Sąd Apelacyjny w Gdańsku
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACa 603/14
Data wyroku: 2014-12-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Grela, Katarzyna Przybylska, Maria Sokołowska
Słowa kluczowe: Nieuczciwa Konkurencja
Podstawa prawna: art. 10 i 15 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Sygn. akt V ACa 603/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 grudnia 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Katarzyna Przybylska

Sędziowie:

SA Maria Sokołowska (spr.)
SA Jacek Grela

Protokolant:

stażysta Karolina Petruczenko

po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2014 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwa(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwM.
przeciwkoP. M.
o zaniechanie naruszeń
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego wB.
z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt VIII GC 72/13

I
oddala apelację;

II
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 630 (sześćset trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Na oryginale właściwe podpisy.
Sygn. akt V ACa 603/14

UZASADNIENIE
Powódka(...) sp. z o.o.z siedzibą wM.w pozwie wniesionym przeciwko pozwanemuP. M.domagała się:

1
zakazania pozwanemu rozpowszechniania nieprawdziwej informacji o posiadaniu przez niego autoryzacji do serwisowania urządzeń marki(...), w tym w szczególności w pojazdach użytkowych, szynowych i przemysłowych;

2
zakazania pozwanemu wykorzystywania logotypu zawierającego wyrażenie(...), w szczególności na papierze firmowym oraz wizytówkach;

3
nakazania pozwanemu zniszczenia materiałów reklamowych, w których wykorzystano logotyp zawierający wyrażenie(...), w szczególności wizytówek oraz papieru firmowego pozwanego;

4
zasądzenia od pozwanego kwoty 10.000 zł na cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej realizowany przezFundację (...)wS.;

5
nakazania pozwanemu jednokrotnego opublikowania na jego koszt w:Gazecie (...)(wydanie ogólnopolskie), Biuletynie(...),magazynie (...)(w tym także na portalu internetowym(...)) oraz w(...)(w tym także na portalu internetowym(...)), w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia nakazującego pozwanemu przedmiotową publikację oraz umieszczenia na okres 30 dni w serwisie internetowym pozwanego(...)w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia nakazującego pozwanemu przedmiotową publikację oświadczenia o określonej treści

oraz zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu pozwu powódka podała, że należy do grupy kapitałowejspółki (...)z siedzibą wH.((...)) i jest jedynym podmiotem na terenie Polski, który jest wspierany autoryzacją(...)i który uprawniony jest do wykorzystywania znaku towarowego słownego(...)jako logotypu do oznaczania swojego przedsiębiorstwa, w tym świadczonych przez powódkę usług. Powódka wskazała, że pozwany wykorzystuje papier firmowy i wizytówki, na których umieszczony jest logotyp podobny do logotypu(...). Zdaniem powódki celem pozwanego jest wprowadzenie klientów i przedsiębiorców w błąd co do okoliczności, iż pozwany jest autoryzowanym serwisantem(...).
Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych argumentując, że przez pewien okres wykorzystywał w swoich materiałach sporny znak, lecz czynił to wyłącznie w celach informacyjnych i nigdy nie powoływał się na fakt istnienia jakichkolwiek więzi gospodarczych pomiędzy sobą a uprawnionym do znaku towarowego(...).
Sąd Okręgowy wB.wyrokiem z dnia 20 maja 2014r. nakazał pozwanemu:

1
zaniechanie wykorzystywania znaku towarowego (logotypu) zawierającego wyrażenie(...), w szczególności na papierze firmowym oraz wizytówkach pozwanego;

2
zniszczenie materiałów reklamowych, w których wykorzystał znak towarowy (logotyp) zawierający wyrażenie(...), w szczególności wizytówek oraz papieru firmowego;

3
opublikowanie na jego koszt w Biuletynie(...), wMagazynie (...)(w tym także na portalu internetowym(...)i w(...)(w tym także na portalu internetowym ((...)) oraz umieszczenie przez okres 30 dni w swoim serwisie internetowym, oświadczenia następującej treści : „P. M.(...)w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia, a w pozostałym zakresie oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu.

