Sąd Rejonowy w Kłodzku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 678/13
Data wyroku: 2014-10-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tadeusz Dereń
Słowa kluczowe: Powództwo Negatoryjne
Podstawa prawna: art.144 kc w zw. z art. 222§2 kc

Sygn. akt I C 678/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 października 2014 roku
Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Tadeusz Dereń
ProtokolantMagda Biernat
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2014 roku w Kłodzku
sprawy z powództwaL. P.
przeciwkoD. W.iZ. W.
o nakazanie

I
nakazuje pozwanymD. W.iZ. W.usunięcie składowiska obornika i gnojownicy zlokalizowanego nadziałce nr (...)położonej wB.w bezpośredniej bliskości granicy z nieruchomością położoną wB.nr(...), stanowiącej własność powodaL. P., dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Nowej Rudzie prowadziksięgę wieczystą nr (...)w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku i zakazuje pozwanym na przyszłość lokalizowania składowiska obornika w odległości mniejszej niż 30 metrów od otworów okiennych i drzwiowych budynku mieszkalnego powoda położonego nadziałce nr (...)wB.,

II
zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 1866,20 zł tytułem zwrotu kosztów procesu,

III
zwrócić powodowiL. P.kwotę 50 zł tytułem nadpłaty opłaty sądowej od pozwu.

Sygn. akt I C 678/13

UZASADNIENIE
PowódL. P.wniósł pozew o nakazanie pozwanymD.iZ.małż.W.aby dokonali usunięcia składowania obornika i gnojowicy zlokalizowanego nadziałce nr (...)położonej wB.nr(...)w bezpośredniej bliskości granicy z nieruchomością położoną wB.nr(...), stanowiącej własność powoda, dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadziksięgę wieczystą nr (...)i zakazanie im na przyszłość lokalizowania takiego składowiska w odległości mniejszej niż 30 m od otworów okiennych i drzwiowych budynku położonego nadziałce nr (...)w m.B.oraz o zasądzenie o pozwanych na rzecz powoda solidarnie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu pozwu podał, że jest właścicielem nieruchomości zabudowanej położonej wB.nr(...),działki nr (...), w której zamieszkują jego rodziceW.iS. P. (1), którym przysługuje służebność mieszkania. Nieruchomością bezpośrednio sąsiadującą z nieruchomością powoda -działką nr (...)– położoną wB.nr(...)władają pozwani , którzy prowadzą chów zwierząt, a od ok. 15 lat zaczęli tam przechowywać produkty uboczne tego chowu , a to obornik i gnojowicę , które składają w bezpośrednim sąsiedztwie z granicą działki powoda, w miejscu do tego nie przystosowanym technicznie , w odległości 9,5 m od otworów okiennych położonego na niej budynku.
Od 2011 r. obornik i gnojowice są gromadzone przez cały okres letni.(...)stwierdził , iż pozwani dopuszczają się licznych nieprawidłowości przy składowaniu tych substancji – co wynika z protokołu kontroli z dnia 28.06.2012r. Stopień dolegliwości i wywołanych składowaniem obornika i gnojowicy dla mieszkańców nieruchomości powoda jest bardzo wysoki i przekracza przeciętną miarę, rodzice powoda odczuwają liczne uciążliwości z tym związane, ze składowiska dochodzi cuchnący zapach, którego uciążliwość w sezonie letnim przy wysokich temperaturach powietrza jest nie do zniesienia. Ze względu na dochodzący ze składowiska odór niemożliwe jest otwieranie okien , wywieszanie prania , zapraszanie gości czy też przebywanie w części nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością pozwanych. Składowisko stanowi też wylęgarnię much i innych insektów , które przenikają do budynku powoda mimo zamontowanych w oknach siatek. Korzystanie przez powoda z części jego nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem z uwagi na te czynniki jest bardzo ograniczone. Ojciec powoda cierpi na rozedmę płuc i przy tym schorzeniu wskazane jest wietrzenie pomieszczeń , co w sezonie letnim jest niemożliwe. Pozwani nie podjęli żadnych działań w celu wywiezienia nieczystości i obornika a jedynie przykryli obornik plandeką , i to nie w całości , która też pozostaje odkryta.
Wobec powyższego żądanie powoda jest uzasadnione w świetle przepisuart. 144kcw zw. zart. 222§2kc.
Na rozprawie w dniu 6 października 2014r. /k-194 akt/pełnomocnik powoda sprecyzował żądanie pozwu przez /nakazanie pozwanym usunięcia składowiska obornika i gnojowicy zlokalizowanego nadziałce nr (...)/ w miejscedziałki nr (...)/ położonej w miejscowościB..
W odpowiedzi na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na ich rzecz kosztów procesu wg norm przepisanych wyznając , iż składują obornik w miejscu wskazanym przez powoda w niewielkiej odległości od granicy działki , ok. 0,30 – 1,40 metra , szerokość pryzmy obornika wynosi 2,70 metra, nie jest prawdą , iż na działkę powoda wyciekają z pryzmy wody gnojowe. Pryzma obornika usytuowana jest w odległości około 7 metrów od okien budynku pozwanych i nie odczuwają ani przykrego zapachu , nie dokuczają im muchy.
W ocenie pozwanych poziom uciążliwości wywołanych składowaniem obornika nie stwarza takich dolegliwości jakie podnosi pełnomocnik powoda, gdyż w okresie letnim obornik przykryty jest plandeką co uniemożliwia się gromadzenie much i innych insektów. PonadtoS. P. (1)może przebywać w pokoju , którego okna nie wychodzą na obornik pozwanych, takżeW. P. (1)może suszyć pranie na sąsiedniej użytkowanej przez niądziałce nr (...). Pozwani nie mają fizycznej możliwości składowania obornika w innym miejscu na terenie zamieszkiwanej przez nich posesji , gdyż nie pozwala na to jej zabudowa oraz ukształtowanie , które uniemożliwiają wywóz obornika systemem mechanicznym.
Osiągane przez pozwanych dochody ze sprzedaży płodów rolnych i mleka stanowią wyłączne źródło utrzymania. Wskazany sposób prowadzenia chowu zwierząt przez pozwanych jest typowy dla innych mieszkańcówB.oraz okolicznych wsi. Nie można też wymagać by wyeliminowane zostały wszelkie uciążliwości stwarzane przez życie w określonym środowisku w tym wypadku wiejskim , zaś pozwani podejmują działania zmierzające do minimalizacji ich skutków polegające na zamontowaniu zbiornika na odpływy z obornika , obłożeniu pryzmy nieprzepuszczalną opaską , nakryciu plandeką pryzmy obornika.
W wyniku postępowania dowodowego , Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
PowódL. P.jest właścicielem nieruchomości zabudowanej położonej wB.nr(...), obejmującejdziałkę gruntu nr (...), w której zamieszkują rodzice powodaW.iS. P. (1)mający służebność mieszkania. Powyższa nieruchomość graniczy zdziałką nr (...), zabudowaną budynkiem mieszkalno - gospodarczym stanowiący własność pozwanych , którzy prowadzą hodowlę zwierząt – obecnie trzymają dwie krowy i cielaka.
/ dowód: - odpis zksięgi wieczystej nr (...)k-12,
- kopia mapy ewidencyjnej k-15,
- przesłuchanie powoda k-16,
- oświadczenie pozwanej k-194 verte /
Nadziałce nr (...), stanowiącej własnośćT. G. (1), pozwani składują nawóz zwierzęcy – obornik, stanowiący produkt uboczny chowu zwierząt. NieruchomośćT. G.graniczy bezpośrednio z działką powoda , zaś pryzma obornika składowana jest w odległości od 0,5 m do 1 m od ogrodzenia działki powoda. Obornik składowany jest bezpośrednio na gruncie , zaś teren wokół pryzmy przesiąknięty jest gnojówką. Składowisko obornika w dniu wizji lokalnej przez biegłego sądowego tj. 9 maja 2014r. było o wymiarach : szerokość 4,20 m, długość 3,80 m i wysokość 0,90 m w najwyższym miejscu. Pryzma obornika usytuowana jest w odległości 9,80 m od najbliższego okna budynku mieszkalnego powoda. Składowisko jest prowizorycznie zabezpieczone przed rozsuwaniem , przykryte częściowo folią. Obornik gromadzony przez cały czas letni.
/dowód: - przesłuchanie powoda k-126,
- opinia biegłego sądowegoB. W.k-142,
- dokumentacja zdjęciowa k-41-43 ,
- nagranie miejsca składowania obornika płyta CD k-187, k-85,
- zeznania świadkaW. P.k-105/.
W trakcie kontroliP.wK.z dnia 28.06.2012r. stwierdzono, iż obornik pozwanych składowany jest w miejscu nieprzystosowanym technicznie , bezpośrednio przy granicy posesji , brak zbiornika na gromadzenie nieczystości płynnych z pryzmy obornika oraz stwierdzono w trakcie tych czynności nieprzyjemny fetor i owady latające na pryzmę obornika.
/dowód: protokół kontroli z 28.06.2012r. k-16/.
Interwencje organów , w tymW.N., wzywające pozwanych do usunięcia składowiska obornika nie odniosły skutku.
/dowód: -pisma stronyG.N.k 18-19,
-pismoW. P.z 28.09.2012r k-20,
-wezwanie pozwanych z 7.11.2012r k-21,
-pismaW. P.k-26-31,
-pismaW.N.z 17.07.2012r k-34 i z 17.08.2012r k-35,
-pismo Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich z 8.08.2012r k-39/
Stopień dolegliwości i uciążliwości składowania nawozu zwierzęcego w tak bliskiej odległości jest bardzo wysoki dla mieszkańców nieruchomości powoda.
Przede wszystkim ze składowiska dochodzi cuchnący i nieprzyjemny fetor który wzrasta w okresie letnim przy wysokich temperaturach i jest wtedy nie do zniesienia. Ze względu na dochodzący ze składowiska odór i smród nie można otwierać okien w budynku mieszkalnym powoda od strony składowiska , oraz nie można korzystać z tej części działki , zwłaszcza rekreacyjnie , jak również i gospodarczo. Składowisko stanowi wylęgarnię much i różnych insektów , które przenikają do pomieszczeń budynku powoda , mimo zamontowania w oknach siatek, oraz są gryzące. Ojciec powodaS. P. (1)lat 80 cierpi na rozedmę płuc i przy takim smrodzie , ze składowiska obornika pozwanych ma duszności i kłopoty z oddychaniem. W innych gospodarstwach wB.obornik nie jest składowany w pobliżu budynków mieszkalnych sąsiadów , jak to ma miejsce w przypadku pozwanych.
/dowód: -przesłuchanie powoda k-126,
-zeznania świadkówJ. L.k-103 verte,
E. C.k-104,
V. C.k-105,
W. P.k-105,
A. K.k-121,
- opinia biegłegoB. W.k-142,
- karty informacyjne leczenia szpitalnegoS. P.k 86-87/
Sąd zważył , co następuje:
Bezspornym jest w sprawie , iż powód jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym obejmującejdziałkę gruntu nr (...), w której zamieszkują rodzice powodaW.iS. P. (1)mający ustanowioną służebność mieszkania , zaś powyższa nieruchomość graniczy zdziałką pozwanych nr (...), zabudowaną budynkiem mieszkalno – gospodarczym orazdziałką nr (...), stanowiącą własnośćT. G. (1), na której pozwani składają obornik w odległości od 0,50 m do 1 m od ogrodzenia działki powoda.
Niespornym jest również , iż składowisko obornika jest bezpośrednio na gruncie ,prowizorycznie zabezpieczone przed rozsuwaniem , teren wokół pryzmy przesiąknięty jest gnojówką , zaś w dniu wizji lokalnej przez biegłego sądowego tj. 9 maja 2014r było o wymiarach – szerokość 4,20 m, długość 3,80 m i wysokość 0,90 m w najwyższym miejscu.
Zgodnie z przepisemart. 144 kcwłaściciel nieruchomości powinien przy wykonaniu swego prawa powstrzymać się od działań , które by zakłóciły korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę , wynikającą ze społeczno- gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Immisjami pośrednimi są te oddziaływania , które ujawniają się na nieruchomości wyjściowej a następnie przenikają na obszar nieruchomości sąsiednich np. dym, ciecze, zapach czy też hałas. O wystąpieniu immisji można mówić wtedy, gdy pomiędzy wykonywaniem prawa własności na nieruchomości wyjściowej a zakłóceniem w korzystaniu z nieruchomości sąsiedniej istnieje związek przyczynowy. Granicą służącą ocenie dopuszczalności immisji jest przeciętna miara , ustalona przy pomocy dwóch kryteriów - społeczno gospodarczego przeznaczenia nieruchomości oraz stosunków miejscowych. W orzecznictwie przyjęto, że ocena przeciętnej miary w rozumieniu przepisuart. 144 kcpowinna być dokonana na podstawie obiektywnych warunków panujących w środowisku osób zamieszkujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć właścicieli poszczególnych nieruchomości , powinna uwzględniając przeznaczenie nieruchomości , która wynika z jej charakteru i sposobu z niej korzystania , zaś określenie stosunki miejscowe odnosi się zarówno do miejsca jak i czasu / vide: wyrok SN z 3.07.1969r IICR 208/69, wyrok SN z 28.12.1979r III CRN 249/79/. Istotne jest zatem , aby ocena zakłóceń zapewniała powiązanie z konkretną w danym czasie i miejscu sytuację i aby nie była oderwana od rzeczywistości.
Jak już wskazano ,ocena przeciętnej miary musi być dokonana na podstawie obiektywnych kryteriów a nie na postawie subiektywnych odczuć poszczególnych osób , zaś przeciętny charakter miary wskazuje , że za punkt odniesienia należy przyjąć odczucia przeciętnego człowieka . Zatem, mając powyższe na uwadze , rozstrzygając powództwo w kontekścieart. 144 kcnależało ustalić , czy składowisko obornika pozwanych oddziaływuje pośrednio na nieruchomość powoda, zakłócając korzystanie z tej nieruchomości oraz czy oddziaływania to przekracza przeciętną miarę.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy , mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał , że stopień dolegliwości i uciążliwości składowania obornika przez pozwanych jest bardzo wysoki dla mieszkańców nieruchomości powoda, oddziaływuje na tą nieruchomość ponad przeciętną miarę, zakłócając korzystanie z nieruchomości.
Z przesłuchania powoda jak i z zeznań świadkówW. P.,E. C.,V. C.iA. K., którym Sąd dał wiarę , oraz dołączonych dokumentów min. protokołu kontroliP.wK.wynika jednoznacznie , że ze składowiska obornika pozwanych znajdującego się zaledwie w odległości 9,80 m od najbliższego okna budynku mieszkalnego powoda, dochodzi cuchnący i nieprzyjemny fetor, który wzrasta w okresie letnim i przy wysokich temperaturach , jest wtedy nie do zniesienia , ze względu na odór i smród nie można otwierać okien w budynku od strony składowiska jak również nie można korzystać z części działki od tego składowiska-zwłaszcza rekreacyjnie czy np. do wywieszania prania.
Składowisko obornika stanowi też wylęgarnię much i również insektów , które przenikają do pomieszczeń budynku powoda, mimo zamontowanych w oknach siatek, i są bardzo gryzące. Korzystanie przez powoda z części jego nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem jest zatem bardzo ograniczone.
Należy też wskazać , że ojciec powodaS. P. (1), cierpiący na rozedmę płuc, przy takim smrodzie ze składowiska obornika pozwanych ma duszności i kłopoty z oddychaniem.
Zdaniem Sądu , pozwani nie mogą powoływać się na to , że już wcześniej składowali w tym miejscu obornik i wywodzić stąd obowiązek znoszenia przez mieszkańców budynku powoda tych uciążliwości . Bez znaczenia jest również ilość hodowanych zwierząt gospodarskich mając na uwadze ilość i wymiary składowiska obornika. Należy też podkreślić , co potwierdza materiał dowodowy w tym opinia biegłego sądowegoB. W., że pozwani nie podjęli żadnych działań , mimo interwencji różnych organów , w celu minimalizacji skutków oddziaływania , składowiska obornika , które jest prowizorycznie zabezpieczone i to tylko boki przed rozsuwaniem /vide: zdjęcia dołączone do opinii oraz nagranie na płycie CD /, brak prawidłowego zabezpieczenia na gnojówkę , zaś pryzma obornika przykrywana jest tylko częściowo, a nawet całkowite jej przykrycie w żaden sposób nie zabezpieczy przed fetorem i smrodem mając na uwadze warunki w jakich składowany jest obornik .
