Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 274/14
Data wyroku: 2014-06-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Gonera, Alicja Podczaska, Bogumiła Burda
Słowa kluczowe: Renta Rolnicza
Podstawa prawna: art 21 ustawy z 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sygn. akt

III AUa 274/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia30 czerwca 2014 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bogumiła Burda

Sędziowie:

SSA Barbara Gonera
SSA Alicja Podczaska (spr.)

Protokolant

st.sekr.sądowy Anna Budzińska

po rozpoznaniu w dniu30 czerwca 2014 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuA. C.
przeciwkoPrezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o rentę rolniczą
na skutek apelacji pozwanego organu rentowego
od wyrokuSądu Okręgowego w Przemyślu
z dnia24 lutego 2014 r.sygn. aktIII U 1344/13

z m i e n i a o tyle zaskarżony wyrok, że prawo do renty rolniczej przyznaje wnioskodawcyA. C.od 11 grudnia 2013 r.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 17 października 2013 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił wnioskodawcyA. C.prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy .
W podstawie prawnej decyzji powołanoustawę z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników( t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 50 , poz. 291 ze zm. ) .
W uzasadnieniu odwołując się do treści art. 21 powołanej wyżej ustawy wskazano , że ponieważ Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia 14 października 2013 r. nie uznała wnioskodawcy za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym , dlatego odmówiono mu prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy .
Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawcaA. C..
W uzasadnieniu podał , że stan jego zdrowia , który potwierdza dokumentacja lekarska , nie pozwala na podejmowanie pracy .
Sąd Okręgowy w Przemyślu po rozpoznaniu sprawy wyrokiem z 24 lutego 2014 r. zmienił zaskarżoną decyzję przyznając wnioskodawcy prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy na okres 12 miesięcy , począwszy od dnia 14 sierpnia 2013 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy ustalił , że wnioskodawcaA. C.w dniu 5 sierpnia 2013 r. złożył wniosek o rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy , z tym że do dnia 13 sierpnia 2013 r. pobierał zasiłek chorobowy .
Lekarz rzeczoznawca KRUS orzeczeniem z dnia 16 sierpnia 2013 r. rozpoznał u wnioskodawcy jako chorobę podstawową – dyskopatię L4/L5 – stan po operacji ( 2008 r.) jako choroby współistniejące – chorobę wrzodową żołądka , nadciśnienie tętnicze i bielactwo . Lekarz rzeczoznawca Kasy nie stwierdził naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym .
Na skutek odwołania wnioskodawcy sprawę rozpoznała Komisja Lekarska KRUS , która w orzeczeniu z dnia 14 października 2013 r. potwierdziła roz poznanie dokonane przez lekarza rzeczoznawcę i jednocześnie również nie stwierdziła naruszenia sprawności organizmu wnioskodawcy w stopniu powodującym całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym . Dlatego decyzją z 17 października 2013 r. rolniczy organ rentowy odmówił prawa do renty .
Sąd Okręgowy następnie powołał treść opinii biegłych sądowych : neurologa , dermatologa oraz chorób wewnętrznych wydanej 11 grudnia 2013 r.
w której biegli stwierdzili : niewydolność statyczno – wysiłkową kręgosłupa szyjnego lędźwiowo – krzyżowego z objawami lewostronnej rwy kulszowej ; stan po operacji przepukliny jądra miażdżystego krążka L4-L5 z objawami ubytkowymi ; chorobę refluksową przełyku , zapalenie błony śluzowej żołądka
i dwunastnicy w wywiadzie ; bielactwo nabyte . Jednocześnie lekarze biegli sadowi stwierdzili u wnioskodawcy całkowitą niezdolność do pracy w rolnictwie na okres dwunastu miesięcy od dnia badania tj. od 11.12.2013 r.
Decydujące znaczenie miało schorzenie neurologiczne wnioskodawcy . Biegły neurolog rozpoznał ograniczenie ruchomości kręgosłupa szyjnego w zakresie skrętu w lewo , wzmożenie napięcia mięsni przykręgosłupowych odcinka szyjnego i L –S , tkliwość przy palpacji wyrostków kolczystych C4 – C7 , dodatnie objawy Lasequea po stronie lewej przy kącie ok. 55-60 stopni , osłabienie siły mięśniowej prostowników grzbietowych stopy lewej przy próbie chodzenia na piętach . Wnioskodawca od wielu lat leczony z powodu nawracających i uporczywych dolegliwości bólowych w zakresie odcinka lędźwiowego kręgosłupa . Z powodu zdiagnozowanej przepukliny jadra miażdżystego krążka L4-L5 poddany zabiegowi operacyjnemu w 2008 r. Pozostaje nadal pod stałą opieką lekarską neurologiczną zarówno w warunkach poradni , jak i leczony szpitalnie
w Oddziale Neurologii . Podczas badania przez zespół biegłych sądowych
w dniu 11 grudnia 2013 r. cierpiący z ograniczeniem ruchomości odcinka lędźwiowego kręgosłupa i chodem utykającym na lewą kończynę dolną . Podczas badania przedmiotowego stwierdzono : oprócz ograniczenia ruchomości odcinka lędźwiowego kręgosłupa , także istotne ograniczenie ruchomości w zakresie odcinka szyjnego szczególnie podczas ruchów skrętnych w lewo . Stwierdzono ponadto wzmożenie napięcia przykręgosłupowych odcinka szyjnego i odcinka lędźwiowo – krzyżowego , tkliwość przy palpacji wyrostków kolczystych kręgów od C4 do C7 , stwierdzono dodatni objaw rozciągowy ze splo tu lędźwiowo – krzyżowego ( objaw Lasequea ) po stronie lewej przy kącie ok. 55-60 stopni , osłabienie siły mięśniowej prostowników grzbietowych stopy lewej przy próbie chodzenia na piętach . W porównaniu do badania przeprowadzonego przez lekarzy KRUS nastąpiło zdaniem biegłych istotne pogorszenie sprawności ruchowej wnioskodawcy . Dlatego wnioskodawca nie może wykonywać bardzo wielu prac gospodarskich wymagających nawet niewielkiego przeciążenia kręgosłupa . Nie może pochylać się , dźwigać , nie może prowadzić ciągnika itp.
Stan układu ruchu wnioskodawcy zdaniem biegłych powoduje całkowitą utratę zdolności do pracy w rolnictwie .
Sąd Okręgowy uznał opinię biegłych sądowych za w pełni wiarygodny materiał dowodowy . KRUS nie zgłosił zastrzeżeń do treści opinii .
Sąd Okręgowy w podstawie prawnej wydanego orzeczenia powołałart. 21 ust 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników( t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1403 ) oraz art. 21 ust 6 i 7 powołanej ustawy , stwierdzając , iż zgodnie z ustalonym w postępowaniu dowodowym stanem faktycznym wnioskodawca spełnił ustawowe przesłanki ustalenia prawa do renty .
Następnie Sąd Okręgowy uznał , iż w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie stosowany poprzezart. 52 ust 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników,art. 100 ust 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) zgodnie z którym , jeżeli ubezpieczony pobiera zasiłek chorobowy , świadczenie rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane na podstawie przepisówKodeksu pracy, prawo do emerytury , renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty szkoleniowej to jego niezdolność do pracy powstaje
z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku , świadczenia lub wynagrodzenia . Dlatego Sąd Okręgowy przyznał wnioskodawcy prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy na okres 12 miesięcy , począwszy od dnia 14 sierpnia 2013 r. , tj. od dnia następującego po dniu zakończenia pobierania zasiłku chorobowego .
Dodatkowo Sąd powołał w podstawie prawnejart. 477 
14
          § 2 k. p. c.
Apelację od powyższego wyroku wniósł KRUS – Placówka Terenowa
wP.działająca z upoważnienia Prezesa KRUS zarzucając , że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 21 ustawy z dnia 20 grudnia
1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników orazart. 100 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Apelacja zawiera wniosek :
- o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej początkowej daty przyznania prawa do renty rolniczej ,
- ewentualnie o uchylenie w/w orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji .
W uzasadnieniu wskazano , że KRUS nie zgadza się z zaskarżonym wyrokiem w części dotyczącej początkowej daty przyznania prawa do dochodzonego świadczenia , ponieważ rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w tej części narusza przywołane we wstępie niniejszej apelacji przepisy prawne .
Zgodnie z opinią biegłych sądowych z dnia 11.12.2013 r. , - która to nie była kwestionowana przez żadną ze stron i którą Sąd uznał za w pełni wiarygodny dowód w zakresie oceny stanu zdrowia wnioskodawcy i jego niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym – niezdolność ta powstała od dnia badania tj. 11.12.2013 r.
Odnosząc powyższy stan faktyczny na grunt przepisów prawa , KRUS wskazał , że zgodnie z art. 100 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach
i rentach z FUS – prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa . Równocześnie zgodnie zart. 21 ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników– całkowita niezdolność do pracy jest jednym z warunków koniecznych do uzyskania prawa do renty rolniczej i warunek ten ( jak to wynika z opinii biegłych sądowych ) został spełniony dopiero w dniu 11.12.2013 r.
W związku z powyższym zdaniem KRUS dopiero od dnia 11.12.2013 r. wnioskodawca posiada prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym , a wskazywany w uzasadnieniu Sądu art. 100 ust 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie ma w niniejszej sprawie zastosowania .
Regulacja ta ma bowiem zastosowanie w sytuacjach , gdy w dniu spełnienia wszystkich warunków do przyznania renty osoba uprawniona pobiera zasiłek chorobowy lub inne świadczenie za czas niezdolności do pracy . Wówczas prawo do renty może być realizowane po ustaniu prawa do świadczeń krótkoterminowych . Natomiast w niniejszej sprawie w dniu 14 sierpnia 2013 r.  wnioskodawca zaprzestał pobierania świadczenia krótkoterminowego ( zasiłku chorobowego ) ale w tej dacie nie istniała całkowita niezdolność do pracy
w gospodarstwie rolnym , czyli w/w nie spełniał wszystkich przesłanek do przyznania renty rolniczej .

Sąd Apelacyjny zważył co następuje :
Apelacja rolniczego organu rentowego jest w pełni uzasadniona , dlatego została uwzględniona .
Sąd Okręgowy w toku przeprowadzonego postępowania w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy , co nie było kwestionowane przez KRUS. Sąd Apelacyjny w całości akceptuje i przyjmuje za własne niesporne ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez Sąd Okręgowy również istotne ustalenie dotyczące daty powstania całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy oraz ustalenie charakteru tej niezdolności .
Wnioskodawca w dacie złożenia wniosku o rentę ( 5.08.2013 r. ) korzystał z zasiłku chorobowego do dn. 13.08.2013 r.
Nie stanowi to jednak podstawy do stosowania przez Sąd ustalenia daty powstania całkowitej niezdolności do pracy wnioskodawcy z art. 100 ust 2 ustawy
o emeryturach i rentach z FUS w zw. zart. 52 ust 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Wnioskodawca co prawda do dnia 13.08.2013 r. korzystał z zasiłku chorobowego , lecz biegli sądowi w niekwestionowanej przez strony opinii uznali za datę powstania tej niezdolności dzień 11 grudzień 2013 r. Skoro Sąd I instancji ustalenia dotyczące spornej kwestii niezdolności wnioskodawcy do pracy w gospodarstwie rolnym poczynił na podstawie opinii biegłych sądowych z 11 grudnia 2013 r. – brak było jakichkolwiek podstaw prawnych i faktycznych do ustalenia innej , znacznie wcześniejszej daty powstania spornej całkowitej niezdolności do pracy wnioskodawcy .
Z całą pewnością data powstania tej niezdolności w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie mogła być ustalona , jak to uczynił Sąd Okręgowy
w oparciu o treść art. 100 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. zart. 52 ust 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Apelacja KRUS i jej uzasadnienie są zatem akceptowane przez Sąd drugiej instancji .
Mając powyższe na względzie zgodnie zart. 386 § 1 k. p. c.Sąd Apelacyjny zmienił częściowo zaskarżony wyrok i orzekł co do istoty sprawy .