Powyższy wyrok Sąd I instancji oparł na następujących ustalenia faktycznych i rozważaniach prawnych:
Obie strony prowadzą działalność gospodarczą polegającą m.in. na serwisowaniu pojazdów szynowych.
Powódka należy do grupy kapitałowejspółki (...)z siedzibą wH.((...)), przy czym na terenie Polski jest jedynym podmiotem, który posiada autoryzację(...)w zakresie działu transportu (dział o nazwie(...)T.). Powódka jest również jedynym w Polsce podmiotem zgrupy (...)w zakresie specjalizacjiV.T., który uprawniony jest do wykorzystywania znaku towarowego słownego(...)jako logotypu do oznaczania swojego przedsiębiorstwa, w tym usług świadczonych przez powódkę. Uprawniony ze znaku(...)(poprzednioV. A.) zawarł z(...).(...)umowę licencyjną, na mocy której(...)(...)uprawniony jest do wykorzystywania logotypu(...)w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, a ponadto do udzielania w powyższym zakresie dalszych licencji.(...).(...)udzielił w powyższym zakresie dalszej licencji powódce. Zakres działalności powódki obejmuje dział transportu, a w szczególności: napędy w pojazdach użytkowych, w pojazdach szynowych, jak również napędy przemysłowe, morskie, turbiny wodne oraz serwis urządzeń(...)w pojazdach użytkowych, szynowych i napędach przemysłowych.
Pozwany prowadzi działalność gospodarczą pod firmą(...). Zgodnie z informacją wpisaną do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej znaczną część działalności gospodarczej pozwanego stanowi konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli. Pozwany prowadzi między innymi(...) serwis (...)oraz serwis pojazdów szynowych.
Na stronie internetowej www.(...), pozwany oferował kompleksowe usługi w zakresie napraw zespołów napędowych pojazdów szynowych. Pozwany informował, że posiada hamownię do sprawdzania, testowania automatycznych skrzyń biegów(...), których naprawy dokonuje. Na stronie(...)w zakładce autoryzacje znajdowało się logo(...).
W wezwaniu z dnia 7 marca 2011r. powódka wezwała pozwanego do niezwłocznego zaniechania rozpowszechniania nieprawdziwej informacji jakoby udzieliła mu jakiejkolwiek autoryzacji.
Mimo wezwania pozwany posługiwał się logiem(...), przy czym w nieznacznie zmienionej postaci tj. dużą literę „I” zamieniono małą „i” oraz dodano obramowanie. Taki znak umieszczany był na ofertach kierowanych do potencjalnych klientów oraz na wizytówkach.
W załączniku do oferty skierowanej do(...) Sp. z o.o.(...) Zakład (...)wL.z siedzibą wL.w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego sektorowego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego o wartości szacunkowej powyżej 387 000 Euro na wykonanie naprawy rewizyjnej podzespołów autobusu szynowego, pozwany jako podwykonawcę wskazał powódkę, tymczasem w ogóle nie kontaktował się z nią w tej sprawie. Pozwany wygrał ten przetarg i dokonał napraw z pominięciem powódki.
W piśmie do powódki z dnia 05 listopada 2012 r.(...) S.A.z siedzibą wB.wystosowała zapytanie, czy(...)P. M.posiada wspieraną przez powódkę autoryzację oraz czy możliwe jest rozpoczęcie współpracy z pozwanym jako autoryzowanym serwisantem.
Sąd I instancji wskazał, że powyższych ustaleń faktycznych dokonał na podstawie załączonych do akt dokumentów, zeznań świadków oraz zeznań słuchanego w charakterze strony powoda i częściowo pozwanego.
Sąd Okręgowy zważył, że strony prowadzą konkurencyjną działalność polegającą na konserwacji i naprawie pojazdów szynowych, w tym w zakresie napraw zespołów napędowych pojazdów szynowych(...). Powód jest przy tym jedynym w Polsce autoryzowanym serwisantem urządzeń marki(...)w zakresie specjalizacji koncernu(...)T.. W ocenie Sądu I instancji choć pozwany nie informował wprost o tym, że posiada autoryzację(...), jednak wprowadzał klientów w błąd co do jakości i pochodzenia swych usług jak i sposobu ich wykonania i swoim zachowaniem wyczerpał znamiona art. 10 ust. 1 ustawy o nieuczciwej konkurencji. Nadto swoim zachowaniem pozwany wyczerpał też znamiona czynu określonego w art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy. Sąd I instancji wskazał, że także zachowanie pozwanego, który w postępowaniu przetargowym umieścił powodową spółkę w wykazie swoich podwykonawców przewidzianych do realizacji zamówienia, jako spółkę która zgodnie z wymogiem zamówienia spełnia wymóg autoryzowanego przez producenta zakładu naprawczego, naruszyło dobre obyczaje i tym samym wprowadziło w błąd zamawiającego co do potencjalnego podwykonawcy pozwanego. Z tych względów Sąd Okręgowy uznał za zasadne żądanie powoda o zaniechanie naruszeń w świetle przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zaznaczył także Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie brak było przeszkód formalnych, aby dla oceny roszczenia powoda zastosować przepisy
ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłoweji w konsekwencji na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zw. zart. 286 ustawy prawo własności przemysłowejnakazał pozwanemu zaniechać wykorzystywania znaku towarowego (logotypu), zawierającego wyrażenie(...), w szczególności na papierze firmowym i wizytówkach. W pozostałym zakresie Sąd Okręgowy oddalił powództwo podnosząc, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika, by pozwany informował, że jest(...) serwisem (...).
Sąd I instancji na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zw. zart. 286 ustawy prawo własności przemysłowejuwzględnił powództwo w części dotyczącej nakazania pozwanemu zniszczenia wszystkich materiałów reklamowych, w których wykorzystał on znak towarowy - logotyp(...).
O obowiązku opublikowania na koszt pozwanego stosownego oświadczenia Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 3 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zw. z art. 287 ust. 2 w zw. z art. 296 ust. 1 pr. własności przemysłowej uznając jednocześnie, że wystarczające będzie zobowiązanie pozwanego do jednokrotnego opublikowania oświadczenia w prasie branżowej i na stronie internetowej pozwanego, a w pozostałej części powództwo oddalił.
Nadto Sąd Okręgowy nie uwzględnił powództwa w części dotyczącej żądania zapłaty podnosząc, że powód nie wskazał na żadne okoliczności uzasadniające to żądanie, zaś pozwany po wezwaniu do zaniechania naruszeń usunął ze swojej strony internetowej sporny logotyp. O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 100 kpc.
Od powyższego wyroku apelację wniósł pozwany zaskarżając go w części uwzględniającej powództwo oraz rozstrzygającej o kosztach procesu. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1
naruszenie przepisów art. 10 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 2 w zw. z art.3 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w wyniku nieprawidłowego zastosowania wskazanych przepisów wskutek przyjęcia, że pozwany dopuścił się czynów nieuczciwej konkurencji;