Należy zgodzić się , że środowisko wiejskie oraz jego specyfika związana min. z prowadzeniem działalności rolniczej czy też hodowlanej stwarza pewne warunki oddziaływania , które należy znosić , lecz w żaden sposób , mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy , nie usprawiedliwia to składowania obornika w tak bliskiej odległości od okien budynku mieszkalnego powoda, oraz narażenie mieszkańców tego budynku , i to w sposób intensywny, na jego oddziaływanie tym bardziej, że pozwani mogą złożyć obornik bądź w granicach własnej działki, która wprawdzie jest zabudowana ale nie uniemożliwia wykonania takiego składowiska, bądź na działceT. G. (1), na której obecnie składują obornik , ale w dalszej odległości od granicy z działką powoda gdyż , co potwierdził świadekT. G., jest to działka bardzo duża o powierzchni około 0,6 ha i pozostała jej część wykorzystywana jako pastwisko , a więc umożliwia również wykonanie prowizorycznego składowiska podobnie jak obecnego. Wreszcie należy wskazać na zeznania świadkaJ. L., sołtysa wsiB., który jednoznacznie potwierdził , że wB.również w wielu innych gospodarstwach składowany jest obornik , ale nie zna takiego składowania , które byłoby w takiej bliskiej odległości od budynków mieszkalnych sąsiadów – jako to ma miejsce w wypadku powoda.
Wbrew twierdzeniom pozwanego o warunkach technicznych lub ich braku dla składowiska, w oparciu o przepisyrozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 7.10.1997rw sprawie warunków technicznych , jakimi powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich użytkowanie /Dz. U nr 32 poz. 877/,Sąd co wskazano wyżej, nie oceniał warunków technicznych składowiska ale czy składowisko to oddziaływuje pośrednio na nieruchomość powoda, zakłócające korzystanie z nieruchomości i czy oddziaływanie to przekracza przeciętną normę. Nadto, pomijając , czy powyższe przepisy rozporządzenia obowiązują pozwanych czy też nie, to w sposób szczegółowy określają one jakie odległości winny być zachowane w wypadku składowiska obornika – nie mniej niż 30 m od otworów okiennych i drzwiowych w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi. Oznacza to, że takie odległości są uzasadnione przede wszystkim z uwagi na oddziaływanie takiego składowiska na nieruchomości sąsiednie.
W tym stanie rzeczy , dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd uwzględnił żądanie powództwa w całości , w oparciu o przepisart. 144 kcw zw. zart. 222§2 kc– pkt. I wyroku, oznaczając 30-dniowy termin wykonania zobowiązania przez pozwanych od dnia uprawomocnienia się wyroku jako wystarczający do usunięcia składowiska obornika oraz zakazując na przyszłość lokalizowania składowiska obornika w odległości mniejszej niż 30 m od otworów okiennych i drzwiowych budynku mieszkalnego powoda, posługując się w tym zakresie odległościami oznaczonymi w w/w rozporządzeniu i w opinii biegłego sądowegoB. W..O kosztach procesu Sąd orzekł na mocyart. 98 kpcw zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie /Dz. U. nr 163 poz. 134 ze zm./ i koszty w kwocie 1866,20 zł obejmują kwotę 150 zł opłaty od pozwu , 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa , 600 zł kosztów zastępstwa /§6 pkt. 3 w/w rozporządzenia/ i 1099,20 zł kosztów opinii biegłego sądowego.
Na podstawie przepisuart.80 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z 28 lipca 2005r/tekst jednolity- Dz. U. nr 90 poz. 594/ należało zwrócić powodowi kwotę 50 zł tytułem nadpłaty opłaty sądowej od pozwu.