Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 617/14
Data wyroku: 2014-10-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Piotr Starosta, Janusz Kasnowski, Aurelia Pietrzak
Słowa kluczowe: Koszty Postępowania Egzekucyjnego
Podstawa prawna: art. 39 ust. 1 i art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 28.09.1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (t.j. w Dz.U. 231 z 2011 r., poz. 1376)

Sygn. akt II Cz 617/14

POSTANOWIENIE
Dnia 29 października 2014 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny – Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Janusz Kasnowski (spr.)
Sędziowie: SO Aurelia Pietrzak
SO Piotr Starosta
po rozpoznaniu w dniu 29 października 2014 r. w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku:
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w(...)(wierzyciela)
przeciwko:
A. K.(dłużnikowi)
o egzekucję świadczenia pieniężnego
na skutek zażalenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w BydgoszczyJ. K.na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 7 lipca 2014r. wydane w sprawie XII Co 4460/14
postanawia:

oddalić zażalenie.
II Cz 617 / 14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 lipca 2014r. Sad rejonowy w Bydgoszczy uchylił postanowienie Komornika SądowegoJ. K.działającego przy tym Sądzie z dnia 12 maja 2014r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawach KM 1340/11 do KM 1540/11 oraz zobowiązał tego Komornika do ponownego rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w w/w sprawach z uwzględnieniem zasady wyrażonej w art.1 ust.17 i ust.13 pkt 1 ustawy z dnia 09.11.2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Rejonowy w istocie wskazał, że w dniu 17.10.2013r. ZUS Oddział w(...)zawiadomił Komornika SądowegoJ. K.o umorzeniu zobowiązań dłużnikaA. K.z tytułu składek w wysokości 98 587,68 zł, w tym należności objętych postępowaniem egzekucyjnym w w/w sprawach. W związku z tym Komornik Sądowy umorzył postepowanie egzekucyjne, ustalił koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji, którymi w całości obciążył dłużnika. Odwołując się do art.1 ust.6 ustawy z dnia 09.11.2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012r. poz.1551) Sąd wskazał, że wraz z umorzeniem nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, umorzeniu podlegają także nieopłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe i koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału ZUS, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Sąd Rejonowy nie podzielił zapatrywania Komornika Sądowego w tej sprawie, że na podstawie przepisów przywołanej ustawy umorzeniu podlegają jedynie koszty egzekucyjne naliczone przez niego od egzekwowanych należności składkowych tj. świadczeń egzekwowanych w rozumieniuart.46 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, bowiem przepisy ustawy z dnia 09.11.2012r. stanowią lex specialis w odniesieniu do przepisówustawy o komornikach sądowych i egzekucji, a więc znajdują pierwszeństwo w zastosowaniu. W ocenie Sądu przepisy ustawy z dnia 09.11.2012r. zakładają umorzenie całości kosztów postępowania egzekucyjnego toczącego się do należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność, a więc tych, które zostały umorzone decyzją ZUS, a także wydatków przewidzianych wart.39 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Komornik Sądowy otrzymał decyzję ZUS przesłaną mu zgodnie z art.1 ust.17 ustawy z dnia 09.11.2012r. w celu wydania postanowienia o umorzeniu kosztów egzekucyjnych, który dotychczas jej nie zrealizował.
W zażaleniu na postanowienie Komornik SądowyJ. K.wniósł o jego zmianę poprzez oddalenie skargi na jego postanowienie z dnia 12 maja 2014r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawie KM 1340 / 11 do KM 1540 / 11 i obciążenia nimi w całości dłużnikaA. K..
Skarżący Komornik zarzucił Sądowi Rejonowemu:
- naruszenie art.1 ust.6 ustawy z dnia 09.11.2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012r. poz.1551) przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że ustawa zakłada umorzenie całości kosztów postępowania egzekucyjnego, w tym wydatków przewidzianych wart.39 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.
