Sąd Apelacyjny w Łodzi
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 2191/13
Data wyroku: 2014-09-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Szybka, Jacek Zajączkowski, Magdalena Lisowska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 28 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt: III AUa 2191/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 września 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Jacek Zajączkowski
Sędziowie: SSA Iwona Szybka (spr.)
SSO del. Magdalena Lisowska
Protokolant: sekr. sądowy Przemysław Trębacz
po rozpoznaniu w dniu 3 września 2014 r. w Łodzi
sprawyI. M.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wP.
o emeryturę,
na skutek apelacjiI. M.
od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 9 września 2013 r., sygn. akt: VI U 754/13;
zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego i przyznajeI. M.prawo do emerytury od dnia 25 października 2012 roku.
Sygn. akt: III AUa 2191/13

UZASADNIENIE
Decyzją z 13 grudnia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wP., Inspektorat wC., na podstawieart. 27 i 28 ustawy z 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń SpołecznychodmówiłI. M.prawa do emerytury. Organ rentowy wskazał, że mimo ukończenia przypisanego prawem wieku (60 lat), ubezpieczona nie udowodniła wymaganego 20 – letniego lub co najmniej 15 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego, a co za tym idzie nie spełnia warunków do nabycia prawa do emerytury. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał za udowodniony okres składkowy i nieskładkowyw wysokości 5 lat i 6 miesięcy i 14 dni zatrudnienia wSzpitalu (...)w okresie od 17 listopada 1961 r. do 31 maja 1967 r. Odmówił zaś uwzględnienia okresu pracy wSanatorium (...)wZ.i wSzpitalu (...)w ramach skierowania Prezydium Rady Narodowej m.st.W.. Organ rentowy wskazał, że w przedłożonej legitymacji ubezpieczeniowej brak dat końcowych zatrudnienia oraz podpisów osoby odpowiedzialnej za wpis. Brak przy tym jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej zatrudnienia ubezpieczonej w spornym okresie.
W odwołaniu z 4 stycznia 2013 r.I. M.zakwestionowała prawidłowość rozstrzygnięcia organu rentowego, podnosząc, że przedłożona przez nią legitymacja ubezpieczeniowa była jednym z podstawowych dokumentów świadczącycho zatrudnieniu i wysokości zarobków pracowników w ówczesnych przedsiębiorstwach państwowych. Sposób jej wypełniania regulowany był przepisami prawa,a pracownicy nie mieli wpływu na treść tego dokumentu. Decyzja organu rentowego, odmawiająca rzeczonej legitymacji cechy środka dowodowego, przy braku jakiejkolwiek innej dokumentacji pracowniczej, jest zdaniemI. M.błędnai krzywdząca.
W odpowiedzi na odwołanie z 28 stycznia 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, argumentując jak w treści spornej decyzji.
Zaskarżonym wyrokiem z 9 września 2013 r., sygn. akt: VI U 754/13, Sąd Okręgowy w Płocku, VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie.
Orzeczenie Sądu Okręgowego poprzedziły następujące ustalenia faktyczne:
I. M.urodziła się (...)W dniu 25 października 2012 r. złożyła wniosek o emeryturę. W okresie od 4 sierpnia 1960 r. do 24 lipca 1961 r. ubezpieczona była zatrudniona wSanatorium (...)zZ.jako pielęgniarka. W okresie od 17 listopada 1961 r. do 31 maja 1967 r. pracowała zaś wSzpitalu (...)wW.. Następnie tj. od 1 lipca 1967 r. do 24 stycznia 1973 r. ubezpieczona była zatrudniona wSzpitalu (...)wW.jako pielęgniarka.
W świetle tak poczynionych ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że odwołanie ubezpieczonej, choć częściowo zasadne, nie zasługuje jednak na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie spór dotyczył okresów zatrudnienia ubezpieczonej wSanatorium (...)wZ.w okresie od 15 listopada 1954 r. do 1 lipca 1961 r. oraz od 1 lipca 1967 r. do 30 marca 1975 r. wSzpitalu (...)wW..
W ocenie Sądu Okręgowego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nakazuje uznać za udowodniony okres pracy ubezpieczonej wSanatorium (...)wZ.w okresie od 4 sierpnia 1960 r. do 24 lipca 1961 r. Okoliczność tą potwierdzają, bowiem coroczne wpisy zawartew legitymacji ubezpieczeniowej. Nie dają one jednak podstawy dla uwzględnienia okresu pracy od 15 listopada 1954 r. z uwagi na brak daty końcowej zatrudnienia oraz brak informacji o ciągłości zatrudnienia. Sąd nie dał też wiary zeznaniom świadkówJ. C.orazM. M.. Świadkowie nie pracowali, bowiemz ubezpieczoną, a wiedza dotycząca przebiegu zatrudnieniaI. M.pochodzi od samej ubezpieczonej. Co za tym idzie, dowody z ich zeznań nie mogą stanowić wiarygodnego środka dowodowego w kluczowym dla rozstrzygnięcia zakresie. Na podstawie ww. legitymacji ubezpieczeniowej Sąd uznał za udowodniony okres pracy wSzpitalu (...)wW.od 1 lipca 1967 r. do 24 stycznia 1973 r.
