Sąd Okręgowy w Katowicach
XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: XI U 2914/13
Data wyroku: 2014-01-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Ścigała-Pentak

Sygn. akt XI U 2914/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 stycznia 2014r.

Sąd Okręgowy w Katowicach - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
XI Wydział Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Ścigała - Pentak

Protokolant:

st. sekr. sądowy Katarzyna Baran

po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014r. w Katowicach
sprawyS. W.(S. W.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do wcześniejszej emerytury
na skutek odwołaniaS. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 8 listopada 2013 r.     nr(...)

oddala odwołanie.
SSO Mariola Ścigała-Pentak

sygn. akt XI U 2914/13

UZASADNIENIE
UbezpieczonyS. W.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., znak(...)z dnia 8 listopada 2013 roku o odmowie przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż odwołujący nie udowodnił do dnia 1 stycznia 1999 roku wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (k. 96 akt ZUS).
Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji wniósł o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych, albowiem wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy został przez niego osiągnięty od dnia 1 lutego 1970 roku do dnia 31 grudnia 1988 roku, co jasno wskazuje świadectwo pracy wydane przez jego byłego pracodawcę (k. 3 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tj. brak przedłożenia przez ubezpieczonego stosownego świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych (k. 10 a.s.).

Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyS. W.urodził się w dniu 5 października 1951 roku (akta ZUS - okoliczność bezsporna).
Odwołujący pracował w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia26 stycznia 1970 roku do dnia 30 września 2013 rokuwPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o.wK.(wcześniejPrzedsiębiorstwo (...), Gwarectwo Budownictwa Górniczego,Przedsiębiorstwo (...)), przy czym:
- od dnia26 stycznia 1970 roku do dnia 30 września 1984 rokuwykonywał wPrzedsiębiorstwie (...)prace pomocnika pomiarowego powierzchniowego (od dnia 26 stycznia 1970 roku do dnia 28 lutego 1970 roku), pomiarowego powierzchniowego (od dnia 1 marca 1970 roku do dnia 31 lipca 1971 roku), starszego pomiarowego powierzchniowego (od dnia 1 sierpnia 1971 roku do dnia 30 czerwca 1974 roku), pomiarowego geodezyjnego (od dnia 1 lipca 1974 roku do dnia 30 września 1984 roku),
- od dnia1 października 1984 roku do dnia 31 grudnia 1988 rokupracował w Gwarectwie Budownictwa Górniczego jako pomiarowy geodezyjny,
- od dnia 1 stycznia 1989 roku do dnia 31 marca 1990 roku wPrzedsiębiorstwie (...)–Zakładzie (...)był pomiarowym geodezyjnym,
- od dnia 1 kwietnia 1990 roku do dnia 31 sierpnia 1996 roku wPrzedsiębiorstwie (...)wykonywał prace pomiarowego górniczego,
- od dnia 1 września 1996 roku do dnia 30 września 2013 roku pracował wPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o.jako pomiarowy geodezyjny (od dnia 1 września 1996 roku do dnia 31 grudnia 2004 roku) oraz pomiarowy dołowy (od dnia 1 stycznia 2004 roku do dnia 30 września 2013 roku).
Pracodawca ubezpieczonego w zaświadczeniu z dnia 14 grudnia 2011 roku oraz w ogólnym świadectwie pracy z dnia 30 września 2013 roku wskazał, iż praca odwołującego jako pomiarowego w okresie od dnia 1 lutego 1970 roku do dnia 31 grudnia 1988 roku była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu przy budowie oraz remontach chłodni kominowych i kominów przemysłowych oraz przy obsłudze suwnic, które to prace wymienione są w wykazie A. dziale V. pod pozycją 2. oraz w dziale III. pod pozycją 86. – stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia nr 17. Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983 roku w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach.
W piśmiePrzedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o.skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z dnia 14 lutego 2012 roku pracodawca ubezpieczonego wyjaśnił, iż faktycznie zajmowane przez niego stanowisko pomiarowego nie jest objęte załącznikiem do zarządzenia Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983 roku (dział V, poz. 2 i dział III, poz. 86) i w związku z tym nie był w stanie wystawićS. W.świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Ponadto pismem z dnia 4 czerwca 2010 roku skierowanym przez prezesa zarządu w/w zakładu pracy do ubezpieczonego, poinformowano go, iżPrzedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o.nie posiada dokumentów stwierdzających, iż w latach 1970 – 2010 wykonywał on prace w warunkach szkodliwych w sposób ciągły i w pełnym wymiarze czasu pracy zgodnie z Zarządzeniem nr 17. Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983 roku.
Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o.wK.zajmowało się pomiarami w kopalniach na dole oraz pomiarami zakładów górniczych na powierzchni, a także pomiarami przy budowie chłodni kominowych i suwnic. W drugiej połowie lat 70-tych zaczęło pomiary na terenach objętych eksploatacją górniczą, tj. w hutach, elektrowniach i innych zakładach. Przedsiębiorstwo to należało do resortu górnictwa.
Ubezpieczony w spornym okresie był zatrudniony w w/w Przedsiębiorstwie na stanowisku pomiarowego powierzchniowego (geodezyjnego) i do jego obowiązków należało bezpośrednie wykonywanie pomiarów w terenie. Wykonywał m.in. pomiary jezdni podsuwnicowych, kominów, chłodni kominowych, wszelkich urządzeń na elektrowniach i wówczas pracował w warunkach szkodliwych. Wykonywał również pomiary budynków w związku ze szkodami górniczymi i nie była to praca świadczona w warunkach szkodliwych. Ubezpieczony przez około 3 miesięcy w roku dokonywał pomiary w zakładach chemicznych przez 6 godzin dziennie. Mierzył teren pod budowęelektrowni (...),elektrowni (...),elektrowni (...), wykonywał pomiar suwnic wHucie (...), a w latach 80-tych pracował wZakładach (...), gdzie brał udział w pomiarach przy wykonywaniu jezdni podsuwnicowych i innych w trakcie budowy, tj. pomiary wysokościowe, obserwacje osiadania terenu. Ubezpieczony był brygadzistą. Pomiary wykonywał nieraz w trudnych warunkach, tj. część z nich odbywała się na oddziałach będących w ruchu, a część przy wyłączonym ruchu. Odbywały się one na wysokości, wewnątrz budynków oraz poza nimi. Wszystkie były pomiarami pod budowę, chociaż odwołujący nie posiada uprawnień geodety, a ukończył jedynie kurs pomiarowego. W latach 1970-1988 ubezpieczony nie pracował stale w warunkach szczególnych
(świadectwo pracy – k. 94 akt ZUS, zaświadczenie – k. 31 akt ZUS, pismo – k. 58 akt ZUS, karta obiegowa – k. 7 część A akt osobowych, zawiadomienie – k. 1 część B. akt osobowych, przeniesienie – k. 2 i k. 3-4 część B. akt osobowych, angaże – k. 6-7, k. 10, k. 15-22 część B. akt osobowych, umowa o pracę – k. 24 cześć B. akt osobowych, pismo – k. 77 część B. akt osobowych, zeznania świadkaB. I.– k. 22-23 a.s., zeznania świadkaM. M.– k. 23 a.s., zeznania świadkaJ. P.– k. 23-24 a.s., zeznania ubezpieczonego – k. 24 a.s.).
Ubezpieczony ukończył 60 lat w dniu 5 października 2001 roku. W dniu 5 listopada 2013 roku złożył wniosek o emeryturę w obniżonym wieku. Nie jest członkiem OFE. Na dzień 1 stycznia 1999 roku posiadał łącznie 28 lat, 11 miesięcy i 12 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Organ rentowy w zaskarżonej decyzji nie uwzględnił ubezpieczonemu żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych (wniosek emerytalny ubezpieczonego, akta ZUS - okoliczności przyznane przez organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie).
Powyższe okoliczności nie są przez strony kwestionowane. Spornym jedynie pozostaje, czy ubezpieczony spełnił warunki do uzyskania wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, tj. czy świadczył pracę w takich warunkach łącznie przez okres co najmniej 15-stu lat.

Sąd zważył, co następuje:
odwołanieS. W.nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2009r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 cyt. ustawy, jeżeli w dniu jej wejścia w życie tj. 1 stycznia 1999 roku osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy emerytalnej – wynoszący 25 lat dla mężczyzn.
Z mocy art. 32 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 powoływanej ustawy. Dla celów ustalenia uprawnień do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.
W myśl art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej obniżony wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Do przepisów tych należy zaliczyćrozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8, poz. 43 z późn. zm.).
Na zasadzie §2 ust. 1 owego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z mocy §4 ust. 1 rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W dziale III. wykazu A stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia pod pozycją 86. wymieniono obsługę suwnic, jako prace wykonywane w warunkach szczególnych.
Z kolei w dziale V. wykazu A stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia pod pozycją 2. wymieniono budowę oraz remont chłodni kominowych i kominów przemysłowych, jako prace wykonywane w warunkach szczególnych.
Warunkiem zaliczenia pracy do pracy wykonywanej w warunkach szczególnych jest wykonywanie jej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Treść zeznań przesłuchanych w niniejszej sprawie świadków – współpracowników i przełożonych ubezpieczonego, jak i treść zeznań jego samego, a także pozostały zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności akta osobowe, nie potwierdzają tego, że w kluczowych okresach spornychS. W.wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracę w warunkach szczególnych przy obsłudze suwnic oraz budowie oraz remontach chłodni kominowych i kominów przemysłowych. W szczególności ubezpieczony w ogóle nie pracował przy obsłudze suwnic, ani przy budowie chłodni kominowych i kominów przemysłowych. Natomiast pozostałe rozdaje prac wykonywanych przez ubezpieczonego, które polegały na wykonywaniu pomiarów terenu i różnych obiektów, nie zostały wymienione w przepisach rozporządzenia z 7 lutego 1983 roku.
Sąd uznał, iż nie sposób wśród wszystkich stanowisk pracy wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, na których wykonywana jest praca w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze, znaleźć stanowiska odpowiadającemu faktycznie stanowisku zajmowanemu przez ubezpieczonego (pomiarowego). Potwierdził to sam pracodawca odwołującego w korespondencji kierowanej do organu rentowego. Bezzasadne jest, zdaniem Sądu, powoływanie się przezS. W., czy też jego byłego pracodawcę, na okoliczność, iż obowiązki wykonywane przez niego w spornym okresie, były wykonywane w co najmniej równie ciężkich i szkodliwych warunkach, co obowiązki pracowników, których praca jest zaliczana do tej wykonywanej w warunkach szczególnych. Skoro bowiem stanowisko pomiarowego, lub jemu podobne, nie jest wymienione w wykazie w/w rozporządzenia, to nie można zaliczyć go do któregokolwiek rodzaju stanowisk, na których świadczy się pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. W tym zakresie wykładnia rozszerzająca nie jest dopuszczalna.
Niedopuszczalnym byłoby przyjęcie, iż ubezpieczony, prowadząc pomiary pod budowę budynków przemysłowych, w tym także chłodni kominowych i kominów przemysłowych, brał udział w ich budowie i remontach. Zdaniem Sądu, „pomiary” nie stanowią „budowy” ani „remontu”, o których wprost mówi powołany wyżej wykaz stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku (wykaz A, dział V., pozycja 2.). Oczywistym pozostaje także, że odwołujący prowadząc pomiary, nie „obsługiwał suwnic”, czyli nie mógł wykonywać prac wymienionych pod pozycją 86. w dziale III. wykazu A stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia.
Dla przyznania prawa do emerytury w niższym wieku na podstawieart. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z§4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzekonieczne jest kumulatywne spełnienie wszystkich przesłanek, w tym odnoszącej się do wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych. Wszystkie ustawowe przesłanki w sytuacji ubezpieczonegoS. W., stanowiące warunek przyznania mu prawa do przedmiotowego świadczenia, nie zostały spełnione łącznie, gdyż nie wykazał on do dnia 1 stycznia 1999 roku co najmniej 15-stu lat pracy w warunkach szczególnych, o której mowa w w/w przepisach.
Z uwagi na powyższe, odwołanie ubezpieczonego od decyzji organu rentowego z dnia 8 listopada 2013 roku należało oddalić na zasadzieart. 47714§1 k.p.c., nie znajdując w przedstawionych okolicznościach podstaw do jego uwzględnienia.

SSO Mariola Ścigała – Pentak

Zarządzenie:

1.odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi ubezpieczonego,

2.kal. 14 dni.

K.7 lutego 2014 roku