Sąd Okręgowy w Poznaniu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 971/14
Data wyroku: 2014-12-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Hanna Bartkowiak, Ewa Taberska, Dariusz Śliwiński

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 grudnia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Poznaniu IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący SSO Dariusz Śliwiński
SSO Ewa Taberska
SSO Hanna Bartkowiak /spr./
Protokolant: prot. sąd.M. W.
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w PoznaniuD. M.
po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r.
sprawyM. P. (1)
oskarżonego zart. 288 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto wP.
z dnia 27 czerwca 2014 r., sygn. akt VIII K 351/14
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu Poznań – Stare Miasto wP.do ponownego rozpoznania.
H. B.D. E.T.

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy PoznańS.wP., po rozpoznaniu na posiedzeniu dołączonego do aktu oskarżenia wniosku o wydanie wyroku i orzeczenie uzgodnionej z oskarżonym kary, wydał w dniu 27 czerwca 2014 r. wyrok, pod sygn. akt VIII K 351/14, w którym uznałoskarżonegoM. P. (2)za winnego tego, że w dniu 28 marca 2014r. wP.przyul. (...)uszkodził górną i dolną szklaną szybę wystawową od lokalu(...)Pub w ten sposób, że dwukrotnie uderzając koszem na śmieci, spowodował ich zbicie, powodując tym samym straty o łącznej wysokości 1 060 zł na szkodęR. C.,
to jest przestępstwa zart. 288 § 1 kki za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 60 stawek dziennych z ustaleniem wysokości każdej z nich na kwotę 30 zł.
Na podstawieart. 46 § 1 kk, orzekł zaś wobec oskarżonego środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem przez zapłatę na rzeczR. C.kwoty 1 060 zł.
W ostatnim punkcie wyroku, na podstawieart. 627 kpk, Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 90 zł, a na podstawieart. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. z 1973 r., Nr 27, poz. 152 ze zm.) wymierzył mu opłatę w kwocie 180 zł.
Powyższy wyrok zaskarżył w całości oskarżony. Zarzucił orzeczeniu obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu pod jego nieobecność, mimo że był on wówczas pozbawiony wolności w innej sprawie karnej. Podniósł ponadto, że niemożność stawiennictwa przeszkodziła mu w złożeniu wniosków o ustanowienie adwokata z urzędu oraz przeprowadzenie rozprawy. Wskazał również na podejrzenia lekarskie co do występujących u niego zaburzeń na tle psychicznym, co udokumnetował dwiema kserokopiami skierowań na badania z dnia 3 lipca 2014 r., k. 47).
W oparciu o treść apelacji Sąd Okręgowy wywnioskował, że wolą oskarżonego było spowodowanie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do rozpoznania na rozprawie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja była zasadna i z tego powodu zasługiwała na uwzględnienie.
Przypomnieć bowiem na wstępie trzeba, że zgodnie zart. 343 § 5 kpkoskarżony ma prawo wziąć udział w posiedzeniu w przedmiocie rozpoznania wniosku, o którym mowa wart. 335 kpk. To jest załączonego do aktu oskarżenia wniosku o wydanie wyroku i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar lub innych środków przewidzianych wKodeksie karnymza przypisany mu występek, bez przeprowadzenia rozprawy.
Oskarżony podniósł w swej apelacji, że nie mógł uczestniczyć w posiedzeniu w tym przedmiocie, gdyż był pozbawiony wolności w innej sprawie karnej. Sąd Okręgowy zweryfikował to oświadczenie. W oparciu o akta sprawy Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, sygn. akt III K 1107/14, ustalił, żeM. P. (1)został zatrzymany przez Policję w dniu 25 czerwca 2014 r. o godzinie 23.55 (protokół zatrzymania osoby - k. 35 akt III K 1107/14; kserokopia dokumentu na k. 77). Wprawdzie w protokole tym nie oznaczono momentu zwolnienia zatrzymanego, jednakże z protokołu jego przesłuchania przez prokuratora, tj. czynności przeprowadzonej w tamtej sprawie w dniu 27 czerwca 2014 r., wynika, że czynność ta trwała od godz. 9.38 do godz. 10.10 (protokół przesłuchania - k. 49v akt III K 1107/14; kserokopia dokumentu na k. 79).
