Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 1117/14
Data wyroku: 2014-06-26 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: SSAZbigniew Ducki, Sławomir Jamróg, SSAJan Kremer
Słowa kluczowe: Zabezpieczenie
Podstawa prawna: 730 (1) kpc

Sygn. akt I ACz 1117/14

POSTANOWIENIE
Dnia 26 czerwca 2014 roku
Sąd Apelacyjny wK.Wydział I Cywilnyw składzie następującym:
Przewodniczący:SSAJan Kremer (spr.)
Sędziowie:SSAZbigniew Ducki
SSA Sławomir Jamróg
po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 roku wK.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaM. Z.
przeciwkoA. Z.
orozwód
na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego wT.z dnia 1 kwietnia 2014 roku, sygn. akt I C 180/14
postanawia:

1
zmienić zaskarżone postanowienie poprzez nadanie mu brzmienia„udzielić zabezpieczenia w ten sposób, iż zasądzić od powodaM. Z.tytułem alimentów na rzecz małoletniej córkistronK. Z.urodzonej (...)wT.kwotę 1.200 zł (tysiąc dwieście złotych) miesięcznie -płatną do rąk pozwanejA. Z.z góry do 10 - go dnia każdegopo sobie następującego miesiąca z ustawowymi odsetkami nawypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat - do czasuprawomocnego zakończenia niniejszego postępowania, a wpozostałym zakresie wniosek o zabezpieczenie oddalić”,

2
oddalić zażalenie w pozostałym zakresie.

Sygn. akt I ACz 1117/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy wT.udzieliłpozwanejA. Z.zabezpieczenia roszczenia w ten sposób, że zasądził odpowodaM. Z.tytułem alimentów na rzecz małoletniej córki stronK. Z.kwotę 1.500 zł miesięcznie - płatną do rąk pozwanej zgóry do 10 - go dnia każdego po sobie następującego miesiąca z ustawowymiodsetkami na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat - do czasuprawomocnego zakończenia postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że małoletnia córka stronzamieszkuje z pozwaną, która w przeważającej mierze ponosi koszty jejutrzymania oraz sprawuje nad nią codzienną opiekę, natomiast powódjedynie sporadycznie kupuje dziecku prezenty i opłaca posiłki w szkole.Wobec tego powód powinien przyczyniać się do zaspokajania finansowychpotrzeb córki poprzez łożenie stosownej kwoty na utrzymanie małoletniej.Pozwana pracuje na stanowisku głównej księgowej, uzyskując dochody wkwocie ok. 7.000 zł netto miesięcznie. Oceniając usprawiedliwione potrzebymałoletniej córki stron, która ma dziesięć lat i uczęszcza do III klasy szkołypodstawowej, Sąd Okręgowy miał na względzie wydatki związane zzapewnieniem wyżywienia, środków higieny, odzieży, środkówdydaktycznych. Sąd Okręgowy uwzględnił również wydatki związane zrozwijaniem zainteresowań dziecka, w tym zajęcia z baletu i gry na pianinieoraz wydatki na rozrywki i wypoczynek. Sąd Okręgowy uwzględnił równieżfakt, że małoletniaK.żyła dotychczas na wysokim poziomie. Odnośniemożliwości majątkowych i zarobkowych powoda Sąd Okręgowy wskazał, żepowód prowadzi działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwakredytowego, sporządzania biznesplanów oraz wniosków unijnych o dotacje.W roku 2013 osiągnął z tego tytułu dochód w wysokości 41.896,55 zł brutto,a w pierwszym kwartale 2014 r. osiągnął stratę, przy przychodzie wwysokości 7.000 zł. Nadto powód od lipca 2013 roku do końca 2013 r. pełniłfunkcję wiceprezesa(...) Centrum (...)wT.,
osiągając z tego tytułu dochód w wysokości 18.600 zł. Powód podał, żeprzyczyną jego rezygnacji z tej funkcji była chęć poświęcenia czasu córce ichorej mamie, gdyż pracę w(...) Centrum (...)wykonywał popołudniami i wieczorami. Obecnie utrzymuje się z oszczędnościoraz z osiąganych przez jego partnerkę dochodów. Powyższe świadczy owysokich możliwościach majątkowych i zarobkowych powoda. Równieżokoliczność, że powód przeznacza na utrzymanie dwudziestoletniego synakwotę 1.500 zł, tj. tyle samo co pozwana, świadczy o dobrej sytuacjifinansowej powoda. Małoletnia córka stron powinna mieść zatem zapewnionystandard życia podobny do starszego brata. Końcowo Sąd Okręgowy zwróciłuwagę, że powód sam wniósł o zasądzenie od niego na rzecz małoletniej córkistron alimentów w kwocie 1.500 zł miesięcznie i zadeklarował, że jest wstanie uiszczać taką kwotę.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł powód, zaskarżając je wczęści w jakiej zobowiązuje powoda do łożenia na utrzymanie córki ponadkwotę 900 zł miesięcznie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że:

a
koszty utrzymania małoletniej córki powoda wynoszą nie mniej niż 2.700 zł miesięcznie, podczas gdy ze względu na potrzebydziesięcioletniego dziecka jest to kwota znacznie zawyżona;

b
powód prawie nie partycypuje w kosztach utrzymania córki, jegowkład finansowy polega na kupowaniu córce prezentów i opłacaniuposiłków w szkole, podczas gdy powód łoży ok. 900 zł nautrzymanie córki.

c
powód posiada wysokie możliwości zarobkowe, których niewykorzystuje, podczas gdy prowadzona przez niego działalnośćgospodarcza obecnie przynosi straty oraz podczas gdy dochodypozwanej są znacznie większe.

d
powód przeznacza kwotę 1.500 zł na utrzymanie syna wK.,co świadczy o jego dobrej kondycji finansowej, podczas gdy obecnie,w związku z utratą zatrudnienia w Centrum Stomatologicznym

powód przeznacza na ten cel jedynie ok 1.000 zł, a kosztyutrzymania uczącego się syna są o ponad 1.200 zł wyższe niż córki.

2
naruszenie następujących przepisów prawa procesowego:

a
art. 7301par 3 k.p.c.w zw. zart. 753 k.p.c.poprzez udzieleniezabezpieczenia bez uwzględnienia rzeczywistych możliwościzarobkowych i majątkowych powoda oraz w kwocie przekraczającejusprawiedliwione potrzeby córki stron;

b
art. 753 k.p.c.poprzez przyjęcie, że istnieje uzasadniony celzabezpieczenia, jakim jest zapewnienie córce stron środków nazaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, podczas gdy córkażyje na wysokim poziomie, gdyż w szczególności powód dobrowolniepartycypuje w kosztach jej utrzymania;

Na tych podstawach powód wniósł o zmianę zaskarżonegopostanowienia i oddalenie wniosku pozwanej o udzielenie zabezpieczeniaponad kwotę 900 zł.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przyjęta kwota 2.700 zł tytułemkosztów utrzymania córki stron jest zawyżona, gdyż za zbędne należy uznaćcoroczne kupno nowych mebli do pokoju córki i comiesięczną wizytę ufryzjera. Nie został również uwzględniony fakt, że częste kontakty powoda zcórką powodują, że powód ponosi koszty jej utrzymania w szczególności naprezenty, obiady, kino, dojazdy do szkoły, łącznie ok. 900 zł miesięcznie.Odnośnie swojej sytuacji finansowej wskazał, że ze względu na sprawowanąopiekę na chorą matką oraz swoimi dziećmi, nie jest w stanie podjąćdodatkowego zatrudnienia. Jego obecne dochody są niestałe, w dużej mierzeuzależnione od koniunktury na rynku.
W odpowiedzi na zażalenie pozwana wniosła o oddalenie zażalenia izasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.Wskazała, że ustalona przez Sad suma kosztów utrzymania małoletniej córkinie została zawyżona, gdyż dziecko żyło na wysokim poziomie, uczęszcza naliczne zajęcia dodatkowe. Zdaniem pozwanej powód celowo zrezygnował zzajmowanego stanowiska w Centrum Stomatologicznym.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Sąd Okręgowy zabezpieczył roszczenie o alimenty na rzecz małoletniej
córki stron na podstawieart. 753 § 1 k.p.c.w zw. zart. 730 § 1 k.p.c.iart.730 i § 1 k.p.c.
Zaznaczenia wymaga, iż zakres świadczeń alimentacyjnych z jednejstrony jest uzależniony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, a zdrugiej od możliwości majątkowych i zarobkowych zobowiązanego, przyuwzględnieniu dotychczasowego poziomu życia rodziny, jaką strony przezswój związek założyły (art. 135 k.r.o.iart. 27 k.r.o.w zw. zart. 23 k.r.o.).
Podkreślenia wymaga, że wprawdzie o zakresie obowiązkualimentacyjnego decydują w każdym wypadku usprawiedliwione potrzebyuprawnionego (art. 135 k.r.o.), jednakże rodzaj i rozmiar tych potrzeb jestuzależniony od cech osoby uprawnionej oraz od splotu okoliczności natuiyspołecznej i gospodarczej, w których osoba uprawniona się znajduje. Przyocenie, które z potrzeb uprawnionego powinny być uznane na potrzebyusprawiedliwione, należy z jednej strony brać pod uwagę możliwościzobowiązanego, z drugiej zaś zakres i rodzaj potrzeb. Jakkolwiek dzieckomusi mieć zapewnione podstawowe warunki egzystencji w postaciwyżywienia zapewniającego jego prawidłowy rozwój fizyczny, stosowną dowieku odzież czy środki na ochronę zdrowia, to jednak standard, wedlektórego potrzeby te powinny być zaspokajane, zależy już tylko od zamożności

