Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1032/13
Data wyroku: 2014-01-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Słowa kluczowe: Lokal Mieszkalny, Najem
Podstawa prawna: art. 691 k.c.

Sygn. akt III Ca 1032/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 stycznia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący - Sędzia SO Lucyna Morys - Magiera
Sędzia    SO Andrzej Dyrda
Sędzia    SR (del.) Anna Hajda (spr.)

Protokolant    Aneta Puślecka

po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2014 r. w Gliwicach na rozprawie
sprawy z powództwaK. P.
przeciwko GminieJ.
o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju
z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt I C 144/11

1
oddala apelację;

2
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 90 (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

SSR (del.) Anna Hajda  SSO Lucyna Morys - Magiera  SSO Andrzej Dyrda

Sygn. akt III Ca 1032/13

UZASADNIENIE

PowódK. P.wniósł o ustalenie, że pomiędzy nim a pozwaną istnieje stosunek najmu lokalu mieszkalnego usytuowanego wJ.przyul. (...). Nadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych.W uzasadnieniu pozwuK. P.wskazał, iż zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu wspólnie ze swoją matkąI. P. (1)do chwili jej śmierci tj. do dnia 15 listopada 2008r.Po śmierci matki powód nadal zajmował wskazany lokal w związku z czym wystąpił do Urzędu MiastaJ.z wnioskiem o stwierdzenie wstąpienia w stosunek najmu, lecz bezskutecznie.
Pozwana w odpowiedzi na pozew, wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda kosztów procesu. Pozwana wskazał, iżK. P.wraz z żoną jest właścicielem nieruchomości na terenieW.przyul. (...). Nadto w postępowaniu przedsądowym pozwana przeprowadziła wywiad środowiskowy na podstawie, którego ustalono, iż matka powoda do chwili śmierci zamieszkiwała sama. Nadto pozwana wskazała, iż w trakcie postępowania przedsądowego powód nie odebrał, pomimo dwukrotnego awiza, pisma kierowanego do niego na adres przedmiotowego lokalu.
Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2012 roku Sąd Rejonowy w Jastrzębiu – Zdroju ustalił, że pomiędzy stronami niniejszego postępowania istnieje stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego wJ.przyul. (...), z dniem 15 listopada 2008. W punkcie drugim wyroku orzeczono o kosztach postępowania.
Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że lokal mieszkalny położony przyulicy (...)wJ.należy do zasobów pozwanej. Uprawnioną do zamieszkania w tym lokalu była matka powodaI. P. (1).I. P. (1)zmarła w dniu 15 listopada 2008 r. Przed śmierciąI. P. (1)chorowała na chorobę nowotworową, w związku z czym była hospitalizowana. Od 2006r., w tym także w okresie chorobyI. P. (1), powód zamieszkiwał w lokalu przyul. (...)wJ., opiekował się matką i jej mieszkaniem. W tym czasie powód dokonywał opłat za mieszkanie i robił zakupy.
W czasie gdy powód stale zamieszkiwał wspólnie z matką w jej mieszkaniu przeprowadzał niewielkie remonty, jak malowanie. Z mieszkania matki powód dojeżdżał do pracy wR., gdzie wspólnie zB. S.przeprowadzał remont kamienicy oddziedziczonej po zmarłym bracie. W mieszkaniu matki powód miał rzeczy osobiste i ubrania. W okresie od 2004-2005r. powód zamieszkiwał wW.wspólnie z żoną i dziećmi. Z powodu problemów rodzinnych wrócił doJ., gdzie ponownie zamieszkał wspólnie z matką. W tym okresie powód odwiedzał swoją żonę i dzieci wW., spędzając tam po kilka dni.
PowódK. P.leczył się od 2002r. w Poradni(...)przyul. (...)wJ..
K. P.w dacie orzekania w niniejszej sprawie przez Sąd Rejonowy był właścicielem nieruchomości wR.. Budynek wynajmowany był przez powoda na cele usługowe.W nieruchomości nie ma wydzielonego lokalu mieszkalnego.K. P.wspólniezI. P. (2)byli współwłaścicielami budynku wW.. W budynku tym żona powoda prowadziła działalność gospodarczą – pensjonat. Żona powoda zamieszkiwała wspólniez dziećmi w wydzielonym w rzeczonej nieruchomości mieszkaniu.
W dniu 13 marca 2009r. pracownicy Urzędu Miasta wJ.przeprowadzili wywiad środowiskowy wśród lokatorów zamieszkujących w budynku przyul. (...)wJ.. W czasie wywiadu przeprowadzono rozmowę z lokatorką mieszkania przyul. (...)oraz lokatorką mieszkania przyul. (...). Na podstawie rozmowy ustalono, iżI. P. (1)do chwili śmierci zamieszkiwała sama w swoim mieszkaniu.
W tak ustalonym stanie faktycznym zważył Sąd Rejonowy, że wstąpienie osób wskazanych wart. 691 § 1 k.c.w stosunek najmu następuje z mocy prawa. Należy zatem przyjąć, że między osobą (osobami), która (które) wstąpiła (wstąpiły) w stosunek najmu, a wynajmującym z mocy prawa istnieje stosunek prawny o takiej samej treści jak stosunek, który łączył wynajmującego z dotychczasowym najemcą.
Na podstawieart. 691 § 1 k.c.prawo najmu lokalu mieszkalnego przechodzi na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
Zgodnie z poglądem ukształtowanym w judykaturze SN stałe zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym oznacza, że lokal ten stanowi centrum życiowe określonej osoby, tj. miejsce,w którym koncentruje się na przykład życie dzieci obok rodziców, osoby nieporadnej przy osobie, która się nią opiekuje.
W niniejszej sprawie powódK. P., będący synem zmarłej w dniu15 listopada 2008 rokuI. P. (1), wykazał, iż od 2006r. lokal zajmowany wspólnie z matką stanowił jego centrum życiowe. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowyw postaci zeznań świadków będących sąsiadami zmarłejI. P. (1)potwierdził, iż powód zamieszkiwał wspólnie z matką, a w czasie jej choroby opiekował się nią. Dowodów przeciwnych nie dostarczyło przesłuchanie w charakterze świadków lokatorki mieszkania przyul. (...)oraz lokatorki mieszkania przyul. (...), których stwierdzenie, iżI. P. (1)do chwili śmierci zamieszkiwała sama w swoim mieszkaniu zawarte w protokół wywiadu środowiskowego stało się podstawą odmowy powodowi prawa wstąpienia w stosunek najmu po zmarłej matce. ŚwiadkowieA. W.orazP. W.zamieszkałe przyul. (...)wskazywały, iż widywały powoda w mieszkaniu matki, przy czym w ich ocenie powód odwiedzał matkę, a nie z nią zamieszkiwał. Wskazani świadkowie nie potrafili jednak jednoznacznie wykluczyć faktu zamieszkiwania powoda w mieszkaniu matki, jednocześnie wskazując, iż widywały go przynajmniej raz w tygodniu. Zamieszkujący z ww. świadekI. W.także wskazywał, iż przed śmierciąI. P. (1)często widywał powoda o różnych godzinach, co w jego ocenie było potwierdzeniem, iż powód zamieszkiwał wspólnie z matką przed jej śmiercią. ŚwiadekJ. F.będąca lokatorką mieszkania przyul. (...)w swoich zeznaniach wskazywała, iż w okresie chorobyK. P.zawsze opiekował się matką i zamieszkiwał wspólnie z nią. Powyższe potwierdzałK. F.. Obok powyższych zeznań także pozostali świadkowie przesłuchani przez Sąd wskazywali, iż powód zamieszkiwał wspólnie z matką w jej mieszkaniu od 2006r. W tym czasie przeprowadzał niewielkie remonty, jak malowanie. Z mieszkania matki powód dojeżdżał do pracy wR., gdzie wspólnie zB. S.przeprowadzał remont kamienicy oddziedziczonej po zmarłym bracie. W mieszkaniu matki powód miał rzeczy osobiste i ubrania.
Nadto o fakcie, iż lokal zajmowany wspólnie z matką stanowił centrum życiowe powoda pośrednio świadczył także fakt, iż od 2002r.K. P.leczył się w Poradni(...)przyul. (...)wJ..

Wskazał także Sąd Rejonowy, że osoby wymienione wart. 691 § 1 k.c., stale zamieszkujące z najemcą do chwili jego śmierci, wstępują w stosunek najmu także w wypadku, gdy przysługuje im tytuł prawny do innego lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (orzeczenie SN z 16 kwietnia 1998 r., I CKN 621/97, niepubl.; a także uzasadnienie uchwały SN z 5 lipca 2002 r., III CZP 36/02, niepubl.).
W ocenie Sądu Rejonowego okoliczności sprawy przemawiają zatem za uznaniem, że pomiędzy powodemK. P.a pozwaną istnieje stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego wJ.przyul. (...)z dniem 15 listopada 2008r. tj. chwila śmierci matki powodaI. P. (1).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw.zart. 98 § 3 k.p.c.
Z wyżej wskazanym orzeczeniem nie zgodziła się pozwana, wywodząc apelację i zaskarżając wyrok w całości. Skarżąca zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególnościart. 691 § 1 kcprzez przyjęcie, że powód wstąpił w stosunek najmu po śmierci swojej matki; - sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że powód stale zamieszkiwał z najemcą do chwili jego śmierci w lokalu położonym wJ.przyulicy (...); - sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że powód pomimo, że był właścicielem dwóch nieruchomości położonych wR.iW.wstąpił w stosunek najmu.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty apelująca domagała się zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia na swoja rzecz kosztów procesu według norm przepisanych, ewentualnie wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego.
Na rozprawie apelacyjnej w dniu 9 stycznia 2014 roku pełnomocnik powoda domagał się oddalenia apelacji i zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja pozwanej nie może odnieść skutku jako, że zaskarżone orzeczenie jest trafne i odpowiada prawu. Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody na których się oparł. Z tak przeprowadzonego postępowania dowodowego wyprowadził trafne wnioski, prawidłowo też zastosował przepisy prawa. Zarzuty apelacji sprowadzają się do kwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji. Zatem rolą Sądu Okręgowego jest kontrola dokonanej przez Sąd Rejonowy oceny wiarygodności i mocy dowodów, w szczególności w kontekście regulacjiart. 233 kpc. W tym miejscu wskazać należy, że jeśli tylko z materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dawały się wysnuć wnioski odmienne. Jedynie wówczas, gdy brak jest logiki w wysnuwaniu wniosków ze zgromadzonego materiału dowodowego lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza reguły logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona ( tak Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 maja 2013 roku w sprawie VI ACa 1466/12). Dokonując kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia nie dopatrzył się Sąd Okręgowy by przy ustalaniu stanu faktycznego doszło do przekroczenia granic nakreślonych przepisemart. 233 kpc. Sąd I instancji wyprowadził prawidłowe i logiczne wnioski ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wskazując tok rozumowania, który doprowadził do ostatecznej konkluzji. Sąd II instancji w pełnym zakresie podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy i przyjmuje je za swoje. Wobec takiej konstatacji nie sposób podzielić zarzutu apelacji, iż wyrok został wydany z naruszeniem przepisuart. 691 § 1 kc.Ustalenia faktyczne poczynione w sprawie pozwalają na stwierdzenie, że powód – stale zamieszkujący z matkąI. P. (1)do chwili jej śmierci – wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego wJ.przyul. (...), w miejsce zmarłej najemczyni. Bez wpływu na trafność rozstrzygnięcia pozostaje także fakt, że powód jest współwłaścicielem innych nieruchomości. Jak to zostało wyjaśnione w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia do wstąpienia w stosunek najmu dochodzi także w wypadku gdy osobom wymienionym wart. 691 § 1 kcprzysługuje tytuł prawny do innego lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego.
Reasumując powyższe, apelacja jako nieuzasadniona została oddalona, stosownie do treściart. 385 kpc.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawieart. 98 kpcw zw. zart. 391 § 1 kpci§6 pkt 2w zw. z§ 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SSR ( del.) Anna Hajda SSO Lucyna Morys-Magiera SSO Andrzej Dyrda