Mimo uwzględnionych lat pracy ubezpieczona nie udowodniła jednak pełnych 15 lat stażu pracy wymaganych przepisemart. 28 ustawy z 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgromadzonyw sprawie materiał dowodowy pozwolił uznać za udowodniony łączny okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 11 lat, 11 miesięcy i 28 dni. Z tego powodu Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie.
Orzeczenie Sądu Okręgowego zaskarżyła apelacją z 14 października 2013 r. w całościI. M.zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie,w którym Sąd pominął okres mojego zatrudnienia wSanatorium (...)wZ.(PaństwowymSanatorium (...)) od 15 listopada 1954 r. do 4 sierpnia 1960 r. oraz 24 lipca 1961 r. do 2 listopada 1961 r., wnosząc o uwzględnienie odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznychz 13 grudnia 2012 r. i przyznanie jej prawa do emerytury, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Płocku.
Skarżący wniósł ponadto o dopuszczenie w postępowaniu apelacyjny dowoduz dokumentu w postaci opinii z 2 listopada 1961 r. na okoliczność ustalenia, iż ubezpieczona była zatrudniona w PaństwowymSanatorium (...)wZ.od 15 listopada 1954 r. do 2 listopada 1961 r. na stanowisku pielęgniarki, a od 1957 r. na stanowisku pielęgniarki oddziałowej w pełnym wymiarze czasu pracy.
Ubezpieczona wskazała, że fakt zatrudnienia oprzeć można m.in. na dacie wystawienia legitymacji ubezpieczenia (tj. 4 sierpnia 1960 r.), która potwierdza zatrudnienie od 15 listopada 1954 r. do co najmniej 4 sierpnia 1960 r. Dodatkowo ubezpieczona podniosła, że po wydaniu wyroku przez Sąd Okręgowy w Płocku odnalazła dokument w postaci opinii z 2 listopada 1961 r. wystawionej przez Dyrektora Sanatorium wZ.oraz przełożoną pielęgniarek, z której wynika, że od 15 listopada 1954 r. do dnia jej wydania ubezpieczona była zatrudniona w ww. placówce w charakterze pielęgniarki.
W toku postępowania w sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwP.decyzją z 10 lipca 2014 r., po rozpatrzeniu wnioskuI. M.z 25 października 2012 r. i uwzględnieniu okresu zatrudnienia na podstawie przedłożonej opinii zakładu pracy od 15 listopada 1954 r. do 2 listopada 1961 r. (tj. do daty wystawienia tejże opinii) odmówił ponownie prawa do emerytury wskazując, że na wymaganeart. 28 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych15 lat okresów składkowych i nieskładkowych ubezpieczona udowodniła jedynie 12 lat, 6 miesięcy i 2 dni.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest zasadna i z tego powodu skutkuje zmianą zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającej go decyzji organu rentowego i przyznaniemI. M.prawa do emerytury od 25 października 2012 r.
Zgodnie z treścią art. 28 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o emeryturę, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w art. 27 pkt 2, przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn i mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 15 lat dla kobiet i co najmniej 20 lat dla mężczyzn.
Jak wynika z akt sprawyI. M.w dniu 30 sierpnia 1996 r. osiągnęła przewidziany przepisami wiek emerytalny (60 lat). Spór w niniejszej sprawie ograniczył się do ustalenia, czy ubezpieczona spełniła drugi konieczny warunek dla nabycia prawa do emerytury, a mianowicie, czy posiada okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 15 lat. Początkowo, tj. w zaskarżonej decyzji,Zakład (...)uznał za udowodniony okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 5 lat, 6 miesięcy i 14 dni i było to zatrudnienie wSzpitalu (...)od 17 listopada 1961r. do 31 maja 1967r. W toku postępowania sądowego organ rentowy uznał kolejny okres ubezpieczenia w wymiarze 6 lat, 11 miesięcy i 18 dni i było to zatrudnienie w PaństwowymSanatorium (...)wZ.od 15 listopada 1954r. do 2 listopada 1961r.(decyzja z dnia 10.07.2014r. w aktach rentowych). Łącznie organ rentowy uznał za udowodniony okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 12 lat, 6 miesięcy i 2 dni. (pismo organu rentowego k. 105 akt sprawy, raport ustalenia uprawnień do świadczenia w aktach rentowych). Powyższe oznacza, że brakujący do wymaganych 15 lat okresów składkowych i nieskładkowych, okres wynosi 2 lata 5 miesięcy i 28 dni. Organ rentowy nie uznał okresu zatrudnienia wSzpitalu (...)od 1 lipca 1967r. z uwagi na niewystarczające udokumentowanie tego okresu zatrudnienia. Podniósł, że legitymacja ubezpieczeniowa na stronie 83 nie zawiera daty końcowej zatrudnienia oraz pieczątek i podpisów osoby odpowiedzialnej za wpis, a także to, że wpisane w legitymacji ubezpieczeniowej poświadczenia o zatrudnieniu (str. 7-9) dokonywane przeważnie z częstotliwością jeden raz w roku lub rzadziej, nie dają podstaw do uznania, że zatrudnienie trwało cały czas nieprzerwanie. Sąd Okręgowy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego doszedł jednak do przekonania, że pewne jest zatrudnienie wnioskodawczyni wSzpitalu (...)w okresie od 1 lipca 1967r. do 24 stycznia 1973r., czyli przez ponad 5 lat. Powyższego ustalenia Sąd Okręgowy dokonał w oparciu o wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej wnioskodawczyni. Wskazał, że data początkowa i końcowa zatrudnienia została wpisana do legitymacji na karcie 82 i 9.