2
naruszenie przepisówart. 120, art.286, art. 287 ust. 2 oraz art. 296 ust. 1 i 2 ustawy prawo własności przemysłowejpoprzez ich zastosowanie w sprawie, mimo że powodowi nie przysługują prawa do słowno - graficznego znaku towarowego(...), a prawa takie przysługują(...);

3
naruszenieart. 233 kpcpoprzez nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, ewentualnie uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy wB.oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego.
Powód w odpowiedzi na apelację pozwanego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego nie jest zasadna.
Wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego bez przekroczenia granic określonych wart.233 § 1 kpci właściwie ustalił wszystkie istotne dla sprawy fakty, zaś ustalenia te Sąd Apelacyjny aprobuje i przyjmuje za własne bez potrzeby ponownego ich przytaczania.
W tym kontekście należy wskazać, że do uznania zarzutu naruszenia przepisuart. 233 § 1 kpcza uzasadniony, mogłoby dojść tylko wówczas, gdyby skarżący wykazał uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, to jest regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów. Należałoby zatem wskazać konkretny dowód przeprowadzony w sprawie, którego zarzut ten dotyczy i podać, w czym upatruje się jego wadliwej oceny, czego jednak skarżący nie uczynił, a zatem zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.
Chybione okazały się zarzuty skarżącego naruszeniaart. 10 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 2w zw. zart. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji(tekst jednolity: Dz. U. z 2003r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.; dalej: ustawa
o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji). Strony niniejszego postępowania prowadzą działalność konkurencyjną, zaś czynem nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest m.in. takie oznaczenie usług, które może wprowadzić klientów w błąd co do pochodzenia usług. W zakresie natomiast reklamy czynem nieuczciwej konkurencji jest reklama wprowadzająca w błąd i mogąca przez to wpłynął na decyzję o nabyciu towaru lub usługi (art. 16 ust. 1 pkt ustawy o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji).
Z przedstawioną sytuacją mamy niewątpliwie do czynienia w niniejszej sprawie, co słusznie zauważył Sąd I instancji, zaś skarżący skutecznie nie zakwestionował. Przyjmuje się, że dopuszczalne jest jedynie takie posługiwanie się znakiem innego przedsiębiorcy, które nie wprowadza w błąd co do powiązań handlowych, w tym pochodzenia usług od tego przedsiębiorcy. Tymczasem sposób w jaki pozwany posługiwał się spornym znakiem- wbrew twierdzeniom apelacji - sugerował powiązania handlowe między nim a powodem. Nadto zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, że gdyby - jak twierdzi pozwany - posługiwał się on spornym znakiem jedynie w celach informacyjnych, to nie dokonałby modyfikacji tego znaku po wezwaniu go przez powoda do zaprzestania naruszeń. Zauważyć także trzeba, że w identyczny sposób skarżący posługiwał się znakiem innego producenta, którego posiada autoryzację i w materiałach reklamowych umieszczał oba wskazane wyżej znaki określając prowadzoną przez siebie działalność jako Autoryzowaną Stację Obsługi. W okoliczności niniejszej sprawy wykorzystywanie przez pozwanego spornego znaku wprowadzało więc klientów w błąd, albowiem wywierało mylne przekonanie, że pozwany pozostaje w związkach handlowych z powodem. Nadto posługiwanie się spornym znakiem uznanej marki w materiałach reklamowych bez wątpienia mogło mieć wpływ na decyzję klientów o skorzystaniu z usług pozwanego, albowiem wskazywało na powiązania gospodarcze ze znaną firmą, a przez to m.in. na wysoką jakość usług. Przeciwne twierdzenia i zarzuty skarżącego nie zostały poparte przekonująca i logiczną argumentacją, a przez to nie były w stanie podważyć trafności zaskarżonego orzeczenia.
Wbrew odmiennym wywodom skarżącego, dopuszczalne jest kumulatywne stosowanie przepisówustawy z dnia 30 czerwca 2000r. - Prawo własności przemysłowej(tekst jednolity: Dz. U z 2013r., poz. 1410; dalej:prawo własności przemysłowej) oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Stosownie doart. 1 ust. 2 Prawa własności przemysłowejprzepisy tej ustawy nie uchybiają ochronie
znaków towarowych przewidzianych w innych ustawach. Dyrektywa Rady Wspólnot Europejskich nr 89/104 z dnia 21 grudnia 1988 r., zmierzająca do zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do znaków towarowych, nie wykluczyła zastosowania do ochrony znaków towarowych innych przepisów prawa wewnętrznego państw członkowskich niż przepisy o znakach towarowych, np. przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (...) Przyjęcie odmiennego zapatrywania, wyłączającego możliwość kumulatywnego stosowania przepisów obu regulacji, jest następstwem niedostrzeżenia, że każda z omawianych regulacji ma inny przedmiot ochrony(tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 października 2005r., III CK 160/05, OSNC 2006/7-8/132, Lex nr 172166).
Niemniej jednak rację ma skarżący podnosząc, że powód jako licencjobiorca nie jest uprawniony do występowania z roszczeniami, o których stanowiart. 296 ust. 1 Prawa własności przemysłowej. Licencjobiorca może występować z omawianymi roszczenia tylko wobec sublicencjobiorcy (art. 296 ust. 4 Prawa własności przemysłowej), podczas gdy stron niniejszego postępowania nie łączyła umowa sublicencyjna. Dodatkowo licencjobiorca jest uprawniony do dochodzenia roszczeń zart. 296 ust. 1 Prawa własności przemysłowej, jeżeli posiada licencję wyłączną wpisaną do rejestru (art. 76 ust. 6w zw. zart. 163 ust. 1 Prawa własności przemysłowej). Tymczasem jak wynika z umowy licencyjnej(k.165-172)powód posiada jedynie licencję niewyłączną. Powyższe uchybienie nie mogło mieć jednak wpływu na ocenę zasadności zaskarżonego orzeczenia, ponieważ roszczenia powoda zasługiwały na uwzględnienie już w świetle przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, czego skarżący skutecznie nie zakwestionował polemizując jedynie ze słusznym stanowiskiem Sądu I instancji w tym względzie. Z tych przyczyn zarzuty apelacji nie mogły odnieść zamierzonego skutku, wobec czego Sąd Apelacyjny na podstawieart. 385 kpcorzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku na podstawieart. 98 kpcw zw. zart. 108 § 1 kpci w oparciu o§ 10 ust. 1 pkt 18 i 12 ust. 1 pkt 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 490) obciążając nimi - zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania - pozwanego jako stronę przegrywającą postępowanie apelacyjne.