Sąd Okręgowy w Gliwicach
II Zamiejscowy Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 92/14
Data wyroku: 2014-05-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Renata Kopala

Sygn. aktII C 92/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 maja 2014r.
Sąd Okręgowy w GliwicachOśrodek (...)wR.Wydział II Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Renata Kopala
Protokolant: Jolanta Bober
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2014r. wR.
sprawy z powództwaJ. L.
przeciwkoI. S.
o ustalenie

1
oddala powództwo,

2
odstępuje od obciążania powódki kosztami postępowania.

Sędzia:
Sygn. akt II C 92/14

UZASADNIENIE
PowódkaJ. L.w pozwie skierowanym przeciwkoI. S.wnosiła o ustalenie, że nie zachodziły przesłanki do wydziedziczenia jej przez ojcaH. S.w testamencie notarialnym z 2 listopada 2011r., sporządzonym przez notariuszaW. G.. W uzasadnieniu podnosiła, że zmarły 19 czerwca 2012r. jej ojciec w w/w testamencie powołał do całego spadku swoją żonęI. S., zaś w § 2 aktu notarialnego wydziedziczył powódkę. Podnosiła, że nigdy nie dała podstaw poprzez swoje postępowanie i zachowanie wobec ojca do jej wydziedziczenia. Zawsze dokładała wszelkich starań, aby stosunki między nią a ojcem były nie tylko poprawne, ale serdeczne i ciepłe. Zapraszała ojca na urodziny swoje, męża i syna i dopiero w czasie, gdy powód związał sę z pozwanąI. S.stosunki zaczęły ulegać rozluźnieniu, a działania pozwanej doprowadziły do całkowitej izolacji ojca od powódki. Pozwana nie zawiadomiła powódki nawet o śmierci spadkodawcy, a wiadomośćo treści testamentu powzięła 3 października 2012r. Na rozprawie w dniu 17 marca 2014r. przed Sądem Rejonowym w Rybniku wskazała, że wnosi o ustalenie, ponieważ wydziedziczenie jest dla niej krzywdzące i przekreśla możliwość dochodzenia przez nią zachowku.
Pozwana w odpowiedzi na pozew wnosiła o oddalenie powództwa i podnosiła okoliczności, które potwierdzałyby istnienie przyczyn wydziedziczenia powódki w testamencie przez zmarłegoH. S..
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
J. L.jest córką zmarłego w dniu 19 czerwca 2012r.H. S.z pierwszego małżeństwa zB. S.z domuM.. W chwili śmierciH. S.był żonaty zI. S..
dowód: skrócony odpis atu małżeństwa powódki (k-5), skrócony odpis aktu zgonu (k-6)
H. S.pozostawił testament, sporządzony 2 listopada 2011r.w formie aktu notarialnego, w którym odwołał wszystkie swoje dotychczasowe testamenty i powołał do całości spadku swoją żonęI. S.. W § 2 tego aktuH. S.oświadczył, że wydziedzicza swoją córkę z pierwszego małżeństwaJ. L., gdyż uporczywie nie dopełniała ona wobec niego obowiązków rodzinnych, nie utrzymywała z nim kontaktów, nie odwiedzała go, w żaden sposób nie pomagała w bieżących sprawach życia codziennego itp. nie interesowała się nim w trakcie leczenia ciężkiej choroby, w czasie hospitalizacji i nie interesuje się jego obecnym stanem zdrowia. Testament ten został otwarty i ogłoszony w Kancelarii Notarialnej wR.przed notariuszemW. G.w dniu 03 października 2012r. w obecnościI. S.iJ. L..I. S.oświadczyła w tym samym dniu, że przyjmuje spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi.
dowód: odpis aktów notarialnych: testamentu (k-13), protokołu otwarcia i ogłoszenia testamentu (k-14), protokół oświadczenia przyjęcia spadku (k-9).
W dniu 9 października 2012r.I. S.wniosła o stwierdzenie nabycia spadku i postanowieniem z 28 stycznia 2013r. w sprawie II Ns 788/12, prawomocnym z dniem 19 lutego 2013r., Sąd Rejonowy w Rybniku stwierdził, że spadek poH. S.nabyła w całości jego żonaI. S..
dowód: odpis postanowienia (k-31 akt Sądu Rejonowego w Rybniku II Ns 788/12)
Powódka oświadczyła, że występuje z niniejszym pozwem, ponieważ wydziedziczenie jej przez ojca jest niesprawiedliwe, a przede wszystkim przekreśla możliwość dochodzenia przez nią zachowku. Wskazała, że w skład spadku po zmarłym ojcu wchodzi budynek mieszkalny położony wR.przyul. (...), którego wartość określiła na kwotę 600.000zł.
Sąd zważył co następuje:
Zgodnie zart. 189 kpcdopuszczalność powództwa o ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego zależy od istnienia interesu prawnego strony powodowej. Interes ten istnieje tylko wtedy, gdy powód potrzebie ochrony swej sfery prawnej uczynić może zadość przez samo ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego. Konsekwencją takiego poglądu jest to, że interes prawny nie istnieje, gdy jest możliwe wytoczenie powództwa o świadczenie. W niniejszej sprawie powódka oświadczyła, że jej interes prawny w ustaleniu braku przesłanek do wydziedziczenia polega na tym, że chce ona domagać się w drodze powództwa od pozwanej należnego jej po ojcu zachowku.
H. S.zmarł 19 czerwca 2012r. O treści testamentu powódka dowiedziała się3 października 2012r. Zgodnie zart. 1007 kcroszczenia uprawnionego z tytułu zachowku przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu. W niniejszej sprawie zatem powódka do 3 października 2017r. ma zatem prawo wystąpić z roszczeniem o zachowek (czyli wytoczyć powództwo o świadczenie). W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie ma ona interesu prawnego, by domagać się ustalenia, że nie zachodziły przesłanki do jej wydziedziczenia, bowiem przesłanki takie będzie badał Sąd w sprawie o zachowek. Przytoczyć należy w tym miejscu wyrok Sądu Najwyższego z 9 grudnia 1974r. w sprawieI CR 873/74, z którego wynika, że„Spadkobierca wydziedziczony w testamencie, któremu już z innych przyczyn nie służy roszczenie o zachowek, może w celu ochrony innego interesu prawnego – żądać ustalenia, że wydziedziczenie jest bezpodstawne.”A contrario jeżeli roszczenie o zachowek przysługuje, a powódka nie wskazuje innego niż dochodzenie zachowku celu ochrony swojego interesu prawnego – to roszczenie o ustalenie jest bezzasadne z uwagi na brak interesu prawnego.
Mając na uwadze, że nie zostały spełnione przesłanki zart. 189 kpcSąd powództwo oddalił.
Sąd oddalił pozostałe wnioski dowodowe stron poza przytoczonymi wyżej, albowiem zmierzały one do merytorycznego wykazania zasadności lub niezasadności wydziedziczenia powódki, które to ustalenia z uwagi na powyższe rozważania, stały się zbędne.
Sąd w oparciu oart. 102 kpcodstąpił od obciążania powódki kosztami postępowania, uznając, że zachodził szczególnie uzasadniony wypadek, o którym mowa w cytowanym wyej przepisie, bowiem powódka w celu realizacji swoich praw będzie zmuszona wystąpić z powództwem o zachowek.