i
przyjętego przez zobowiązanego modelu konsumpcji oraz dotychczasowegopoziomu życia rodziny. Zgodnie z utrwaloną w orzecznictwie zasadą, dziecimają prawo do równej stopy życiowej z rodzicami, i to zarówno wtedy, gdyżyją z nimi wspólnie, jak i wtedy, gdy żyją oddzielnie. Oznacza to, że rodzicepowinni zapewnić dziecku warunki materialne odpowiadające tym, w jakichżyją sami, z drugiej zaś strony prowadzi do wniosku, że rodzice nie sąobowiązani do alimentowania dziecka wedle wyższego standardu niż ten,który odnosi się do ich własnych potrzeb.

Sąd I instancji, wydając zaskarżone postanowienie, nie zakwestionowałtwierdzenia pozwanej odnośnie rozmiaru usprawiedliwionych potrzebmałoletniej córki stron na kwotę ok. 2.700 zł. Uwzględniając dotychczasowymateriał dowodowy i twierdzenia stron, zarzuty zażalenia w ocenie SąduApelacyjnego podana przez pozwaną kwota 2.700 zł kosztów utrzymaniaurodzonej w(...)r. córki stron jest kwotą zbyt wysoką. Pozwana na
obecnym etapie postępowania nie uprawdopodobniła, iż usprawiedliwionekoszty utrzymania niespełna dziesięcioletniej córki wynoszą 2.700 złmiesięcznie. Wskazane przez nią w zestawieniu załączonym do pozwu kwotybudzą wątpliwości, między innymi wysokość wydatków na komitetrodzicielski po 10 zł miesięcznie, Internet po 55 zł miesięcznie, wydatki naubrania 200 zł miesięcznie, komputer 1.100 zł co trzy lata , płyty muzyczne35 zł miesięcznie, fryzjer 50 zł miesięcznie, coroczne malowanie iwyposażenie pokoju kwotą 600 zł, wyposażenie pokoju co trzy lata kwotą

1.700
zł, koncerty 40 zł kwartalnie. Mając na względzie regulacjeart. 27wzw. zart. 23 k.p.c.i zasadę zachowania równej stopy życiowej członkówrodziny usprawiedliwionych kosztów utrzymania małoletniej córki stronnależy materialną sytuację dziewięcioletniejK.porównać do sytuacjimaterialnej dwudziestoletniego syna stron, który mieszka i studiuje wK.. Strony wspólnie alimentują dorosłego syna, który ze względu nastudia nie potrafi jeszcze samodzielnie się utrzymać, kwotą po 1.500 złmiesięcznie, łącznie 3.000 zł miesięcznie, czym zaspokajają jegousprawiedliwione potrzeby, w tym ok. 600 zł na utrzymanie mieszkania ok.700 zł na prywatne studia. Z powyższego wynika, że na pozostałe kosztyutrzymania musi wystarczyć mu kwota 1.700 zł. W związku z tym, że powódw zażaleniu wskazał, że ze względu na obniżenie dochodów, od tej chwilialimentuje syna kwotą 1.000 zł miesięcznie, z pewnością łączny „budżet”,jaki syn stron ma do swojej dyspozycji na własne utrzymanie jest mniejszy okwotę 500 zł i wynosi łącznie ok. 2.500 zł. Z powyższych względówniepodobna zatem uznać w świetle zasady zachowania równej stopy życiowejczłonków rodziny, by usprawiedliwione koszty utrzymania każdego zrodzeństwa, którego różnica wieku wynosi ponad 10 lat miały zostaćokreślone na zbliżonym poziomie kwotowym, zwłaszcza, że starszy zrodzeństwa ponosi zdecydowanie wyższe koszty edukacyjne oraz utrzymaniawłasnego mieszkania. Zatem różnica wieku dzieci stron, różne miejsca ichzamieszkania (środowisko), powodują, że przyznanie im zbliżonej nominalniekwoty na własne utrzymanie (2.500-2.700 zł) spowoduje, że starsze zrodzeństwa będzie w stanie zaspokajać swoje usprawiedliwione kosztyutrzymania w mniejszym stopniu niż młodsze, co w konsekwencji powoduje,

że starsze z rodzeństwa żyje na obiektywnie niższym poziomie niż młodsze.Zasady doświadczenia życiowego, uzasadniają twierdzenie, że kosztyutrzymania dwudziestoletniego, niepracującego studenta, studiującego pozamiejscem zamieszkania są zdecydowanie wyższe niż koszty niespełnadziesięciolatka, które mieszka wraz z rodzicem, co wynika z różnicdotyczących rozwoju fizycznego ale także potrzeb społecznych, kulturowych,osobistych, edukacyjnych. Aby zatem wyrównać stopę życiową członkówrodziny, należy uznać, że usprawiedliwione koszty utrzymania małoletniej naobecnym etapie jej rozwoju kształtują się w kwocie ok. 2.000 zł miesięcznie, zczego powód powinien łożyć 1.200 zł miesięcznie, gdyż leży to w jegomożliwościach zarobkowych i majątkowych. Pomimo utraty pracy w CentrumStomatologicznym, na dowód czego przedłożył odpis z KRS spółki na dzień10 czerwca 2014 r. z którego wynika, że nie pełni już funkcji w zarządzie, wocenie Sądu Apelacyjnego jest w stanie wypełniać swój obowiązekalimentacyjny względem córki. Nie mogą zmienić tego stwierdzeniaargumenty powoda o tym, że w pierwszych miesiącach uzyskał niewielkieprzychody z prowadzonej działalności gospodarczej. Przedstawione na tąokoliczność dochody dotyczą jedynie krótkiego wycinka czasowego roku2014, gdy tymczasem z przedłożonej deklaracji podatkowej za cały 2013 r.wynika, że dochody z działalności gospodarczej wyniósł 36.296 zł. Poza tymobniżenie obowiązku alimentacyjnego spowodowałoby przerzucenie napozwaną większość kosztów utrzymania córki. Wskazać bowiem należy, żecórka stron mieszka wspólnie z pozwaną i to ona na co dzień dba o jejutrzymanie i wychowanie czym częściowo realizuje swój obowiązekalimentacyjny. W tym stanie rzeczy powód powinien w większym stopniu niżpozwana przyczyniać się finansowo do utrzymania małoletniej.
W odniesieniu do twierdzeń pozwanego o zaspakajaniu materialnychpotrzeb córki, zauważyć trzeba, że dobrowolne partycypowanie w częścikosztów utrzymania i wychowania dzieci nie ma wpływu na określenietakiego obowiązku obowiązanego do płacenia alimentów, ponieważ winien onbyć określony w sposób skonkretyzowany, dający pewność otrzymania przezuprawnionego stałych i stosownych dla danych warunków, środkówmaterialnych, niezależnie od dobrych bądź nie, woli u upodobań powoda
obowiązanego do alimentacji.
W konsekwencji Sąd Apelacyjny przyjął, że obecny zakresusprawiedliwionych potrzeb małoletniej córki oraz zasada zachowania równejstopy życiowej członków rodziny, stron uzasadnia weryfikację kwotyświadczenia alimentacyjnego, przyznanego w zaskarżonym postanowieniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 386 § 1k.p.c. w zw. zart. 397 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżone postanowienie, a wpozostałym zakresie zażalenie oddalił na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397§ 2 k.p.c.