Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 431/14
Data wyroku: 2014-11-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Wojtczuk
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 431/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 listopada 2014r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Elżbieta Wojtczuk

Protokolant

sekr. sądowy Agnieszka Żochowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014r. wS.
odwołaniaJ. Ż.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 7 marca 2014 r. Nr(...)
w sprawieJ. Ż.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury

oddala odwołanie.
Sygn. akt: IV U 431/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia(...)r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeodmówiłJ. Ż.prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. ma wymagany staż ubezpieczeniowy 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Organ rentowy przyjął za udowodnione przez ubezpieczonego na datę 01.01.1999 r. okresy nieskładkowe: 22 dni, okresy składkowe: 23 lata, 9 miesięcy i 6 dni tj. łącznie 23 lata, 9 miesięcy i 28 dni. Organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu do stażu pracy okresu pracy w gospodarstwie rolnym matki: od 28.05.1970 r. do 30.06.1975 r., z uwagi na to że praca w gospodarstwie i jednoczesne pobieranie nauki znajdującej się w innej miejscowości niż miejsce położenia gospodarstwa rolnego, oraz zamieszkiwanie w innej miejscowości niż miejsce położenia gospodarstwa rolnego wyklucza przyjęcie, że ubezpieczony wykonywał pracę w gospodarstwie stale i w wymiarze znaczącym dla funkcjonowania tego gospodarstwa.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłJ. Ż.wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury i zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał, że po(...)roku życia pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, które formalnie było własnością matki ubezpieczonego, położonym w miejscowościL.o powierzchni 1,19 ha oraz gospodarstwie należącym formalnie do ojca o powierzchni(...)położonym w Pilawie. Wskazał, że pobierał naukę w miejscowościC.oddalonej od miejsca zamieszkania o 15 km codziennie dojeżdżając do szkoły koleją i po powrocie ze szkoły wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym rodziców (odwołanie k.2-5).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.8-10).

Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyJ. Ż.ur. (...), w dniu(...)r. ukończył(...)rok życia. W dniu 19 lutego 2014 r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 23 lat, 9 miesięcy i 28 dni, z czego okresy składkowe wynoszą 23 lata, 9 miesięcy i 6 dni, a okresy nieskładkowe 22 dni. Ponadto organ rentowy uznał za udowodniony na datę 1 stycznia 1999 r. staż pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 16 lat i 5 miesięcy. Organ rentowy nie zaliczył do stażu pracy ubezpieczonego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 28.05.1970 r. do 30.06.1975 r. (decyzja z 07.03.2014r. k. 24 akt emerytalnych).
Rodzice ubezpieczonegoS.iB.małż.Ż.mieszkali w(...)i ubezpieczony mieszkał razem z nimi do 21.05.1976 r. pod adresemP.ul. (...), a następnie zamieszkał we wsi(...)(poświadczenie zameldowania k. 11 akt emerytalnych).
S. Ż.figurowała w rejestrze gruntów od 1964r. jako władająca gospodarstwem rolnym o powierzchni 1,19 ha położonym we wsiL.gm.P., a od 4.11.1971 r. stała się właścicielem tego gospodarstwa na podstawie aktu własności ziemi nr(...)on-(...)(zaświadczenie k. 10 akt emerytalnych).B. Ż.figurował w ewidencji gruntów jako władający nieruchomością rolną o powierzchni 0,32 ha położoną w(...)od 1969 r., a następnie od 4 listopada 1971 r. na podstawie ustawy uwłaszczeniowej stał się jej właścicielem (zaświadczenie k. 7).
J. Ż.w okresie od 1 września 1969 r. był uczniem(...) Szkoły Zawodowej im. (...)wC., którą ukończył 24 czerwca 1972 r. (świadectwo k. 7 akt emerytalnych). Następnie od 1 września 1972 r. ubezpieczony był uczniem TechnikumM.-Elektronicznego im.M. K.wC.o trzyletnim okresie nauczania, którą ukończył zdając 10 kwietnia 1975 r. egzamin dojrzałości w dniu 7 czerwca 1975 r. (świadectwo k. 8-9 akt emerytalnych). Ubezpieczony szkołę średnią ukończył uzyskując bardzo dobre wyniki w nauce, a maturę zdał uzyskując oceny dobre (świadectwo k. 8-9 akt emerytalnych). Ubezpieczony do szkoły dojeżdżał codziennie zP.pociągiem. Odległość odP.doC.to 15 km. Dojazd pociągiem do szkoły zajmował ubezpieczonemu w jedną stronę ok. 17 minut.
Rodzice ubezpieczonego pracowali zawodowo: ojciec pracował w jednostce wojskowej w(...)jako rzemieślnik, a dodatkowo prowadził zakład kowalski w miejscu zamieszkania w(...), a matka pracowała jako sprzątaczka w(...)ie i trochę w szkole (zeznania ubezpieczonego k. 20). Ubezpieczony ma dwoje rodzeństwa: brataur. w (...)r. i siostręur. w (...)r. Budynki gospodarskie rodzice ubezpieczonego mieli w(...), natomiast wL.budowali dom. Rodzice ubezpieczonego trzymali inwentarz: trzodę chlewną (2 sztuki) i krowę, drób. Ziemia we wsiL.była ziemią orną: sadzili ziemniaki dla siebie oraz na reszcie siali zboże.L.odP.oddalone są o ok. 2 km. Ubezpieczony po szkole pomagał doraźnie rodzicom w gospodarstwie: od maja do jesieni woził zL.doP.zielonkę dla zwierząt wózkiem (zeznania świadków:W. P.,Z. Z., zeznania ubezpieczonego k. 19v-20).
Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego (okoliczności niesporne, oświadczenie zawarte we wniosku o emeryturę -k.2 akt emerytalnych ubezpieczonego).

