Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 817/13
Data wyroku: 2014-10-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Wojtczuk
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 88 Karty Nauczyciela w zw. z art. 46, 32 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 817/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 października 2014r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Elżbieta Wojtczuk

Protokolant

st. sekr. sądowy Dorota Malewicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2014r. wS.
odwołaniaM. B.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia(...)r. Nr(...)
w sprawieM. B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury

I
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że ubezpieczonemuM. B.przysługuje prawo do emerytury od dnia(...).;

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.na rzeczM. B.kwotę 60 (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt: IV U 817/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia(...)r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart. 46 i art. 32 ust. 5 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorazart. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta NauczycielaodmówiłM. B.prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił na dzień 31.12.2008 r. 30 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Organ rentowy uznał za udowodniony okres 29 lat, 3 miesięcy okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 25 lat, 2 miesiące i 4 dni okresów składkowych i 4 lata i 26 dni okresów nieskładkowych. Organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu do okresu składkowego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców tj. od(...)r., z uwagi na to że w tym czasie ubezpieczony uczęszczał do szkoły oddalonej o 36 km od gospodarstwa, co zajmowało mu ok. 2 godziny dziennie i wyklucza stałą, systematyczną pracę w gospodarstwie rolnym rodziców.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłM. B.wnosząc o jej zmianę i ustalenie jej prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że organ rentowy nie zasadnie do okresu ubezpieczenia nie zaliczył mu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, bowiem stale i systematycznie pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, jego praca była niezbędna do funkcjonowania gospodarstwa z uwagi na chorobę ojca (zawał serca) (odwołanie k.2).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.3).
Na rozprawie dnia(...)r. pełnomocnik ubezpieczonego popierał odwołanie wnosząc o przyznanie prawa do emerytury od dnia(...)r. i wnosił o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k.15v, k.17).

Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyM. B.ur. (...), dnia(...). złożył wniosek do organu rentowego o przyznanie prawa do emerytury.
Rodzice ubezpieczonego:H.iJ.małż.B.byli w latach 1971-1992 właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni(...)ha położonego we wsiachC.iT.gm.Ł.(zaświadczenie k. 10 akt organu rentowego). Ubezpieczony w miejscu zamieszkania rodziców mieszkał do dnia(...)r., a następnie zamieszkał w miejscowości(...)(zaświadczenie o zameldowaniu k. 6). W okresie od(...). był uczniem technikum Mechanicznego(...)im. gen.J. B.wS.o pięcioletnim okresie nauczania na podbudowie 8-klasowej szkoły podstawowej (świadectwo dojrzałości k. 39-40 akt organu rentowego). Ubezpieczony codziennie dojeżdżał do szkoły wS.autobusem pokonując 36 km w jedną stronę. ZC.doS.było wówczas dobre połączenie autobusowe. Ubezpieczony wyjeżdżał do szkoły o 6.50, a ze szkoły wracał autobusami wyjeżdzającymi zS.o godz. 14.00 albo 14.30. Do domu przyjeżdżał zatem na godz. 15.10 lub 15.40 (zaświadczenie z(...)wŁ.k.27 akt emerytalnych).
Rodzice ubezpieczonego specjalizowali się w hodowli loszek.C.ok. 100 sztuk loszek oraz mieli krowy. Ojciec ubezpieczonego chorował: miał zawał w(...)r. i później przeszedł operację jelit. Ubezpieczony chodząc do szkoły średniej codziennie wstawał przed 5.00 rano i pomagał matce w obrządku inwentarza, następnie wyjeżdżał do szkoły, a po powrocie ze szkole również pomagał przy inwentarzu żywym jak również we wszystkich pracach polowych tj. wyrzucanie obornika, orka, sianie zboża, bronowanie, sprężynowanie, sianokosy, żniwa, sadzenie i zbieranie kartofli, zimą przy młóceniu zboża. W wakacje ubezpieczony nigdzie nie wyjeżdżał, cały czas poświęcając na pomoc rodzicom w gospodarstwie rolnym. Ubezpieczony więcej niż 4 godziny dziennie poświęcał na pomoc rodzicom w gospodarstwie rolnym w okresie roku szkolnego, natomiast w okresie wakacji szkolnych pomagał rodzicom pracując w gospodarstwie od rana do wieczora (zeznania świadków: J.B.k. 15v-16,J. W.k. 16-16v, zeznania ubezpieczonego k. 16v-17)
Następnie w okresie od(...)r. studiował w systemie dziennym na Wydziale Pedagogiki i Psychologii(...)M. S.wL.(zaświadczenie k.15 akt emerytalnych). W okresie od(...)r. odbywał czynną służbę wojskową. Od dnia(...)r. ubezpieczony był zatrudniony w Szkole Podstawowej wŁ.jako nauczyciel. Następnie w okresie od(...)r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Zespole Szkół Zawodowych wŁ.na stanowisku nauczyciela teoretycznej nauki zawodu (świadectwo pracy k.17 akt organu rentowego). Następnie od(...)r. ubezpieczony był zatrudniony w Gimnazjum nr 2 im.J. P.II wŁ.w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku dyrektora i nauczyciela (świadectwo pracy k. 18 akt organu rentowego).
Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 31 grudnia 2008 r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 29 lat, 3 miesiące, z czego okresy składkowe wynoszą 25 lata, 2 miesiące i 4 dni, a okresy nieskładkowe 4 lata i 26 dni. Organ rentowy nie zaliczył do stażu pracy ubezpieczonego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców tj. od(...)r. z uwagi na to, że praca w gospodarstwie i jednoczesne pobieranie nauki w szkole średniej oddalonej o 36 km od gospodarstwa rolnego wyklucza, iż ubezpieczony wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym rodziców stale. Z uwagi na brak wymaganych ustawą 30 lat okresów składkowych i nieskładkowych decyzją z 11 maja 2013 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 11.05.2013 r. k.50 akt emerytalnych).
Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego i nie pozostaje w stosunku pracy (okoliczności niesporne, oświadczenia zawarte we wniosku o emeryturę -k.1v -2 akt emerytalnych ubezpieczonego).

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoM. B.jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczycielanauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze, zaś nauczyciele szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich - dwudziestopięcioletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym, mogą - po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy - przejść na emeryturę.
Art. 88 ust. 2a Karty Nauczyciela stanowi, że nauczyciele urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r. zachowują prawo do przejścia na emeryturę bez względu na wiek, jeżeli:
1)spełnili warunki do uzyskania emerytury, określone wust. 1, w ciągu dziesięciu lat od dnia wejścia w życieustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013 r. poz. 1440, 1717 i 1734), z wyjątkiem warunku rozwiązania stosunku pracy, oraz
2)nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie zaś zart.46 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) prawo do emerytury na warunkach określonych wart. 29, 32, 33 i 39przysługuje ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 1 stycznia 1969 r., jeżeli spełniają łącznie następujące warunki:
1)nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa;
2)warunki do uzyskania emerytury określone w tych przepisach spełnią do dnia 31 grudnia 2008 r.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu 30 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Poza sporem pozostawało bowiem, że ubezpieczony bezpośrednio przed złożeniem wniosku wykonywał pracę nauczyciela, co wynika ze świadectwa pracy wystawionego przez Gimnazjum nr 2 wŁ., ma wymagany 20 letni staż pracy nauczycielskiej na datę(...)r., nie jest też członkiem otwartego funduszu emerytalnego, nie pozostaje w stosunku pracy, stosunek pracy miedzy nim a Gimnazjum nr 2 im.J. P.II wŁ.został rozwiązany na jego wniosek.
Zgodnie zart. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również, traktując je, z zastrzeżeniemart. 56, jak okresy składkowe przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r., okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych wart. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
W przedmiotowej sprawie ubezpieczonemuM. B.brakuje do 30 lat okresów składkowych i nieskładkowych 9 miesięcy i co do zasady o taki okres może być uzupełniony okres ubezpieczenia o okres pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia a przed 1 stycznia 1983 r. Zgodnie z wytycznymi doktryny i orzecznictwa, aby można było zaliczyć okres pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia traktując je jako okresy składkowe ubezpieczony musi wykazać, iż pracował w gospodarstwie rolnym rodziców co najmniej 4 godziny dziennie. W przedmiotowej sprawie zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci zeznań świadków:J. B. (2)(k.15v-16),J. W.(k.16-16v), zeznań ubezpieczonego (k. 16v-17) wykazał w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, iż ubezpieczony w okresie od(...)r., kiedy to rozpoczął studia stacjonarne na(...)wL.pracował w gospodarstwie rolnym rodziców w wymiarze przekraczającym cztery godziny dziennie zarówno w okresie roku szkolnego, jak i w okresie wakacji szkolnych (lipiec sierpień) każdego roku:(...)miesiące od lipca do końca września. Ubezpieczony w okresie wakacji letnich nigdzie nie wyjeżdżał, pracował w gospodarstwie rolnym całe dnie od rana do wieczora przy takich pracach polowych jak sianokosy, żniwa, pielenie, wykopki, oraz przy inwentarzu żywym rano i wieczorem. Rodzice ubezpieczonego mieli duże gospodarstwo rolne o powierzchni ponad 11 ha, hodowali ok. 100 loszek i krowy. Ojciec ubezpieczonego chorował, a brat był od niego młodszy o 2,5 roku. Sama pomoc matce przy obrządku porannym i wieczornym tak dużej ilości inwentarza wymagała od ubezpieczonego pracy w gospodarstwie w ciągu całego roku wymiarze co najmniej 4 godziny dziennie. Sąd obdarzył wiarygodnością dowód z zeznań wymienionych świadków oraz dowód z zeznań ubezpieczonego. Wymienione dowody są spójne, logiczne i korespondują ze sobą. Mając na uwadze realia pracy w gospodarstwie rolnym w tamtym czasie, kiedy to wszystkie prace wykonywane były ręcznie, a rolnicy dysponowali jedynie sprzętem konnym do pracy w gospodarstwie angażowane były całe rodziny w tym dzieci, które pracowały jak dorośli przy wszystkich pracach polowych i przydomowych. Należy mieć również na uwadze, że ze względu na brak mechanizacji prace rolnicze były wykonywane znacznie dłużej niż obecnie, szczególnie w okresie letnim praca była od rana do wieczora. W ocenie Sądu zatem zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do zaliczenia ubezpieczonemu okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w wymiarze brakującym do 30 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Nadmienić również należy, że sama praca w gospodarstwie rolnym w okresie wakacji szkolnych po ukończeniu przez ubezpieczonego 16 roku życia (11 miesięcy) do(...)r., kiedy to ubezpieczony pracował w gospodarstwie rolnym rodziców od rana do wieczora czyli w wymiarze przekraczającym 4 godziny dziennie jest już wystarczająca do uzupełnienia ubezpieczonemu okresów składkowych i nieskładkowych do 30 lat (brakuje bowiem(...)miesięcy).
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawieart.47714§2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że ubezpieczonemuM. B.przysługuje prawo do emerytury od(...)., tj. od dnia następnego po ustaniu stosunku pracy.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 kpczasądzając na rzecz ubezpieczonego od organu rentowego kwotę 60 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku.