Sąd Okręgowy w Łomży
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 83/14
Data wyroku: 2014-05-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Wiesława Kozikowska, Andrzej Kordowski, Eugeniusz Dąbrowski
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 k.c.

Sygn. akt I Ca 83/14

POSTANOWIENIE
Dnia 22 maja 2014 r.
Sąd Okręgowy w Łomży I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

Andrzej Kordowski (spr.)

Sędziowie:

Eugeniusz Dąbrowski
Wiesława Kozikowska

Protokolant:

Monika Chrzanowska

po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 r. w Łomży
na rozprawie sprawy
z wnioskuR. P.
z udziałemR. C. (1)iG. L.
o stwierdzenie zasiedzenia
na skutek apelacji uczestnikaR. C. (1)
od postanowienia Sądu Rejonowego w Łomży I Wydziału Cywilnego
z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt I Ns 422/13

postanawia
         :
apelację oddalić.
Sygn. akt I Ca 83/14

UZASADNIENIE
R. P.wniosła o stwierdzenie na jej rzecz zasiedzenia nieruchomości położonej w miejscowościC., gm.M., oznaczonej w ewidencji gruntów nr(...), poprzez zaliczenie do biegu zasiedzenia okresu posiadania nieruchomości przez swoich poprzedników prawnych -J. Ł.orazR. Ł.- lata 1979-1982, a takżeM. Ł.- lata 1982-1997.
W uzasadnieniu wskazała, że przedmiotową nieruchomość na podstawie nieformalnej umowy kupna sprzedaży nabył w 1979 r. jej ojciec -J. Ł.odB. K.. Ta z kolei zakupiła ową nieruchomość odR. C. (2)ok. 1975 r. także na podstawie umowy zawartej w nieodpowiedniej formie prawnej. W 1982 r. ojciec wnioskodawczyni przekazał gospodarstwo wraz ze sporną nieruchomością synowiM. Ł., a ten następnie aktem darowizny wnioskodawczyni - swojej siostrze - w 1997 r. Od tego czasu do chwili obecnej wnioskodawczyni pozostaje w posiadaniu przedmiotowej nieruchomości, wykonując na niej różnorakie prace gospodarskie i pielęgnacyjne. Działka ta od 1979 r. do czasów teraźniejszych jest traktowana jako własność rodziny wnioskodawczyni.
Uczestnik postępowaniaR. C. (2)wniósł o oddalenie wniosku.
Sąd Rejonowy w Łomży postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt I Ns 422/13 stwierdził, żeR. P.c.J.iR.nabyła nieodpłatnie przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 2009 r. prawo własności nieruchomości w postaci działki gruntu położonej we wsiC.gminaM., oznaczonej w ewidencji gruntów numerem(...)i pow. 0,12 ha (pkt I postanowienia). Sąd zasądził od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Łomży) kwotę 148,12 zł i postanowił ściągnąć ją z zaliczki zapisanej pod poz. 1368/13 (pkt II postanowienia). Ponadto Sąd zasądził odR. C. (1)iG. L.solidarnie na rzecz wnioskodawczyniR. P.kwotę 2.148,12 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt III postanowienia).
Powyższe orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.
W latach 70-tych XX wiekuK.nabyli od uczestnika postępowaniaR. C. (2)i jego żonyG. C. (1)nieruchomość położoną we wsiC.. Na przedmiotowej nieruchomościB. K.wraz z synemS. K.przebywała do końca lat 70-tych, a następnie wraz synem przeprowadziła się doŁ., podejmując równocześnie decyzję o sprzedaży działki z zabudowaniami rodzinieŁ..
Na podstawie umowy z dnia 10 stycznia 1979 r. zawartej w zwykłej formie pisemnejŁ. J. (1), s.F.nabył odB. K.siedlisko wraz z zabudowaniami położone międzyŁ. J. (2), s.F.iŁ. J. (2), s.S.za kwotę 13.000 zł. W umowie tej strony zobligowały się do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, lecz powyższe zobowiązanie nie zostało wykonane.
