Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 8/14
Data wyroku: 2014-06-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Elżbieta Zarzecka, Piotr Prusinowski, Bohdan Bieniek
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn.akt III AUa 8/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 czerwca 2014r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Piotr Prusinowski (spr.)
Sędziowie: SA Dorota Elżbieta Zarzecka
SA Bohdan Bieniek
Protokolant:  Agnieszka Charkiewicz
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014 r. wB.
sprawy z odwołaniaR. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji wnioskodawcyR. R.
od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 listopada 2013 r. sygn. akt IV U 3079/12

oddala apelację.

Sygn akt III AUa 8/14

UZASADNIENIE
WnioskodawcaR. R.odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.z dnia 23 października 2012 r., w której odmówiono mu prawa do wcześniejszej emerytury. Twierdził, że legitymuje się wymaganym 15 letnim okresem pracy w szczególnych warunkach.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Wskazał, że brak podstaw do uznania, że wnioskodawca w tym charakterze pracował wGminnej Spółdzielni (...).
Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 5 listopada 2013 r. oddalił odwołanie.Sad ten wskazał, że w sprawie bezsporne było spełnianie przez ubezpieczonego warunków do przyznania prawa do wcześniejszej emerytury, poza wymogiem legitymowania się 15 letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. W tym zakresie organ rentowy uznał wnioskodawcy staż wynoszący 11 lat, 6 miesięcy i 28 dni. Odnośnie do spornego okresu zatrudnienia trwającego od dnia 2 stycznia 1975 r. do dnia 30 września 1982 r. wGminnej Spółdzielni (...)wG.Sąd pierwszej instancji ustalił, że ubezpieczony wykonywał obowiązki mechanika na stacji obsługi samochodów. Zajmował się głównie spawaniem samochodów. Pozostali mechanicy w liczbie 3-4 realizowali inne zadania związane z naprawą samochodów.
Kierując się poczynionymi ustaleniami Sąd pierwszej instancji odwołał się do przepisu art. 32 ust 2 i 4 oraz art. 184 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (T., j. Dz. U. z 2009, Nr 153, poz. 1227 z późn, zm.), a także § 2 ust 1 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz, Nr 8, poz. 43 z późn zm.). Uwzględniając wskazaną regulację prawną Sąd pierwszej instancji dokonał oceny w części dotyczącej posiadania przez odwołującego się 15 letniego stażu pracy w szczególnych warunkach. Zdaniem Sądu czynności wykonywane przez wnioskodawcę wGminnej Spółdzielni (...)jedynie wówczas, gdyby wykazano, że zajmował się on jedynie spawaniem. Tymczasem w realiach sprawy nie można takiej tezy postawić. Z materiału dowodowego wynika, że skarżący wykonywał zarówno prace spawacza, jak i mechanika. Sąd nie podzielił zeznań świadków, którzy relacjonowali, że wnioskodawca zajmował się wyłącznie spawaniem. Uzasadniał to tym, że odmienne wnioski wynikają z pozostałej części materiału dowodowego, a przede wszystkim z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych. Podkreślił, że wynagrodzenie wnioskodawcy było uzależnione od cennika napraw samochodów. W rezultacie, kierując się § 2 rozporządzenia RM z dnia 17 lutego 1983 r, Sąd uznał, że w sprawie nie wykazano przepracowania 15 lat w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Dlatego odwołanie oddalił.
Apelacje wniósłR. R..
Zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu błędna ocenę materiału dowodowego oraz sprzeczność ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego polegające na uznaniu, że nie występują przesłanki na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (T., j. Dz. U. z 2009, Nr 153, poz. 1227 z późn, zm.), a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz, Nr 8, poz. 43 z późn zm.) do przyznania prawa do emerytury. Ubezpieczony domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i przyznania prawa do wcześniejszej emerytury, bądź uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył:
Apelacja nie jest zasadna. Rację ma skarżący, gdy twierdzi, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie jest jednoznaczny. Prawdą jest również, że świadectwo pracy i zapisy w nim zawarte nie przekreślają możliwości wykazania wykonywania innego rodzaju pracy. Wynika to z tego, że świadectwo pracy jest wyłącznie oświadczeniem wiedzy i stanowi dokument prywatny. Nie zawiera zatem domniemania prawdziwości zawartej w niej treści. Nie można jednocześnie zaprzeczyć, że dokument ten ma znaczenie w trakcie oceny materiału dowodowego.
Sąd pierwszej instancji dysponował zeznaniami świadków, którzy potwierdzili wersję wnioskodawcy. Sprowadzała się ona do twierdzenia, że ubezpieczony wykonywał jedynie czynności związane ze spawaniem. W opozycji do tych dowodów pozostawały dokumenty. Z umów o pracę z dnia 2 stycznia 1975 r. i z dnia 16 stycznia 1976 r. wynika, że odwołującemu się powierzono obowiązki mechanika samochodowego. Szczególnie ta druga umowa ma znaczenie. Wypada bowiem odnotować, że wnioskodawca uzyskał uprawnienia do spawania (zakończył kurs) w dniu 15 grudnia 1975 r. W pozostałych dokumentach sporządzanych przezGminna Spółdzielnię (...)wG.skarżący konsekwentnie określany jest jako mechanik samochodowy. Potwierdziło to również świadectwo pracy wydane na koniec zatrudnienia.
Uwzględniając wskazaną rozbieżność wynikającą z materiału dowodowego warto wskazać, że zgłoszony w apelacji zarzut naruszenia prawa procesowego koreluje z treścią przepisuart. 233 § 1 k.p.c.Przewiduje on, że sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Oznacza to, że przepis ten jest nierozerwalnie związany z zasadą swobodnej oceny dowodów. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 stycznia 2010 r., II UK 154/09, LEX nr 583803 wskazał, że Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Taka ocena, dokonywana jest na podstawie przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego doświadczenia życiowego, a nadto winna uwzględniać wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i - ważąc ich moc oraz wiarygodność - odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 1999 r., sygn. akt II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000, nr 17, poz. 655).
Oceniając materiał dowodowy z tej pozycji, staje się jasne, że Sąd pierwszej instancji miał podstawy twierdzić, że wbrew zeznaniom świadków, wnioskodawca wykonywał również inne czynności związane z pracą mechanika. Ocena ta nie ma charakteru dowolnego i oderwanego od zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd Apelacyjny nie ma podstaw aby ją kwestionować. Upewnia w tym przekonaniu również rozkład ciężaru dowodowego. Jasne jest, że to na wnioskodawcy spoczywał obowiązek wykazania, że przepracował okres co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach.
W rezultacie przyjęcie za wiążące, że ubezpieczony poza pracami polegającymi na spawaniu wykonywał również inne czynności mieszczące się w zakresie obowiązków mechanika samochodowego, potwierdza, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował prawo materialne. Praca mechanika samochodowego nie została wymieniona w załączniku A do rozporządzenia RM z dnia 17 lutego 1983 r. Ubezpieczony nie twierdził również, że wGminnej Spółdzielni (...)wG.wykonywał prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych (Dział XIV, poz. 16 załącznika A do rozporządzenia RM). Oznacza to, że akceptowalna jest konkluzja Sądu pierwszej instancji skupiająca uwagę na § 2 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Z przepisu tego można wywieźć, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do wcześniejszej emerytury są wyłącznie okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Cechy tej nie spełnia okres zatrudnienia wnioskodawcy przypadający od dnia 2 stycznia 1975 r. do dnia 30 września 1982 r. wGminnej Spółdzielni (...)wG.. W rezultacie prawidłowe jest uznanie Sądu pierwszej instancji, że okres ten nie może zostać uwzględniony jako dający prawo do emerytury.
Podzielając zatem ustalenia i rozważania prawne poczynione przez Sąd Okręgowy w Olsztynie, zgodnie z przepisemart. 385 k.p.c.należało orzec jak w sentencji.