Sąd Rejonowy w Oleśnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 591/14
Data wyroku: 2014-09-23 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Ryszard Jaworski
Słowa kluczowe: Dział Spadku
Podstawa prawna: art 1035

Sygnatura akt I Ns 591/14

POSTANOWIENIE
Dnia, 23 września 2014 r.
Sąd Rejonowy w Oleśnicy, Wydział I Cywilny w składzie:
PrzewodniczącySSR Ryszard Jaworski
Protokolant Katarzyna Czerniawska
po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 r.
przy udziale stron:
wnioskodawca(...) Sp. z o.o.z/s wS.
uczestnicy postępowaniaG. S.,A. S.,M. R.,M. S.
na rozprawie rozpoznał sprawę

o  dział spadku

postanawia

I
ustalić, że w skład spadku poR. S.wchodzi wynoszący 1/4 udziałw zabudowanej nieruchomości położonej wD., dla której to nieruchomości prowadzona jestksięga wieczysta (...), w której to księdze wpisane jest prawo własności następców prawnych spadkodawców;

II
ustalić, że w skład spadku poJ. K.wchodzi wynoszący 2/4 udziałw nieruchomości opisanej w punkcie poprzedzającym, w której to księdze wpisane jest prawo własności następców prawnych spadkodawcy;

III
dokonać działu spadku poR. S.iJ. K.oraz zniesienia współwłasności zabudowanej nieruchomości położonej wD., a objętejksięgą wieczystą (...)w ten sposób, że nieruchomość tę przyznać na współwłasność:

-M. S.s.A.iR.w 7/16 części;
-A. S.c.A.iR.w 3/16 części;
-M.B. R.c.A.iR.w 3/16 części;
-G. S.s.A.iR.w 3/16 części
bez obowiązku dopłat pomiędzy uprawnionymi;

IV
wniosek o zasądzenie kosztów postępowania oddalić.

Z/

1
kal. 21 dni

2
po praw. do US. SP, KW

23.09.2014r.
I Ns 591/14

UZASADNIENIE
(...) sp. z o.o.z/s wS.wniosła o dokonanie działu spadku poR. S.iJ. K.wykazując swój interes prawny w dokonaniu działu posiadaną wierzytelnością wobec jednego ze spadkobierców.
Precyzując żądanie wniosku, spółka wniosła o przyznanie nieruchomościw określonych udziałach spadkobiercom nie będącym dłużnikami osobistymi wnioskodawcy – w zamian za co mieli by oni spłacić należnośćG. S.(dłużnika) bezpośrednio na rzecz wierzyciela.
Uczestnicy postępowania nie stawili się na wyznaczonej w celu rozpoznania sprawy rozprawie i nie złożyli żadnych oświadczeń procesowych.
W tej sytuacji po przeprowadzeniu postępowania dowodowego ustalono następujący stan faktyczny:
Wnioskodawca jest wierzycielemG. S.na kwotę 44.952,96zł sumy głównej i zaległych odsetkek na kwotę 38.893,35zł, a także dalszych odsetek i kosztów. W tym zakresie egzekucja należności skierowana została m. in do udziału dłużnika we współwłasności nieruchomości.
Dowód:
wyrok z 31.03.10 k. 9
zajęcie wierzytelności k. 10
odpis KW k. 34
J. K.iR. S.byli właścicielami zabudowanej nieruchomości położonejD., a objętejKW (...)w udziałach (odpowiednio) 2/4 i 1/4. Kolejnym współwłaścicielem w 1/4 części był (i jest)M. K..
Dowód:
zupełny odpis KW k. 43
R. S.zmarła 21.01.03r. i spadek po niej nabyliM. S.,A. S.,M. R.iG. S.po 1/4 części.
J. K.zmarł 21.02.07r. i spadek po nim nabył ten sam krąg spadkobierców – również w udziałach po ¼ części.
Dowód:
postanowienie z 15.08.08 k. 13
Na podstawie postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku spadkobiercy wpisani zostali do księgi wieczystej w udziałach wynikających z dziedziczenia (oraz w udziale poprzedniego współwłaścicielaM. S..
Dowód:
odpis KW k. 34
Uczestnicy postępowania mieszkają w nieruchomości objętej wnioskiem.
Dowód:
dane adresowe wniosk. k. 1

