Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 5169/14
Data wyroku: 2014-12-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Marczyńska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 5169/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 grudnia 2014 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Magdalena Marczyńska
Protokolant stażysta Bożena Sobczyk
po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuM. C.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o emeryturę
na skutek odwołaniaM. C.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 22 maja 2014 r. sygn.(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyM. C.prawo do emerytury poczynając od dnia(...)2014 roku.
Sygn. akt VU 5169/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 22 maja 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyM. C.prawa do emerytury.
W odwołaniu od powyższej decyzjiM. C.wniósł o przyznanie żądanego prawa z uwagi na to, że przepracował wymagane 15 lat w warunkach szczególnych. Wskazał, że pracował w takich warunkach w okresach od 20 lutego 1979 roku do 28 lutego 1994 roku wZ.Zakładach (...)wZ.na stanowisku elektryka zmianowego oraz od 5 sierpnia 1998 roku do 31 grudnia 1999 roku w(...) Spółce z o.o.wZ.na stanowisku elektryka.
ZUS wnosił o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił co następuje:

M. C., urodzony dnia(...)1954 roku, złożył w dniu 22 kwietnia 2014 roku wniosek o przyznanie emerytury.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-4 w aktach ZUS)
Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. ZUS nie zaliczył wnioskodawcy do stażu pracy w szczególnych żadnych okresów zatrudnienia.
Wnioskodawca nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
(okoliczności niesporne)
W okresie od 20 lutego 1979 roku do 28 lutego 1994 roku wnioskodawca był zatrudniony wZ.Zakładach (...)wZ.. W świadectwie pracy wystawionym wnioskodawcy w dniu 28 lutego 1994 roku pracodawca wskazał, że pracował on na stanowisku elektryka. Takie też stanowisko wskazano także w kartach obiegowych zmian oraz umowie o pracę z dnia 20 lutego 1979 roku. W angażach pracodawca podał natomiast, że wnioskodawca pracował na stanowisku elektromontera.
(dowód: świadectwo pracy k. 5 w aktach ZUS, karty obiegowe zmian k. 19, k. 28, umowa o pracę k. 26, angaże k. 20-25 w aktach sprawy)
W okresie od 20 lutego 1979 roku do 28 lutego 1994 roku wZ.Zakładach (...)wZ.wnioskodawca pracował jako elektryk zmianowy i wykonywał stale i w pełnym wymiarze prace przy bieżącej konserwacji maszyn i urządzeń na oddziałach znajdujących się w ruchu, w których jako podstawowe były wykonywane prace w warunkach szczególnych. W ramach swych obowiązków wnioskodawca zajmował się utrzymywaniem w ruchu maszyn i urządzeń w działach tkalni i przędzalni, w dziale przygotowawczym, dziale końcowym i kotłowni. Były to np.: krosna, klejarki, snowadła, przewijarki, maszyny brakarskie, tablice rozdzielcze, piece wielkoprzemysłowe itp. Wnioskodawca wykonywał również planowane przeglądy maszyn, które wynikały z instrukcji oraz usuwał awarie elektryczne urządzeń. Maszyny i urządzenie były naprawiane przez wnioskodawcę bezpośrednio w hali produkcyjnej. Ponadto wnioskodawca zajmował się obsługą stacji transformatorowych i stacji wysokiego napięcia. Praca była wykonywana przez wnioskodawcę w systemie trzyzmianowym. Sporadycznie wnioskodawca zajmował się także wymianą świetlówek i naprawianiem wyłączników i gniazdek. Czynności te były wykonywane przez wnioskodawcę głównie w halach produkcyjnych, a jedynie wyjątkowo w pomieszczeniach biurowych i socjalnych.
(dowód: zeznania świadkówD. M.k. 39, k. 39 odwrót iJ. K.k. 45, k. 45 odwrót i k. 47, zeznania wnioskodawcy k. 45 odwrót, k. 46 i k. 47 w aktach sprawy)
Z.Zakłady (...)wZ.wystawiły wnioskodawcy świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w którym wskazano, że pracował on w takich warunkach w okresie od 20 lutego 1979 roku do 28 lutego 1994 roku na stanowisku elektryka zmianowego, na którym wykonywał prace przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń (Wykaz A, Dział XIV, poz. 1, pkt 13 stanowiący załącznik Nr 1 do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego Nr 7 z dnia 7 lipca 1987 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego).
(okoliczność niesporna)
W okresie od 5 sierpnia 1998 roku do 31 grudnia 1999 roku wnioskodawca był zatrudniony pełnym wymiarze czasu w(...) Spółce z o.o.wZ.na stanowisku elektryka. W świadectwie pracy wystawionym wnioskodawcy w dniu 3 stycznia 2000 roku pracodawca wskazał, że pracował on na stanowisku elektryka.
(dowód: świadectwo pracy z dnia 3 stycznia 2000 roku k. 11 w aktach ZUS)
W okresie od 5 sierpnia 1998 roku do 31 grudnia 1998 roku w(...) Spółce z o.o.wZ.wnioskodawca pracował jako elektryk zmianowy i wykonywał stale i w pełnym wymiarze prace przy bieżącej konserwacji maszyn i urządzeń na oddziałach znajdujących się w ruchu, w których jako podstawowe były wykonywane prace w warunkach szczególnych.Spółka (...)była następcą prawnymZ.Zakładów (...)i wnioskodawca wykonywał w trakcie zatrudnienia w tej spółce, takie same czynności, jak wcześniej w(...).
(dowód: zeznania świadkówD. M.k. 39, k. 39 odwrót iJ. K.k. 45, k. 45 odwrót i k. 47, zeznania wnioskodawcy k. 45 odwrót, k. 46 i k. 47 w aktach sprawy)
(...) Spółka z o.o.wZ.wystawiła wnioskodawcy w dniu 26 listopada 2007 roku drugie świadectwo pracy, w którym wskazała, że pracował on w szczególnych warunkach w okresie od 5 sierpnia 1998 roku do 31 grudnia 1999 roku na stanowisku elektryka, na którym wykonywał prace przy bieżącej konserwacji i naprawie agregatów i urządzeń (Wykaz A, Dział XIV, pkt 13 stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.
(dowód: świadectwo pracy z dnia 26 listopada 2007 roku k. 10 w aktach ZUS)
Przy zaliczeniu okresu zatrudnienia od 20 lutego 1979 roku do 28 lutego 1994 roku wZ.Zakładach (...)wZ.oraz od 5 sierpnia 1998 roku do 31 grudnia 1998 roku w(...) Spółce z o.o.wZ., wnioskodawca legitymuje się stażem pracy w takich warunkach w wymiarze ponad 15 lat.
(okoliczność niesporna)

Sąd Okręgowy zważył i ocenił co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013, poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1(tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace o jakich mowa w rozporządzeniu (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie jest bowiem dokumentem urzędowym w rozumieniuart. 244 § 1 i 2 k.p.c., a tylko dokumenty wystawione przez te organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Natomiast omawiane świadectwo traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokument prywatny w rozumieniuart. 245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki podlega kontroli zarówno co do prawdziwości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej. Sąd, a także organ rentowy, są zatem uprawnione do weryfikacji danych zawartych w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych, wystawionym przez pracodawcę. Jeżeli świadectwo to zawiera dane, które nie są zgodne z prawdą, nie mogą na jego podstawie dokonać ustaleń, od których uzależnione jest prawo do świadczeń emerytalnych. To samo dotyczy ujawnienia okoliczności, że wskazane w zaświadczeniu pracodawcy stanowisko pracy wykonywanej w szczególnych warunkach nie figuruje w wykazie powołanym w tym zaświadczeniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 roku, I UK 15/04, OSNP 2005/11/161).
Spór pomiędzy stronami ograniczał się do faktu, czy wnioskodawca ma 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach (spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, w dniu(...)2014 roku ukończył 60 lat i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Organ rentowy uznał bowiem, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki zatrudnienia w warunkach szczególnych co najmniej przez 15 lat. Wnioskodawca twierdził zaś, że legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych, albowiem pracował w takich warunkach w okresach od 20 lutego 1979 roku do 28 lutego 1994 roku wZ.Zakładach (...)wZ.oraz od 5 sierpnia 1998 roku do 31 grudnia 1999 roku w(...) Spółce z o.o.wZ.
Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę we wskazanych wyżej okresach Sąd oparł zeznaniach świadkówD. M.iJ. K.oraz samego wnioskodawcy. Zeznania te zasługują na wiarę, gdyż są spójne i wzajemnie się uzupełniają. Świadkowie i wnioskodawca pracowali razem z wnioskodawcą i opisali w sposób logiczny zakres obowiązków wnioskodawcy. Organ rentowy nie przedstawił zaś w toku postępowania żadnych dowodów, które pozwoliłyby na podważenie ich wiarygodności. Dokonując ustaleń Sąd nie brał przy tym pod uwagę okresu zatrudnienia od 1 stycznia 1999 roku do 31 grudnia 1999 roku, albowiem zgodnie z cytowanym na wstępie art. 184 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, do stażu pracy w warunkach szczególnych mogą być zaliczone jedynie okresy przypadające do dnia 31 grudnia 1998 roku.
