Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 790/14
Data wyroku: 2015-01-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Ficek, Piotr Mika, Andrzej Ziębiński
Słowa kluczowe: Przestępstwo Pozakodeksowe
Podstawa prawna: art. 127 ustawy Prawo farmaceutyczne

Sygnatura akt VI Ka 790/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia13 stycznia 2015r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Piotr Mika (spr.)
Sędziowie SSO Krzysztof Ficek
SSO Andrzej Ziębiński
Protokolant Marzena Mocek
przy udziale Jacka Sławika
Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r.
sprawyE. M.ur. (...)wO.,
córkiE.iM.
oskarżonej zart. 127 ustawy z dnia 6.09.2001r. Prawo Farmaceutyczne
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 10 lipca 2014 r. sygnatura akt III K 1608/11
na mocyart. 437 § 1 kpk,art. 636 § 1 kpk

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną;

2
zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa wydatki poniesione w postępowaniu odwoławczym w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych i wymierza jej opłatę za II instancję w kwocie 340 (trzysta czterdzieści) złotych.

Sygn. akt VI Ka 790/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 roku w sprawie o sygn. akt III K 1608/11 Sąd Rejonowy w Gliwicach uznał oskarżonąE. M.za winną tego że:

1
w okresie od 24 marca 2010 roku do 22 marca 2011 roku wG.jako wspólnik apteki(...)Spółka Jawna E.M.B.D.wG.ul. (...), która to spółka posiada zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, podjęła działalność w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej bez wymaganego zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego poprzez sprzedaż produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych(...)SA wŁ.,(...)I. K.weW.,(...) sp. z o.o.wP.,(...)M. S.wW.,(...)wS.orazApteki (...)wG.ul. (...)iApteki (...)wG.ul. (...), stanowiący obrót hurtowy, tj. czynu zart. 127 ustawy z dnia 6 września 2001r. Prawo farmaceutycznei za to na mocy powołanego przepisu skazał ją na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności i na mocyart. 33 § 1 i 2 i 3 k.k.na karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych;

2
w okresie od 13 stycznia 2010 roku do 28 lutego 2011 roku wG.jako właściciel apteki ogólnodostępnej wG.ul. (...), posiadająca zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, podjęła działalność w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej bez wymaganego zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego poprzez sprzedaż produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych(...)SA wŁ.,(...)I. K.weW.,(...) sp. z o.o.wP.,(...)M. S.wW.,(...)wS.oraz Apteki(...)
Spółka Jawna (...).M.B.D.wG.ul. (...), stanowiący obrót hurtowy, tj. czynu zart. 127 ustawy z dnia 6 września 2001r. Prawo farmaceutycznei za to na mocy powołanego przepisu skazał ją na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności i na mocyart. 33 § 1 i 2 i 3 k.k.na karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych;

3
w okresie od 11 czerwca 2010 roku do 5 maja 2011 roku wG.jako właścicielapteki (...)wG.ul. (...), posiadająca zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, podjęła działalność w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej bez wymaganego zezwolenia Głównego Inspektora farmaceutycznego poprzez sprzedaż produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej(...)sp. z o.o. wŁ.oraz Apteki(...)Spółka Jawna (...).M.B.D.wG.ul. (...), stanowiący obrót hurtowy, tj. czynu zart. 127 ustawy z dnia 6 września 2001r. Prawo farmaceutycznei za to na mocy powołanego przepisu skazał ją na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności i na mocyart. 33 § 1 i 2 i 3 k.k.na karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych;

