Sąd Okręgowy w Szczecinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 697/14
Data wyroku: 2014-05-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Iwona Siuta, Zbigniew Ciechanowicz, Agnieszka Bednarek – Moraś
Słowa kluczowe: Tytuł Wykonawczy
Podstawa prawna: art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

POSTANOWIENIE
Dnia 20 maja 2014 r.

Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:

Przewodniczący   SSO Agnieszka Bednarek – Moraś
Sędziowie: SO Zbigniew Ciechanowicz (spr.)
SO Iwona Siuta

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2014 r. wS.

sprawy ze skargi wierzyciela(...)wS.
na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym(...)– Prawobrzeżne i Zachód wS.D. M. (1)w postaci zarządzenia z dnia 22 stycznia 2014 r. o zwrocie akt sprawy(...)z kopiami tytułu wykonawczego w sprawie Km 234/14
przy udziale dłużnikaD. J.

na skutek zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 17 marca 2014 r. sygn. akt VI Co 552/14

p o s t a n a w i a

oddalić zażalenie

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 17 marca 2014 r. Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie sygn. akt VI Co 552/14 oddalił skargę na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym(...)– Prawobrzeżne i Zachód wS.D. M. (1)w postaci zarządzenia z dnia 22 stycznia 2014r. o zwrocie akt sprawy(...)z kopiami tytułu wykonawczego w sprawie Km 234/14.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia 24 października 2012 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt IX Co 7638/12 Sąd Rejonowy Szczecin - Prawobrzeżne i Zachód wS.rozstrzygnął, iż wobec zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej organem upoważnionym do dalszego prowadzenia egzekucji będzie Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym(...)Prawobrzeżne i Zachód wS.D. M. (2)i wobec tego(...)wS.przesłał Komornikowi odpisy dwóch tytułów wykonawczych stanowiących podstawę egzekucji oraz kopie akt egzekucyjnych. Sąd I instancji dodał, że zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2014 roku Komornik Sądowy zarządził zwrot akt sprawy(...)z kopiami tytułu wykonawczego oraz pozostałymi pismami dołączonymi do akt sprawy.
Sąd I instancji zaznaczył, iż w myślart. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiorgan egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru zaś w razie potrzeby prowadzenia egzekucji przez więcej niż jeden organ egzekucyjny wierzyciel wydaje dalszy tytuł wykonawczy, a po wydaniu dalszego tytułu wykonawczego wierzyciel występuje do organu egzekucyjnego o nadanie temu tytułowi wykonawczemu klauzuli o skierowaniu dalszego tytułu wykonawczego do egzekucji.
Sąd I instancji podkreślił, iż w każdym wypadku we wniosku o wszczęcie egzekucji jak i w przypadku przekazania egzekucji do łącznego prowadzenia przez organ sądowy w trybie właściwym dla danego organu wymagane jest dołączenie tytułu wykonawczego w oryginale. W ocenie Sądu I instancji brak tytułu wykonawczego powoduje niemożliwość prowadzenia egzekucji.
Sąd I instancji uznał, iż odpisy tytułów wykonawczych nie mogą stanowić podstawy do łącznego prowadzenia przez Komornika egzekucji, nawet w sytuacji, gdy są to odpisy w rozumieniuart. 76 a § 1 k.p.a.czyart. 26 b § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd I instancji dodał, że żaden ze przywołanych przepisów nie wskazuje natomiast, iż egzekucja administracyjna może być prowadzona na podstawie odpisu sporządzonego tak jak w nich wskazano. Sąd I instancji zaznaczył, żeustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiwskazuje wprost, iż w razie potrzeby prowadzenia egzekucji przez więcej niż jeden organ egzekucyjny wierzyciel wydaje dalszy tytuł wykonawczy. W ocenie Sadu I instancji oznacza to, iż Komornik Sądowy w niniejszej sprawie właściwie ocenił możliwość prowadzenia łącznej egzekucji na podstawie odpisów tytułów wykonawczych i prawidłowo wobec niemożliwości prowadzenia egzekucji dokonał zwrotu akt sprawy(...)(...)wraz z kopiami tytułu wykonawczego oraz pozostałymi pismami dołączonymi do akt sprawy.

Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł(...)zaskarżając je w całości i wniósł o nakazanie Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym(...)- Prawobrzeże i Zachód w SzczecinieD. M. (1)przyjęcia zwróconych akt sprawy i dalszego prowadzenia egzekucji z prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika z zajętej wierzytelności(...)wS.oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisówart. 76a § 1 k.p.a.oraz 26 b § 2 i art. 26 c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu administracyjny w administracji, w związku z art. 123 ust. 1 oraz ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych, przez błędne ich zastosowanie.
W uzasadnieniu(...)wskazał, iż przepis ar. 26 c § l i 2 u.p.e.a. został dodany przez art. 111 pkt 13 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych zmieniającej min. ustawę upea z dniem 21 listopada 2013 r. i zaznaczył, że zgodnie z przepisem przejściowym ww. ustawy - art. 123 ust. 1 do postępowań egzekucyjnych w administracji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2-6, zaś poniższe ustępy nie obejmują swym zakresem art. 26c, co powoduje, iż tego artykułu nie stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.
(...)podniósł, iż na postawie art. 123 ust. 5 do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy ma zastosowanie przepis art. 26b ustawy zmienianej w art. 111, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, co powoduje, iż obecnie organ egzekucyjny jak i wierzyciel do spraw wszczętych i niezakończonych są uprawnieni do sporządzania odpisów tytułów wykonawczych.
W ocenie skarżącego działanie komornika sądowego w postaci żądania od administracyjnego organu egzekucyjnego oryginałów tytułów wykonawczych nie jest uzasadnione gdyż oryginały administracyjnych tytułów wykonawczych są skarżącemu niezbędne celem prowadzenia egzekucji na podstawie przedmiotowych tytułów z innych rodzajów majątku dłużnika w zakresie, w jakim nie została ona przekazana do prowadzenia Komornikowi.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie wierzyciela było bezzasadne.
W ocenie Sądu Okręgowego Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż Komornik Sądowy właściwie dokonał zwrotu akt sprawy wraz z kopiami tytułu wykonawczego oraz pozostałymi pismami dołączonymi do sprawy.
W niniejszej sprawie doszło do zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej, który sąd rozstrzygnął w ten sposób, iż do dalszego prowadzenia egzekucji upoważniony został Komornik Sądowy. Wykonując postanowienie Sądu(...)wS.przesłał Komornikowi odpisy dwóch tytułów wykonawczych stanowiących podstawę egzekucji, jednakże Komornik uznał, iż z uwagi na wskazane powyżej tytuły wykonawcze akta sprawy nie mogą zostać przyjęte, a egzekucja nie może być prowadzona. W tym miejscu zaistniał spór, co do zasadności działań Komornika. Jednakże zdaniem Sądu Okręgowego Komornik miał podstawy do tego, aby zarządzić zwrot akt. Zgodnie zart. 776 k.p.c.podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy. Tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zaś w art. 797 § 1 stwierdza się, iż we wniosku lub żądaniu przeprowadzenia egzekucji z urzędu należy wskazać świadczenie, które ma być spełnione, oraz sposób egzekucji. Do wniosku lub żądania należy dołączyć tytuł wykonawczy. O istotnym znaczeniu tytułu wykonawczego stanowi równieżart. 803 k.p.c.wedle, którego stanowi on podstawę do prowadzenia egzekucji o całe objęte nim roszczenie i ze wszystkich części majątku dłużnika, chyba że z treści tytułu wynika co innego. Wart. 804 k.p.c.stwierdza się natomiast, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
W żadnym z przywołanych przepisów nie ma wyrażonego wprost obowiązku przedstawiania oryginału tytułu wykonawczego. Jednakże na powinność taką wskazuje orzecznictwo. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia(...)kategorycznie stwierdzono, iżtytułem wykonawczym, w rozumieniuart. 776 i 797 k.p.c., jest wyłącznie jego oryginał.Zdaniem Sądu Najwyższego dołączenie do wniosku odpisu (wypisu, wyciągu, kopii, kserokopii, reprodukcji, itp.) tytułu wykonawczego nie spełnia wymagań stawianych przezart. 797 k.p.c.W konsekwencji należy przyjąć, że egzekucja wszczęta na podstawie wniosku, do którego nie dołączono tytułu wykonawczego, lub dołączono tylko jego odwzorowanie, jest egzekucją bezpodstawną i jako taka podlega umorzeniu.
Jako uzasadnienie obowiązku przedstawiania oryginału tytułu wykonawczego można również wskazać brzmienieart. 805 § 2 k.p.c.wedle, którego na żądanie dłużnika komornik powinien okazać mu tytuł wykonawczy w oryginale. Skoro więc komornik ma legitymować się oryginałem tytułu wykonawczego to naturalną rzecz jest to, iż musi być w jego posiadaniu i to już w momencie wszczęcia egzekucji.
Zgodnie natomiast zart. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiorgan egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. W tym więc zakresie przepisy dotyczące egzekucji sądowej i administracyjnej są w dużej mierze podobne. Jednakże w art. 26b § 1 tejże ustawy stwierdza się, iż odpis tytułu wykonawczego sporządzony przez wierzyciela zawiera adnotację "odpis tytułu wykonawczego" zaś w § 2, iż odpis tytułu wykonawczego sporządzony przez organ egzekucyjny zawiera adnotację "odpis zgodny z oryginałem", datę sporządzenia, imię i nazwisko oraz podpis pracownika, który sporządził odpis. Dodatkowo wart. 76a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnegozaznaczono, iż jeżeli dokument znajduje się w aktach organu lub podmiotu, o którym mowa w art. 76 § 1 lub 2, wystarczy przedstawić urzędowo poświadczony przez ten organ lub podmiot odpis lub wyciąg z dokumentu. Organ administracji publicznej zażąda udzielenia odpisu lub wyciągu, jeżeli strona sama uzyskać ich nie może. Gdy organ uzna za konieczne przejrzenie oryginału dokumentu, może wystąpić o jego dostarczenie. Przepis ten odnosi się różnych dokumentów, w tym także do tytułów wykonawczych. W świetle powyższego można zauważyć, iż w postępowaniu administracyjnym dopuszcza się stosowanie odpisów tytułów wykonawczych, które oczywiście muszą spełniać określone warunki wskazane przytoczoną ustawą. Należy jednak wskazać, iż odpisy tytułów wykonawczych spełniają inną rolę i występują wyłącznie już podczas administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Odpis taki jest doręczany zobowiązanemu przez organ egzekucyjny np.: podczas przystępowania do czynności lub w momencie wysyłania zawiadomienia o zajęciu określonego świadczenia. Wyjaśnia to(...)w wyroku z dnia 21 lutego 2012 r. ((...)(...)):Odpis tytułu wykonawczego nie jest dokumentem urzędowym niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, lecz dokumentem, którego doręczenie zobowiązanemu stanowi zdarzenie wszczynające egzekucję. Tytułem wykonawczym jest tylko oryginał.Na marginesie należy zauważyć, iżwystawienie w tej samej sprawie tytułu wykonawczego i doręczenie jego odpisu zobowiązanemu w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy, na podstawie którego przystąpiono już wcześniej do egzekucji jest prawidłowy, uznać należy, za naruszenie ogólnych przepisów postępowania.
Jeżeli jednak chodzi o wszczęcie postępowania egzekucyjnego to niezbędny jest oryginał tytułu wykonawczego, gdyż tylko na takiej podstawie może być ono prowadzone. Potwierdza to(...)w wyroku z dnia(...)r. ((...)Tytuł wykonawczy, będący podstawą egzekucji administracyjnej, jest dokumentem urzędowym, niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania. Tytułem wykonawczym jest tylko oryginał. W obrocie prawnym funkcję tytułu wykonawczego może spełniać tylko oryginał tego tytułu.W ocenie(...)daje to istotne gwarancje ochrony praw dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym, wierzyciel nie ma bowiem wtedy możliwości wszczęcia i prowadzenia egzekucji na podstawie dokumentu, który nie jest oryginałem tytułu wykonawczego.
Analiza i zestawianie powyższych przepisów postępowania sądowego i administracyjnego daje podstawy do uznania, iż Komornik Sądowy nie mógł prowadzić dalszej egzekucji na podstawie odpisów tytułów wykonawczych. Zasadne jest więc przedłożenie oryginałów tytułów wykonawczych w celu prawidłowego prowadzenia, w dalszym ciągu, postępowania egzekucyjnego.
Mając zatem na względzie merytoryczną poprawność zaskarżonego postanowienia, jak i jego zgodność z normami procedury cywilnej, należało na podstawieart. 397 § 2 kpcw zw. zart. 385 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpczażalenie oddalić.

(...)

1
(...)

2
(...)

3
(...)

(...)