Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 9/14
Data wyroku: 2014-02-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Dariusz Mazurek, Kazimierz Rusin, Marek Klimczak
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 745 § 1 kpc
Teza: Brak prawomocnego postanowienia Komornika ustalającego wysokość kosztów postępowania  zabezpieczającego, nie stanowi przeszkody do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zabezpieczającym.

Sygn. akt I ACz 9/14

POSTANOWIENIE

Dnia 14 lutego 2014 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący:SSA Marek Klimczak (spr.)
Sędziowie:SA Kazimierz Rusin
SA Dariusz Mazurek

po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaCentrum Handlowego (...)J. K., W.(...) Spółki Jawnejz siedzibą wP.
przeciwko(...) Spółce z o.o.z siedzibą wP.
o zapłatę
na skutek zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie VI Wydziału Gospodarczego z dnia 25 listopada 2013 r. sygn. akt IV Gc 146/13 w przedmiocie wniosku powoda o zasądzenie kosztów postępowania zabezpieczającego
p o s t a n a w i a:

    z m i e n i ćzaskarżone postanowienie w punkcie 2 poprzez zasądzenie od pozwanego(...) Spółki z o.o.z/s wP.na rzecz powodaCentrum Handlowego (...)J. K.,(...)z/s wP.kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset złotych) tytułem kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu zabezpieczającym.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2013 r. (sygn. akt I GC 146/13) Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 6083,80 zł tytułem kosztów postępowania zabezpieczającego, oddalając wniosek w pozostałej części co do kosztów zastępstwa procesowego (k. 212). W uzasadnieniu powołał się naart. 745 § 1 k.p.c., uznając, że wniosek co do kosztów zastępstwa procesowego nie został przez powoda uzasadniony, gdyż pomimo wezwania, powód nie podał czy i kiedy uprawomocniło się postanowienie dotyczące kosztów zastępstwa procesowego z dnia 19 kwietnia 2013r.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł powód (k. 217). Wniósł o zmianę pkt 2 postanowienia Sądu Okręgowego poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1800 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu zabezpieczającym. Uzasadniając swoje stanowisko powód wskazał, że rozstrzygnięcie o kosztach wykonania zabezpieczenia wydaje sąd, tym samym powód udowodnił wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie powoda zasługiwało na uwzględnienie.
Według przepisuart. 745 § 1 k.p.c., o kosztach postępowania zabezpieczającego sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, a o kosztach postępowania zabezpieczającego później powstałych rozstrzyga na wniosek strony sąd, który udzielił zabezpieczenia.
Trafnie zarzuca skarżący, iż u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legło błędne założenie, iż komornik jest uprawniony do rozstrzygania o kosztach zastępstwa procesowego pełnomocnika w postępowaniu zabezpieczającym.
W piśmiennictwie wyrażono pogląd, który Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie podziela, że komornik w postępowaniu zabezpieczającym pełni wyłącznie funkcje pomocnicze (techniczne), polegające na wykonaniu postanowienia sądu. Tym samym jest on władny co najwyżej ustalić koszty „wykonania zabezpieczenia”, które można utożsamiać wyłącznie z kosztami należnymi komornikowi, tj. opłatą oraz wydatkami. Natomiast ustalenie poniesionych przez stronę w postępowaniu zabezpieczającym kosztów należy wyłącznie do sądu udzielającego zabezpieczenia.
Za powyższym stanowiskiem przemawia treśćart. 745 § 1 k.p.c.Zwrot ten nie może być rozumiany inaczej, jak przekazanie do wyłącznej kompetencji sądu ustalenia zasady odpowiedzialności za koszty postępowania zabezpieczającego oraz ustalenia ich wysokości, w kontekście zasady kosztów niezbędnych i celowych do dochodzenia praw i celowej obrony. Przyjęcie tezy, że komornik ustala wysokość należnego stronie zwrotu poniesionych przez nią kosztów, w tym wynagrodzenia reprezentującego stronę pełnomocnika, a sąd „rozstrzyga”, która ze stron ma to wynagrodzenie ponieść, pozostaje w sprzeczności z istotą rozstrzygania o kosztach postępowania. Przy takim założeniu nie sposób twierdzić, że to sąd rozstrzygnął o kosztach, skoro rozstrzygnięcie o zasadzie kosztów niezbędnych i celowych w istocie zostało wydane przez komornika, który ustalił wysokość poniesionych przez stronę kosztów, w tym wynagrodzenia reprezentującego stronę pełnomocnika. W takim wypadku sąd, przy rozstrzygnięciu o kosztach, nie miałby możliwości weryfikacji wysokości ustalonych przez komornika kosztów.
Uprawnienie do ustalenia zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika reprezentującego stronę w postępowaniu zabezpieczającym nie może wynikać także z treściart. 770 k.p.c., zgodnie z którym dłużnik powinien zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji. Zakres stosowania przez komornika przepisów o postępowaniu egzekucyjnym został wyznaczony wart. 743 § 1 k.p.c.Zgodnie z tym przepisem, jeśli postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia podlega wykonaniu w drodze egzekucji, do wykonania zabezpieczenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu egzekucyjnym. Ustalenia zakresu odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym do wykonania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia należy dokonywać przez pryzmat charakteru postępowania oraz roli komornika w tym postępowaniu. Przy takim oznaczeniu zakresu stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, komornik nie jest uprawniony do ustalania wysokości kosztów poniesionych przez stronę w postępowaniu w przedmiocie wykonania zabezpieczenia, w tym wynagrodzenia pełnomocnika strony, ponieważ czynność ta nie służy wykonaniu zabezpieczenia. Nadtoart. 770 k.p.c.przyznaje komornikowi kompetencje do rozstrzygnięcia o kosztach tylko takiego postępowania, którego prowadzenie do niego należy. Przez prowadzenie postępowania należy rozumieć wykonywanie funkcji głównego organu postępowania, a nie organu pomocniczego. Komornik w postępowaniu zabezpieczającym, jak wskazano powyżej, jest organem pomocniczym, który to postępowanie jedynie prowadzi, w związku z czym brak jest podstaw do tego, by ustalał on koszty poniesione przez stronę w postępowaniu zabezpieczającym.
W świetle powyższego uznać należało, że brak prawomocnego postanowienia komornika, ustalającego wysokość kosztów postępowania zabezpieczającego, nie stanowił przeszkody do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów pełnomocnika w postępowaniu zabezpieczającym.
W niniejszej sprawie powód wystąpił z wnioskiem o dokonanie zabezpieczenia na podstawie nakazu zapłaty z dnia 10 kwietnia 2013 roku, sygn. akt: VI GNc 158/13. W tym czasie komornik na wniosek wierzyciela podejmował czynności w celu zabezpieczenia roszczenia. W świetle powyższego uzasadnione jest przyznanie pełnomocnikowi powoda wynagrodzenia za czynności podjęte w celu zabezpieczenia roszczenia, wynikającego z w/w nakazu zapłaty.
W świetle powyższego Sąd Apelacyjny uznał, iż w sprawie zachodziły podstawy do uwzględnienia wniosku powoda o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu zabezpieczającym stosownie do treściart. 745 § 1 k.p.c.
Regulujące wysokość należnego powodowi wynagrodzeniarozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. Nr 163, poz. 1349), nie określa wysokości wynagrodzenia za prowadzenie sprawy w postępowaniu zabezpieczającym. W takim też wypadku, zgodnie z treścią § 5 w/w rozporządzenia, wysokość stawek minimalnych ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. W niniejszej sprawie najbardziej zbliżone są stawki za prowadzenie spraw egzekucyjnych, co uzasadnia odpowiednie zastosowanie stawek minimalnych, przewidzianych w § 10 ust. 1 pkt 7 w/w rozporządzenia, tj. 25% stawki minimalnej - za prowadzenie spraw egzekucyjnych innego rodzaju niż egzekucja z nieruchomości.
Powód wnioskował o zabezpieczenie należności głównej w wysokości 201 407,57 zł wraz z odsetkami ustawowymi i kosztami procesu w wysokości 9725,00 zł. W tych okolicznościach należne skarżącemu wynagrodzenie za prowadzenie postępowania zabezpieczającego powinno wynosić 1800,00 zł, tj. 25% ze stawki minimalnej, określonej w § 6 pkt 6 w/w rozporządzenia (7200,00 zł).
Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c., w sposób opisany w sentencji.