Sąd Okręgowy w Lublinie
XI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: XI Ka 546/14
Data wyroku: 2014-09-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Ewa Bogusz-Patyra, Sławomir Kaczor, Elżbieta Kowalska
Słowa kluczowe: Postępowanie Odwoławcze
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk

Sygn. akt XI Ka 546/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 września 2014 roku

Sąd Okręgowy w Lublinie XI Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący SSO Sławomir Kaczor (spr.)
Sędziowie SO Elżbieta Kowalska
SO Ewa Bogusz- Patyra
Protokolant Małgorzata Dubiel
przy udziale Prokuratora Urszuli Komor
po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 roku
sprawyM. A.
oskarżonego zart. 177 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych
od wyroku Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim
z dnia 18 lutego 2014 roku    sygn. akt II K 904/13

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelacje za oczywiście bezzasadne;

II
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa za postępowanie odwoławcze 600 (sześćset) złotych opłaty oraz 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu części poniesionych wydatków;

III
zwalnia oskarżycieli posiłkowych od zwrotu wydatków za postępowanie odwoławcze, ustalając że ponosi je Skarb Państwa.

XI Ka 546/14 UZASADNIENIE
M. A.został oskarżony o to, ze w dniu 1 października 2012r. wR.umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że poruszając się ciągnikiem siodłowym markiV. (...)onr rej.(...)z naczepąS.onr rej. (...)ulicą (...)w kierunku naM.nie zachował należytej ostrożności wykonując manewr skrętu w lewo na posesjęfirmy (...)i nie ustąpił pierwszeństwa prawidłowo jadącemu tą samą drogą z kierunku odM.M. K.prowadzącemu motocyklmarki K.onr rej.(...)w wyniku czego uderzył on przednim prawym amortyzatorem i wspornikiem motocykla w prawą krawędź zderzaka i pasa tylnego naczepy, czym nieumyślnie spowodował u kierującego motocyklem obrażenia ciała w postaci złamania kości czaszki na podstawie z krwawieniem podtwardówkowym w środkowym i tylnym dole czaszkowym oraz do komór mózgu, złamanie żeber prawej połowy klatki piersiowej i krwawieniem do prawej jamy opłucnowej, rozdarć i stłuczeń prawego płuca, rozdarcia wątroby, krwawienia do jamy otrzewnowej, złamania prawej kości piszczelowej, podbiegnięć krwawych i otarć naskórka w obrębie głowy, tułowia i kończyn skutkujących zgonemM. K.
tj. czyn zart.177 § 2 k.k.
Sąd Rejonowym w Radzyniu Podlaskim wyrokiem z dnia 18 lutego 2014r. uznałM. A.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, z tym że przyjął, iż oskarżony nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym i za to na mocyart.177 § 2 k.k.skazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności; na zasadzieart.69 § 1 i 2 k.k.,art.70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie tak orzeczonej kary warunkowo oskarżonemu zawiesił na okres próby 4 lat i w myślart.71 § 1 k.k.orzekł wobec niego grzywnę w liczbie 150 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych; zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 600 złotych opłaty, na rzecz oskarżycieli posiłkowychA.iA. K.3528 zł tytułem poniesionych wydatków i obciążył go wydatkami w kwocie 3533, 42 złotych.
Od wyroku tego apelacje wnieśli obrońca oskarżonego i pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych zaskarżając rozstrzygnięcie w całości.
Obrońca zaskarżył wyrok w całości zarzucając
1. obrazę przepisów postępowania tj.art.424 §1 pkt 1 k.p.k.polegającą na:
- braku oceny wszystkich przeprowadzonych dowodów tj. zeznań świadkówM. R. (1),P. K.iS. A.mimo wskazania, że zeznania te tylko w części stanowiły podstawę do poczynienia ustaleń faktycznych, a co za tym idzie nie można w oparciu o pisemne motywy wyroku ustalić w jakiej części i dlaczego zostały one zdyskwalifikowane,
- powieleniu w stanie faktycznym opisu czynu zawartego w wyroku, braku poczynienia szczegółowych, jasnych i precyzyjnych ustaleń faktycznych, w szczególności co do prawidłowości poruszania się motocyklisty, podejmowanych przez niego manewrów, poprzestanie na dwóch zdaniach opisujących zdarzenie drogowe będące przedmiotem osądu, które nie przystają do realiów sprawy,
- braku rzetelnego omówienia opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego i techniki samochodowejT. C.(pisemnej i ustnej), w szczególności odniesienia się do zarzutów jej stawianych, przepisaniu jej fragmentów i poprzestaniu na ogólnikowych, standardowych stwierdzeniach o tym, że sporządziła ją osoba, która posiada stosowną wiedzę oraz że jest pełna, jasna i wyczerpująca, przez co niemożliwe jest dokonanie kontroli instancyjnej prawidłowości orzeczenia,
2. obrazę przepisów postępowania mogącą mieć istotny wpływ na treść wyroku, tj.art.7 k.p.k.iart.201 k.p.k.polegającą na oparciu treści wyroku na opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego i techniki samochodowejT. C.(pisemnej i ustnej), mimo iż opinia ta jest niepełna i niejasna, bowiem nie uwzględnia szeregu istotnych faktów wynikających z zeznań świadkówA. Z.,Z. G.,C. Z.,M. R. (1),L. J., a w konsekwencji przyjmuje błędne założenia sprzeczne z ujawnionym w sprawie materiałem dowodowym, a także nie określa kategorycznie prędkości motocyklisty oraz tego czy zachował się prawidłowo,
3. obrazę przepisów postępowania mogącą mieć istotny wpływ na treść wyroku tj.art.167 k.p.k.,art.366 § 1 k.p.k.iart.170 k.p.k.polegająca na oddaleniu wniosku obrońcy o wywołanie kolejnej opinii z zakresu ruchu drogowego i techniki samochodowej i w konsekwencji nie wyjaśnienie podstawowych okoliczności sprawy w oparciu o pełną i jasną opinię, która winna przedstawiać – z uwzględnieniem wszelkich wynikających z materiału dowodowego sprawy wariantów, w szczególności relacji naocznych świadków zdarzenia, tzw. rozliczenia czasowo-przestrzenne wypadku, tj. jak przy każdym z wariantów, przedstawiało się wzajemne usytuowanie pojazdów które się zderzyły, jakim czasem dysponował motocyklista do wykonania tzw. manewru obronnego, jakim dystansem dysponował motocyklista na zatrzymanie, czy mógł uniknąć wypadku, z jaką prędkością się poruszał,
4. obrazę przepisów postępowania mogącą mieć istotny wpływ na treść wyroku tj.art.174 k.p.k.na skutek zaliczenia w poczet materiału dowodowego będącego podstawą do poczynienia ustaleń faktycznych zeznań świadkówM. R. (2)iJ. R.(funkcjonariuszy policji) w jakim zakresie przedstawili oni twierdzenia oskarżonegoM. A.wobec którego dokonano czynności rozpytania, co do przebiegu wypadku, w sytuacji gdy na podstawie dowodu z zeznań funkcjonariuszy policji nie wolno czynić ustaleń faktycznych, które nie znajdują potwierdzenia w wyjaśnieniach oskarżonego, albowiem jest to usankcjonowanie nieformalne przeprowadzonego dowodu z wyjaśnień, których przeprowadzenie w formie określonej przez prawo dowodowe (tzw.dowód ścisły) jest bezwzględnie wymagane jako podstawa prawna rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności karnej,
5. obrazę przepisów postępowania mogącą mieć istotny wpływ na treść wyroku tj.art.4 k.p.k.,art.7 k.p.k.poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego z przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów, sprzecznie z zasadami prawidłowego rozumowania, a także niedostateczne uwzględnienie okoliczności korzystnych dla oskarżonego manifestującą się w:
- nieuwzględnieniu szeregu istotnych faktów wynikających z zeznań świadkówA. Z.,Z. G.,C. Z.,M. R. (1),L. J.,
- pominięciu wszystkich faktów wynikających z zeznań świadkówM. R. (1),P. K.iS. A.,
6. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanego orzeczenia, przyjęty za podstawę zaskarżonego orzeczenia, a polegający na uznaniu, iż oskarżonyM. A.dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu, podczas gdy z prawidłowych ustaleń wynika, iż winą za zaistnienie przedmiotowego wypadku drogowego ponosi kierujący motocyklem.
Podnosząc powyższe zarzuty obrońca oskarżonego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radzyniu Podlaskim.
Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych zarzucił:
- mogący mieć wpływ na treść orzeczenia błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wyciągnięciu z prawidłowo ustalonych faktów błędnego wniosku co do sposobu naruszenia przez oskarżonego zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym;
- rażącą niewspółmierność kary poprzez odstąpienie od orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych
Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, iż oskarżonyM. A.umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a nadto poprzez orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres lat 2.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Uznanie apelacji obrońcy oskarżonego za oczywiście bezzasadną oraz brak wniosku od tej strony postępowania o uzasadnienie wyroku zwalnia sąd odwoławczy, z uwagi na regulacjęart.457 § 2 k.p.k., z obowiązku pisemnego odnoszenia się do argumentacji zawartej w tym środku odwoławczym.
Oczywiście bezzasadna jest również apelacja pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych.
Niezależnie od tego, iż skarżący, domagając się zmiany na niekorzyść oskarżonego poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych oraz wymierzenia w postępowaniu odwoławczym środka karnego, zdaje się nie dostrzegać regulacjiart.454 § 2 k.p.k., stwierdzić należy, iż argumentacja przytoczona na poparcie tak sformułowanych żądań jest, w realiach rozpoznawanej sprawy, całkowicie nietrafna.
Jeżeli więc Sąd Rejonowy ustalił, powołując się na zeznania funkcjonariuszy policji z którymi oskarżony rozmawiał bezpośrednio po wypadku, iż wymieniony skręcając w lewo widział nadjeżdżający z przeciwka motocykl i liczył, że zdąży przed nim wykonać manewr skrętu, to jest oczywistym, iż podjęcie decyzji o wykonaniu tego manewru było wynikiem błędnej oceny sytuacji panującej w ruchu, a w szczególności odległości zbliżającego się pojazdu i jego prędkości. Wadliwa ocena sytuacji panującej na drodze została zaś - zasadnie zresztą - zdefiniowana, w jednym z przytoczonych w apelacji judykatów, właśnie jako nieumyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa (k.264).
O umyślnym naruszeniu przez oskarżonego zasad bezpieczeństwa w ruchu można by mówić wtedy gdyby chciał on zajechać drogę motocykliście, bądź też zaniechałby obserwacji jezdni. O pierwszej z wyżej zaistniałych sytuacji w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może być mowy z przyczyn nie wymagających uzasadnienia.
Co się zaś tyczy kategorycznego podnoszenia przez skarżącego, iż oskarżony jezdni, na odcinku przed nim, nie obserwował (vide k.264v) to takie stanowisko pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią pierwszego z zarzutów, w którym autor apelacji zarzuciłwyciągnięcie z prawidłowo ustalonych faktówbłędnego wniosku co do sposobu naruszenia przez oskarżonego zasad bezpieczeństwa w ruchu. Rzecz bowiem w tym, że częścią tych właśnie faktów, przez sąd I instancji prawidłowo ustalonych, jest to, że oskarżony nie zaniechał ciążącego na nim obowiązku obserwacji jezdni.
W konsekwencji za trafną musi zostać uznana decyzja Sądu Rejonowego o odstąpieniu od orzekania wobec oskarżonego środka karnego.
Ponieważ omawiana apelacja nie została uwzględniona na uwzględnienie nie zasługuje również wniosek o zasądzenie od oskarżonego zwrotu kosztów poniesionych przez oskarżycieli posiłkowych z tytułu udziału ich pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym. W realiach sprawy niniejszej zastosowanie ma bowiem regulacjaart.633 k.p.k.w zw. zart.636 § 2 k.p.k., zgodnie z treścią której w razie nieuwzględnienia apelacji wniesionych przez co najmniej dwa uprawnione podmioty zasadą jest ponoszenie przez nich kosztów procesu. Do kosztów tych zaliczają się natomiast również wydatki uiszczone z tytułu ustanowienia pełnomocnika (art.art.616 § 1 pkt 2 k.p.k.) . Co się zaś tyczy wydatków stanowiących część kosztów sądowych, a więc poniesionych przez Skarb Państwa, zwolnienie oskarżycieli posiłkowych od ich zapłaty nastąpiło w uwzględnieniu zasad słuszności – na podstawieart.624 § 1 k.p.k.w zw. zart.634 k.p.k.