X X X
Przyjmując, że wnioskodawca wykazał istnienie po jego stronie interesu pozwalającego na wszczęcie postępowania działowego, należy jednak wskazać, że sposób zniesienia współwłasności (działu) musi w pierwszej kolejności odzwierciedlać interesy właścicieli i być zgodny z ich potrzebami. W żadnym też razie nie jest dopuszczalne orzekanie o ewentualnych spłatach czy dopłatach inaczej niż przez zasądzenie ich pomiędzy współwłaścicielami. Nie istnieje podstawa prawna do tego, by należność z tytułu spłaty zasądzić na rzecz wierzyciela jednego ze współwłaścicieli.W istocie bowiem byłby to dla wierzyciela drugi tytuł wykonawczy o tę samą należność (pierwszy wobec dłużnika nie traci wszak mocy po wydaniu postanowienia działowego)– tyle, że określający nowego dłużnika. W istocie bowiem żądanie wniosku sprowadzało się do tego, by dłużnika wnioskodawcy pozbawić prawa własności nieruchomości zasądzając mu spłaty – co byłoby „przerzuceniem” długu na inne podmioty, które dotąd dłużnikami nie były.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy zaś wskazać, że wszyscy uczestnicy (spadkobiercy) mieszkający w spornej nieruchomości. Zatem, skoro żaden z nich nie inicjował postępowania działowego ani nie zajął stanowiska w niniejszej sprawie – to należy przyjąć, że wszyscy oni zgodnie zamieszkują w tej nieruchomości i są zainteresowani (przynajmniej obecnie) w utrzymaniu tego stanu rzeczy. W istocie więc nie istnieje żaden powód dla którego należało by wyzuć z własności (współwłasności) jednego tylko uczestnika po to zresztą by jego dług egzekwować (w ramach spłaty) od pozostałych współwłaścicieli. To współwłaściciele (spadkobiercy) winni zatem decydować, czy chcą definitywnego wyjścia z tej współwłasności, czy też w ich interesie, czy toekonomicznym, prawnym czy choćby emocjonalnym, jest pozostanie we współwłasności.
To, że egzekucja tocząca się do udziału dłużnika jest - jak można domniemywać – bezskuteczna, samo w sobie nie może przenosić na wnioskodawcę prawa do skutecznego żądania określonego sposobu dokonania działu.
Jednak skoro przyjęte zostało, że wnioskodawca ma interes w żądaniu dokonania działu spadku, to należało rozważyć w jaki sposób – uwzględniający bierne stanowisko uczestników - ten dział może nastąpić.
Zgodnie zart. 1035 kcdo wspólności majątku spadkowego oraz działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisówtytułu VIII księgi IV Kodeksu cywilnego.Art. 1044 kcprzewiduje zaś, że sąd może wydzielić schedy spadkowe w całości lub części w taki sposób, że pozostawi go jako współwłasność w określonych częściach ułamkowych. Nie ma zatem żadnych przeszkód by udziały te pozostawić w takiej wysokości w jakiej strony dysponują nimi na podstawie orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku. Nie jest też nigdzie wskazane, że żądanie spadkobierców w tej mierze musi być wyrażone wprost, a zatem można zakładać także – jak w niniejszej sprawie - wyrażenie tego żądania w sposób dorozumiany. Z drugiej zaś strony procedura postępowania nieprocesowego nie przewiduje wymuszenia aktywności uczestników postępowania, a co za tym idzie rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszej sprawie musiało uwzględniać tę bierną postawę w taki sposób, by nie naruszyć w istocie interesu żadnego z uczestników – rozstrzygając jednak o istocie wniosku. W tej zaś sytuacji nie zachodziła potrzeba dokonywania wyceny nieruchomości, gdyż w braku orzeczenia o spłatach czy dopłatach, ten element był obojętny z punktu widzenia wydanego orzeczenia – a powołanie biegłego naraziłoby tylko wnioskodawcę na zupełnie zbędne koszty postępowania.
Zapadłe rozstrzygnięcie uwzględnia też fakt, że wszyscy uczestnicy mieszkająw spornej nieruchomości – na co w sposób wyraźny wskazują ich dane adresowe. Zatem należało przyjąć, że skoro nie domagają się oni wyjścia ze współwłasności (co zresztą zawsze będą mogli zrobić) to w ich interesie jest pozostawienie tego stanu bez zmian.
Te zaś elementy – rozpatrywane łącznie - dały podstawę do orzeczenia pozostawiającego tyle, iż na innej podstawie prawnej, prawa własnościw dotychczasowych udziałach.
Orzeczenie o kosztach ma swoje uzasadnienie wart. 520 §1 kpc. Unormowana w tym przepisie zasada, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie może być pominięta tylko w sytuacjach wyjątkowych unormowanych w § 2 i 3. Żadna z tych sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodzi – a tym samym orzeczono jak w punkcie III, odnosząc się tym do żądania wnioskodawcy by od wszystkich uczestników zasądzić na jego rzecz koszty dotyczące uiszczonej opłaty i wynagrodzenia pełnomocnika.
Z/

1
odp. dor. pełn. wniosk;

2
kal. 14 dni

01.10.2014r.