P.w przedmiocie rozpoznania wniosku załączonego do aktu oskarżenia zostało wyznaczone w sprawie niniejszej na dzień 27 czerwca 2014, na godz. 9.20 (por. zarządzenie z 9 maja 2014 r., k. 34). Jak wynika z protokołu tej czynności sądowej, w tym też terminie posiedzenie się odbyło. W jego trakcie Sąd niższej instancji stwierdził, że oskarżony został prawidłowo o nim zawiadomiony, a następnie – uznawszy, że nie ma ku temu przeszkód – uwzględnił wniosek i wydał wyrok skazujący (por. protokół posiedzenia, k. 41). Posiedzenie zakończyło się o godz. 9.25.
Sąd odwoławczy odnosząc się do poniesionej w apelacji kwestii procesowej uznał, że jakkolwiek oskarżony nie poinformował Sądu Rejonowego, iż został pozbawiony wolności, to nie można przyjąć, iż w sposób zawiniony nie wypełnił swojego obowiązku usprawiedliwienia niestawiennictwa. W tym konkretnym przypadku niestawiennictwo to nie było bowiem wynikiem swobodnego wyrazu jego woli. Stanąć zaś trzeba na stanowisku, że na sądzie procedującym w sprawie spoczywa obowiązek stworzenia podsądnemu takich warunków by jego decyzja co do udziału w posiedzeniu na wyznaczonym terminie była wyłącznie wyrazem jego własnej, nieskrępowanej woli.
Ustaliwszy powyższe, Sąd II instancji stwierdził, że doszło do naruszenia prawa oskarżonegoM. P. (1)do obrony (art. 6 kpk). Na skutek niezawinionej przez siebie okoliczności nie mógł on stawić się na posiedzeniu Sądu Rejonowego, a w konsekwencji nie mógł zaprezentować temu organowi swego stanowiska co do tego czy jest nadal zainteresowany koncyliacyjnym zakończeniem sprawy, to jest bez przeprowadzania w niej rozprawy.
Podsumowując, Sąd Okręgowy uznał, że wskazane powyżej uchybienie, stanowiące względną przyczynę odwoławczą, obligowało Sąd Okręgowy – zgodnie z treściąart. 438 pkt 2 kpk– do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Nie można bowiem wykluczyć, że mogło ono mieć wpływ na treść pierwszoinstancyjnego orzeczenia.
Odnośnie zaś innych kwestii podnoszonych w apelacji Sąd Okręgowy, korzystając z regulacji prawnej wprowadzonej przezart. 436 kpk, stwierdził, że z racji omówionego wyżej uchybienia procesowego, pełne ustosunkowanie się do twierdzeń apelującego byłoby przedwczesne. Wnioski o wyznaczenie dla niego obrońcy z urzędu oraz przeprowadzenie rozprawy, będą przedmiotem rozpoznania na dalszym etapie postępowania. Sąd I instancji oceni też czy przedłożone przez oskarżonego dokumenty lekarskie (notabenewystawione już po wydaniu zaskarżonego wyroku) wzbudzają wątpliwości co do stanu psychicznego oskarżonego w czasie zarzucanego mu czynu oraz czy mają znaczenie w toczącym sie procesie (możliwość udziału oskarżonego w postępowaniu sądowym). Nadmienić jednak trzeba, że oskarżony winien okazać Sądowi oryginały tych pism, a także, należałoby oczekiwać uaktualnienia informacji w zakresie ewentualnych zaburzeń psychicznychM. P.w związku z upływem ponad pięciu miesięcy od momentu wystawienia skierowań na badania EEG oraz w poradni psychologicznej.
Konsekwencją uchylenia zaskarżonego wyroku było przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Poznań – Stare Miasto wP.do ponownego rozpoznania.
Nie przesądzając w tym momencie kwestii winyM. P. (1), Sąd II instancji wskazuje, że Sąd niższego rzędu jest zobowiązany umożliwić oskarżonemu uczestnictwo w czynnościach sądowych (posiedzenie, rozprawa). Nadto, winien ocenić na podstawie zgromadzonych dowodów, czy zachodzą podstawy do zasięgnięcia opinii biegłych psychiatrów (art. 202 § 1 i 5 kpk), czy też przeciwnie, nie ma uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności podsądnego. Rozpoznaniu podlegać też będzie zgłoszony wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu, a także Sąd Rejonowy w miarę możliwości uaktualni stanowisko oskarżonego w przedmiocie wniosku, o którym mowa wart. 335 kpk. Następnie, stosownie do sytuacji, która się ukształtuje, zbada sprawę merytorycznie.
H.BartkowiakDariusz ŚliwińskiEwaT.