W uzasadnieniu zażalenia Komornik Sądowy wywodził, że w następstwie umorzenia przez ZUS należności ujętych w art.1 ust.1 w/w ustawy z dnia 09.11.2012r. – umorzeniu uległy jedynie koszty egzekucyjne:naliczone (ustalone) przez komornika sądowego od egzekwowanych należności składkowych, a więc świadczeń egzekwowanych w rozumieniuart.46 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.Natomiast umorzenie egzekucji nastąpiło na wniosek wierzyciela złożony w dniu 17.10.2013r., a więc na podstawieart.825 pkt 1 kpc, co pozwalało na ustalenie opłaty stosunkowej zgodnie zart.49 ust.2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucjiw wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania (nie wyegzekwowanego) i obciążenia nimi dłużnika na podstawie art.49 ust.3 tej ustawy. Poza tym Komornikowi należał się także od dłużnika zwrot wydatków gotówkowych poniesionych w toku egzekucji, a przewidzianych wart.39 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji(zażalenie – k.24 i 25).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie Komornika Sądowego nie podlegało uwzględnieniu, aczkolwiek zgodzić się należy z jego stanowiskiem, że ma on prawo do żądania zwrotu wydatków gotówkowych poniesionych w toku egzekucji, które jednak w tym przypadku nie obciążają dłużnika.
Powtórzyć należy za Sądem Rejonowym, że teść art.6 ust.1 i ust.6 ustawy z dnia 09.11.2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012r. poz.1551) jest jednoznaczna. Przewiduje bowiem, że wraz z umorzeniem składek na ubezpieczenie społeczne umorzeniu podlegają także nieopłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe i koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału ZUS, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję o umorzeniu tych należności, którą przesyła – w przypadku prowadzenia egzekucji tych należności – komornikowi sądowemu w celuwydania postanowienia o umorzeniu kosztów egzekucyjnych(zgodnie z art.1 ust.13 pkt 1 i ust.17 w/w ustawy). Wbrew zapatrywaniu skarżącego Komornika Sądowego doręczenie mu odpisu takiej decyzji ZUS (wierzyciela) nie otwierało Komornikowi drogi do naliczenia opłaty stosunkowej na podstawieart.49 ust.2 ustawy z dnia 29.08.1997r. o komornikach sądowych i egzekucji(t.j.Dz.U. 231 z 2011r. poz.1376), tak jak to się dzieje w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela oraz na podstawieart.823 kpc. Umorzenie postępowania – w tym wypadku – jest bowiem wynikiem zastosowania przepisów lex specialis, które w konsekwencji prowadzą do umorzenia także kosztów egzekucji, obciążających co do zasady dłużnika. W tym wypadku, zgodnie z przywołanymi przepisami ustawy z dnia 09.11.2012r. i celem tej ustawy, która zmierza w swoich unormowaniach do umorzenia wszelkich należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby podlegające w okresie od dnia 01.01.1999r. do dnia 28.02.2009r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, dłużnik będzie zwolniony od wszelkich kosztów egzekucyjnych.
Natomiast zgodzić się należy ze skarżącym, że ma on prawo oczekiwać, iż zostaną mu zwrócone wydatki gotówkowe poniesione w trakcie egzekucji, jak przewiduje przepisart.39 ust.1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Nie może być bowiem tak, że gdy komornik nie pobierze zaliczki na pokrycie wydatków od wierzyciela, co dopuszczaart.40 ust.1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, i wyłoży je tymczasowo z własnej kieszeni, to wskutek umorzenia postępowania egzekucyjnego w okolicznościach takich, jak choćby zaistniałe w tej sprawie, poniesie szkodę z tego tytułu. Sąd Okręgowy stoi zatem na stanowisku, że jeżeli wskutek zastosowania przepisow szczególnych (w odniesieniu do przepisowustawy o komornikach sądowych i egzekucji) doszło do sytuacji, że umorzeniu ulegają koszty egzekucyjne obciążające dłużnika, to komornik sądowy ma prawo oczekiwać, że w części w jakiej jego wydatki gotówkowe nie zostały pokryte, zostaną mu zwrócone przez wierzyciela. Znajdzie tu odpowiednie zastosowanie rozwiązanie podobne temu, jakie przewidujeart.42 ust.2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.
Zatem trzeba przyznać rację skarżącemu, że ma prawo oczekiwać zwrotu wydatków gotówkowych poniesionych w toku egzekucji, ale nie od dłużnikaA. K.tylko od wierzyciela. Mimo tego jego zażalenie nie mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego, którym trafnie uchylono postanowienie Komornika Sądowego z dnia 12.05.2014r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego, jako wadliwe. Komornik winien ponownie rozstrzygnąć o kosztach postępowania w sprawach wskazanych w zaskarżonym postanowieniu z uwzględnieniem zaleceń poczynionych przez Sąd Rejonowy oraz Sąd odwoławczy w tym uzasadnieniu.
Z tych zasadniczych przyczyn Sąd Okręgowy oddalił zażalenie Komornika SądowegoJ. K., jako nieuzasadnione (na podstawieart.385 kpcw związku zart.397§2 kpcw związku zart.13§2 kpc).