Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 368/14
Data wyroku: 2014-08-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Testament, Stwierdzenie Nabycia Spadku
Podstawa prawna: art. 679 § 1 k.p.c.

Sygn. akt III Ca 368/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie o sygn. akt I Ns 262/13 z wnioskuK. C.,K. G.iD. C.przy udzialeB. B.o uchylenie aktu poświadczenia dziedziczenia i stwierdzenie nabycia spadku poM. B.:

1
uchylił akt poświadczenia dziedziczenia poM. B., synuM.iT., zmarłym dnia 5 2010 roku w Tuszynie, ostatnio stale zamieszkałym wŁ., sporządzony w dniu 30 czerwca 2010 roku, przed notariuszemA. W., repertorium(...);

2
stwierdził, że spadek poM. B., synuM.iT., zmarłym dnia 5 marca 2010 roku w Tuszynie, ostatnio stale zamieszkałym wŁ., na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia 3 stycznia 2006 roku, otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie o sygn. akt I Ns 533/10 w dniu 30 sierpnia 2010 roku, nabyli: konkubina spadkodawcyM. D.w 2/3 części oraz synB. B.w 1/3 części każde z nich;

3
stwierdził, iż każdy z uczestników postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Apelację od powyższego postanowienia złożyli wnioskodawcy, zaskarżając orzeczenie w części, tj. w zakresie punktu 2. Rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj.art. 961 k.c.poprzez ustalenie udziałów w spadku poM. B.nabytych przezM. D.iB. B.w sposób odmienny, aniżeli wynika to z wartości przedmiotów pozostawionych im przez spadkodawcę, wyczerpujących spadek.
W następstwie tak sformułowanego zarzutu skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego orzeczenia w punkcie 2 poprzez stwierdzenie, że spadek poM. B., zmarłym dnia 5 marca 2010 roku w Tuszynie, ostatnio stale zamieszkałym wŁ., na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia 3 stycznia 2006 roku, otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi dnia 30 sierpnia 2010 roku nabyli: konkubina spadkodawcyM. D.w ¾ częściach oraz syn spadkodawcyB. B.w ¼ części. Nadto skarżący wnieśli o zasądzenie od uczestnika postępowania solidarnie na rzecz wnioskodawców kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W odpowiedzi na apelację wnioskodawców uczestnik postępowaniaB. B.wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od wnioskodawców solidarnie na rzecz uczestnika kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje.
Apelację należało uznać za zasadną.
Sąd Rejonowy dokonał w niniejszej sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych, które to ustalenia Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własne.
Rację ma natomiast skarżący, iż Sąd pierwszej instancji, czyniąc w rozpoznawanej sprawie w pełni trafne ustalenia faktyczne, a w szczególności prawidłowo ustalając w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zwłaszcza w postaci opinii biegłych do spraw motoryzacji oraz do spraw wyceny nieruchomości, wartość wszystkich składników wchodzących w skład masy spadkowej, omyłkowo, tj. na skutek błędu rachunkowego, przyjął, że wartość poszczególnych składników, jakie spadkodawca przekazał w swoim testamencie własnoręcznym z dnia 3 stycznia 2006 roku na rzecz swojej długoletniej konkubinyM. D.oraz synaB. B., wynosząca odpowiednio: 221.463 zł oraz 72.700 zł, pozwala na przyjęcie, że wolą spadkodawcy było, aby do spadku po nim powołaćM. D.w 2/3 częściach orazB. B.w 1/3 części. Prawidłowe bowiem oszacowanie stosunku, w jakim pozostaje do siebie wartość składników przyznanych na mocy testamentu własnoręcznego obu spadkobiercom wskazuje na to, iżM. D.przypadają 3/4 części spadku (co wynika z równania: 221.463 / 294.163 = 75% czyli 3/4), uczestnikowi zaś 1/4 część spadku (co wynika z równania: 72.700 / 294.163 = 25% czyli 1/4). I w takich też częściach Sąd Rejonowy winien był stwierdzić nabycie praw do spadku przez wyżej wymienionych.
Uwzględniając fakt, iż uczestnik postępowania nie wnosił w niniejszej sprawie apelacji, jedynie na marginesie należy się odnieść do argumentacji podniesionej przezB. B.w jego odpowiedzi na apelację wnioskodawców. Z uzasadnienia odpowiedzi na apelację wynika między innymi, iż uczestnik postępowania kwestionuje, podobnie jak nieskutecznie czynił to w toku postępowania przed Sądem Rejonowym, ustalone przez tenże Sąd składniki wchodzące w skład masy spadkowej, podnosząc, iż do masy tej zaliczyć też należało samochód markiO. (...), a także przedmioty ze złota (w tym zwłaszcza łańcuchy na szyję i sygnety), jak również oszczędności zgromadzone przez spadkodawcę na rachunku bankowym w wysokości 2.843,75 zł oraz pewną (nieustaloną) ilość gotówki, którą spadkodawca posiadał w dacie sporządzenia testamentu własnoręcznego. Tak przedstawiona argumentacja niewątpliwie miała na celu zakwestionowanie trafności zastosowania przez Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie przepisuart. 961 k.c.poprzez przyjęcie, że przeznaczoneM. D.i uczestnikowi w testamencie poszczególne przedmioty wyczerpywały prawie cały spadek, co w konsekwencji pozwoliło Sądowi pierwszej instancji na poczytanie wyżej wymienionych za spadkobierców, a nie zaś jedynie za zapisobierców. Argumenty przedstawione w odpowiedzi na apelację nie mogły jednak zostać uznane za trafne przede wszystkim z tego względu, iż, jak słusznie to już podniósł Sąd Rejonowy, wartość (nieudowodniona zresztą w toku postępowania) wszystkich powoływanych przez uczestnika przedmiotów jest w sposób wyraźny niższa w relacji do rzeczy i praw objętych testamentem, co pozwala na przyjęcie, że przedmioty ewentualnie pominięte stanowią swoisty „margines” całego majątku, a tym samym zastosowanie przepisuart. 961 k.c.nie było w niniejszej sprawie wyłączone.
W konsekwencji, uznając zarzuty apelacji za w pełni uzasadnione, Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że stwierdził, iż spadek poM. B., synuM.iT., zmarłym dnia 5 marca 2010 roku w Tuszynie, ostatnio stale zamieszkałym wŁ., na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia 3 stycznia 2006 roku, otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie o sygn. akt I Ns 533/10 w dniu 30 sierpnia 2010 roku, nabyłaM. D.w 3/4 częściach oraz synB. B.w 1/4 części.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.uznając, iż każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Sąd Okręgowy nie znalazł bowiem w niniejszej sprawie podstaw do odstąpienia od wyrażonej wart. 520 § 1 k.p.c.zasady ponoszenia przez uczestników postępowania kosztów związanych z ich udziałem sprawie. Zważyć bowiem należy, iż niniejsza sprawa jest sprawą rozpoznawaną w postępowaniu nieprocesowym, a każdy z uczestników jest w równym stopniu zainteresowany w jej rozstrzygnięciu.