Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 3018/14
Data wyroku: 2014-10-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Leżańska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 32 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 3018/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 października 2014 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Agnieszka Leżańska
Protokolant Cezary Jarocki
po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuS. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o emeryturę
na skutek odwołaniaS. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 26 marca 2014r. sygn.(...)
oddala odwołanie.
Sygn. akt VU 3018/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 26 marca 2014 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyS. S.prawa do emerytury podnosząc, iż wnioskodawca nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że nie uwzględnił okresu zatrudnienia od 12 maja 1977 roku do 16 stycznia 1981 roku wPrzedsiębiorstwie (...)-G.na stanowisku kierowcy, gdyż brak jest dokumentów, które potwierdzałyby pracę na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, a stanowisko kierowca nie znajduje potwierdzenia w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.
W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym w dniu 7 kwietnia 2014 roku,S. S.wniósł o przyznanie żądanego prawa z uwagi na to, że praca w charakterze kierowcy była pracą w warunkach szczególnych.
Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania.
Na rozprawie w dniu 30 października 2014 roku wnioskodawca wnosił o zaliczenie do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 1977 roku do 1981 roku kiedy pracował jako kierowca samochodu ciężarowegomarki Z., a takżeN.iŻ.oraz jako kierowca samochodów osobowych.

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił, co następuje:

S. S.,urodzony w dniu (...), złożył w dniu 17 lutego 2014 roku wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Wnioskodawca był członkiem otwartego funduszu emerytalnego, ale złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, z pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.(dowód: wniosek o emeryturę - k. 1-3 akt emerytalnych).
Na dzień 1 stycznia 1999 r. skarżący udowodnił staż pracy wynoszący30 lat, 4 miesiące i 29 dni(dowód: decyzja z dnia 26 marca 2014 roku k. 25 akt emerytalnych).
Do stażu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy zaliczył wnioskodawcy12 lat i 4 miesiące,tj. okres zatrudnienia w(...)wB.od 20 stycznia 1986 roku do 31 maja 1989 roku na stanowisku operatora urządzeń nawęglania i od 1 czerwca 1989 roku do 31 grudnia 1998 roku na stanowisku montera nawęglania.(dowód: z dnia 26 marca 2014 roku k. 25 akt emerytalnych, odpowiedź na odwołanie k. 4-5 akt).
W okresie od 12 maja 1977 roku do 16 stycznia 1981 rokuS. S.był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wG.na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy.W wystawionym w dniu 39 lutego 1981 roku świadectwie wykonywania pracy wskazano, że w okresie zatrudnienia pracował na stanowisku kierowca samochodowy(dowód: świadectwo pracy z dnia 9 lutego 1981 r. k. 1 w aktach osobowych oraz k. 8-9 w aktach emerytalnych, umowa o pracę z dnia 12 maja 1977 r. k. 19 w aktach osobowych, umowa o pracę 26 maja 1977 roku k. 18 w aktach osobowych, angaże k. 17, k. 16, 14, 13, 12, 11, 10 w aktach osobowych).
Przedsiębiorstwo (...)zajmowało się produkcją betonu komórkowego oraz produkcją rur żelbetowych. Zatrudniało wówczas około 200 osób. Wnioskodawca w tym przedsiębiorstwie został zatrudniony jako kierowca samochodowy i w tym charakterze pracował do końca zatrudnienia. Do wnioskodawcy był przypisany(...). Do jego zasadniczych obowiązków należało kierowanie samochodem ciężarowym o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony –marki Z.iS.. Tym samochodemS. S.przewoził proszek aluminium, oleje, kwasy solne. Wnioskodawca jeździł również samochodem dostawczym typuŻ.(dowód: zeznania świadkaT. K.protokół rozprawy z dnia 30 października 2014 roku nagranie od minuty 6.31 do minuty 8.11, zeznania świadkaJ. K.protokół rozprawy z dnia 30 października 2014 roku nagranie od minuty 8.29 do minuty 11.20, zeznania świadkaZ. W.protokół rozprawy z dnia 30 października 2014 roku nagranie od minuty 12.40 do minuty 14.24, zeznania wnioskodawcy protokół rozprawy z dnia 30 października 2014 roku nagranie od minuty 15.20 do minuty 17.20).

