Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 64/14
Data wyroku: 2014-02-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Kośka
Słowa kluczowe: Świadczenia Pieniężne, Własnościowe Prawo Do Lokalu, Przewłaszczenie Na Zabezpieczenie
Podstawa prawna: art. 155 k.c., art. 156 k.c., art. 353 ze zn.1 k.c., art. 4 ust.1 ze zn. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych

Sygn. akt II Ca 64/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 lutego 2014 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Monika Kośka

po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. w Kielcach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)wK.
przeciwkoE. R.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach
z dnia 8 października 2013r. sygn. I C 865/13
oddala apelację i zasądza odE. R.na rzecz(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)wK.600 (sześćset) złotych kosztów postępowania apelacyjnego.

II Ca 64/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem z 8 października 2013r Sąd Rejonowy w Kielcach zasądził odE. R.na rzecz(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)wK.kwotę 5.950,38 złotych z ustawowymi odsetkami od kwoty 5.668,19 złotych od dnia 20 kwietnia 2013 roku i od kwoty 282,19 złotych od dnia 5 czerwca 2013 roku z zastrzeżeniem, iż za zapłatę tych kwot wraz z odsetkami odpowiada ona solidarnie zB. D.iM. D., co do których w dniu 18 czerwca 2013 roku, pod sygnaturą akt I Nc 343/13, wydany został prawomocny nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym; orzekł o kosztach procesu, ustalając, co następuje:

W dniu 25 października 2011 roku pomiędzyB.iM.małżonkamiD.iE. R.((P.) zawarta została, w formie aktu notarialnego, umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu nr (...)przyul. (...)wK., pozostającego w zasobach(...)wK., dla którego Sąd Rejonowy w Kielcach Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą (...). Na podstawie opisanej wyżej umowyB.iM.małżonkowieD.przenieśli na rzeczE. R.(P.) przysługujące im na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej, na podstawie przydziałulokalu mieszkalnego nr (...), spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, aE. P.wpisana została do księgi wieczystej jako uprawniona do w/w prawa. Celem umowy przewłaszczenia było zabezpieczenie wierzytelności z tytułu umowy o pożyczkę gotówkową w kwocie 37.239,48 złotych, zawartej w dniu 22 października 2011roku międzyB.iM.małżonkamiD.aE. R.(P.), prowadzącą działalność gospodarczą podfirmą Usługi (...).
Po zawarciu umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie,B.iM.małżonkowieD.nieprzerwanie do chwili obecnej zamieszkują w lokalu mieszkalnym przyul. (...)i zalegają na rzecz powodowej spółdzielni z opłatami czynszowymi łącznie na kwotę 5.668,19 złotych. Skapitalizowane odsetki ustawowe od w/w należności na dzień 19 kwietnia 2013 roku wynoszą 282,19 złotych.
Pozwana nie negowała, żeB.iM.małżonkowieD.po zawarciu umowy przewłaszczenia nadal zamieszkują w przedmiotowym lokalu mieszkalnym oraz faktu, iż nie uiszczają oni na rzecz powodowej spółdzielni należnych opłat kwestionując jedynie wysokość dochodzonych przez powoda należności i podnosząc, iż małżonkowieD.spłacili część należności na rzecz powodowej spółdzielni już po wniesieniu sprawy do sądu. Na tę okoliczność przesłuchani zostali świadkowieB. D.iM., którzy nie potwierdzili jednak faktu dokonywania jakichkolwiek wpłat na rzecz powoda.
W przedmiocie zarzutów pozwanej dotyczących charakteru oraz skutków umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie podnieść natomiast należy, iż umowa taka należy do umów nienazwanych, zawierana jest na podstawie przepisówart. 155, art. 156 oraz art. 3531ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, a samo przewłaszczenie na zabezpieczenie polega na zabezpieczeniu wierzytelności poprzez przeniesienie na wierzyciela własności oznaczonej rzeczy z równoczesnym jego zobowiązaniem do korzystania z niej w sposób określony w umowie i do powrotnego przeniesienia własności rzeczy na dłużnika, po zaspokojeniu zabezpieczonej wierzytelności. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem umowy przewłaszczenia mogą być także nieruchomości oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. W orzecznictwie utrwalony został pogląd, że przy przewłaszczeniu nieruchomości na zabezpieczenie, wierzyciel uzyskuje jej własność bezwarunkowo, stając się powiernikiem dłużnika co do jego nieruchomości. Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie zawiera bowiem w sobie – zgodnie zart.155 § 1 k.c.(jeżeli chodzi o oświadczenie dłużnika) – podwójny skutek, zobowiązująco-rozporządzający. Stanowi ona również podstawę wpisu do księgi wieczystej, a powiernik ma możliwość zbycia nieruchomości.
Zatem do skutecznego przeniesienia spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu nr (...)przyul. (...)wK.na rzeczE. R.(P.) doszło już z chwilą zawarcia umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, tj. w dniu 25 października 2011 roku.
Skoro pozwana nabyła przedmiotowe spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu to zgodnie zart. 4ust. 1-2 i 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, z tym dniem powstał po jej stronie obowiązek uczestniczenia w pokrywaniu kosztów związanych eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ten lokal, oraz eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, poprzez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Żądaniem pozwu objęte zostały zarówno zobowiązania czynszowe (opłaty, o których mowa w art. 4 w/w ustawy) za okres od czerwca 2012 roku do kwietnia 2013 roku oraz zobowiązania z tytułu niedopłaty za wodę za miesiące styczeń – lipiec 2012r, sierpień –grudzień 2012 roku, a zatem za okres już po przeniesieniu na pozwaną spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.
Na zakres odpowiedzialności pozwanejE. R.(P.) bez wpływu pozostają ustalenia zB. D.iM. D.zawarte w § 6 pkt 2 umowy z dnia 22 października 2011 roku w sprawie zasad ponoszenia kosztów utrzymania lokalu oraz ciężarów przypadających na to prawo. Zgodnie bowiem z treścią ust. 6 powołanego wyżej przepisuart. 4 ustawy z dnia 15grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych, za opłaty, o których mowa w ust. 1-2 i4, odpowiadają solidarnie z członkami spółdzielni, właścicielami lokali nie będącymi członkami spółdzielni lub osobami nie będącymi członkami spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, także osoby pełnoletnie stale z nimi zamieszkujące w lokalu oraz osoby faktycznie korzystające z lokalu. Podobnie bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostają podnoszone przez pozwaną zarzuty braku zawarcia ze spółdzielnią umowy przeniesienia własności spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu nr (...)przyulicy (...)(§ 58 dołączonego przez pozwaną do sprzeciwu statutu(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)wK.), możliwości wynajmu bądź oddania w bezpłatne używanie tego lokalu (§ 95 ust.2 statutu) oraz zarzuty ponoszenia przez najemcę kosztów określonych w § 97 ust. 6.1. statutu, gdyż opisane w powołanych wyżej przepisach sytuacje nie dotyczą przedmiotu niniejszej sprawy zaś skutki prawne wynikające z umowy przewłaszczenia przewidziane przepisami podatkowymi czy też o opłatach skarbowych (na które powołuje się skarżąca), nie mają zastosowania postępowaniu przed sądem cywilnym.

