Sąd Okręgowy w Łodzi
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 1681/13
Data wyroku: 2014-06-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Przedawnienie Karalności
Podstawa prawna: art. 44 par. 3 i 4 k.k.s, art. 51 par. 1 k.k.s.
Teza: Do ustalenia daty rozpoczęcia biegu przedawnienia karalności wykroczenia skarbowego stypizowanego w dyspozycji art. 77 § 3 k.k.s. należy stosować poprzez art. 51 § 1 k.k.s. dyrektywę określoną w przepisie § 3, nie zaś w § 4 – art. 44 k.k.s., a mianowicie, że bieg terminu przedawnienia jego karalności rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności należności podatkowej, albowiem chodzi tu o należność publicznoprawną uszczuploną na skutek niewpłacenia jej w wymaganym ustawowo terminie, a nie naruszenie prawnego obowiązku (tutaj przez płatnika) regulowania takiej należności we wskazanym terminie.

Sygn. akt V Ka 1681/13

UZASADNIENIE
W. B.został oskarżony w sprawie o sygn. II K 391/13 zawisłej przed Sądem Rejonowym w Łowiczu o to, że w okresie od dnia 20 lipca 2011 roku do 20 stycznia 2012 roku wŁ., działając z wykorzystaniem tej samej sposobności, jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, pobranego podatku od wynagrodzeń za miesiące: czerwiec, sierpień, grudzień 2011 roku nie wpłacił w terminie na rachunek Urzędu Skarbowego wŁ.w łącznej wysokości 11 448 zł, co stanowi naruszenieart. 38 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych(Dz. U. z 2000 roku, Nr 14, poz. 176 ze zm.), to jest o popełnienia przestępstwa skarbowego aart. 77 § 2 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s.
W opisanej sprawie wyrokiem wydanym w dniu 18 października 2013 roku Sąd Rejonowy orzekł, co następuje:
1. w ramach zarzucanego czynu uznał, że zachowanie oskarżonegoW. B.polegało na tym, że:
a) w dniu 20 lipca 2011 r. wŁ., jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, nie wpłacił w terminie na rachunek Urzędu Skarbowego wŁ.pobranego podatku od wynagrodzeń za miesiąc czerwiec 2011 roku w kwocie 252 złotych, wpłaty dokonał w dniu 28 lipca 2011 roku, co stanowi wykroczenie skarbowe zart. 77 § 3 k.k.s.,
b) w dniu 20 września 2011 r. wŁ., jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, nie wpłacił w terminie na rachunek Urzędu Skarbowego wŁ.pobranego podatku od wynagrodzeń za miesiąc sierpień 2011 roku w kwocie 5 998 złotych, wpłaty dokonał w dniu 21 września 2011 roku, co stanowi wykroczenie skarbowe zart. 77 § 3 k.k.s.,
c) w dniu 20 stycznia 2012 r. wŁ., jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, nie wpłacił w terminie na rachunek Urzędu Skarbowego wŁ.pobranego podatku od wynagrodzeń za miesiąc grudzień 2011 roku w kwocie 5 198 złotych, wpłaty dokonał w dniu 24 stycznia 2011 roku, co stanowi wykroczenie skarbowe zart. 77 § 3 k.k.s.,
» i na podstawieart. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.w zw. zart. 51 § 1 k.k.s.postępowanie umorzył;
2. ustalił, że koszty ponosi Skarb Państwa.
Wyrok ten zaskarżył oskarżyciel publiczny Naczelnik Urzędu Skarbowego wŁ.w części umarzającej postępowania w stosunku do czynu opisanego w punkcie 1 lit. c.
W zaskarżonym zakresie zarzucił wyrokowi rażące naruszenieart. 51 § 1 i 2 k.k.s.w zw. zart. 44 § 3 k.k.s.i w zw. zart. 53 § 29 k.k.s.polegające na niesłusznym uznaniu, że karalność wykroczeń skarbowych zart. 77 § 3 k.k.s.ustała odpowiednio 20 lipca 2012 roku, 20 września 2012 roku i 20 stycznia 2013 roku i w konsekwencji bezzasadnym umorzeniu postępowania w zakresie uchybienia ustawowemu terminowi wpłaty podatku od wynagrodzeń pracowników za miesiąc grudzień 2011 roku (czyn opisany w punkcie 1 lit. c).
W konkluzji apelacji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w uchylonej części Sądowi Rejonowemu w Łowiczu do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
apelacja zasługuje na uwzględnienie ze skutkiem prowadzącym do uchylenia wyroku w zakresie zaskarżonego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w punkcie 1c oraz przekazania sprawy w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zaskarżone rozstrzygnięcie stanowiło konsekwencję przyjętej przez sąd rejonowy oceny, że uległa przedawnieniu karalność czynu zabronionego w postaci zmodyfikowanej, a niekwestionowanej przez stronę apelującą, będącego wykroczeniem skarbowym zart. 77 § 3 k.k.s.opisanym w punkcie 1c sentencji wyroku. U podstawy tej oceny legło rozumowanie, którego tenor sprowadzał się do konstatacji, że skoro bezspornym jest, iż czyny zabronione typizowane wart. 77 k.k.s.mają charakter materialny (skutkowy), z uwagi na definicję legalną znamienia czynnościowego czynunie wpłacazawartą w treści § 27 i 28, do których odpowiednio odwołuje się § 29 – wart. 53 k.k.s., to przy liczeniu określonego wart. 51 § 1 k.k.s.okresu przedawnienia karalności wykroczenia skarbowego zart. 77 § 3 k.k.s.nie może mieć zastosowania normaart. 44 § 3 k.k.s.w zw. zart. 51 § 1 k.k.s.stanowiąca, że bieg przedawnienia deliktu skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności, lecz przepisart. 44 § 4 k.k.s.w zw. zart. 51 § 1 k.k.s.stanowiący, że jeśli dokonanie czynu zależy od nastąpienia określonego w ustawie skutku, tak jak w przywołanym wykroczeniu skarbowym (wystąpienie uszczerbku finansowego), bieg przedawnienia rozpoczyna się od czasu, gdy skutek nastąpił. Przeto mając na uwadze powyższe zapatrywanie, zdaniem sądu rejonowego przedawnienie wykroczenia określonego w dyspozycjiart. 77 § 3 k.k.s.rozpoczęło swój bieg od daty popełnienia tego czynu, a więc od dnia 20 stycznia 2012 roku, w którym zgodnie zart. 38 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych(tekst. jedn. Dz. U. z 2000 roku, Nr 14, poz. 176 ze zm.) upływał termin przekazania na rachunek właściwego Urzędu Skarbowego pobranych zaliczek na podatek dochodowy od dodatkowo wypłaconych składników wynagrodzenia za grudzień 2011 roku, a co za tym idzie, od wskazanej daty należy przyjąć bieg rocznego terminu przedawnienia karalności wykroczenia zgodnie z przepisemart. 51 § 1 k.k.s.i przedawnienie karalności nastąpiło w dniu 20 stycznia 2013 roku. Nie doszło tu bowiem – konkludował sąd rejonowy – do wydłużenia terminu przedawnienia karalności wykroczenia do 2 lat w myślart. 51 § 2 k.k.s.(tj. do 20 stycznia 2014 roku), gdyż dopiero w dniu 12 marca 2013 roku, a więc już po upływie rocznego przedawnienia karalności finansowy organ dochodzeniowy podjął czynności procesowe o wszczęciu dochodzenia i wydaniu postanowienia o przedstawieniuW. B.zarzutu jako podejrzanemu.
Ze zreferowanym zapatrywaniem prawnym i jego konsekwencją w postaci wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia o umorzenie postępowania w odniesieniu do wykroczenia opisanego w punkcie 1c wyroku nie można się zgodzić.
Prawidłowa ocena stanu prawnego obowiązującego w czasie popełnienia czynu zarzucanego oskarżonemu, jak również w chwili orzekania w niniejszej sprawie, prowadzi do stanowczego wniosku, że nie nastąpiło przedawnienie karalności wykroczenia skarbowego opisanego w punkcie 1c wyroku – zgodnie z treściąart. 51 § 1 k.k.s.Do ustalenia daty rozpoczęcia biegu przedawnienia karalności wykroczenia skarbowego stypizowanego w dyspozycjiart. 77 § 3 k.k.s., wbrew stanowisku sądu rejonowego, należy stosować dyrektywę określoną w przepisie§ 3, anie zaś w § 4 –art. 44 k.k.s., a mianowicie, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności należności podatkowej, albowiem chodzi tu o należność publicznoprawną uszczuploną na skutek niewpłacenia jej w wymaganym ustawowo terminie, a nie naruszenie prawnego obowiązku (tutaj przez płatnika) regulowania takiej należności we wskazanym terminie.
Zgodnie z treściąart. 53 § 27 k.k.s.należność publicznoprawna uszczuplona czynem zabronionym jest to wyrażona liczbowo kwota pieniężna, od której uiszczenia lub zadeklarowania uiszczenia w całości lub w części zobowiązana osoba uchyliła się i w rzeczywistości ten uszczerbek finansowy nastąpił, a w myśl przepisuart. 53 § 29 k.k.s.w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 41 lit. e ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny skarbowy oraz innych ustaw, obowiązującym od dnia 17 grudnia 2005 roku, przepisy§ 27 i § 28tego artykułu stosuje się odpowiednio również do określenia:nie wpłaca w terminie podatkulubpobranego podatku nie wpłacaTak więc analizując treść normatywną przepisówart. 53 § 27 i § 29 k.k.s.należy dojść do wniosku, że niewpłacenie w ustawowym terminie pobranego podatku przez płatnika, będące znamieniem wykroczenia skarbowego określonego wart. 77 § 3 k.k.s., skutkuje zaległością podatkową w dacie upływu tego terminu, i co za tym idzie, stanowi uszczuplenie należności publicznoprawnej (tutaj podatku dochodowego od osób fizycznych pobranego od wypłaconego dodatkowego składnika wynagrodzenia za pracę). Zatem do terminu przedawnienia tego wykroczenia ma zastosowanie przepisart. 44 § 3 k.k.s.– termin ten rozpoczyna bieg z końcem roku, w którym upłynęła data terminu płatności podatku.
Karalność wykroczenia skarbowego opisanego w skarżonym punkcie 1c wyroku rozpoczynała się z dniem 31 grudnia 2012 roku, bo uszczuplenie wymagalnej należności publicznoprawnej nastąpiło przez niewpłacenie przez płatnika w ustawowym terminie do dnia 20 stycznia 2012 roku podatku od osób fizycznych z tytułu dodatkowo wypłaconego pracownikom składnika wynagrodzenia w grudniu 2011 roku, a upływałaby z dniem 31 grudnia 2013 roku, o ile do tej daty nie zostałoby wszczęte postępowanie karno skarbowe przeciwko sprawcy.
W sytuacji zaś, gdy w realiach tej sprawy do wszczęcia dochodzenia doszło w dniu 12 marca 2013 roku, ale co tutaj trzeba podkreślić, żead personamprzez ogłoszenie zarzutu i przesłuchanie w charakterze podejrzanegoW. B.– w dniu 3 kwietnia 2013 roku, a więc przed upływem roku od wskazanej wyżej daty rozpoczęcia biegu przedawnienia karalności wykroczenia skarbowego, to zgodnie zart. 51 § 2 k. jego karalność ustaje dopiero z upływem 2 lat od zakończenia okresu rocznego przewidzianego wart. 51 § 1 k.k.s., a zatem w dniu 31 grudnia 2015 roku.
Rację ma zatem strona skarżąca, że nie doszło do przedawnienia karalności wykroczenia opisanego w zaskarżonym punkcie 1c wyroku, a skoro tak, to umorzenie postępowania karnoskarbowego o to wykroczenie było niezasadne i zapadło ono z obrazą przywołanych wyżej przepisów prawa materialnego skarbowego.
Wzgląd na powyższe skutkował uchyleniem wyroku w zaskarżonej części o umorzeniu postępowania co do czynu opisanego w pkt. 1c oraz w tym zakresie przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Przy powtórnym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy powinien w pierwszej kolejności rozważyć, czy czyn zabroniony stanowiący opisane wpunkcie 1cwykroczenie skarbowe, którego fakt popełnienia jest bezsporny, był społecznie szkodliwy, przy uwzględnieniu przesłanek tej oceny zawartych wart. 53 § 7 k.k.s., a zwłaszcza okoliczności, że opóźnienie w płatności pobranego podatku przez płatnika wyniosło tylko cztery dni – płatność dokonana dniu 24 stycznia 2012 roku, w stosunku do wymagalnego terminu upływającego w dniu 20 stycznia 202 roku.
)