Na mocyart. 85 k.k.iart. 86 § 1 i 2 k.k.sąd ten wymierzył oskarżonej karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 40 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych. W oparciu oart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt. 1 k.k.wykonanie orzeczonej oskarżonejE. M.kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres próby w rozmiarze lat 2. Oskarżoną obciążono kosztami sądowymi.
Apelację od wyroku wywiódł obrońca oskarżonej, który zaskarżył orzeczenie w całości, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, polegającą na naruszeniuart. 127 ustawy z dnia 6 września 2001r. Prawo farmaceutycznepoprzez skazanie oskarżonej w oparciu o ten przepis, w sytuacji kiedy ze stanu faktycznego wynikało, że jej czyn nie zawierał znamion czynu zabronionego stypizowanego we wskazanym przepisie.
Skarżący wniósł o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonej od zarzucanych jej przestępstw, bądź też jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym. Oczywiście bezzasadne są również wywody skarżącego podnoszone w toku rozprawy odwoławczej związane z wpływem na ocenę prawną czynów oskarżonej ostatniej nowelizacjiustawy – Prawo farmaceutyczne, której dokonano ustawą z dnia 19 grudnia 2014 roku.
W uzasadnieniu apelacji skarżący wywodził, że oskarżona prowadząc apteki ogólnodostępne i dokonując sprzedaży z tych aptek leków hurtowniom farmaceutycznym i innym aptekom nie naruszyła zakazu prowadzenia bez zezwolenia działalności w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej, gdyż:
1. przepisyustawy – Prawo farmaceutycznenie zabraniają samego obrotu hurtowego lekami, a nawet ustawa ta nie posługuje się pojęciem obrotu hurtowego;
2. zakaz z art. 127 powołanej ustawy dotyczy prowadzenia hurtowni jako wyodrębnionej placówki, trudniącej się wyłącznie obrotem z podmiotami profesjonalnymi;
3. przepisyustawy – Prawo farmaceutycznenie zabraniają obrotu hurtowego lekami prowadzonego przez apteki, gdyż celem tej ustawy było jedynie uniknięcie zakładania aptek i hurtowni farmaceutyczne przez podmioty niewykwalifikowane w dziedzinie farmacji.
Ad. 1 . Art. 72 ust. 3 powołanej ustawy posługuję się pojęciem obrotu hurtowego, jak też stanowi jego ustawową definicję, skoro brzmi: „Obrotem hurtowym jest wszelkie działanie polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym, lub z aptekami lub zakładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności.” Ustawa ta zabrania obrotu hurtowego lekami bez zezwolenia na prowadzenia hurtowni farmaceutycznej, co wynika jednoznacznie z treści art. 72 ust. 1 powołaj ustawy, zgodnie z którym obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, (dotyczy produktów leczniczych i wyrobów medycznych przeznaczonych na pomoc humanitarną w obrocie trans granicznym) mogą prowadzićwyłączniehurtownie farmaceutyczne, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych, zaś podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej wymaga uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego.( patrz: art. 74 ust. 1 ustawy)
Ad. 2. Art. 127 powołanej ustawy zabrania podejmowania bez uzyskania stosownego zezwolenia działalności w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej, tym samym zabrania działań, które w świetle przepisów ustawy mogą podejmować wyłącznie hurtownie farmaceutyczne. Wbrew wywodom autora apelacji zakaz obejmuje nie samo prowadzenia hurtowni farmaceutycznej, lecz obejmuje podejmowanie działań będących w zakresie dozwolonym ustawowo jedynie tym hurtowniom. Kwestia, czy działania te prowadzone są w ramach wyodrębnionego w ten czy inny sposób podmiotu, nie ma więc znaczenia.
Ad. 3. Z zestawieniaart. 80 ust. 1 pkt 3 i art. 101 pkt 3 ustawy – Prawo farmaceutyczne. wynika, że prowadzenie przez jeden podmiot jednocześnie apteki ogólnodostępnej i hurtowni jest niemożliwe, gdyż prowadzenie jednej z tych działalności stanowi przeszkodę do uzyskania zezwolenia na prowadzenie drugiej. Przepisyprawa farmaceutycznegoobowiązujące od 2001 roku, to nic innego jak efekt dostosowania ustawodawstwa zwykłego do wiążących Rzeczpospolitą Polską aktów prawa międzynarodowego, czyli dostosowania tego ustawodawstwa do regulacji Unii Europejskiej, w szczególności dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz. Urz. WE L 311 z 28.11.2001, s. 67), zmienionej dyrektywą Komisji 2009/120/WE z dnia 14 sierpnia 2009 r. (Dz. Urz. UE L 242 z 15.09.2009, s. 3). Przepisy dyrektywy nakładają na państwa członkowskie jednoznaczny obowiązek uzależnienia dystrybucji hurtowej produktów leczniczych od posiadania szczególnego pozwolenia. Dotyczy on także osób upoważnionych lub uprawnionych do dostarczania produktów leczniczych dla ludności, jeżeli osoby te mogą także zajmować się działalnością gospodarczą w zakresie handlu hurtowego, do którego to pojęcia należy zaliczyć także farmaceutów. Stanowi o tym wprost art. 77 ust. 2 dyrektywy, zgodnie z którym w przypadku gdy osoby upoważnione lub uprawnione do dostarczania produktów leczniczych dla ludności mogą także, w ramach prawa krajowego, zajmować się działalnością gospodarczą w zakresie handlu hurtowego, takie osoby podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia przewidzianego wust. 1. powołanego artykułu. Za takim rozumieniem przepisów dyrektywy jednoznacznie opowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swoim wyroku z dnia 28 czerwca 2012 r. , C-7/11 (Postępowanie karne przeciwkoF.C.– Lex 1167650)
Podsumowując ocenę zarzutu apelacji uznać należy, że wszelkie wywody na temat otwartego katalogu działalności aptecznej i braku zakazu prowadzenia obrotu hurtowego przez aptekę, są całkowicie chybione, gdyż z powołanych przepisów wynika wprost, że na prowadzenie obrotu hurtowego potrzebne jest zezwolenie, którego nie może otrzymać podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną, zatem prowadzenie obrotu hurtowego przez apteki ogólnodostępne jest niedopuszczalne i zakaz ten wynika z treści przepisów regulujących obrót hurtowy (art. 72 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 3), zgodnie z którymi obrót hurtowy może być prowadzony wyłącznie przez hurtownie, składy celne i konsygnacyjne. Skoro bowiem obrót hurtowy mogą prowadzić wyłącznie hurtownie, składy celne i konsygnacyjne, to oznacza jednocześnie, że inne podmioty obrotu tego prowadzić nie mogą i właśnie z tego uregulowania wywieść należy zakaz prowadzenia obrotu hurtowego przez apteki ogólnodostępne. (por. wyrok NSA z 22 maja 2014 roku w sprawie II GSK 491/13)
Odnosząc się do zawartych w uzasadnieniu apelacji argumentów dotyczących odmiennej i zdaniem skarżącego dominującej linii orzeczniczej sądów powszechnych w sprawach o zbliżonej podstawie faktycznej, wypada jedynie zwrócić uwagę skarżącemu na obowiązującą w polskim procesie karnym zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądu i brzmienieart. 8 § 1 k.p.k., zgodnie z którym sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu.
Wbrew stanowisku obrońcy oskarżonej zaprezentowanym w toku rozprawy odwoławczej oceny prawnej czynów oskarżonej jako przestępstw zart. 127 ustawy – Prawo farmaceutycznenie może zmienić nowelizacja tej ustawy, której dokonano ustawą z dnia 19 grudnia 2014 roku (Dz. U. z 2015 roku poz. 28), skoro ustawa nowelizująca zgodnie z jej art. 8 w zakresie dotyczącym większości przepisów wejdzie w życie dopiero z dniem 8 lutego 2015 roku, to jest 30 dni od momentu jej ogłoszenia, które miało miejsce w dniu 8 stycznia 2015 roku.
Z wyżej wskazanych przyczyn Sąd Okręgowy nie uwzględnił zarzutów apelacji, jak i stanowiska obrońcy. W sprawie brak również podstaw do zakwestionowania prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych, jak i prawidłowości zastosowania w toku postępowania przepisów proceduralnych. Sąd Rejonowy wyjaśnił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności przeprowadzając prawidłowo postępowanie dowodowe, a jego wyniki poddał ocenie nie uchybiając wymogomart. 7 k.p.k.Wymierzone oskarżonej kary jednostkowe, jak i kary łączne pozbawienia wolności oraz grzywny w żadnym razie nie mogą uchodzić za kary rażąco surowe. Kary jednostkowe odzwierciedlają w pełni stopień społecznej szkodliwości czynów oskarżonej wyznaczony m.in. duża wartością produktów leczniczych będących przedmiotem niedozwolonego obrotu hurtowego. Orzeczone kary łączne redukując dolegliwość odrębnego wykonania kar jednostkowych we właściwym stopniu uwzględniają wynikający z bliskiej odległości czasowej oraz podobnego sposobu działania związek przedmiotowy łączący zbiegające się przestępstwa.
Z wyżej wskazanych przyczyn, nie dopatrzywszy się także innych nie podniesionych w apelacji uchybień, Sąd Okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Zgodnie zart. 636 § 1 k.p.k.kosztami sądowymi za postępowanie odwoławczego obciążono oskarżoną z uwagi na nieuwzględnienie apelacji wniesionej wyłącznie przez jej obrońcę. Na koszty te złożyły się wydatki postępowania ograniczające się jedynie do zryczałtowanych kosztów doręczenia pism i wezwań w kwocie 20 złotych oraz opłata za druga instancję w wysokości opłaty należnej za postępowanie przed sądem I instancji, tj. w kwocie 340 złotych (180 złotych od kary pozbawienia wolności nie przekraczającej 1 roku plus 20% od grzywny w kwocie 800 złotych, a więc 160 złotych)