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoJ. Ż.nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z§4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Poza sporem pozostawało bowiem, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek z dniem(...)r., ma wymagany staż pracy w warunkach szczególnych oraz nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Zgodnie zart. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również, traktując je, z zastrzeżeniemart. 56, jak okresy składkowe przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r., okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych wart. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
W przedmiotowej sprawie ubezpieczonemuJ. Ż.brakuje do 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych: 1 roku, 2 miesięcy i 2 dni i co do zasady o taki okres może być uzupełniony okres ubezpieczenia o okres pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu(...)roku życia a przed 1 stycznia 1983 r. Zgodnie z wytycznymi doktryny i orzecznictwa, aby można było zaliczyć okres pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu(...)roku życia traktując je jako okresy składkowe ubezpieczony musi wykazać, iż pracował w gospodarstwie rolnym rodziców co najmniej 4 godziny dziennie. W przedmiotowej sprawie zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci zeznań świadków:W. P. (2),Z. Z. (2), zeznań ubezpieczonego nie dał podstaw do ustalenia, że ubezpieczony w okresach od 28 maja 1970 r. do 1 lipca 1973 r., od 1 września 1973 r. do 3 lipca 1974r. oraz od 1 września 1974 r. do 30 czerwca 1975 r. pracował w gospodarstwie rolnym rodziców w wymiarze co najmniej 4 godziny dziennie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zeznania wskazanych świadków nie są spójne, co do tego gdzie rodzice ubezpieczonego we wskazanych okresach mieszkali, gdzie prowadzili hodowlę inwentarza, czy w(...), czy wL., wobec powyższego w tym zakresie Sąd przyjął za wiarygodne zeznania ubezpieczonego, że jego rodzice mieszkali w(...)i tam mieli budynki gospodarcze, w których trzymali inwentarz. Powyższe koresponduje również z potwierdzeniem zameldowania ubezpieczonego, z którego wynika, że dopiero od 21 maja 1976 r. zamieszkała w miejscowościL.. Zgodnie z zeznaniami ubezpieczonego do miejscowościL.przeprowadziła się jego matka razem z nim i pozostałymi dziećmi w tym okresie, a ojciec w dalszym ciągu mieszkał w(...), gdzie prowadził zakład kowalski. W ocenie Sądu mając na uwadze fakt, iż powierzchnia gospodarstwa rolnego rodziców ubezpieczonego była niewielka ponad 1 ha, mając na uwadze, że rodzice ubezpieczonego pracowali zawodowo i to praca zawodowa była ich głównym źródłem utrzymania, a dodatkowo ojciec ubezpieczonego prowadził zakład kowalski, oraz ilość inwentarza żywego, który trzymany był tylko na własne potrzeby (2 świnie, 1 krowa, drób) należy uznać, iż niewiarygodnym jest, aby ubezpieczony pomagał rodzicom w pracach w gospodarstwie rolnym co najmniej 4 godziny dziennie. Wielkość gospodarstwa oraz ilość trzymanego inwentarza tego nie wymagała. W ocenie Sądu fakt, że oboje rodzice pracowali zawodowo, a dodatkowo ojciec ubezpieczonego wykonywał również usługi kowalskie świadczy o tym, że prace gospodarskie nie wymagały dużego nakładu czasu pracy. Ponadto okoliczność, że ubezpieczony dojeżdżał codziennie do szkoły doC.i uzyskiwał w szkole dobre i bardzo dobre wyniki w nauce świadczy o tym, że ubezpieczony poświęcał również sporo czasu na naukę. Niewiarygodne jest w ocenie Sądu stanowisko ubezpieczonego, że uczył się tylko w pociągu. Ubezpieczony w kwietniu 1975 r. zdawał maturę i musiał poświęcić sporo czasu na to, aby się do niej przygotować, a o dobrym jego przygotowaniu świadczą wyniki z tego egzaminu. Poza tym, o tym że praca ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców nie miała charakteru stałego a jedynie stanowiła doraźną pomoc świadczy również fakt, że w okresie wakacji szkolnych, kiedy to najwięcej jest pracy w gospodarstwie rolnym, ubezpieczony podejmował pracę zarobkową w okresach: 02.07.1973 r. do 31.08.1973 r., od 04.07.1974 r. do 31.08.1974 r. Należy wnioskować, że gdyby praca ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym miała dla jego funkcjonowania wymierne znaczenie, to ubezpieczony nie podejmowałby dodatkowego zatrudnienia w okresie wakacji. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że pomoc ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców np. przy wożeniu zielonki dla zwierząt, czy pomoc przy inwentarzu miała charakter pomocy doraźnej i nie była świadczona w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie.
Podsumowując w ocenie Sądu brak jest podstaw do zaliczenia ubezpieczonemu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS do okresu ubezpieczeniowego okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od(...)do 1 lipca 1973 r., od 1 września 1973 r. do(...)r., od 1 września(...)r. do 30 czerwca(...)r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawieart.47714§ 1 kpcoddalił odwołanie.