Sąd Apelacyjny w Poznaniu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 198/14
Data wyroku: 2014-11-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariusz Tomaszewski, do Marek Kordowiecki, Krzysztof Lewandowski
Słowa kluczowe: Zabójstwo, Wymiar Kary
Podstawa prawna: art. 148 § 1 k.k.

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 listopada 2014r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu, w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący: SSA Mariusz Tomaszewski
Sędziowie: SSA Krzysztof Lewandowski
SSO del. do SA Marek Kordowiecki (spr.)
Protokolant: st.sekr.sądowy Magdalena Ziembiewicz
przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Zbigniewa Frankowskiego
po rozpoznaniu w dniu 20.11.2014 r.
sprawyP. J.,R. R. (1)iP. M. (1)
skazanych zart. 148§2 pkt 1 i 3 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego wZ.
z dnia(...)

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokataD. K.kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych (w tym VAT) wraz z kosztami dojazdu do Sądu Apelacyjnego w kwocie 367,80 (trzysta sześćdziesiąt siedem złotych i osiemdziesiąt groszy) złotych oraz na rzecz adw.Ł. C.kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych (w tym VAT), tytułem kosztów nieopłaconej obrony udzielonej z urzędu oskarżonymP. J.iP. M. (1)w postępowaniu apelacyjnym;

III
zwalnia oskarżonych w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów procesu, w tym i opłat za postępowanie odwoławcze.

M. K.M. T.K. L.

Niniejszy wyrok jest prawomocny i wykonalny z dniem(...)
P., dnia(...)

Sędzia Sądu Okręgowego

delegowany do Sądu Apelacyjnego wP.

M. K.

UZASADNIENIE
Dla zrozumienia istoty sprawy niezbędne jest zaprezentowanie rozstrzygnięć, jakie miały miejsce przed wydaniem zaskarżonego wyroku.

    Sąd Okręgowy wZ.wyrokiem z dnia(...),zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego wP.z dnia(...)r. uznał oskarżonychP. J.,R. R. (1)iP. M. (1)za winnych tego, że

    w dniu(...)r. w kompleksie leśnym w pobliżu miejscowościG.G., woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu w zorganizowanej grupie przestępczej, w bezpośrednim zamiarze pozbawienia życiaT. P., ze szczególnym okrucieństwem i w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie, przy czymP. M. (1)kierował wykonaniem przezR. R. (1)iP. J.zabójstwaT. P.w ten sposób, że podzielił role i ustalił sposób działania w ten sposób, że w dniu(...)r. wykopali dół w lesie, dnia 1 kwietnia 2006 r. zwabili pokrzywdzonego podstępem do lasu i tam na drodze uderzyli go kilkanaście razy metalową rurką po głowie, powodując utratę przytomności, a następnie zanieśli go i położyli koło dołu, bijąc go rurką i szpadlem po całym ciele, po czym wrzucili żyjącego pokrzywdzonego do tego dołu, gdzie bili go szpadlem i metalową rurką, co spowodowało liczne rany tłuczone i cięto-tłuczone na głowie, szyi, klatce piersiowej i podbrzuszu, złamanie kości pokrywy i podstawy czaszki, krwiak podpajęczynówkowy obu półkul mózgu, złamania 8-go żebra, liczne podbiegnięcia krwawe i otarcia naskórka w obrębie głowy, szyi, klatki piersiowej, brzucha i kończyn, a potem przysypali żyjącego nadal pokrzywdzonego ziemią, powodując jego zgon wskutek uduszenia spowodowanego zatkaniem dróg oddechowych i unieruchomieniem klatki piersiowej, tj. popełnienia zbrodni określonej wart. 148§2 pkt 1 i 3 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.i za przestępstwo to na podstawieart. 148§2 k.k.w zw. zart. 11§3 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.wymierzył każdemu z nich karę 25 lat pozbawienia wolności,
nadto uznał oskarżonychP. J.iP. M. (1)za winnych tego, żew dniu(...)r. w lesie kołoL., woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu zM. M. (1)dokonali rozboju naM. W.w ten sposób, żeM. M. (1)wywiózł go pod pretekstem spotkania do lasu, gdzieP. J.iP. M. (1)stosowali wobec niego przemoc bijąc rękoma po całym ciele i kopiąc nogami, zaśP. J.kilka razy uderzył go drewnianym kijem długości około 1 metra o średnicy około 4 cm, a następnie zabrali mu w celu przywłaszczenia plecak, kartę bankomatową, pieniądze w kwocie 220 zł i telefon komórkowy marki(...)o wartości łącznej 529 zł oraz dowód osobisty, tj. popełnienia przestępstwa zart. 280§1 k.k.iart. 275§1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.i za przestępstwo to na podstawieart. 280§1 k.k.w zw. zart. 11§3 k.k.wymierzył im kary po 2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności,
nadto uznałP. J.iP. M. (1)za winnych tego, żew okresie maja – czerwca 2005 r. wL., woj.(...), wspólnie i w porozumieniu pobili pięściami po głowie i pokopali po brzuchuM. C., narażając go na bezpośrednie niebezpieczeństwo uszkodzenia ciała skutkującego naruszeniem czynności narządu ciała trwającym dłużej niż 7 dni, tj. popełnienia przestępstwa zart. 158§1 k.k.i za występek ten na podstawie tego przepisu wymierzył im kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności,
nadto uznałP. J.iP. M. (1)za winnych tego, żew nocy z(...)r. wG., woj.(...), wspólnie i w porozumieniu zM. D. (1)działając w zorganizowanej grupie przestępczej dokonali włamania do domuJ. O.w ten sposób, że po przecięciu przezP. J.łańcucha na bramce z tyłu posesji i kłódki zabezpieczającej wejście do piwnicy weszli do domu, skąd zabrali w celu przywłaszczenia portfel z zawartością 150 euro równowartości 555 zł, pieniądze w kwocie 600 zł, 2 karty bankomatowe oraz dokumenty w postaci paszportu i prawa jazdy na szkodęJ. O., tj. popełnienia przestępstwa zart. 279§1 k.k.iart. 275§1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.i za występek ten na podstawieart. 279§1 k.k.w zw. zart. 11§3 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.wymierzył im kary po 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,
nadto uznałP. J.iP. M. (1)za winnych popełnienia trzech przestępstw w ramach ciągu przestępstw, polegających na tym, że

    działając w zorganizowanej grupie przestępczej wspólnie i w porozumieniu zM. D. (1)w nocy z(...)r. wL., woj.(...), po przecięciu 2 kłódek nożycami weszli do garażuW. S., gdzie po wybiciu szyby dostali się do samochodu markiS. (...), z którego zabrali w celu przywłaszczenia zestaw kluczy i pompkę do pompowania kół wartości łącznej 250 zł na szkodę wymienionego, w nocy z(...)r. wL., woj.(...), usiłowali dokonać kradzieży z włamaniem w ten sposób, że po przecięciu kłódki i wyważeniu zamka patentowego dostali się do wnętrza garażuZ. S., lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na brak przedmiotów nadających się do kradzieżyoraz

    w nocy z(...)r. wL., woj.(...), po przecięciu kłódek nożycami weszli do garażu nieustalonej osoby, skąd zabrali w celu przywłaszczenia radio nieustalonej wartości, tj. popełnienia trzech przestępstw zart. 279§1 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.oraz zart. 13§1 k.k.w zw. zart. 279§1 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.i za ten ciąg przestępstw na podstawieart. 279§1 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.w zw. zart. 91§1 k.k.wymierzył im kary po 1 roku i 10 miesiącach pozbawienia wolności,
nadto uznałP. J.,P. M. (1)iR. R. (1)za winnych tego, żew nocy z 30 na(...)r. wG., woj.(...), wspólnie i w porozumieniu zM. D. (1)iT. P., działając w zorganizowanej grupie przestępczej dokonali rozboju na osobieJ. O.w ten sposób, że po wejściu na posesję pokrzywdzonego z otwartego pomieszczenia gospodarczego zabrali w celu przywłaszczenia cztery koła z alufelgami i dwie wiertarki, po czymM. D. (2)pozostał przed domem na obserwacji, a pozostali po przecięciu zasuwy zabezpieczającej drzwi piwnicy weszli do domu, gdzieR. R. (1)przewrócił pokrzywdzonego na podłogę i wraz z pozostałymi bił go pięściami po całym ciele,P. J.uderzył go 2 razy metalową rurką po rękach, powodując obrażenia w postaci otarcia naskórka pod prawym okiem, na obu przedramionach i stłuczenie przedramienia lewego, a następnie zabrali mu w celu przywłaszczenia telefon komórkowymarki N., pieniądze w kwocie 700 zł i 100 euro, portfel, 3 karty telefoniczne wartości łącznej 1.150 zł oraz dokumenty w postaci paszportu, prawa jazdy i karty kredytowej, tj. popełnienia przestępstwa zart. 278 § 1 k.k.,art. 280§1 k.k.iart. 275§1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za przestępstwo to na podstawieart. 280§1 k.k.w zw. zart. 11§3 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.wymierzył im kary po 3 lata pozbawienia wolności
oraz uznałP. J.za winnego tego, żew okresie od(...)wL., GórnejG.iG., woj.(...), brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej, tj. popełnienia przestępstwa zart. 258§1 k.k.i za występek ten na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności,
nadto uznałP. M. (1)i nieletniego wówczasR. R. (1)za winnych tego, żew okresie od dnia(...)r., działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą wL., woj.(...), po uprzednim przecięciu skobla w drzwiach, weszli do piwnicyB. P., skąd zabrali w celu przywłaszczenia dwa rowery górskie markiM.iV.wartości łącznej 1500 zł na szkodę wymienionej, tj. przestępstwa zart. 279§1 k.k.i za występek ten na podstawie wskazanego przepisu wymierzył im kary po 1 roku pozbawienia wolności,
nadto uznałP. M. (1)za winnego tego, żew okresie od(...)r. wL., woj.(...), działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, przywłaszczył pieniądze w kwocie 55.500 zł wpłacone przezJ. O.jako wspólnika(...) sp. z o.o.z siedzibą wL., pobierając je jako osoba upoważniona z konta w/w spółki w Banku Spółdzielczym wT.osobiście lub przez podstawione osoby, działając tym na szkodę(...) sp. z o.o.wL., tj. popełnienia przestępstwa zart. 284§2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za przestępstwo to na podstawieart. 284§2 k.k.wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,
nadto uznałP. M. (1)za winnego tego, żew okresie od połowy(...)r. wL.,Z., woj.(...), posiadał bez wymaganego zezwolenia broń palną w postaci rewolwerumarki B.cal 6,35 oraz 7 sztuk amunicji,tj. popełnienia przestępstwa zart. 263§2 k.k.i za występek ten na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności
oraz uznałP. M. (1)za winnego tego, żew okresie od(...). na terenieL.,G.i GórnejG., woj.(...), założył i kierował grupą przestępczą, mającą na celu popełnianie przestępstw, tj. popełnienia przestępstwa zart. 258§3 k.k.i za występek ten na podstawie wskazanego przepisu wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności,
nadto uznałR. R. (1)za winnego tego, żeod(...)r. na terenieL.,G.i GórnejG., woj.(...), brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw, tj. popełnienia występku zart. 258§1 k.k.i za przestępstwo to na podstawie wskazanego przepisu wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności
a nadto na podstawieart. 88 k.k.iart. 91§2 k.k.orazart. 85 k.k.iart. 88 k.k.połączył orzeczone wobec wyżej wymienionych kary jednostkowe i wymierzył każdemu z nich karę łączną 25 lat pozbawienia wolności, przy czym na podstawieart. 77§2 k.k.ustalił, żeP. M. (1)może zostać warunkowo przedterminowo zwolniony po odbyciu co najmniej 20 lat kary pozbawienia wolności, nadto na podstawieart. 63§1 k.k.zaliczył skazanym na poczet orzeczonych kar okresy stosowanych wobec nich w niniejszej sprawie tymczasowych aresztowań a także orzekł o środkach karnych.
Wyrok ten uprawomocnił się w dniu(...)r.
W wyniku wniesionego przez obrońcę skazanegoR. R. (1)wniosku o wznowienie postępowania w tej sprawie

    Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia(...)r. w sprawie o sygn. akt(...)na podstawieart. 540§2 k.p.k.w zw. zart. 547§2 k.p.k.wznowił postępowanie zakończone w/w prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego wP.– co doR. R. (1), a na podstawieart. 435 k.p.k.w zw. zart. 545§1 k.p.k.także wobecP. M. (1)iP. J.w zakresie czynów zart. 148§2 pkt 1, 2 i 3 k.k.(pkt XIX, XXX i VIII aktu oskarżenia) i uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego wP.z dnia(...)oraz zmieniony nim częściowo wyrok Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...)w części dotyczącej kwalifikacji prawnej czynów przypisanych oskarżonym w pkt 17, 27 i 6 wyroku Sądu Okręgowego wZ.oraz wymierzonej im za te czyny kary, a także co do orzeczonych wobec oskarżonych kar łącznych i zaliczenia na poczet kar łącznych okresów tymczasowego aresztowania, i w tym zakresie sprawę oskarżonychR. R. (1),P. M. (1)iP. J.przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu wZ..

    Po ponownym rozpoznaniu sprawyw zakresie przekazanym przez Sąd Najwyższy

    Sąd Okręgowy wZ.
wyrokiem z dnia(...)„

    w związku z uznaniem za winnegoP. J.wyrokiem Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...), zmienionym w części przez wyrok Sądu Apelacyjnego wP.sygn. akt(...)roku” ustalił, że „

    w zakresie zarzucanego czynu opisanego wyżej w części wstępnej wyroku w pkt I oskarżony nie działał z zamiarem przywłaszczenia wskazanych rzeczy należących do pokrzywdzonegoT. P.i, że czyn ten stanowi przestępstwo zart. 148§1 kkw zw. zart. 4§1 kk” i za przestępstwo to na podstawieart. 148§1 kkw zw. zart. 4§1 kkwymierzył mu karę 25 lat pozbawienia wolności oraz na podstawieart. 88 k.k.iart. 91§2 k.k.połączył orzeczone wobec tego oskarżonego karę 25 lat pozbawienia wolności z karami jednostkowymi pozbawienia wolności orzeczonymi prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...)i wymierzył mu karę łączną 25 lat pozbawienia wolności,
nadto „

    w związku z uznaniem za winnegoR. R. (1)wyrokiem Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...), zmienionym w części przez wyrok Sądu Apelacyjnego wP.sygn. akt(...)roku” ustalił, że „

    w zakresie zarzucanego czynu opisanego wyżej w części wstępnej wyroku w pkt II oskarżony nie działał z zamiarem przywłaszczenia wskazanych rzeczy należących do pokrzywdzonegoT. P.i, że czyn ten stanowi przestępstwo zart. 148§1 kkw zw. zart. 4§1 kk” i za przestępstwo to na podstawieart. 148§1 kkw zw. zart. 4§1 kkwymierzył mu karę 25 lat pozbawienia wolności oraz na podstawieart. 85 k.k.iart. 88 k.k.połączył orzeczone wobec tego oskarżonego karę 25 lat pozbawienia wolności z karami jednostkowymi pozbawienia wolności orzeczonymi prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...)i wymierzył mu karę łączną 25 lat pozbawienia wolności,
nadto „

    w związku z uznaniem za winnegoP. M. (1)wyrokiem Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...), zmienionym w części przez wyrok Sądu Apelacyjnego wP.sygn. akt(...)roku” ustalił, że „

    w zakresie zarzucanego czynu opisanego wyżej w części wstępnej wyroku w pkt III oskarżony nie działał z zamiarem przywłaszczenia wskazanych rzeczy należących do pokrzywdzonegoT. P.i, że czyn ten stanowi przestępstwo zart. 148§1 kkw zw. zart. 4§1 kk” i za przestępstwo to na podstawieart. 148§1 kkw zw. zart. 4§1 kkwymierzył mu karę 25 lat pozbawienia wolności oraz na podstawieart. 88 k.k.iart. 91§2 k.k.połączył orzeczone wobec tego oskarżonego karę 25 lat pozbawienia wolności z karami jednostkowymi pozbawienia wolności orzeczonymi prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...)i wymierzył mu karę łączną 25 lat pozbawienia wolności oraz na podstawieart. 77§2 k.k.ustalił, że oskarżonyP. M. (1)może zostać warunkowo przedterminowo zwolniony po odbyciu co najmniej 20 lat kary pozbawienia wolności a nadto na podstawieart. 63§1 k.k.zaliczył oskarżonym na poczet orzeczonych kar pozbawienia wolności okresy rzeczywistego pozbawienia wolności, przy czymP. J.od dnia(...)r. a oskarżonymR. R. (1)iP. M. (1)od dnia(...)r. oraz orzekł o kosztach procesu.
Wyrok ten apelacjamizaskarżyli obrońcy oskarżonych.
Obrońca oskarżonegoP. J.zaskarżył ten wyrok w części dotyczącej kary, zarzucając mu w apelacjirażącą surowość wymierzonej oskarżonemu kary 25 lat pozbawienia wolności poprzez błędną ocenę istotnych okoliczności przedmiotowych, a także niedostateczne uwzględnienie okoliczności podmiotowych dotyczących tego oskarżonegoi w oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemuP. J.kary w wymiarze znacznie łagodniejszym.
Obrońca oskarżonegoP. M. (1)zaskarżył ten wyrok w części dotyczącej kary, zarzucając mu w apelacjirażącą niewspółmierność kary, poprzez wymierzenie oskarżonemu kary 25 lat pozbawienia wolności, z jednoczesnym ustaleniem, iż oskarżony może zostać warunkowo przedterminowo zwolniony po odbyciu co najmniej 20 lat kary pozbawienia wolności, pomimo przyjęcia przez Sąd zdecydowanie łagodniejszej kwalifikacji prawnej czynu, niż pierwotnie zarzucono oskarżonemui w oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemuP. M. (1)kary w niższym wymiarze lub też ewentualnie poprzez wyeliminowanie ograniczenia zart. 77§2 k.k.
Obrońca oskarżonegoR. R. (1)w swojej obszernej apelacji zarzucił temu wyrokowi:
I. obrazę przepisów postępowania karnego, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:
1. naruszenieart. 393§1 k.p.k.w zw. zart. 394§2 k.p.k.w zw. zart. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.polegające na:
a.

    nieodczytaniu, względnie, nieujawnieniu bez odczytywania przez Sąd meriti na rozprawie dokumentu w postaci opinii sądowej psychiatryczno-psychologicznej z dnia(...)r. sporządzonej na zlecenie Prokuratury Rejonowej wŻ.w sprawie o sygn. akt(...)dotyczącejR. R. (1)(k. 1146), która wskazuje na okoliczności związane z cechami osobowości oskarżonegoR. R. (1), mające wpływ na popełniony przez niego czyn zabroniony, w szczególności fakt, iż jest on osobą podatną na wpływ, podczas gdy przeprowadzenie dowodu z opinii sądowej psychiatryczno-psychologicznej z dnia(...)r. było konieczne dla ustalenia jego zdolności do rozumienia znaczenia zarzucanego mu czynu i zachowania zdolności kierowania swoim zachowaniem zarówno w trakcie, jak i po popełnieniu zarzucanego mu czynu zabronionego oraz ustalenia okoliczności wpływających na wymiar kary, jaka powinna zostać orzeczona wobec oskarżonegoR. R. (1)w związku z popełnieniem czynu zabronionego, o który został oskarżony, w szczególności służących ocenie stopnia jego winy, w tym np. stopnia jego rozwoju intelektualnego, poziomu rozwoju emocjonalnego, doświadczenia, posiadanej wiedzy, a także służących ocenie jego właściwości osobistych, w tym przede wszystkim cech osobowości oskarżonegoR. R. (1), jego sposobu funkcjonowania w kontaktach międzyludzkich, intelektu itp.;
b.

    nieodczytaniu, względnie, nieujawnieniu bez odczytywania przez Sąd meriti na rozprawie dokumentu w postaci opinii sądowej psychiatryczno-psychologicznej z dnia(...)r. sporządzonej na zlecenie Prokuratury Rejonowej wŻ.w sprawie o sygn. akt(...)dotyczącej oskarżonegoP. M. (1)(k. 1104), która wskazuje na okoliczności związane z cechami osobowości oskarżonego, mające wpływ na popełniony przez współoskarżonych czyn zabroniony, które to okoliczności wpływają na ocenę stopnia winy oskarżonegoR. R. (1), albowiem w swoich wyjaśnieniach wskazywał on, iż czyn, o który został oskarżony, popełnił on w strachu przed współoskarżonymi, podczas gdy z powyższych względów przeprowadzenie takiego dowodu było konieczne dla prawidłowej oceny okoliczności związanych z osobą oskarżonegoR. R. (1), mających wpływ na wymiar orzeczonej wobec niego kary;
2.

    naruszenieart. 7 k.p.k.w zw. zart. 442§1 k.p.k.w zw. zart. 443 k.p.k.poprzez uznanie przez Sąd Okręgowy wZ., że rolaR. R. (1)w zabójstwieT. P.„nie różniła się od pozostałych oskarżonych, nie była mniejsza, wykonywał on te same czynności sprawcze, co pozostali oskarżeni”, podczas gdy Sąd ten uznał się związany wyrokiem Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...)zaś z poczynionych przez Sąd Okręgowy wZ.w postępowaniu o sygn. akt(...)ustaleń faktycznych jednoznacznie wynika, że rola oskarżonegoR. R. (1)w popełnieniu zarzucanego mu czynu zabronionego polegała na wykonywaniu wydawanych przez oskarżonegoP. M. (1)poleceń, które – jak wyjaśniłR. R. (1)– wykonywał on w obawie o własne zdrowie i życie a wyjaśnienia te Sąd Okręgowy wZ.w wyroku z dnia(...)r., sygn. akt(...)uznał za wiarygodne, podczas gdy Sąd meriti orzekając w granicach, w jakich nastąpiło przekazanie w zakresie ustaleń faktycznych związany był wyrokiem Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...)r., a nie dość, że poczynił ustalenia odmienne, to jeszcze dokonane one zostały na niekorzyść oskarżonegoR. R. (1)
;
3. naruszenieart. 4 k.p.k.w zw. zart. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.poprzez:
a.

    dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, niezgodną z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a także zasadą obiektywizmu, polegającą na przyjęciu, że „wszyscy trzej oskarżeni w równy sposób brali udział w zabójstwieT. P.”, „jeżeli chodzi o oskarżonegoR. R. (1)(…) jego rola nie różniła się od pozostałych oskarżonych”, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności wyjaśnień zarówno oskarżonegoR. R. (1), jak i współoskarżonych oraz opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia(...)r. sporządzonej na zlecenie Prokuratury Rejonowej wŻ.w sprawie o sygn. akt(...)dotyczącejR. R. (1)prowadzi do konstatacji, że oskarżonyR. R. (1)działał w poczuciu strachu przed współoskarżonymi oraz będąc pod wpływem manipulacji oskarżonegoP. M. (1)wykonywał on jedynie wydawane mu polecenia, niejako pomagając w popełnieniu przestępstwa, które zaplanował i którego wykonaniem kierował oskarżonyP. M. (1)
;
b.dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, niezgodną z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a także zasadą obiektywizmu, polegającą na przyjęciu sprzecznych ze sobą wniosków, polegających na uznaniu, iż „wszyscy trzej oskarżeni w równy sposób brali udział w zabójstwieT. P.”, „jeżeli chodzi o oskarżonegoR. R. (1)(…) jego rola nie różniła się od pozostałych oskarżonych”, podczas gdy równocześnie Sąd przyjął, że oskarżonyP. M. (1)„był inicjatorem i pomysłodawcą popełnienia przestępstwa”, „oskarżony, którego rola w dużej mierze polegała na zaplanowaniu zabójstwaT. P.”, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do konstatacji, że rola oskarżonegoR. R. (1)w popełnieniu zarzucanego czynu zabronionego ograniczała się do pomocy w wykonaniu zaplanowanego przez oskarżonegoP. M. (1)zabójstwa, poprzez realizację wydawanych przez niego władczo poleceń, co oskarżonyR. R. (1)czynił w obawie o własne zdrowie i życie, ponieważ miał uzasadnione podstawy, aby przypuszczać, że w razie odmowy realizacji poleceń wydawanych przez oskarżonegoP. M. (1), jego zdrowie i życie będzie zagrożone;
4.
    naruszenieart. 7 k.p.k.poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, niezgodną z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, polegające na przyjęciu, że „zachowanie oskarżonychP. M. (1),P. J.iR. R. (1)wyczerpało znamię zabójstwa ze szczególnym okrucieństwem”, podczas gdy normaart. 148§2 k.k.nie znajduje zastosowania do sprawy oskarżonychR. R. (1),P. M. (1)iP. J., gdyż zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia(...)r., sygn. akt(...), przepis ten był niekonstytucyjny, toteż zgodnie z zasadą nullum crimen sine lege nie można oceniać zachowania oskarżonych pod kątem wypełnienia znamion przestępstwa, które w chwili zarzucanego im działania nie było ujęte w obowiązującej ustawie karnej, prawidłowa ocena okoliczności zdarzenia prowadzi do wniosku, że ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do konstatacji, że zachowanie oskarżonychR. R. (1),P. M. (2)iP. J.nie popełnione ze szczególnym okrucieństwem;
5.

    naruszenieart. 424§1 pkt 1 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.poprzez niewskazanie przez Sąd Okręgowy wZ.w treści uzasadnienia wyroku z dnia(...)r., sygn. akt(...), jakie fakty Sąd ten uznał za udowodnione lub nie udowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, co w konsekwencji może doprowadzić do całkowitego uniemożliwienia instancyjnej kontroli rozumowania Sądu meriti oraz powstania uzasadnionej wątpliwości, co do właściwego zapoznania się tego Sądu z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz w zakresie właściwej jego oceny, w szczególności dotyczącej:
a.wyjaśnień oskarżonegoR. R. (1), stanowiących dowód na okoliczność uzasadnionej obawy oskarżonegoR. R. (1)o własne zdrowie i życie, zasadności której nie negowali współoskarżeni w swoich wyjaśnieniach oraz na okoliczność zaplanowania oraz kierowania wykonaniem zaplanowanego czynu zabronionego przez oskarżonegoP. M. (1), czemu również nie zaprzeczyli współoskarżeni w swoich wyjaśnieniach, co więcej Sąd nie ocenił przy tym wiarygodności wyjaśnień oskarżonych, które wskazują na sposób popełnienia przestępstwa, rolę poszczególnych oskarżonych w popełnieniu tego czynu oraz okoliczności temu towarzyszące, zaś okoliczności te wpływają na wymiar kary, w szczególności uzasadniają wymierzenieR. R. (1)kary pozbawienia wolności, o której mowa wart. 32 pkt 3 k.k.;
b.

    opinii sądowych psychologiczno-psychiatrycznych sporządzonych na zlecenie Prokuratury Rejonowej wŻ.w sprawie o sygn. akt(...)w(...)r. (tj. na krótko po zabójstwieT. P.) dotyczących oskarżonychR. R. (1),P. M. (1),P. J., stanowiących dowód na okoliczność właściwości i warunków osobistych oskarżonych, w tym stopnia ich rozwoju intelektualnego, poziomu rozwoju emocjonalnego, posiadanej przez nich wiedzy i doświadczenia a także innych cech osobowości oskarżonych, które mają wpływ na wymiar kary ewentualnie wymierzonej oskarżonym, w szczególności uzasadniają wymierzenie oskarżonemuR. R. (1)kary pozbawienia wolności, o której mowa wart. 32 pkt 3 k.k.;
c.
    dokumentów załączonych do pisma z dnia(...)r., ujawnionych na rozprawie w dniu(...)r., w tym w szczególności do:

- opinii z dnia(...)r., sporządzonej przez PaniąJ. S.,
- opinii z dnia(...)r., sporządzonej przez PanaA. I.,
- opinii z dnia(...)r. wystawionej przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy(...)wL.,
- zaświadczenia z dnia(...)r., sporządzonego przez PanaR. G.,
- świadectwa ukończenia(...) Szkoły Zawodowejdla Dorosłych wCentrum (...)wN.z dnia(...)r.,
opinii z dnia(...)r., sporządzonej przez PanaR. S.,
- oświadczenia z dnia(...)r., wystawionego przezS. M.,
które to stanowią istotny dowód na okoliczność właściwości i warunków osobistychR. R. (1), jego możliwości readaptacji społecznej po odbyciu wymierzonej kary oraz dotychczasowych efektów odbywania przez oskarżonego kary pozbawienia wolności w zakresie jej oddziaływania wychowawczego na oskarżonego, a Sąd meriti nie odniósł się do nich w stopniu wyczerpującym, zaś do niektórych z nich Sąd ten nie odniósł się wcale, a okoliczności te mają wpływ na wymiar kary ewentualnie wymierzonej oskarżonemuR. R. (1), w szczególności uzasadniają wymierzenie oskarżonemuR. R. (1)kary pozbawienia wolności, o której mowa wart. 32 pkt 3 k.k.;
6.

    naruszenieart. 424§2 k.p.k.poprzez niewskazanie przez Sąd Okręgowy wZ.w treści uzasadnienia wyroku z dnia(...)r., sygn. akt(...)w sposób wyczerpujący jakie okoliczności Sąd miał na względzie przy wymiarze kary, a zwłaszcza przy zastosowaniu wobec oskarżonegoR. R. (1)kary 25 lat pozbawienia wolności, tj. kary szczególnej, stanowiącej odrębny rodzaj kary pozbawienia wolności, zamiast kary pozbawienia wolności, o której mowa wart. 32 pkt 3 k.k., która zgodnie z normąart. 148§1 k.k.mogła zostać wymierzona oskarżonemuR. R. (1)w wymiarze od 8 do 15 lat, poprzestając jedynie na wskazaniu, że orzeczenie kary łagodniejszej niż 25 lat pozbawienia wolności „byłoby nieadekwatne z odczuciem społecznym (prewencja generalna) i &gt;&gt;kłóciłoby się&lt;&lt; z poczuciem sprawiedliwości”, podczas gdy karę tę wolno wymierzyć jedynie wówczas, gdy stopień winy jest na tyle wysoki, że uzasadnia jej zastosowanie, a kara pozbawienia wolności (zart. 32 pkt 3 k.k.) nawet w najwyższym wymiarze nie spełniałaby indywidualnych celów kary określonych wart. 53§1 k.k., czego Sąd Okręgowy wZ.nie ocenił, a w konsekwencji nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem, że Sąd Okręgowy wZ. G.w uzasadnieniu wyroku z dnia(...)r. w sposób wystarczający wskazał, jakie okoliczności miał na względzie przy określaniu wymiaru kary;
7.

