Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląśkim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1430/14
Data wyroku: 2014-11-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Heda-Adamczyk
Słowa kluczowe: Skarga Pauliańska
Podstawa prawna: 527kc
Teza: uwzględnienie skargi pauliańskiej

Sygn. akt: I C 1430/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 listopada 2014r.
Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Joanna Heda - Adamczyk

Protokolant:

Katarzyna Brzustewicz

po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014r. w Wodzisławiu Śląskim
na rozprawie
sprawy z powództwaA. B.
przeciwkoN. C.
o uznanie umowy za bezskuteczną

1
uznaje za bezskuteczną w stosunku do powoda umowę darowizny samochodu markiT. (...)z dnia 30.09.2013r zawartą pomiędzyA. C., aN. C.;

2
zasadza od pozwanej na rzecz powoda 1.624 (jeden tysiąc sześćset dwadzieścia cztery) złote tytułem zwrotu kosztów procesu.

SSR Joanna Heda – Adamczyk
I C 1430/12

UZASADNIENIE
PowódA. B.wniósł o uznanie za bezskuteczna w stosunku do niego umowy darowizny zawartej w dniu 30.09.2013r. pomiędzyA. C.a pozwanąN. C., mocą którejA. C.darował pozwanej prawo własności samochodu osobowegoT. (...)rok prod.2008nr rej (...), a to w celu zaspokojenia wierzytelności powoda przysługującej mu w stosunku do dłużnikaA. C.w wysokości 8131, 93 zł potwierdzonej tytułem wykonawczym. Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanej kosztów procesu.
W uzasadnieniu podał, żeA. C.jest dłużnikiem powoda na podstawie prawomocnego tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty z dnia 19.10.2012r. wydanego przez SR dla Krakowa śródmieścia w Rakowie sygn. akt V Gnc 8148/12/S. Tytuł opiewa na 15251, 69 zł, jednak na dzień wytoczenia powództwa do zapłaty pozostało 8131, 93 zł z odsetkami. Powód na podstawie w/w tytułu prowadzi przeciwko dłużnikowi egzekucję przez Komornika przy SR w Wodzisławiu Śl.A. T.w sprawie KM 384/13. Jednakże nie wyegzekwowano całości zadłużenia. W dniu 2.06.2014r. powód otrzymał od komornika pismo , w którym poinformowany została , ze w dniu 30.09.2013r. dłużnika darował prawo własności pojazdu j.w. na rzecz swej córki – pozwanej. Dłużnik celowo wyzbywa się majątku. Przeciwko niemu prowadzonych jest kilka egzekucji z wniosków różnych wierzycieli. Dłużnik wybywa się także innych składników majątku w celu pokrzywdzenia wierzycieli. Zdaniem powoda zachodzą przesłanki zart.527 §3 kciart. 528 kc.Na skutek czynności j. w. dłużnik stał się niewypłacalny wobec powoda, w stosunku do którego posiada zobowiązanie pieniężne.
PozwanaN. C.wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów procesu.
Zarzuciła pozwany, że w sprawie nie zachodzą przesłanki zart. 528 kc.Dłużnik bowiem dysponuje mieniem wystarczającym na zaspokojenie wierzyciela (powoda) , na które to składają się m.in. nieruchomości wyliczone odpowiedzi na pozew w liczbie 3, a nadto wierzytelność okresowe z tytułu umowy dzierżawy z dnia 25.04.2012r. przysługujące dłużnikowi od(...) sp. z o.o.Powód może więc zostać zaspokojony z czynszu dzierżawnego. Jednocześnie ozwana podała że dłużnik jest współwłaścicielem nieruchomości opisanych w odpowiedzi na pozew we współwłasności łącznej, c nie uniemożliwia prowadzenia egzekucji z tych składników majątkowych. Z 2 nieruchomości egzekucję prowadzi inny organ egzekucyjny niż wybrany przez powoda, jednak codo jednej z nieruchomości inny komornik wykonał protokół opisu i oszacowania. Do wierzytelności z tytułu czynszu nastąpił także zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej, jednak po rozstrzygnięciu przez sądu tego zbiegu możliwe będzie prowadzenie egzekucji. Jeżeli chodzi o nieruchomośćKW (...), to egzekucję do niej skierował tylko powód. Należności publicznoprawne dłużnika wyniosły na kwiecień 2014 356761, 7 zł , co jest wartością nieznaczną maj na względzie wartość majątku dłużnika. Jeśli natomiast chodzi o wierzytelność powoda , jest ona znikoma i znajduje wielokrotne pokrycie w majątku dłużnika. Pozwana zatem zwalnia się w oparciu oart. 533 kcod zadośćuczynienia roszczeniu powoda poprzez wskazanie majątku dłużnika wystarczającego na zaspokojenie wierzytelności powoda.
W piśmie z dnia 19.09.2014r. powód wskazał na bezzasadność zarzutów pozwanej. Podniósł, że pozwana instrumentalnie przedstawia fakty i nagina interpretację przepisów prawa , pomijając ich istotę i funkcję ich stosowania oraz okoliczności faktyczne niewygodne dla niej . Dwie z nieruchomości (w tym ta, do której egzekucję skierował tylko powód) stanowią wspólność ustawową dłużnika i jego żonyB. C., powód zaś nie dysponuje tytułem wykonawczym przeciwko małżonce dłużnika. Nie może więc prowadzić skutecznej egzekucji z tych nieruchomości. Do wierzyciela zaś należy, jaką drogę odzyskania swej wierzytelności wybierze. Nadto jedna z nieruchomości obciążona jest hipotekami, których wartość przekracza 1.500.000,-zł . Kolejna z nieruchomościKW (...)oszacowana została na 610000,-zł , zaś same należności hipoteczne przekraczają 680000,-zł. Jeżeli chodzi o możliwość zajęcia czynszu dzierżawnego wobecfirmy (...)sp z o.o., prezesem zarządu spółki jest żona dłużnika, a udziałowcem córka (pozwana) Dokonane wobec tej firmy zajęcie przez komornika nie przyniosło żadnych efektów. Nadto – jak wynika z pisma komornika z dnia 4.11.2013r. – zajęcie nie przyniesie efektów , skoro – jak wynika z odpisuKW (...)– dłużnik posiad zaległości wobec ZUS rzędu kilkuset tysięcy złotych, a wierzytelności te będą uprzywilejowane w podziale sumy uzyskanej z ewentualnej egzekucji w całości przypadną ZUS , a nie powodowi.
Sąd ustalił:
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 19.1.2012r. V GNC 8148/12/S Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie zasądził odA. C.na rzecz powoda 15251, 69 zł z odsetkami i kosztami procesu. Nakazowi temu nadano klauzulę wykonalności.
Dowód: nakaz zapłaty z klauzulą – k. 9-10
Bezspornym jest, że pozwana jest córką dłużnika. Bezspornym jest , że postępowanie egzekucyjne z wniosku powoda przeciwko dłużnikowi toczy się przez Komornikiem przy SR w Wodzisławiu Śląskim –A. T.
W piśmie z dnia 29.05.2014r. komornik poinformowała powoda, że informacji uzyskanych w urzędzie skarbowym wW.wynika, że dłużnik w dniu 30.09.2013r. dokonał darowizny prawa własności samochoduT. (...)na rzecz swej córki –pozwanej. Dłużnik przekazał własność innych składników majątkowych także na rzeczspółki (...) sp. z o.o.wG., w której funkcję prezesa zarządu pełni żona dłużnika.
Dowód: tytuł wykonawczy, pismo komornika z 9.05.2014r. i 4.11.2014r. , pismo(...)(...)sp. z o.o z 3.07.2014r. do wierzycieliA. C.wraz z kopią faktury sprzedaży ruchomości
Sąd zważył:
Zgodnie zart. 527 par. 1 kc, gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy należytej staranności mogła się dowiedzieć. Czynność prawna jest dokonana z pokrzywdzenie wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnika stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu niż był przed dokonaniem tej czynności. (par. 2) .
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że dłużnikA. C.dokonał darowizny samochodu osobowegoT. (...)na rzecz pozwanej, która jest jego córką w sytuacji, w której przeciwko dłużnikowi toczy się wiele postępowań egzekucyjnych z wniosku wielu wierzycieli; w szczególności dokonano zajęć należących do dłużnika nieruchomości, co do części których współwłaścicielka jest jego żonaB. C.. Dłużnika dokonuje wyzbywania się składników majątkowych , które jeszcze nie zostały zajęte poprzez darowizny (jak w przypadku samochodu objętego pozwem), względnie poprzez dokonanie sprzedaży, zapewne fikcyjnej (jak w przypadku ruchomości zbytych na rzeczsp. z o. o. (...), której prezesem zarządu jest zona dłużnika).
Na skutek darowizny samochodu j.w. dłużnik stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, gdyż na skutek zbycia jeszcze niezajętego przez komornika pojazdu wierzyciel tu: powód, utracił możliwość szybkiego zaspokojenie swej wierzytelności, której dłużnik do nadal nie uiścił.