Sąd Apelacyjny rozpoznając apelację ubezpieczonej od niekorzystnego dla niej wyroku Sądu Okręgowego, podziela ustalenia tego Sądu co do uznania jako okresu ubezpieczenia, okresu zatrudnienia wSzpitalu (...)od 1 lipca 1967r. do 24 stycznia 1973r. Nie ma racji organ rentowy, że załączona do akt rentowych legitymacja ubezpieczeniowa nie pozawala na ustalenie, że w tym okresie skarżąca była zatrudniona jako pracownik. Trafnie Sąd I instancji wskazał, że początek zatrudnienia został wpisany na k. 82 legitymacji. Z wpisu tego wynika, że początek zatrudnienia ubezpieczonej na stanowisku pielęgniarki wSzpitalu (...)datuje się na 1 lipca 1967r. Wpis jest opatrzony pieczątką „Prezydium Rady Narodowej w m. st.W.ZarządSzpitali Miejskich Szpital (...)”. Z kolei koniec zatrudnienia, co też trafnie ustalił Sąd I instancji, został wpisany na k. 9. Wynika z niego, że co najmniej do dnia 24 stycznia 1973r. ubezpieczona pracowała wSzpitalu (...). W przeciwieństwie do organu rentowego, Sąd Apelacyjny wyraża jednoznaczne przekonanie, że wpisy znajdujące się na k. 9 legitymacji, czyli na karcie zatytułowanej „zaświadczenie zakładu pracy o zatrudnieniu pracownika” potwierdzają ciągłe i nieprzerwane zatrudnienieI. M.wSzpitalu (...)od dnia 1 lipca 1967r. do co najmniej 24 stycznia 1973r. Zakład pracy, czyliSzpital (...), potwierdził wpisami dokonanymi w dniach 2.12.1968r., 30.12.1969r., 29.05.1972r. oraz 24.01.1973r. zatrudnienie wnioskodawczyni. Każdy wpis jest opatrzony pieczątką zakładu pracy i podpisem. Wpisy poświadczające zatrudnienie były dokonywane średnio raz w roku. Organ rentowy kwestionując te wpisy nie uzasadnił dlaczego w jego ocenie powinny być one dokonywane częściej i nie wskazał jak często. W ocenie Sądu Apelacyjnego wpisy te dostatecznie udowadniają nieprzerwane zatrudnienie wnioskodawczyni w powyższym okresie. Ponadto fakt zatrudnienia wnioskodawczyni wSzpitalu (...)od 1 lipca 1967r. do co najmniej 24 stycznia 1973r. znajduje też potwierdzenie w zeznaniach świadkaM. M., która zeznała, że ubezpieczona pracowała wSzpitalu (...)od 1967r. do marca 1975r. ma oddziale onkologii, a pracę te podjęła z uwagi na wyższe wynagrodzenie z uwagi na leczenie pacjentów pierwiastkami promieniotwórczymi. Zatrudnienie ubezpieczonej wSzpitalu (...)w okresie od 1967r. do 1975r. wynika też z zeznań świadkaJ. C.. Także wnioskodawczyni zeznała, że od 1967r. do 1974r. pracowała wSzpitalu (...). Powyższe dowody w sposób jednoznaczny potwierdzają zatrudnienie ubezpieczonej w okresie od 1 lipca 1967r. do 24 stycznia 1973r. Tym samym stwierdzić należy, że ubezpieczona udowodniła 15 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Po doliczeniu bowiem do okresu uznanego przez organ rentowy w wymiarze 12 lat, 6 miesięcy i 12 dni, okresu zatrudnienia wSzpitalu (...)w wymiarze 5 lat, 6 miesięcy i 24 dni łączny staż okresów składkowych i nieskładkowych wyniósł 18 lat, 1 miesiąc i 6 dni. Oznacza to, żeI. M.spełniła warunek 15 lat okresów składkowych i nieskładkowych, o którym mowa w art. 28 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zatem na datę złożenia wniosku o emeryturę, tj. na dzień 25 października 2012r. spełniła wszystkie warunki do nabycia emerytury na podstawie art. 28 ustawy o emeryturach i rantach z FUS..
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny, działając na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego i przyznałI. M.prawo do emerytury poczynając od dnia od 25 października 2012 r.