Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 644/13
Data wyroku: 2014-04-03 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Podział Majątku Wspólnego
Podstawa prawna: art. 31§1 kro i 33 kro

Sygn. akt II Ca 644/13

POSTANOWIENIE

Dnia

3 kwietnia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący

SSO Piotr Starosta (spr.)

Sędziowie

SO Janusz Kasnowski
SO Wojciech Borodziuk

Protokolant

sekr. sądowy Tomasz Rapacewicz

po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2014 r.

w Bydgoszczy

na rozprawie

sprawy z wnioskuM.Ż.

z udziałemM. Ż. (1)

o podział majątku

na skutek apelacji uczestnika

od postanowienia Sądu Rejonowego w Inowrocławiu

z dnia 1 marca 2013 r.

sygn. akt. I Ns 579/11

p o s t a n a w i a :
I zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 2 (drugim) w ten tylko sposób, że obniżyć kwotę spłaty do 70.000 zł (siedemdziesięciu tysięcy) oraz drugą ratę do kwoty 20.000 zł (dwadzieścia tysięcy) płatną do dnia 1 września 2014 roku,
II oddalić apelację w pozostałej części,
III ustalić, że wnioskodawczyni i uczestnik ponoszą koszty postępowania apelacyjnego we własnym zakresie.

Na oryginale właściwe podpisy.
II Ca 644/13

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniM. Ż. (2)w dniu 27 maja 2011 r. złożyła wniosek o podział majątku wspólnego jej i byłego małżonkaM. Ż. (1).
W uzasadnieniu wnosiła, ażeby podzielić majątek, którego znaczną część stanowiło spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego wI.przyal. (...), po połowie, za wyjątkiem samochodów osobowych oraz wyposażenia mieszkania, które miałyby przypaść uczestnikowiM. Ż. (1)z jednoczesnym obowiązkiem spłaty połowy ich wartości.
Na rozprawie w dniu 15 lutego 2013 r. wnioskodawczyni sprecyzowała swoje żądanie w ten sposób, że domagała się przyznania ww. lokalu uczestnikowi z obowiązkiem spłaty jej części o wartości 90.000 zł. Na kwotę tę składają się również nakłady poczynione z jej majątku osobistego, tj. środków pochodzących z likwidacji książeczek mieszkaniowych członków jej rodziny. Jednocześnie wnioskodawczyni cofnęła swój wniosek co do ruchomości tworzących majątek wspólny małżonków.

Postanowieniem z dnia 1 marca 2012 r. r. Sąd Rejonowy w Inowrocławiu w sprawie o sygn. I Ns 579/11:

1
dokonał podziału majątku wspólnego uczestników w ten sposób, że przyznał na wyłączną własność uczestnikaM. Ż. (1)wchodzące w skład tego majątku spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wI.przyal. (...)wraz z wyposażeniem,

2
zasądził od uczestnikaM. Ż. (1)na rzecz wnioskodawczyniM.Ż.kwotę 90.000 zł tytułem spłaty płatną w dwóch ratach, pierwsza w kwocie 50.000 zł płatna w ciągu tygodnia od uprawomocnienia się postanowienia i druga w kwocie 40.000 zł płatna w terminie dwóch miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia, z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia płatności którejkolwiek z rat.

Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:
M.iM. Ż. (2)pobrali się w dniu 29 lipca 1995 r.
Dnia 23 grudnia 1996 r. małżonkowie nabyli spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przyal. (...)lok.(...)wI.za kwotę 37.000 zł. Środki na zakup mieszkania uzyskane zostały między innymi na skutek przepisania na wnioskodawczynię, a następnie zlikwidowania książeczek mieszkaniowych rodzeństwa wnioskodawczyni, jak również samejM.Ż..
Stroną umowy kupna-sprzedaży ww. lokalu był uczestnik, gdyż taki był warunek przyjęcia go w poczet członków spółdzielni i ubiegania się o pożyczkę mieszkaniową z zakładu pracy. W ten sposób uczestnik uzyskał pożyczkę w wysokości 7.000 zł. Z książeczek mieszkaniowych uzyskano kwotę 15.770 zł, w tym 5.400 zł z książeczki wnioskodawczyni.
Aktualna wartość spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu wynosi 140.034 zł.
Sąd Rejonowy nie podzielił argumentów uczestnika, jakoby rodzeństwo wnioskodawczyni dokonało darowizny, przepisania książeczek mieszkaniowych na rzecz obojga małżonków.
Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji orzekł, jak w punkcie 2 sentencji postanowienia uznając wysokość żądanej przez wnioskodawczynię spłaty za zasadną z uwagi na fakt, że przynajmniej 42% wysokości ceny zapłaconej za mieszkanie stanowił nakład z jej majątku osobistego, tj. książeczek mieszkaniowych jej i jej rodzeństwa (15.700 zł). Odnosząc to do aktualnej wartości spółdzielczego własnościowego prawo do lokalu mieszkalnego (140.000 zł), nakład ten odpowiada kwocie 58.800 zł. Różnica pomiędzy tymi wartościami daje kwotę 81.200 zł. Uczestnik powinien zatem dokonać spłaty połowy tej kwoty (40.600 zł) powiększonej o nakłady poczyniony przez wnioskodawczynię o wartości 58.800 zł, co daje kwotę 99.400 zł. Jako że wnioskodawczyni domagała się spłaty w kwocie poniżej tej wartości (90.000 zł), to taka też kwota została przez Sąd Rejonowy zasądzona.
Sąd I instancji uznał, że w ten sposób uwzględniony został fakt, że na wartość mieszkania wpływ mógł mieć remont dokonany już po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej przez uczestnika, z którym wiązały się wydatki udokumentowane fakturami na kwotę 3.159,36 zł. Ponadto wnioskodawczyni nie przypadły na własność żadne elementy wyposażenia mieszkania, które Sąd przyznał uczestnikowi.
Biorąc pod uwagę wysokość zasądzonej kwoty oraz deklarowaną przez uczestnika możliwość spłaty kwoty 70.000 zł w dwóch ratach, Sąd Rejonowy przychylił się do jego wniosku orzekając zgodnie z punktem 2 sentencji postanowienia.

Apelację od postanowienia złożył uczestnikM. Ż. (1)zarzucając rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że pieniądze pochodzące z książeczek mieszkaniowych rodzeństwa wnioskodawczyni stanowiły jej majątek osobisty oraz nieuwzględnienia możliwości finansowych uczestnika przy orzekaniu o ratalnej spłacie zasądzonej należności.

W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni wnosiłade factoo oddalenie apelacji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
apelacja jest częściowo zasadna.
Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych , które Sąd Okręgowy czyni własnymi , za wyjątkiem ustalenia , że część środków na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu pochodziła z darowizny dokonanej wyłącznie na rzeczM.Ż..
Zasadny jest zarzut apelującego , że sąd pierwszej instancji przyjmując , iż pieniądze pochodzące z likwidowanych książeczek mieszkaniowych rodzeństwa wnioskodawczyni stanowiły wyłącznie darowiznę na rzeczM.Ż.dokonał ustaleń sprzecznych z treścią zebranych w sprawie dowodów .
Po pierwsze nie wynika to wcale – jak wskazał Sąd Rejonowy – z zeznań siostry wnioskodawczyniW. O.( k. 38-39 akt ) , która w jakimkolwiek fragmencie swoich zeznań nie oświadczyła , że uczyniła darowiznę na rzecz siostry . Co więcej nie wynika to również z zeznań matki wnioskodawczyniC. P.( k. 37-38 akt ) . Z obu tych dowodów wynika natomiast – co było okolicznością bezsporną , że zostały zlikwidowane książeczki mieszkaniowe a pieniądze z nich pochodzące przeznaczone na zakup mieszkania dla małżonkówŻ..
Po drugie , te zeznania korespondują z zeznaniami matki uczestnikaZ. K.i jej męża ( k. 57-60 ) , że pomoc finansowa pochodziła ze strony obu rodzin ale była dla obojga małżonków .
Po trzecie , co również sąd pierwszej instancji powinien oceniać w granicach zakreślonych treścią art. 233 § 1k.p.c. , wnioskodawczyni składając do sądu wniosek o podział majątku wspólnego , nie twierdziła , że mieszkanie zakupione zostało w części ze środków pochodzących z jej majątku osobistego a wręcz domagała się równego podziału z tego składnika majątku dorobkowego .
Po czwarte wreszcie , z aktu notarialnego poświadczającego zawarcie umowy kupna- sprzedaży przedmiotowego lokalu wynika , że zostało ono nabyte z majątku dorobkowego małżonkówŻ.( § 3 umowy k. 33 akt ) .
Mając powyższe na uwadze należy zauważyć , że wkodeksie rodzinnym i opiekuńczym, można skonstruować domniemanie faktyczne (art. 231 k.p.c.), oparte na życiowym prawdopodobieństwie, według którego (domniemania) określone rzeczy w transakcji dokonanej tylko przez jednego z małżonków zostały nabyte z majątku dorobkowego w interesie i na rzecz ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Natomiast nabycie rzeczy z majątku odrębnego małżonka musi wynikać wyraźnie nie tylko z oświadczenia tego małżonka, ale przede wszystkim - z całokształtu okoliczności istotnych prawnie z punktu widzenia przepisówkodeksu rodzinnego i opiekuńczego(zob. np. wyrok SN z dnia 17 maja 1985 r., III CRN 119/85, OSPiKA 1086, nr 9-10, poz. 185; uzasadnienia: postanowienia SN z dnia 14 grudnia 1984 r., III CRN 270/84, OSNC 1985, nr 9, poz. 134, uchwały SN z dnia 29 stycznia 1993 r., III CZP 172/92, OSNC 1993, nr 6, poz. 110 oraz wyroku SN z dnia 27 stycznia 1999 r., II CKN 408/98, OSNC 1999, nr 7-8, poz. 136). Przede wszystkim decydujący o zaliczeniu przedmiotów majątkowych do dorobku jest czas ich nabycia: dorobkiem są przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej. Jedynie w ściśle i wyczerpująco wymienionych przezk.r.o.wypadkach nabyty w czasie trwania ustroju wspólności ustawowej przedmiot majątkowy nie zwiększa zasobów dorobku, lecz staje się z mocyart. 33 k.r.o.przedmiotem majątku osobistego.
Artykuł 31 § 1 k.r.o.wyraża zasadę ogólną, aart. 33 pkt 2-10 k.r.o.- wyjątki od tej zasady. Zart. 33 k.r.o.wynika, że dorobkiem są przedmioty majątkowe nabyte zarówno ze środków pochodzących z majątku wspólnego, jak i ze środków pochodzących z majątku osobistego każdego z małżonków.
W ustalonych okolicznościach przedmiotowej sprawy brak było podstaw do przyjęcia , że jakakolwiek część środków przeznaczonych na zakup spółdzielczego własnościowego lokalu pochodziła z majątku osobistego wnioskodawczyni.
W konsekwencji należało zmienić zaskarżone postanowienie i obniżyć kwotę spłaty należnej wnioskodawczyni od uczestnika do 70000,00 złotych , przy czym termin płatności drugiej raty zmienić na dzień 1września 2014 roku o czym Sąd Okręgowy orzekł w punkcie pierwszym na podstawieart. 386 § 1k.p.c.o oddalając apelację w pozostałej części zgodnie zart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł po myśli art. 520 § 1k.p.c.