Sąd Okręgowy we Wrocławiu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 144/14
Data wyroku: 2014-03-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aleksander Ostrowski, Jerzy Menzel, do Jolanta Pol-Kulig

Sygn. akt. IV Ka 144/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 marca 2014 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący  SSO  Aleksander Ostrowski
Sędziowie  SSO Jerzy Menzel
SSR del. do SO Jolanta Pol-Kulig  (spr.)
Protokolant   Artur Łukiańczyk
przy udziale Tomasza Fedyka Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2014 r.
sprawyW. Z.
oskarżonego o przestępstwa zart. 190 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej
z dnia 22 listopada 2013 roku    sygn. akt II K 347/13

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną;

II
zasądza od Skarbu Państwa (Kasa Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej) na rzecz adwokatM. P.kwotę 516,60 złotych (pięciuset szesnastu i  
60
           / 100 , w tym VAT), tytułem nieopłaconej obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

III
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Sygn. aktIV Ka 144/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem z 22 listopada 2013 r. sygn. akt II K 347/13 Sąd Rejonowy dla Wrocławia –Fabrycznej II Wydział Karny uznał oskarżonegoW. Z.za winnego tego, że :

I
w dniu 22 grudnia 2012 r. weW.przyul. (...)kierował wobecJ. K.groźby uszkodzenia ciała , wypowiadając te groźby osobiście , co wzbudziło u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę ich spełnienia tj. czynu zart. 190 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 190 § 1 k.k.wymierzył mu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności ;

II
w dniu 11 lutego 2013 r. weW.przyul. (...)kierował wobecJ. K.groźby uszkodzenia ciała , które to groźby wzbudziły u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę ich spełnienia tj. czynu zart. 190 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 190 § 1 k.k.wymierzył mu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności ;

III
na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.połączył oskarżonemu wyżej orzeczone kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 3(trzech) miesięcy pozbawienia wolności ;

IV
na podstawieart. 69 § 1i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt. 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności zawiesił oskarżonemu warunkowo na 2 (dwa) lata okresu próby ;

V
na podstawieart. 72 § 1 pkt. 2 k.k.zobowiązał oskarżonego do przeproszenia pokrzywdzonegoJ. K.w terminie 1(jednego) miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku ;

VI
na podstawieart. 63 § 1 k.k.zaliczył na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności oskarżonemu okres zatrzymania w dniach od 11 lutego 2013 r. do dnia 12 lutego 2013 r. ;

VII
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. P.kwotę 738,24 zł tytułem nieopłaconej obrony z urzędu udzielonej oskarżonemu ;

VIII
zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych ,w tym od opłaty sądowej , obciążając nimi Skarb Państwa.

Od powyższego wyroku apelację wywiódł oskarżonego za pośrednictwem obrońcy z urzędu zaskarżając go w całości.
Na podstawieart. 427 § 2 kpkiart. 438 pkt. 2 i 3 kpkorzeczeniu temu zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych , przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść , a polegający na sprzecznym z materiałem dowodowym uznaniu oskarżonegoW. Z.winnym popełnienia czynów opisanych w części wstępnej wyroku , pomimo tego , że materiał dowodowy niniejszej sprawy podstaw do takich ustaleń nie daje ,

2
obrazę przepisów postępowania , mającą wpływ na treść wyroku , a to:

-art. 4 kpk,art. 7 kpk,art. 410 kpkiart. 424 § 1 pkt. 1 kpkpolegający na :

a
wymienieniu większości dowodów bez poddania ich właściwej ocenie , a w szczególności zeznań świadkówE. G. (1),M. B.,R. P.,Z. S.,M. S.iB. B.orazB. K.i wskazania , które z nich były podstawą do uznania faktów za udowodnione , a które z dowodów przeciwnych nie zasługiwały na to w sytuacji , gdy poza alternatywą przyjętą w uzasadnieniu wyroku istniała inna możliwość w zakresie ustaleń co do przypisanych oskarżonemuW. Z.czynów ,

-art.5 § 2 k.p.k.poprzez rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego .
Na podstawieart. 427 §1 kpkiart. 437 § 2 kpkpodnosząc powyższe zarzuty wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonegoW. Z.od przypisanych mu czynów
ewentualnie
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania .

Sąd Okręgowy zważył , co następuje.
W ocenie Sądu Okręgowego apelacja jako oczywiście bezzasadna nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zwrócić uwagę należy , iż obrońca w apelacji sformułowałexpressis verbiszarzut błędu w ustaleniach faktycznych w odniesieniu do przypisanych mu czynów zart. 190 § 1 k.k.. Sąd nie podzielił w tym zakresie stanowiska skarżącego . Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia może wynikać bądź to z niepełności postępowania dowodowego bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów , w tym ostatnim wypadku najczęściej przybierając postać błędu logicznego w rozumowaniu , zlekceważenia niektórych dowodów , dania wiary dowodom nieprzekonywującym , bezpodstawnego pominięcia niektórych dowodów czy wreszcie oparcia się na faktach w istocie nie udowodnionych( T. Grzegorczyk , Kodeks postępowania karnego . Komentarz , Zakamycze 2005 , s. 1085). Zaczepienie orzeczenia pierwszoinstancyjnego w oparciu o przepisart. 438 pkt 3 k.p.k.a w konsekwencji jego kontrola przez sąd odwoławczy wymaga zatem bezpośredniego zastosowaniaart. 5 § 2 i 7 k.p.k.i w konsekwencji stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji braku wątpliwości , względnie braku ich znaczenia dla rozstrzygnięcia , nie pozwalają również mówić o naruszeniu zasadyin dubio pro reo.  Zwrócić bowiem uwagę należy, iż uznanie istnienia wątpliwości możliwe jest dopiero w następstwie oceny dowodów , uchylenie więc bądź zmiana przez Sąd Odwoławczy orzeczenia pierwszoinstancyjnego z powołaniem się na naruszenieart. 5 § 2 k.p.k.w wypadku , gdy z całą pewnością ustalenia w sprawie poczynione zostały z dochowaniem rygorówart. 7 k.p.k., oznaczałoby w istocie nieuprawnione wkroczenie w zakres kompetencji Sądu niższej instancji wyznaczony przez zasadę swobodnej oceny dowodów . Tym bardziej , że poruszając się w zakresie zasady swobodnej oceny dowodów Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, iż nie zasługują na wiarę wyjaśnienia oskarżonego w których to zaprzeczał popełnieniu przestępstw zart. 190 § 1 k.k.jeśli zważyć na ich sprzeczność ze zgodnymi i konsekwentnymi zeznaniami pokrzywdzonegoJ. K.. Zaznaczyć należy , iż jakkolwiek oprócz pokrzywdzonego nie było innych bezpośrednich świadków zdarzeń opisywanych przezJ. K.okoliczność ta jeszcze nie podważa wiarygodności jego zeznań i nie świadczy o tym , że oskarżony nie dopuścił się przypisanych mu czynów.Podkreślić bowiem należy , jak wynika z opinii biegłego psychologa , u pokrzywdzonego nie stwierdzono tendencji do konfabulacji , jest on zdolny do zapamiętywania i odtworzenia z pamięci ogólnego obrazu przeżytych zdarzeń oraz istotnych faktów zwłaszcza tych ,które były dla niego szczególnie ważne i bezpośrednio go dotyczyły bądź wywarły silne wrażenie. Nadto , jak słusznie wskazał Sąd I instancji , zeznania pokrzywdzonego znajdują swoje odzwierciedlenie w zeznaniach opiekunek oskarżonego i pokrzywdzonego tj.M. B.iE. G. (2). Wprawdzie także te pracownice Domu Pomocy Społecznej nie były świadkami zachowania oskarżonego wobecJ. K.w dniach 22 grudnia 2013 r. i 11 lutego 2013 r. miały one jednak największą wiedzę na temat ich wzajemnej relacji z racji wykonywanej funkcji a w szczególności wiedzę na temat agresywnych i wulgarnych , jak wskazały, zachowań oskarżonego nie tylko wobec pokrzywdzonego ale również wobec innych mieszkańców Domu Pomocy Społecznej . Istotnym jest przy tym fakt, iżM. B.iE. G. (2)znały przebieg zdarzeń z 22 grudnia 2013 r. i 11 lutego 2013 r. z relacji przekazanej im przez pokrzywdzonego i potwierdziły je w trakcie składania zeznań w postępowaniu sądowym . W szczególnościM. B.była świadkiem jakJ. K.bezpośrednio po kierowaniu wobec niego przez oskarżonego gróźb uszkodzenia ciała ,wzywając pomocy ,wybiegł ze wspólnie zajmowanego pokoju z widoczną pod prawym okiem raną . Nie sposób przy tym kwestionować zeznań tego świadka jeśli zważyć , że znalazły one swoje potwierdzenie w zeznaniach funkcjonariusza PolicjiJ. B., który przybył na miejsce zdarzenia a także w raporcie z dyżuru nocnego prowadzonego w Domu Pomocy Społecznej .
Z kolei , jak słusznie zauważył Sąd I instancji , o braku sprawstwa oskarżonego nie mogą świadczyć zeznania wskazywanych przez obronę świadków pracowników Domu Pomocy SpołecznejR. P.,Z. S.czy teżM. S.. Osoby te wprawdzie zeznały , iż nie były świadkami agresywnego zachowania oskarżonego w tym wobec pokrzywdzonego a wobec nich oskarżony odnosił się w sposób grzeczny , kulturalny nie jest to jednak wystarczające do stwierdzenia , iż w niniejszej sprawie zachodzą nie dające usunąć wątpliwości uzasadniające rozstrzygnięcie na korzyść oskarżonego. Tym bardziej też ,że zarówno z zeznańR. P.,Z. S.jak iM. S.wynika, iż słyszały od koleżanek, w tymM. B.o wulgarnym , agresywnym zachowaniu oskarżonego. To samo dotyczy także pozostałych pracowników Domu Pomocy SpołecznejJ. M.,P. P.,B. K.,Z. O.iB. B.. Osoby te miały bowiem jednokrotny bądź sporadyczny kontakt z mieszkańcami Domu Pomocy Społecznej w tym w szczególności z oskarżonym i pokrzywdzonym i w większości nie posiadały żadnej wiedzy na temat ich poszczególnych zachowań względem siebie. Na podstawie więc przedstawionej przez tych świadków oceny osobyW. Z., jak słusznie uznał Sąd i instancji , nie można było dokonywać ustaleń faktycznych w sprawie , nie można było tez zastosować regułyin dubio pro reo. Zaznaczyć bowiem należy, zasadatanakazuje rozstrzygać je na korzyść oskarżonego dopiero w takiej sytuacji , gdy wszystkie dopuszczone przez prawo środki dowodowe zostały wyczerpane, a wszelkie sposoby tłumaczenia wątpliwości należałoby uznać za nieracjonalne . Natomiast o naruszeniu zasady zart. 5 § 2 kpknie można mówić , gdy Sąd w wyniku pełnej i poprawnie dokonanej swobodnej oceny dowodów uznał , że brak jest wątpliwości co do winy i sprawstwa oskarżonego albo , że nie mają one znaczenia dla odpowiedzialności oskarżonego(S. Waltoś , Proces karny . Zarys systemu ,Warszawa 2003 , s. 247 ; T. Grzegorczyk , Kodeks postępowania karnego . Komentarz , Zakamycze 2004 ; wyrok SN z 31 sierpnia 1974 r. , IV KR 173/79 , OSNPG 2/1980 , z. 97 ; wyrok SN z 25 czerwca 1991 r. , WR 107/91 , OSNWK 1-2/1992 , poz.14) .
Podsumowując zatem ten zakres rozważań , Sąd Odwoławczy podkreśla , iż w postępowaniu przed Sądem I instancji nie doszło do naruszenia zasad procesowych określonychart. 7 k.p.k.Sąd Rejonowy nie wykroczył przeciwko regułom oceny dowodów ustanowionych dyspozycjąart. 7 k.p.k.w sposób mogący być zakwestionowany z punktu widzenia zasad logicznego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego , co zostało wykazane powyżej.
Sąd Okręgowy podzielił zapatrywania Sądu Rejonowego co do kwalifikacji prawnej czynów przypisanych oskarżonemu zart. 190 §1 k.k.Dla bytu tego przestępstwa wymaga się aby sprawca groził innej osobie popełnieniem przestępstwa , groźba musi wzbudzać obawę , że będzie spełniona a obawa osoby zagrożonej musi być uzasadniona. Groźba więc polega na oddziaływaniu na psychikę zagrożonego w taki sposób aby mógł on obawiać się urzeczywistnienia grożącej zapowiedzi i związanego z nią skrępowania swobody działania , skrępowania jego woli . Do wypełnienia stanu faktycznego konieczne jest aby groźba ze względu na swoją formę , okoliczności czynu oraz osobę grożącą i zagrożoną mogła wzbudzić obawę w zagrożonym , że będzie spełniona , obawa ta musi być przy tym uzasadniona okolicznościami czynu. Ponieważ decyduje subiektywne odczucie groźby więc jest rzeczą obojętną czy grożący był obiektywnie w stanie zrealizować zapowiedź ,czy na serio myślał o urzeczywistnieniu zapowiedzi wszak mogło mu właśnie zależeć wyłącznie na wywołanie stanu obawy , na zaatakowaniu samej tylko wolności . ( J. Bafia Kodeks Karny Komentarz Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 1977 r s . 426 ) Przy tym kryterium, że subiektywne odczucie obawy przez zagrożonego jest uzasadnione, należy ujmować obiektywnie, lecz z uwzględnieniem osobowości zagrożonego , obawa zagrożonego, że groźba do niego skierowana będzie spełniona, jest wtedy uzasadniona, jeżeli każdy człowiek o podobnej do zagrożonego osobowości i w podobnej sytuacji również odczuwałby obawę przed taką groźbą , grożący bowiem może być obiektywnie niebezpieczny, a mimo to zagrożony może się nie bać jego groźby i odwrotnie - może posiadać nieposzlakowaną opinię, a mimo to wzbudzać w zagrożonym obawę" (W. Ś.. Prawo karne.W.1978, s. 519, L.P.. Komentarz doKodeksu karnego,K.W ocenie Sądu Okręgowego nie ulega wątpliwości ,jak słusznie ustalił Sąd I instancji , iż groźby kierowane wobec pokrzywdzonego wzbudziły w nim uzasadnione przypuszczenie , że są poważne i zachodzi prawdopodobieństwo ich ziszczenia . Tym bardziej ,że pokrzywdzony konsekwentnie i stanowczo wskazywał , iż obawia się spełnienia gróźbW. Z.a jego obawa w tym zakresie była uzasadniona jeśli zważyć , iż oskarżony w Domu Pomocy Społecznej miał opinię osoby agresywnej co też znalazło swoje odzwierciedlenie w raportach dziennych i nocnych prowadzonych w tym ośrodku. .
W zakresie orzeczenia o karze Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uznania wymierzonej oskarżonemu kary za rażąco niewspółmierną . Wymierzone oskarżonemu kary jednostkowe jak i kara łączna pozbawienia wolności pozostają w granicach ustawowego zagrożenia przewidzianego za przypisane oskarżonemu przestępstwo  i w pełni realizują dyrektywy sądowego wymiaru kary określonego wart. 53 § 1 i 2 k.k.będąc sankcją współmierną do stopnia zawinienia , stopnia społecznej szkodliwości czynu , odpowiednią z uwagi na jej oddziaływanie zapobiegawcze i wychowawcze wobec oskarżonego oraz spełniającą wymogi prewencji generalnej. Prawidłowo również Sąd Rejonowy ocenił przesłanki mające wpływ na uznanie , iż wobec oskarżonego zachodzi pozytywna prognoza kryminologiczna uzasadniająca warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności. Stopień rozwoju psychospołecznego oskarżonego, jego warunki materialne , rodzinne i stan zdrowia, wskazują,iż pomimo warunkowego zawieszenia wykonania kary będzie on w przyszłości przestrzegał porządku prawnego i nie powróci na drogę przestępstwa.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu orzeczono na podstawie§ 14 ust. 2 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Orzeczenie o kosztach sądowych znajduje oparcie w treściart. 634 kpkw zw.art. 624 § 1 kpkz uwagi na trudną sytuację materialną Sąd zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa.