Sąd Apelacyjnyw Warszawie
VI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: VI ACa 328/14
Data wyroku: 2014-11-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: SA– Ewa Stefańska, Krystyna Stawecka, Sędzia SA– Irena Piotrowska
Podstawa prawna: art. 57, 59 k.c.

Sygn. akt  VI ACa 328/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 listopada 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SA– Irena Piotrowska (spr.)
Sędzia SA– Ewa Stefańska
Sędzia SO (del.) – Krystyna Stawecka
Protokolant: – sekr. sąd. Beata Pelikańska
po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaS. S.
przeciwkoA. R.,R. R. (1)iU. S.
o uznanie umowy za bezskuteczną i rozwiązanie umów
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 23 kwietnia 2013 r.
sygn. akt XXV C 1775/12

oddala apelację.
Sygn. akt VI ACa 328/14

UZASADNIENIE
PowódkaS. S.w pozwie skierowanym przeciwko pozwanymA.iR.małż.R.orazU. S.zażądała:

1
uznania za bezskuteczną umowy sprzedaży nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...)o powierzchni 2 640 m2zawartej między pozwanymiA. R.,R. R. (1)iU. S.w dniu 16 stycznia 2012 r., przed notariuszemP. W.repertorium A nr(...)- ze względu na to, iż umowa zawarta została z pokrzywdzeniem powódki,

2
rozwiązania umów zniesienia współwłasności: z 03 marca 2003 r. sporządzonej przed notariuszemK. Ł.repertorium A nr .(...)oraz z 08 kwietnia 2003 r., sporządzonej przed notariuszemK. Ł.repertorium A nr(...), zawartych pomiędzy powódką a pozwanąU. S.ze względu na istotny błąd powódki, w który została wprowadzona w chwili zawarcia obu umów, skutkujący znacznym pokrzywdzeniem powódki.

Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo i orzekł w przedmiocie kosztów procesu.
W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano na następujące ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną.
W dniu 31 marca 2003 r.,S. S.i jej córka,U. S., zawarły umowę zniesienia współwłasności, w formie aktu notarialnego, sporządzonego przed notariuszemK. Ł.rep. A nr(...). W umowie tej strony umowy oświadczyły w szczególności, że:

-

są współwłaścicielami -S. S.w udziale wynoszącym 4/5, aU. S.w udziale wynoszącym 1/5 - nieruchomości położonej wŁ., w obrębie(...), oznaczonej w ewidencji numerami:(...)o łącznej powierzchni 18a 35m(
    2), dla której Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim prowadziksięgę wieczystą nr (...)(§ 1 umowy),

swoje udziały nabyły:S. S.na podstawie umowy sprzedaży zawartej w Państwowym Biurze Notarialnym wN.w dniu 30 marca 1976 r. rep. A nr(...), aU. S.na podstawie umowy darowizny w formie aktu notarialnego z 05 marca 2003 r., sporządzonego przed notariuszemK. Ł.rep. A nr(...)(§ 1 umowy),

dokonują zniesienia współwłasności nieruchomości w ten sposób, że własność całej tej nieruchomości nabywaU. S.(§ 2 umowy),

z tytułu dokonanego zniesienia współwłasności nie czynią sobie żadnych spłat ani dopłat, jak również nie zachowują w stosunku do siebie wzajemnych roszczeń (§ 3 umowy),

U. S.zobowiązuje się udostępniaćS. S.przedmiotową działkę, na każde jej żądanie i na warunkach przez nią podanych; nadtoU. S.zobowiązuje się, że nie zbędzie nieruchomości do śmierciS. S.(§ 4 ust. 2 umowy).

Notariusz pouczył powódkę o treściart. 57 k.c.(§ 5 umowy).
W dniu 08 kwietnia 2003 r., powódka i pozwanaU. S.zawarły umowę zniesienia współwłasności, w formie aktu notarialnego, sporządzonego przed notariuszemK. Ł.rep. A nr(...). W umowie tej, strony umowy oświadczyły w szczególności, że:

-

są współwłaścicielami -S. S.w udziale wynoszącym 4/5, aU. S.w udziale wynoszącym 1/5 - nieruchomości położonej wŁ., w obrębie(...), oznaczonej w ewidencji numerami:(...)o powierzchni 14a, dla której Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim prowadziksięgę wieczystą nr (...)(§ 1 umowy),

swoje udziały nabyły:S. S.na podstawie umowy sprzedaży zawartej w Państwowym Biurze Notarialnym wN.w dniu 30 marca 1976 r. rep. A nr(...), aU. S.na podstawie umowy darowizny w formie aktu notarialnego z 05 marca 2003 r., sporządzonego przed notariuszemK. Ł.rep. A nr(...)(§ 1 umowy),

dokonują zniesienia współwłasności nieruchomości w ten sposób, że własność całej tej nieruchomości nabywaU. S.(§ 2 umowy),

z tytułu dokonanego zniesienia współwłasności nie czynią sobie żadnych spłat ani dopłat, jak również nie zachowują w stosunku do siebie wzajemnych roszczeń (§ 3 umowy),

U. S.zobowiązuje się udostępniaćS. S.przedmiotową działkę, na każde jej żądanie i na warunkach przez nią podanych; nadtoU. S.zobowiązuje się, że nie zbędzie nieruchomości do śmierciS. S.(§ 4 ust. 2 umowy).

Notariusz pouczył powódkę o treściart. 57 k.c.(§ 5 umowy).
W czasie zawierania umów zniesienia współwłasności, powódka zamieszkiwała i nadal zamieszkuje wlokalu nr (...)w budynku przyul. (...)wW..
W dniu 16 stycznia 2012 r., pozwanaU. S.oraz pozwaniA. R.iR. R. (1)zawarli umowę sprzedaży w formie aktu notarialnego, sporządzonego przed notariuszemP. W.rep. A nr(...). W umowie tej w szczególności:

-

U. S.oświadczyła, że jest właścicielką: nieruchomości położonej wŁ., w obrębie(...), stanowiącej działkę oznaczonąnumerem ewidencyjnym (...), o obszarze 1 400 m(

    2), dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie prowadziksięgę wieczystą nr (...)oraz nieruchomości położonej wŁ., w obrębie(...), stanowiącej działkę oznaczonąnumerem ewidencyjnym (...),

0
obszarze 1 240 m2, dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie prowadziksięgę wieczystą nr (...)i że nieruchomości są wolne od długów, obciążeń i praw osób trzecich oraz wolne od ograniczeń w rozporządzaniu (§ 1 ust. 1, 2 i 4 umowy),

1
U. S.oświadczyła, że sprzedaje wskazane nieruchomościA.iR. R. (1)za cenę 1 600 000 zł, aA.iR. R. (1)oświadczyli, że nieruchomość tę za wskazaną cenę kupują przy czym nabycia dokonują na zasadach obowiązującej ich wspólności ustawowej (§ 2 umowy).

W ocenie Sądu Okręgowego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Odnosząc się do umów zniesienia współwłasności wskazano na prawne możliwości uchylenia się od skutków prawnych swego oświadczenia woli (art. 84 § 1 k.c.).Zaznaczono , że można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny,art. 84 § 2 k.c.).
Wskazano ,że twierdzenia powódki, iż ta nigdy nie zawarłaby umów zniesienia współwłasności z 31 marca i 08 kwietnia 2003 r., wiedząc, że zobowiązanie do nie sprzedawania nieruchomości przez córkę (pozwanąU. S.) aż do śmierci powódki (zawarte w § 4 ust. 2 każdej z umów) nie będzie dla pozwanej wiążące i że pozwana mimo tego postanowienia umownego może zbyć nieruchomość są możliwe do podważenia ze uwagi na treść § 5 umów zniesienia współwłasności. Z treści tego paragrafu jednoznacznie wynika, że przy zawieraniu każdej z tych umów notariusz pouczył strony umowy, w tym powódkę, o treściart. 57 k.c., zgodnie z którym nie można przez czynność prawną wyłączyć ani ograniczyć uprawnienia do przeniesienia prawa, jeżeli według ustawy prawo to jest zbywalne.
Uznano, że powódka musiała mieć świadomość, iż treść § 4 ust. 2 każdej z umów zniesienia współwłasności nie będzie stanowić przeszkody dla przeniesienia przez pozwanąU. S.prawa własności nieruchomości na osobę trzecią i mimo to zawarła umowy z 31 marca 2003 r. i z 08 kwietnia 2003 r.
Nie dopatrując się zaistnienia po stronie powódki błędu, stanowiącego podstawę uchylenia się od skutków oświadczeń woli w przedmiocie zawarcia umów zniesienia współwłasności przyjęto, że umowy te nie podlegają żądanemu przez powódkę rozwiązaniu.
Odnosząc się do żądania uznania umowy za bezskuteczną(art.59 k.c.)podniesiono , że powódka upatruje podstawy do uznania za bezskuteczną umowy sprzedaży z 16 stycznia 2012 r. w tym, że zawarcie owej umowy czyni niemożliwym zadośćuczynienie jej roszczeniom, wynikającym z treści § 4 ust. 2 każdej z umów zniesienia współwłasności: z dnia 31 marca 2003 r. i z dnia 08 kwietnia 2003 r.
Podano , że takie stanowisko powódki oparte jest na nieporozumieniu.
Zaznaczono , że w § 4 ust. 2 każdej z wymienionych umów zniesienia współwłasności zawarte zostały dwa zobowiązania pozwanejU. S.:

-

zobowiązanie udostępniania nieruchomości powódce, na każde jej żądanie i na warunkach przez nią podanych,

zobowiązanie do niezbywania nieruchomości do śmierciS. S..

Uznano , że pierwsze z wymienionych zobowiązań, wbrew zapatrywaniom powódki , nie skutkuje powstaniem po stronie powódki prawa dożywocia, ani też jakiegokolwiek ograniczonegoprawa rzeczowego.
Wskazano , że dożywocie polega na tym, że w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (art. 908 § 1 k.c.), ewentualnie obciążyć nieruchomość na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku (art. 908 § 2 k.c.).
Podkreślono , że zobowiązanie, określone w § 4 ust. 2 każdej z umów zniesienia współwłasności, nie zostało przyjęte przez pozwanąU. S.w zamian za przeniesienie własności nieruchomości, a wręcz przeciwnie - treść § 3 każdej z umów przesądza, że z tytułu dokonanych zniesień współwłasności, polegających na nabyciu własności nieruchomości w całości przezU. S.strony umów nie zachowują w stosunku do siebie wzajemnych roszczeń. Co więcej, z treści § 4 ust. 2 każdej z umów nie wynika obowiązekU. S.do znoszenia stałego lub regularnego korzystania z nieruchomości przez powódkę w określonym zakresie, a jedynie obowiązek udostępniania nieruchomości, po uprzednim, każdorazowym sformułowaniu stosownego żądania przez powódkę i na warunkach podanych przez powódkę, które to warunki każdorazowo mogą być inne.
Zaznaczono , że konstrukcja taka wykazuje zasadniczą różnicę z prawem używania rzeczy i pobierania jej pożytków (użytkowanie,art. 252 k.c.) oraz z prawem korzystania z nieruchomości w oznaczonym zakresie (służebność osobista,art. 296w zw. zart. 285 § 1 k.c.), w których przypadku zakres dopuszczalnego korzystania z rzeczy przez użytkownika lub uprawnionego ze służebności jest stały, z góry znany właścicielowi, a z drugiej strony nie jest konieczne, by użytkownik lub uprawniony ze służebności każdorazowo występował do właściciela rzeczy z żądaniem umożliwienia skorzystania z rzeczy w określony sposób.
Dodatkowo podano, że brak danych, by nieruchomości wŁ., objęte umowami zniesienia współwłasności, miały być wykorzystywane przez powódkę w charakterystyczny dla umowy dożywocia sposób, to jest do zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych - tym bardziej, że zarówno w chwili zawierania umów, jak i w chwili obecnej, powódka zamieszkuje w lokalu przyul. (...)wW..
Ponadto, akty notarialne, obejmujące umowy zniesienia współwłasności, nie zawierały wniosku stron umowy o wpisu jakiegokolwiek prawa na rzecz powódki w dziale III księgi wieczystej.
Przyjęto , że§ 4 ust. 2 każdej z umów zniesienia współwłasności traktować by można co najwyżej jako podstawy powstania między stronami tych umów stosunku obligacyjnego, zbliżonego do użyczenia (art. 710 k.c.), czy raczej szeregu użyczeń, inicjowanych żądaniami powódki, a kończących się, gdy powódka uczyniła z nieruchomości użytek odpowiadający treści żądania albo gdy upłynął czas, w którym mogła ten użytek uczynić.
Podniesiono , że wykonanie przez pozwanąU. S.umowy sprzedaży nieruchomości z 16 stycznia 2012 r. polegało na wydaniu nieruchomości kupującym - pozwanymA. R.iR. R. (1). Wydanie takie, samo w sobie, nie oznacza niemożności zaspokojenia roszczenia powódki, skoro roszczenie to nie wyrażało się w prawie do stałego, faktycznego władania nieruchomością a jedynie w prawie do skorzystania z nieruchomości po uprzednim sformułowaniu stosownego żądania wobec właścicielki, władającej co do zasady nieruchomością - pozwanejU. S.
Uznano, że na skutek sprzedania i wydania nieruchomości przez pozwanąU. S.na rzecz pozwanychA. R.iR. R. (1), zobowiązanieU. S.do faktycznego udostępnienia nieruchomości powódce, na każde żądanie tej ostatniej, zbliża się do konstrukcji umowy o świadczenie przez osobę trzecią (art. 391 k.c.), natomiast nie staje się niemożliwe do wykonania.
Wskazano, że gdyby pozwanaU. S.nie wykonała analizowanego zobowiązania względem powódki, to w grę wchodzić tu może co najwyżej odpowiedzialność odszkodowawcza, a nie sankcja, o której mowa wart. 59 k.c.
Podniesiono , że drugie ze zobowiązań pozwanejU. S., określone w § 4 ust. 2 każdej z umów zniesienia współwłasności, a mianowicie zobowiązanie do niezbywania nieruchomości do śmierci powódki jest sprzeczne zart. 57 § 1 k.c., wykluczającym dopuszczalność wyłączenia czy ograniczenia przez czynność prawną uprawnienia do przeniesienia prawa, jeżeli według ustawy prawo to jest zbywalne.
Czynność prawna sprzeczna z ustawą jest w zasadzie nieważna (art. 58 § 1 k.c.). Jeżeli jednak nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana (art. 58 § 3 k.c.).
Przy sporządzaniu obydwu analizowanych umów zniesienia współwłasności, notariusz - jak już wskazano - pouczył strony umów o treściart. 57 k.c.Powódka i pozwanaU. S.musiały sobie zatem zdawać sprawę, że zastrzeżenie niedopuszczalności zbycia nieruchomości nie będzie w rzeczywistości wiązaćU. S.. Mimo tej świadomości, powódka i jej córka zawarły umowę - co pozwala przyjąć, że umowy zniesienia współwłasności zostałaby zawarte nawet, gdyby nie zawierały dotyczącej omawianej kwestii części § 4 ust. 2 każdej z umów.
W rezultacie, przyjęto, iż umowy zniesienia współwłasności są nieważne tylko w częściach, w jakich zawierają zobowiązania pozwanejU. S.do niezbywania nieruchomości.
Apelację od tego wyroku wniosła powódka zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

•

naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.poprzez błędną ocenę materiału dowodowego oraz sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegające na uznaniu, iż powódka skierowała sprzeczne żądania w sprawie, a ponadto bezpodstawne ustalenie, iż powódka była należycie poinformowana o znaczeniu prawnymart. 57 k.c.;

naruszenie prawa materialnego, tj.art. 59 k.c.iart. 84 k.c.poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki do uznania umowy między pozwanymi za bezskuteczną i rozwiązania umów między powódką aU. S..

Wskazując na powyższe zarzuty powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie zgodnie z żądaniami powódki; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, przy uwzględnieniu kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych
Sąd Apelacyjny ustalił i zważył , co następuje.
Apelacja powódki nie jest zasadna i dlatego nie mogła odnieść skutku.
Ustalenia faktyczne poczynione w sprawie Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za własne.
Podniesiony w apelacji zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.poprzez błędną ocenę materiału dowodowego oraz sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegający na uznaniu, iż powódka skierowała sprzeczne żądania w sprawie, a ponadto bezpodstawnym ustaleniu, iż powódka była należycie poinformowana o znaczeniu prawnymart. 57 k.c.nie zasługuje na uwzględnienie.
Zawarta w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku uwaga , że powódka skierowała sprzeczne żądania w sprawie wynikała z dokonania przez Sąd Okręgowy literalnej analizy pism procesowych sporządzanych przez powódkę działającą bez fachowego pełnomocnika. Jednak mimo tej dygresji w dalszej części uzasadnienia Sąd pierwszej instancji rozważył szczegółowo każde z żądań powódki zaś poczyniona uwaga o sprzeczności żądań powódki nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie.
Wbrew twierdzeniom zawartym w apelacji ustalenie, iż powódka była należycie poinformowana o znaczeniu prawnymart. 57 k.c.jest umocowane w prawidłowej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności dowodu z dokumentów ( akty notarialne).
Po pierwsze  skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sądart. 233 § 1 k.p.c.wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (por . wyrok SN z dnia 8 kwietnia 2009 r. II PK 261/08), a po drugie pouczenie o treściart.57 k.c.wykazane jest w § 5 umów zniesienia współwłasności, które to zostały sporządzone w formie aktu notarialnego. Z treści tego paragrafu jednoznacznie wynika, że przy zawieraniu każdej z tych umów notariusz pouczył strony umowy, w tym powódkę, o treściart. 57 k.c., zgodnie z którym nie można przez czynność prawną wyłączyć ani ograniczyć uprawnienia do przeniesienia prawa, jeżeli według ustawy prawo to jest zbywalne.
Zgodnie z brzmieniem §8 umów akty te zostały odczytane , przyjęte i podpisane. Powódka nie udowodniła w żaden sposób , że treść aktu notarialnego nie odpowiada prawdzie lub , że przy sporządzaniu tych umów została wprowadzona w błąd. Argumentacja podniesiona w uzasadnieniu tego zarzutu sprowadza się do polemiki z prawidłowymi ustaleniami Sądu pierwszej instancji.
Stosownie do treściart. 57 § 1 i 2 k.c.nie można przez czynność prawną wyłączyć ani ograniczyć uprawnienia do przeniesienia, obciążenia, zmiany lub zniesienia prawa, jeżeli według ustawy prawo to jest zbywalne. Odmiennie niż uznał Sąd Okręgowy przepis powyższy nie wyłącza dopuszczalności zobowiązania, że uprawniony nie dokona oznaczonych rozporządzeń prawem. Konsekwencją zakazu zawartego wart. 57 § 1 k.c.jest (bezwzględna) nieważność czynności prawnej, przez którą strona (strony) wyłącza lub ogranicza zbywalność prawa . Z treściart. 57 § 2wynika jednak w sposób niewątpliwy, że zbywalność prawa może zostać ograniczona w stosunkach między stronami. Uprawniony może skutecznie zobowiązać się wobec innej osoby, że nie dokona rozporządzenia prawem. Skutki takiego zastrzeżenia mają charakter obligacyjny, a nie rzeczowy. Rozporządzenie dokonane wbrew zobowiązaniu jest ważne i wywołuje skutki prawne, w szczególności prowadzi do nabycia własności,prawa rzeczowegoprzez osobę, na rzecz której rozporządzenie nastąpiło. Osobie, wobec której uprawniony zobowiązał się do nierozporządzania prawem, przysługuje – na zasadach ogólnych (art. 471 k.c.) – roszczenie o naprawienie szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania (tak wyrok SN z dnia 5 marca 1981 r., II CR 39/81, OSN 1981, nr 12, poz. 239). Nie jest prawidłowy wniosek Sądu pierwszej instancji , że wobec pouczenia stron umów o treściart. 57 k.c.powódka i pozwanaU. S.musiały sobie zatem zdawać sprawę, że zastrzeżenie niedopuszczalności zbycia nieruchomości nie będzie w rzeczywistości wiązać oraz , że umowy zniesienia współwłasności są nieważne w częściach, w jakich zawierają zobowiązania pozwanejU. S.do niezbywania nieruchomości. Umowy te są ważne co do wszystkich postanowień w nich zawartych zaś zobowiązanie zawarte w §4ust.2 umów zniesienia współwłasności zobowiązanie do niezbywania nieruchomości do śmierci powódki ma charakter obligacyjny i – na zasadach ogólnych (art. 471 k.c.) – stanowi podstawę roszczenia o naprawienie szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. Rozporządzenie prawem własności dokonane wbrew zobowiązaniu jest ważne i wywołuje skutki prawne z całą pewnością nie stanowi podstawy do żądania stwierdzenia nieważności umowy czy też jej bezskuteczności w zakresie skutków rzeczowych.
Także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj.art. 59 k.c.iart. 84 k.c.poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki do uznania umowy między pozwanymi za bezskuteczną i rozwiązania umów między powódką aU. S.nie jest zasadny. Zgodnie z brzmieniemart. 59 k.c.w razie zawarcia umowy, której wykonanie czyni całkowicie lub częściowo niemożliwym zadośćuczynienie roszczeniu osoby trzeciej, osoba ta może żądać uznania umowy za bezskuteczną w stosunku do niej, jeżeli strony o jej roszczeniu wiedziały albo jeżeli umowa była nieodpłatna. Uznania umowy za bezskuteczną nie można żądać po upływie roku od jej zawarcia. Ochrona zart. 59 k.c.służy roszczeniom cywilnoprawnym. Chronione roszczenie musi istnieć w chwili dokonywania czynności uniemożliwiającej jego realizację, a także w chwili wydawania wyroku (por. wyrok SN z dnia 23 lutego 2006 r., I CK 389/05). Najbardziej charakterystyczną przesłankąart. 59k.c. jest wymaganie, by zawarcie umowy „czyniło całkowicie lub częściowo niemożliwym zadośćuczynienie roszczeniu" osoby trzeciej. Dla wierzyciela świadczenia niepieniężnego niebezpieczna jest niemożliwość świadczenia, stanowiąca warunek korzystania z ochrony przewidzianej wart. 59k.c. Ustawa wymaga, by między umową a niemożliwością świadczenia zachodził związek przyczynowy, choć oczywiście nie chodzi tu o obiektywną zależność między dwoma zjawiskami. Wykonanie umowy ma stanowićconditio sine qua nonniemożliwości: gdyby nie wykonanie umowy między B i C, B mógłby uczynić zadość roszczeniu A. Związek ten powinien mieć charakter bezpośredni, tzn. nie jest potrzebne wystąpienie żadnych okoliczności dodatkowych. Jak prawidłowo ustalił Sąd Okręgowy w treści § 4 ust. 2 każdej z umów nie zredagowano obowiązkuU. S.do znoszenia stałego lub regularnego korzystania z nieruchomości przez powódkę w określonym zakresie, a jedynie obowiązek udostępniania nieruchomości, po uprzednim, każdorazowym sformułowaniu stosownego żądania przez powódkę i na warunkach podanych przez powódkę, które to warunki każdorazowo mogą być inne. Powódka nie wykazała by nieruchomości wŁ., objęte umowami zniesienia współwłasności, miały być wykorzystywane przez nią w charakterystyczny dla umowy dożywocia lub służebności osobistej sposób, to jest do zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych - tym bardziej, że zarówno w chwili zawierania umów, jak i w chwili obecnej, powódka zamieszkuje w lokalu przyul. (...)wW.. Wykonanie przez pozwanąU. S.umowy sprzedaży nieruchomości z 16 stycznia 2012 r. polegało na wydaniu nieruchomości kupującym - pozwanymA. R.iR. R. (1). Wydanie takie, samo w sobie, nie oznacza niemożności zaspokojenia roszczenia powódki, skoro roszczenie to nie wyrażało się w prawie do stałego, faktycznego władania nieruchomością a jedynie w prawie do skorzystania z nieruchomości po uprzednim sformułowaniu stosownego żądania wobec właścicielki.
Z podanych wyżej przyczyn apelacja powódki nie mogła odnieść skutku prawnego i dlatego została oddalona.
Mając to wszystko na uwadze , na podstawieart.385 k.p.c.orzeczono , jak na wstępie.