Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 249/14
Data wyroku: 2014-08-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Podwójniak
Słowa kluczowe: Ubezpieczenie
Podstawa prawna: ART. 5 KC

Sygn. akt I Ca 249/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 sierpnia 2014 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Iwona Podwójniak
po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 roku w Sieradzu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...) SAdziałającej przez Oddział w Polsce z siedzibą wW.
przeciwkoL. K.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 9 maja 2014 roku sygn. akt I C 22/14

1
oddala apelację,

2
nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanego w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I Ca 249/14

UZASADNIENIE
Powódka(...) S.A.działająca przez Oddział w Polsce z siedzibąwW.wniosła powództwo przeciwkoL. K.o zapłatę kwoty 589,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 30 czerwca 2010 roku do dnia zapłaty tytułem nieuiszczonej składki ubezpieczenia posiadaczy pojazdów mechanicznych OC, żądając ponadto zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Wyrokiem z dnia 9 maja 2014 roku, w sprawie sygn. akt I C 22/14, Sąd Rejonowy w Wieluniu oddalił powództwo i zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 197,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Powyższy wyrok zapadł w oparciu o ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny, który Sąd Okręgowy podzielił i przyjął za własny, a którego istotne elementy przedstawiają się następująco.

Właścicielem samochodu osobowegoR.L.onr rej. (...), który był ubezpieczony z tytułu OC w okresie od dnia 25 czerwca 2009 roku do dnia 24 czerwca 2010 roku w pozwanej firmie, byłaK. K.. Ubezpieczającym był pozwany. Pozwany wypowiedział w/w umowę w piśmie z dnia 22 czerwca 2010 roku, które powódka otrzymała w dniu 29 czerwca 2010 roku. W okresie od dnia 25 czerwca 2010 roku do dnia 24 czerwca 2010 roku oraz w okresie od dnia 25 czerwca 2011 roku do dnia 24 czerwca 2012 rokuK. K.płaciła składkę OCfirmie (...). Powódka w piśmie z dnia 29 czerwca 2009 roku poinformowała pozwanego o zawarciu umowy na kolejne 12 miesięcy wobec braku powiadomienia o wypowiedzeniu. Po zastrzeżeniach pozwanego powódka poinformowała, że nie ma możliwości rozwiązania umowy.
W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd pierwszej instancji rozstrzygając kwestię zasadności roszczenia powódki wskazał, że żądanie strony powodowej jest sprzecznez zasadami współżycia społecznego, jest nadużyciem prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) zważywszy na jedynie kilkudniowe opóźnienie pozwanego w dokonaniu wypowiedzenia umowy ubezpieczenia, przy jednoczesnym wypełnieniu przez właściciela pojazdu obowiązku ubezpieczenia pojazdu mechanicznego od odpowiedzialności cywilnej (zawarł umowę ubezpieczenia w(...), a także zważywszy na cel ustawodawcy - jakim jest dążenie do zawierania umów obowiązkowych OC i jednocześnie unikanie podwójnego ubezpieczenia. Sąd w uzasadnieniu wskazał na przepisyart. 28 ust 1 a ustawy z dnia 22 maja 2003 r.o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym oraz Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych( Dz. U. z 2003r., Nr 124, poz. 1152z późn. zm.) po nowelizacji, które nakładają na ubezpieczyciela ustawowy obowiązek dostarczenia informacji ubezpieczonym o przedłużeniu dotychczasowych umów ubezpieczenia dla posiadaczy pojazdów mechanicznych OC w terminie nie późniejszym niż przed upływem 14 dni przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC została zawarta oraz ustawowy obowiązek dostarczenia dokumentu ubezpieczeniaw terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy. Co prawda, jak wskazuje Sąd, przepisy te nie mają zastosowania do niniejszej sprawy, gdyż w przedmiotowym stanie faktycznym nie obowiązywały znowelizowane przepisy powyższej ustawy, to pomimo tego można stwierdzić, że ustawa jeszcze w brzmieniu obowiązującym w przedmiotowej sprawie miała również taki sam cel jakiemu przyświecały wprowadzone przez legislatora zmiany, mające na celu wyeliminowanie podwójnych umów ubezpieczenia.
W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji uznał, że roszczenie strony powodowej jako niezgodne z zasadami współżycia społecznego, a co za tym idzie zmierzające do nadużycia prawa, i dlatego podlegało oddaleniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.
Apelację od powyższego rozstrzygniecie wywiodła strona powodowa, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, mające wpływ na jego wynik, a mianowicie:

1
art. 6 k.c.orazart. 233 § 1 k.p.c.przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, skutkiem czego Sąd I instancji oparł orzeczenie na ustaleniach niezgodnych ze stanem faktycznym;

2
art. 224 § 1 k.p.c.poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy umożliwiające należyte rozstrzygnięcie.

Wskazując na powyższe pełnomocnik strony powodowej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 589,00 złz odsetkami ustawowymi od dnia 30 czerwca 2010 roku do dnia zapłaty.
W odpowiedzi na apelację pełnomocnik pozwanego wniósł o jej oddalenie i orzeczenie o kosztach postępowania według norm prawem przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest nieuzasadniona. Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy są prawidłowe, zgodne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W związku z tym Sąd Okręgowy za podstawę swoich rozważań przyjął ustalenia Sądu pierwszej instancji, czyniąc je ustaleniami własnymi.
Nietrafiony jest zarzut apelacji naruszenia przepisówart. 6 k.c.w zw. zart. 233 k.p.c.orazart. 224 § 1 k.p.c.poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowegoi brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wskazać bowiem należy, że w części ustaleń faktycznych Sąd Rejonowy przytoczył wyłącznie fakty, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron, zaś ocena zasadności żądania strony powodowej jest wynikiem wykładni przepisów prawa i przyporządkowania treści wskazanych w uzasadnieniu wyroku norm prawnych do okoliczności stanu faktycznego. Zatem sposób postawienia zarzutu apelacyjnego nie jest prawidłowy, skoro strona powodowa polemizuje z oceną prawną żądania.
Biorąc pod uwagę uzasadnienie apelacji Sąd Okręgowy uznał, że zamiarem skarżącego było zarzucenie Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą jego wykładnię i zastosowanie w przedmiotowej sprawieart. 5 k.c.Ale i tak postawiony zarzut nie zmienia oceny Sądu Okręgowego o niezasadności apelacji.
Zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym oraz Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ( Dz. U. z 2003 r., Nr 124, poz. 1152 z późn. zm.)w sprawach nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisyKodeksu cywilnego. Stosownie zaś do treściart. 5 k.c.nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Sąd Okręgowy podziela pogląd wyrażonyw wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2009 r., IV CSK 290/09 (niepubl.), żeart. 5 k.c.ma na celu zapobieganie stosowaniu prawa w sposób, który prowadzi do wywarcia skutków niemoralnych, albo rozmijających się zasadniczo z założeniem jego ustanowienia. Ma przy tym rację Sąd pierwszej instancji, iżratio legisunormowania zawarto wart. 28 ust. 1jest dążenie do zapewnienia nieprzerwanej umowy ubezpieczeniowej. W przedmiotowej zaś sprawie pozwany wywiązał się z obowiązku ubezpieczenia pojazdu mechanicznego od odpowiedzialności cywilnej i zawarł umowę z innym ubezpieczycielem. Nadto słusznie zauważył Sąd Rejonowy, że pozostawanie pod reżimem dwóch jednakowych przedmiotowo umów ubezpieczania jest sprzeczne z celami wyżej wymienionej ustawy. Prawidłowość takiego rozumowania potwierdza brzmienie ustępu 1a i 1b art. 28 wprowadzonego do ustawyustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw(Dz.U.205,poz. 1210). Nadto celem ustawy o obowiązkowych ubezpieczeniach jest udzielanie ochrony poszkodowanym w razie wyrządzenia szkody przez ubezpieczonego, w zamian za co ubezpieczony płaci określoną składkę. W przedmiotowej zaś sprawie strona powodowa nie wykazała, aby zaistniała potrzeba udzielania ochrony w zakresie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej pozwanego, tym samym zaś składka, zapłaty której domaga się strona powodowa byłaby nienależna i słusznie Sąd Rejonowy uznał, że roszczenie to jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego.
Marginalnie wskazać należy, iż nie ma racji skarżący twierdząc, że o zasadności jego roszczenia przesądza fakt, że wypowiedzenie umowy przez pozwanego wpłynęło do powoda dzień po terminie. Stosownie bowiem do treściart. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r.o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychw brzmieniu obowiązującym w dniu zawarcia przedmiotowej umowy - zawiadomienia i oświadczenia, które w związku z umową ubezpieczenia obowiązkowego są składane przez strony tej umowy, powinny być sporządzane na piśmie i doręczane za potwierdzeniem odbioru lub przesyłane listem poleconym. Wbrew odmiennemu przekonaniu skarżącego z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, iż ustawodawca zrównał w skutkach potwierdzenie odbioru przez ubezpieczyciela otrzymania pisma klienta z nadaniem przez tego ostatniego listu poleconego. Gdyby bowiem to nie samo nadanie listu poleconego, a jego otrzymanie przez ubezpieczyciela miało decydować o zachowaniu terminu przewidzianego w tej ustawie, to nie miałoby żadnego sensu ograniczenie ustawowe, iż pismo winno być wysłane listem poleconym. Mogłoby być wysłane w jakikolwiek sposób, skoro i tak decydowałaby data jego wpływu do zakładu ubezpieczeń. Ustawodawca nie określił wprost w przepisach omawianej ustawy (co czyni w innych przepisach np. wart. 817 § 1 k.c.), że decydujący jest moment otrzymania zawiadomienia (oświadczenia) przez ubezpieczyciela. Skoro w ustawie tej brak jest zapisu, iż nowa umowa zostaje zawarta, jeżeli zakład ubezpieczeń nie otrzyma najpóźniej na dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, powiadomienia o wypowiedzeniu umowy, uznać trzeba, iż wystarczające jest wysłanie w ustawowo zakreślonym terminie, listem poleconym, zawiadomienia o wypowiedzeniu umowy. W przedmiotowej sprawie pozwany nie udowodnił jednak, iż przesyłkę wysłał listem poleconym dlatego, też Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że doszło do prolongacji dotychczasowej umowy ubezpieczenia. Co jednak w sytuacji, gdy pojazd pozwanego został skutecznie ubezpieczony w innym zakładzie, a wypowiedzenie umowy dotarło dzień po terminie czyni roszczenie powoda niezgodnymz zasadami współżycia społecznego i nie może podlegać ochronie.
Podsumowując powyższe rozważania Sąd Okręgowy uznał apelację strony powodowej za pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych i dlatego na zasadzieart. 385 k.p.c.podlegała ona oddaleniu..
O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto na podstawieart. 102 k.p.c.uznając – zważywszy podstawę oddalenia powództwa – za nieuprawnione obciążanie strony powodowej kosztami zastępstwa procesowego pozwanego.