Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 2190/14
Data wyroku: 2014-10-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Regina Stępień
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.)

Sygn. akt : VU 2190/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 października 2014 roku
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Regina Stępień
Protokolant: Ewelina Trzeciak

po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuJ. L.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o emeryturę
na skutek odwołaniaJ. L.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia 12 marca 2014roku
znak(...)

oddala odwołanie.

Sygn. akt VU 2190/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12 marca 2014r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówił wnioskodawcyJ. L.prawa do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie udowodnił żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych wobec wymaganych 15 lat.
Organ rentowy nie uznał wnioskodawcy za pracę w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia ze względu na rozbieżności pomiędzy dokumentami dotyczącymi zatrudnienia części dotyczącej zajmowanych stanowisk i wykonywanej pracy:
- od 1 lipca 1977r. do 31 lipca 1988r. wPrzedsiębiorstwie (...)- - od 9 września 1991r. do 31 stycznia 1994r. wPrzedsiębiorstwie Handlowo-Usługowym (...)wZ..
Od powyższej decyzji odwołał się wnioskodawcaJ. L.domagając się jej zmiany i przyznania mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu wniósł o zaliczenie mu do stażu pracy w warunkach szczególnych następujących okresów zatrudnienia:
1) wPrzedsiębiorstwie (...):
- od 13 września 1971r. do 31 sierpnia 1973r. – na stanowisku ucznia zawodu malarza-lakiernika
- od 1 września 1973r. do 15 kwietnia 1974r. – na stanowisku mechanika samochodowego pracującego w kanale remontowym przy remontach samochodów ciężarowych
- służby wojskowej od 1 września 1973r. do 16 kwietnia 1976r.
- od 16 maja 1974r. do 1 lipca 1977r. – na stanowisku mechanika samochodowego pracującego w kanale remontowym przy remontach samochodów ciężarowych,
- od 2 lipca 1977r. do 31 lipca 1988r. – na stanowisku kierowcy-mechanika pogotowia technicznego w terenie przy naprawach samochodów, dźwigów samochodowych, koparek i spycharek
W odpowiedzi na odwołanie, ZUS Oddział wL.wniósł o jego oddalenie, uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił:
J. L.urodził się w dniu (...)
Na dzień 1 stycznia 1999r. wykazał ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Nie przystąpił do OFE.
W dniu 25 lutego 2014r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury.
(bezsporne).
Był zatrudniony  wPrzedsiębiorstwie (...)od13 września 1971r. do 31 sierpnia 1988r. w tym:
- od 13 września 1871r. do 31 sierpnia 1973r. (1 rok, 11 miesięcy i 18 dni)) – jako uczeń zawodu malarza-lakiernika
- od 1 września 1973r. do 15 kwietnia 1974r.(7 miesięcy i 15 dni) – na stanowisku mechanika samochodowego pracującego w kanale remontowym przy remontach samochodów ciężarowych
- od 26 kwietnia 1974r. do 16 kwietnia 1976r. (1 rok, 11 miesięcy i 21 dni) – odbywał służbę wojskową
- od 15 maja 1974r. do 1 lipca 1977r. (1 rok,1 miesiąc i 18 dni)– na stanowisku mechanika samochodowego pracującego w kanale remontowym przy remontach samochodów ciężarowych,
- od 2 lipca 1977r. do 31 lipca 1988r. (11 lat i 30 dni) – na stanowisku kierowcy-mechanika pogotowia technicznego w terenie przy naprawach samochodów, dźwigów samochodowych, koparek i spycharek
Początkowo wnioskodawca był zatrudnionyWojewódzkim Zakładem (...)(późniejszymPrzedsiębiorstwem (...)) wJ.umowę o naukę zawodu malarza-lakiernika. W pierwszym okresie od 13 września 1971r. do 31 sierpnia 1972r. na stanowisku ucznia zawodu malarza-lakiernika, a od 1 września 1972r. do 13 września 1973r. uczył się zawodu mechanika samochodowego
Jednym z obowiązków wnioskodawcy wynikających z tej umowy było uczęszczanie do szkoły zawodowej dla pracujących w przypadku jej braku na kursy dokształcające. Taką szkołę –(...) Szkołę Zawodową (...)w zawodzie mechanika pojazdów samochodowych - wnioskodawca ukończył w dniu 20 czerwca 1973r. W okresie nauki zawodu wnioskodawca miał obowiązek zapoznać się z pracami wykonywanymi na poszczególnych działach zakładu.
Następnie od 1 września 1973r. do 15 kwietnia 1974r. został zatrudniony na stanowisku mechanika samochodowego. Pracował przy naprawie pojazdów, przy regeneracji zespołów w warsztacie. Naprawy wykonywał w kanałach remontowych, były to remonty kapitalne samochodów ciężarowych. Wnioskodawca w kanale wykonywał takie prace jak naprawy resorów, naprawy silników, ich demontaż i wymiana. W tym czasie na dwóch kanałach remontowych pracowało 8 mechaników. Kanały miały długość 18 m. Jednocześnie na jednym kanale remontowane były dwa pojazdy. Przy każdym z nich pracowało po dwóch mechaników. Do pomocy mieli łącznie 4 uczniów nauki zawodu.
Potem  odbywał służbę wojskową w okresie od 26 kwietnia 1974r. do 16 kwietnia 1976 r.
Po zakończeniu służby wojskowej od 16 maja 1976r. do 1 lipca 1977r. nadal pracował jako mechanik samochodowy wykonujący naprawy pojazdów ciężarowych w kanale remontowym.
Od dnia 1 lipca 1977r. do 31 lipca 1988r. został zatrudniony na stanowisku kierowcy-mechanika pogotowia technicznego. Pracował przy naprawach samochodów ciężarowych, dźwigów, koparek, spycharek. Naprawy te wykonywane były w terenie, w miejscu pracy tego sprzętu. Łączył te obowiązki z obowiązkami kierowcy samochodu pogotowia technicznego, którym był odpowiednio przystosowany samochód ciężarowy typuS. (...), a potemS. (...)iS. (...). Do prostszych napraw – typu wymiana olejów, smarowanie wyjeżdżał sam. Jeśli była to bardziej skomplikowana naprawa to jej wykonania wjeżdżało 2-3 mechaników. Wszyscy oni przy określonych naprawach wykonywali takie same prace. Polegały one na wymianie i naprawie: wózków, rolek, sprzęgieł, przegubów, uszczelek, głowic, wymianie olejów itp. Każda z takich prac wymagała wejścia pod maszynę. Czasami taka praca wymagała wykonania podkopu pod maszyną o głębokości do 90-100 cm. Praca taka odbywała się w trudnych warunkach, często w błocie, kurzu.
Dowody:
- akta osobowe: umowa o naukę zawodu, , umowa dotycząca szkolenia
umowy o prace, angaże, opinie, karty obiegowe (przyjęcia do pracy), świadectwa pracy
- zeznania świadków:A. M.protokół z 15.10.2014r. - 00:09:44 – 00:19:14
- wyjaśnienia wnioskodawcy 00:36:50 – 01:05:33
- akta emerytalne i kapitałowe.

Sąd zważył:
OdwołanieJ. L.nie może zostać uwzględnione.
Zgodnie z treścią przepisuart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32wskazanej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 pkt 2., tj. 25 lat dla mężczyzn. Emerytura, o której mowa, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy- w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Stosownie do treści przepisuart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Wiek emerytalny, o którym mowa we wskazanym artykule, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Przy czym, zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy, o których mowa powyżej, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Zgodnie z§ 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(DZ.U z 1983 r., Nr. 10, poz. 49) okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Przewidziane w § 22 powołanego rozporządzenia ograniczenia dowodowe dotyczą wyłącznie postępowania przed organami rentowymi. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych, wnioskodawca może udowadniać okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego(por. wyrok SN z dnia 02.02.1996 r., II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239).
Bezspornie, wnioskodawca na dzień 01 stycznia 1999r. posiadał wymagane 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Na dzień złożenia wniosku o emeryturę nie przystąpił do OFE i miał ukończone 60 lat.
Dokonując ustaleń w zakresie charakteru pracy wykonywanej przez wnioskodawcę, w spornym okresie zatrudnienia w przedsiębiorstwie(...)wJ.- Sąd oparł się przede wszystkim na dokumentach zawartych w aktach osobowych oraz zeznaniach przesłuchanych w sprawie świadków i wyjaśnieniach samego wnioskodawcy, oraz świadectwach pracy i innych dokumentach znajdujących się w aktach ZUS.
Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, wnioskodawca w okresie od 1 lipca 1977r. do 31 lipca 1988r. będąc zatrudnionym na stanowisku kierowcy-mechanika pogotowia technicznego – nie wykonywał prac w szczególnych warunkach. Jego obowiązki miały mieszany charakter. Częściowo pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3, 5 tony – kierował bowiem pogotowiem technicznym znajdującym się na specjalnie przystosowanym samochodzie ciężarowym. Łączył jednak te obowiązki z pracami mechanika napraw samochodów ciężarowych i ciężkiego sprzętu budowlanego wykonywanymi w terenie. Te prace nie są zaliczone do prac wykonywanych w szczególnych warunkach. Jako takie są bowiem traktowane jedynie prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych, określone w wykazie A, Dziale XIV, poz. 16 powołanego rozporządzenia. Prace przy naprawie pojazdów mechanicznych w terenie, poza kanałem remontowym czy nawet wykonywane w płytkich, do 90-100 cm głębokości, podkopach pod maszynami – nie są pracami w kanałach remontowych. Nawet jeśli istotnie wykonuje się je w trudnych, terenowych warunkach.
Nieuznanie tego rodzaju zatrudnienia od 1 lipca 1977r. do 31 lipca 1988r. powoduje niemożność przyznania wnioskodawcy prawa do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach – bowiem pozostały okres tj. od 1 września 1973r. do 15 kwietnia 1974r. (0-7-15) i od 16 maja 1976r. do 1 lipca 1977r. (1-1-17) kiedy wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów oraz okres służby wojskowej od 26 kwietnia 1974r. do 16 kwietnia 1976r. (1-1-17) – daje łącznie jedynie 3 lata, 8 miesięcy i 23 dni wobec wymaganych 15 lat okresów pracy w szczególnych warunkach.
Nawet gdyby przy tym uwzględnić wnioskodawcy okres nauki zawodu od 13 września 1971r. do 31 sierpnia 1973r. (1-11-18) - to i tak łączny okres pracy w szczególnych warunkach wyniósłby 5 lat, 8 miesięcy i 11 dni. Przy czym należy wskazać, iż okres nauki zawodu, co do zasady nie jest traktowany jako okres pracy w szczególnych warunkach. Mając jednak na uwadze, iż wnioskodawca w ramach nauki zawodu, jak wynika z jego wyjaśnień, oraz dokumentów zawartych w aktach osobowych pracował po 8 godzin dziennie i przez 6 dni w tygodniu w lakierni przez pierwszy rok a potem w warsztacie przy naprawach pojazdów mechanicznych w kanale remontowym oraz uwzględniając fakt, iż uczył się w szkole wieczorowej dokształcającej – możliwe byłoby uznanie mu tego okresu. Okoliczność ta pozostaje jednak bez wpływu na jego prawo do emerytury.
Z tych względów sąd na podstawieart. 47714§ 1 kodeksu postępowania cywilnegooddalił odwołanie wnioskodawcy.