Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 191/14
Data wyroku: 2014-04-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Kazimierz Kostrzewa
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.)

Sygn. akt IV U 191/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 kwietnia 2014 roku
Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Kazimierz Kostrzewa
Protokolant: stażysta Marta Bartusiak
po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2014 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaA. N.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 7 stycznia 2014 roku nr(...)
w sprawieA. N.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury

I
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu sięA. N.emeryturę od dnia(...)

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.na rzecz odwołującego sięA. N.kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt IV U 191/14

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 29 kwietnia 2014 r.
Decyzją z dnia 07.01.2014 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówiłA. N.przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. W uzasadnieniu swej decyzji organ rentowy wskazał, iż odwołujący nie spełnia przesłanek przyznania świadczenia emerytalnego określonych wustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. 2004 r. Nr 39 poz. 353 z póź. zm.), bowiem nie udokumentował 15-letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze wymienionej w wykazie A bądź B stosownie dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm.), a tylko 10 lat, 10 miesięcy i 4 dni.
Odwołanie od decyzji wniósłA. N., który podniósł, że pracował w warunkach szczególnych jako kierowca samochodów ciężarowych pow. 3,5 tony w okresie zatrudnienia w:(...)od 09.09.1976 r. do 19.04.1977 r.,Spółdzielni (...)od 20.04.1977 r. do 31.03.1982 r., Wojewódzkim Związku Spółdzielni Mieszkaniowych wT.od 01.03.1985 r. do 31.07.1990 r. iPrzedsiębiorstwie Handlowo-Usługowym (...) Sp. z o.o.wT.od 01.10.1990 r. do nadal. Sporne okoliczności zamierza wykazać zeznaniami świadków.
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
A. N.urodzony w dniu (...), ukończył 60 lat i legitymuje się ponad 27- letnim okresem składkowym i nieskładkowym. Organ rentowy uznał za udowodniony okres 10 lat, 10 miesięcy i 4 dni pracy w szczególnych warunkach tj. w okresie od 02.09.1971 r. do 14.07.1973 r. jako monter aparatury chemicznej, od 27.07.1973 r. do 23.04.1974 r. jako rzemieślnik zatrudniony w(...), od 01.10.1990 r. do 31.12.1998 r. jako kierowca samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony. Odwołujący nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. W dniu 09.12.2013 r. odwołujący wystąpił z wnioskiem o emeryturę.
Dowód: wniosek z dnia 09.12.2013 r. –k. 1-2 ar czII.
Odwołujący w okresie od 09.09.1976 r. do 19.04.1977 r. pracował w pełnym wymiarze czasu pracy wPrzedsiębiorstwie (...)Oddział(...)wT.na stanowisku kierowcy. Odwołujący u tego pracodawcy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy był zatrudniony jako kierowca samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony markiS.,J.i(...). Woził tymi samochodami różne materiały sypkie, przede wszystkim żwir, elementy bloków, cement, drut. Pracował co najmniej po 8 godzin na dobę.
Dowód: zeznania świadkaK. K.–k. 17v as,
zeznania świadkaW. C.–k.18 as,
świadectwo pracy z dnia 19.04.1977 r. – akta rentowe,
akta osobowe,
W okresie od 01.04.1982 r. do 30.09.1990 r. odwołujący pracował w Wojewódzkim Związku Spółdzielni Mieszkaniowych wT.na stanowisku kierowca. Początkowo jeździł samochodem osobowym , a po powstaniu wydziału zaopatrzenia i zakupie samochodu ciężarowego marki(...)od 01.03.1985 r. do 31.07.1990 r. odwołujący stale i w pełnym wymiarze jeździł samochodami ciężarowymi pow. 3,5 tony marki(...). Pracował co najmniej po 8 godzin na dobę. Zaopatrywał wszystkie spółdzielnie na terenie byłego województwa(...)w materiały budowlane. Pracę wykonywał w sposób stały. Pod koniec zatrudnienia tj. od dnia 01.08.1990 r. po sprzedaży samochodumarki S.odwołujący pracował jako magazynier.
Dowód: akta osobowe w tym pismo z dnia 04.02.1985 r.
zeznania świadkaA. S.–k. 18 as,
zeznania świadkaJ. G.–k. 18v as,
świadectwo pracy z dnia 28.09.1990 r. – akta rentowe,
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadkówK. K.iW. C.bowiem w sposób spójny i konsekwentny wskazywały, iż w okresie od 09.09.1976 r. do 19.04.1977 r. odwołujący pracował w pełnym wymiarze czasu pracy wPrzedsiębiorstwie (...)Oddział(...)wT.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony. Pracę w tym charakterze wykonywał w wymiarze pełnego etatu, stale, każdego dnia w wymiarze co najmniej 8 godzin dziennie. Świadkowie pracowali z odwołującym na przestrzeni całego spornego okresu i dzięki temu posiadali wiedzę na ten temat. Zeznania świadków korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym i pozwalały w sposób wiarygodny ustalić rzeczywisty charakter pracy odwołującego we wskazanym okresie.
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadków zeznania świadkaA. S.iJ. G.bowiem w sposób spójny i konsekwentny wskazywały, iż w okresie zatrudnienia w Wojewódzkim Związku Spółdzielni Mieszkaniowych wT.w okresie od 01.03.1985 r. do 31.07.1990 r. odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jeździł samochodami ciężarowymi pow. 3,5 tony marki(...). Pracował co najmniej po 8 godzin na dobę. Zaopatrywał wszystkie spółdzielnie na terenie byłego województwa(...)w materiały budowlane. Pracę wykonywał w sposób stały. Świadkowie pracowali z odwołującym na przestrzeni całego spornego okresu i dzięki temu posiadali wiedzę na ten temat. Zeznania świadków korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym i pozwalały w sposób wiarygodny ustalić rzeczywisty charakter pracy odwołującego we wskazanym okresie.
Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów zalegających w aktach rentowych odwołującego, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości Sądu, zarówno treść jak i forma dokumentów nie były kwestionowane prze strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich jakie należałoby uwzględnić urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego w tym wynikającego zart. 244 i art.245 kpc. Sąd uznał za wiarygodne świadectwa pracy odwołującego z tym że uznał, iż okoliczność, że stanowisko odwołującego zostało określone jako kierowca, a nie kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony to niedokładność ze strony pracowników, którzy sporządzali te świadectwa. Takie ustalenia wynikają z analizy całokształtu materiału dowodowego, w tym akt osobowych i zeznań świadków.
Sąd rozważył, co następuje:
Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie czyA. N.przysługuje prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z koleiart. 32 ust.4stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawieRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.). Z §1 Rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze , wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, ze za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. §4 pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia (§ 4 ust. 3). W myśl § 21 ust. 1, 4 i 5 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 22 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
W sytuacji więc gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach zaświadczenia z zakładu pracy nie pozbawia to go możliwości udowodnienia tej okoliczności w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych.
Jak wyjaśnił bowiem Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r., III UZP 5/85, w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Pogląd ten został rozwinięty w znowelizowanymart. 473 kpc, który stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi (por. wyr. SN z dnia 02.02.1996 r. II URN 3/95 OSNP 1996/16/239).
Odwołujący domagał się uwzględnienia jako okresu pracy w warunkach szczególnych okresu od dnia 09.09.1976 r. do dnia 19.04.1977 r. kiedy pracował w pełnym wymiarze czasu pracy wPrzedsiębiorstwie (...)Oddział wT.na stanowisku kierowcy. W oparciu o zeznania świadków oraz dokumentację pracowniczą Sąd ustalił , że odwołujący u tego pracodawcy pracował stale w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony markiS.,J.i(...). Woził tymi samochodami różne materiały sypkie, przede wszystkim żwir, elementy bloków, cement, drut. Pracował co najmniej po 8 godzin na dobę.
Ponadto Sąd ustalił, że odwołujący w trakcie zatrudnienia w Wojewódzkim Związku Spółdzielni Mieszkaniowych wT.w okresie od 01.03.1985 r. do 31.07.1990 r. stale i w pełnym wymiarze jeździł samochodami ciężarowymi pow. 3,5 tony marki(...). Natomiast wcześniej u tego pracodawcy pracował jako kierowca samochodu osobowego i później tj. od 01.08.1990 r. pracował jako magazynier.
Praca na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, została zaliczona, zgodnie z wykazem A dział VIII pkt. 2, będącym załącznikiem dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
Po uwzględnieniu wyżej wskazanych okresów pracy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony tj. od 09.09.1976 r. do 19.04.1977 r. i od 01.03.1985 r. do 31.07.1990 r. oraz wcześniej uznanego okresu wykonywania pracy w szkodliwych warunkach w wymiarze 10 lat, 10 miesięcy i 4 dni odwołujący legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szkodliwych określonych w wykazie A w wymiarze co najmniej 15 lat. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę odwołujący spełnia przesłanki do przyznania emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach, wynikające z treści art. 32 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a w szczególności§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm).A. N.osiągnął bowiem wiek 60 lat(...)posiada wymagany okres zatrudnienia ponad 27 lat okresów składkowych i nieskładkowych, a przede wszystkim spełnia kwestionowaną dotąd przez organ rentowy przesłankę w postaci co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ po uznaniu mu spornych okresów pracy w warunkach szczególnych tj. od 09.09.1976 r. do 19.04.1977 r. i od 01.03.1985 r. do 31.07.1990 r. jako pracy w warunkach szczególnych i po doliczeniu ich do już uznanych okresów pracy w warunkach szczególnych legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Dlatego też mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd działając na mocy wskazanych wyżej przepisów prawa zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznał w pkt. I wyroku odwołującemu prawo do emerytury od dnia(...)r. tj. od osiągniecia 60 roku życia. Mając na względzie powyższe orzeczono na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego iart.47714§2 kpc.
Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania Sąd zasądził w pkt. II. wyroku od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.na rzecz odwołującego kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania – zastępstwa procesowego na podstawie§ 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm)