Sąd Apelacyjny w Gdańsku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 195/14
Data wyroku: 2014-07-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Fenska-Paciorek, Dorota Wróblewska, Dorota Paszkiewicz
Słowa kluczowe: Swobodna Ocena Dowodów, Zasady Procesowe
Podstawa prawna: art. 7 k.p.k., art. 4 k.p.k.

Sygn. akt II AKa 195/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 lipca 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący:  SSA Dorota Wróblewska
Sędziowie:   SSA Dorota Paszkiewicz (spr.)
SSA Beata Fenska-Paciorek
Protokolant:  stażysta Michalina Adamonis
przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Krzysztofa Nowickiego
po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2014 r.
sprawy
N. R.
oskarżonego zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 197 § 3 pkt 2 k.k.przy zast.art. 12 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku
z dnia 23 grudnia 2013 r., sygn. aktII K 103/12
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Słupsku do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE
N. R.został oskarżony o popełnienie w grudniu 2011 r. wS.przestępstwa zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 197 § 3 pkt 2 k.k.przy zastosowaniuart. 12 k.k.
Wyrokiem z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie IIK 103/12 Sąd Okręgowy w SłupskuoskarżonegoN. R.uznał za winnego tego, że w nieustalonym okresie czasu, pomiędzy październikiem a grudniem 2011 r., w bliżej nieustalonej dacie wS.przyul. (...), działając w realizacji z góry powziętego zamiaru, dwukrotnie tego samego dnia, przy użyciu przemocy polegającej na wciągnięciu na klatkę schodową budynku oraz w bramę , a nadto przytrzymywanie pokrzywdzonego za ubranie i szarpanie, zwrócił się do pokrzywdzonego, aby dotykał jego miejsc intymnych przez co usiłował doprowadzić małoletniego poniżej 15 roku życiaD. Ś.do poddania się innej czynności seksualnej, jednakże zamierzonego celu nie osiągnął, z uwagi na interwencje innej osoby oraz ucieczkę pokrzywdzonego, tj. popełnienia czynu zabronionego, który zakwalifikował z „art. 13 § 1 kodeksu karnegow zw. zart. 197 § 3 pkt 2 kodeksu karnegoprzy zast.art. 12 kodeksu karnego” i za to na mocyart. 14 § 1 k.k.w zw. zart. 197 § 3 pkt 2 k.k.przy zastosowaniuart. 60 § 2 i 6 pkt 2 k.k.skazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący - na podstawieart. 70 § 1 pkt 1 k.k.- 5 lat, z orzeczeniem na podstawieart. 39 pkt 2b, 41a § 1 i 4 i art. 43 § 1 k.k.tytułem środka karnego na okres 6 lat zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonym, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem innych osób, a także za pomocą środków komunikacji elektronicznej czy telekomunikacyjnej i zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego na odległość bliższą niż 50 metrów, połączony z obowiązkiem zgłaszania się na Policję 2 razy w miesiącu, każdego 1 i 15 dnia miesiąca, z oddaniem – na podstawieart. 73 § 1 k.k.– oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora i ze zobowiązaniem – na podstawieart. 72 § 1 pkt 5 i 6 k.k.do powstrzymywania się od nadużywania alkoholi oraz poddania oddziaływaniom terapeutycznym. Tymże wyrokiem orzeczono o zwolnieniu oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie.

    Apelację od tego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego, który w oparciu o przepisart. 438 pkt 3 k.p.k.zaskarżonemu wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, polegający na uznaniuN. R.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i oparcie rozstrzygnięcia na podstawie zmiennych, nielogicznych, wewnętrznie sprzecznych zeznańD. Ś.oraz zeznaniachT. S.iM. S., pomimo, iż prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi doi wniosku, iż oskarżony jest niewinny.
Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Zaskarżony wyrok należało uchylić i sprawę przekazać Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania wobec stwierdzenia że dokonana przez Sąd I instancji ocena materiału dowodowego jest dowolna, a wydanie przez Sąd odwoławczy orzeczenia reformatoryjnego – przy możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy - naruszałoby zasadę instancyjności, bezpośredniości oraz sprzeciwia się temu funkcja kontrolna Sądu odwoławczego.
W ślad za utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przypomnieć należy, że przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną prawa procesowego, w tym zasady swobodnej oceny dowodów, gdy owo przekonanie:

-

jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy,

stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego,

jest wyczerpująco i logicznie, z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego uargumentowane w uzasadnieniu wyroku zgodnie zart. 424 k.p.k.

