Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUz 50/14
Data wyroku: 2014-05-07 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Alicja Podczaska
Słowa kluczowe: Zwolnienie Od Kosztów Sądowych
Podstawa prawna: art 103 ustawy z 28.07.2005 r.

Sygn. akt III AUz 50/14

POSTANOWIENIE

Dnia 7 maja 2014 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSA Alicja Podczaska

po rozpoznaniu w dniu7 maja 2014 r.
naposiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku
(...)wK.

przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wJ.
z udziałem zainteresowanych:A. W.,A. B.,A.

J.,R. W.R. W.
(...)J. H.wI.i(...)

(...). wK.,

o podleganie pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu
na skutek zażalenia wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego wK.z
dnia 6 marca 2014 r. IV U 1159/13
p o s t a n a w i a:

oddalić zażalenie,-

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Krośnie oddalił wniosek(...)wK.o zwolnienie od opłaty sądowej od apelacji.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd ten powołując się na treśćart. 103 ustawyz dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychstwierdził, iż wnioskodawca nie wykazał braku dostatecznych środków na uiszczenie opłaty w kwocie 30 zł, pomimo bowiem znacznego zadłużenia i straty finansowej Szpital funkcjonuje, co oznacza, iż ma on wystarczające środki na opłacenie kosztów bieżącej działalności, a nadto prowadzi inwestycje i remonty.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, przez błędną wykładnię i przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do zwolnienia go z obowiązku ponoszenia w całości opłaty od apelacji w niniejszej sprawie. W ocenie wnioskodawcy fakt istnienia na dzień 30.10.2013 r. zobowiązań w wysokości 49 464 083 zł i straty na poziomie 43.693.882 zł stanowią wystarczające przesłanki do zwolnienia go od ponoszenia przedmiotowej opłaty. Odwołujący podkreślił również, że pomimo iż wysokość opłaty sądowej, od której zwolnienia się domaga jest niewysoka, to jednak jej wniesienie w wielu sprawach sądowych zawisłych obecnie przed Sądem Okręgowym w Krośnie, stanowi znaczne obciążenie dla sytuacji finansowej Szpitala.
W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia i zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłaty sądowej od apelacji.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje :
W ocenie Sądu Apelacyjnego skarżący nie podważył skutecznie ustaleńi wniosków, które legły u podstaw wydania przez Sąd Okręgowy w Krośnie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przypomnieć należy, że stosownie do treściart. 103 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychsąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie będącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli ta wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Zaakcentować należy, że zawarte sformułowanie „jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie” należy rozumieć jako obowiązek wykazania trwałej niemożności uzyskania środków na uiszczenie kosztów sądowych. Mieć na uwadze należy, że zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych stanowi wyjątek. Regułą jest zaś ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z dochodzeniem swych praw.
W niniejszej sprawie wnioskodawca dochodzi zwolnienia z ciążącego na nim obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej w wysokości 30 zł od wniesionej apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie z 23 grudnia 2013 r. Dowodząc zasadności złożonego w tej mierze żądania(...)wK., powołał się na trudną sytuację finansową skutkującą utratą płynności finansowej w związku z wykazaną stratą w wysokości 43.693.882 zł przy zobowiązaniach wynoszących 49 464 083 zł. W wywiedzionym zażaleniu, podtrzymując twierdzenia zawarte we wniosku o zwolnienie z opłaty wnioskodawca podkreślił – odnosząc się do stanowiska Sądu Okręgowego zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż prowadzenie inwestycji i remontów nie jest dobrowolną decyzją władz zarządzających jednostką, ale obowiązkiem wynikającym zrozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej, a dalej, że zwolnienie z opłaty sądowej umożliwi mu obronę swych praw przed sądem.
Oceniając zasadność zarzutów zażalenia mieć na uwadze należy, że rzeczywistość gospodarcza wymaga od podmiotów prowadzących jakąkolwiek formę działalności na rynku, w tym od tych których działalność nie jest
nastawiona na uzyskiwanie zysku, dysponowania określonymi środkami finansowymi, a dalej ich rozmyślnego wydatkowania. Planując zaś swoje
wydatki jednostki te - przewidując realizację swoich praw przed sądem –
powinny uwzględniać także konieczność wygospodarowania środków na

prowadzenie procesu sądowego. Planowanie bowiem wydatków bez uwzględnienia tej zasady, ocenione być musi jako dokonane z naruszeniem zasady równoważności w traktowaniu powinności finansowych przez zobowiązanego, gdyż obowiązek uiszczania kosztów sądowych wobec Skarbu Państwa jest co najmniej równorzędny z obowiązkiem wywiązywania się z innych zobowiązań związanych z prowadzeniem działalności. Stąd też koszty dochodzenia praw przed sądem powinny być wkalkulowane w koszty prowadzonej działalności i uwzględnione przy planowaniu wydatków. Tymczasem z treści zażalenia wnioskodawcy nie wynika, aby w jakikolwiek sposób zabezpieczył on - planując swoje wydatki - sumy na ewentualne koszty sądowe związane z koniecznością dochodzenia swych praw przed sądem. Sama zaś okoliczność, że działalność Szpitala przynosi stratę, nie może powodować, że wszczęte z jego inicjatywy postępowanie prowadzone będzie na koszt Skarbu Państwa, tym bardziej że koszt ten kształtuje się na poziomie opłaty podstawowej. Nadmienić należy, że strona która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych - preferencyjnie traktując inne zobowiązania - nie może prawnie skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami (por. wyrok Sądu Sadu Apelacyjnego w Gdańsku I ACz 393/92, Wokanda 1993/2/32).
Reasumując przyjąć należało, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił sytuację finansową wnioskodawcy w aspekcie możliwości uiszczenia przez niego przedmiotowej opłaty sądowej. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny - nie znajdując podstaw do uwzględnienia złożonego zażalenia - orzekł, jak w sentencji na podstawieart. 385 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpc.