Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 208/14
Data wyroku: 2014-07-31 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Piotr Starosta, Ireneusz Płowaś, Aurelia Pietrzak
Słowa kluczowe: Koszty Procesowe
Podstawa prawna: art. 110 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Sygn. akt II Cz 208/14

POSTANOWIENIE
Dnia 31 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym :
Przewodniczący - SSO Ireneusz Płowaś
Sędziowie: SO Piotr Starosta
SO Aurelia Pietrzak (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2014 r. w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuT. F.
z udziałemL. P.
o podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności
na skutek zażaleń wnioskodawcy i uczestnika na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II Ns 1259/09
postanawia:
oddalić oba zażalenia.
Na oryginale właściwe podpisy
II Cz 208/14

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 16 października 2013 r. Sąd Rejonowy w sprawie II Ns 1259/09 umorzył postępowanie o podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności pomiędzy wnioskodawcąT. F.aH. P. (1)oraz cofnął wnioskodawcy i uczestnikowi zwolnienie od kosztów sądowych w części przenoszącej opłatę sądową i obciążył ich wydatkami. W związku z powyższym Sąd I instancji nakazał pobrać odT. F.iH. P. (1)kwoty po 3317,27 zł. Nadto Sąd oddalił wnioski o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Rejonowy wskazał, iż na podstawieart. 355 § 1 k.p.c.umorzył postępowanie w sprawie, albowiem uczestnicy zawarli ugodę. Natomiast w zakresie częściowego cofnięcia uczestnikom zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd oparł się o treść art. 101 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, uznając, że zmieniły się okoliczności stanowiące podstawę do oceny sytuacji majątkowej obojga uczestników. Otóż na skutek postanowienia częściowego z dnia 16 stycznia 2012 r. uczestnicy uzyskali prawo własności niezabudowanych nieruchomości, których łączna wartość wynosi 490.500 zł, co w sposób znaczący wpłynęło na stan majątków uczestników. Kolejną okolicznością mającą wpływ na częściowe cofnięcie od kosztów sądowych był fakt, iż na skutek ugody zawartej przed sądem uczestnik nabył w całości spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, a wnioskodawca – dopłatę w wysokości 60.000 zł.
O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.
Zażalenia na powyższe orzeczenie wnieśli obaj uczestnicy.
Wnioskodawca w swoim zażaleniu zaskarżył orzeczenie w części, tj. w punktach: drugim (częściowe cofnięcie od kosztów sądowych i nałożony obowiązek pokrycia wydatków) oraz trzecim (rozstrzygnięcie o kosztach postępowania). Wnioskodawca zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie:

-

art. 110 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez cofnięcie zwolnienia od kosztów sądowych;

-

art. 520 § 1 k.p.c.w zw. zart. 103 k.p.c.poprzez oddalenie wniosku o zwrot kosztów postepowania, podczas gdy, w jego ocenie, koszty te zostały wywołane przez uczestnika jego niesumiennym i niewłaściwym postepowaniem, zmierzającym do przewłoki postepowania;

art. 109 § 1 i 2 k.p.c.oraz § 2 ust. 1 ustawy o opłatach za czynności adwokackie (…).

