Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 1005/13
Data wyroku: 2014-02-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Suchcicka
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.)

Sygn. akt:III U 1005/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 lutego 2014 r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Suchcicka

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Małgorzata Laskowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu26 lutego 2014 r. wO.
sprawy z odwołaniaM. M. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wP.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaM. M. (1)
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.
z dnia6 czerwca 2013r.znak(...)

orzeka:

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeM. M. (1)prawo do emerytury od 1.05.2013r.;

2
stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

UZASADNIENIE
M. M. (1)wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.z dnia 06.06.2013r., znak(...), odmawiającej mu prawa do wcześniejszej emerytury. Odwołujący uważał, że spełnił wszystkie warunki do przyznania emerytury.
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie. Organ emerytalny stwierdził, że ubezpieczony nie spełnia przesłanek do nabycia prawa do emerytury, gdyż nie udokumentował wymaganego 15 -letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wobec czego wydano zaskarżoną decyzję odmowną.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
W dniu 07.05.2013r. w Oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wP.Inspektoracie wM.M. M. (1)(ur. (...)) złożył wniosek o ustalenie uprawnień do wcześniejszej emerytury, na podstawie przepisówustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Rozpatrując wniosek o emeryturę Oddział ZUS uznał za udowodniony na dzień 01.01.1999r. okres pracy odwołującego wynoszący 24 lat i 12 dni okresów składkowych oraz 1 rok i 18 dni okresów nieskładkowych, tj. łącznie 25 lat, 1 miesiąc ogólnego stażu pracy.
Po analizie zgromadzonej w aktach dokumentacji ustalono także, że na dzień01.01.1999r. odwołujący nie udokumentował żadnego okresu pracy w szczególnychwarunkach. Do pracy w szczególnych warunkach Oddział ZUS nie uwzględnił żadnego okresu pracy odwołującego gdyż nie przedstawił on żadnego świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W szczególności organ rentowy nie uznał okresów pracy odwołującego w(...)i UP(...)w okresie od 4.09.1971r. do 31.07.1979r., w(...) Przedsiębiorstwie (...)od 25.09.1980r. do 30.06.1992r. Organ rentowy nie uwzględnił ponadto okresu służby wojskowej odwołującego w okresie od 25.10.1972r. do 16.10.1974r.
Biorąc pod uwagę powyższe Oddział ZUS stwierdził, żeM. M. (2)nie spełnia przesłanek do nabycia prawa do emerytury według przepisówart. 184 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ do dnia 01.01.1999r. nie udokumentował 15 lat pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Dlatego też oddział ZUS decyzją z dnia 6.06.2013r. odmówił odwołującemu prawa do wcześniejszej emerytury.
W nawiązaniu do ww. decyzji, odwołujący złożył w dniu 02.10.2013r. w Sądzie Okręgowym w Ostrołęce dodatkowe dokumenty w postaci pisma(...)” wW.z dnia 10.04.1975r. i 14.04.2013r., zaświadczenia(...)z dnia 3.12.1981r., 2.01.1989r., 22.08.1986r. oraz z 28.09.1988r. na okoliczność pracy w szczególnych warunkach.
Po przekazaniu powyższej dokumentacji organowi rentowemu, pismem z dnia 15.11.2013r. ZUS oświadczył, że przedstawione dokumenty nie wpływają na zmianę stanu faktycznego ustalonego w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

M. M. (1)urodził się w dniu (...)- zgodnie zart. 24 ust 1b ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym w okresie od 1.04.1953r. do dnia 30.06.1953r. przysługuje emerytura w wieku emerytalnym wynoszącym co najmniej 66 lat i 10 miesięcy.
Art. 184 w/w ustawy w związku z§4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeubezpieczonemu przysługuję prawo do emerytury jeżeli spełnił łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wymagany wiek emerytalny wynoszący w przypadku mężczyzn 60 lat,

2
nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE za pośrednictwem ZUS na dochody budżetu państwa,