Stwierdzić należy, że Sąd Okręgowy nie dostosował się do tych standardów, a argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu nie jest obiektywna. Rację ma skarżący podnosząc, iż główni świadkowie w sprawie złożyli sprzeczne, nielogiczne zeznania, a ich ocena pomija okoliczności korzystne dla oskarżonego. Nie może zostać przez Sąd odwoławczy zaakceptowana sytuacja, gdzie z jednej strony ocenia się opinie biegłej psycholog jako wiarygodne /str. 15 -17 uzasadnienia/, z drugiej zaś stwierdza się – gdy biegła wypowiada się, że z uwagi na wpływowość pokrzywdzonego mógł on podawać nieprawdziwe informacje, a nadto, że obaj (pokrzywdzony i jedyny bezpośredni świadekT. S..) byli skłonni i zdolni do manipulowania faktami – że biegła wkracza w dziedzinę ocen zastrzeżonych dla sądu /str. 23 uzasadnienia/, nie dostrzegając wręcz konieczności, o ile nie szczegółowego uzupełnienia tej opinii właśnie o argumentację takiego stanowiska, to nawet dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego, a także ewentualnego – po uzyskaniu stosownych zgód – badania psychologicznego każdego ze wskazanych świadków. Mimo obszerności uzasadnienia w istocie wersje wydarzeń wynikające z poszczególnych relacji nie zostały należycie porównane i ocenione w kontekście pozostałego materiału dowodowego i według regułart. 7 k.p.k., a dodać należy, że pokrzywdzony za każdym razem zeznaje odmiennie co do szeregu szczegółów, jak też świadekT. S.tak odmiennie zeznaje. Różni się też wersja matki T.S.tak z relacjami jej syna, jak i zeznaniami pokrzywdzonego, poczynając od tego, czy istotnie widziała i rozmawiała z pokrzywdzonym, a więc czy mogła ocenić jego stan psychiczny, już w dniu zdarzenia. Nie dostrzega Sąd Okręgowy szeregu twierdzeń świadkaT. S., które budzą zasadnicze wątpliwości co do tego czy rzeczywiście w trakcie akcji obronnych podjętych przez tego świadka mógł on widzieć i słyszeć to wszystko o czym zeznaje świadek, a czego nie potwierdza / w jakiejkolwiek z wersji/ sam pokrzywdzony, bowiem powołanie się na zdenerwowanie i samą intensywność przeżyć pokrzywdzonego nie może być uznane w tych realiach za wystarczające. Choćby co do przebiegu drugiego incydentu pierwsze relacje pokrzywdzonego w ogóle pomijają jakikolwiek seksualny charakter zaczepki oskarżonego. W efekcie Sąd Okręgowy przyjmuje za wiarygodną najbardziej niekorzystną dla oskarżonego wersję wynikającą właśnie z zeznań świadkaT. S./poza kwestią zachowań wobecA. G./, a nie pokrzywdzonego, gdy nawet zachowanie pokrzywdzonego na sali rozpraw sugeruje związki ze świadkiem, mogące rzutować na obiektywizm i szczerość zeznań. Ponadto oskarżony uprawdopodobnił możliwość odwetowego charakteru składania zeznań go obciążających i ta okoliczność wymaga pogłębionych ustaleń, choćby przez sprawdzenie zgłoszeń dokonanych przez oskarżonego w stosunku do zachowańT. S..
Wzajemne sprzeczności w zeznaniach świadków obciążających oskarżonego, w uwzględnieniu zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, wskazują na potrzebę niezwykle wnikliwej weryfikacji wiarygodności poszczególnych dowodów, z rozważeniem dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego psychologa co do osobowości i wpływowości pokrzywdzonego oraz co do świadkaT. S., jak też wyjaśnienia kiedy i jakie zgłoszenia na Policję przeciwko T.S.składał oskarżony. Poza tymi nowymi dowodami obowiązkiem Sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie ponowne szczegółowe przesłuchanie świadków z ujawnieniem wszystkich sprzeczności, przeprowadzenie konfrontacji, jak też wyjaśnienie źródła informacji policjanta z innego rejonu o zdarzeniu i dlaczego sam podjął dalsze czynności w sprawie poza rejonizacją. Przeprowadzone dowody winny być poddane swobodnej ocenie, a więc z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oraz prawidłowego rozumowania, z zachowaniem wyrażonej wart. 4 k.p.k.zasady obiektywizmu. Na tej podstawie Sąd winien poczynić staranne ustalenia faktyczne, które pozwolą na kompletną prawnokarną oceną prawną zachowań oskarżonego i jego motywacji.
Dodać wypada, że zawarte w zaskarżonym wyroku zobowiązanie do poddania się oddziaływaniom terapeutycznym ani w wyroku ani w jego uzasadnieniu nie zawiera wskazania zakresu (dziedziny) oddziaływań terapeutycznych, a zatem w przypadku ponownego skorzystania z takiego zobowiązania Sąd Okręgowy winien kwestie te doprecyzować.