Sąd Okręgowy w Kielcach
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 987/14
Data wyroku: 2014-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zbigniew Karamara, Adam Zarzycki, Krzysztof Sajtyna
Teza: wyrok utrzymany w mocy apelacja bezzasadna

Sygn. akt IX Ka 987/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 września 2014 roku
Sąd Okręgowy w Kielcach IX Wydział Karny-Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Krzysztof Sajtyna
Sędziowie: SSO Adam Zarzycki (spr.)
SSO Zbigniew Karamara
Protokolant: st.sekr.sądowy Iwona Stefańska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Roberta Jagusiaka
po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 roku
sprawyM. S. (1)iM. N. (1)
oskarżonych o przestępstwo zart.158 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionych przez obu oskarżonych i ich obrońcę
od wyroku Sądu Rejonowego w Końskich
z dnia 24 marca 2014 rokusygn. akt II K 283/13

I
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy uznając wszystkie apelacje za oczywiście bezzasadne;

II
zasądza od oskarżonychM. S. (1)iM. N. (1)na rzecz Skarbu Państwa kwoty po 130 (sto trzydzieści) złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

IX Ka 987/14

UZASADNIENIE
R. M. (1),M. S. (1),A. C.,M. N. (1)iM. H. (1)oskarżeni byli o to , że :
w nocy na 22 lipca 2012 r. wB., pow.(...), woj.(...), wzięli udział w bójce , w trakcie której jej uczestnicy zadawali sobie nawzajem uderzenia rękoma i nogami po całym ciele , w wyniku czego obrażeń ciała doznali :
-M. S. (1)w postaci stłuczenia klatki piersiowej , stłuczenia podudzia lewego z linijnym otarciem naskórka , stłuczenia żuchwy z naruszeniem korzenia zęba siekacza 1 dolnego po stronie prawej , skutkujące rozstrojem zdrowia i naruszeniem funkcji organów ciała poniżej dni siedmiu w myślart. 157 § 2 kk,
-M. N. (1)w postaci stłuczenia klatki piersiowej z linijnym zaczerwieniem jej tylnej powierzchni na długości 20 cm i trzema linijnymi otarciami naskórka okolicy obojczyka lewego , stłuczenia głowy z krwiakiem okularowym oka lewego , stłuczenia nosa , skutkujące rozstrojem zdrowia i naruszeniem funkcji organów ciała powyżej dni siedmiu w myślart. 157 § 1 kk,
przy czym ze względu na siłę , ilość i miejsca zadawanych uderzeń narażeni byli na bezpośrednie wystąpienie co najmniej skutku określonego wart. 157 § 1 kk,
tj. o przestępstwo zart. 158 § 1 kk.
Sąd Rejonowy w Końskich wyrokiem z dnia 24 marca 2014 r. w sprawie II K 283/13 orzekł co następuje :
I. oskarżonychR. M. (1),M. S. (1),A. C.,M. N. (1)iM. H. (1)uznał za winnych popełnienia zarzucanego im aktem oskarżenia czynu , z tym iż w opisie czynu po słowach „ zadawali sobie nawzajem uderzenia rękoma i nogami po całym ciele ” dodaje sformułowanie : „ przy czymA. C.posługiwał się podłużnym przedmiotem wyglądem przypominającym rurkę , co stanowi przestępstwo zart. 158 § 1 kk, za które na podstawieart. 158 § 1 kkwymierzył każdemu z nich karę po 6 miesięcy pozbawienia wolności ;
II. na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkwykonanie wymierzonych wobec oskarżonychR. M. (1),M. S. (1),A. C.,M. N. (1)iM. H. (1)kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 2 lata ;
III. na podstawieart. 627 kpkzasądził od oskarżonychR. M. (1),M. S. (1),A. C.,M. N. (1)iM. H. (1)na rzecz Skarbu Państwa kwoty po 256,52 złotych tytułem kosztów sądowych .
Powyższy wyrok zaskarżony został przez oskarżonychM. N. (1)iM. S. (1)oraz ich obrońcę w całości .
Obrońca oskarżonych na podstawieart. 438 pkt 2 kpkzarzucił temu wyrokowi obrazę przepisów postępowania , która miała wpływ wynik sprawy , a to :
-art. 7 kpkpoprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającej na :
- pominięciu , wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego , że to towarzyszka oskarżonych w osobachM. N. (1)iM. S. (1)jako pokrzywdzonych na skutek zdarzenia w nocy z dnia 21 na 22 lipca 2012 r. zawiadomiła Policję , co jednoznacznie świadczy o tym , że nie występowali oni w roli napastników , lecz broniących się ;
- nieuwzględnieniu tej okoliczności , iż obrażenia jakich doznali oskarżeniM. N. (1)iM. S. (1)wskazują , iż byli oni stroną atakowaną ;
- pominięciu faktu , iż z miejsca zdarzenia , na wieść o wezwaniu Policji odjechali pozostali uczestnicy rzeczonego zdarzenia , co świadczy o obawie konieczności poniesienia konsekwencji prawnych z ich strony , a co za tym idzie , pozwala przyjąć , iż byli napastnikami ;
- pominięciu tej okoliczności , iż interwencja podjęta przezM. S. (1)iM. N. (1)miała na celu obronęM. S. (2)i winna być rozpatrywana tylko w takich kategoriach .
