Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 761/14
Data wyroku: 2014-09-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Kazimierz Kostrzewa
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.)

Sygn. akt IV U 761/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 września 2014 roku
Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Kazimierz Kostrzewa
Protokolant: protokolant sądowy Marta Bartusiak
po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaA. J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 20 maja 2014 roku nr(...)
w sprawieA. J.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemuA. J.emeryturę od dnia(...)roku.
Sygn. akt IV U 761/14

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 23 września 2014 r.
Decyzją z dnia 20.05.2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówiłA. J.przyznania prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż odwołujący nie spełnia przesłanek przyznania świadczenia emerytalnego określonych wustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. 2004 r. Nr 39 poz. 353 z póź. zm.), bowiem nie udokumentował 15-letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze a tylko 3 lata, 2 miesiące i 14 dni. Organ rentowy nie zaliczył do takich okresów - pracy w okresie od 06.05.1982 r. do 31.12.1991 r. w Szkole(...)wG.oraz okresu od 02.01.1992 r. do 31.12.1998 r. w Urzędzie Gminy wG..
Odwołanie od powyższej decyzji wniósłA. J., który podniósł, że ma przepracowane ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku kierowcy autobusu, pracę tą wykonywał stale w pełnym wymiarze czasu pracy co zamierza wykazać zeznaniami świadków. W konsekwencji odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji organu rentowego poprzez przyznanie mu prawa do emerytury.
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie.
Bezsporne w niniejszej sprawie było, że:
A. J.w dniu(...)r. osiągnął 60 lat życia. Legitymuje się okresem zatrudnienia wynoszącym ponad 25 lat okresów składkowych. Organ rentowy uznał za udowodniony okres 3 lat, 2 miesiące i 14 dni pracy w szczególnych warunkach tj. od 20.02.1979 r. do 05.05.1982 r.
/okoliczności bezsporne/.
Ponadto  Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Odwołujący w okresie od 06.05.1982 r. do 31.12.1991 r. w Szkole(...)wG., gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę na stanowisku kierowcy autobusu szkolnego o liczbie miejsc powyżej 15. W okresie zatrudnienia dowoził dzieci do szkoły, odwoził je ze szkoły, woził je na wycieczki szkolne, ponadto jeździł ze sportowcami na mecze i z dziećmi na zawody sportowe. Woził także wycieczki do różnych miejscowości od gór aż do morza. Pracę zaczynał rano około 6.10 a w zimie już około 5.30 aby dowieść dzieci do szkoły na pierwszą zmianę. Potem odwoził dzieci po lekcjach i przywoził dzieci które uczyły się na drugą zmianę. Prace kończył ok. 15.30. - 16.00. Dzieci woził co najmniej 6 godzin dziennie, resztę dniówki roboczej zajmowały mu naprawy autobusu lub wożenie dzieci na basen doT.lub doG., na lodowisko doT.. Miejscowości, z których dowożone były dzieci są rozrzucone i koniecznych było kilka kursów aby je dowieść do szkoły. Kierowcy autobusów mieli dodatkowo obsługę autobusu OC co było wliczane do czasu pracy.
/dowód: świadectwa pracy z dnia 30.01.1992 r. - ar,
zeznania odwołującego –k. 9-10 as,
świadectwo pracy w szczególnych warunkach z dnia 24.07.2012 r. - ar,
umowa o prace z dnia 06.05.1982 r. – ar,
angaże, aneksy do umowy – ar,
zeznania świadkaJ. W.–k. 8v as,
W okresie od 02.01.1992 r. do 30.09.2012 r. odwołujący był zatrudniony na stanowisku kierowcy autobusu- konserwatora w Urzędzie Gminy wG.. Jeździł stale i w pełnym wymiarze czasu pracy autobusem liczącym 31 miejsc. Woził dzieci do szkoły, woził sportowców i był wykorzystywany jako kierowca autobusu, gdy sytuacja wymagała dowozu ludzi na przykład na jubileusze, zawody sportowe, otwarte imprezy, mecze w niedziele. Nie pracował jako konserwator, ale czasami jeździł ciągnikiem i dlatego potrzebował roboczego ubrania, które przysługiwało mu jako konserwatorowi. Konserwacja i sprzątanie autobusu należały także do jego obowiązków. W dniu 13.02.2014 r. odwołujący złożył wniosek o przyznanie emerytury. Wystąpił o przekazanie środków zgromadzonych w OFE na dochody budżetu państwa.
/dowód: świadectwa pracy z dnia 01.10.2012 r. - ar
zeznania odwołującego –k. 9-10 as,
zeznania świadkaJ. B.–k. 9 as,
wniosek z dnia 13.02.2014 r. –k. 1-5 ar czII/.
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadkaJ. W.bowiem w sposób spójny i konsekwentny wskazywały, iż w okresie od 06.05.1982 r. do 31.12.1991 r. odwołujący pracował w Szkole(...)wG.na stanowisku kierowcy autobusu szkolnego o liczbie miejsc powyżej 15. Pracę w tym charakterze wykonywał w wymiarze pełnego etatu, stale, każdego dnia w wymiarze co najmniej 8 godzin dziennie. Świadek był przełożonym odwołującego na przestrzeni spornego okresu i dzięki temu posiadał wiedzę na ten temat. Zeznania świadka korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym i pozwalały w sposób wiarygodny ustalić rzeczywisty charakter pracy odwołującego we wskazanym okresie.
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadkaJ. B.wieloletniego wójta GminyG.odnośnie charakteru pracy odwołującego w trakcie jego zatrudnienia w Urzędzie Gminy wG.w okresie od 02.01.1992 r. do 30.09.2012 r. na stanowisku kierowcy autobusu- konserwatora. Na podstawie jego zeznań Sąd ustalił, że odwołujący nie pracował na stanowisku konserwator, a jedynie czasami pracował na stanowisku kierowcy ciągnika.
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom odwołującego bowiem w sposób spójny i konsekwentny wskazywały, iż we wskazanych okresach zatrudnienia w Szkole(...)wG.i w Urzędzie Gminy wG.pracował w stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15. Zeznania te korespondują całkowicie z dowodami z dokumentów w szczególności ze świadectwami pracy i świadectwem pracy w szczególnych warunkach, z których wynikają istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. W tej sytuacji brak podstaw do pominięcia tych okresów jako okresów pracy w szczególnych warunkach jak to uczynił organ rentowy.
Pozostałe okoliczności sprawy uznał Sąd za bezsporne, gdyż nie były w żaden sposób kwestionowane przez strony, zaś dokumenty przedstawione na ich stwierdzenie zostały w całości uznane przez Sąd za wiarygodne.
Sąd rozważył co następuje:
OdwołanieA. J.od zaskarżonej decyzji z dnia 20.05.2014 r. zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Przedmiotem postępowania było ustalenie czy odwołujący legitymuje się okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach, o którym mowa w§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm.). Pozostałe przesłanki nabycia prawa do emerytury były bowiem w niniejszej sprawie bezsporne.
W świetle zebranego materiału dowodowego, odwołujący spełnia wszystkie przesłanki do nabycia prawa do emerytury, wynikające zart. 27w związku zart. 32 i art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. 2004 r. Nr 39 poz. 353 z póź. zm.) oraz§ 2 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm.).
Stosownie bowiem do art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust 1 przy czym za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Zgodnie z§ 4 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm.) - pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W myśl § 1 ust. 2 właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazach A i B.
Stosownie do tezy zawartej w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21.04.2004 r. II UK 337/03 OSNP 2004/22/392 skutki prawne wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze określone są wustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) i utrzymanym jej przepisami w mocyrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Organ rentowy nie zaliczył odwołującemu do okresów pracy w warunkach szczególnych - pracy w okresie od 06.05.1982 r. do 31.12.1991 r. w Szkole(...)wG.oraz okresu od 02.01.1992 r. do 31.12.1998 r. kiedy pracował w Urzędzie Gminy wG.. Za okres pracy w Szkole(...)wG.odwołujący przedstawił świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, ale organ rentowy nie uwzględnił go. W sytuacji, gdy przedstawione świadectwo pracy w szczególnych warunkach wystawione przez Administrację Samorządową Placówek Oświatowych wG.za okres pracy w Szkole(...)wG.dotyczące pracy u tego pracodawcy były przez organ rentowy kwestionowane z uwagi na wykonywanie przezA. J.dodatkowych obowiązków, rzeczą Sądu było odpowiednie uzupełnienie zgromadzonych w sprawie dowodów i ustalenie jakie prace i w jakim wymiarze czasu pracy rzeczywiście wykonywał wnioskodawca, ta bowiem okoliczność, przesądza o ewentualnym istnieniu przesłanek dla przyznania dochodzonego świadczenia.
Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 06.05.2004 r. II UK 344/03 OSNP 2004/23/407 wskazał, że wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w warunkach szczególnych przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Kwestie powyższe reguluje zaśrozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, które w § 1 ust. 2 stanowi, iż właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. …Jedynie zatrudnienie w wymiarze co najmniej 15 lat na stanowiskach ściśle ustalonych przez wymienione wyżej organy (wykonywanie pracy w szczególnych warunkach), przy równoczesnym osiągnięciu wieku emerytalnego: 60 lat dla mężczyzn, uzasadniają przyznanie prawa do emerytury określonej w art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wykonywana przez uprawnionych praca (jej rodzaj) powinna być wymieniona w wykazie A załącznika, bowiem tylko taka praca uprawnia do wcześniejszej emerytury. Stosownie do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 r. III ZP 30/01zgodnie zart. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. Nr 162, poz. 118 ze zm.) pracami wykonywanymi w szczególnych warunkach są - bez względu na status własnościowy pracodawcy - prace wymienione w § 4-8arozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.)OSNP 2002/10/243. W tej sytuacji nie ma znaczenia czy dla danego pracodawcy zostały wydane przepisy resortowe o ile tylko pracownik wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracę na jednym ze stanowisk wymienionych w załączniku 1 wykazie A.
Zgodnie zart. 233 § 1 kpcsąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Granice swobodnej oceny dowodów wyznaczają w szczególności: obowiązek wyprowadzenia przez sąd z zebranego materiału dowodowego wniosków logicznie prawidłowych (zgodnych z zasadami logicznego rozumowania), ramy proceduralne (ocena dowodów musi respektować pewne warunki określone przez prawo procesowe, w szczególnościart. 227-234 kpc), wreszcie poziom świadomości prawnej sędziego oraz dominujące poglądy na sądowe stosowanie prawa. Swobodna ocena dowodów dokonywana jest przez pryzmat własnych przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego zasobu doświadczeń życiowych, ale powinna także uwzględniać wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i - ważąc ich moc oraz wiarygodność - odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (por. wyrok SN z 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000 nr 17, poz. 655).
W przedmiotowej sprawie odwołujący posiada świadectwo pracy w szczególnych warunkach wystawione przez Administrację Samorządową Placówek Oświatowych wG.za okres pracy w Szkole(...)wG.nie posiada natomiast takiego świadectwa za okres pracy w Urzędzie Gminy wG..
W oparciu o przedłożone dowody z dokumentów w tym dokumentację pracowniczą, zeznania świadkaJ. W.i zeznania słuchanego w charakterze strony odwołującego Sąd ustalił, że odwołujący w okresie od 06.05.1982 r. do 31.12.1991 r. kiedy był zatrudniony w Szkole(...)wG., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę na stanowisku kierowcy autobusu szkolnego o liczbie miejsc powyżej 15. W okresie zatrudnienia dowoził dzieci do szkoły, odwoził je ze szkoły, woził je na wycieczki szkolne, ponadto jeździł ze sportowcami na mecze i z dziećmi na zawody sportowe. Woził także wycieczki do różnych miejscowości od gór aż do morza. Pracę zaczynał rano około 6.10 a w zimie już około 5.30 aby dowieść dzieci do szkoły na pierwszą zmianę. Potem odwoził dzieci po lekcjach i przywoził dzieci które uczyły się na drugą zmianę. Prace kończył ok. 15.30. - 16.00. Dzieci woził co najmniej 6 godzin dziennie, resztę dniówki roboczej zajmowały mu naprawy autobusu, lub wożenie dzieci na basen doT.lub doG., na lodowisko doT.. Miejscowości, z których dowożone były dzieci są rozrzucone i koniecznych było kilka kursów aby je dowieść do szkoły. Kierowcy autobusów mieli dodatkowo obsługę autobusu OC co było wliczane do czasu pracy. W okresie od 02.01.1992 r. do 30.09.2012 r. odwołujący był zatrudniony na stanowisku kierowcy autobusu- konserwatora w Urzędzie Gminy wG.. Kierował autobusem liczącym 31 miejsc i było to jego podstawowe zajęcie. Woził dzieci do szkoły, wozili sportowców, i wykorzystywany był jako kierowca, gdy sytuacja wymagała dowozu ludzi na przykład na jubileusze, zawody sportowe, otwarte imprezy, mecze w niedziele. Nie pracował jako konserwator, ale czasami jeździł ciągnikiem i dlatego potrzebował roboczego ubrania, które przysługiwało mu jako konserwatorowi. Wykonywał drobne prace naprawcze w autobusie i sam go sprzątał, ale nie pracował na stanowisku konserwatora.
Odwołujący w toku postępowania udowodnił, że w spornych okresach pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 osób wymienioną w wykazie A dział VIII poz. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze łącznie w wymiarze co najmniej 15 lat.

A. J.w dniu(...)r. osiągnął 60 lat życia. Legitymuje się okresem zatrudnienia wynoszącym ponad 25 lat okresów składkowych. Sąd uznał za udowodnione okresy pracy w szczególnych warunkach: od 06.05.1982 r. do 31.12.1991 r. w Szkole(...)wG.oraz od 02.01.1992 r. do 31.12.1998 r. w Urzędzie Gminy wG., kiedy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę na stanowisku kierowcy autobusu wymienioną w wykazie A dział VIII poz. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Po uwzględnieniu tych okresów oraz wcześniej uznanego okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 3 lat, 2 miesięcy i 14 dni odwołujący legitymował się co najmniej 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Zeznania odwołującego, zeznania świadków, świadectwa pracy oraz świadectwo o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach potwierdzają, że stanowisko kierowcy autobusu zajmowane przez wnioskodawcę i charakter wykonywanej przez niego pracy mieściły się w rodzajach prac określonych rozporządzeniem z 1983 r. w wykazie A dział VIII poz. 2.
Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę w przedmiotowej sprawie odwołujący spełnia przesłanki do przyznania tzw. wcześniejszej emerytury, wynikające z treści art. 32 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a w szczególności§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm.). osiągnął bowiem wiek 60 lat ((...)r.), posiada wymagany okres zatrudnienia (ponad 25 lat okresów składkowych), a przede wszystkim spełnia kwestionowaną dotąd przez organ rentowy przesłankę w postaci co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Dlatego też mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd działając na mocy wskazanych przepisów orazart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego z dnia 20.05.2014 r. w ten sposób, że przyznał odwołującemu prawo do emerytury od dnia(...)r. - to jest od osiągnięcia 60 roku życia.