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczę Społecznych ocenił i zważył, co następuje:

odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 1440 ze zm) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami,o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1(tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust. 2).
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia).
Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Należy jednak wskazać, że z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Wskazać również należy, iż brak wystawienia przez pracodawcę świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych nie stanowi przeszkody w ustaleniu, iż rzeczywiście praca taka była wykonywana.
Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu - nie budzi żadnych wątpliwości, iż wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, a w dniu(...)ukończył 60 lat. Organ rentowy uznał, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki zatrudnienia w warunkach szczególnych co najmniej przez 15 lat. Wnioskodawca twierdził zaś, że legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych, albowiem pracował w takich warunkach na stanowisku kierowcy w okresie od 12 maja 1977 roku do 16 stycznia 1981 roku wPrzedsiębiorstwie (...)wG..
Skoro wnioskodawca nie dysponował świadectwem pracy w szczególnych warunkach za sporny okres, to na nim zatem spoczywał ciężar wykazania, że taką pracę wykonywał.
Charakter pracy wnioskodawcy wPrzedsiębiorstwie (...)wG.w spornym okresie od 12 maja 1977 roku do 16 stycznia 1981 roku Sąd ustalił na podstawie zeznań świadkówT. K.,J. K.iZ. W.a także samego wnioskodawcy. Z zeznań tych wynika, że do zasadniczych obowiązków wnioskodawcy należało kierowanie samochodem ciężarowymmarki Z.a więc samochodem ciężarowym o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Samochód ten był przypisany do wnioskodawcy. W ramach swoich obowiązków przewoził surowce w postaci: proszeku glinu – aluminium, czy oleju, które wykorzystywano do produkcji betonu komórkowego. Wnioskodawca, poza kierowaniem samochodem ciężarowym, jeździł również samochodem dostawczym –Ż..
Prace, które wykonywał skarżący w w/w okresie częściowo można zaliczyć do prac kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.S. S.był bowiem kierowcą samochodu ciężarowegomarki Z., którym przewoził surowce do produkcji betonu. Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony są zaliczone do prac w szczególnych warunkach zgodnie z wykazem A działem VIII poz. 2, jednak wymagane jest by prace te były wykonywane w pełnym wymiarze czasu pracy. Jak wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego, wnioskodawca poza kierowaniem samochodem ciężarowym prowadził także samochód dostawczy typuŻ., najczęściej zastępując chorego kolegę. Powyższa okoliczność wynika jednoznacznie z treści zeznań wskazanych świadków oraz samego wnioskodawcy, który wprost wskazał na rozprawie w dniu 30 października 2014 roku, iż jeździł również takimi samochodami jak:N., czyŻ.. Ponadto nie można uznać, aby te prace miały charakter marginalny, czy sporadyczny, a więc nie rzutujący w większy sposób na główne obowiązki wnioskodawcy, jako kierowcy samochodu ciężarowego. Jak wskazał świadekJ. K., pełniący w spornym okresie funkcję zastępcy dyrektora tego przedsiębiorstwa, kierowanie tymi samochodami dostawczymi stanowiło aż 10% wszystkich obowiązków wnioskodawcy. Wobec powyższego nie sposób uznać, aby wnioskodawca w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
Należy podkreślić, że prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym jest przywilejem w stosunku do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym. Tym samym przepisy regulujące nabywanie prawa do tego szczególnego świadczenia emerytalnego muszą być interpretowane ściśle, a ustalenia dotyczące faktu wykonywania pracy w warunkach szczególnych muszą być precyzyjne i nie budzące wątpliwości. Oznacza to w niniejszej sprawie niedopuszczalność dokonywania rozszerzającej wykładni przepisów dotyczących prac kierowców samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony (wykaz A dział VIII pkt 2) przez zaliczanie do nich prac wykonywanych przez wnioskodawcę w czasie kiedy nie prowadził samochodu ciężarowegomarki Z., tylko jeździł samochodem dostawczym, którego ciężar, co jest oczywiste, jest znacznie mniejszy niż 3,5 tony.
W judykaturze ugruntowane jest stanowisko, że nie jest dopuszczalne uwzględnianie do okresów - wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu - pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymaganej do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym - innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2008 r., II UK 306/07, postanowienie Sądu Najwyższego z 16 października 2012r., I UK 287/12).
Biorąc pod uwagę, iż wnioskodawca nie spełnił podstawowego warunku, od którego zależy przyznanie prawa do emerytury, a mianowicie nie wykazał 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, należy uznać że wydana przez organ rentowy decyzja jest prawidłowa, a zatem brak podstaw do uwzględnienia odwołania.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w sentencji.