Sąd Okręgowy w Łodzi
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 1795/11
Data wyroku: 2014-07-02 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Odpowiedzialność Deliktowa
Podstawa prawna: art. 436§1 kc w zw. z art. 435 §1 kc

II C 1795/11

UZASADNIENIE
6 grudnia 2011r.J. W.wniósł pozew domagając się zasądzenia od(...) S.A.wW.na swoją rzecz:
- 120’000,00 zł zadośćuczynienia,
- 4’728’00 zł odszkodowania,
Obie kwoty z ustawowymi odsetkami od dnia wyrokowania do dnia zapłaty, oraz kosztów procesu w tym 14’400,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w związku z następstwami wypadku, któremu powód uległ 5 listopada 2010r.
Pozwany, któremu doręczono odpis pozwu 27 grudnia 2011r. (k 103) nie uznał powództwa wnosząc o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów procesu od powoda.
W piśmie złożonym 31 lipca 2013r.(...) S.A.zgłosiło zarzut przyczynienia się powoda do powstania szkody w 70% (k 272).
Na rozprawie 20 marca 2014r. strona powodowa zmodyfikowała powództwo w zakresie odsetek od zgłoszonych roszczeń, wnosząc o ich zasądzenie od dnia wytoczenia powództwa i oświadczyła, że nie uznaje zarzutu przyczynieniaJ. W.do powstania szkody.

Stan faktyczny:
5 listopada 2010r. około godziny 18.00, w miejscowościT.J. W.szedł po asfalcie jezdni w kierunkuS.. O tej porze roku było już ciemno. Powód ubrany był tego dnia w ciemną kurtkę i ciemne spodnie. Odcinek drogi, po którym poruszał się powód jest prosty.
/ k 301 w zw. z k 118-118 odwrót - zeznania powoda, załączone akta II W 3346/10 Sądu Rejonowego w Zgierzu: k 13-14– protokół przesłuchaniaJ. W.w charakterze podejrzanego /
Jezdnia w miejscowościT.ma około 5,3 m szerokości, nie ma przy niej chodników a jedynie trawiaste pobocze. Po prawej stronie jezdni, patrząc z kierunkuS., znajdują się słupy trakcji elektrycznej oraz latarnie oświetlające jezdnię i część pobocza.
/ k 122-171 – opinia pisemna biegłegoA. G./
W tym samym czasie drogą zeS.jechał przezT.B. G.kierujący samochodemM.będącym własnością jego matki. Na siedzeniu obok kierowcy siedziała siostra,E. G.. Tego wieczoru była lekka mżawka tak, że wycieraczki samochodu były uruchomione. W pojeździe włączone były światła mijania. Z przeciwnego kierunku nadjeżdżał samochód osobowy, który również miał włączone światła mijania.
/ k 119 – zeznania świadkaE. G., k 119 odwrót – 120 – zeznania świadkaB. G., załączone akta II W 3346/10 Sądu Rejonowego w Zgierzu: k 3-4 – protokół przesłuchaniaE. G.w charakterze świadka /
B. G.jechał z prędkością około 50 km/h.
/ k 119 odwrót – zeznania świadkaB. G., załączone akta II W 3346/10 Sądu Rejonowego w Zgierzu: k 5-6 –protokół przesłuchaniaB. G.w charakterze świadka /
Była to maksymalna, dopuszczalna w tym miejscu prędkość.
/ k 122-171 – opinia pisemna biegłegoA. G./
Gdy powód znajdował się na wysokościposesji nr (...)zauważył nadjeżdżający z przeciwnego kierunku samochódM.. Ponieważ światła pojazdu oślepiły go,J. W.zszedł z jezdni na pobocze i odwrócił na moment głowę w kierunku pobliskich zabudowań. W tym momencie pieszy znajdował się poza jezdnią.
/ k 301 w zw. z k 118-118 odwrót - zeznania powoda, załączone akta II W 3346/10 Sądu Rejonowego w Zgierzu: k 13-14– protokół przesłuchaniaJ. W.w charakterze podejrzanego /
W pewnej chwili powód postanowił wrócić na jezdnię. Zrobił krok w tym kierunku i zobaczył w niewielkiej odległości światła nadjeżdżającego pojazduB. G.
/ załączone akta II W 3346/10 Sądu Rejonowego w Zgierzu: k 13-14– protokół przesłuchaniaJ. W.w charakterze podejrzanego /
Siedząca w samochodzieM.E. G.spostrzegła idącego poboczem mężczyznę z pewnej odległości.
/ k 119 – zeznania świadkaE. G./
W warunkach, które panowały tego wieczoru, kierowca samochoduM.mógł dostrzecJ. W.z odległości minimalnej 22 metrów. Taki dystans dawał kierującemu możliwość ominięcia pieszego, który pojawił się na jezdni nawet w sytuacji, gdy w tym samym momencie samochódM.mijał jadący z przeciwnego kierunku pojazd. Natomiast odcinek drogi konieczny do wyhamowania pojazdu poruszającego się z prędkością 50 km/h na nawierzchni mokrej, po dostrzeżeniu przeszkody, wynosiłby od 30 do 38 metrów.
/ k 122-171 – opinia pisemna biegłegoA. G., k 301 - zeznania biegłegoA. G./
Gdy kierowca samochoduM.mijał się z nadjeżdżającym z przeciwka pojazdem, na jezdni kilka metrów przed samochodem, pojawił sięJ. W..B. G.spostrzegł pieszego w ostatniej chwili. Ponieważ z prawej strony, patrząc w kierunku jazdy samochoduM., znajdowały się przy jezdni słupy, zaś na przeciwnym pasie ruchu – mijany pojazd,B. G.bał się wykonać manewr zmiany kierunku ruchu w celu ominięcia pieszego. KierującyM.nie zdążył też zahamować.
/ k 119 odwrót – 120 – zeznania świadkaB. G., załączone akta II W 3346/10 Sądu Rejonowego w Zgierzu: k 5-6 –protokół przesłuchaniaB. G.w charakterze świadka /
SamochódM.uderzył prawą boczną częścią nadwozia wJ. W..
/ k 122-171 – opinia pisemna biegłegoA. G./
Nagłe wyjścieJ. W.na jezdnię tuż przed nadjeżdżającym samochodemM.było bezpośrednią przyczyną zdarzenia, do którego doszło 5 listopada 2010r. Pojazd znajdował się w takiej odległości od pieszego, że kierujący nim, przy zachowaniu bezpiecznej prędkości, nie miał możliwości zatrzymania samochodu przed przeszkodą, która pojawiła się nagle na jezdni. Kierujący samochodemM.nie dopełnił jednak obowiązku uważnego obserwowania drogi przed pojazdem, w wyniku czego nie dostrzegł idącego prawą stroną powoda stanowiącego potencjale zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu. To z kolei przyczyniło się do niedostosowania prędkości samochodu do warunków, w jakich odbywał się ruch oraz zjechania zbyt blisko prawej krawędzi jezdni tuż przed zrównaniem się z mijanym pojazdem jadącym z przeciwka.
/ k 122-171 – opinia pisemna biegłegoA. G., k 301 - zeznania biegłegoA. G./
Po przyjeździe na miejsce zdarzenia policjanci stwierdzili, że poszkodowany w wypadkuJ. W.jest przytomny i sam podał swoje dane personalne. Ze względu na otwartą ranę głowy oraz ogólne potłuczenia zespół pogotowia odwiózł powoda do szpitala.
/ załączone akta II W 3346/10 Sądu Rejonowego w Zgierzu; k 1 – notatka urzędowa /
Przeprowadzone u powoda w dniu 5 listopada 2010r. badanie nie stwierdziło obecności alkoholu w wydychanym powietrzu.
/ załączone akta II W 3346/10 Sądu Rejonowego w Zgierzu: k 11 – protokół użycia urządzenia kontrolno-pomiarowego /
W wyniku wypadkuJ. W.doznał urazu głowy i kręgosłupa szyjnego. Powód nie doznał utraty przytomności ani urazu mózgu, co nie daje podstaw do wiązania zgłaszanych przez niego dolegliwości ze strony układu nerwowego z przedmiotowym zdarzeniem. Na skutek wypadkuJ. W.doznał złamania kości stropu oczodołu prawego oraz rozcięcia skóry czoła, po którym pozostała blizna. Obrażenia te skutkują trwałym uszczerbkiem na zdrowiu w wysokości 6%. Stwierdzone u powoda zmiany zanikowe mózgu i móżdżku nie mają związku z wypadkiem i są następstwem zespołu zależności alkoholowej, na którą powód cierpiał już przed wypadkiem. Uraz kręgosłupa nie skutkował dalszymi powikłaniami. Zmiany radiologiczne kręgosłupa szyjnego są wynikiem zmian zwyrodnieniowych. Cierpienia fizyczne związane z doznanymi urazami wynikały z dolegliwości bólowych głowy i kręgosłupa, które były znaczne przez około 2-3 tygodnie po zdarzeniu; przez kolejne 3 tygodnie ich nasilenie malało. Rokowania neurologiczne po urazie doznanym 5 listopada 2010r. są dla powoda dobre; uJ. W.nie stwierdzono pourazowego uszkodzenia układu nerwowego. Nie jest jednak wykluczona możliwość okresowych nawrotów dolegliwości bólowych. Koszty stosowania leków przeciwbólowych wyniosły około 50,00 zł miesięcznie przez około 3-4 miesiące. Zasadne były też wydatki na dwukrotną konsultację neurochirurgiczną w wysokości 300,00 zł oraz badanie USDG w wysokości 100,00 zł.J. W.nie wymagał długotrwałej opieki osób trzecich ani specjalnej diety z powodu urazów neurologicznych. Powód wymaga leczenia odwykowego, które jednak nie ma związku z przebytym wypadkiem.
/ k 89-91 – faktury, k 214-215 – opinia pisemna biegłego neurologaJ. Z., k 258-260 – opinia pisemna biegłego neurologaA. N./
U powoda stwierdza się zmiany organiczne ośrodkowego układu nerwowego, co skutkuje zaburzeniem sprawności procesów poznawczych. Zmiany te są wynikiem wielu czynników w tym doznanego 5 listopada 2010r. urazu głowy. Zaburzenia spowodowane wypadkiem nałożyły się na skutki długotrwałego nadużywania alkoholu. Nie jest możliwe dokładne określenia stopnia, w jakim obrażenia wypadkowe spowodowały obecny stan poszkodowanego. Ze względu na brak przesłanek do stwierdzenia, iż w wyniku wypadku doszło u poszkodowanego do urazu czaszkowo-mózgowego jednak należy uznać, że zmiany organiczne są przede wszystkim następstwem przewlekłego nadużywania alkoholu. Z powodu tych zmian uJ. W.występują objawy wzmożonej chwiejności emocjonalnej, drażliwości i lęku. Szanse na wyleczenie powoda są małe głównie ze względu na zespół zależności alkoholowej. Stopień nasilenia zaburzeń psychicznych powoduje konieczność stałej kontroli powoda ze strony osób trzecich. Cierpienia psychiczne powoda spowodowane doznanymi urazami były znaczne i trwały około 1 miesiąca.
/ k 190-191 – opinia pisemna biegłego neuropsychologaL. S., k 240 – opinia pisemna biegłego psychiatryK. K., k 275 – opinia pisemna biegłego psychiatryI. P./
Uraz głowy doznany w wypadku z 5 listopada 2010r. spowodował uJ. W.upośledzenie słuchu ucha lewego, powodujące uszczerbek na zdrowiu w wysokości 10%. Ponieważ powód ma zachowaną zdolność słyszenia w uchu prawym, opisany wyżej uszczerbek nie powoduje kłopotów z komunikacją werbalną;J. W.nie wymagał też pomocy osób trzecich z tego powodu.
/ k 199-201 – opinia pisemna biegłego laryngologaA. B./
J. W.nie miał własnego mieszkania od kilku lat przed wypadkiem. Powód rozstał się z żona, mieszkał w gospodarstwie, w którym pracował. Po wypadkuJ. W.przebywał w szpitalu przez 5 dni. W tym czasie odwiedzała go codziennie siostra, która spędzała z powodem 2, 3 godziny dziennie. Po wyjściu ze szpitala powód zamieszkał w budynku gospodarczym siostry, która się nim opiekuje, robi zakupy, gotuje mu, załatwia wszystkie jego sprawy.J. W.pobiera rentę socjalną w wysokości 444,00 zł miesięcznie, która jest jedynym źródłem jego utrzymania.
/ k 120-120 odwrót – zeznania świadkaM. P., k 301 – zeznania powoda /
Posiadacz samochoduM.uczestniczącego w wypadku z 5 listopada 2010r. objęty był w chwili zdarzenia obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej, na podstawie umowy zawartej z pozwanym.
/ niesporne /
J. W.obwiniono o popełnienie wykroczenia z art. 86 § 1 kw. Prowadzone w tej sprawie postępowanie zostało umorzone wobec tego, że Sąd uznał za wystarczające zastosowanie w stosunku do obwinionego środka oddziaływania w postaci pouczenia.
/ załączone akta II W 3346/10 Sądu Rejonowego w Zgierzu /
Sąd nie dał wiary zeznaniom świadkaE. G.w części, w której świadek twierdziła, że powód szedł w tym samym kierunku, w którym jechał samochódM.. Twierdzenie to stoi w sprzeczności z obrażeniami, których doznał poszkodowany, na co uwagę zwrócił biegłyG.; ich umiejscowienie wskazuje na to, że w chwili uderzeniaJ. W.nie mógł być zwrócony tyłem do nadjeżdżającego pojazdu.
Sąd nie dał wiary zeznaniom świadkówE. G.iB. G.w części, z której wynika, iż powód miał być w chwili wypadku pijany i czuć było od niego alkohol. Twierdzenia te stoją w sprzeczności z wynikiem badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, przeprowadzonego u poszkodowanego jeszcze tego samego dnia.
Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda odnośnie warunków pogodowych, które panowały w chwili zdarzenia. Z zeznań świadków – rodzeństwaG., wynika bowiem, że była wówczas mżawka. Nota bene, sam powód zeznając w sprawie o wykroczenie stwierdził, iż w dniu zdarzenia padał deszcz i wiał wiatr.

Sąd zważył, co następuje:
Odpowiedzialność pozwanego w tej sprawie nie jest sporna co do samej zasady. Wynika ona z odpowiedzialności samoistnego posiadacza pojazdu mechanicznego –art. 436 § 1 kcw zw. zart. 435 § 1 kc, oraz zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej –art. 822 kc.
Przedmiotem sporu jest przede wszystkim kwestia przyczynienia się powoda do powstałej szkody.
Na wstępie należy przypomnieć, że dokładne odtworzenie przebiegu zdarzenia z 5 listopada 2010r. nie było możliwe ponieważ przybyli na miejsce policjanci nie zgromadzili wszystkich, niezbędnych do tego danych, jak chociażby opisu warunków pogodowych, stanu nawierzchni, nie mówiąc o zabezpieczeniu ewentualnych śladów. Sąd przyjął jednak za najbardziej prawdopodobny przebieg opisany w stanie faktycznym, jako wynikający w sposób logiczny ze zgromadzonego materiału dowodowego. Okolicznością o kluczowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia o przyczynieniu było ustalenie, iż w pewnym momencieJ. W.znajdujący się na poboczu tuż przy krawędzi jezdni, wszedł na jezdnię w stosunkowo niewielkiej odległości przed nadjeżdżającym pojazdem. Za tą wersją przemawiają nie tylko zeznania kierowcyM.i jego siostry, ale wynikają one także z zeznań, które złożył sam poszkodowany w postępowaniu w sprawie o wykroczenie. Powód przyznał wówczas, iż widział nadjeżdżający samochód, zszedł wówczas na moment z asfaltowej nawierzchni i odwrócił głowę oślepiony jego światłami, zaś po chwili miał zamiar wrócić na jezdnię. Z faktu, iżJ. W.znalazł się na jezdni tuż przed nadjeżdżającym pojazdem można wysnuć wniosek, że powód zrealizował swój zamiar nie sprawdzając przed tym, czy samochód już go minął.
Takim zachowaniem powód naruszył obowiązek ustąpienia miejsca nadjeżdżającemu pojazdowi, wynikający zart. 11 ust. 1in fineustawy prawo o ruchu drogowymoraz naruszył zakaz wchodzenia na jezdnię bezpośrednio przed jadący pojazd, wynikający z art. 14 ust. 1 litera a powołanej ustawy.
Mimo, iż zachowanie to było bezpośrednią przyczyną wypadku z 5 listopada 2010r., odpowiedzialność za to zdarzenie ponosi także kierujący samochodemM.. Przede wszystkim, jak wynika ze szczegółowej analizy sporządzonej przez biegłegoG., w warunkach panujących tego wieczoru w miejscu zdarzeniaB. G.powinien był zauważyć pieszego poruszającego się po jezdni lub poboczu z odległości minimum 22 metrów. Skoro kierowca nie dostrzegł powoda zanim ten wkroczył na jezdnię tuż przed samochodem, to logiczny jest wniosek, iżB. G.niedostatecznie obserwował drogę przed pojazdem naruszając tym samym obowiązek zachowania ostrożności zwłaszcza w warunkach ograniczonej ciemnością i deszczem widoczności. Obecność przesłaniających widoczność słupów trakcji elektrycznej usytułowanych w niewielkiej odległości od krawędzi jezdni nie jest przy tym usprawiedliwieniem dla kierowcy. Tego rodzaju obstrukcje powinny raczej wzmóc czujność kierującego, który miał obowiązek przewidzenia możliwości nagłego pojawienia się, niewidocznego za taką przeszkodą pieszego. Efektem tego było naruszenie obowiązku dostosowania prędkości jazdy do panujących warunków – art. 19 ust. 1 ustawy. W sytuacji zaistnienia potencjalnie dwóch zagrożeń, a mianowicie: nadjeżdżającego z przeciwnego kierunku innego pojazdu oraz zbliżania się do pieszego znajdującego się bądź na jezdni, bądź tuż przy niej, przy widoczności ograniczonej ciemnością i opadami deszczu, na stosunkowo wąskiej drodze pozostawiającej niewielki margines dla wykonania manewru niezbędnego do uniknięcia niebezpiecznej sytuacji, kierujący powinien zmniejszyć prędkość poniżej dozwolonej na tym odcinku drogi. Obowiązek taki wynika też z zasady ograniczonego zaufania wyrażonej w art. 4 ustawy. Biorąc pod uwagę fakt, że warunki atmosferyczne były niesprzyjające, zaś pieszy mógł korzystać jedynie z trawiastego, a zatem niezbyt dogodnego pobocza, kierowca powinien przewidywać możliwość nieoczekiwanego pojawienia się tego pieszego na jezdni zwłaszcza w terenie zabudowanym, o ile oczywiście dostrzegłby go we właściwym momencie. Wspomniane wyżej błędy w taktyce jazdyB. G.sprawiają, że jemu również można przypisać winę za zaistniałe zdarzenie i to w stopniu znacznym. Odpowiedzialność zart. 346 § 1 kcw zw. zart. 345 § 1 kcoparta jest na zasadzie ryzyka i jedynie wyłączna wina poszkodowanego mogłaby zwolnić z odpowiedzialności posiadacza pojazdu. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w tej sprawie. Stwierdzenie, że zachowanie samego powoda było bezpośrednią przyczyną wypadku nie uzasadnia jednakże przyjęcia aż tak znacznego przyczynienia się poszkodowanego, jak wskazał to pozwany. Zawinienie kierującego pojazdem było także znaczące. W ocenie Sądu okoliczności sprawy uzasadniają, co prawda, zastosowanieart. 362 kc, jednakże zmniejszenie obowiązku naprawienia szkody nie może być wyższe niż 25%.
Żądanie zadośćuczynienia jest uzasadnione na podstawieart. 445 § 1 kcw zw. zart. 444 § 1 i 2 kc.Rozstrzygając o wysokości tego świadczenia Sąd wziął pod uwagę stosunkowo nieznaczne skutki o charakterze trwałym, jakie dla zdrowia powoda wyniknęły z obrażeń doznanych w wypadku. Dotyczy to w szczególności następstw dla zdrowia psychicznego. Ze sporządzonych w tej sprawie opinii wynika bowiem, że zasadniczą przyczyną obecnego stanu zdrowia psychicznego powoda jest zespół zależności alkoholowej pozostający bez związku ze zdarzeniem. Sąd uwzględnił też cierpienia fizyczne i psychiczne będące następstwem wypadku. Mimo, iż początkowo były one znaczne, to trwały stosunkowo krótko; poszkodowany nie musiał też poddawać się długotrwałemu procesowi leczenia i rehabilitacji. Zwiększenie potrzeb poszkodowane było krótkotrwałe i ograniczyło się do uzależnienia od opieki osób trzecich przez czas pobytu w szpitalu. Natomiast fakt, że powód jest osobą niezaradną życiowo i wymagającą stałego nadzoru nie wynika z wypadku, ale długotrwałego nadużywania alkoholu. Materiał zgromadzony w sprawie nie pozwala na przyjęcie, że w następstwie przedmiotowego zdarzeniaJ. W.utracił chociażby częściowo zdolność do pracy zarobkowej, zaś w sytuacji życiowej, w jakiej powód znajdował się przed wypadkiem, trudno mówić, aby utracił widoki powodzenia na przyszłość w następstwie doznanych obrażeń. Oceniając wysokość należnego poszkodowanemu zadośćuczynienia należało uwzględnić, iż świadczenie to nie może być symboliczne; z drugiej strony – powinno uwzględniać realia ekonomiczne społeczeństwa.
Biorąc pod uwagę przytoczone argumenty, Sąd uznał kwotę 30’000,00 zł za rekompensatę adekwatną do okoliczności. Kwota ta podlega jednak zmniejszeniu na podstawieart. 362 kco wspomniane już 25% z tytułu przyczynienia się powoda do szkody, co w efekcie daje kwotę 22’500,00 zł należnego świadczenia.
Żądanie odszkodowania znajduje uzasadnienie wart. 444 § 1 i 2 kc.Szkoda, jaka wyniknęła z przedmiotowego zdarzenia to uzasadnione wydatki na konsultacje i badania w wysokości 400,00 zł, koszty leków neurologicznych i przeciwbólowych uzasadnione przez 4 miesiące w łącznej wysokości 200,00 zł oraz opieka sprawowana przez siostrę powoda przez okres pobytu w szpitalu, tj. 5 dni, w wymiarze nie przekraczającym 3 godzin dziennie, co przy znanej Sądowi z innych spraw stawce wynagrodzenia opiekuna zatrudnianego przez wyspecjalizowane instytucje, wynoszącej 7,00 zł za godzinę, stanowi równowartość 105,00 zł. Pełna szkoda udowodniona w tym procesie wyniosła zatem 705,00 zł. Również i to świadczenie należało pomniejszyć o 25% na podstawieart. 362 kc.
PonieważJ. W.nie zgłosił swoich roszczeń przed wszczęciem tego procesu należało uznać, że takim zgłoszeniem było doręczenie odpisu pozwu w dniu 27 grudnia 2011r. Od tego momentu strona pozwana miała obowiązek zaspokoić żądanie w terminie 30 dni –art. 817 § 1 kc, co uzasadnia zasądzenie odsetek ustawowych od 27 stycznia 2012r.
Mając na względzie powyższe Sąd orzekł, jak w pkt. 1 wyroku oddalając powództwo w pozostałym zakresie jako bezzasadne.
O kosztach procesu Sąd postanowił na podstawieart. 98 kpcbiorąc pod uwagę fakt, że powództwo zostało uwzględnione jedynie w 18,5%. Sąd uwzględnił wydatki poniesione przez strony na wynagrodzenie pełnomocników wraz z opłatą od pełnomocnictwa, oraz udokumentowane opłaty za korespondencję przesyłaną bezpośrednio pełnomocnikowi strony przeciwnej. Jednocześnie w sprawie nie zachodziły żadne okoliczności o szczególnym charakterze uzasadniające odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu na podstawieart. 102 kpctym bardziej, że powód od początku był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaś rozbieżność między wysokością roszczeń zgłoszonych i wysokością roszczeń uznanych za zasadne jest tak znaczna, iż trudno ją usprawiedliwić okolicznościami obiektywnymi, które nie były do przewidzenia w momencie składania pozwu.
Z tego samego względu Sąd orzekł o nieopłaconych kosztach sądowych na podstawie art. 113 ust. 1 i 2 uksc w zw. zart. 98 kpc, uwzględniając nieuiszczoną opłatę od pozwu oraz wydatki na wynagrodzenia biegłych.