystkich pomieszczeń znajdujących się na parterze budynku oraz z połowy pomieszczeń gospodarczych w piwnicy oraz łazienki na piętrze budynku.
/dowód:
notarialna umowa darowizny z dnia 11.07.2001r. - k. 4,
notarialna umowa zniesienia współwłasności z dnia 29.09.2004 r. - k. 5 - 7,
odpis KW nr(...)Sądu Rejonowego dla Wrocławia Krzyków - k. 22

Od 2007 r. pozwany popadał w pogłębiający się konflikt z powódką, który skutkował m.in. aktami agresji i groźbami ze strony pozwanego w stosunkudo powódki, jak również użyciem gazu łzawiącego przez powódkę w stosunku do pozwanego. Konflikty te, w trakcie których wielokrotnie dochodziło do awantur, jak również aktów przemocy fizycznej, udaremniane były niejednokrotnie przez osoby trzecie. W listopadzie 2007 r. w skutek utraty kluczy do nieruchomości przyul. (...)pozwany utracił możliwość zamieszkiwaniai korzystania z w/w nieruchomości m.in. wskutek działań powódki. Od listopada 2007 r. pozwany zamieszkiwał u swojego synaW. J., a od 29.11.2008 r. przebywa w prywatnym pensjonacie dla osób starszych(...)wB.. We wspomnianym wyżej okresie pozwany starał się przed sądem o wyegzekwowanie swojego prawa do korzystania i zamieszkiwaniaw nieruchomości przyul. (...)weW., domagając sięw sprawie o sygn. I C 1033/07 Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Krzyków przywrócenia naruszonego posiadania. Powódka natomiast również w sprawie cywilnej toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia-Krzyków o sygn.I C 368/09 wnosiła o zniesienie przysługującej pozwanemu służebności.
/dowód:
akta sprawy I C 368/09 SR dla Wrocławia-Krzyków - w zał.;
akta sprawy I C 1033/07 SR dla Wrocławia-Krzyków - w zał.;
umowa nr (...)z dnia 19.11.2009 r. - k. 9;
obdukcja lekarska powódki z dnia 22.11.07 r. - k. 92-93;
zeznania świadkaW. B.- k. 47- 49;
zeznania powódki - k. 80 - 82;
„wspomnienia” powódki – w zał.;

W toku nin. postępowania opracowana została opinia przez biegłegoz zakresu nieruchomościA. G.na okoliczność ustalenia aktualnej wartości świadczeń objętych służebnością mieszkania, określonej w § 6 umowy o zniesienie współwłasności z dnia 29.09.2004 r. Biegły w swojej opinii z dnia 14.08.2012 r. ustalił, że miesięczna wysokość świadczeń objętych służebnością mieszkania, polegającą na prawie korzystania ze wszystkich pomieszczeńna parterze domu mieszkalnego, z łazienki na piętrze budynku oraz z połowy pomieszczeń gospodarczych w części piwnicznej wynosi w tym przypadku 1.150,00 zł miesięcznie, co daje kwotę 13.800,00 zł w skali roku. W opinii uzupełniającej z dnia 19.07.2013 r. biegły ustosunkował się do zarzutów powódki i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wyjaśniał, że wartość świadczeń służebności mieszkania ustala się w stanie wolnym od wszelkich obciążeńi ograniczeń, a dokonał ich według stanu nieruchomości na dzień zniesienia nieruchomości tj. 29.09.2004 r. i cen z dnia oględzin, tj. 14.08.2012 r.Przyjęty czynsz najmu jest czynszem aktualnym.
/dowód:
opinia biegłego z dnia 14.08.2012 r. - k. 107 - 126 i opinia uzupełniającaz dnia 19.07.2013 r. - k. 207-208;

Sąd zważył:
Bezspornym w sprawie było, że obie strony nie będą w stanie - w obliczu zaistniałego między nimi konfliktu - zamieszkiwać wspólnie nieruchomościprzyul. (...)weW.. Przyznała to zarówno strona powodowa jak i pozwany, który w toku postępowania zgodził się na zamianę służebności mieszkania na rentę (vide: k. 47). Roszczenie takie, zgodniezart. 303 kcprzysługuje właścicielowi nieruchomości obciążonej służebnością wyłącznie w przypadku, gdy uprawniony z tytułu służebności dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swojego prawa. Powódka domagała sięw związku z tym zamiany służebności osobistej na rentę w wysokości 500,00 zł.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w postaci dokumentacji medycznej, jak też zeznań jedynego wnioskowanego świadkaW. B. (2)oraz zeznań powódki i jej pisemnych „wspomnień” pozwalały na uznanie, że pomiędzy stronami doszło do konfliktuo nieodwracalnym charakterze, który skutkował wielokrotnym i powtarzającym się agresywnym i konfliktowym zachowaniem pozwanego, które stanowiłow ocenie Sądu rażące uchybienie pozwanego przy wykonywaniu swego prawa. W związku z tym, iż ustawa nie definiuje, na czym polegać mają„rażące uchybienia przy wykonywaniu swego prawa", ocena ta pozostajew gestii Sądu.Art. 303 kcstanowi ponadto, iż wspomniane wyżej uchybienia muszą mieć charakter powtarzalny, a nie jednorazowy, aby mogły stać się podstawą roszczenia powódki. (zob. S. Rudnicki,Komentarz, 2006, s. 486;S. Rudnicki, G. Rudnicki,Komentarz, 2009, s. 567). Ponadto słuszność stanowiska Sądu w zakresie dokonania zamiany służebności na rentę potwierdza także fakt, iż sam pozwany przyznał fakt istnienia konfliktu między stronami.
Jak wynika z powyższego kwestią sporną w niniejszej sprawie nie była sama zamiana służebności na rentę, ale wysokość renty, do której wypłaty zobowiązana będzie powódka w zamian za zniesienie służebności. W związkuz powyższym, w sprawie opracowana została opinia przez biegłego z zakresu nieruchomości na okoliczność wartości świadczeń objętych służebnością mieszkania, z której wynika, iż zamianę taką należałoby wycenić na kwotę 1.150,00 zł miesięcznie. Dokonując wyceny zamiany służebności mieszkaniana rentę, biegły wziął pod uwagę szczególne warunki wykonywania służebności,a mianowicie korzystanie z części pomieszczeń wspólnie przez strony,położenie nieruchomości, zakres ustanowionej służebności, jak również zastosował do dokonania obliczeń metodę porównywania nieruchomości na podstawie podobnych czynszów. Sąd przychylił się w pełni do wyceny dokonanej przez biegłegoA. G.. Zdaniem Sądu, przy uwzględnieniu zarówno lokalizacji nieruchomości stanowiącej obecnie własność powódki, jak też jej stanu technicznego i zakresu służebności, którą orzeczona renta ma zastąpić, oszacowana przez biegłego kwota 1.150,00 zł miesięcznie wydaje się być adekwatna do wartości służebności, która z dniem uprawomocnienia się niniejszego wyroku wygaśnie w całości. Ponadto należy wskazać, iż do opinii biegłego, zarówno głównej jak i uzupełniającej strona pozwana nie wniosła żadnych zastrzeżeń, strona powodowa natomiast, zakwestionowała opinię oraz wniosła o sporządzenie przez biegłego opinii uzupełniającej. Po sporządzeniu przez biegłego opinii uzupełniającej i doręczeniu jej stronom, powódka nie złożyła nowych wniosków dowodowych, w zakresie okoliczności objętych opinią biegłego, jak również nie wyraziła zastrzeżeń, co do treści opinii uzupełniającej. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż strony miały odpowiednią ilość czasu na ustosunkowanie się do opinii jak również ewentualne zgłoszenie wniosków dowodowych ze względu na fakt, iż Sąd zobowiązał strony do ustosunkowania się do niej w pismem z dnia 30 lipca 2013r.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach Sąd oparł na treściart. 102 kpciart. 113 ust. 4uo k.s.c. W myślart. 102 kpcw wypadkach szczególnie uzasadnionych, sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki, które zgodnie z powszechnie przyjętym stanowiskiem doktryny, uzasadniają zastosowanie powyższego przepisu. Zdaniem Sądu do przesłanek tych należy stan majątkowy oraz sytuacja życiowa pozwanego rozpatrywane łącznie (zob. A. Górski, L. Walentynowicz, Komentarz do art.102 Kodeksu postępowania cywilnego, Lex Omega 2013 r.)