Sąd Okręgowy w Elblągu
V Wydział Cywilny Rodzinny
Sygnatura akt: V Ca 215/13
Data wyroku: 2014-02-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Pietrzak, do Piotr Dzieża, Małgorzata Milkiewicz
Słowa kluczowe: Alimenty
Teza: zmiana orzeczenia alimentacyjnego

Sygn. akt V Ca 215/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 lutego 2014 roku
Sąd Okręgowy w Elblągu V Wydział Cywilny Rodzinny
w składzie:
Przewodniczący:  SSO Jolanta Pietrzak
Sędziowie: SO Małgorzata Milkiewicz /spr./
SR del. do SO Piotr Dzieża
Protokolant: st. sekr. sąd. Sylwia Szulc
po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r.
na rozprawie
sprawy z powództwa małoletniegoK. P.zastąpionego przez matkęP. S. (1)
przeciwkoA. P.
o alimenty
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu
z dnia 15 listopada 2013r., w sprawie III RC 400/13

I
zmienia zaskarżony wyrok w części uwzględniającej powództwo (pkt I wyroku) w ten sposób, że w miejsce alimentów w kwocie 300 złotych miesięcznie zasądza od pozwanegoA. P.na rzecz małoletniegoK. P.alimenty w kwocie 400 (czterysta) złotych miesięcznie,

II
oddala apelację w pozostałej części.

VCa 215/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Elblągu z dnia 15 listopada 13r. zasądził od pozwanegoA. P.alimenty po 300złotych miesięcznie poczynając od 1 września 2013r. , płatne do 5 każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w przypadku zwłoki w płatności którejkolwiek z rat płatne do rąk przedstawicielki ustawowej. Oddalił powództwo w pozostałym zakresie . Sąd odstąpił od obciążenia pozwanego kosztami procesu i wyrokowi w części zasądzającej alimenty nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
P. S. (1), przedstawicielka ustawowa małoletniego powodaK. P.wniosła o zasądzenie od pozwanegoA. P.alimentów w kwocie po 800 zł miesięcznie począwszy od dnia 01 września 2013 roku płatnych do 05-tego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w terminie płatności którejkolwiek z rat. Domagała się również zasądzenia kwoty po 500 zł miesięcznie począwszy od 01 lutego 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r. tytułem wyrównania kwoty alimentacyjnej ponieważ pozwany w tym okresie dawał na rzecz dziecka po 300 zł miesięcznie. Żądanie uzasadniła , tym , że wyłącznie jej matka pracuje i wszystkie pieniądze przeznacza na utrzymanie członków rodziny.
PozwanyA. P.uznał powództwo do kwoty 300 zł miesięcznie a w pozostałym zakresie wniósł o oddalenie powództwa . Wskazał, iż od lutego 2013 r. nie mieszka z synem i jego matką, bowiem został wyrzucony z mieszkania. Stwierdził, iż osiąga co miesiąc dochód w wysokości 1.300 zł brutto i po odliczeniu wszystkich składek jest to kwota 800 zł netto. Podniósł, iż kwota 300 zł miesięcznie została ustalona pomiędzy nim a matką dziecka.
Orzeczenie Sądu Rejonowego było wynikiem następujących ustaleń i wniosków:
Małoletni ma obecnie(...)życia i zamieszkuje wraz ze swoją matkęP. S. (1)i babcią .P. S. (1)nie pracuje, jest studentką II roku w P.W.Sz.Z. wE.na kierunku(...). Są to studia stacjonarne, podczas nieobecności matki zajmuje się nim opiekunka za 500 zł miesięcznie. Jedynym dochodem matki małoletniego są alimenty w kwocie 400zł. Babcia małoletniego powoda osiąga wynagrodzenie w kwocie około 2.218 zł., pokrywa wszystkie koszty utrzymania mieszkania , czynsz średnio 323 zł. telefon , media, spłaca kredyt hipoteczny. Na utrzymaniu ma jeszcze córkęP. S. (2)studentkę naAkademii (...)wG., która otrzymuje alimenty w kwocie 500 zł miesięcznie.
Do lutego 2013 r. rodzice małoletniego zamieszkiwali wspólnie w mieszkaniuA. S.. Z kwoty 3.000 zł będącej w dyspozycji pozwanego , jaką otrzymał małoletni powód z okazji prezentów pieniężnych na chrzciny, pozwany oddał matce dziecka 1.200 zł., przy rozstaniu rodzice małoletniego powoda zawarli ustalili kwotę alimentów w wysokości 300 zł miesięcznie.
Pozwany od lutego 2013 r. do maja 2013 r. pozostawał bez pracy ,wcześniej pracował jako kurier przesyłek bez umowy o pracę za kwotę około 2.000 zł. netto. Ponieważ nie znalazł innej pracy , własna działalność nie powiodła się , od maja 13r. ponownie pracuje dla poprzedniego pracodawcy w ramach tzw. samo zatrudnienia i osiąga zarobki w kwocie 1.300 zł miesięcznie . Z tej kwoty opłaca ZUS, podatek , daje pewna kwotę na swoje utrzymanie rodzicom. Pozwany nie posiada wyuczonego zawodu , ma on wykształcenie gimnazjalne.
Sąd Rejonowy w oparciu o powyższe ustalenia doszedł do wniosku , że pozwany nie jest w stanie płacić więcej niż 300złotych miesięcznie. Dał wiarę zeznaniom pozwanego iż nie posiada większych możliwości zarobkowych i jego zeznania w tym zakresie są racjonalne i wiarygodne. Sąd podkreślił , że pozwany ma jedynie wykształcenie gimnazjalne i rzeczywiście opisywane przez niego okoliczności ponownego zatrudnienia są wiarygodne , na co złożył stosowne dokumenty. Również uznał , że wbrew twierdzeniom matki małoletniego powoda, pozwany jest jeszcze młodym człowiekiem (ma aktualnie(...)lat) i w związku z tym nie może mieć dużego doświadczenia zawodowego.
Mimo tego , że przedstawicielka ustawowa jest studentką , to przede wszystkim ona opiekuje się synem , jednak aktualna sytuacja pozwanego nie pozwoliła sądowi I instancji na zasądzenie wyższych alimentów ponad uznane .
W pkt II Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie.
Apelację złożyła w imieniu małoletniego matka dziecka , wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpatrzenie sprawy ponownie pod kątem dokładnej oceny potrzeb małoletniego i jej sytuacji materialnej lub zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie wyższych alimentów .
Przedstawicielka ustawowa zarzuciła Sądowi , że nie wziął pod uwagę wystarczająco jej sytuacji rodzinnej i materialnej , natomiast w większości oparł się na uzasadnieniu dlaczego pozwany nie jest w stanie płacić wyższych kwot na dziecko.
Jej zdaniem pozwany pozostawał bez pracy ze swojego wyboru, obecnie pracuje w większym zakresie niż podaje i osiąga wyższe dochody . Zarzuciła danie wiary twierdzeniom pozwanego , że pomaga swoim rodzicom poprzez prace remontowe i pomoc przy prowadzeniu kiosku warzywnego, ponieważ zawsze utrzymywał , że nie ma na nic więcej czasu.
Nie zgodziła się z twierdzeniem Sądu, że pozwany jest jeszcze młodym człowiekiem ma(...)lat i w związku z tym nie może mieć dużego doświadczenia zawodowego, a pracuje już prawie od 10 lat.
Uzasadnienie apelacji zawiera również stwierdzenie , że ojciec nie zajmuje i nie interesuje w ogóle dzieckiem , uczynił to dopiero po otrzymaniu wezwania na rozprawę alimentacyjną.
Ponadto apelująca opisała wydatki jej matki , która z kwoty około 2200złotych ponosi wszystkie koszty i na życie jej , matki i drugiej siostry i po dokonaniu wszystkich opłat zostaje około 100złotych na osobę, bez 300zł. otrzymywanych na małoletniego powoda.P. S. (1)stwierdziła , że pragnie skończyć studia by zapewnić dziecku i sobie lepszą przyszłość a obowiązek utrzymania dziecka nie powinien spoczywać w tym wypadku na babci tylko na ojcu.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Zdaniem Sądu Okręgowego ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd I instancji , w zakresie możliwości płacenia alimentów tylko w kwocie 300złotych miesięcznie przez pozwanego nie zasługuje na akceptację w pełnym zakresie.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie. Sąd Okręgowy podziela te ustalenia, przyjmując je za własne, bez konieczności ponownego ich przytoczenia. Zarówno przedstawicielka ustawowa jak i pozwany nie negowali tych ustaleń w toku procesu.
Sytuacja materialna wyżej wymienionych nie była w większości sporna , bowiem matka małoletniego nie ma żadnych innych dochodów poza otrzymywanymi alimentami od ojca i de facto korzysta razem z małoletnim powodem z pomocy swojej matki. Odnośnie pozwanego faktycznie pracuje w ramach samozatrudnienia i wykonuje usługi dla poprzedniego pracodawcy , lecz obecnie osiąga mniejsze wynagrodzenie.
Także rozstrzygnięcie oparte było na właściwych podstawach prawnych.
Sąd Okręgowy nie podzielił jednak wszystkich rozważań i wniosków Sądu I instancji, co skutkowało zmianą zaskarżonego orzeczenia w części i podwyższeniem alimentów do kwoty po 400złotych miesięcznie na rzecz małoletniego powoda.
Przed oceną zarzutów zgłoszonych w apelacji Sąd Okręgowy wskazuje , że Sąd I instancji w motywach pisemnych wydanego orzeczenia w ogóle nie przedstawił usprawiedliwionych potrzeb małoletniego powoda. Poza stwierdzeniem , że dziecko ma(...)oraz koszty opiekunki wynoszą 500zlotych brak jest jakichkolwiek informacji o ponoszonych innych wydatkach na dziecko.
W toku rozprawy apelacyjnej przedstawicielka wskazała, oprócz kosztów opiekunki, na wydatki na pampersy , mleko , środki higieniczne , na co w całości przeznacza alimenty w kwocie 300złotych. Natomiast brak jej środków na wszystkie inne wydatki związane z wyżywieniem , ubraniem i innymi potrzebami dziecka.
W realiach niniejszej sprawy należy podkreślić , że małoletniP.w kwietniu dopiero będzie miał(...)lata , zatem konieczny jest wydatek na opiekunkę do dziecka , gdy matka jest na zajęciach.
Bezspornym jest , że oboje rodzice są zobowiązani do utrzymania dziecka w całości. Matka swój obowiązek wypełnia w większości przez czynności opiekuńcze , zatem jej wkład materialny powinien być mniejszy niż pozwanego.
Sąd Okręgowy w tym zakresie podzielił zarzut apelacji , że ojciec po wyprowadzeniu się nie zajmował się synem , nie dążył do kontaktów , jego wkład w osobistą opiekę był w zasadzie żaden.
Również rację ma skarżąca twierdząc , że pozwany został nadmiernie usprawiedliwiony dodatkowymi obowiązkami jak pomoc swoim rodzicom, których w rzeczywistości nie świadczy w takim zakresie .
Sąd Okręgowy także podziela jej stanowisko , że przyjęcie przez Sąd iż pozwany jest młodym człowiekiem , mając(...)lat i tym samym nie ma doświadczenia zawodowego jest niesłuszne.
W ocenie Sądu Okręgowego pozwany jest już dojrzałym mężczyzną , pracującym od wielu lat i obecnie ma przede wszystkim obowiązek i możliwość podjęcia takiej pracy aby zaspokoić podstawowe potrzeby syna.
A. P.pracował od wielu lat , osiągał stosunkowo dobre wynagrodzenie, pogorszenie jego sytuacji zarobkowej należy uznać za stan przejściowy . Sąd Okręgowy doszedł do wniosku , że również z obecnego wynagrodzenia jest w stanie płacić o 100 złotych wyższe alimenty na rzecz syna.
Natomiast nie można czynić zarzutu matce ,P. S. (1)skoro studiuje stacjonarnie i osiąga dobre wyniki, żeby przerwała naukę , gdyż faktycznie w większości ona zaspokaja potrzeby materialne dziecka przy pomocy swojej matki i wypełnia obowiązek alimentacyjny przez osobistą opiekę .
MałoletniK.nie ma jeszcze(...)lat wymaga całkowitej opieki i decyzja o konieczności opłacania opiekunki przez kilka godzin dziennie jest całkowicie usprawiedliwiona.
Sąd II instancji nie kwestionuje , że koszty utrzymania dziecka są znaczne , jednak żądanie 800złotych miesięcznie uznał za wygórowane. Przede wszystkim należy wskazać , że dziecko ma prawo żyć na takiej samej stopie życiowej jak jego rodzice , a bezspornym jest w niniejszej sprawie , że żaden z nich nie ma wyłącznie na swoje utrzymanie 800 złotych miesięcznie. Również przedstawicielka ustawowa nie była w stanie wykazać , że ponosi koszty utrzymania syna w wysokości 800złotych miesięcznie.
Zakres świadczeń alimentacyjnych jest podwójnie zależny, z jednej strony wyznaczają go usprawiedliwione potrzeby uprawnionego, a z drugiej zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego. W ocenie Sądu Okręgowego pozwany, ze swojego dochodu może płacić wyższe alimenty.
Analizując powyższe ,Sąd podzielił częściowo zarzut apelującej, że 300 złotych miesięcznie jest za małą kwotą na potrzeby dziecka , nawet na opłacenie kosztów utrzymania opiekunki oraz , że matka nie ma aktualnie możliwości podjęcia pracy .
Mając powyższe na uwadze , Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 kpczmienił częściowo zaskarżony wyrok w ten sposób , że w miejsce alimentów 300 złotych zasądził od pozwanego na rzecz małoletniegoK.alimenty w podwyższonej wysokości 400 złotych miesięcznie płatne na tych samych warunkach a w pozostałej części oddalił apelację na podstawieart. 385kpc.