Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 960/14
Data wyroku: 2014-06-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Teresa Rak, Jan Kremer, Anna Kowacz-Braun
Podstawa prawna: art. 730 prim(1) kpc

Sygn. akt I ACz 960/14

POSTANOWIENIE
Dnia 5 czerwca 2014 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSA Jan Kremer (spr.)
Sędziowie: SSA Anna Kowacz - Braun
SSA Teresa Rak
po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaM. N.
przeciwkoM. K.
o zapłatę
na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 26 marca 2014 roku, sygn. akt IX GC 378/10
postanawia:
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że „udzielić powodowiM. N.zabezpieczenia roszczenia poprzez obciążenie nieruchomości będącej własnością pozwanegoM. K., położonej przyul. (...)wK.stanowiącejdziałkę nr (...)o powierzchni 0,1598 ha, dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza w Krakowie Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą pod nr (...)hipoteką przymusową do kwoty 549.864,42 zł (pięćset czterdzieści dziewięć tysięcy osiemset sześćdziesiąt cztery złote czterdzieści dwa grosze).”
Sygn. akt I ACz 960/ 14

UZASADNIENIE
PowódM. N.domaga się od pozwanegoM. K.
zapłaty kwoty 345.500,34 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułemwynagrodzenia za prace budowlane wykonane przez powoda na osiedlu
K.położonym przyul. (...)wK.
W piśmie procesowym 27 stycznia 2014 powód wniósł o udzieleniezabezpieczenia roszczenia poprzez ustanowienie na rzecz powoda hipotekiprzymusowej do kwoty 549.864,42 zł na nieruchomości będącej własnościąpozwanego, dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa - Podgórza w KrakowieWydział IV Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą pod nr(...)oraz zasądzenie kosztów postępowaniazabezpieczającego.
Podał, że na wskazaną sumę zabezpieczenia 549.864,42 zł składająsię: kwota 345.500,34 zł tytułem należności głównej, kwota 119.250,16 złtytułem odsetek ustawowych od kwoty 192.756,34 zł od dnia 7 kwietnia2009 r., kwota 17.510,48 zł tytułem odsetek ustawowych od kwoty 28.304 złod dnia 7 kwietnia 2009 r., kwota 59.966,44 zł tytułem odsetek ustawowychod kwoty 124.440 zł od dnia 27 kwietnia 2010 r., kwota 100 zł tytułemuiszczonej opłaty sądowej od wniosku, kwota 120 zł tytułem kosztówzastępstwa prawnego w postępowaniu zabezpieczającym, kwota 200 złtytułem kosztów wykonania zabezpieczenia, kwota 7.217 zł tytułemprzewidywanych kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek powoda
o udzielenie zabezpieczenia dochodzonego roszczenia.
W uzasadnieniu Sąd Okręgowy uznał, że choć powód uprawdopodobniłdochodzone roszczenie, to wniosek podlegał oddaleniu, gdyż nieuprawdopodobnił, że brak zabezpieczenia wpłynie na uniemożliwienie czy teżutrudnienie wykonania zapadłego w sprawie orzeczenia, albo też w innysposób uniemożliwi lub utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie tj.interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia a więc nie została spełniona
wskazana wart. 730((
    1))§ 1 k.p.c.jedna z koniecznych przesłanek udzieleniazabezpieczenia. Sąd Okręgowy wskazał, że z załączonego do akt sprawyodpisu zksięgi wieczystej Nr (...)nieruchomości pozwanegowynika, iż w dziale IV widnieje kilkadziesiąt wpisów dotyczących obciążeniahipoteką z tytułu dochodzonych roszczeń od pozwanego a w dziale III księgiwieczystej widnieje wpis o ustanowieniu ograniczonegoprawa rzeczowego-dożywotniej służebności osobistej polegającej na prawie zamieszkiwania wcałym budynku mieszkalnym przyul. (...)na rzeczJ. K.. Wocenie Sadu Okręgowego nie zachodzi obawa wyzbycia się przez pozwanegoprzedmiotowej nieruchomości, gdyż w razie jej zbycia kolejny nabywcaponosi odpowiedzialność rzeczową i osobistą za świadczenia objęte prawemdożywocia. Każdorazowy nabywca nieruchomości obciążonej prawemdożywocia odpowiada za zobowiązania zbywcy, chociażby nie wiedział o jejobciążeniu takim prawem.