Na zakupionej nieruchomościJ. Ł.wraz z małżonkąR. Ł.wykonywał różnorakie prace gospodarskie, trzymał inwentarz żywy oraz składował siano i opał.J. Ł.rozebrał płot oddzielający zakupioną działkę od sąsiadującej z nią bezpośredniodziałki o nr (...), stanowiącej jego własność.
Od momentu zakupu działkiŁ.byli uważani za właścicieli przez lokalną społeczność i nikt tego nie kwestionował. Dnia 27 października 1982 r.J. Ł.przekazał gospodarstwo rolne wraz z zabudowaną działką gruntu o pow. 1800 m((

    2))położoną w obrębie wsiC., gm.M., oznaczoną numerem(...)- swojemu synowi -M. Ł.zgodnie z umową przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego. W dniu 1 sierpnia 1997 r.M. Ł.na podstawie aktu darowizny - rep. A nr(...), akt nr(...)sporządzonego przed notariuszem, darował działkę gruntu o pow. 1800 m((

    2))o nr 440 wnioskodawczyniR. P.. W czasie gromadzenia dokumentacji niezbędnej do zawarcia umowy darowizny wnioskodawczyni dowiedziała się, że formalnym właścicielemdziałki o nr (...)o pow. 0,12 ha położonej wC.jest uczestnik postępowaniaR. C. (2)i jego żonaC. G.. Uczestnicy postępowania nie zgłaszali wobec wnioskodawczyni i jej poprzedników prawnych żadnych roszczeń, wynikających z prawa własności. Wnioskodawczyni, gdy dowiedziała się o zamiarze sprzedaży nieruchomości oznaczonej nr(...)położonej we wsiC.przez uczestników postępowaniaR.iG. C. (2), wystąpiła na drogę sądową wraz ze stosownymi żądaniami.
Sąd Rejonowy, powołując aktualne i poprzednio obowiązujące brzmienieart. 172 k.c.oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazał, iż w niniejszej sprawie do biegu zasiedzenia miały zastosowanie przepisy aktualnie obowiązujące. Należało bowiem przyjąć, że bieg terminu zasiedzenia rozpoczął się z chwilą nabycia nieruchomości przezJ. Ł.na podstawie nieformalnej umowy sprzedaży, tj. od dnia 10 stycznia 1979 r.J. Ł.był wtenczas posiadaczem w złej wierze, albowiem zawarł umowę kupna sprzedaży nieruchomości w niewłaściwej formie prawnej. Zatem bieg terminu zasiedzenia skończyłby się już po wejściu w życie nowelizacjikodeksu cywilnego z dnia 1 października 1990 r., przewidującej dłuższe terminy zasiedzenia, dlatego też w niniejszej sprawie przyjęto 30-leteni termin do stwierdzenia zasiedzenia wnioskowanej nieruchomości.
Sąd I instancji uznał, iżR. P.udowodniła prawem przepisane przesłanki zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości. Wykazała, iż przez wymagany okres zarówno ona jak i jej poprzednicy prawni - ojciec i brat byli posiadaczami samoistnymi. O samoistności posiadaniaJ. Ł.świadczyły wykonywane samodzielnie prace na nieruchomości nabytej odK.w 1979 r., nie wymagające niczyjej zgody czy akceptacji.J. Ł.wraz z małżonkąR. Ł.wykonywał na działce różnorakie prace gospodarskie, trzymał inwentarz żywy oraz składował siano i opał, rozebrał też płot oddzielający zakupioną działkę od sąsiadującej z nią bezpośredniodziałki o nr (...), stanowiącej jego własność. Po przekazaniu gospodarstwa synowiM. Ł.w 1982 r. nieruchomość objęta wnioskiem pozostała dalej w posiadaniu rodzinyŁ.. Większość prac w gospodarstwie wykonywał wówczasM. Ł., ze względu na zaawansowany wiek ojca. Nikt w tym czasie nie kwestionował czynności dokonywanych przez rodzinęŁ.oraz nie zgłaszał żadnych roszczeń. Występujący w sprawie świadkowie:M. G.,R. K.,S. Ł.,K. Ł.,B. P.w swoich zeznaniach jednoznacznie potwierdzili fakt posiadania samoistnego nieruchomości przez rodzinęŁ.. Sąd Rejonowy uznał ich zeznania za rzetelne, spójne i zgodne z rzeczywistością. W społeczności lokalnej rodzinaŁ.była uważana za prawowitych właścicieli. Wnioskodawczyni od momentu nabycia działki od brata w 1997 r. także zachowywała się jak właściciel. Dom, który stał na spornej działce był przez nią i jej rodzinę remontowany, a po paru latach rozebrany włącznie z otaczającymi go budynkami gospodarskimi. Na posesji zostało także postawione przez wnioskodawczynię nowe ogrodzenie. Wnioskodawczyni płaciła także podatki za sporną nieruchomość. We wszelkich dokonywanych przez nią czynnościach czuła się jak właściciel i nie występowała do uczestników o udzielenia zezwolenie na podejmowane przez nią działania.
