Sąd Apelacyjny w Poznaniu
I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej
Sygnatura akt: I ACz 1117/14
Data wyroku: 2014-07-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Fijałkowska, Jan Futro, Andrzej Adamczuk
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 230 § 3 kpc

I A Cz 1117/14

POSTANOWIENIE
Dnia 17 lipca 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSA Elżbieta Fijałkowska
Sędziowie: SA Jan Futro (spr.), SO Andrzej Adamczuk
po rozpoznaniu dnia 17 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaA. K.
przeciwko Skarbowi Państwa – Okręgowemu(...)w(...) sp. z o.o.z siedzibą wS.
o zapłatę
na skutek zażalenia pozwanego(...) sp. z o.o.z siedzibą wS.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2014 r.
sygn. akt IC 3009/12
oddala zażalenie.
Andrzej Adamczuk   Elżbieta Fijałkowska   Jan Futro

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy umorzył postępowanie (pkt 1), przyznał ustanowionym z urzędu pełnomocnikom wynagrodzenie od Skarbu Państwa (pkt 2 i 3) a orzekając o kosztach zastępstwa procesowego pozwanych nie obciążył nimi powoda (pkt 4). Swoje stanowisk uzasadnił tym, że w treści pisma z dnia 13 marca 2014 r. powód cofnął powództwo i wniósł o nieobciążanie go kosztami. Odpis pisma został doręczony pozwanym 4 kwietnia 2014 r.
Na rozprawie dnia 28 kwietnia 2014 r. pełnomocnik pozwanego(...) sp. z o.o.z siedzibą wS.oświadczył, że nie sprzeciwia się cofnięciu pozwu, wnosi jednak o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów zastępstwa procesowego. Zdaniem Sądu I instancji złożenie tego wniosku nastąpiło po upływie terminu zakreślonego przepisemart. 203 § 3 k.p.c.
Na postanowienie to w punkcie 4 zażalenie wniosła pozwana spółka domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia w tym zakresie i obciążenie powoda kosztami zastępstwa procesowego w kwocie wskazanej w odpowiedzi na pozew.
W uzasadnieniu wskazała, że treść doręczonego jej pisma nie była jednoznaczna. Pismo było wnioskiem o wycofanie powództwa i nie zawierało oświadczenia, że powód „cofa powództwo”. Ponadto wbrew postanowieniomart. 203 § 3 k.p.c.Przewodniczący nie odwołał rozprawy, zawiadamiając o cofnięciu powództwa. Skuteczne zatem zawiadomienie o cofnięciu powództwa nastąpiło dopiero na rozprawie 28 kwietnia 2014 r. Dochowany został zatem termin do złożenia wniosku.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Zażalenie jest niezasadne.
Przepisykodeksu postępowania cywilnegozawarte wart. 203 k.p.c.przewidują, że na żądanie pozwanego powód zwraca mu koszty, jeżeli sąd już przedtem nie orzekł prawomocnie o obowiązku ich uiszczenia przez pozwanego (§ 2) a w razie cofnięcia pozwu poza rozprawą przewodniczący odwołuje wyznaczoną rozprawę i o cofnięciu zawiadamia pozwanego, który może w terminie dwutygodniowym złożyć sądowi wniosek o przyznanie kosztów (§ 3). Brak złożenia oświadczenia w tym terminie traktuje się także, jako zgodę na cofnięcie pozwu (§ 3 zd. drugie).
Pozwany działający osobiście w piśmie z dnia 13 marca 2014 r. rzeczywiście użył sformułowania, że wnosi o „wycofanie powództwa albowiem …zasadniczy cel został osiągnięty”.
Jest to jednoznacznie wyrażona intencja cofnięcia powództwa i tak też zarówno przez Sąd jak reprezentanta Skarbu Państwa została zrozumiana.
Pismem z dnia 1 kwietnia 2014 r. wykonując zarządzenie Przewodniczącego z dnia 25 marca 2014 r., Sąd Okręgowy wysłał do pozwanej spółki odpis wskazanego pisma powoda, które spółka otrzymała 4 kwietnia 2014 r.
Zawiadomienie, o którym mowa w § 3 może być dokonane w ten sposób, że Przewodniczący osobnym pismem zawiadamia pozwanego o cofnięciu pozwu względnie czyni to przez doręczenie pisma procesowego powoda zawierającego takie oświadczenie. Powyższa praktyka jest powszechna i akceptowana w doktrynie, która podkreśla, że istotnym jest termin, w którym pozwany dowiedział się o cofnięciu pozwu (por. Maria Jędrzejewska w: Kodeks postępowania cywilnego Komentarz tom 1 LexisNexis Warszawa 2007, art. 203 teza 20).
Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu znany jest pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 października 1992 r. I ACz 361/92(LEX nr 5558)zgodnie, z którym przyjąć należy, iż dokonane w trybieart. 4799k.p.c.doręczenie pozwanemu pisma procesowego zawierającego oświadczenie powoda o cofnięciu pozwu nie zastępuje zawiadomienia o cofnięciu, jakiego dokonuje przewodniczący w trybieart. 203 § 3 k.p.c.Zawiadomienie dokonane zgodnie z tym przepisem (art. 203 § 3 k.p.c.) zabezpiecza bowiem uprawnienie procesowe pozwanego związane z cofnięciem pozwu. Gwarancje te (nie) mogą być uchylone unormowaniem przyjętym wart. 4799§ 1 k.p.c., którego jedynym i praktycznym celem jest przyśpieszenie postępowania. Niezależnie od co najmniej częściowej nieaktualności tego poglądu z uwagi na zmianę przepisów będących podstawą jego wywiedzenia można zgodzić się, że w przypadku bezpośredniego doręczenia pozwanemu pisma przez powoda. Rzeczywiście bowiem w takim przypadku Sąd nie może określić początku biegu terminu a co więcej nie może mieć pewności, że pismo takie zostało pozwanemu doręczone. Z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w niniejszym przypadku.
Termin dwutygodniowy przewidzianyart. 203 § 3 k.p.c., jest terminem ustawowym. Jako termin ustawowy, będący terminem zawitym nie może być ani przedłużony ani skrócony. Dotyczące bowiem tych terminów przepisy ustawy są przepisami bezwzględnie obowiązującymi (ius cogens). Z upływem terminu zawitego następuje utrata (zgaśnięcie) uprawnienia, którego ten termin dotyczy. Rozpoczęcie biegu terminu i jego upływ są kategoriami obiektywnymi niezależnymi także od zawinienia strony (błędnego zrozumienia pisma).
Brak odwołania rozprawy, nawet jeżeli traktować to w kategorii błędu pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na rozstrzygnięcie Sądu.
Z tych względów Sąd Apelacyjny na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.orzekł jak w postanowieniu.
Andrzej Adamczuk   Elżbieta Fijałkowska   Jan Futro