    naruszenieart. 424§2 k.p.k.w zw. zart. 442§1 k.p.k.poprzez niewskazanie przez Sąd Okręgowy wZ.w treści uzasadnienia wyroku z dnia(...)r., sygn. akt(...), na jakich ustaleniach faktycznych zawartych w treści wyroku z dnia(...)r., sygn. akt(...)oparł się Sąd meriti w związku z orzekaniem o wymiarze kary dlaR. R. (1), a także niewskazanie przez Sąd Okręgowy wZ., jakie nowe ustalenia faktyczne Sąd ten poczynił, jeśli nie zgadza się z oceną Sądu Okręgowego wZ.zawartą w treści uzasadnienia wyroku z dnia(...)r., bowiem Sąd Okręgowy wZ. G.w uzasadnieniu do wyroku z dnia(...)r. poczynił odmienne ustalenia, w szczególności w zakresie stopnia winy oskarżonegoR. R. (1)
;
II.rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności przy wadliwym zastosowaniu kryteriów jej wymiaru, a mianowicie:
1.wymierzenie oskarżonemuR. R. (1)kary 25 lat pozbawienia wolności wbrew dyrektywom zawartym wart. 53§1 k.k., tj. kary, która nosi znamiona kary rażąco niewspółmiernej w stosunku do stopnia winy oskarżonego, w szczególności biorąc pod uwagę jego uzależnienie od innych współdziałających, rolę sprawczą, która jedynie polegała na realizacji planu zabójstwa opracowanego przez oskarżonegoP. M. (1), co oskarżonyR. R. (1)czynił w uzasadnionej obawie o własne zdrowie i życie, a także biorąc pod uwagę pozostałe okoliczności łagodzące odnoszące się do oskarżonegoR. R. (1), podczas gdy po przeprowadzeniu prawidłowej oceny wskazanych powyżej okoliczności zasadne było wymierzenie oskarżonemuR. R. (1)kary pozbawienia wolności, o której mowa wart. 32 pkt 3 k.k.;
2.wymierzenie oskarżonemuR. R. (1)kary 25 lat pozbawienia wolności wbrew dyrektywom zawartym wart. 53§2 k.k., tj. kary, która nosi znamiona kary rażąco niewspółmiernej przy uwzględnieniu właściwości i warunków osobistych oskarżonego, jego sposobu życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowaniu po jego popełnieniu, gdyż po prawidłowej ocenie w/w okoliczności zasadne było wymierzenie oskarżonemuR. R. (1)kary pozbawienia wolności, o której mowa wart. 32 pkt 3 k.k.;
3.wymierzenie oskarżonemuR. R. (1)kary 25 lat pozbawienia wolności wbrew dyrektywom zawartym wart. 55 k.k., tj. kary, która nosi znamiona kary rażąco niewspółmiernej, w konsekwencji niezastosowania zasady indywidualizacji wymiaru kary oraz niedostosowania wymiaru kary do konkretnego czynu konkretnego sprawcy i wymierzenie wszystkim oskarżonym kary 25 lat pozbawienia wolności, pomimo że Sąd równocześnie przyznał, iż oskarżonyP. M. (1)„był inicjatorem i pomysłodawcą popełnienia przestępstwa” oraz że jego rola „w dużej mierze polegała na zaplanowaniu zabójstwaT. P.”, podczas gdy w przedmiotowej sprawie, przy prawidłowym zastosowaniu zasady indywidualizacji wymiaru kary, zasadne było wymierzenie oskarżonemuR. R. (1)kary pozbawienia wolności, o której mowa wart. 32 pkt 3 k.k.;
4.wymierzenie oskarżonemuR. R. (1)kary 25 lat pozbawienia wolności wbrew dyrektywom zawartym wart. 55 k.k.w zw. zart. 32 k.k., która nosi znamiona kary rażąco niewspółmiernej, w konsekwencji przyjęcia przez Sąd meriti, że ustalenie wobec oskarżonegoP. M. (1)surowszych warunków do skorzystania z dobrodziejstwa przedterminowego warunkowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności na podstawieart. 77§2 k.k.stanowi wyraz zróżnicowania odpowiedzialności karnej poszczególnych oskarżonych w wyroku skazującym, podczas gdy wśród kar enumerowanych wart. 32 k.k.nie występuje ustalenie surowszych kryteriów skorzystania przez skazanego z warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, które jest fakultatywne, zaś zasadą jest odbycie przez skazanego kary w całości, a warunkowe przedterminowe zwolnienie ma jedynie charakter prawnie dopuszczalnego wyjątku, toteż nie może stanowić wyrazu zróżnicowania odpowiedzialności karnej oskarżonych, zaś przy prawidłowym zastosowaniu zasady indywidualizacji wymiaru kary wynikającej zart. 55 k.k.zasadne było wymierzenie oskarżonemuR. R. (1)kary pozbawienia wolności, o której mowa wart. 32 pkt 3 k.k.
i w oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę tego wyroku i wymierzenie oskarżonemuR. R. (1)kary pozbawienia wolności, o której mowa wart. 32 pkt 3 k.k.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacje okazały się nieuzasadnione.
Na wstępie należy zauważyć, iż postępowanie karne przed Sądem Okręgowym wZ.w sprawie o sygn. akt(...)toczyło się w następującym układzie procesowym:
PierwotnieP. J.,P. M. (1)iR. R. (1)zostali oskarżeni przed Sądem Okręgowym wZ.w sprawie o sygn. akt(...). W postępowaniu tym wyrokiem z dnia(...)r., zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego wP.z dnia(...)r. w sprawie o sygn. akt(...)wszyscy trzej zostali m.in. uznani za winnych popełnienia przypisanej im wówczas zbrodni zabójstwa kwalifikowanej zart. 148§2 pkt 1 i 3 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.i za przestępstwo to każdemu z nich wymierzono kary po 25 lat pozbawienia wolności, zaliczając na poczet tych kar okresy stosowanych wobec nich w tej sprawie tymczasowych aresztowań a także orzekając wobec nich kary łączne pozbawienia wolności w wymiarach po 25 lat a nadto wobec oskarżonegoP. M. (1)na podstawieart. 77§2 k.k.zastrzeżono możliwość uzyskania warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary po odbyciu co najmniej 20 lat kary pozbawienia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu(...)r.
Po wydaniu i uprawomocnieniu się tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2009 r. ((...), OTK – A 2009, nr 4, poz. 49) stwierdził niezgodność zKonstytucjąprzepisu art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks postępowania karnego i ustawy – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 163, poz. 1363), który to przepis zmodyfikował sankcje karne wart. 148§2 k.k., który to zmodyfikowany (znowelizowany) przepis (dający możliwość wymierzenia jedynie za tę zbrodnię kary 25 lat pozbawienia wolności albo kary dożywotniego pozbawienia wolności) był podstawą skazania tych trzech oskarżonych.
Z powyższych więc względów, kierując się treściąart. 540§2 k.p.k.(a takżeart. 435 k.p.k.w zw. zart. 545§1 k.p.k.) Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia(...)r. w sprawie o sygn. akt(...)wznowił postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego wP.z dnia(...)r. zmieniającym w części wyrok Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...)r. wobec oskarżonychR. R. (1),P. M. (1)iP. J.w zakresie zarzuconych im czynów zart. 148§2 pkt 1, 2 i 3 k.k.i uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego wP.z dnia(...)r. oraz zmieniony nim częściowo wyrok Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...)r. w części dotyczącej kwalifikacji prawnej czynów przypisanych oskarżonym w punktach 17 (dot. oskarżonegoR. R. (1)), 27 (dot. oskarżonegoP. M. (1)) i 6 (dot. oskarżonegoP. J.) wyroku Sądu Okręgowego wZ.oraz wymierzonej im za te czyny kary, a także co do orzeczonych wobec oskarżonych kar łącznych i zaliczenia na ich poczet okresów tymczasowego aresztowania i w tym zakresie sprawę oskarżonychR. R. (1),P. M. (1)iP. J.przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu wZ.. Sąd Najwyższy jasno przy tym wykazał, odwołując się do ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w wyrokach z dnia 8 lipca 2009 r., II KO 22/09, OSNKW 2009, z. 11, poz. 98; z dnia 27 sierpnia 2009 r., V KO 33/09, R-OSNKW 2009, poz. 1763; z dnia 3 września 2009 r., V KO 27/09, R-OSNKW 2009, poz. 1815; z dnia 14 października 2009 r., V KO 54/09, R-OSNKW 2009, poz. 2000, iż skutkiem wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego była eliminacja z porządku prawnego przepisuart. 148§2 k.k.a nie „odżycie” przepisuart. 148§2 k.k.w brzmieniu sprzed nowelizacji wskazaną wyżejustawą z dnia 27 lipca 2005 r.Zasadnie przy tym Sąd Najwyższy zauważył, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie odnosiło się w ogóle do kwestii zabójstwa w postaci kwalifikowanej, tzn. nie dotykało kwestii sprawstwa i winy oraz kształtu znamion, a jedynie usuwało z porządku prawnego przepisart. 148§2 k.k.– wobec wadliwego trybu uchwalenia przepisu modyfikującego kształt kar określonych w sankcji tego przepisu – wskazywało na poszerzenie katalogu kar możliwych do wymierzenia, odsyłając do sankcji przewidzianych w przepisie zabójstwa typu podstawowego, tj. doart. 148§1 k.k.W związku z tym Sad Najwyższy wyraźnie wskazał, iż zakres wznowienia postępowania jest ograniczony wyłącznie do kwalifikacji prawnej przypisanych oskarżonym zbrodni zabójstwa oraz wymierzonych im za te czyny kar, co skutkowało także rozwiązaniem orzeczonych wobec oskarżonych kar łącznych oraz utratą bytu rozstrzygnięć o zaliczeniu na poczet tych kar okresów tymczasowego aresztowania i Sąd Najwyższy wyraźnie wskazał, że tylko w tym zakresie powinno toczyć się postępowanie karne przed Sądem I instancji.
Takie określenie granic, w którym postępowanie karne musiało się toczyć po jego wznowieniu, i objęcie nim jedynie kwestii kwalifikacji prawnej oraz kary, stwarzało stan tzw. względnej prawomocności w najistotniejszej kwestii, tj. w sprawie ustaleń faktycznych, a zatem w kwestii sprawstwa czynu oraz elementów i formy zawinienia oskarżonego. Warunkiem "przełamania" tego zakresu prawomocnego rozstrzygnięcia było tylko ujawnienie się w toku ponownego postępowania takich okoliczności, które wskazywałyby na potrzebę uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania (T. Grzegorczyk: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 957; J. Grajewski: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2010, s. 108; P. Hofmański: Horyzontalna prawomocność części wyroku w procesie karnym, PS 1998, s. 21). W niniejszej sprawie zaś takie okoliczności w ogóle nie wystąpiły. Właściwe procedowanie w niniejszej sprawie powinno więc ograniczyć się do przeprowadzenia tylko tych dowodów, które miały wpływ na wymiar kary, a przewód sądowy winien w takim układzie ulec stosownym modyfikacjom (patrz postanowienie SN z dnia 18 października 2011 r., V KK 193/11, LEX nr 1044072; postanowienie SN z dnia 4 kwietnia 2012 r., III KK 293/11, OSNKW 2012, nr 10, poz. 98).
Sąd Okręgowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie miał więc obowiązku przeprowadzania ani oceniania pod względem wiarygodności dowodów przeprowadzonych podczas pierwszego rozpoznania sprawy, które dotyczyły kwestii sprawstwa czynu oraz elementów i formy zawinienia a więc inaczej mówiąc, które dotyczyły ustaleń faktycznych. Bez wątpienia takimi dowodami są m.in. wyjaśnienia oskarżonych, w których stwierdzają m.in. dlaczego dopuścili się przypisanej im zbrodni zabójstwa oraz opinie psychiatryczno-psychologiczne dotyczące stanu zdrowia psychicznego oskarżonych, które miały na celu wykazanie stanu zdrowia psychicznego a co dalej idzie poczytalności sprawców w chwili czynu a tym samym miały one znaczenie przy ocenie winy, jak i jej elementów. Oczywistym zaś jest, iż ustalenia faktyczne przeprowadzone podczas pierwszego rozpoznania sprawy przekładają się również na ocenę w zakresie doboru rodzaju i wymiaru kary, co nie oznacza przecież, iż Sąd I instancji powinien powtórzyć postępowanie dowodowe, jakie zostały przeprowadzone w toku przewodu sądowego podczas pierwszego rozpoznania sprawy. Sąd Okręgowy ponownie przeprowadzając sprawę powinien więc opierać się w tym zakresie na ustaleniach faktycznych dokonanych przez Sąd Okręgowy wZ.podczas rozpoznania sprawy(...). W związku z powyższym nie budzi zastrzeżeń sposób procedowania Sądu I instancji na rozprawie w dniu(...)r., kiedy to po przedstawieniu stanu procesowego i zakresu rozpoznania sprawy, czyli po otwarciu przewodu sądowego, przeprowadzono postępowanie dowodowe w niezbędnym zakresie, po czym wydano zaskarżony wyrok.
Z powyższych więc względów za niezasadny uznać należy zarzut apelacyjny postawiony przez obrońcę oskarżonegoR. R. (1)w pkt I a i b apelacji. Skoro zaś z opinii tych wynika pełna poczytalność oskarżonegoR. R. (1), jak i zresztą pozostałych oskarżonych, to mimo podejmowanych prób przez obrońcę oskarżonegoR.wskazania na cechy osobowościowe (charakterologiczne) tego oskarżonego, jaki i oskarżonegoP. M. (1)uznać należy, że te okoliczności, przynajmniej w niniejszej sprawie, w której przypisano oskarżonym dopuszczenie się najcięższej zbrodni przewidzianej w polskim prawie karnym, pozostają już bez wpływu na rodzaj i wymiar orzeczonych wobec oskarżonych kar, bowiem cechy te w najmniejszym stopniu nie wpływały na zmniejszenie poczytalności każdego z oskarżonych, jak i nie wpływały na sposób zachowania każdego z nich w trakcie popełnienia przedmiotowej zbrodni, o którym to zachowaniu zresztą będzie dalej mowa.
Również zupełnie chybiony jest zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonegoR. R. (1), iż Sąd Okręgowy ponownie rozpoznając sprawę przyjął, iż zachowanie się oskarżonychP. M. (1),P. J.iR. R. (1)wyczerpało znamię zabójstwa ze szczególnym okrucieństwem (zarzut z punktu I 4 apelacji). Wyżej już powiedziano wyraźnie, iż zakresem niniejszego postępowania jest jedynie określenie kwalifikacji prawnej czynów przypisanych przecież podczas pierwszego rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy wZ.wyrokiem z dnia(...)r. w sprawie(...)oraz orzeczenie kar. Fakt, iż tą kwalifikacją jest przepisart. 148§1 k.k.(co jest okolicznością bezsporną) nie oznacza, iż istnieją podstawy do modyfikacji ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego wZ.dokonanych w w/w sprawie. Wyżej bowiem już wyjaśniono, iż ustalenia faktyczne dokonane w poprzednim postępowaniu wiążą Sąd Okręgowy w niniejszym postępowaniu a tym samym brak jest jakichkolwiek merytorycznych podstaw do ich negowania. A przecież Sąd Okręgowy wZ.w wyroku z dnia(...)r. wprost przecież ustalił, iż każdy z oskarżonych dopuścił się przypisanej im zbrodni „

    ze szczególnym okrucieństwem”, wyjaśniając w uzasadnieniu tego wyroku dlaczego dokonał takiego właśnie ustalenia. W tym zakresie więc zarzut apelacyjny uznać należy za chybiony. Notabene wyżej już wskazano, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 kwietnia 2009 r. nie zakwestionował niekonstytucyjności kształtu znamion zbrodni określonej wart. 148§2 k.k., co oznacza, iż nic nie stoi na przeszkodzie, by Sąd Okręgowy mógł przyjąć za ustaleniami Sądu Okręgowego poczynionymi w sprawie(...), iż oskarżeni działali „

    ze szczególnym okrucieństwem”, tak jak i zresztą także działali „

    w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie”, czemu jednak już apelujący nie oponuje.
Aby jednak nie mieć wątpliwości, co w rzeczywistości zostało ustalone przez Sąd Okręgowy wZ.wyrokiem z dnia(...)r. w sprawie(...)należy odwołać się do tych ustaleń. Słusznie bowiem obrońca oskarżonegoR. R. (1)zauważa, iż uzasadnienie wyroku Sądu I instancji takiego przytoczenia ustaleń nie zawiera, co może niejako utrudnić zrozumienie zarzutów postawionych w apelacji tego obrońcy. Uchybienie to w zakresie sporządzania uzasadnienia wyroku może zostać jednak skonwalidowane w toku postępowania apelacyjnego, w związku z czym pozostaje ono bez wpływu na treść zaskarżonego wyroku.
Z przedstawionej na wstępie niniejszego uzasadnienia treści wyroku Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...)r. w sprawie(...), zmienionego w części dotyczącej zabójstwaT. P.wyrokiem Sądu Apelacyjnego wP.z dnia(...)r. w sprawie(...)wynikają ustalenia faktyczne co do sprawstwa i winy oskarżonych oraz zakresu tej winy.
Ustalenia te zaś dokładnie zostały przytoczone w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...)r.
Przedstawiają się one następująco:

P. M. (1),P. J.,R. R. (1),M. D. (2)iT. P.stanowili zorganizowaną grupę przestępczą, którą założył i kierował od połowy(...)r.P. M. (1).P. J.był członkiem tej grupy już od(...)r., zaśR. R. (1)był członkiem tej grupy od(...)r. Istotą działalności tej grupy było dokonywanie przestępstw w postaci kradzieży z włamaniami, rozbojów, mając na celu osiąganie z takich przestępstw korzyści majątkowych.
„W(...)r.P. M. (1)podjął decyzję o pozbawieniu życiaT. P., o czym poinformował najpierwP. J., a następnieR. R. (1). Wymieniony oświadczył, żeT. P.jako osoba wiedząca o popełnionych przez mężczyzn przestępstwach mógł o powyższym zawiadomić Policję. Mężczyźni propozycję pozbawienia życiaT. P.zaakceptowali.P. J.ustalił, iż do czynu tego dojdzie po dokonaniu napadu naJ. O..
Dnia(...)r. po dokonaniu napadu na terenieG.na posesjiP. M. (1)spotkali sięP. M. (1),R. R. (1),M. D. (2),P. J.iD. W.. Podczas pobytu na posesjiP. M. (1)zdecydował, że wymienieni wraz z nim pojadą do lasu celem wykopania dołu, w którym mężczyźni mieli następnie zakopać zwłokiT. P.. Po zapakowaniu do bagażnika łopaty oraz siekiery wymienieni pojechali do lasu w rejonie GórnejG.. Po wybraniu miejsca podjęli próbę kopania dołu. Czynności tej zaniechali, albowiem zbyt twarde było podłoże i zaczął padać deszcz. Pozostawili zatem w zaroślach siekierę oraz łopatę i wrócili doL..
Kolejny raz do lasu w rejonie GórnejG.pojechali w dniu(...)r. w godzinach rannychR. R. (1),P. J.iP. M. (1). Wymienieni zabrali ze sobą łopatę, którą przyniósłR. R. (1). Oskarżony dostarczył też na polecenieP. M. (1)folię ogrodniczą, na którą mężczyźni mieli usypywać ziemię wykopaną z dołu. Po dojechaniu na miejsce oskarżeni wykopali w młodniku dół. Ponownie schowali siekierę oraz łopatę w zaroślach i wrócili doL.. Kierujący samochodemR. R. (1)po pozostawieniu współoskarżonych na terenie posesjiP. M. (1)pojechał do swojej babci, by odwieźć łopatę. Będąc tam dostrzegł pod siedzeniem pasażera pieniądze w kwocie 20 zł i 20 euro.
W tym czasie doP. M. (1)zatelefonowałT. P.. Wymieniony pytał czy znalazły się zaginione pieniądze.P. M. (1)powiedział mu, że znalazły się i nakazał mu przyjść do siebie. Przed przyjściem naT. P.do oskarżonych dołączyłR. R. (1), który poinformowałP. M. (1)o znalezieniu pieniędzy. Czyniąc przygotowania do wyjazduP. M. (1)zabrał z komórki torbę reklamową, którą wypełnił szmatami, m.in. poszewką na poduszkę. Do torby tej włożył nadto metalową rurę o długości 47,8 cm, średnicy zewnętrznej 3,64 cm oraz średnicy wewnętrznej 3,36 cm i wadze 576 gramów, którą zamierzał zaatakować pokrzywdzonego.
Po przyjściuT. P.P. M. (1)zaproponował, by wymieniony pojechał wraz z oskarżonymi ukryć w lesie przedmioty użyte podczas napadu naJ. O..T. P.zgodził się. Mężczyźni pojechali samochodemV. (...)do lasu w rejon  GórnejG.. Pojazdem kierowałR. R. (1). Miejsce pasażera z przodu zajmowałP. M. (1). Na tylnej kanapie siedzieliT. P.orazP. J.. Podczas jazdy mężczyźni rozmawiali na temat dokonanego w przeddzień napadu.P. J.oświadczył w pewnym momencie, że wyładowała mu się bateria w jego telefonie komórkowym i porosiłT. P.o wydanie swojej baterii, co wymieniony uczynił.
Po wjechaniu do lasu mężczyźni wysiedli z samochodu i udali się w kierunku miejsca, gdzie wykopali dół.T. P.szedł wraz zR. R. (1)z przodu. Za nimi szli natomiastP. M. (1)iP. J.. W pewnym momencieP. M. (1)wyjął z zabranej z samochodu reklamówki metalową rurę, którą uderzył w tył głowyT. P.. KiedyT. P.na skutek uderzenia pochylił się,P. M. (1)ponowił cios. Zrobił to co najmniej dwukrotnie.T. P.upadł twarzą do ziemi. Krzyczał, że niczego nie powie. Prosił, byP. M. (1)zaprzestał bicia. Wymieniony próbował się podnieść. Nie zdołał tego uczynić, ponieważ został złapany przezR. R. (1)iP. J.za ręce. Przewrócił się jednak na plecy. Leżącego na plecach i przytrzymywanego za ręce pokrzywdzonego nadal bił w głowę metalową rurąP. M. (1). Czynił to stojąc nad wyrywającym się pokrzywdzonym. Trzymając rurę oburącz zadałT. P.kilka ciosów. Na skutek zadawanych ciosówT. P.zaprzestał obrony. W tym momencieP. M. (1)przekazał ruręP. J.i mówiąc, że mężczyzna nadal się ruszał, nakazał mu, by zadawał ciosy.P. J.uczynił to, po czym po zadaniu kilku ciosów, rurę przekazałR. R. (1), który kilkakrotnie uderzył pokrzywdzonego w głowę.P. J.iR. R. (1)zadali pokrzywdzonemu co najmniej po pięć ciosów. KiedyT. P.przestał się ruszać mężczyźni przenieśli go i położyli obok wykopanego dołu. Na polecenieP. M. (1)P. J.zdjął z ręki oraz szyi pokrzywdzonego biżuterię srebrną w postaci bransolety, łańcucha, łańcuszka z krzyżykiem, obrączki oraz zegarka.P. M. (1)udał się w miejsce, gdzie był bityT. P.i zebrał ściółkę, na której znajdowały się ślady krwi. Zebraną ściółkę wkładał do poszewki na poduszkę.
W tym czasie leżący obok dołuT. P.ocknął się, wstał i zaczął biec. Widząc toR. R. (1)dogonił go i przewrócił. Podbiegł do nich z łopatąP. J., który zadał pokrzywdzonemu dwa ciosy narzędziem.T. P.w pewnym momencie chwycił łopatę. Oskarżony nakazał mu, by łopatę puścił, mówiąc, że go nie zabije. Do wymienionych dobiegł w tym czasieP. M. (1). Oskarżony zaczął ponownie bićT. P.w głowę metalową rurą. KiedyT. P.stracił przytomność mężczyźni zanieśli i wrzucili do dołu.
Po wrzuceniuT. P.do dołu,P. M. (1)orazR. R. (1)przeszli w miejsce uprzedniego zadawania ciosów pokrzywdzonemu, gdzie zaczęli zbierać zakrwawione podłoże. W tym czasieP. J.stojąc nad dołem zadawał leżącemu na prawym bokuT. P.ciosy łopatą. Powodem takiego działania była okoliczność, iż pokrzywdzony dawał oznaki życia. Kiedy do dołu podeszli współoskarżeniP. J.przekazał łopatęR. R. (1). Kiedy wymieniony stojąc nad dołem starał się uderzyć pokrzywdzonego trafił w podłoże, skutkiem czego złamał się trzonek łopaty. Wówczas złamaną łopatę chwyciłP. M. (1), który wszedł do dołu i zadał pokrzywdzonemu kilka ciosów w głowę oraz podbrzusze. Oskarżony wyszedł następnie z dołu. Widząc, żeT. P.poruszył ręką do dołu wszedłP. J., który na rękę tą nadepnął. W tym czasieP. M. (1)zaczął przysypywać nadal żyjącegoT. P.ziemią. Po przysypaniu głowy pokrzywdzony przestał dawać jakiekolwiek oznaki życia.P. J.wyszedł zatem z dołu, po czym mężczyźni kontynuowali przysypywanie zwłok. Czynili to na przemian. Po przesypaniu części znajdującej się na folii ogrodniczej ziemi, wchodzili do dołu i ją udeptywali. Czynność tą powtarzali aż do całkowitego zasypania dołu. Przysypany dół zamaskowali następnie gałęziami oraz igliwiem.
Po wykonaniu powyższej czynności zabrali z miejsca zdarzenia użyte narzędzia i folię ogrodniczą. Zabrali także but należący doT. P., który podczas zajścia spadł mu z nogi. Przed wejściem do samochodu wymienieni obmyli się w pobliskim strumieniu. Siekierę umieścili pod tylnym siedzeniem pojazdu, zaś pozostałe przedmioty włożyli do bagażnika. Po tym jakP. J.zmienił spodnie, odjechali.
Na skutek zadawanych ciosówT. P.doznał obrażeń ciała w postaci licznych ran tłuczonych i cięto – tłuczonych głowy, szyi, klatki piersiowej i podbrzusza, pdbiegnięć krwawych i otarć naskórka w obrębie powłok głowy, szyi, klatki piersiowej i kończyn, krwiaka podspojówkowego oka prawego, rozległego podbiegnięcia krwawego po stronie wewnętrznej powłok czaszki, klatki piersiowej oraz szyi, złamania kości pokrywy oraz podstawy czaszki, wyszczerbiania w obrębie kości czołowej lewej, krwiaka podpajęczynówkowego obu półkul mózgu oraz złamania 8-go żebra w linii pachwowej środkowej po stronie prawej. Bezpośrednią przyczyną zgonu wymienionego była niewydolność oddechowa spowodowana zatkaniem dróg oddechowych i unieruchomieniem klatki piersiowej.
Po wyjechaniu z lasu na polecenieP. M. (1)kierujący pojazdemR. R. (1)pojechał w stronę miejscowościJ.. Z drogi tej mężczyźni zjechali do lasu, by zniszczyć część przedmiotów zabranych z miejsca przestępstwa. Po dojściu do wyrobiskaR. R. (1)rozpalił ognisko. Oskarżeni spalili torbę reklamową zawierającą zebraną na miejscu zabójstwa ściółkę, folię ogrodniczą, kurtkęT. P., jego zegarek i but oraz ułamany trzonek siekiery. PonadtoR. R. (1)opalił rurę, którą zadawali ciosy. Rurę tą, kiedy ostygła,P. M. (1)umieścił ponownie w bagażniku samochodu.

     Po odjeździe sprawcy skierowali się doL., gdzie zatrzymali samochód nad rzekąL.przy łączącym się z nią kanale wodnym. TamP. M. (1)wrzucił do kanału łańcuszek pokrzywdzonego oraz opaloną rurę. Ponadto wymieniony przez rów przerzucił ułamaną łopatę”. Ponadto z ustaleń tych wynika, że w dniu(...)r.P. M. (1),R. R. (1)iD. W.zakupili pieprz, po czym pojechali w rejon GórnejG., gdzie rozsypali pieprz w miejscu, w którym zakopaliT. P., bowiem z posiadanych przezP. M. (1)informacji wynikało, że rozsypanie tam pieprzu uniemożliwi psom wykrycie zwłok (str. 13-19 uzasadnienia wyroku z dnia(...)r.).
Ponadto Sąd Okręgowy w tymże uzasadnieniu, dając wiarę wyjaśnieniom oskarżonegoR. R. (1), w których przyznał się do winy, dał wyraz przyjęciu ustalenia, iż oskarżonyR. R. (1)„zgodził się wziąć udział w zabójstwie, ponieważ przekonał go do tegoP. M. (1). Ponadto obawiał się wymienionego. Skoro bowiemP. M. (1)był zdolny zabić dobrego, wieloletniego kolegę,R. R. (1)miał powody przypuszczać, iż był on zdolny także do tego, by jego pozbawić życia” (str. 40 uzasadnienia wyroku z dnia(...)r.).
Wreszcie by zakończyć temat dokonanych w tym pierwszym postępowaniu ustaleń faktycznych należy odwołać się do ustaleń Sądu Okręgowego we wskazanej sprawie, dotyczących stanu poczytalności oskarżonych, które te ustalenia zostały dokonane na opiniach sądowych psychiatryczno-psychologicznych, w tym na opiniach, na które w swoich apelacjach wskazują obrońcy oskarżonegoR.iP. M. (1). Z ustaleń tych wynika, iż uP. M. (1)nie stwierdzono choroby psychicznej ani upośledzenia umysłowego, natomiast rozpoznano u niego cechy osobowości dyssocjalnej. Oskarżony ten posiada zaburzoną sferę zawodową oraz osobistą. Nie dokonał się u niego prawidłowy proces socjalizacji struktury osobowości, co skutkuje niską internalizacją norm prawnych i aspołecznych funkcjonowaniem oskarżonego. Oskarżony ten w sferze przeżywania i reagowania wykazuje brak lęków społecznych, brak poczucia winy i odpowiedzialności za podejmowane działania. Za swoje niepowodzenia życiowe obwinia innych. Jest ukierunkowany na zaspokajanie swoich potrzeb. Jego związki emocjonalne z innymi osobami są powierzchowne, egoistyczne a uczuciowość wyższa wyraźnie spłycona. Choć agresja nie jest cechą charakterystyczną struktury jego osobowości, w kontaktach z otoczeniem ujawnia on różne formy zachowań agresywnych. Wewnętrzna kontrola zachowań agresywnych na zewnątrz jest bardzo niska. Oskarżony na skutek prawidłowego intelektu potrafi manipulować ludźmi znacznie od siebie słabszymi psychicznie, ma tendencje do przyjmowania roli dominującej, polegającej często na brutalności i stosowaniu metod socjotechnicznych.
U oskarżonegoP. J.także nie stwierdzono choroby psychicznej ani upośledzenia umysłowego, natomiast rozpoznano u niego cechy osobowości z elementami dyssocjalnymi. Oskarżony ten przeżywa różnicę i kompleksy w stosunku do kolegów. Ma obniżoną samoocenę. Jest wpływowy, sugestywny, nie ma wytworzonego poczucia własnej tożsamości, nie potrafi podejmować zachowań asertywnych. Łatwo wchodzi w zachowania podporządkowane, także przekraczając normy społeczno- prawne. Popełniając socjalne czyny podwyższa swoją wartość, czuje bliskość wobec kolegów. Ma mały wgląd w rzeczywiste motywy swojego działania. Popełniając przestępstwa jest nastawiony na realizację narzuconego zadania. Uczuciowość wyższa u tego oskarżonego jest bardzo spłycona. Z trudem wczuwa się on w emocje innych osób, brakuje mu syntonii, możliwości rozumienia czyjegoś bólu, przerażenia, często traktuje ludzi instrumentalnie. Jednak poziom jego rozwoju umysłowego mieści się w granicach normy i potrafi on podejmować myślenie przyczynowo – skutkowe.
Wreszcie u oskarżonegoR. R. (1)także nie stwierdzono choroby psychicznej ani upośledzenia umysłowego, a jedynie rozpoznano zaburzenia adaptacyjne z powodu jego sytuacji procesowej. Oskarżony wykazywał rozwój umysłowy w granicach normy, bez zaburzeń w funkcjonowaniu procesów orientacyjno – poznawczych. Prezentuje cechy osobowości mało dojrzałej z elementami bierno – zależnymi. Przejawia nadmierną skłonność do podporządkowania się, podatność na wpływy otoczenia i to nawet takiego o niższych walorach społecznych. Ulega naciskom grupy, nie potrafi być asertywny, jest mało samodzielny. Opiera się w działaniach na ludziach stanowiących dla niego w danej chwili autorytet. Wykonuje działania aspołeczne, połączone z agresją, mimo że w strukturze jego osobowości brak jest wyraźnych tendencji socjalnych, skłonności do destrukcji, wysokiego poziomu agresji. Ma potrzebę bycia docenianym, akceptowanym, ujawnia lęk przed odrzuceniem.
Jednakże każdy z tych oskarżonych posiadał pełną zdolność rozpoznania znaczenia zarzucanych (i przypisanych) im czynów i pokierowania swoim postępowaniem (str. 78-79 uzasadnienia wyroku z dnia(...)r.).
Powyższe ustalenia faktyczne są w pełni jasne i z uwagi na wskazaną na wstępie sytuację procesową związaną z uchyleniem pierwszego wyroku Sądu Okręgowego wZ.jedynie w zakresie kwalifikacji prawnej i kary nie wymagały one ponownego ustalania, zaś dowody, na podstawie których te ustalenia oparto, nie tylko nie wymagały w toku niniejszego procesu ponownego przeprowadzenia, to nadto nie zachodziła konieczność ich ponownej oceny. Ustalenia te więc były w pełni wiążące dla Sądu I instancji, ponownie przeprowadzającego postępowanie po jego wznowieniu przez Sąd Najwyższy.
Tak też należy rozumieć stwierdzenie Sądu Okręgowego wZ.zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (czyli wyroku z dnia(...)r. w sprawie(...)), iż „