Sąd I instancji nie dał wiary twierdzeniom uczestnikaR. C. (2)jakoby to on faktycznie wykonywał uprawnienia właścicielskie na spornej nieruchomości. Występujący w sprawie świadkowie wskazywali, że uczestnik postępowania nie korzystał z działki objętej wnioskiem o zasiedzenie. WC.R. C. (2)posiadał las i przyjeżdżał tu najczęściej w celu narąbania drewna (zeznania świadków - k. 42-43). ŚwiadkowieB. P.orazM. P.(k. 42-43) wskazywali, że uczestnik nie miał żadnych pretensji wobecŁ.za dokonywane nadziałce nr (...)czynności oraz nie wspominał o przysługujących mu uprawnieniach właścicielskich.
Reasumując powyższe Sąd Rejonowy uznał, że zachodziły przepisane prawem przesłanki do stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości położonej wC., gm.M.o nr(...)o pow. 0,12 ha na rzecz wnioskodawczyniR. P.. Zarówno ona, jak i jej poprzednicy przez odpowiedni okres władali wnioskowaną nieruchomością jako posiadacze samoistni, co potwierdzili występujący w sprawie świadkowie. W świetle powyższego w myślart. 176 k.c., wnioskodawczyni mogła doliczyć do czasu, przez który sama posiadała nieruchomość, czas posiadania nieruchomości przez ojca i brata w łącznej liczbie 18 lat. Wnioskodawczyni, jako posiadacz w złej wierze, nabyła przedmiotową nieruchomość po upływie terminu 30-letnigo zgodnie zart. 172 § 2 k.c.Początek terminu został ustalony na koniec roku 1979, albowiem taki rok, bez sprecyzowania daty, czy wykazania okoliczności pozwalających ją ustalić ze 100% pewnością, był wykazywany jako czas objęcia w posiadanie i jego koniec przypadał na 31 grudnia 2009 r. stosownie do treściart. 112 k.c.Dlatego też orzeczono jak w postanowieniu.
Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpiło w oparciu o przepisart. 520 § 2 k.p.c.