Zażalenie na to postanowienie złożył powód, zarzucając mu naruszenieart. 730k.p.c.w zw. z 7301§ 1 i § 2 k.p.c.poprzez błędne przyjęcie, żepowód nie wykazał interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczeniaroszczenia. Na tej podstawie wniósł o zmianę zaskarżonego postanowieniapoprzez udzielenie zabezpieczenia roszczenia zgodnie z wnioskiem orazzasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowaniazażaleniowego.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wpisy istniejące w dziale II idziale IV księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości, ich ilość orazsumy na jakie opiewają prowadzą do wniosku, że wpisanie kolejnej hipotekina rzecz innego podmiotu niż powód spowoduje, że w przypadkuuwzględnienia powództwa, powód nie zdoła uzyskać zaspokojenia z majątkupozwanego, z uwagi na pierwszeństwo innych licznych wpisów hipotek.Dodatkowo wskazał, żeJ. K.tj. osoba na rzecz które ustanowionodożywotnią służebność osobistą jest matka pozwanego, co powoduje, że wpisten może być pozorny. Osoba ta może w każdej chwili zrzec się ustanowionejsłużebności, co może umożliwić zbycie przedmiotowej nieruchomości innympodmiotom. Nadto służebność ta może wygasnąć wskutek śmierciuprawnionej. Podniósł, że nawet ustawienie dożywotniej służebności
osobistej na rzeczJ. K., nie stanowi przeszkody w zbyciu przezpozwanego przedmiotowej nieruchomości. Powyższe okoliczności powodują,że brak zabezpieczenia uniemożliwi zaspokojenie powoda w razieuwzględnienia powództwa.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie powoda zasługuje na uwzględnienie
Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona postępowania,jeżeli uprawdopodobni roszczenie, podlegające zabezpieczeniu oraz interesprawny w udzieleniu zabezpieczenia, który istnieje wtedy, gdy brakzabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego wsprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudniosiągnięcie celu postępowania w sprawie (art. 7301§ 1 i 2 k.p.c.).
Oceniając przesłanki zabezpieczenia zgodzić się należy z SądemOkręgowym trafnie uznał, pierwsza z warunkujących udzieleniezabezpieczenia przesłanek została przez uprawnionego spełniona. Nie ulegabowiem wątpliwości, że powód, stosownie do wymogówart. 7301§ 1 k.p.c.,uprawdopodobnił będące przedmiotem zabezpieczenia roszczenie.
W świetle argumentacji powoda nie można jednak zgodzić się zestanowiskiem Sądu Okręgowego w kwestii oceny istnienia drugiej koniecznejprzesłanki zabezpieczenia, zwłaszcza ze stwierdzeniem, że pomimo tego, że wdziale IV księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości pozwanego widniejekilkadziesiąt wpisów dotyczących obciążenia hipoteką z tytułu dochodzonychroszczeń od pozwanego, wniosek podlegał oddaleniu ze względu naniewykazanie przez powoda interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia,gdyż powód nie wykazał, aby zachodziła obawa wyzbycia się przez pozwanegoprzedmiotowej nieruchomości.
Zauważyć trzeba, że zważywszy na etap postępowania, a wkonsekwencji i charakter postępowania zabezpieczającego, okolicznościuzasadniające wniosek o udzielenie zabezpieczenia tj. roszczenie i interesprawy w udzieleniu zabezpieczenia (art. 7301§ 1 i 2 k.p.c.w zw. zart. 736§

1
pkt. 2 k.p.c.). winny być jedynie uprawdopodobnione, a nie udowodnione.Zgodnie zart. 243 k.p.c.zachowanie szczegółowych przepisów o

postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewidujeuprawdopodobnienie zamiast dowodu.
W ocenie Sądu Apelacyjnego powód uprawdopodobnił również interesprawny w udzieleniu zabezpieczenia dochodzonego roszczenia, gdyż podał wsposób dostateczny argumenty uzasadniające twierdzenie, że brakzabezpieczenia w sposób zgodny z treściąart. 747 pkt 2 k.p.c.uniemożliwilub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia (art. 7301§

2
k.p.c.).

Celem zabezpieczenia w przypadku roszczeń nadających się doegzekucyjnego wykonania jest zapewnienie egzekucyjnej wykonalnościprzyszłego orzeczenia. W przypadku roszczeń o świadczenia pieniężne obawaco do egzekucyjnego wykonania przyszłego orzeczenia może wynikać nietylko z faktu, że obowiązany nie posiada dostatecznego majątku lub istniejeuzasadniona obawa, iż takiego majątku wyzbędzie się lecz także z tego, żepozwany nie reguluje swoich zobowiązań i grozi mu niewypłacalność, żenieracjonalnie obchodzi się z majątkiem.
Powód żąda zabezpieczenia roszczenia o zapłatę, zatem kondycjafinansowa pozwanego dla realizacji roszczenia jest znacząca. Wskazanieprzez powoda za pomocą wyciągu zksięgi wieczystej nr (...),że przedmiotowa nieruchomość obciążona jest na rzecz innych wierzycielikilkunastoma hipotekami opiewającymi łącznie na wielomilionowe kwoty, wtym hipotekami przymusowymi ustanowionymi na przestrzeni kilkuostatnich lat w ramach prowadzonych przeciwko pozwanemu postępowańsądowych i egzekucyjnych, uzasadnia przyjęcie, że sytuacja finansowapozwanego jest trudna a tym samym uzasadnia obawę co osiągnięcia celupostępowania w sprawie jakim jest możliwość egzekucyjnego wykonaniaprzyszłego orzeczenia kończącego postępowanie. Jednocześnie okolicznośćobciążenia przedmiotowej nieruchomości pozwanego prawem dożywocia narzecz matki pozwanego nie uniemożliwia rozporządzenie przez pozwanegoprawem własności do tej nieruchomości w drodze sprzedaży lub darowizny.Nie można również nie uwzględnić okoliczności, że dochodzona pozwemkwota jest wysoka a inny majątek pozwanego, mogący stać się przedmiotemegzekucyjnego wykonania przyszłego orzeczenia, nie został ujawniony. Zatem
w przypadku braku zabezpieczenia, wykonanie zapadłego w sprawie wyroku,może być poważnie utrudnione.
Ustalając sposób zabezpieczenia Sąd Apelacyjny miał na względzietreśćart. 7301§ 3, który stanowi, iż przy wyborze sposobu zabezpieczeniasąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze,aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nieobciążać ponad potrzebę. Powód wskazał we wniosku sposób zabezpieczenia,poprzez obciążenie nieruchomości obowiązanego hipoteką przymusową.Ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości jest zatem zarównodopuszczalnym (art. 747 § 1 pkt 2 k.p.c.) jak i właściwym sposobemzabezpieczenia roszczeń powoda. W sytuacji kiedy pozwany nie posiadainnego składnika majątkowego odpowiadającego wartości sumyzabezpieczenia, dochodzone pozwem roszczenie o zapłatę może byćzabezpieczone tylko poprzez obciążenie nieruchomości, która ma urządzonąksięgę wieczystą, hipoteką przymusową do sumy zabezpieczenia. Taki sposóbzabezpieczenia w żaden sposób nie ogranicza praw pozwanego z niązwiązanych, nie pozbawia go możliwości dysponowania nieruchomością.
Zgodnie zart. 736 § 1 k.p.c.wniosek o udzielenie zabezpieczeniapowinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, anadto zawierać wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach oroszczenie pieniężne także wskazanie sumy zabezpieczenia orazuprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek.
Skoro zatem zostały spełnione warunki formalne wniosku, a powódwykazał okoliczności uzasadniające wniosek, tj. zgodnie zart. 7301§ 1 i 2k.p.c. uprawdopodobnił roszczenie i interes prawny w udzieleniuzabezpieczenia, nadto wskazał sumę zabezpieczenia i sposób zabezpieczenia,który ma oparcie w przepisieart. 747 § 1 pkt 2 k.p.c.to należało zmienićzaskarżone postanowienie udzielając powodowi zabezpieczenia roszczenia, oczym orzeczono jak w sentencji na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart.397 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania zabezpieczającego, z uwzględnieniemkosztów postępowania zażaleniowego orzeknie Sąd I instancji w orzeczeniukończącym postępowanie w sprawie stosownie doart. 745 § 1 k.p.c.