Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 753/14
Data wyroku: 2014-09-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kicman
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art 184 w zw. z art 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).

Sygn. akt III U 753/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 września 2014 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym :
PrzewodniczącySSO Anna Kicman
Protokolantst. sekr. sądowy Katarzyna Maziarczyk - Kotwica
po rozpoznaniu w dniu24 września 2014 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyS. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
oemeryturę
na skutek odwołaniaS. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia26 maja 2014 r.,znak:(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyS. S.prawo do emerytury, począwszy od 8 maja 2014 r.
Sygn. akt III U 753/14

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 24 września 2014 r.
Decyzją z dnia 26 maja 2014 r., znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyS. S.przyznania emerytury.
W podstawie prawnej powołanoart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) oraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ wnioskodawca nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a jedynie 12 lat, 6 miesięcy i 17 dni. Zakład przyjąłza udowodnioną na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy składkowe w wymiarze 8 miesięcy i 25 dni; uzupełniające - rola – 25 lat, 4 miesiące i 25 dni; łącznie 26 lat, 1 miesiąc i 20 dni. Do stażu pracy w szczególnych warunkachnie zaliczono okresu od 2 stycznia 1973 r. do 5 lutego 1974 r. oraz od 2 listopada 1975 r. do 21 lipca 1981 r., tj. 6 lat, 9 miesięcy i 25 dni(po wyłączeniu służby wojskowej) w Spółdzielni Kółek Rolniczych, ponieważ wnioskodawca nie przedłożył akt osobowych, a w świadectwie pracyw szczególnych warunkach z dnia 3 lipca 2001 r. nie wykazano charakteru pracy ściśle według zarządzenia resortowego. W zarządzeniu resortowympod pozycją 3 jest wykazany charakter pracy – prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych, a w świadectwie pracyw szczególnych warunkach wykazano prace polowe i w transporcie.Jak również nie wykazano punktu, w którym mieści się stanowisko kierowcy ciągnikowego oraz brak powołania się na rozporządzenie Rady Ministrówz dnia 18 lutego 1983 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 18 czerwca 2014 r. wnioskodawcaS. S., zaskarżając ją w całości z powodu naruszenia prawa i błędnej oceny zebranego materiału dowodowego skutkującego odmową przyznania należnego świadczenia. W rezultacie wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu prawado emerytury z powodu pracy w szczególnych warunkach.
Na uzasadnienie swojego stanowiska wnioskodawca podał,że pracował w okresie od 2 stycznia 1973 r. do 21 lipca 1981 r. i od 22 lipca 1982 r. do 7 lutego 1994 r. na stanowisku kierowcy ciągnikowego (traktorzysty). Charakter jego zatrudnienia mogą potwierdzić świadkowie.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawartew zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wskazano dodatkowo, że wnioskodawca w dniu(...)ukończył 60 lat, na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnił 26 lat, 1 miesiąc i 20 dni okresów składkowych i nieskładkowych, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Organ rentowy zaliczył wnioskodawcy okres pracy w warunkach szczególnych w Kółku RolniczymwK.od 22 lipca 1981 r. do 7 lutego 1994 r. na stanowisku kierowcy ciągnikowego (traktorzysty), w łącznym wymiarze 12 lat, 6 miesięcy i 17 dni. ZUS uznał, że odwołanie nie wnosi do sprawy żadnych nowych okoliczności faktycznych, która uzasadniałaby zmianę decyzji. Wnioskodawcanie przedłożył żadnych nowych dokumentów potwierdzających zatrudnienie w warunkach szczególnych.

Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaS. S.,ur. (...), w dniu 1 kwietnia 2014 r. złożył wniosek o emeryturę, zaznaczając w nim, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Wnioskodawca przedłożył dokumentację potwierdzającą przebieg zatrudnienia, w tym w szczególności: świadectwo pracy z dnia 30 czerwca 1981 r. wystawione przez(...)wO., z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w tej Spółdzielni w okresie od 2 stycznia 1973 r. do 21 lipca 1981 r. na stanowisku kierowcy ciągnikowego; świadectwo pracy z dnia 7 lutego 1994 r. wystawione przez(...)
wK., z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudnionyw tymK.od 22 lipca 1981 r. do 7 lutego 1994 r. na stanowisku kierowca – operator; świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkachz dnia 3 lipca 2001 r. wystawione przez(...)
wO., z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w(...)wO.w okresie od 2 stycznia 1973 r. do 21 lipca 1981 r. na stanowisku kierowcy ciągnikowego, w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace polowe i w transporciena stanowisku kierowcy ciągnikowego; świadectwo wykonywania pracyw szczególnych warunkach z dnia 22 sierpnia 2001 r. wystawione przez(...)wK., z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w tymK.w okresie od 22 lipca 1981 r. do 7 lutego 1994 r. na stanowisku kierowcy ciągnikowego (traktorzysty), w tym okresie stalei w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace polowe i w transporcie na stanowisku kierowcy ciągnikowego (traktorzysty); kserokopię dokumentacji zawartej w aktach osobowych.
W aktach organu rentowego zalega również kserokopia książeczki wojskowej, z której wynika, że wnioskodawca w okresie od 6 lutego 1974 r. do 16 października 1975 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową.
Na podstawie całości zgromadzonej w aktach rentowych dokumentacji, decyzją z dnia 26 maja 2014 r., ZUS odmówił wnioskodawcyS. S.przyznania emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy składkowe w wymiarze 8 miesięcy i 25 dni; uzupełniające - rola – 25 lat, 4 miesiące i 25 dni; łącznie 26 lat, 1 miesiąc i 20 dni, w tym w szczególnych warunkach 12 lat, 6 miesięcy i 17 dni.
Dowód – akta emerytalne wnioskodawcy:
- wniosek emerytalny z dnia 1.04.2014 r.,
- świadectwa pracy, świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach,
- kserokopia dokumentacji zawartej w aktach osobowych,
- kserokopia książeczki wojskowej,
- decyzja ZUS z dnia 5.03.2014 r.
Sąd ustalił nadto, że wnioskodawca był zatrudniony w(...)wK., które następnie zostało przejęte przez(...)wO., na stanowisku traktorzysty od 2 stycznia 1973 r. do 21 lipca 1981 r. Następnie(...)ponownie przekształciło się w(...)wK.i wnioskodawca tam pracował w okresie od 22 lipca 1981 r. do 7 lutego 1994 r. na stanowisku kierowcy ciągnika. Wnioskodawca uzyskał prawo jazdy kategorii T w dniu 6 czerwca 1973 r.
W lecie wykonywał prace polowe na rzecz rolników indywidualnych – orki, żniwa, sianokosy, a zimą – usługi transportowe dla firm, natomiast wiosną i jesienią, albo wykonywał prace polowe, albo też wykonywał usługi transportowe dla firm.(...)wynajmował zatrudnionych traktorzystów, na potrzeby(...)olR.,(...) Przedsiębiorstwa Budowlanego,Huty (...)wJ., gdzie traktorzyści przewozili ciągnikami materiały budowlane, płyty drogowe, cegły, piasek, żwir, cement.
Wnioskodawca pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Z wnioskodawcą współpracowaliS. B.orazW. S., który był zatrudniony w(...)wK.od 1 marca 1972 r. do 30 czerwca 1981 r. na stanowisku kierowcy ciągnikowego, od 1 lipca 1981 r. do 31 sierpnia 1987 r. na stanowisku kierowcy ciągnikowego i kombajnisty, a pracodawca za te okresy wystawił mu świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Dowód:
- akta emerytalne wnioskodawcy – świadectwa pracy,
- dokumentacja zawarta w aktach osobowych z okresu zatrudnienia w(...)wO.,
- zeznania świadkaS. B.,
- dokumentacja zawarta w aktach organu rentowego dot. świadkaW. S.,
- zeznania świadkaW. S.,
- przesłuchanie wnioskodawcy.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w aktach emerytalnych wnioskodawcyoraz w ramach toczącego się w sprawie sądowego postępowania dowodowego, których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c.,a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkówS. B.iW. S.oraz wnioskodawcyS. S., jako spójnym, logicznym, wzajemnie się uzupełniającym, a ponadto znajdującym potwierdzeniew dowodach z dokumentów. Wynika z nich jednoznacznie, w jakim charakterze, przy jakich pracach i w jakich warunkach był zatrudniony wnioskodawca w spornym okresie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcyS. S.należy uznać za uzasadnione.
Na podstawieart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U.z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianegow art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat -dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2 art. 184).
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowawust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 ust. 2 i 3.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1,za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwościdla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8,poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 latdla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymido okresów zatrudnienia.
Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia,czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych.
Z akt sprawy wynika, że ZUS nie kwestionował spełnienia przez wnioskodawcę pozostałych warunków niezbędnych do nabycia prawa do emerytury, na podstawie wyżej powołanych przepisów, a więc ukończenia 60 roku życia w dniu(...)., nie przystąpienia do OFE, wykazania na dzień 1 stycznia 1999 r. wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego co najmniej 25 lat dla mężczyzn.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy składkowe w wymiarze 8 miesięcy i 25 dni; uzupełniające - rola – 25 lat, 4 miesiące i 25 dni; łącznie 26 lat, 1 miesiąci 20 dni, w tym w szczególnych warunkach 12 lat, 6 miesięcy i 17 dni.
Organ rentowy zaliczył wnioskodawcy do pracy w warunkach szczególnych okres zatrudnienia w(...)wK.od 22 lipca 1981 r. do 7 lutego 1994 r. na stanowisku kierowcy ciągnikowego (traktorzysty).
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca był zatrudniony w szczególnych warunkach równieżw okresie od 2 stycznia 1973 r. do 21 lipca 1981 r. w(...)
wK., a następnie(...)wO., stalei w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy ciągnika(z tym, że w okresie od 6 lutego 1974 r. do 16 października 1975 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową).
Wskazane wyżej stanowisko wymienione zostało wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, Dziale VIII –„W transporcie i łączności”, poz. 2 – „Prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych”, a także w załączniku nr 1 do uchwały nr 24(...)Związku (...),K.i Organizacji Rolniczych z dnia 14 czerwca 1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w jednostkach organizacyjnych kółek rolniczych w wykazie A, Dziale VIII, poz. 3, pkt 1 – „kierowca ciągnika” oraz w załączniku nr 1do zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy,na których wykonywane są prace w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze w wykazie A, Dziale VIII, poz. 3, pkt 1 – „kierowca ciągnika kołowego”.
Podkreślić należy, iż w postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymiwart. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 4778i nast. k.p.c.)nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń. Przeciwnie,art. 473 § 1 k.p.c.stanowi, że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza, że fakty, od których uzależnione jest prawo do emeryturyi renty oraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków i stron.
Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał łącznie ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędnedo przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca,w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
W niniejszej sprawie wnioskodawca wszystkie przesłanki do nabycia świadczenia spełnił od dnia 8 maja 2014 r., a więc od ukończenia 60 roku życia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w sentencji wyroku.