Jak wynika z zeznań świadków oraz wnioskodawcy w okresie od 20 lutego 1979 roku do 28 lutego 1994 roku wZ.Zakładach (...)wZ., a następnie w okresie od 5 sierpnia 1998 roku do 31 grudnia 1998 roku w(...) Spółce z o.o.wZ., wnioskodawca pracował jako elektryk zmianowy i wykonywał stale i w pełnym wymiarze prace przy bieżącej konserwacji maszyn i urządzeń na oddziałach znajdujących się w ruchu, w których jako podstawowe były wykonywane prace w warunkach szczególnych. W ramach swych obowiązków wnioskodawca zajmował się utrzymywaniem w ruchu maszyn i urządzeń w działach tkalni i przędzalni, w dziale przygotowawczym, dziale końcowym i kotłowni. Były to np.: krosna, klejarki, snowadła, przewijarki, maszyny brakarskie, tablice rozdzielcze, piece wielkoprzemysłowe itp. Wnioskodawca wykonywał również planowane przeglądy maszyn, które wynikały z instrukcji oraz usuwał awarie elektryczne urządzeń. Maszyny i urządzenie były naprawiane przez wnioskodawcę bezpośrednio w hali produkcyjnej. Ponadto wnioskodawca zajmował się obsługą stacji transformatorowych i stacji wysokiego napięcia.
Mając powyższe na względzie, nie powinno budzić wątpliwości, że wnioskodawca we wskazanych wyżej okresach jako elektryk zmianowy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wymienione w Wykazie A, Dziale XIV pkt 25 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, to jest prace przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2012 roku, I UK 285/11, LEX Nr 1157547).
Bez wpływu na powyższe pozostaje okoliczność, że w ramach wykonywanych czynności, wnioskodawca zajmował się także wymianą świetlówek i naprawianiem wyłączników i gniazdek, albowiem jak wynika z zeznań świadków i zeznań wnioskodawcy, były to czynności incydentalne, a do tego były one w przeważającej mierze wykonywane w halach produkcyjnych.
Podkreślić należy, iż oba zakłady pracy, w których pracował wnioskodawca w spornych okresach potwierdziły wykonywanie przez wnioskodawcę prac w warunkach szczególnych w świadectwie pracy w warunkach szczególnych i w adnotacji w świadectwie pracy.
I takZ.Zakłady (...)wZ.wystawiły wnioskodawcy świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w którym wskazano, że pracował on w takich warunkach w okresie od 20 lutego 1979 roku do 28 lutego 1994 roku na stanowisku elektryka zmianowego, na którym wykonywał prace przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń (Wykaz A, Dział XIV, poz. 1, pkt 13 stanowiący załącznik Nr 1 do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego Nr 7 z dnia 7 lipca 1987 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego).(...) Spółka z o.o.wZ.wystawiła zaś wnioskodawcy w dniu 26 listopada 2007 roku świadectwo pracy, w którym wskazała, że pracował on w szczególnych warunkach w okresie od 5 sierpnia 1998 roku do 31 grudnia 1999 roku na stanowisku elektryka, na którym wykonywał prace przy bieżącej konserwacji i naprawie agregatów i urządzeń (Wykaz A, Dział XIV, pkt 13 stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.
W Wykazie A, Dziale XIV, poz. 13 załącznika dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzewskazano prace w akumulatorowniach: opróżnianie, oczyszczanie i wymiana stężonego kwasu siarkowego i płyt ołowianych, zaś wykazie A, Dziale XIV, poz. 1 pkt 13 stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego Nr 7 z dnia 7 lipca 1987 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego prace na stanowisku maszynisty urządzeń nawęglania.
Błędne przyporządkowanie w ww. dokumentach pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w świetle innych dowodów, spójnych i logicznych nie może zaś skutkować uznaniem, że w spornych okresach wnioskodawca nie wykonywał prac w warunkach szczególnych.
Przy zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych okresów od 20 lutego 1979 roku do 28 lutego 1994 roku oraz od 5 sierpnia 1998 roku do 31 grudnia 1998 roku, staż pracy wnioskodawcy w takich warunkach wynosi łącznie ponad 15 lat.
W związku z tym, że wykazany przez wnioskodawcę okres pracy w warunkach szczególnych wynosi więcej niż 15 lat, stwierdzić zatem należało, iż spełnia on wszystkie wymagane prawem warunki do uzyskania prawa do emerytury zgodnie zart. 32 ust. 1w zw. zart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji i przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury poczynając od dnia(...)2014 roku, tj, od ukończenia przez niego 60 lat.