Sąd Okręgowy w Łomży
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 155/14
Data wyroku: 2014-07-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Włodzimierz Wójcicki, joanna rawa, wiesława kozikowska
Słowa kluczowe: Uzgodnienie Treści Księgi Wieczystej Z Rzeczywistym Stanem Prawnym
Podstawa prawna: ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Sygn. akt I Ca 155/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Łomży I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

Włodzimierz Wójcicki /spr./

Sędziowie:

wiesława kozikowska
joanna rawa

Protokolant:

katarzyna milewska

po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2014r.
na rozprawie
sprawy z powództwaGminy M.Z.
przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Starostę(...)oraz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
na skutek apelacji Skarbu Państwa – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad
od wyroku Sądu Rejonowego w Zambrowie
z dnia 8 maja 2014r. sygn. akt I C 415/13
apelację oddala.
Sygn. akt I Ca 155/14

UZASADNIENIE
W pozwie, złożonym przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Starostę(...)oraz przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad,Gmina M.Z.wniosła o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie w dziale II w podrubryce 2.2.2ksiąg wieczystych nr (...), prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Zambrowie, wszystkich wpisów i wpisanie w podrubryce 2.2.3 jako właścicielaGminę M.Z., jak też o zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że wykreślenie w w/w księgach wieczystych Skarbu Państwa jako właściciela, Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad jako zarządcy trwałego i wpisanie jako właścicielaGminy M.Z.stanowi potwierdzenie własnościulicy (...)z mocy prawa.
W złożonej odpowiedzi na pozew, Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę(...)wZ.uznał powództwo w całości oraz wniósł o obciążenie powoda i Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział wB.kosztami postępowania według norm przepisanych.
Natomiast, pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Poniósł, że fragmentulicy (...)stanowić będzie przebiegdrogi krajowej nr (...)po zaliczeniu go do dróg krajowych w trybie Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, a dopóki takie rozporządzenie nie będzie wydane, niedopuszczalne jest uwzględnienie żądania strony powodowej.
Wyrokiem z 8 maja 2014 roku, sygn. akt I C 415/13 Sąd Rejonowy w Zambrowie Wydział I Cywilny w pkt I uzgodnił treśćksięgi wieczystej numer (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Zambrowie dla działki oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)położonej wZ.przyulicy (...)z rzeczywistym stanem prawnym poprzez dokonanie w dziale II księgi wieczystej w miejsce istniejących wpisów wpisu prawa własności na rzeczGminy M.Z., w pkt II uzgodnił treśćksięgi wieczystej numer (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Zambrowie dla nieruchomości składającej się z działek oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)położonej wZ.przyulicy (...)z rzeczywistym stanem prawnym poprzez dokonanie w dziale II księgi wieczystej w miejsce istniejących wpisów wpisu prawa własności na rzeczGminy M.Z., w pkt III uzgodnił treśćksięgi wieczystej numer (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Zambrowie dla nieruchomości składającej się z działek oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)położonej wZ.z rzeczywistym stanem prawnym poprzez dokonanie w dziale II księgi wieczystej w miejsce istniejących wpisów wpisu prawa własności na rzeczGminy M.Z., w pkt IV zasądził od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz powódkiGminy M.Z.kwotę 100 000 złotych tytułem zwrotu opłaty od pozwu.
Sąd Rejonowy ustalił, żedecyzją nr (...)z dnia 20 kwietnia 2009 r. Wojewoda(...)zatwierdził projekt budowlany i udzielił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad OddziałB.pozwolenia na budowę obwodnicyZ.iW.w ciągudrogi krajowej nr (...)w lokalizacji od km 575+550 do km 586+620 i w ciągudrogi krajowej nr (...)w lokalizacji od km 164+600 do km 169+452 wraz z przebudową i budową niezbędnych urządzeń. Decyzją z dnia 2.10.2012 r. znak(...).(...).SA (...)Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wB.pozwolenia na użytkowaniedrogi ekspresowej (...). Decyzją z 2.10.2012r., znak(...).(...).SA Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wB.pozwolenia na użytkowaniedrogi krajowej nr (...)na odcinku od km 164+600 do km 168+650.Decyzją nr (...)Wojewoda(...)wygasiłdecyzję (...)w części dotyczącej budowydrogi krajowej nr (...)na odcinku od km 168+650 do km 169+452, a więc na odcinku od nowopowstałego ronda w kierunku południowym do istniejącejdrogi krajowej nr (...), a dalej dodrogi krajowej nr (...). Sąd Rejonowy w Zambrowie prowadzi księgi wieczyste o numerach:(...)dla nieruchomości położonej wZ.przyulicy (...)oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)o pow. 0,0183 ha;(...)dla nieruchomości położonej wZ.przyulicy (...)składającej się z działek oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)o łącznej powierzchni 0,0619 ha;(...)dla nieruchomości położonej wZ., składającej z działek oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)o łącznej powierzchni 14,3127 ha. W dziale II KW nr(...)znajduje się zapis - właściciel Skarb Państwa w trwałym zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, natomiast w działach II-ichKW (...)orazKW (...)znajdują się zapisy - właściciel Skarb Państwa w trwałym zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Oznakowanie drogowe, ani rzeczywisty ruch pojazdów na terenie miastaZ.nie odpowiadają przebiegowidrogi krajowej nr (...), wynikającemu z obowiązujących przepisów prawa.
