Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 314/14
Data wyroku: 2014-05-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Łanowy
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktVIII U 314/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 maja 2014 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jolanta Łanowy

Protokolant:

Małgorzata Skirło

po rozpoznaniu w dniu6 maja 2014 r. w Gliwicach
sprawyJ. C.(C.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaJ. C.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia11 stycznia 2013 r. i 31 stycznia 2013  r.nr(...)

zmienia zaskarżone decyzje w ten sposób, iż przyznaje ubezpieczonemu prawo do emerytury od 1 stycznia 2013 r.

(-) SSO Jolanta Łanowy

Sygn. akt. VIII U 314/14

UZASADNIENIE
Decyzjami z dnia 11 i 31 stycznia 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuJ. C.prawa do emerytury w niższym wieku w oparciu oart. 184w związku zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) w związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w wykazie A.

W odwołaniu od powyższych decyzji ubezpieczony domagał się ich zmiany poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury. Podniósł, że zgodnie z zeznaniami świadków, o przesłuchanie których wnosił, wykonywał pracę w warunkach szczególnych w okrasie od 2 grudnia 1976r. do 30 kwietnia 1993r. jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze powyżej 3,5 tony i tym samym spełnia warunki do przyznania prawa do emerytury.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił co następuje:

UbezpieczonyJ. C.,urodzony (...)w dniu 2 stycznia 2013r. złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony 60 lat ukończył 20 września 2009r.
Skarżący, na dzień 1 stycznia 1999r., legitymuje się okresem składkowymi nieskładkowym w wymiarze ponad 25 lat, z tym że nie wykazał żadnych okresów pracy w szczególnych warunkach wymienionej w wykazie A.
Ubezpieczony nie jest członkiem OFE.
Po przeanalizowaniu sprawy ZUS wydał zaskarżone decyzje.
Organ rentowy wydając zaskarżone decyzje nie uznał za pracę w warunkach szczególnych pracy wykonywanej w okrasach od 9 grudnia 1976r. do 30 kwietnia 1993r. wPrzedsiębiorstwie (...)wS.na stanowiskach kierowcy pojazdu o ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony, ponieważ świadectwo pracy w warunkach szczególnych nie zostało wystawione przez pracodawcę lub jego następcę prawnego.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 25 lipca 2013r., sygn. akt VIII U 336/13 zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych poczynając od 1 stycznia 2013r.
Apelację od powyższego wyroku złożył organ rentowy, zarzucając mu naruszenie prawa procesowego, poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność rodzaju pracy wykonywanej przez ubezpieczonego w spornym okresie oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności naruszenieart. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z § 3 i 4 oraz w zw. z poz. 2 działu VIII wykazu Arozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeoraz błąd w ustaleniach faktycznych przez uznanie, że ubezpieczony wykonywał pracę opisaną w poz. 2 działu VIII wykazu A, to jest wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony.
Powołując się na powyższe, wniósł o jego zmianę i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013r., sygn. akt III AUa 3242/13 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu – Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach do ponownego rozpoznania.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji nie wyjaśnił i pozostawił poza swą oceną okoliczności faktyczne, będące podstawą odwołania od decyzji organu rentowego. Sąd Okręgowy nie dokonał analizy stanowiska pracy ubezpieczonego, którą powinien dokonaćw sposób szczegółowy i precyzyjny, z uwagi na podniesione przez organ rentowy zarzuty.
W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, że analiza zebranych dotychczas dowodów nie prowadzi w sposób nie budzący wątpliwości do wniosku, że ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych.
Sąd Apelacyjny wskazał, że w toku ponownego rozpoznania sprawy, Sąd Okręgowy winien przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków (R. W.,R. B.) oraz dowód uzupełniający z przesłuchania strony, na okoliczność wykonywania pracy w warunkach szczególny przez ubezpieczonego spornym okresie, tj. od 9 grudnia 1976 roku do 30 kwietnia 1994 roku. Zeznania te mogą stanowić źródło rekonstrukcji faktów o rodzaju zatrudnienia, warunkach pracy i powinny być przeprowadzone w sposób rzetelny, precyzyjny i bardzo szczegółowy. Nadto Sąd winien w miarę możliwości dopuścić dowód z akt osobowych ubezpieczonego, które to akta zawierają przebieg jego zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wS..
Dodatkowo Sąd Apelacyjny zaznaczył, że istotne jest przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalenie jakie faktycznie prace wykonywał ubezpieczony pracując w spornym okresie na stanowisku wymienionym w świadectwie pracy z dnia 30 kwietnia 1993 roku, jakie pojazdy i w jakim czasie prowadził pracując jako kierowca i czy pojazdy te były zaliczone do pojazdów o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, a więc czy praca ubezpieczonego odpowiadała rodzajowi pracy określonej w poz. 2 działu VIII wykazu A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. (Dz. U. z dnia 18 lutego 1983r.).
Z tych względów Sąd Apelacyjny stanął na stanowisku, że apelacja organu rentowego zasłużyła na uwzględnienie.

Sąd Okręgowy, ponownie rozpoznając sprawę ustalił, iż w czasie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wS., w okresie od 9 grudnia 1976r. do 30 kwietnia 1993r. ubezpieczony pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Kierował samochodami marki(...), KAMAZ z przyczepą, a także(...). Były to samochody ciężarowe o ciężarze powyżej 3,5 tony, którymi przewoził materiały budowlane.
Pracę jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: akt organu rentowego, wyjaśnień odwołującego (zapis rozprawy z dnia 25 lipca 2013r. 4 min. 2 sek. – 7 min. 6 sek. oraz z 6 maja 2014r. 16 min. 59 sek. – 22 min. 11 sek.), zeznań świadków:R. B.,J. K.(rozprawa z dnia 6 maja 2014r. 6 min. 34 sek. – 23 min. 27 sek.), a także akt osobowych ubezpieczonego zPrzedsiębiorstwie (...)wS.(koperta k. 55 a.s.).
Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom świadków i wyjaśnieniom ubezpieczonego, gdyż są spójne i wzajemnie się potwierdzają. Należy również podkreślić, że zarówno świadkowie, jak i sam ubezpieczony precyzyjnie i w sposób nie budzący najmniejszej wątpliwości określili charakter pracy odwołującego.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonego,J. C.zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz.U. z 2009r., nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowańRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.).

W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn
2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.

Zgodnie z wykazem A, dział VIII poz. 2 stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, praca kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalistycznych (specjalnych) pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów jest pracą w szczególnych warunkach, uprawniającą do niższego wieku emerytalnego.

Natomiast jak stanowi § 1, ust 1 i 2 rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, wymienione w § 4-15 rozporządzenia orazw wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami". Właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielczew porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległychi nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane pracew szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało ustalenie, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych po ukończeniu 60 roku życia.

Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych wedługart. 184jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treściart. 184przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień 31 grudnia 2008r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życieustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego wart. 32również po dniu 31 grudnia 2008r. oraz nieprzystąpieniu do OFE albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.

Według oceny Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej konkretnej sprawie wykazało, że ubezpieczonyJ. C.ukończył 60 rok życia i na dzień 31 grudnia 1998r. udowodnił łącznie ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym ponad 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Nie budzi wątpliwości Sądu, że praca ubezpieczonego wPrzedsiębiorstwie (...)wS.od 2 grudnia 1976r. do 30 kwietnia 1993r. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze powyżej 3,5 tony była faktycznie pracą w warunkach szczególnych określoną w wykazieA, dziale VIII:
- poz. 2, tj. pracą kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.

Organ rentowy nie uwzględnił odwołującemu tego okresu pracy, ponieważ świadectwo pracy w warunkach szczególnych nie zostało wystawione przez pracodawcę lub jego następcę prawnego.
Trzeba jednak podkreślić, iż w myśl z ugruntowanego już stanowiskiem judykaturyi doktryny„sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznając sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dokonują kontroli zgodności decyzji administracyjnych wydanych w tych sprawach z prawem w trybie odrębnym określonym wkodeksie postępowania cywilnego, w którym to trybienie obowiązują ograniczenia dowodowe obowiązujące w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed organami rentowymi ”(vide – wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 1996r., sygn. akt III AUr 235/96, Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1997r.., nr 1, poz. 2). Z kolei w wyroku z dnia 25 lipca 1997r. sygn. akt II UKN 186/97 Sąd Najwyższy stwierdził, że:„W postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty określone w § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1984r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) ”( OSNP z 1998r, Nr11, poz. 342 ).
Tak więc w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych mogą być przeprowadzane wszelkie dowody zmierzające do prawidłowego rozstrzygnięcia, w tym zeznania świadków.

Z powyższych przyczyn, Sąd stwierdził, żeJ. C.w dacie złożenia wniosku o emeryturę spełnia łącznie wszystkie warunków niezbędne do przyznania emerytury z obniżonego wieku, wynikających z treściart. 184, ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zmianami), a tym samym jego odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł, jak w sentencji wyroku.

SSO Jolanta Łanowy