W apelacji pozwana domagała się zmiany wyroku i oddalenia powództwa formułując szereg zarzutów sprowadzających się do twierdzenia, że właściciel własnościowego prawa do lokalu nabytego w drodze umowy o przewłaszczenie na zabezpieczenie nie odpowiada za długi związane z nieopłaceniem należności eksploatacyjnych wobec spółdzielni. Przywołała przy tym przepis art. 4 ust.61ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, §58 i 49 statutu powodowej spółdzielni oraz wyrok Sądu Najwyższego III CZP 53/03.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest niezasadna.

Powódka nabyła własnościowe prawo do przedmiotowego lokalu i została ujawniona jako uprawniona księdze wieczystej.
Od chwili nabycia odpowiada wobec powódki za należności związane z utrzymaniem lokalu na podstawie art. 4 ust.11ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Odpowiedzialność tę ponoszą solidarnie z pozwaną małżonkowieD., którzy faktycznie lokal ten zajmują, a podstawę ich odpowiedzialności stanowi przepis art. 4 ust.6 cyt. ustawy. Ustęp 61tego przepisu nie ogranicza zakresu czasowego odpowiedzialności powódki, a jedynie zakres czasowy odpowiedzialności osób faktycznie zajmujących lokal i nie ma zastosowania w sprawie. §58 statutu powódki dotyczy zupełnie innej instytucji, jaką jest ustanowienie i przeniesienie odrębnej własności lokalu i także nie ma w sprawie zastosowania. Podobnie przepis §49 statutu dotyczy kwestii odpowiedzialności najemców lokali powódki i również nie ma w sprawie zastosowania.

Solidarna odpowiedzialność pozwanej i małżonkówD.ma charakter ustawowy. Pozwana nie mogła „zrzec” się tej solidarności, gdyż dotyczy ona obowiązku, a nie uprawnienia. Umowa z małż.D.odnośnie pokrywania przez nich należności eksploatacyjnych wywiera skutki tylko między stronami tej umowy, a powódka nie wyrażała zgody na przejęcie długu przez małż.D., ani nie zrzekała się dochodzenia tych należności od pozwanej.
Stan faktyczny, w którym zapadła uchwała III CZP 53/03 jest zupełnie odmienny od niniejszego i żadna część tej uchwały nie przystaje do okoliczności rozpoznawanej sprawy, w szczególności nie ma tam wyrażonego poglądu o rzekomej nieskuteczności przeniesienia własności na skutek umowy o przewłaszczeniu na zabezpieczenie.

Wobec powyższego Sąd Okręgowy podzielając ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego i przyjmując je za własne oddalił apelację jako pozbawiona uzasadnionych podstaw (art. 385kpc).
Sąd Okręgowy nie wyznaczał rozprawy celem rozpoznania apelacji, gdyż wniosek skarżącej w tym przedmiocie był spóźniony w świetleart. 50511§2kpc.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł na podstawieart. 98§1 i art. 99kpc.