W związku z powyższymi zarzutami, wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez nieobciążanie go kosztami sądowymi, obciążenie nimi w całości uczestnika oraz o zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawcy kosztów zastępstwa procesowego zgodnie ze złożonym spisem kosztów.
Uczestnik w swoim zażaleniu zaskarżył postanowienie Sądu Rejonowego w zakresie punktu drugiego, tj. cofnięcia zwolnienia od kosztów sądowych. Uczestnik podał, iż Sąd naruszył art. 110 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych dokonując cofnięcia zwolnienia od kosztów sądowych, mimo, iż okoliczności sprawy, na podstawie których udzielono zwolnienia, nie uległy zmianie. W związku z powyższym uczestnik wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w punkcie 2 (drugim).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Oba zażalenia nie podlegały uwzględnieniu. Sąd Okręgowy w pełni podzielił argumentacje Sądu Rejonowego wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
W związku z tym, że obaj uczestnicy zaskarżyli punkt drugi postanowienia Sądu Rejonowego, Sąd Okręgowy ustosunkuje się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących cofnięcia zwolnienia od kosztów sądowych i obciążenia wydatkami uczestników.
Obaj skarżący zarzucili Sądowi Rejonowemu naruszenie art. 110 ustawy o kosztach sądowych w spawach cywilnych. Zgodnie z tym przepisem sąd cofa zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli okazało się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W obu wypadkach strona obowiązana jest uiścić wszystkie przepisane opłaty oraz zwrócić wydatki, jednakże w drugim wypadku sąd może obciążyć stronę tym obowiązkiem także częściowo, stosownie do zmiany, jaka nastąpiła w jej stosunkach. W takim wypadku stosuje się przepis art. 111.
Wnioskodawca i uczestnik zostali zwolnieniu o ponoszenia kosztów sądowych w sprawie w całości postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2010 r.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania z dnia 4 grudnia 2009 r. wnioskodawca podał, iż jedynym jego majątkiem jest garsoniera o powierzchni 17m(
    2), a miesięczny dochód to kwota 1930,60 zł brutto z tytułu wynagrodzenia za pracę. Natomiast na skutek postanowienia z dnia 16 stycznia 2012 r., którym Sąd Rejonowy dokonał częściowego podziału majątku wspólnego małżonkówH. P. (2)iH. P. (1), przez fizyczny podział nieruchomości położonej wP., gmina(...),działka nr (...)o powierzchni 3,4400 ha, na dwie działki, wnioskodawca stał się właścicielemdziałki numer (...)o powierzchni 1,7136 ha. Wartość tej działki, na dzień sporządzania opinii przez biegłego wynosiła 245.250 zł. Na skutek ugody zawartej w dniu 14 października 2013 r. wnioskodawca uzyskał spłatę w wysokości 60.000 zł płatną w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia. Orzeczenie w zakresie umorzenia postępowania zostało ogłoszone w dniu 16 października 2013 r. i w tej części nie zostało zaskarżone, w związku z czym z dniem 23 października 2013 r. jest prawomocne. Pół roku od tego dnia upłynęło z dniem 23 kwietnia 2014 r.
W związku z powyższym należy uznać, iż okoliczności, na podstawie których przyznano wnioskodawcy zwolnienie od kosztów przestały istnieć. Majątek wnioskodawcy wzrósł bowiem o co najmniej 305.000 zł. Oczywiście ta kwota może ulec znacznemu wzrostowi, jeżeli wnioskodawca podzieli otrzymaną działkę na mniejsze działki i sprzeda je pod budownictwo jednorodzinne. Nie mniej, na chwilę wydawania orzeczenia przez Sąd Rejonowy, majątek wnioskodawcy uległ znacznemu wzrostowi, więc jak najbardziej Sąd mógł cofnąć zwolnienie od kosztów sądowych, a to orzeczenie ma swoje podstawy w cytowanym art. 110 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku uczestnikaH. P. (1). Z przedłożonego zestawienia operacji na koncie w(...) Banku (...) S.A.Oddział(...)wB.wynika, iż miesiąc przed przyznaniem zwolnienia od kosztów sądowych jego emerytura wynosiła 1508,86 zł. Oprócz tego dochoduH. P. (1)wskazywał, że jest współwłaścicielem w ½ części nieruchomości rolnej i spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, będących wówczas przedmiotem niniejszego postępowania.
W przypadku uczestnikaH. P. (1), na dzień ogłoszenia postanowienia o umorzeniu postępowania, zmienił się jego status finansowy, albowiem nie był już współwłaścicielem nieruchomości rolnej i własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu, lecz został właścicielemdziałki numer (...)o powierzchni 1,7136 ha wŁ., która wówczas miała wartość 245.250 zł. Uczestnik (obecnieL. P.), jak i wnioskodawca, nie będąc już związany współwłasnością, może swobodnie dysponować swoimi nieruchomościami. Zatem i w tym przypadku zmieniły się okoliczności na podstawie których zapadło orzeczenie o zwolnieniu od kosztów sądowych.
Reasumując, Sąd Rejonowy, słusznie podjął decyzję o częściowym cofnięciu zwolnienia od kosztów sądowych wnioskodawcę i uczestnikaH. P. (1)..
Odnośnie natomiast zarzutu zawartego w zażaleniu wnioskodawcy w kwestii kosztów postępowania i niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancjiart. 520 § 1 k.p.c., Sąd Okręgowy nie podzielił tego stanowiska. Natomiast, Sąd odwoławczy w pełni zgadza się z tezą zawartą w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2013 r. w sprawie IV CZ 74/13, iż w sprawach o podział majątku wspólnego nie występuje sprzeczność interesów, o której mowa wart. 520 § 2 i 3 k.p.c., niezależnie od stanowiska stron i zgłaszanych przez nie twierdzeń i wniosków w przedmiocie składu, wartości i sposobu podziału majątku wspólnego. W postępowaniu tym strony są także w równym stopniu zainteresowane rozstrzygnięciem i ich interesy są wspólne o tyle, że celem postępowania jest wyjście ze wspólności majątkowej i uregulowanie wzajemnych stosunków majątkowych (LEX nr 1388478).
Zatem, w ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy słusznie zastosował w tej sprawieart. 520 § 1 k.p.c.
W związku z powyższym, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.oddalił oba zażalenia jako niezasadne.
Na oryginale właściwe podpisy
Za zgodność z oryginałem