3
w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1.01.1999r.) udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat w przypadku mężczyzn w tym także 15 letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych po analizie wnioskuM. M. (1)uznał, że na dzień 1.01.1999r. zgromadził on okres 25 lat i 1 miesiąc ogólnego stażu pracy w tym 24 lat 12 dni okresów składkowych oraz 1 rok i 18 dni okresów nieskładkowych.
Wymagany wiek emerytalny oraz brak uczestnictwa w Otwartym Funduszu Emerytalnym również nie były kwestionowane przez ZUS.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie były jedynie okresy zatrudnienia odwołującego w szczególnych warunkach, których Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie uwzględnił - wPrzedsiębiorstwie (...)oraz(...) Przedsiębiorstwie (...).
Na okoliczność powyższego Sąd prowadził postępowanie dowodowe: z akt emerytalnych odwołującego się, akt pracowniczych, zeznań świadków i odwołującego się.
Sporne okresy pracy odwołującego nie zostały uznane przez ZUS za okresy pracy w warunkach szczególnych gdyż ubezpieczony nie przedstawił żadnego świadectwa wykonywani pracy w szczególnych warunkach. Przedstawione przezM. M. (1)świadectwa pracy z(...)oraz zaświadczenie wystawione przez(...)– przechowawcę dokumentacji pracowniczej po(...)oraz zaświadczenie(...) S.A.o okresach wykonywania prac w szczególnych warunkach w(...)nie były wystarczającymi dowodami pozwalającym organowi rentowemu uznać te okresy za pracę w szczególnych warunkach.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przed Sądem ubezpieczeń możliwe jest wykazywanie okoliczności, od których zależy nabycie uprawnień o emerytury wszelkimi dowodami (wyrok SN z dnia 06.09.1995r., II URN 23/95, OSNP 1996/5/77, wyrok SN z dnia 02.02.1996r., II URN 3/95, OSNP 1996/16/239).
Na okoliczność pracy odwołującego się w spornych okresach Sąd przesłuchał świadków:R. D.orazZ. L., a także dopuścił dowód z przesłuchania odwołującego w charakterze strony.
ŚwiadekR. D.zeznał, że pracował razem zM. M. (1)w(...). Świadek pracował w okresie od 1970 do 1979r. w charakterze montera rurociągów i konstrukcji stalowych. W okresie swojego zatrudnienia pracował wraz z odwołującym na czterech różnych budowach, tylko w innych brygadach. Stanowiska pracy świadka i odwołującego pomimo innych zespołów były bardzo blisko siebie i jak twierdził świadek odwołujący pracował jedynie kilka metrów od niego na niższym poziomie. Świadek dodał, że wraz z odwołującym w trakcie zatrudnienia mieszkali oraz uczęszczali wspólnie na stołówkę. Zgodnie z zeznaniami świadka odwołujący pracował jako monter konstrukcji stalowych, a pracę swoja wykonywał na wysokościach. Praca związana była z budową elektrowni i była wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy a często także w godzinach nadliczbowych oraz w święta. Wszystkie czynności jakie wykonywał odwołujący był związane z pracą montera konstrukcji stalowych. Świadek dodał, że wraz z odwołującym pracował przy kilku budowach min wO.,(...),B.oraz w Alergii.
ŚwiadekZ. L.zeznał, że wraz z odwołującym pracował w(...) Przedsiębiorstwie (...). Świadek pracował w latach 1977 do 1993 jako operator koparki. Świadek wraz z odwołującym pracował na budowie wS.przy oczyszczalni ścieków, a także naZ.Z.. Zgodnie z zeznaniami świadka odwołujący pracował w przybliżonym okresie jego zatrudnienia jako operator koparek jedno-naczyniowych. Zakład w którym pracowali zajmował się kanalizacją, ściekami oraz wykopami wodnymi. Świadek był obecny przy pracy odwołującego i potwierdził, że wykonywał on pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Odwołujący pracował przy robotach ziemnych - w głębokich wykopach ok. 6- 9 metrów. Jego praca polegała nie tylko na kopaniu, także na ładowaniu ziemi przy użyciu koparki. W związku z bardzo dużym nakładem pracy często pozostawali w pracy - poza normalnym czasem pracy. Świadkowi również nie wystawiono świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, gdyż zakład pracy nie wystawiał ich wszystkim pracownikom.
Przesłuchiwany w charakterze strony odwołujący sięM. M. (1)zeznał, że w okresie zatrudnienia wzakładzie (...)pracował jako monter konstrukcji stalowych i była to praca na wysokościach. Pracował przy budowie elektrowni m.in. wO.- gdzie wykonywał na wysokościach konstrukcje metalowe, rurociągi. Pracował również przy budowie elektrowni wG.iB.oraz przy budowie huty wHucie (...). Pracę w tym charakterze wykonywał przez 10 lat do 1982 roku – często w godzinach nadliczbowych a nawet w niedziele. Następnie po zakończeniu pracy przez krótki okres pracował w(...)Zakładzie (...), a następnie w(...)czyli(...) Przedsiębiorstwie (...)wW.jako operator sprzętu ciężkiego. Praca polegała na obsłudze koparek jednonaczyniowych i robotach ziemnych przy ich użyciu, odwołujący zeznał, że zajmował się kanalizacją, wodociągami oraz oczyszczalniami - jego specjalizacja polegała na pracy przy głębokich wykopach w granicach 6 do 7 metrów. Profilem firmy były prace budowlane ze specjalizacją w wykopach, a obszarem jej działalności byłaW.i okoliczne miasta.
Zdaniem Sądu w/w dowody osobowe w postaci zeznań świadków oraz odwołującego się w całości zasługują na wiarę, gdyż są one spójne, logiczne, wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają oraz korelują z dokumentacją zawartą w aktach osobowych odwołującego i aktach emerytalnych.
Wszyscy przesłuchani w sprawie świadkowie pracowali z odwołującym w spornych okresach. Świadkowie pracowali na identycznych stanowiskach coM. M. (1)- najpierw jako monter konstrukcji stalowych ( świadekR. D.) jak i operator koparek jedno-naczyniowych (świadekZ. L.). Świadkowie z racji wspólnej pracy i zajmowanych stanowisk mieli możliwość i okazje poznać charakter pracy odwołującego jego zadania i mili wiedze co do rzeczywiście wykonywanych czynności przez odwołującego się.
Zeznania świadków i samego odwołującego tym bardziej są wiarygodne, gdyż znajdują swoje potwierdzenie w dokumentacji osobowejM. M. (1). Z dokumentacji osobowej ubezpieczonego wynika, że był zatrudniony w PMEiUp(...)jako monter(...)stalowych (świadectwo pracy, karty obiegowej zmiany, deklaracji nr 75/M/79, orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do pracy, zaświadczenia kwalifikacyjnego) oraz jako maszynista koparek jednomaszynowych w(...)(świadectwo pracy, karty obiegowe zmiany, umowy o prace, skierowanie do pracy, wypowiedzenia umowy o prace, podanie o przyjęcie do pracy) .
Sąd w oparciu o powyższe ustalił, że w okresie od 4.09.1971r. do 31.07.1979r. był zatrudniony w(...)i w okresach od 5.12.1971r. do 24.10.1972r., 14.11.1974r. do 7.03.1977r., 22.03.1977r. do 3.10.1978r., 10.11.1978r. do 27.12.1978r. oraz od 31.12.1978r. do 31.07.1979r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracę montera urządzeń i konstrukcji metalowych na wysokościach, które to stanowisko zgodnie zDziałem V poz. 5 Wykazu Astanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnych charakterze zaliczył do pracy w szczególnych warunkach w łącznym wymiarze5 lat 5 miesięcy i 13 dni.
Ponadto Sąd ustalił, że w okresie od 25.09.1980r. do 30.06.1992r.M. M. (2)wykonywał pracę maszynisty ciężkich maszyn budowlanych, które to stanowisko zgodnie zDziałem V poz. 3 wykazu Astanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnych charakterze zaliczył do pracy w szczególnych warunkach w wymiarze11 lat 9 miesięcy i 6 dni.
Odnoście przerwy w zatrudnieniu ze względu na służbę wojskową - judykatura wskazuje, że w zakresie zatrudnienia żołnierz czynnej służby wojskowej jest pracownikiem wykonującym pracę w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jeśli wykonywał ją w taki sam sposób (stale i w pełnym wymiarze czasu pracy) przed powołaniem do służby i do zatrudnienia tego powrócił po jej zakończeniu w przepisanym terminie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24.05.2012 r., II UK 265/11, LEX nr 1227192, podobnie: wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 01.08.2012 r., III AUa 612/12, LEX nr 121386).M. M. (1)został powołany do służby wojskowej będąc na stanowisku montera konstrukcji stalowych, a po jej zakończeniu wrócił na to samo stanowisko. W przypadku odwołującego doliczenie okresu niespełna 2 letniej służby wojskowej do okresu pracy w warunkach szczególnych było niekonieczne, gdyż nie wpłynęłoby w żaden sposób na zasadność odwołania.
Po zaliczeniu do pracy w szczególnych warunkach powyższych okresów pracy odwołującego w(...)oraz(...)Sąd uznał, że odwołujący na dzień 1.01.1999r. udowodnił minimum 15 letni staż pracy w szczególnych warunkach.
Odwołujący się spełnił też wszystkie pozostałe przesłanki warunkujące nabycie uprawnień do emerytury, wynikające zart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a których organ emerytalny nie kwestionował. Na dzień 01.01.1999r. udowodnił bowiem wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat, w dniu(...). osiągnął wiek 60 lat i nie przystąpił do OFE.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy w oparciu oart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję ZUS z dnia 6.06.2013r. i przyznałM. M. (2)prawo do emerytury począwszy od dnia 1.05.2013 r., tj. pierwszego dnia miesiąca, w którym ubezpieczony złożył wniosek.
Zgodnie z treściąart. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd był zobowiązany, przyznając odwołującemu prawo do emerytury, do zamieszczenia z urzędu w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego co do nieustalenia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, tj. zarówno przyznającego prawo do świadczenia, jak też jego brak (wyrok SN z dnia 28.04.2010r., II UK 330/09, LEX 604220).
W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do obciążenia organu rentowego odpowiedzialnością za nieustalenie wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania decyzji o przyznaniu odwołującemu prawa do emerytury. ZUS nie dysponował bowiem niezbędnymi i wystarczającymi dowodami pozwalającymi na uznanie pracy odwołującego w spornych okresach jako pracy w szczególnych warunkach. Dopiero na etapie postępowania sądowego odwołujący za pomocą zeznań świadków i akt pracowniczych wykazał, że faktycznie wykonywał prace montera konstrukcji metalowych jak i operatora ciężkich maszyn budowlanych co pozwoliło na zaliczenie spornych okresów do pracy w szczególnych warunkach.
Z tych względów Sąd w punkcie 2 wyroku stwierdził brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.