Ponadto obrońca na podstawieart. 438 pkt 3 kpkzarzucił temu wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia polegający na niesłusznym przyjęciu przez Sąd orzekający w I instancji , że zachowaniom oskarżonychM. N. (1)iM. S. (1)można przypisać umyślność , podczas gdy ich zamiarem nie był objęty udział w bójce , lecz stali się oni podmiotem czynnej napaści ze strony atakujących przy wyraźnym podziale ról na napastników i napadniętych .
Podnosząc te zarzuty obrońca oskarżonych wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonychM. N. (1)iM. S. (1)od popełnienia zarzucanego im aktem oskarżenia czynu , ewentualnie na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku , wniósł o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania .
OskarżeniM. S. (1)iM. N. (1)w swoich apelacjach , które mają identyczną treść , zarzucili temu wyrokowi :
1 . błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku , mający wpływ na jego treść , wynikający z poczynienia ustalenia , iż „ w reakcji na takie zachowanie przybyłM. S. (1)i wywiązała się bójka (…) ”, a które to ustalenia jest nazbyt ogólnikowe , gdyż nie wynika z niego , czy jego interwencja miała charakter obrony siostry , czy nie , i które to ustalenie dalece odbiega od treści relacjiM. S. (2),M. S. (1)orazM. N. (1)ukazujących , iżM. S. (1)orazM. N. (1)realizowali obronę koniecznąM. S. (2), a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku , mający wpływ na jego treść , a polegający na stwierdzeniu , że dopuścili się zarzuconego im czynu , mimo poważnych wątpliwości w tym względzie wynikających z ich wyjaśnień oraz zeznań świadków nie wskazujących bezpośrednio na nich jako osoby zadające ciosy , a także nieuzasadnionym pominięciem elementów wynikających z zebranego materiału dowodowego , w tym zeznańM. S. (2)oraz dowodów dotyczących poniesionych przezM. S. (1)orazM. N. (1)obrażeń ;
2 . błąd w ustaleniach faktycznych , mający wpływ na treść orzeczenia , polegający na przyjęciu , że oskarżeniM. S. (1)iM. N. (1)dopuścili się zarzucanego mu czynu , wynikający z przypisaniaM. S. (1)orazM. N. (1)sprawstwa tego czynu pomimo braku ustalenia faktycznego co do treści zamiaru obu ww. - takiego ustalenia nie zawiera , ani część dyspozycyjna ani uzasadnienie wyroku ;
3 . naruszenie przepisów prawa procesowego , które miało wpływ na treść wyroku , a mianowicieart. 7 kpkwynikające z niedokonania oceny wiarygodności pełnej relacji świadkaM. S. (2), a także wynikające z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów w zakresie w jakim Sąd odmówił wiary jej relacji co do udziału w pobiciuK. Ś. (1)orazD. H. (1), a przyjął za wiarygodne zeznaniaD. H. (1)orazK. Ś. (1);
4 . naruszenie przepisów prawa procesowego , które miało wpływ na treść wyroku , a mianowicieart. 4 kpk,art. 5 § 2 kpk,art. 7 kpkorazart. 410 kpkwynikające z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów przy ocenie wiarygodności wyjaśnieńM. S. (1)oraz wyjaśnieńM. N. (1)wynikające z pozbawionego uzasadnionych podstaw odebrania wiary ich relacjom oraz nierozstrzygnięciu występujących wątpliwości na korzyść ww. oskarżonych ;
5 . naruszenie przepisów prawa procesowego , które miało wpływ na treść wyroku , a mianowicieart. 7 kpkwynikające z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i dokonaniu ich dowolnej i arbitralnej oceny przy(...)orazA. C.wynikające z pozbawionego uzasadnionych podstaw przyznania wiarygodności ich relacjom .
Podnosząc te zarzuty oskarżeni wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie ich od popełnienia zarzucanego im czynu .
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacje oskarżonych i ich obrońcy nie zasługują na uwzględnienie . Zawierają one zbliżone zarzuty obrazy przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych , a apelacje oskarżonych są identyczne . Uzasadnione jest więc łączne do nich ustosunkowanie . Wszystkie apelacje podnoszą przede wszystkim zarzut obrazyart.7 kpkdotyczący wadliwej , zdaniem apelujących , oceny wyjaśnień oskarżonychM. S.,M. N.oraz wyjaśnień współoskarżonych M .H.i A .C., a także zeznańM. S.,D. H.iK. Ś.. Apelujący uważają , iż na skutek wadliwej oceny tego materiału dowodowego , Sąd błędnie ustalił , że oskarżeniM. S.iM. N.wzięli udział w bójce z oskarżonymiM. H., A .C.iR. M., podczas gdy w rzeczywistości działali jedynie w obronie koniecznejM. S.i w trakcie tego zdarzenia zostali pobici przez współoskarżonych , doznając obrażeń ciała .
Odnosząc się do apelacji należy na wstępie podkreślić , że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z wymogami określonymi wart. 7 kpk. Brak jest podstaw do uznania , iż ocena ta jest jednostronna i dowolna . Trafnie Sąd podnosi , iż zwykle uczestnicy tego rodzaju zdarzeń starają się pomniejszyć swój udział , eksponując udział przeciwników i przedstawiając siebie jako ofiary napaści . Tak też było w tej sprawie , jednak Sąd słusznie uznał , iż przedmiotowe zdarzenie miało charakter obustronnie aktywnej siłowej konfrontacji . Podkreślić należy również , że zwykle uczestnicy takich zdarzeń są nietrzeźwi , co w oczywisty sposób wpływa na ich relacje co do przebiegu zdarzenia . Ponadto zajście miało miejsce w nocy , przy słabym oświetleniu , co tylko zwiększa trudności w ustaleniu przebiegu zdarzenia . Sami uczestnicy przedmiotowego zdarzenia to podkreślają , wskazując iż zdarzenie przybrało taki obrót , ze nie było wiadome kto kogo bije , ani też od kogo otrzymuje uderzenia . Słusznie więc Sąd miał na uwadze także te okoliczności przy ocenie wiarygodności relacji uczestników przedmiotowego zdarzenia . Podkreślić również należy , że jedynymi trzeźwymi osobami w tym czasie byłyK. K. (1)iD. M. (1), będące w grupie z oskarżonymiM. H.i A .C.. Sąd I instancji ustalając stan faktyczny oparł się na wszystkich ujawnionych dowodach , poddając je wnikliwej i wszechstronnej ocenie .
W szczególności Sąd trafnie ustalił jak doszło do samego zdarzenia , opierając się w tym względzie przede wszystkim na wiarygodnych relacjachD. M.iK. K., zgodnych z wyjaśnieniami oskarżonychR. M., A .C.i M .H.. Z tych dowodów bezspornie wynika , że doszło do zatargu słownegoM. S.zD. M. (1)iK. K. (1), którym ubliżała wulgarnymi słowami , a następnie do tej kłótni , która przerodziła się w szarpaninę , a potem bójkę włączyli się oskarżeniM. H.,M. S.,M. N.,R. M.i A .C.. W czasie tej kłótni popchnięta zostałaM. S., która upadła na palenisko . Słusznie więc Sąd ustalił , iż to właśnie zachowanieM. S.było powodem zaistniałego zdarzenia . Nie miała ona żadnego powodu , aby żądać opuszczenia tego miejsca przez nowoprzybyłą grupę osób , obrażając przy tym obecne w tej grupie dziewczyny . Należy podkreślić , że samaM. S.nie zaprzeczyła , że doszło do tej kłótni , w której wzięła udział . Nie są więc wiarygodne twierdzeniaM. S., że tak naprawdę nie wie co było powodem zdarzenia , aniM. N., że tylko słyszał głośną rozmowę . Słusznie również Sąd przyjmuje , iżM. S.została jedynie popchnięta i upadła na palenisko , nie została natomiast pobita przezK. Ś. (1)iD. H. (1). WersjęM. S.Sąd słusznie uznał za niewiarygodną opierając się na analizie jej zeznań w konfrontacji z zeznaniamiD. H.,K. K.,D. M.,K. Ś.oraz wyjaśnieniami M .H.i A .C.. ŚwiadekD. H.zaprzeczył , aby miał brać udział w bójce , aK. Ś.zeznał , iż w ogóle go tam nie było . Należy także dodać , na co powołuje się Sąd , że grupa osób , w której byli M .H., A .C.,D. H.,D. M.iK. K.przyjechała na to miejsce jednym samochodem i w takim składzie zostali później zatrzymani przez Policję . Słusznie również Sąd nie uznał za wiarygodne wyjaśnień oskarżonychM. S.iM. N.w tym zakresie , podnosząc iż oskarżeni dopiero w postępowaniu sądowym zaczęli mówić o udzialeD. H.iK. Ś.. Również słusznie Sąd podniósł , że świadekM. S.dopiero przed sądem wskazała na udziałD. H.iK. Ś.. Sąd I instancji miał więc podstawy , aby uznać za niewiarygodne twierdzenia o udziale w zdarzeniu tych osób , a zwłaszcza co do rzekomego ich udziału w jej pobiciu .
