Sąd Okręgowy w Nowym Sączu
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 330/14
Data wyroku: 2014-08-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Tokarz-Polańska, Jacek Małodobry, Tomasz Białka
Słowa kluczowe: Podwyższenie Alimentów
Podstawa prawna: art. 133 kro

Sygn. akt III Ca 330/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 sierpnia 2014r.
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie
następującym:
Przewodniczący: Sędzia SO Jacek Małodobry
Sędzia SO Tomasz Białka (sprawozdawca)
Sędzia SR del. Maria Tokarz – Polańska
Protokolant: staż. Kinga Burny
po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2014r. w Nowym Sączu
na rozprawie
sprawy z powództwa małoletniejE. G.działającej przez przedstawiciela ustawowegoJ. G.
przeciwkoJ. Ż.
o podwyższenie alimentów
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Rejonowego w Gorlicach
z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt III RC 257/13
oddala apelację.
sygn. akt III Ca 330/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 20 marca 2014 r. Sąd Rejonowy w Gorlicach zasądził od pozwanejJ. Ż.tytułem miesięcznych rat alimentacyjnych na rzecz małoletniejE. G.kwotę 300 zł płatną z góry do rąk jej ustawowego przedstawicielaJ. G.do dnia 10-tego każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, począwszy od 1 marca 2014 r. w miejsce kwoty 250 zł ustalonej ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Gorlicach dnia 28 czerwca 2012 roku sygn. akt. III RC 97/12 (pkt I), a w pozostałym zakresie powództwo oddalił (pkt II). Ponadto postanowił nie obciążać pozwanej kosztami postępowania (pkt III), a koszty procesu pomiędzy stronami wzajemnie zniósł (pkt IV). Wyrokowi w pkt I nadał rygor natychmiastowej wykonalności (pkt V).
W uzasadnieniu podał Sąd Rejonowy, iż małoletnia powódkaE. G.działająca przez przedstawiciela ustawowegoJ. G.wystąpiła z powództwem przeciwko pozwanejJ. Ż.o podwyższenie miesięcznej kwoty alimentów do 600 zł z dotychczasowych 250 zł, do których płacenia od dnia 16 kwietnia 2012 r. zobowiązała się pozwana w wyniku zawartej w dniu 28 czerwca 2012 r. przed tamt. Sądem ugody w sprawie o sygn. akt III RC 97/12.
Małoletnia powódkaurodzona (...)obecnie zamieszkuje z ojcemJ. G., którego dochód w roku podatkowym 2012 wyniósł 3.401 zł. W związkuz rozpoczęciem przez córkę w roku szkolnym 2013/2014 nauki w szkole podstawowejJ. G.poniósł m.in. koszty zakupu podręczników w kwocie 107.69 zł. Na rzecz córki otrzymuje zasiłek rodzinny w kwocie 106 zł oraz alimenty z funduszu alimentacyjnego. Natomiast odnośnie sytuacji pozwanej matki powódkiJ. Ż.wskazał Sąd, iż od 6 sierpnia 2011 r. pozostaje ona w związku małżeński zR. Ż., z którym posiada dwie małoletnie córkiS. Ż.(6 lat) iK. Ż.(5 lat). W godzinach od 8.00 do 13.00 uczęszczają one do przedszkola i fakt ten poza ubezpieczeniem ich nie obciąża finansowo pozwanej. Na rzecz tych córek pozwana pobiera zasiłki rodzinne. Sama nie pracuje obecnie zawodowo i nie jest zarejestrowana jako osoba poszukująca pracy. W przeszłości przez okres 3 miesięcy pomagała sąsiadce w opiece nad dzieckiem, za co dostawała 200 zł miesięcznie. Nie korzystaze świadczeń pomocy społecznej i nie otrzymuje też pomocy ze strony rodziny generacyjnej. Z małoletnią powódką nie ma kontaktu od 5 lat i poza alimentami nic jej nie przekazuje. Pozwana wraz z rodziną mieszka w najętym domu. Jej mąż pracujący poza miejscem zamieszkania w firmie budowlanej zarabia wynagrodzenie w kwocie minimalnej. Na drobne wydatki w tygodniu pozwana wydaje ok. 20 zł.
Wobec tak ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji wskazał, iż zgodniezart. 133 § 1 k.r.o.oboje rodzice winni partycypować w kosztach utrzymania małoletniej, przy czym obowiązek ten może mieć dwojaką postać i uzależniony jest od usprawiedliwionych potrzeb małoletniej oraz możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego (art. 135 k.r.o.). Na tej podstawie dokonując oceny sytuacji sprawy uznał Sąd Rejonowy, iż od daty ustalenia alimentów w kwocie po 250 zł do dnia rozpoznania powództwa sytuacja małoletniej uległa zmianie w sposób istotny,a uzasadniający zmianę orzeczenia w zakresie alimentów głównie w związkuze wzrostem kosztów życia oraz rozpoczęciem nauki w szkole podstawowej. Wiązało się to bowiem z zakupem dla niej odpowiedniego ubrania czy też pomocy szkolnych. Szacując więc koszty utrzymania powódki na kwotę około 600 zł -700 zł miesięcznie uznał Sąd, iż pozwana winna przyczyniać się do utrzymania córki w kwocie o 50 zł wyższej niż dotychczas. Zmiana ta pozwoli ojcu powódki na pokrycie nowych wydatków i jest jednocześnie adekwatna do ograniczonych możliwości zarobkowych pozwanej, która na co dzień sama prowadzi gospodarstwo domowe, nie pracuje i zajmuje się opieką dwóch małoletnich córek. Uznając więc powództwo jedynie w części za zasadne Sąd Rejonowy orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania rozstrzygnął w oparciuoart. 100 k.p.c.i nadał orzeczeniu rygor natychmiastowej wykonalności na zasadzieart. 333 § 1 pkt 1 k.p.c.
Z powyższym wyrokiem nie zgodziła się strona powodowa, która we wniesionej apelacji zaskarżyła go w zakresie punktu II co do oddalenia powództwa ponad kwotę 300 zł oraz punktu IV, w którym koszty między stronami zostały wzajemnie zniesione. Zaskarżonemu orzeczeniu powódka zarzuciła naruszenieart. 135 § 2 k.r.o.poprzez jego niezastosowanie i nieprzyjęcie, że to na pozwanej ciąży w całości obowiązek pokrycia kosztów utrzymania małoletniej powódki w związku z faktem, iż jej ojciec sam sprawuje nad nią osobistą opiekę. Ponadto apelująca wskazała na błędne ustalenie przez Sąd, iż możliwości zarobkowe jej matki wyczerpują się w kwocie 300 zł oraz na nieuprawnione przyjęcie, że dokonane podwyższenie kwoty alimentów pozwoli na pokrycie nowych wydatków i wyższych kosztów utrzymania. Uznając orzeczeniew zaskarżonej części za błędne wniosła o jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa w całości za przyznaniem jej od pozwanej kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja jest bezzasadna.
Wyrok Sądu Rejonowego jest prawidłowy.
Nie zachodzą uchybienia, które zgodnie zart. 378 § 1 k.p.c.Sąd Okręgowy bierze pod uwagę z urzędu, a których skutkiem byłaby nieważność postępowania.
Sąd Rejonowy wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawyi właściwie ocenił zebrany materiał dowodowy oraz dokonał na jego podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych. Sąd Okręgowy podziela te ustalenia faktycznei przyjmuje za własne, nie zachodzi więc potrzeba ich powtarzania (por. wyrok SN z dnia 9 marca 2006 r., sygn. akt I CSK 147/05, LEX nr 190753). Nadto na pełną aprobatę zasługuje przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia ocena prawna zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Analizując przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności wskazać,że każda ze stron obowiązku alimentacyjnego może żądać jego zmiany, jeżeli nastąpiła zmiana w dotychczasowych stosunkach (art. 138 k.r.o.). Przyjęło się uważać, że zmiany muszą mieć charakter zmian istotnych i muszą one nastąpić w okresie od ostatniego orzeczenia o alimentach. Ustalony natomiast zakres obowiązku alimentacyjnego wymaga skorygowania przez stosowne zmniejszenie albo zwiększenie wysokości świadczeń alimentacyjnych w razie zmiany stosunków tj. w razie istotnego zmniejszenia się lub ustania możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji albo istotnego zwiększenia się usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego. Zauważyć przy tym należy, że zmiana świadczeń alimentacyjnych, o jakiej tu mowa, nie może być dokonana w oderwaniu od kryteriów określonych wart. 135 § 1 k.r.o.,tj. usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, których zaspokojenie zapewni mu odpowiedni do wieku rozwój fizyczny i duchowy oraz możliwości zarobkowychi majątkowych zobowiązanego, które określają zarobki i dochody, jakie uzyskiwałby on, wykorzystując należycie swoje siły i kwalifikacje.
Kierując się wskazanymi rozważaniami należy stwierdzić, że jak słusznie ustalił to Sąd Rejonowy, w rozpoznawanej sprawie nastąpiła istotna zmiana parametrów stanowiących wyznacznik wysokości alimentów głównie jeśli chodzi o usprawiedliwione potrzeby małoletniej powódki. Od zawartej w dniu 28 czerwca 2012 r. ugodyw przedmiocie podwyższenia alimentów do kwoty 250 zł upłynęły dwa lata i w tym czasie obecnie siedmioletnia powódka rozpoczęła naukę w szkole podstawowej. Z tego względu zwiększyły się jej potrzeby o charakterze edukacyjno - kulturalnym, umożliwiające rozwój jej zainteresowań i posiadanych zdolności, jak również zwiększyły się jej potrzeby związane z wyżywieniem, ubiorem, edukacją oraz rozrywką, a zatem wszystkie wydatki związane z jej utrzymaniem.
W ocenie Sądu Okręgowego, nie ulega więc wątpliwości, że sytuacja małoletniej uległa zmianie, albowiem wzrosły nie tylko potrzeby materialne w zakresie szkolnictwa (zakup podręczników, pomocy naukowych), lecz także zwiększyły się jej potrzeby wynikające z etapu życia w jakim się znalazła, a mianowicie okresu intensywnego wzrostu, generującego zwykle większe wydatki niż w przypadku dzieci w wieku przedszkolnym. Wysokość usprawiedliwionych potrzeb małoletniej nie wystarcza jednak do samodzielnego orzeczenia w przedmiocie wielkości alimentów, konieczne jest bowiem wzięcie pod uwagę również sytuacji w jakiej się znajduje pozwana. Posiadając na utrzymaniu dwoje jeszcze młodszych od powódki dzieci i zajmując się nimi na co dzień ma mocno ograniczone możliwości dodatkowego zarobkowania. Nie są one jednak całkowicie wyłączone z uwagi na fakt posyłania dzieci do przedszkolaw godzinach od 8.00 do 13.00. Wbrew więc twierdzeniom apelującej Sąd Rejonowy uwzględnił możliwość zdobycia po stronie pozwanej dodatkowych pieniędzy,w przeciwnym wypadku niemożliwym byłoby orzeczone podwyższenie alimentów.W dalszej kolejności po ustaleniu, że sytuacja powódki zmieniła się w sposób istotny oraz, że po stronie pozwanej istnieją możliwości zarobkowe pozwalające pokryć wyższe niż dotychczas alimenty Sąd I instancji dokonał prawidłowego ich miarkowania. Choć niewątpliwie koszty utrzymania stale rosną, a posłanie dziecka do szkoły wiąże się ze zwiększonymi wydatkami to jednak nie w takiej wysokości jak chciałaby tego strona powodowa. Należy bowiem zauważyć, że stosunkowo niedawno doszło do podwyższenia alimentów ze 100 zł do 250 zł. W przeciągu dwóch ostatnich lat ogólne koszty życia co prawda wzrosły jednak w sposób nie tak znaczny, czego adekwatnym wyrazem jest podwyższenie alimentów o 50 zł. Pozwolą one jak prawidłowo zauważył Sąd Rejonowy na pokrycie nowych wydatków i jednocześnie będą w zasięgu możliwości pozwanej. Ta jako osoba bezrobotna i w większości samodzielnie zajmująca się gospodarstwem domowym z racji pracy męża poza miejscem zamieszkania na utrzymanie rodziny ma do dyspozycji kwotę osiąganego przez niego minimalnego wynagrodzenia za pracę. Podwyższona kwota alimentów stanowi więc w przybliżeniu ¼ dochodów i zdaje się być w obecnej chwili granicą jej możliwości finansowych.
Oceniając zarzut naruszeniaart. 100 k.p.c.Sąd Okręgowy zważył, że powódka dochodziła podwyższenia alimentów z kwoty 250 zł do 600 zł, a więc o 350 zł. Alimenty zostały podwyższone wyrokiem Sądu I instancji do kwoty 300 zł, czyli o 50 zł, co uzasadniało zastosowanieart. 100 k.p.c., który stanowi, iż w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone.Powódka wygrała proces w ok. 15 %, a pozwana w ok. 85%. Apelacja w tej części jest zatem również bezzasadna.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w oparciu oart. 385 k.p.c.oddalił apelację.