Sąd Apelacyjny w Łodzi
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 207/14
Data wyroku: 2014-10-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sławomir Lerman, Marian Baliński, Piotr Feliniak
Słowa kluczowe: Odszkodowanie Za Niesłuszne Skazanie, Tymczasowe Aresztowanie Lub Zatrzymanie
Podstawa prawna: art. 437 §1 kpk

Sygn. akt II AKa 207/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 października 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi, II Wydział Karny, w składzie:

Przewodniczący:

SSA Marian Baliński

Sędziowie:

SA Piotr Feliniak
SO del. Sławomir Lerman (spr.)

Protokolant:

st.sekr.sądowy Łukasz Szymczyk

przy udzialeH. T., Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi
po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r.
sprawy
wnioskodawcyK. N.
o zadośćuczynienie i odszkodowanie z tytułu niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania stosowanego w postępowaniu karnym, zakończonym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej z dnia 23.08.2012 r. w sprawie o sygn. akt II K 98/11
na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt XVIII Ko 5/14
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelacje za oczywiście bezzasadne.
Sygn. akt: II AKa 207/14

UZASADNIENIE
PełnomocnikK. N.wystąpił z wnioskiem o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie i wniósł o:
1. zasądzenie od Skarbu Państwa, kwoty 180 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, wynikłą z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania;
2. zasądzenie od Skarbu Państwa na rzeczK. N.kwoty 1 835,44 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie do dnia zapłaty tytułem odszkodowania z tytułu utraconych zarobków spowodowanych niewątpliwie niesłusznym tymczasowym aresztowaniem,
zastosowanym na mocy postanowienia Sądu Rejonowego wS.(...)z dnia 21 marca 2006 roku w sprawie o sygnaturze akt:(...), w okresie od 19 marca 2006 roku do dnia 9 czerwca 2006 roku, następnie uchylonego postanowieniem prokuratora Prokuratury Rejonowej wS.del. do Ośrodka Zamiejscowego Prokuratury Okręgowej wŁ.z dnia 9 czerwca 2006 roku, o uchyleniu tymczasowego aresztowania oraz zastosowaniu dozoru policji i poręczenia majątkowego, w sprawie o sygn. akt(...)
3. zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 30 000 zł wraz z odsetkami
ustawowymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania na mocy postanowienia Sądu Rejonowego wS.(...)z dnia 21 marca 2006 roku w sprawie o sygnaturze akt(...), w związku z brakiem gwarancji niezawisłości asesora sądowego, który wydał postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, zatem z naruszeniemart. 250 § 1 k.p.k.- w okresie od 19 marca 2006 roku do dnia 9 czerwca 2006 roku, następnie uchylonego postanowieniem prokuratora Prokuratury Rejonowej wS.del. do Ośrodka Zamiejscowego Prokuratury Okręgowej wŁ.z dnia 9 czerwca 2006 roku, o uchyleniu tymczasowego aresztowania oraz zastosowania dozoru policji i poręczenia majątkowego, w sprawie o sygnaturze akt(...)
Wyrokiem z dnia 14 maja 2014 roku Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie sygn. akt XVIII Ko 5/14:
1. zasądził od Skarbu Państwa na rzeczK. N.kwotę 90.000 złotych tytułem zadośćuczynienia oraz kwotę 1.835,44 złotych tytułem odszkodowania za stosowanie niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania w postępowaniu karnym, w sprawie(...)- wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku;
2. w pozostałej części oddalił wniosek.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł prokurator.
Zaskarżył on wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt XVIII Ko 5/14, na niekorzyść wnioskodawcy w zakresie wysokości zasądzonego zadośćuczynienia za niewątpliwe niesłuszne tymczasowe aresztowanie stosowane w postępowaniu karnym w sprawie(...).
Powyższemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego w postaciart. 445 § 1 Kodeksu cywilnegow związku zart. 558 Kodeksu postępowania karnegopoprzez zasądzenie tytułem zadośćuczynienia kwoty niewspółmiernie wysokiej w stosunku do ustalonego rozmiaru krzywdy niemajątkowej doznanej przez wnioskodawcę.
W konkluzji apelacji prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej wysokości zasądzonego zadośćuczynienia i zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kwoty 50 000 złotych tytułem zadośćuczynienia za niewątpliwe niesłuszne tymczasowe aresztowanie.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł także pełnomocnik wnioskodawcy.
1. Na podstawie art, 444 iart. 425 § 2 kpkzaskarżył on w części wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi XVIII Wydział Karny z dnia 14 maja 2014 roku w sprawie sygn. akt. XVIII Ko 5/14 w zakresie oddalającym wniosek o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy od Skarbu Państwa kwoty 30 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania zastosowanego na mocy postanowienia Sądu Rejonowego wS.
(...)z dnia 21 marca 2006 roku w sprawie o sygnaturze(...),. w związku z brakiem gwarancji niezawisłości asesora sądowego, który wydał postanowienie ó tymczasowym aresztowaniu
2. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych poprzez brak ustaleń w zakresie ew. zależności asesora orzekającego o tymczasowym aresztowaniu wnioskodawcy od władzy wykonawczej, co skutkowało naruszeniemart. 552 § 4 kpk,art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejoraz Artykułu 5 ust. 3 oraz 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950r. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie że brak gwarancji niezawisłości asesora sądowego, wydającego postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, nie stanowi podstawy do wydania orzeczenia zasądzającego zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie;
W konkluzji apelacji pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku we wskazanej części i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwoty 30 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania na mocy postanowienia Sądu Rejonowego wS.(...)z dnia 21 marca 2006 roku w sprawie o sygnaturze akt(...), w związku z brakiem gwarancji niezawisłości asesora sądowego, który wydał postanowienie o tymczasowym aresztowaniu.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Obie wniesione apelacje nie zasługiwały na uwzględnienie jako oczywiście bezzasadne.
Podstawę prawną roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie związaną z niesłusznym zastosowaniem środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania stanowią przepisyart. 552 i 554 kpk. Roszczenie to, ma charakter cywilnoprawny, zatem w kwestiach nieuregulowanych wkodeksie postępowania karnegomają zastosowanie przepisy prawa cywilnego odnoszące się przede wszystkim do zasad ustalania szkody, krzywdy, a także określenia wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia. Przepisart. 553 kpkokreśla też przesłanki od których zależy prawo do odszkodowania i zadośćuczynienia. Prawnomaterialną podstawą tych roszczeń jest między innymi niewątpliwie niesłuszne aresztowanie (art. 552 § 4 kpk) (tak. też: Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie - II Wydział Karny z 2014-04-02, II AKa 70/14).
Wskazać trzeba, iż z ogólnych przepisów prawa cywilnego (art. 363,445kc) wynika, że naprawienie szkody obejmuje m.in. straty które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć gdyby mu szkody nie wyrządzono. W ocenie Sądu Apelacyjnego w Łodzi, Sąd Okręgowy wydając zaskarżony wyrok miał na uwadze wyżej wymienione przepisy i kierując się wyrażonymi w nich zasadami zasądził odpowiednie zadośćuczynienie na rzecz wnioskodawcy. Sąd orzekający w sposób przekonujący umotywował swoje stanowisko co do przesłanek oraz wysokości zasądzonej kwoty odszkodowania i zadośćuczynienia.
Zarzut wywiedziony w apelacji prokuratora kwestionujący wysokości zasądzonego zadośćuczynienia, mógłby okazać się skuteczny, gdyby oskarżyciel publiczny wykazał naruszenie zasad jego ustalania, a przy tym wysokość zasądzonego zadośćuczynienia jawiłaby się jako nieadekwatna czy wręcz nadmiernie wygórowana.
Zasądzona na rzeczK. N.kwota 90.000 zł zadośćuczynienia za niespełna trzy miesiące pobytu w izolacji penitencjarnej (od 19 marca 2006 do dnia 9 czerwca 2006 r.), w realiach przedmiotowej sprawy, jak też obiektywnie, w świetle poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych nie może być postrzegana jako nieadekwatna czy lub nadmiernie wygórowana. Brak więc podstaw do wkraczania w sferę swobodnego uznania sędziowskiego, przy stwierdzeniu braku naruszeń zasad określania "odpowiedniości" zadośćuczynienia. Dlatego nie można uznać, wbrew stanowisku prokuratora, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, tj.art. 445 § 1 k.c.w zw. zart. 558 k.p.k.Ustalenie wysokość zasądzonej na rzeczK. N.kwoty bez wątpienia nastąpiło z uwzględnieniem ustalonych okoliczności sprawy, z jednej strony krzywdę wyrządzonąK. N.w związku z tymczasowym aresztowaniem, a z drugiej aktualny poziom stopy życiowej społeczeństwa oraz stan rozwoju gospodarczego Polski. Zważyć należy, ze Sąd Okręgowy w sposób należyty uzasadnił swoje stanowisko, wskazując jakie czynniki zadecydowały o wysokości zasądzonej kwoty, mając na względzie wszelkie istotne kryteria, a Sąd Apelacyjny w pełni akceptuje przeprowadzone w tym zakresie rozważania, bez konieczności ich ponownego przytaczania. Zwraca uwagę fakt , że prokurator nie przytoczył w uzasadnieniu apelacji takich argumentów, które mogłyby świadczyć o tym, że wysokość przyznanej kwoty zadośćuczynienia została ustalona w sposób wadliwy.
Zarzut wywiedziony przez pełnomocnikaK. N.we wniesionym środku zaskarżenia sprowadza w istocie się do żądania zasądzenia od Skarbu Państwa dodatkowej kwoty 30 000 zł zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, w związku z brakiem gwarancji niezawisłości asesora sądowego, który wydał postanowienie o tymczasowym aresztowaniu. Sąd Okręgowy dokonał kompleksowej analizy wszelkich istotnych okoliczności w tym zakresie, a przedstawione przesłanki rozstrzygnięcia o oddaleniu przedmiotowego wniosku zasługują na pełną akceptację Sądu Apelacyjnego.
Trafnie wskazał Sąd Okręgowy, iż orzeczenie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec wnioskodawcy było przedmiotem kontroli instancyjnej przez Sąd Okręgowy w Łodzi. Zatem podlegało ono ocenie sądu w którego skład wchodzili sędziowie posiadający pełen przymiot niezawisłości. Sąd Okręgowy uwzględnił w swoich rozważaniach stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w tym przedmiocie oraz wskazał, iż brak jest związku przyczynowego miedzy kwestionowaniem niezawisłości asesora sądowego orzekającego o zastosowaniu tymczasowego aresztowania oraz treścią zapadłego rozstrzygnięcia o tymczasowym aresztowaniu.
Kwestionowanie zasadności postanowienia wydanego przez asesora sądowego wobec jego zależności służbowej od Ministra Sprawiedliwości oraz jednoczesna próba zestawienia tej okoliczności z działalnością wnioskodawcy jako szefa biura poselskiego posła do Parlamentu EuropejskiegoJ. W.jest całkowicie chybiona. Tak dalece systemowo odległe powiązania zależności służbowych czy politycznych, nie mogą stanowić o podważeniu zasadności przesłanek zastosowania wobec wnioskodawcyK. N.tymczasowego aresztowania. Nadto jak wynika z zeznań,G. N., (żony wnioskodawcyK. N.) w czasie wydawania postanowienia o tymczasowym aresztowaniuK. N.nie był już pracownikiem biura poselskiego.
Zważyć należy, iż Sąd Okręgowy ustalając kwotę zadośćuczynienia wziął wszelkie okoliczności sprawy. W swoich rozważaniach nie pominął również okoliczności podnoszonych w obu wniesionych apelacjach. W tym miejscu w szczególności wskazać trzeba, iż Sąd Okręgowy miał na względzie okoliczności, iż postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania było wydane przez Sąd, w którego skład wchodził asesor sądowy. W związku z tym, również w przekonaniu Sądu odwoławczego, zasądzona kwota zadośćuczynienia spełnia funkcję kompensacyjną. Z pewnością ocena dowodów oraz przeprowadzone rozważania, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w żaden sposób nie naruszały wypracowanej i ugruntowanej linii orzecznictwa dotyczącej zasad ustalania wysokości zadośćuczynienia w podobnych sprawach. Żadem z apelujących nie wykazał, by było inaczej.
Skoro zatem Sąd I instancji w sposób przekonywujący i prawidłowy ocenił istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności czemu dał wyraz w motywach pisemnych, które nie zawierają ani błędów logicznych ani wewnętrznych sprzeczności to Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do kwestionowania jego poglądu.
Mając na uwadze powyższe okoliczności zaskarżony wyrok utrzymano w mocy nie znajdując podstaw do jego zmiany.
Zgodnie zart. 554 § 2k.p.k.postępowanie w sprawie o odszkodowanie jest wolne od kosztów.