    w zakresie sprawstwa, winy i zamiaru Sąd Okręgowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy związany był prawomocnym rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego wZ.o sygn. akt(...)
” (str. 1 uzasadnienia), co również znajduje odbicie w treści wyroku tego Sądu z dnia(...)r., w którym w przypadku każdego z oskarżonych (w punktach 1, 3 i 5) wprost wyraża ustalenie, iż wina każdego z oskarżonych została przesądzona w wyroku Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...)r. w sprawie(...).
Nie jest więc zasadne stwierdzenie obrońcy oskarżonegoR. R. (1), iż Sąd Okręgowy zaskarżonym wyrokiem błędnie (dowolnie) uznał, że „wszyscy trzej oskarżeni w równy sposób brali udział w zabójstwieT. P.”. Nie ulega przecież wątpliwości, iż każdy z oskarżonych brał pełen udział w zdarzeniu mającym na celu pozbawienie życiaT. P.i każdy z nich na równi wykonywał czynności czasownikowe, które do tej śmierci pokrzywdzonego doprowadziły. Wszyscy trzej bowiem na równi brali udział w kopaniu dołu, w który mieli zamiar zakopać martwego już kolegę, każdy z nich na równi zadawał ciosy pokrzywdzonemu, najpierw metalową rurą a następnie łopatą bądź trzonkiem od łopaty, zaś jak takie ciosy rurą zadawałP. M. (1), to dwaj pozostali trzymali pokrzywdzonego za ręce, by współsprawcy umożliwić celniejsze uderzanie w głowę trzymanego. Poza tym to oskarżonyR. R. (1)pobiegł za uciekającym po ocknięciu sięT. P.i to dzięki tej interwencji oskarżonego nastąpiło dalsze uderzanie pokrzywdzonego rurą a potem łopatą i wreszcie wrzucenie go do dołu i zasypanie ziemią, co ostatecznie doprowadziło pokrzywdzonego do śmierci. Przy czym w zasypywaniu ziemią dalej wszyscy trzej uczestniczyli na równi, jak i potem w usuwaniu śladów tej zbrodni z miejsca zdarzenia. Właśnie takie okoliczności wynikają wprost ze wskazanych wyżej ustaleń faktycznych i tak też to Sąd Okręgowy przyjmuje, wymierzając oskarżonym kary. Prawdziwe więc są konstatacje Sądu I instancje, iż „wszyscy trzej oskarżeni w równy sposób brali udział w zabójstwieT. P., wszyscy trzej zadawali mu ciosy. Oskarżeni byli w swoim działaniu niezwykle brutalni i bezwzględni. Używali narzędzi takich jak łopata i metalowa rura, którą uderzali w pokrzywdzonego w głowę podczas zabijania pokrzywdzonego, żaden z oskarżonych się temu nie przeciwstawiał i nie próbował odwieść od takiego postępowania pozostałych. Każdy z oskarżonych zadawał mu ciosy”. Apelujący obrońca oskarżonegoR. R. (1)próbuje w apelacji wykazać mniejszą rolę i winę tego oskarżonego, stwierdzając, że oskarżony ten jedynie był pomocnikiem pozostałych w dokonaniu zabójstwa a czynił to w obawie o własne zdrowie i życie. Nie ulega wątpliwości, iż pomysłodawcą zabójstwaT. P.byłP. M. (1). Nie ulega również wątpliwości, iż to tenże oskarżony zaplanował przebieg zdarzenia, tj. wskazał miejsce, gdzie to nastąpi i „dyrygował” kolegami, wskazując im co mają wziąć ze sobą, kto ma kierować samochodem, co mają robić w trakcie zdarzenia i po zabiciu pokrzywdzonego. Nie ulega jednak wątpliwości, iż zarównoP. J., jak iR. R. (1), mimo swoich cech osobowościowych, o których wyżej wspomniano, posiadali pełną świadomość tego, co chce uczynićP. M. (1)i wiedząc, że chodzi o dokonanie zabójstwa człowieka, czyli najcięższej zbrodni, zgodzili się na udział w realizacji tego czynu. Nie ulega wątpliwości, iżR. R. (1)mógł poniekąd obawiać sięP. M. (1), że go może skrzywdzić. Nikt nie neguje tejże obawy pokrzywdzonego. Jednakże oskarżony ten wcale nie musiał godzić się z propozycjąP. M. (1). Obawy oskarżonegoR.były bowiem czysto subiektywne. Nikt mu bowiem nie nakazał wzięcia udziału w pozbawieniu życia ich kompana z grupy przestępczej. Nikt, w tymP. M. (1)nie groził mu w żaden sposób w przypadku odmowy wzięcia udziału w dokonaniu tej zbrodni. OskarżonyR.miał zresztą sporo czasu na wymyślenie jakiegokolwiek pretekstu, by nie pojawić się na miejscu dokonania zbrodni od chwili, kiedy otrzymał odP. M. (1)propozycję wzięcia udziału w zabiciuT. P.. A mimo to pojechał razem ze współsprawcami do lasu w przeddzień dokonania planowanego zabójstwa, by wykopać dół, przygotował folię ogrodniczą, łopatę, przetrwał całą noc, by następnego dnia realizować poleceniaP. M. (1). OskarżonyR.więc w rzeczywistości nie wykazał jakiejkolwiek refleksji, by nie brać udziału w dokonaniu tej zbrodni a wręcz przeciwnie, na równi z pozostałymi, jak wynika z powyższych ustaleń, aktywnie brał udział w długotrwałym i wysoce brutalnym pozbawianiu życiaT. P.. I bez znaczenia jest tu fakt, czy oskarżonyR.został zmanipulowany do udziału w pozbawieniu życiaT. P.przezP. M. (1)czy też nie. Oskarżony ten bowiem świadomie i odpowiedzialnie zgodził się na pozbawienie życiaT. P.w obawie przed zdemaskowaniem przez pokrzywdzonego jego udziału w przestępstwach popełnianych w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, do której zresztąR. R. (1)także w pełni świadomie przystąpił.R. R. (1), mimo swoich cech osobowości wiedział, że popełni najcięższą zbrodnię i to zresztą w sposób szczególnie okrutny uczynił zP. M. (1)iP. J.. Takiej decyzji oskarżonegoR.i jego zachowania się w trakcie pozbawiania życiaT. P.nie może więc usprawiedliwiać jakakolwiek wskazana wyżej cecha jego osobowości, jak i subiektywnie odczuwana obawa przedP. M. (1).R. R. (1)jest osobą w pełni świadomą swoich czynów, nie cechuje go nawet nieznaczne ograniczenie poczytalności a tym samym mógł w pełni odpowiedzialnie i bez jakiegokolwiek nacisku ze strony osób trzecich dokonać wyboru: albo wziąć udział w planowanej przezP. M. (1)najcięższej zbrodni, albo nie wziąć tego udziału. Oskarżony dokonał więc w pełni świadomego wyboru dokonując wspólnie i w porozumieniu zP. M. (1)iP. J.najcięższej zbrodni zabójstwa i do tego ze szczególnym okrucieństwem i w wyniku motywacji zasługującej na szczególne postąpienie i za tę zbrodnię musi ponieść odpowiednią karę. Oskarżony ten nie był więc tylko pomocnikiemP. M. (1), ale współsprawcą w popełnieniu zabójstwaT. P..
W związku z powyższym nie mogą stanowić dla oskarżonegoR.usprawiedliwienia jego wyjaśnienia złożone w toku ponownego rozpoznania sprawy na rozprawie w dniu(...)r., w których w sposób zdecydowanie przesadzony w stosunku do swoich wcześniejszych twierdzeń, na które wyżej wskazano, wyjaśnił, że bał się o swoje życie, że trafił w pułapkę, z której nie potrafił się wydostać i bał się o swoje życie. Wyżej bowiem już zaznaczono, iżR. R. (1)nikt nie groził, nikt nie dawał mu do zrozumienia, że jak odmówi udziału w tej zbrodni, to stanie się mu taka sama czy podobna krzywda jakT. P.. Poza tym, jak wskazują na to przytoczone wyżej ustalenia faktyczne, oskarżonyR. R. (1)działał w równy sposób w pozbawieniu życiaT. P.a nadto uniemożliwił mu ucieczkę z miejsca zdarzenia, mimo że już wcześniej pokrzywdzony został wielokrotnie przez niego i współsprawców pobity i stracił przytomność. OskarżonyR.swoim na równi z pozostałymi oskarżonymi agresywnym i bezwzględnym zachowaniem w stosunku do pokrzywdzonego pokazał, że zależy mu, tak jak i pozostałym, na pozbawieniu życiaT. P..
Powyższe więc wykazuje jednoznacznie niezasadność i polemiczność zarzutów apelacji obrońcy oskarżonegoR. R. (1)postawionych w punktach I 2, 3 a, b, 5 a, b.
Nie ulega wątpliwości w świetle tego, co wyżej powiedziano, że stopień winy i społecznej szkodliwości czynów każdego z oskarżonych są najwyższe z możliwych. Abstrahując bowiem od pozbawienia życia człowieka, które jest przecież „normalnym” następstwem zbrodni zabójstwa określonej wart. 148§1 k.k.i jako takie podlega karze pozbawienia wolności od lat 8 do lat 15 albo karze 25 lat pozbawienia wolności, albo karze dożywotniego pozbawienia wolności, okoliczności związane z pozbawieniem życia pokrzywdzonego nie dość, że zasługują na szczególne potępienie i to w przypadku każdego z oskarżonych, to także zasługują na wymierzenie każdemu z nich wyjątkowo surowych kar pozbawienia wolności.
Jak już wyżej powiedziano każdy z oskarżonych działał w równy i tożsamy sposób przy pozbawianiu życiaT. P., akceptując przy tym poczynania każdego ze współsprawców, więc należy do tych okoliczności podejść zbiorczo, traktując jednocześnie je tak, jakby odnosiły się do każdego ze sprawców z osobna. Na niekorzyść każdego z oskarżonych, tak jak to słusznie uczynił Sąd I instancji, przemawiają takie okoliczności, jak pozbawienie życia człowieka młodego, ich kompana z grupy przestępczej i to kierując się chęcią pozbycia się raz na zawsze kolegi w obawie, by nie wydał ich z racji dotychczasowej działalności przestępczej organom ścigania. Oskarżeni chcieli dokonać tego zabójstwa i czynili to w sposób zaplanowany i wcześniej uzgodniony. Przygotowali bowiem w tym celu narzędzia, wykopali w lesie dół, w którym chcieli ukryć zwłoki zamordowanego i podstępem zwabili pokrzywdzonego do lasu. Działali więc z zamiarem bezpośrednim, przemyślanym i z pełną premedytacją. Oskarżeni przy tym uparcie dążyli do uśmiercenia pokrzywdzonego, nie licząc się przy tym z jego bólem, odczuciami, błaganiami o litość, mimo że od pierwszego ciosu, czy też następnych nie został on pozbawiony życia. Nikt nie neguje, że oskarżeni pierwotnie chcieli zadać jeden bądź kilka ciosów pokrzywdzonemu, sądząc, że to wystarczy do jego uśmiercenia. Jednakże w trakcie realizacji czynu okazało się, że mimo zadania tych kilku ciosów pokrzywdzony nadal żyje. To spowodowało więc dalszą i w pełni świadomą determinację każdego z oskarżonych w doprowadzeniu do śmierciT. P.i to z nieliczeniem się z wołaniem pokrzywdzonego o litość. Oskarżeni bowiem w dążeniu do zamierzonego celu przy pomocy posiadanych narzędzi w postaci metalowej rury i łopaty zadaliT. P.kilkadziesiąt uderzeń w głowę w odstępnie pewnego czasu. Po ocknięciu się pokrzywdzonego i po rozpoczęciu przez niego ucieczki dogonił goR. R. (1), co zapoczątkowało kontynuację biciaT. P., tym razem już do zupełnej utraty przytomności. Po ujęciu uciekającego przezR. R. (1)i mimo przerażającego wyglądu pokrzywdzonego z uwagi na liczne rany głowy i lecącą krewP. J.iR. R. (1)pozostali głusi na błagania pokrzywdzonego, by darować mu życie, zaśP. M. (1)dalej kontynuował zadawanie mu ciosów. Tak samo wszyscy trzej byli głusi na wołania pokrzywdzonego o litość na początku zdarzenia, po pierwszych uderzeniach w jego głowę przez oskarżonegoM.. Oskarżeni zadawali z wielką siłą ciosy pokrzywdzonemu, by wreszcie doprowadzić go do stanu, gdy przestanie się ruszać, czyli dawać oznaki życia. Czynili to także wówczas, gdy już jego ciało wrzucili do wykopanego wcześniej dołu i ostatecznie zasypali go ziemią, by doprowadzić do jego uduszenia się, skoro zadawanie ciosów nie przynosiło oczekiwanego przez nich efektu. Takie zachowanie oskarżonych świadczy o szczególnym okrucieństwie ich w pełni świadomego działania, zaś ich motywacja zasługuje na szczególne potępienie, co słusznie przyjmuje Sąd I instancji za ustaleniami Sądu Okręgowego wZ.zawartymi w wyroku z dnia(...)r. Słusznie przy tym Sąd I instancji przyjmuje, że takiego bestialskiego zachowania się każdego z oskarżonych, w tym iR. R. (1), nie da się po prostu w żaden racjonalny i logiczny sposób usprawiedliwić. Zasadnie Sąd I instancji wskazuje, iż każdy z oskarżonych w swoim działaniu był niezwykle brutalny i bezwzględny i w trakcie tego zabijania nie pojawiła się u żadnego z nich refleksja, by jednak darować pokrzywdzonemu życie, by zaprzestać działania bądź wpłynąć na współsprawców, by zaniechać kontynuowania tego działania. Mogło przecież nawet tak się stać w sytuacji, gdy pokrzywdzony uciekał z lasu, jednakże i wówczasR. R. (1), mając przecież wybór postępowania, ruszył w pogoń za pokrzywdzonym, zatrzymując go, czym doprowadził do dalszego pastwienia się nad rannym pokrzywdzonym a w dalszej konsekwencji do jego śmierci.
Nie ulega więc wątpliwości, iż brak jest jakichkolwiek okoliczności łagodzących związanych z realizacją przez każdego z oskarżonych zbrodniczego czynu i słusznie Sąd Okręgowy takich okoliczności nie znajduje.
Zauważyć należy, iż mimo obszerności apelacji obrońcy oskarżonegoR. R. (1)apelujący w rzeczywistości stara się wykazać rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec tego oskarżonego kary. Apelacje pozostałych obrońców oskarżonych wprost sprowadzają się do postawienia takiego zarzutu.
W tym miejscu należy wskazać, że zarzut niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić wówczas, „gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, innymi słowy – gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą”. Niewspółmierność więc zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary (por. wyrok SN z dnia 11.04.1985 r., V KRN 178/85, OSNKW 1985, nr 7-8, poz. 60; wyrok SN z dnia 30.11.1990 r., WR 363/90, OSNKW 1991, nr 7-9, poz. 39). Trzeba jednak pamiętać, że zgodnie zart. 438 pkt 4 k.p.k.ta niewspółmierność kary musi być „rażąca”. Chodzi tu więc przy wykazaniu tego zarzutu nie o każdą różnicę co do wymiaru kary, ale o „różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby – również w potocznym znaczeniu tego słowa – rażąco niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować” (wyrok SN z dnia 2.02.1995 r., II KRN 198/94, OSNPP 1995, nr 6, poz. 18).
Kara 25 lat pozbawienia wolności jest karą o szczególnym charakterze i jest ona karą odrębnie rodzajowo niż „terminowa” kara pozbawienia wolności (art. 32 pkt 3 k.k.).
Szczególny charakter kary 25 lat pozbawienia wolności wynika nie tylko z faktu jej długotrwałości, ale przede wszystkim z uwagi na jej charakter eliminacyjny (por. wyrok SN z dnia 16.11.1995 r., III KRN 41/95, Prok. i Pr. 1996, z. 2-3, poz. 4 – dodatek; wyrok Sądu Apel. wK.z dnia 8.12.2010 r., II AKa 226/10, KZS 2011/4/31).
Przyjmuje się, że karę tę należy stosować wyłącznie w wypadkach najcięższych, gdy okoliczności obciążające zdecydowanie przeważają nad okolicznościami łagodzącymi i tylko wtedy, gdy stopień winy jest na tyle wysoki, że uzasadnia zastosowanie tej kary a w okolicznościach konkretnego przypadku nawet kara 15 lat pozbawienia wolności nie spełniłaby indywidualno- lub generalno-prewencyjnych celów kary wymienionych wart. 53§1 k.k.(patrz wyrok SN z dnia 20.12.1973 r., III KR 319/73, OSNKW 1974/4/62; wyrok Sądu Apel. wK.z dnia 17.09.1992 r., II Akr 140/92, KZS 1992/10/8; wyrok Sądu Apel. wR.z dnia 21.01.1999 r., II AKa 78/98, Prok. i Pr. – wkł. 1999/7-8/31).
