Sąd Rejonowy w Oleśnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 140/10
Data wyroku: 2014-04-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Barbara Polak
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 kc

Sygn. akt I Ns 140/10

POSTANOWIENIE
Dnia, 14 kwietnia 2014r.

Sąd Rejonowy w Oleśnicy I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący:SSR Barbara Polak
Protokolant: Grażyna Janiszyn
Po rozpoznaniu w dniu 07 kwietnia 2014r.
na rozprawie
przy udziale stron:
wnioskodawca:W. J.
uczestnicy postępowania:L. S.,I. K.,E. M.,J. C.,J. G.,Z. S. (1),H. S. (1),M. B.,M. Ż.,A. C.,S. S.,A. K. (1),R. G.,M. K.,M. L.,G. S.,T. S.
o zasiedzenie

postanawia

I
stwierdzić, iż wnioskodawcaW. J.nabył z dniem 31 grudnia 1987 r. przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości rolnych, położonych w gminieD., obrębP.dla których Sąd Rejonowy w Oleśnicy prowadzi KW nr(...);

II
ustalić, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Z./:
1. kal. 21 dni
2. odpis dor.:
- Urząd Skarbowy
- Starostwo Powiatowe
- Wydział V Kw
14 kwietnia 2014r.

Sygn. akt I Ns 140/10

UZASADNIENIE
W toczącej się przed tutejszym Sądem sprawie o sygn. akt I Ns 78/08, wnioskodawca –W. J., wniósł o stwierdzenie nabycia przez niego poprzez zasiedzenie własności nieruchomości położonych w gminieD., obrębP.działek o nr: 22,43,590,675,551,532.
W uzasadnieniu swojego wniosku podał, iż będąc następcą prawnym po swoim ojcuE. J. (1)prowadził gospodarstwo rolne. W skład tego gospodarstwa wchodziły wyżej wymienione nieruchomości, których właścicielem byłJ. S.. Wnioskodawca twierdził także, że nieruchomości te po śmierci właściciela były użytkowane przez pewien czas przez Spółdzielnię Kółek Rolniczych wP., a następnie od 1967 r. przez ojca wnioskodawcy, który uprawiał te działki i ponosił wszelkie ciężary z nimi związane, a po którym całe przedsiębiorstwo przyjął wnioskodawca.
Uczestnicy postępowaniaZ. S. (2),I. K.,Z. S. (1),J. C.,M. B.,M. M.,E. M.,A. C.- pismem z dnia 27.06.2008 r. wnieśli o oddalenie wniosku.
Uczestnicy postępowaniaA. C.,S. S.iA. K. (2), pismem z dnia 01.08.2008 r. również wnieśli o oddalenie wniosku, podnosząc, iż wnioskodawca wskazał inne numery działek niż opisane wksiędze wieczystej nr (...). W uzasadnieniu swojego stanowiska uczestnicy postępowania wskazali również, że ojciec wnioskodawcy nie użytkował przedmiotowych gruntów od 1967 r., albowiem w 1963 r. r. – na okres do 1974 r. – zostały one przejęte w zagospodarowanie przez Powiatową Radę Narodową wT., a dodatkowo w 1979 r. Naczelnik Gminy wD.złożył wniosek o przeprowadzenie postępowania spadkowego. Uczestnicy podnieśli również, iż wnioskodawca dopiero od 1996 r. zachowywał się jak właściciel na spornym gruncie albowiem dopiero od tego roku opłacał podatek rolny od tych gruntów.
Jeden z uczestników postępowania –H. S. (2)zgodził się z wnioskiem.
Dnia 08.04.2009 r. Sąd Rejonowy w Oleśnicy wydał postanowienie w niniejszej sprawie, którym stwierdził, iż wnioskodawca –W. J.z dniem 31.12.1987 r. nabył przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości rolnych położonych we wsiP., gminaD., dla których Sąd Rejonowy w Oleśnicy prowadziksięgę wieczystą nr (...)(k. 126).
Od postanowienia tego uczestnicy postępowania:A. C.,S. S.iA. K. (1)wnieśli apelację, w której zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenieart. 172 k.c.polegające na przyjęciu przez Sąd krótszych terminów zasiedzenia oraz błędną jego wykładnię, a także naruszenie przepisów prawa procesowego przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz poprzez niewłaściwe zastosowanieart. 217 k.p.c.polegające na pominięciu wniosku dowodowego uczestnika postępowania (k. 138).
W wyniku apelacji Sąd Okręgowy we Wrocławiu II Wydział Cywilny Odwoławczy postanowieniem, z dnia 12.01.2010r. uchylił zaskarżone postanowienie, znosząc postępowanie prowadzone w sprawie od dnia 06.08.2008 r. i przekazał sprawę tutejszemu Sądowi do ponownego rozpoznania (k. 221). W uzasadnieniu wyżej wymienionego postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, iż rozstrzygnięcie to oparł na fakcie, że na termin rozprawy z dnia 06.08.2008 r. nie została wezwana jedna z uczestniczek postępowania –M. K.(k. 223 – 227).
Sąd Rejonowy w Oleśnicy ponownie rozpoznał sprawę pod nową sygnaturą akt - I Ns 140/10.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy zmarł uczestnik postępowaniaZ. S. (2), w którego miejsce, jako uczestnicy postępowania, wstąpili spadkobiercyT. S.iG. S.(k. 338 i 349). W trakcie niniejszego postępowania zmarł także jego uczestnikW. G., którego miejsce jako uczestnicy postępowania zajęli:J. G.,M. K.iR. G.(k. 405). W stosunku do uczestniczki postępowaniaR. W.postępowanie zostało umorzone(k. 513).

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono n a s t ę p u j ą c y s t a n f a k t y c z n y :

Właścicielem gospodarstwa rolnego, dla którego Sąd Rejonowy w Oleśnicy prowadziksięgę wieczystą nr (...), położonego w miejscowościP.byłJ. S., który zmarł w dniu 29.12.1957 r. Po jego śmierci jego spadkobiercy opuścili wyżej wymienione gospodarstwo rolne a ziemia należąca doJ. S.została na wniosek spadkobierców przejęta w zagospodarowanie na okres do 1974 r. Przejęcie to nastąpiło decyzją Powiatowej Rady Narodowej wT..
/dowód:
akt nadania nr 3675 – k. 466;
wniosek o przyznanie prawa własności nieruchomości rolnej – k. 468 – 469;
oświadczenie z dnia 04.02.1948 r. – k. 470;
orzeczenie o wyznaczeniu nabywcy gospodarstwa rolnego z dnia 03.02.1948 r. – k. 471 – 472;
wypis z rejestru gruntu – k. 73 akta sprawy I Ns 78/08 w zał.;
odpis zksięgi wieczystej nr (...)– k. 72 akta sprawy I Ns 78/08 w zał.;
odpis aktu zgonu J.S.– k. 74 akta sprawy I Ns 78/08 w zał.;

Grunty po przejęciu do roku 1976 użytkowane były przez Spółdzielnię Kółek Rolniczych ((...)), a następnie zostały przejęte w użytkowanie przez ojca wnioskodawcyE. J. (1), który uprawiał je jako część swojego gospodarstwa rolnego.

/dowód:
podanie z dnia 28.02.1963 r. – k. 455;
oświadczenieH. S. (1)z dnia 21.09.1979 r. – k. 440;
decyzja Wydziału Rolnictwa i Lesnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wT.z dnia 07.08.1963 r. – k. 453 – 454;

WnioskodawcaW. J., przejął gospodarstwo rolne ojca –E. J. (1)w 1979 r. wraz z działkami należącymi wcześniej doJ. S.do chwili obecnej opłaca za tę nieruchomość podatek rolny.
/dowód:
oświadczenieW. J.– wykaz nieruchomości – k. 425;
decyzja na podatek rolny z dnia 15.02.2007r. – k. 426;
decyzja na podatek rolny z dnia 06.02.2006 r. – k. 428;
decyzja na podatek rolny z dnia 25.02.2008 r. – k. 430;
decyzja na podatek rolny z dnia 15.02.2005 r. – k. 432;
decyzja z dnia 06.05.2004 r. – k. 433;
nakaz płatniczy z dnia 20.02.2003 r. – k. 435;
nakaz płatniczy z dnia 18.02.2002 r. – k. 436;
nakaz płatniczy z dnia 16.02.2001r. – k. 437;
zeznania świadkaE. J.– k. 533;
zeznania świadkaJ. L.– k. 497;

W 2008 r. zmienione zostały oznaczenia działek wksiędze wieczystej nr (...)z numerów: 128/2, 302, 339/2, 341, 358 na - odpowiednio: 22, 43, 532, 551, 590 i 657.
/dowód:
odpisksięgi wieczystej nr (...)– k. 438;

Sąd zważył co następuje:

Wniosek o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości rolnej po ponownym rozpoznaniu sprawy należało uwzględnić.
Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, iż zasiedzenie jest szczególnym sposobem nabycia własności. Instytucja zasiedzenia służy korygowaniu długotrwałej rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym a sprzecznym z nim stanem prawnym, poprzez sankcjonowanie długotrwałego stanu posiadania niepopartego tytułem prawnym.
W aktualnym brzmieniuart. 172 § 1 kcstanowi, iż posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. Przepis ten w § 2 stanowi, że po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Pamiętać należało, iż takie brzmienie w/w przepisu wprowadzoneustawą z dnia 28.07.1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny(Dz. U. Nr 55, poz. 321), obowiązuje od dnia 01.10.1990 r., a nowela ta wydłużyła okresy zasiedzenia. Jeżeli jednak zasiedzenie miałoby nastąpić przed tą datą, zastosowanie mają krótsze, bo 10-letnie i 20-letnie okresy posiadania, przewidziane wart. 172 kcw brzmieniu obowiązującym przed tą datą (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10.01.1991 r., III CZP 74/90, OSNCP 1991, z. 7, poz. 83, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 02.09.1993 r., II CRN 89/93, LEX nr 110583).
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, ze względu na fakt objęcia gruntów będących jej przedmiotem w posiadanie przezE. J. (1)w 1976 r., zastosowanie miałart. 172 § 1 kcw brzmieniu obowiązującym do 1990 r. Tak więc aby mogło nastąpić w niniejszej sprawie zasiedzenie wskazanej przez wnioskodawczynię we wniosku nieruchomości lub jej części, musiałyby zostać spełnione łącznie następujące przesłanki ustawowe: samoistne posiadanie nieruchomości, a od chwili objęcia nieruchomości w posiadanie w 1976 r. musiałoby upłynąć 10 lat, przy posiadaniu w dobrej wierze lub 20 lat przy posiadaniu w złej wierze.
Rozważając zasadność wniosku należało ustalić wystąpienie wszystkich przesłanek zasiedzenia. Co do pierwszej z nich wyjaśnić należy, że posiadaczem samoistnym jest ten, który traktuje siebie jak właściciela i włada rzeczą jak właściciel. Zasiedzenie jest więc możliwe tylko na rzecz osoby, która przed upływem okresu wymaganego do zasiedzenia nie była właścicielem na skutek innych zdarzeń (zob. postanowienie SNz 26.06.2002r., III CKN 1144/00, LEX nr 75256).
Sąd oparł ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie na zeznaniach świadków oraz w oparciu o dokumenty przedstawione przez strony, w tym nakazy płatnicze podatku rolnego realizowane przez wnioskodawcę, dokumenty dotyczące zmiany numeracji działek oraz poświadczające przekazanie przedmiotowych działek spółdzielni kółek rolniczych
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca a wcześniej jego ojciec od 1976 r. wykonywał władztwo nad sporną nieruchomością obejmującądziałki nr: (...), dysponował nią w sposób charakterystyczny dla osób posiadających prawo własności tzn.: uprawiał je, pobierał pożytki i inne przychody, opłacała podatki, traktował w kontaktach z osobami trzecimi jak przedmiot własności. Ustalając datę objęcia przedmiotowych gruntów w posiadanie Sąd oparł się przede wszystkim na zeznaniach świadka i ojca wnioskodawcy. Opłacanie przez wnioskodawcę podatku rolnego, w ocenie Sądu wskazywało jednoznacznie, iż wnioskodawca sporne grunty użytkował w dobrej wierze, zwłaszcza, że uczestnicy postępowania, aż do czasu złożenia wniosku o zasiedzenie nie byli zainteresowaniu odzyskaniem posiadania gruntów stanowiącą własnośćJ. S.. W tych okolicznościach, uznać należało, iż nie sprzeciwiali się oni użytkowaniu tych gruntów przez wnioskodawcę.
Co do sposobu w jaki wnioskodawca i jego ojciec uprawiali sporne grunty to należało uznać, iż zarównoE. J. (1)jak i wnioskodawca zachowywali się jak właściciele albowiem odprowadzali należne podatki rolne, uprawiali ziemię i pobierali z niej pożytki.

Biorąc powyższe pod uwagę uwzględniając jednocześnie, iż wnioskodawca działał w dobrej wierze, Sąd na podstawieart. 172 k.c., w zw. zart. 176 § 1 k.c.orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia, określając datę zasiedzenia na dzień 31.12.1987 r. Datę tę określono w taki sposób ze względu na to, iż wnioskodawca nie potrafił podać jej dokładnie wskazał jedynie na rok 1976 i w związku z tym Sąd uznał, iż termin zasiedzenia należało obliczyć od dnia 01.01.1977 r.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 kpc.