W apelacji od powyższego orzeczenia uczestnik postępowaniaR. C. (2), zaskarżając postanowienie w całości, zarzucił mu:
1. mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów postępowania:
a)art. 233 § 1 k.p.c.orazart. 328 § 2 k.p.c.polegające na dokonaniu wadliwych ustaleń faktycznych oraz błędnej i dowolnej oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów, co wyrażało się m.in.:
- błędnym i bezpodstawnym przyjęciem, jakoby w latach 70-tych XX wiekuK.nabyli od uczestnika postępowania i jego żony sporną nieruchomość położoną w miejscowościC., którą następnieB. K.sprzedałaJ. Ł.w sytuacji, gdy w tym czasie ani uczestnicy postępowania ani żadne z małżonkówK.nie byli właścicielami nieruchomości, zaś sama umowa z dnia 10 stycznia 1979 r. nie została zawarta w odpowiedniej formie i co ważniejsze, była jedynie umową przedwstępną, zobowiązującą do zawarcia w przyszłości umowy w formie aktu notarialnego,
- całkowitym pominięciem dokumentu w postaci umowy przekazania własności gospodarstwa rolnego sporządzonej w dniu 13 sierpnia 1980 r., z którego to dokumentu wynika, że sporna nieruchomość nie mogła być sprzedana przezK.w roku 1979, skoro została w okresie późniejszym przez prawowitego właściciela przekazana następcy w trybie przepisówustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin,
- błędnym i bezpodstawnym przyjęciem jakoby wnioskodawczyni i jej poprzednicy prawni wykonywali samodzielnie uprawnienia właścicielskie, w sytuacji, gdy nie wynika to ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w szczególności co doJ. Ł.iM. Ł.), zaś wnioskodawczyniR. P.na wszystkie czynności, jak np. rozebranie niszczejącej szopy, czy też postawienie ogrodzenia uzyskiwała każdorazową zgodę uczestnika postępowaniaR. C. (1),
- błędnym i bezpodstawnym przyjęciem jakoby wnioskodawczyni opłacała podatki za sporną działkę, w sytuacji gdy wniosku takiego nie da się wyprowadzić z przeprowadzonych w sprawie dowodów,
- błędnym i bezpodstawnym przyjęciem jakoby posiadanie nieruchomości przez wnioskodawczynię oraz jej poprzedników prawnych mogło być uznane za posiadanie samoistne, trwające przez okres co najmniej 30 lat oraz by doszło do przeniesienia posiadania samoistnego,
- błędnej ocenie dowodów w postaci zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, które są niewiarygodne i pozostają w jawnej oraz oczywistej sprzeczności z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie;
b)art. 316 § 1 k.p.c.polegający na bezpodstawnym pominięciu dokumentów złożonych przez uczestnika postępowaniaR. C. (1)w postaci zdjęć spornej działki, odpisu umowy przekazania własności gospodarstwa rolnego z dnia 13 sierpnia 1980 r. oraz decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego, a tym samym oparcie się przez sąd na jedynie części zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;
Z ostrożności procesowej zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił ponadto:
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.art. 172 § 1 i 2 k.c.,art. 176 § 1 i 2 k.c.orazart. 348 k.c.poprzez stwierdzenie, że wnioskodawczyni nabyła własność nieruchomości przez zasiedzenie w sytuacji, gdy brak jest podstaw do uznania, że była ona posiadaczką samoistną spornej nieruchomości przez wymagany prawem okres, a nadto, podobnie brak jest podstaw do uznania, że doszło do jakiegokolwiek przeniesienia posiadania samoistnego.
Podnosząc te zarzuty, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku w całości oraz zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania za obie instancje, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łomży oraz zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje.
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy uznał, iż rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego jest prawidłowe. Sąd I instancji, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, dokonał właściwej oceny stanu prawnego. Jakkolwiek, odnośnie uzasadnienia zaskarżonego postanowienie występują pewne rozbieżności, co do stanu faktycznego, który wynika z akt sprawy, a ustaleniami, które poczynił Sąd I instancji, to pozostaje to bez wpływu na prawidłowość przedmiotowego orzeczenia.
Po przeprowadzeniu wnikliwej analizy akt niniejszej sprawy, Sąd Okręgowy uznał, iż Sąd Rejonowy wyprowadził z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego logiczne wnioski. Sąd I instancji ocenił zgromadzone w sprawie dowody właściwie, zgodnie ze wskazaniamiart. 233 § 1 k.p.c.Postępowaniu Sądu orzekającego nie sposób jest postawić w tym zakresie jakichkolwiek zarzutów.
Jeśli tylko z materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dawały się wysnuć wnioski odmienne. Jedynie wówczas, gdy brak jest logiki w wysnuwaniu wniosków ze zgromadzonego materiału dowodowego lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza reguły logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r., VI ACa 1466/12, LEX nr 1342419).
Zarzuty apelacji, w których nie wykazano, aby Sąd I instancji uchybił zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a które sprowadzają się w istocie do polemiki z dokonaną przez Sąd Rejonowy oceną dowodów i poczynionymi przezeń ustaleniami poprzez przeciwstawianie ich swoim korzystnym dla siebie ustaleniom, nie mogły zostać uwzględnione.
Jako nietrafne należało ocenić także zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.art. 172 § 1 i 2 k.c.,art. 176 § 1 i 2 k.c.,art. 348 k.c.
Nabycie prawa własności w drodze zasiedzenia następuje z mocy samego prawa w chwili, w której spełnione zostały wszystkie wymagane przesłanki, to jest z upływem ostatniego dnia terminu zasiedzenia. Z powyższego wypływa wniosek, że zasiedzenie następuje na rzecz osoby, która w chwili upływu ostatniego dnia terminu zasiedzenia jest posiadaczem nieruchomości pod tytułem właściciela.
Zgodnie z treściąart. 172 k.c.do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie konieczne jest samoistne posiadanie tej nieruchomości przez przewidziany w ustawie upływ czasu, zależny od zakwalifikowania wejścia w posiadanie według kryterium dobrej lub złej wiary.
Samoistnym posiadaczem nieruchomości jest ten, kto włada nią jak właściciel, korzystając z niej z wyłączeniem innych osób, pobiera pożytki i dochody, a także uważa się za uprawnionego do rozporządzenia nią (art. 140 k.c.– por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt V CSK 146/08, publ. LEX nr 510987).
Cechą charakterystyczną jest dysponowanie (władanie, zarządzanie) rzeczą dla siebie, tak jak to czyni właściciel. Poza fizycznym posiadaniem przedmiotu zasiedzenia (corpus) przez osobę ubiegającą się o stwierdzenie zasiedzenia na jej rzecz, istotna jest jej wola dysponowania powyższą rzeczą „jak właściciel”, traktowanie siebie jako właściciela (animus rem sibi habendi). Tylko ten, kto rzeczą faktycznie włada z zamiarem władania dla siebie (cum animo rem sibi habendi) jest jej posiadaczem samoistnym. Wola posiadania jest więc skierowana na określony rodzaj, a właściwie zakres władztwa. Wola nie może być ukryta – chodzi tu o jawny dla otoczenia, niedwuznaczny zamiar. W praktyce oceniając charakter posiadania takiej osoby należy kierować się manifestowanym na zewnątrz wobec otoczenia zachowaniem posiadacza. Ocena charakteru posiadania wiąże się z okolicznościami faktycznymi danej sprawy, z nich bowiem wynika czy posiadacz wykonywał czynności faktyczne wskazujące na samodzielny, rzeczywisty, niezależny od woli innej osoby stan władztwa i czy jego dyspozycje swą treścią odpowiadałyby dyspozycjom właściciela.
Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt IV CSK 271/13 ustalenie charakteru posiadania (czy jest ono samoistne czy zależne) odbywa się na podstawie manifestowanych przez posiadacza i widocznych na zewnątrz przejawów władania rzeczą i zawsze musi odnosić się do okoliczności konkretnego przypadku. Jako przejawy samoistnego posiadania nieruchomości wymienia się przykładowo ogrodzenie działki gruntu, jej zabudowanie lub zagospodarowanie w inny sposób, dbanie o jej utrzymanie w stanie niepogorszonym, czynienie innego rodzaju nakładów, pobieranie pożytków czy uiszczanie należnych od nieruchomości danin publicznych.
Odnosząc się do zarzutów apelacji, a w pierwszej kolejności do najistotniejszej w niniejszej sprawie kwestii związanej z zawarciem umowy z dnia 10 stycznia 1979 r., wbrew twierdzeniom skarżącego, stwierdzić należy, iż umowa ta została zawarta pomiędzy małżonkamiK.aJ. Ł.. Na dokumencie obejmującym treść tej umowy znajduje się podpis zarównoB. K., jak iA. K., jako sprzedawców (k. 24). Rację ma apelujący, iż umowa z dnia 10 stycznia 1979 r. nie została zawarta w wymaganej przepisami prawa formie, jednak pozostaje to bez wpływu na fakt objęcia na jej podstawie w posiadanie samoistne przedmiotowej nieruchomości przezJ. Ł., a skutkuje jedynie przyjęciem złej wiaryJ. Ł.w chwili uzyskania posiadania. Należy zauważyć, iż okolicznościom uzyskania władania rzeczą ustawodawca nie przypisał znaczenia normatywnego dla oceny posiadania i jego samoistności, jeśli więc jedną z przesłanek nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie jest jej samoistne posiadanie, to przy ocenie spełnienia tej przesłanki nie mają znaczenia okoliczności uzyskania władania nieruchomością, a ściśle rzecz ujmując, nie ma znaczenia rodzaj zdarzenia prawnego, w wyniku którego doszło do objęcia nieruchomości w posiadanie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2013 r., IV CSK 686/12, LEX nr 1365730).
Niewątpliwy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań świadków, jak i znajdujących się w aktach sprawy dokumentów jest fakt, iż na postawie umowy z 1979 r.J. Ł.objął w posiadanie samoistne nieruchomość objętą wnioskiem i od tego czasu rozpoczął się okres zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości. Od tego momentu rodzinaŁ.posiada tę działkę nieprzerwanie. Na ten fakt nie ma wpływu pominięta przez Sąd Rejonowy okoliczność zawarcia w dniu 13 sierpnia 1980 r. umowy przekazania własności gospodarstwa rolnego, w tym przedmiotowejdziałki nr (...), pomiędzyH. C.(przekazującą) aR. C. (2)i jego żonąG. C. (2)(przejmującymi). Mimo zawarcia tej ostatniej umowy, przedmiotowa działka znajdowała się przez cały czas w posiadaniu rodzinyŁ.(od momentu objęcia jej w posiadanie przezJ. Ł.na podstawie umowy z dnia 10 stycznia 1979 r.). Nigdy nie doszło do faktycznego wydania tej działki w związku z zawarciem umowy z dnia 13 sierpnia 1980 r.R. C. (2)i jego żonie. Samo zawarcie tej ostatniej umowy nie spowodowało przerwania samoistnego posiadania spornej działki przez rodzinęŁ.. Przerwanie biegu terminu zasiedzenia może bowiem nastąpić jedynie w wyniku takiego działania (czynności) właściciela, które bezpośrednio zmierza do przerwania posiadania posiadacza. Działanie takie powinno więc stanowić tzw. akcję zaczepną właściciela podjętą przeciwko posiadaczowi w celu pozbawienia go posiadania nieruchomości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2005 r., II CSK 2/05, LEX nr 529688). Działania osób trzecich, czy też ich „opór” wobec posiadaczy manifestujących swe właścicielskie zamiary, może mieć znaczenie jedynie w aspekcie ewentualnego przerwania biegu zasiedzenia, ale też tylko o tyle o ile przybierze postać skonkretyzowaną jako działanie bezpośrednio zmierzające do wydobycia rzeczy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1999 r., III CKN 199/98, LEX nr 1214421).
Przesłuchani w sprawie świadkowie w osobachM. G.(k. 29-30),R. K.(k. 30-31) potwierdzili, iż pod koniec lat 70-tych małżonkowieK.sprzedaliŁ.przedmiotową działkę, którą wcześniej kupili odC.. Świadkowie ci stwierdzili, iż za właścicieli tej działki uważanoŁ., a wcześniej, przed sprzedażą im tej działki –K.. Nie słyszeli, by ktoś kwestionował to, że działka ta stanowi własnośćŁ.. Wskazywali ponadto, iżŁ., którzy prowadzili gospodarstwo rolne, trzymali inwentarz w zabudowaniach znajdujących się na tej działce. ŚwiadekR. K.wskazał także na fakt rozebrania przezŁ.budynków znajdujących się na przedmiotowej działce, zaś świadekM. G.wskazał, iżŁ.rozebrali ogrodzenie pomiędzy tą działką a sąsiednią działką, stanowiącą już wcześniej ich własność. Świadkowie podali, iż te dwie działki stanowią jedną całość, która została ogrodzona przez wnioskodawczynię. Świadkowie ci nie widzieli uczestnika postępowania na tej działce.
Również świadekS. Ł.(k. 31-32) potwierdził fakt nabycia przez jego ojcaJ. Ł.przedmiotowej działki odK., którzy nabyli ją wcześniej odC.. Z zeznań tego świadka wynika, iż jego ojciec rozebrał ogrodzenie przegradzające tę działkę z należącą już wcześniej do niego sąsiednią działką i użytkowana była przez jego rodzinę całość składająca się z tych dwóch działek. Potwierdził, iż jego ojciec trzymał w znajdujących się na przedmiotowej działce zabudowaniach zwierzęta, a ponadto przerobił postawiony przezC.silos na piwnicę, w której trzymał ziemniaki. Świadek podał, iż wszyscy we wsi uważali, iż jest to działkaK., a odkąd kupił ją ojciec świadka – to jego. Stwierdził, iżC.nie mieli pretensji do tej działki, nie interesowali się tą działką. Świadek nie widziałC.na tej działce.
Także w zeznaniach świadkaK. Ł.(k. 42v) znalazł potwierdzenie fakt, iżK.kupili odC.przedmiotową działkę, którą następnie sprzedaliŁ.. Świadek podał, iż rodzice wnioskodawczyni poprawili dach domu znajdującego się na tej działce i trzymali w nim opał. Świadek zeznał, iż uczestnik postępowania na tej działce nic nie robił. Wskazał, iż 10 lat wstecz wnioskodawczyni rozebrała dom znajdujący się na tej działce. Świadek nie słyszał, byC.miał pretensje, że ktoś rozebrał dom, ogrodził dom i rządził się na tej działce. Świadek zeznał, iż za właściciela tej działki we wsi uważanoŁ., którzy swą działkę mieli po sąsiedzku. Podał, iż rodzice wnioskodawczyni trzymali w chlewach znajdujących się na tej działce zwierzęta.
ŚwiadekB. P.(k. 42v-43) zeznała, iż nic nie wie o tym, abyC.miał działkę, natomiast wie, gdzie działkę ma wnioskodawczyni. Świadek stwierdziła, iż ta cała działka, która jest ogrodzona, jest własnością wnioskodawczyni. Podała, iż za właściciela tej całej działki uważa wnioskodawczynię, a wcześniej jej rodzinę, rodziców, od których dostała ona działkę. Wskazała, iż na tę działkęP.C.nie przyjeżdżał. Z zeznań świadka wynika, iż jej mąż na polecenie wnioskodawczyni rozbierał dom znajdujący się na przedmiotowej działce, za co mu ona zapłaciła. ŚwiadekM. P.(k. 43) przyznał, iż rozbierał dom 3-4 lata temu i robił ogrodzenie na przedmiotowej działce na polecenie wnioskodawczyni. Zeznał, iż nikt nie miał pretensji, że ten dom był rozbierany. Podał, iżC.mieli kiedyś tam działkę, ale ją sprzedali. Wskazał, iż wie, że tę działkę kupili rodzice wnioskodawczyni, ale nie wie, kto im ją sprzedał. Wie również, iż na tej działce wcześniej mieszkaliK., ale czy oni ją kupili, czy nie, to nie wie.
Pozostałych dwóch przesłuchanych w sprawie świadków:M. C.iK. S.praktycznie nie posiadało żadnej wiedzy na temat władztwa wnioskodawczyni i jej poprzedników nad przedmiotową działką.K. S.(k. 43v-44) zeznał, iż w budynkach znajdujących się na tej działceŁ.trzymali konie. Ponadto wskazał, iżC.często przyjeżdżał doC., ale czy bywał na tej działce, to nie wie.
Zeznania wszystkich przesłuchanych w tej sprawie świadków, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, Sąd Rejonowy słusznie ocenił jako wiarygodne. Są one bowiem spójne, bezsprzeczne oraz korespondują wzajemnie ze sobą i z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Nie rzutują ujemnie na ich wiarygodność drobne rozbieżności dotyczące szczegółów związanych z odległymi zdarzeniami, a zwłaszcza ich datami, bowiem wynikają one z niepamięci. Sąd I instancji dokonał wnikliwej i skrupulatnej oceny zeznań świadków i pozostałych zebranych w sprawie dowodów, przy uwzględnianiu zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Ocena ta nie budzi żadnych zastrzeżeń.
Mając na uwadze powyższe rozważania prawne oraz fakty wynikające z omówionych dowodów, stwierdzić należy, iż zaistniały w niniejszej sprawie podstawy do zakwalifikowania czynności korzystania przez wnioskodawczynię i jej poprzedników – ojcaJ. Ł.i brataM. Ł.ze spornej działki, jako samoistnego posiadania, prowadzącego do zasiedzenia. W niniejszej sprawie zostały udowodnione fakty świadczące o wykonywaniu przez wymienione wyżej osoby czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władania nieruchomością. Podejmowali oni wobec spornego gruntu działania, do których uprawniony jest właściciel i nie czuli się zobligowani do uzyskiwania czyjejkolwiek akceptacji, czy też zgody na te działań. Manifestowali oni w sposób oczywisty i ewidentny wolę dysponowania tym gruntem, jak właściciele. I tak też ich wola była odbierana przez otoczenie. Z omówionych wyżej zeznań świadków wynika, iż mieszkańcy wsi, jako właścicieli działki objętej wnioskiem uważaliJ. Ł., a później kolejno jego syna i jego córkę – wnioskodawczynię. Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie pozwala z całą pewnością przyjąć, żeJ. Ł., a następnie jego następcy prawni – synM. Ł.i córkaR. P.byli posiadaczami samoistnymi spornejdziałki nr (...).
Nie budzi żadnej wątpliwości prawidłowość doliczenia na podstawieart. 176 § 1 k.c.do czasu, przez który posiada przedmiotową nieruchomość wnioskodawczyni, czasu posiadania jej poprzedników – ojcaJ. Ł.i brataM. Ł.. Jak prawidłowo przyjął Sąd Rejonowy przez umowę przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego zawartą w 1982 r. doszło do przeniesienia na brata wnioskodawczyniM. Ł.posiadania samoistnego przedmiotowej działki, znajdującej się w samoistnym posiadaniu jego ojcaJ. Ł.. Następnie przez umowę darowizny zawartą w 1997 r. doszło do przeniesienia na wnioskodawczynięR. P.posiadania samoistnego spornej nieruchomości, znajdującej się w posiadaniu samoistnym jej brataM. Ł.. Zawarciu tych umów towarzyszyło wydanie przedmiotowej działki następcy. Zgodnie z treściąart. 348 k.c.przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy, zaś na podstawieart. 176 § 1 k.c.możliwe jest doliczenie czasu posiadania samoistnego poprzednika. W związku z powyższym wnioskodawczyni do okresu własnego posiadania samoistnego liczonego od zawarcia umowy darowizny mogła doliczyć posiadanie samoistneM. Ł.iJ. Ł., począwszy od wejścia przezJ. Ł.w posiadanie samoistne spornej działki w 1979 r. (wobec nie wykazania dokładnej daty, co do miesiąca i dnia, przyjęto dzień 31 grudnia 1979 r.). Zatem tak liczony termin zasiedzenia nieruchomości objętej wnioskiem upłynął z dniem 31 grudnia 2009 r. na rzeczR. P..
Dlatego też, Sąd Okręgowy, opierając się na zebranym w sprawie materiale dowodowym w postaci dokumentów i zeznań świadków, przyjął, że spełnione zostały przewidziane wart. 172 k.c.przesłanki zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości przez wnioskodawczynię. W tych okolicznościach orzeczenie Sądu I instancji jest słuszne i prawidłowe.
Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.