Bezzasadny jest zarzut pozwanej – co wykazał zresztą powód w sposób wystarczający - by dłużnik posiadał inne składniki majątku, z których wierzyciel - powód mógłby dochodzić skutecznego zaspokojenia. Powyższe nie wynika przynajmniej z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Tym bardziej, że już w dacie zawarcia umowy darowizny posiadał liczne zobowiązania pieniężne wynikające z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej nieuregulowane, w tym i w stosunku do powoda, co potwierdziła w istocie pozwana. Pozwana jest córką dłużnika , nadto udziałowcemspółki (...) sp. z o. o., w której prezesem zarządu jest zona dłużnika a matka pozwanej. Pozwany zatem z pewnością posiada świadomość sytuacji finansowej swego ojca ,a co za ty idzie, pokrzywdzenia wierzycieli przez dłużnika. Nadto nawet, gdyby takiej świadomości nie posiadała (co jest mało prawdopodobne), przy zachowaniu należytej staranności mogła się o niej dowiedzieć. Z treściart. 527 §3 kpcwynika domniemania prawnego polegające na twierdzeniu, że jeśli korzyść majątkową od dłużnika uzyskała osoba pozostająca z nim w bliskim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała ,że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. wynikającego z treściart. 527 §3 kc
Pozwana nadto uzyskała korzyść majątkową od dłużnika bezpłatnie, bo w drodze darowizny. Zgodnie zart. 528 kcjeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania za bezskuteczną czynności, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Powyższe domniemanie prawne pozwala stwierdzić zasadność roszczenia powoda z uwagi na bezpłatny charakter czynności prawnej.
Pozwana przyznała w istocie okoliczności faktyczne potwierdzające istnienie zobowiązaniaA. C.względem powoda, zarzuciła, jednak, że dłużnik posiada majątek, z którego powód może dochodzić skutecznego zaspokojenia, w związku z tym zwalnia ją to z obowiązku z zadośćuczynienia roszczeniu powoda po myśliart. 533 kc, gdyż wskazała taki majątek.
Słusznie jednak podnosi powód, że zarzut pozwanej nie może odnieść pożądanego skutku, a to z tej przyczyny, że z uwagi na rozmiar zadłużenia jej ojca, wielość wierzycieli oraz będących w toku postepowań egzekucyjnych , a nadto stan prawny nieruchomości zajętych w toku postepowań egzekucyjnych (wspólność ustawowa majątkowa dłużnika i jego żonyB. C.– matki pozwanej oraz fakt obciążenia nieruchomości hipotekami). Przeciwko dłużnikowi toczy się wiele postępowań egzekucyjnych z wniosków wielu wierzycieli, co wynika chociażby z pisma(...)(...)do wierzycieli zawierającego informację o fakcie nabycia części ruchomości dłużnika przez spółkę.
Dwie z nieruchomości (w tym ta, do której egzekucję skierował tylko powód) stanowią wspólność ustawową dłużnika i jego żonyB. C.. Są to nieruchomościKW (...)iKW (...), powód zaś nie dysponuje tytułem wykonawczym przeciwko małżonce dłużnika. Nie może więc prowadzić skutecznej egzekucji z tych nieruchomości. słusznie jednak podnosi, że do wierzyciela należy, jaką drogę odzyskania swej wierzytelności wybierze. Nadto nieruchomośćKW (...)obciążona jest 4 hipotekami, których wartość przekracza 460000,-zł . Kolejna z nieruchomościKW (...)oszacowana została na 610000,-zł (w 2012 r – zatem nieaktualny operat szacunkowy) , zaś same należności hipoteczne przekraczają 680000,-zł.
Jeżeli chodzi o możliwość zajęcia czynszu dzierżawnego wobecfirmy (...)sp z o.o., prezesem zarządu spółki jest żona dłużnika, a udziałowcem córka (pozwana). Dokonane wobec tej firmy zajęcie przez komornika nie przyniosło żadnych efektów, co zresztą było w pełni przewidywalne. Oczywistym jest, że efektu przynosić nie będzie – przeciwnie - tak dłużnik jak i zobowiązana względem niego spółka posiadają wspólny interes w tym, by wierzytelność dłużnika do spółki formalnie rosła , a faktycznie nie mogła stanowić przedmiotu zaspokojenia wierzycieli dłużnika. Nadto – jak wynika z pisma komornika z dnia 4.11.2013r. – zajęcie nieruchomości nie przyniesie efektów , skoro – jak wynika z odpisuKW (...)– dłużnik posiada zaległości wobec ZUS rzędu kilkuset tysięcy złotych, a wierzytelności te będą uprzywilejowane w podziale sumy uzyskanej z ewentualnej egzekucji i w całości przypadną ZUS , a nie powodowi.
Dlatego oczywistym jest , że powód zmuszony jest poczynić wszelkie możliwe prawem dopuszczalne kroki w celu zaspokojenia wierzytelności, jak przypadać winna jemu od dłużnika. Skoro nie posiada realnej możliwości zaspokojenia z wyżej opisanego majątku dłużnika, posiada pełne prawo dochodzenia zaspokojenia chociażby z ruchomości dłużnika w tym w/w samochodu i wystąpienia w tym celu z powództwem zart. 527 kc.
Z uwagi na wyżej wskazane okoliczności należało uwzględnić powództwo jako w pełni uzasadnione, a to na mocyart. 528 kcw związku zart 527 kc.
Orzeczenie o kosztach procesu –art. 98§1 kpc.
SSR Joanna Heda – Adamczyk
(...)
(...)
(...)