Sąd Okręgowy we Wrocławiu
XIII Wydział Cywilny Rodzinny
Sygnatura akt: XIII Ca 559/13
Data wyroku: 2014-03-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Znaińska, Beata Zientek, Alicja Spustek-Kląskała
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: art 138 kro i art 27 kro
Teza: oddala apelację

Sygn. akt XIII Ca 559/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 marca 2014 r.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu – Wydział XIII Cywilny Rodzinny
w składzie następującym:

Przewodniczący: SSO Beata Zientek
Sędziowie:SSO Alicja Spustek-Kląskała
SSO Teresa Znaińska
Protokolant: Agnieszka Fryśna

po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. we Wrocławiu
sprawy z powództwaG. R.iR. R. (1)
przeciwkoZ. R.
o podwyższenie alimentów

na skutek apelacji wniesionej przez powódkę od wyroku Sądu Rejonowego w Oleśnicy z dnia 3 października 2013 r. sygn. akt III RC 137/12;

oddala apelację.

Sygn. akt XIII Ca 559/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 3 października 2013 r. Sąd Rejonowy w Oleśnicy w sprawie o sygn. akt III RC 137/12 oddaliła powództwa.

Rozstrzygnięcie powyższe Sąd Rejonowy wydał na podstawie m.in. następujących ustaleń faktycznych:
PowódkaG. R.i pozwanyZ. R.pozostawali w związku małżeńskim w okresie od 1980 r. do 2003 r. Ze związku stron pochodzi trzech synów:Z.,M.i najmłodszyR.,urodzony w dniu (...)
Wyrokiem z dnia 13 września 2001 r. w sprawie o sygn. akt III RC 148/01 Sąd Rejonowy w Kępnie zasądził od pozwanegoZ. R.na rzecz powódkiG. R.alimenty w kwocie po 600 złotych miesięcznie, poczynając od dnia 1 kwietnia 2001 r.
Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2003 r. w sprawie o sygn. akt I C 1197/01 Sąd Okręgowy w Kaliszu rozwiązał małżeństwoG. R.iZ. R.z winyZ. R.. Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2004 r. w sprawie o sygn. akt R.III.C 61/04 Sąd Rejonowy w Oleśnicy oddalił pozewZ. R.o obniżenie alimentów na rzeczG. R.. Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2005r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił apelację powoda.
W 2001 r.G. R.prowadziła własną działalność gospodarczą, polegającą na zaopatrywaniu Aresztu Śledczego i Zakładu Karnego weW.w artykuły spożywcze. W 2003 r. i 2004 r. powódka nadal prowadziła w/w działalność jednakże nie przynosiła ona wówczas dochodów.
W 2004 r. pozwany otrzymywał emeryturę i pracował jako radca prawny wSpółdzielni (...)uzyskują łączny dochód w kwocie ponad 5.000 złotych miesięcznie.
Powódka nie pracuje, od dnia 20.06.2011r. jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Od 28.06.2012r. powódka nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych.
Powódka mieszka razem z dorosłym synemR. R. (1)i ojcemM. P.. Dom stanowi wyłączną własność powódki. Dom ma trzy poziomy.G. R.choruje na tarczycę i chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa, leczy się prywatnie u ginekologa, endokrynologa, neurologa.
Z. R.od 28 lat jest na emeryturze jako kombatant; do maja 2012r. dodatkowo pracował. W dniu 14 grudnia 2010 r. pozwany został skreślony z listy radców prawnych. Pobierana przez pozwanego emerytura wynosi 4.293,41 złotych brutto miesięcznie plus dodatki: pielęgnacyjny, kombatancki, kompensacyjny i ryczałt energetyczny.Z. R.choruje na przewlekłą niewydolność krążenia, chorobę niedokrwienną serca, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę typu II. Żona pozwanegoI. R.pracuje wInstytucie (...)wD.jako biotechnolog i zarabia około 2.800 złotych netto miesięcznie.
Postanowieniem z dnia 13.10.2005r. w sprawie o sygn. akt R.III.N.100/05 Sąd Rejonowy w Oleśnicy orzekł o przysposobieniu przezZ. R.dzieci jego żonyI. R.: córkiY.,urodz. (...)i synaO.,urodz. (...)
Przy tak ustalonym stanie faktycznym, po dokonaniu wykładni treści przepisuart. 138 kroSąd Rejonowy uznał, żepowództwoG. R.nie zasługiwało na uwzględnienie.
Ostatnie orzeczenie w przedmiocie alimentów na rzecz powódki zostało wydane w 2004 roku. W ocenie Sądu Rejonowego od tego czasu nastąpiła istotna zmiana sytuacji stron. Możliwości zarobkowe i majątkowe pozwanego uległy zmniejszeniu.
Wówczas pozwany otrzymywał emeryturę i jednocześnie wykonywał dodatkową pracę uzyskując łączny dochód w kwocie przekraczającej 5.000 złotych miesięcznie.
Obecnie pozwany utrzymuje się tylko z emerytury. Stan zdrowia pozwanego od 2009 r. znacznie się pogorszył. Pozwany nadal jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz synaR. R. (1)w kwocie 700 złotych miesięcznie. Z uwagi na przysposobienie w 2005 r. dzieci obecnej żonyI. R.z mocy prawa ciąży na pozwanym obowiązek utrzymywania uczącego się synaO. R..
Zmianie zdaniem Sądu Rejonowego uległa również sytuacjaG. R.. W 2004 r. powódka była obciążona obowiązkiem utrzymania małoletniego wówczasR. R. (1), który mieszkał razem z nią i był uczniem gimnazjum. ObecnieR. R. (1)nadal mieszka z powódką, ale jako osoba pełnoletnia może i powinien dokładać się do swojego utrzymania, mając możliwość podjęcia choćby dorywczego zatrudnienia.
Zdaniem Sądu powódkaG. R.mogłaby sama zaspokoić swoje usprawiedliwione potrzeby podejmując chociażby prace dorywcze. Powódka, choć cierpi na pewne schorzenia nie jest osobą niezdolną do pracy.
W ocenie Sądu Rejonowego pozwany nie ma możliwości majątkowych ani zarobkowych takich, które pozwoliłyby mu na uzyskiwanie wyższych dochodów i tym samym realizowanie wyższego niż dotychczas obowiązku alimentacyjnego wobec powódki.
Apelacjęod wyroku Sądu Rejonowego złożyła powódka zaskarżając go w całości i zarzucając:
1/ naruszenie przepisuart. 233 § 1 kpcpoprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów tj.:
- ustalenie stanu faktycznego na podstawie wybiórczego doboru zgromadzonego materiału dowodowego,
- całkowite pominięcie przy ustaleniu stanu faktycznego, wniosków powódki z dnia 21 maja 2013 roku na okoliczność sprawdzenia kont bankowych pozwanego i z dnia 6 września 2013 r. na okoliczność naukiO. R.,
- wybiórczą ocenę materiału dowodowego wyrażającą się pominięciem przy ocenie zasadności roszczenia powódki istotnych okoliczności wskazujących na zmiany w sytuacji materialnej i życiowej stron, jakie zaszły od czasu ostatniego orzekania alimentów, tj.:
a) faktu utraty pracy przez powódkę, znacznego pogorszenia sytuacji na rynku pracy uniemożliwiającego jej znalezienie nowego zatrudnienia,
b) dalszego polepszenia sytuacji majątkowej pozwanego przejawiającej się w zakupie przez pozwanego dwóch nowych samochodów, garażu, jak również znacznego wzrostu budżetu domowego, w którym funkcjonuje, a związanego z wysokimi zarobkami jego obecnej żony,
- sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji wywiedzenie błędnych, znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym wniosków, że od czasu ostatniego w przedmiocie alimentów zarówno po stronie powódki, jak i po stronie pozwanego nie zaszły istotne zmiany uzasadniające podwyższenie alimentów na rzecz powódki, jak również błędne przyjęcie, że kwota 600 zł odpowiada uzasadnionym potrzebom powódki oraz możliwościom zarobkowym, a przede wszystkim majątkowym pozwanego,
2/ naruszenieart. 328 § 2 kpcpoprzez niewskazanie przyczyn, dla których Sąd I Instancji pominął istotną część materiału dowodowego,
3/ naruszenieart. 138 kropoprzez jego niezastosowanie w związku z błędnym założeniem, że nie zaszły istotne zmiany uzasadniające podwyższenie alimentów na rzecz powódki, podczas gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika wniosek przeciwny,
4/art. 60 § 2 kropoprzez stwierdzenia Sądu, które są jednokierunkowe i niesprawiedliwe, usprawiedliwiające pozwanego z racji jego wieku i jego chorób, a nieadekwatne do czynów i przedstawionych dowodów.
W oparciu o powyższe zarzuty powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania za obie instancje, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na apelację powódki pozwany wniósł o jej oddalenie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja podlega oddaleniu z przyczyn nie związanych z przesłankami dotyczącymi sytuacji materialnej stron.
Alimenty na rzecz powódki w kwocie po 600 zł miesięcznie zasądzone zostały wyrokiem Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 13 września 2001 r. w sprawie o sygn. akt III RC 148/01, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 13 lutego 2002 r. sygn. akt II Ca 752/01.
Alimenty te zostały zasądzone w okresie, kiedy strony pozostawały w związku małżeńskim, a podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepisart. 27 krodotyczący zaspokajania potrzeb rodziny.
W wyroku orzekającym o rozwiązaniu małżeństwa stron tj. w wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 5 stycznia 2003 r. sygn. akt I C 1197/01 brak jest orzeczenia o alimentach na rzecz powódki.
W wyroku orzekającym rozwód o obowiązku alimentacyjnym pomiędzy małżonkami Sąd rozstrzyga w oparciu o przepisart. 60 kro.
Nie ulega wątpliwości, że pomiędzy obowiązkiem ustanowionym wart. 27 kro, a obowiązkiem alimentacyjnym określonym w przepisieart. 60 kroistnieje pewne podobieństwo, jednak o tożsamości tych obowiązków nie może być mowy; można mówić co najwyżej o „alimentacyjnym charakterze” obowiązku przyczyniania się o zaspokajania potrzeb rodziny.
Z chwilą uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód obowiązek alimentacyjny małżonków przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny (art. 27 kro) wygasa – uchw. SN z dnia 13 lipca 2011 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 39/11.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż obowiązek alimentacyjny pozwanego względem powódki orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 13 września 2001 r. w sprawie o sygn. akt III RC 148/01, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 13 lutego 2002 r. sygn. akt II Ca 752/01 wygasł, stąd też brak było podstaw do orzekania w przedmiocie jego zmiany w rozumieniuart. 138 kro.
Kierując się powyższym Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 kpcoddalił apelację powódki.