Słusznie Sąd Okręgowy poświęcił uwagę niemożności wymierzenia któremuś z oskarżonych dożywotniego pozbawienia wolności a to choćby z racji braku wznowienia postępowania na niekorzyść oskarżonych.
Wymierzając natomiast karę 25 lat pozbawienia wolności, czyli karę najsurowszą, o charakterze eliminacyjnym jaką w tej sprawie mógł wymierzyćP. M. (1),P. J.iR. R. (1), Sąd ten doszedł do słusznego przekonania, że wymierzenie tej kary jest niezbędne, mając na uwadze zasady wymiaru kary określone wart. 53 k.k.iart. 54§1 k.k.Wprawdzie Sąd I instancji wprost tego nie wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż w świetle nagromadzenia tylu okoliczności obciążających, przy ustaleniu maksymalnego stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości czynu każdego z oskarżonych wymierzenieP. M. (1),P. J.czyR. R. (1)kary łagodniejszej, i to nawet kary pozbawienia wolności w wymiarze maksymalnym 15 lat jest niemożliwe, ale zauważyć należy, że Sąd I instancji skrupulatnie i zasadnie przytoczył wszystkie okoliczności przedmiotowe i podmiotowe przypisanej oskarżonym zbrodni zabójstwa oraz zwrócił uwagę na wszystkie występujące w sprawie okoliczności obciążające, słusznie przy tym nie dostrzegając okoliczności łagodzących związanych z przedmiotowym czynem. Przy tym każdy z oskarżonych był osobą w pełni poczytalną i mimo posiadanych cech osobowościowych, o których wyżej wspomniano, każdy z nich miał niczym nieskrępowaną wolę odmówienia udziału w pozbawieniu życia pokrzywdzonego bądź odstąpienia od jego realizacji. Nie może przy tym w świetle okoliczności przedmiotowej sprawy usprawiedliwiaćR. R. (1)(jak iP. J.) brak asertywności w zachowaniu i uleganie namowom osób trzecich, tuP. M. (1). Rzecz bowiem w tym, iż oskarżeni ci w pełni zgodzili się w popełnieniu najcięższej zbrodni, zaś wcześniej należeli do zorganizowanej grupy przestępczej, w której również dopuszczali się działań agresywnych w stosunku do innych osób, jak np. w przypadku rozboju dokonanego wspólnie i w porozumieniu w przeddzień zabójstwa na osobieJ. O.. Oskarżeni więc wówczas taką obrali sobie drogę życiową mającą na celu popełnianie przestępstw, co bez wątpienia nie może wpływać na ich korzyść. Bez wątpienia więc nie można znaleźć jakiegokolwiek usprawiedliwienia działania aniP. M. (1), który był do tego pomysłodawcą przedmiotowego zabójstwa i kierował działaniami swoich kolegów, aniP. J.iR. R. (1), którzy w pełni świadomie przystali na plan oskarżonegoM.i czynnie brali udział w jego realizacji.
Również trudno przeceniać na korzyść każdego z oskarżonych fakt związany z przebiegiem procesu resocjalizacyjnego związanego z dotychczasowym pobytem każdego z nich w areszcie śledczym i zakładzie karnym. Fakt pobytu oskarżonego w warunkach pozbawienia wolności jest bowiem okolicznością niezależną od woli oskarżonego a w realiach niniejszej sprawy po zabiciu pokrzywdzonego przecież żaden z nich dobrowolnie nie oddał się w ręce Policji. Nie ulega wątpliwości, iż każdy z oskarżonych cieszył się dobrą opinią w miejscu zamieszkania. Żaden z nich nie był dotychczas karany, zaś proces ich resocjalizacji przebiega prawidłowo i w pożądanym kierunku, co wynika z opinii o oskarżonych sporządzonych przez Zakład Karny wR.(dot. oskarżonegoJ.), Areszt Śledczy wP.(dot. oskarżonegoR.) i Areszt Śledczy wZ.(dot. oskarżonegoM.). Nie ulegają też wątpliwości pozytywne opinie o oskarżonymR. R. (1)i jego rodzinie, jak również możliwości powrotu tego oskarżonego na wolności na łono rodziny i do pracy, jak również osiągane przez niego bardzo dobre wyniki w nauce, co wynika z dokumentów, na które powołuje się obrońca tego oskarżonego w punkcie 5 c apelacji.
Również nie budzi żadnych wątpliwości przyznanie się każdego z oskarżonych do winy, wyjaśnienie przez nich okoliczności popełnienia przypisanej im zbrodni, jak również wyrażenie żalu, skruchy i przeproszenie rodziny zabitego przez nich pokrzywdzonego. Te okoliczności łagodzące, na które trafnie także zwrócił uwagę Sąd I instancji miały jednak ten walor w niniejszej sprawie, iż nie pozwoliły Sądowi orzekającemu w tej sprawie w toku pierwszego jej rozpoznania na orzeczenie wobec któregokolwiek z oskarżonych maksymalnej kary eliminacyjnej, jaką jest kara dożywotniego pozbawienia wolności. Natomiast w toku niniejszego postępowania po jego wznowieniu przez Sąd Najwyższy okoliczności te nie mogły jednak doprowadzić do dalszego złagodzenia, mimo takiej możliwości przewidzianej wart. 148§1 k.k., kary ani wobecR. R. (1), ani wobecP. J., ani wobecP. M. (1).
Należy bowiem pamiętać, że mimo bardzo młodego wieku każdy z oskarżonych wykazał się bardzo dużym okrucieństwem przy pozbawieniu życia równie przecież bardzo młodego kolegi. Każdy z oskarżonych przy tym działał z zamiarem bezpośrednim i to z wskutek motywacji zasługującej na szczególne potępienie. Poza tym swoim zachowaniem wszyscy trzej okazali pełną premedytację i wyjątkową wolę pozbawienia życia kolegi. Każdy z oskarżonych nadto, mimo tak młodego wieku, okazał się już jednostką wysoce zdemoralizowaną, skoro przed dopuszczeniem się tej zbrodni tworzyli zorganizowaną grupę przestępczą, której celem było dopuszczanie się przestępstw przeciwko mieniu i nieobce im było już stosowanie przemocy wobec innych osób, co zresztą wynika z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego wZ.z dnia(...)r. w sprawie(...).
Należy też zauważyć, iż Sąd Okręgowy wymierzając oskarżonym kary po 25 lat pozbawienia wolności ocenił konieczność orzeczenia tak surowych kar poprzez właśnie sam czyn w sobie, jakiego dopuścili się oskarżeni, jak i znaczny, wręcz maksymalny stopień winy i stopień społecznej szkodliwości działania oskarżonych.
W związku z powyższych również za chybione uznać należy zarzuty podniesione w apelacji obrońcy oskarżonegoR.w punktach I 6 i 7. Wreszcie za w pełni polemiczne, w świetle tego, co wyżej przedstawiono, uznać należy zarzuty apelującego obrońcy oskarżonegoR. R. (1)w zakresie orzeczonej wobec tego oskarżonego kary 25 lat pozbawienia wolności, gdyż wykazano wyżej, że oskarżony ten nie był w cale uzależniony od współsprawców i mógł świadomie dokonać właściwego wyboru, że jego udział w zbrodni zabójstwa był tak samo intensywny i na równi z udziałem pozostałych współsprawców, zaś przytoczone już wyżej okoliczności łagodzące nie pozwalały na wymierzenie oskarżonemu surowszej kary, jak i jednocześnie nie mogły przemawiać za koniecznością orzeczenia kary pozbawienia wolności w granicach od 8 do 15 lat. Przy czym bez znaczenia dla oceny rodzaju i wymiaru kary orzeczonej wobec oskarżonegoR., jak i pozostałych oskarżonych pozostają dywagacje apelującego na temat samej istoty kary 25 lat pozbawienia wolności i jej historycznego uzasadnienia wkodeksie karnym. Fakt zaś, iż oskarżonyR.nie był inicjatorem zabójstwa nie świadczy o tym, że powinna zostać mu wymierzona łagodniejsza kara pozbawienia wolności, niż oskarżonemuP. M. (1). Wyżej już wykazano niemożność wymierzenia także temu ostatniemu oskarżonemu kary dożywotniego pozbawienia wolności. Z uwagi jednak na przywódczą rolę tego oskarżonego, zaplanowanie zabójstwaT. P., rozdzielenie pozostałym oskarżonym ról i wydawanie im poleceń przed, w trakcie czynu i po jego dokonaniu należy uznać, iż sprawca ten powinien ponieść surowszą odpowiedzialność, niż pozostali współsprawcy, ale bez wątpienia nie może mu zostać wymierzona kara dożywotniego pozbawienia wolności. Te wymienione okoliczności natomiast świadczą o występowaniu szczególnie uzasadnionego wypadku, wskazującego wręcz w świetleart. 77§2 k.k.na konieczność wyznaczenia surowszego ograniczenia do skorzystania przezP. M. (1)z warunkowego zwolnienia, niż przewidziane wart. 78 k.k.Dopiero spowodowanie takiego zastrzeżenia i to na okres wskazany przez Sąd I instancji uczyni zadość prewencji indywidualnej i przede wszystkim prewencji generalnej, gdyż z jednej strony uświadomi społeczeństwu, że pomysłodawcy popełnienia najcięższej zbrodni i kierujący jej wykonaniem poniosą surowszą odpowiedzialność karną od sprawców jedynie wykonujących zbrodniczy plan takiej osoby a z drugiej strony uzmysłowi oskarżonemuM., iż jego zachowanie nie może zostać w taki sam sposób, jak pozostałych sprawców ocenione i „ukarane”, gdyż powinno ono być surowiej napiętnowane poprzez takie orzeczenie, spełniając w ten sposób nie tylko funkcję prewencyjną, ale i wychowawczą w stosunku do tego oskarżonego. Nie ulega bowiem wątpliwości, iżart. 77§2 k.k.ma na uwadze nie tylko okoliczności, o których mowa wart. 77§1 k.k., ale w procesie wymiaru kary ma na uwadze zarówno indywidualno-prewencyjne cele kary, jak również i pozostałe cele kary wymienione wart. 53 k.k.(por. postanowienie SN z dnia 22 listopada 2001 r., II KKN 152/01, LEX nr 51603; postanowienie SN z dnia 8 stycznia 2014 r., IV KK 253/13, LEX nr 1428331). Za nieprzekonujące i nie mające żadnego znaczenia w niniejszej sprawie więc uznać należy uwagi apelującego obrońcy oskarżonegoR.dotyczące instytucji warunkowego przedterminowego zwolnienia z obycia reszty kary pozbawienia wolności.
W świetle tego, co wyżej powiedziano, również nie budzi zastrzeżeń kara orzeczona wobec oskarżonegoP. M. (1), w tym zastrzeżenie orzeczone na podstawieart. 77§2 k.k.Praktycznie już wyżej odniesiono się do jego roli w popełnieniu przypisanej mu zbrodni i związanej z tą rolą koniecznością zastosowaniaart. 77§2 k.k.Także wyżej odniesiono się do okoliczności łagodzących i ich znaczenia na orzeczoną w tej sprawie karę. W tej więc sytuacji apelacja obrońcy tego oskarżonego jest jedynie polemiką z tymi prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji a tym samym nie może zostać ona uwzględniona.
Dokładnie tak samo należy odnieść się do apelacji obrońcy oskarżonegoP. J., w której wyeksponowano tylko korzystne okoliczności dotyczące tego oskarżonego i na podstawie których apelujący próbuje wywieść, że kara terminowa (a nie 25 lat pozbawienia wolności) będzie wystarczającą oceną zachowania się tego sprawcy. Apelujący więc także polemizuje z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji, na które zresztą wyżej szeroko zwrócono uwagę a tym samym i ta apelacja nie może zostać uwzględniona.
Na koniec należy jeszcze raz podkreślić, że nagromadzenie aż tylu ważkich okoliczności obciążających, mimo występowania wskazanych także okoliczności łagodzących, nakazuje przyjąć, że najwyższa z „terminowych” kar pozbawienia wolności, tj. kara 15 lat pozbawienia wolności byłaby uznana za karę niewspółmiernie łagodną i nie spełniającą celów kary określonych wart. 53§1 k.k.Mając zaś na uwadze dotychczasową drogę kryminalną wchodzących przecież w dorosłość oskarżonych oraz dopuszczenie się przez nich w tak młodym życiu najcięższej zbrodni uznać należy, iż względy wychowawcze również stoją za koniecznością trwałej izolacji każdego z tych oskarżonych od społeczeństwa.
Apelacje obrońców oskarżonych są więc typową polemiką z prawidłowymi ustaleniami Sądu Okręgowego w przedmiocie okoliczności, jakie zostały wzięte pod uwagę przy wymiarze kary 25 lat pozbawienia wolności a w przypadku oskarżonegoM.także w przedmiocie okoliczności, jakie wpłynęły na konieczność ustalenia na podstawieart. 77§2 k.k., że ten oskarżony może zostać warunkowo przedterminowo zwolniony po odbyciu co najmniej 20 lat kary pozbawienia wolności.
W ocenie Sąd Apelacyjnego orzeczona wobec każdego z oskarżonych kara 25 lat pozbawienia wolności za zabójstwo zart. 148§1 k.k.jest w pełni sprawiedliwa, odzwierciedla bowiem wszystkie okoliczności przypisanego oskarżonym przestępstwa oraz uwzględnia osobowość każdego ze sprawców oraz ich postępowanie przed i po popełnieniu tej zbrodni. Z jednej strony tak surowa kara pozbawienia wolności na bardzo długi okres czasu wyeliminuje każdego z oskarżonych od społeczeństwa, uzmysławiając każdemu z nich, że popełnienie ciężkiej zbrodni, mając przy tym na uwadze popełnienie wcześniej czynów i to z użyciem przemocy w warunkach grupy przestępczej, nie może być właściwą drogą przez życie, ale z drugiej strony kara ta, mimo długiej izolacji, daje szansę każdemu z oskarżonych, także i oskarżonemuM., mimo dokonanego zastrzeżenia na podstawieart. 77§2 k.k.na powrót do normalnego życia, po zrozumieniu swoich życiowych błędów i pełnym oddaniu się zabiegom resocjalizacyjnym, które zresztą już przynoszą oczekiwane efekty.
Kara ta więc w stosunku do każdego z oskarżonych spełnia wszystkie wymogi określone wart. 53 k.k.a tym samym osiągnie stawiane przez nią cele, więc nie może zostać uznana za karę niesprawiedliwą.
Orzeczenie wobec każdego z oskarżonych kar łącznych po 25 lat pozbawienia wolności nie budzi zastrzeżeń w świetle przywołanych przez Sąd I instancji przepisów, zwłaszczaart. 88 k.k.
Nie budzi także zastrzeżeń zaliczenie na poczet kar łącznych na podstawieart. 63§1 k.k.okresów rzeczywistego pozbawienia wolności oskarżonych w niniejszej sprawie. Także nie budzą zastrzeżeń orzeczenia w zakresie kosztów procesu.
Sąd odwoławczy więc nie znajdując żadnych podstaw do uwzględnienia wniesionych apelacji, których zarzuty mają charakter polemiczny z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji, w tym podstaw branych pod uwagę z urzędu do zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku, w oparciu oart. 437§1 k.p.k.utrzymał ten wyrok w mocy.
Mając na uwadze konieczność odbycia przez każdego z oskarżonych długoterminowej kary pozbawienia wolności oraz niemożność uzyskiwania przez nich w tym czasie dochodów oraz ustaloną przez Sąd I instancji ich sytuację majątkową i rodzinną o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze oraz o opłacie sądowej za to postępowanie orzeczono na podstawieart. 624§1 k.p.k.orazart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych(tekst jednolity z 1983 r., Dz.U. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.).
Z uwagi na występowanie przed Sądem Apelacyjnym obrońców dwóch oskarżonych działających z urzędu i złożenie przez nich wniosków o przyznanie na ich rzecz kosztów nieopłaconej w żadnej części obrony, o kosztach tych orzeczono na podstawieart. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze(tekst jednolity z 2009 r. Dz. U. Nr 146, poz. 1188 z późn. zm.) w zw. z §2 ust. 3, §14 ust. 2 pkt 5 i §19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie… (Dz.U. Nr 163, poz.1348 z późn. zm.).

M. K.M. T.K. L.