Sąd Rejonowy zważył, że po wybudowaniudrogi ekspresowej (...)i oddaniu jej do użytku, dotychczasowadroga krajowa nr (...)na terenie miastaZ.z mocy prawa stała się drogą gminną, stanowiącą własnośćGminy M.Z.. Tym samym, wygasł też z mocy prawa trwały zarząd(...). W odniesieniu doulic (...)wZ., ale również fragmentu dawnejdrogi krajowej nr (...)biegnącego w stronęB.i w stronęW., aż do miejsc styku z nowo wybudowaną obwodnicą, zostały spełnione warunki określone w przepisieart. 10 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych(T. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 260).Działka (...)stanowiulicę (...), adroga krajowa nr (...)biegnieulicą (...)doul. (...), a późniejulicą (...)(odulicy (...)). Okoliczność, że skrzyżowanie to dotyczy drogi gminnej (ulicy (...)) orazdrogi krajowej nr (...)(ulica (...)) powoduje, iż wykonywanie czynności, o których mowa w art. 25 ustawy o drogach publicznych należy do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, co jednakże nie oznacza, iż podmiot ten uzyskuje z tego tytułu jakiekolwiek uprawnienia właścicielskie w stosunku dodziałki nr (...).
Apelację od powyższego wyroku Sądu I instancji złożył pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, zaskarżając go w części co do punktu III w zakresie odnoszącym się do działki oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)oraz punktu IV wyroku. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił przede wszystkim naruszenie prawa materialnego tj.art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece(T. j.: Dz. U. z 2013 poz. 707 z późn. zm.) w związku zart. 10 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych(T. j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.). Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części tj. w zakresie punktu III i punktu IV i w związku z tym o oddalenie powództwa co do działki oznaczonej nr geodezyjnym(...)oraz wobec uwzględnienia powództwa co do pozostałych działek wskazanych w punkcie III wyroku, wniósł o odłączenie tych działek, tj.działki nr (...),działki nr (...),działki nr (...),działki nr (...),działki nr (...),działki nr (...),działki nr (...),działki nr (...),działki nr (...),działki nr (...)zksięgi wieczystej KW nr (...)i założenie dla tych działek nowej księgi wieczystej oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, jak również o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Zambrowie do ponownego rozpoznania w tym zakresie z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach instancji odwoławczej, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na apelację strona powodowaGmina M.Z.wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego jako bezzasadna podlegała oddaleniu w całości.
Sąd Okręgowy ustalił, że działka onumerze geodezyjnym (...)powstała z podziałudziałki o nr (...)na mocy decyzji Burmistrza MiastaZ.z dnia 04.10.2013 r., Nr GP.(...).(...)(aktaksięgi wieczystej o numerze (...)). Zgodnie z załącznikiem nr 10 do obowiązującegoRozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubelskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, mazowieckim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim, zachodniopomorskim(Dz. U. z 2010 r., Nr 59, poz. 371) obszar, stanowiący działkę oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)jako częśćulicy (...)wZ., znajdował się w ciągudrogi krajowej nr (...). W pozostałym zakresie Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji oraz przyjął je za własne.
Sąd Okręgowy, na mocy w/w rozporządzenia, stwierdził, żedroga krajowa nr (...)na obszarze miastaZ.przebiegałaulicami (...), adroga krajowa nr (...)ulicami (...). Sąd Rejonowy słusznie zauważył, że po wybudowaniudrogi ekspresowej (...)i oddaniu jej do użytkowania, dotychczasowadroga krajowa nr (...)na terenie miastaZ., a więc idziałka o nr (...), stała się z mocy prawa drogą gminną, która stanowi własnośćGminy M.Z., jak również, że spowodowało to wygaśnięcie z mocy prawa trwałego zarządu(...). W okolicznościach niniejszej sprawy miał bowiem zastosowanie, jako lex specialis, przepis zart. 10 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych(T. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260, w skrócie u.d.p.), mówiący, że odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej. Przepisart. 10 ust. 5u.d.p. wyraża zasadę nabywania ex lege przez gminę własności dróg należących dotychczas do Skarbu Państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego. Każdorazowe zastąpienie odcinka drogi należącego do innego podmiotu niż gmina odcinkiem nowym wiąże się z zaliczeniem odcinka zastąpionego do kategorii dróg gminnych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24.10.2012r, sygn. akt II SA/Gd 479/12, LEX nr 1227381).
Pozbawienie dotychczasowej kategorii i zaliczenie do nowej następuje z chwilą oddania nowo wybudowanego odcinka drogi do użytku, co w okolicznościach niniejszej sprawy nastąpiło decyzją z dnia 2 października 2012 roku, znak(...)(...).SA, którą(...)Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wB.pozwolenia na użytkowaniedrogi ekspresowej (...). Przepisyustawy o drogach publicznychnie zawierają definicji legalnej pojęcia "nowo wybudowanego odcinka drogi". Niemniej jednak należy przyjąć za w pełni słuszne stanowisko prezentowane w orzecznictwie, zgodnie z którym "za nowo wybudowany odcinek drogi w rozumieniuart. 10 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznychnależy uznać jedynie taki, który spełnia wymagania techniczno-funkcjonalne określone w przepisachrozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie(Dz. U. Nr 43, poz. 430)" (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2008 r., IV SA/Wa 260/08, LEX nr 527700, R. Strachowska, Komentarz do art. 10 ustawy o drogach publicznych, Komentarz ABC 2012).
Sąd Okręgowy nie podzielił również pozostałych zarzutów i twierdzeń zawartych w złożonej apelacji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawieart. 385 k.p.c.