Sąd I instancji trafnie także ustalił , że w dalszej fazie zdarzenia doszło do wspólnej bójki , w której wzięli udział oskarżeniM. S.,M. N.oraz współoskarżeniR. M., M .H.i A .C.. Słusznie Sąd ocenił jako wiarygodne wyjaśnienia oskarżonychR. M., M .H.i A .C., którzy nie negowali swojego udziału w tym zdarzeniu , wręcz określając je jako bójkę . Z relacji M .H.wynikało , iż wzajemnie bił się zM. N., a następnie zM. S.. Z kolei A .C.wyjaśnił , iż także zadawał ciosy i sam je otrzymał , ale nie potrafił wskazać kogo uderzył i od kogo je otrzymał , z tym iż Sąd słusznie nie uznał za wiarygodne jego twierdzeń co do użycia przedmiotu przypominającego rurkę .R. M.także potwierdził , iż kogoś uderzył i sam też otrzymał uderzenie od osoby z tamtej grupy . Widział także jak oskarżeniM. S.iM. N.podbiegli do tej grupy i zaczęli się szarpać , jak również żeM. S.został uderzony w głowę i upadł na ziemię . Sam oskarżonyM. S.nie wykluczył , że też kogoś uderzył , aM. N.wydawało się , iż nikogo nie uderzył . Wyjaśnienia oskarżonychM. H., A .C.iR. M.potwierdziły co do części tej fazy zdarzenia świadkowieD. M.iK. K., które widziały jak M .H.został uderzony przez jednego z chłopaków z drugiej grupy . Nie było więc tak , że to oskarżeniM. S.iM. N.zostali zaatakowani przez grupę osób z udziałem M .H.i A .C.i tylko się bronili .
Nie można mówić również , że oskarżeniM. S.iM. N.działali w obronie koniecznej udzielonejM. S.. Oskarżeni istotnie „ stanęli po jej stronie ” w czasie wymiany zdań z osobami z tamtej grupy , ale nie miało to charakteru obrony koniecznej . Nie ustalono , abyM. S.istotnie była bita przez osoby z drugiej grupy , co dałoby powód do innej oceny interwencji obu oskarżonych . Sąd I instancji przeanalizował tą kwestię i słusznie nie znalazł podstaw do przyjęcia , iż oskarżeni działali w obronie koniecznej , a ich działanie miało formę odwetu ( k . 267 ) . Apelujący podnosili również , że w wyniku zdarzenia to właśnie oskarżeniM. S.iM. N.doznali obrażeń ciała , co według nich świadczy o tym , że to oni byli stroną atakowaną . Drobnych obrażeń doznali jednak , jak wyjaśnili także oskarżeniM. H., A .C.iR. M.. Właśnie to świadczy o tym , że obie strony wzajemnie zadawały sobie uderzenia , ale przewagę w bójce osiągnęli A .C.i M .H.. Takiej oceny nie zmienia fakt , iżM. S.zawiadomiła Policję o przestępstwie , ani fakt , iż grupa osób z udziałem oskarżonychM. H.i A .C.odjechała z miejsca zdarzenia . Sąd I instancji dokonał więc prawidłowych ustaleń faktycznych mających oparcie w należycie ocenionych dowodach . Skoro przebieg zdarzenia był możliwy do ustalenia na podstawie relacji wszystkich jego uczestników i świadków , to brak jest podstaw do uznania , iż zachodziły tego rodzaju nie dające się usunąć wątpliwości , że Sąd obligowany był do stosowania zasady wynikającej zart. 5 § 2 kpk.
Sąd I instancji prawidłowo zakwalifikował zachowanie wszystkich uczestników zdarzenia , w tym obu oskarżonych jako udział w bójce , o którym mówi przepisart. 158 § 1 kk, a Sąd odwoławczy podziela stanowisko Sądu w tym zakresie zawarte w uzasadnieniu wyroku . Brak jest również podstaw do kwestionowania oceny stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu oskarżonych jak i wymiaru kary , który ma charakter symboliczny .
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (art. 437 § 1 kpk, art..456kpk) . O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze w kwocie po 130 zł ( opłata - 120 zł , wydatki - 10 zł ) orzeczono na podstawieart. 634 i 627 kpk.
SSO Adam Zarzycki SSO Krzysztof Sajtyna SSO Zbigniew Karamara