Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1375/13
Data wyroku: 2014-03-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Leżańska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art.32 ust.1 w zw. z art.184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 1375/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 marca 2014 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący SSO Agnieszka Leżańska
Protokolant Cezary Jarocki

po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie

sprawy z wnioskuJ. K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.

o emeryturę

na skutek odwołaniaJ. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 6 września 2013r. sygn.(...)

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje ubezpieczonemuJ. K.prawo do emerytury od dnia(...)roku.

Sygn. akt VU 1375/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 6 września 2013 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyJ. K.prawa do emerytury, z uwagi na brak wymaganego stażu pracy w warunkach szczególnych.
Od powyższej decyzji wnioskodawca odwołał się w dniu 30 września 2013 roku, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury.
ZUS wnosił o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawcaJ. K.,urodzony w dniu (...)., złożył w dniu 30 lipca 2013 roku wniosek o przyznanie emerytury(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-4 plik II akt ZUS).

Na dzień 1 stycznia 1999 roku, skarżący udowodnił staż pracy wynoszący 28 lat, 7 miesięcy i 8 dni.Staż pracy w warunkach szczególnych wyniósł6 lat, 3 miesiące i 17 dni.Oddział nie uwzględnił, jako pracy w szczególnych warunkach, okresów zatrudnieniaod dnia 2 marca 1981 roku do dnia 30 czerwca 1991 rokuwF.B.na stanowisku –spawacz(dowód: odpowiedź organu rentowego na odwołanie wnioskodawcy k 4-5 akt sprawy, decyzja z dnia 6 września 2013 roku k.38 akt ZUS ).
Na dzień złożenia wniosku o emeryturę wnioskodawca miał rozwiązany stosunek pracy. Wnioskodawca jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym , za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa( dowód: wniosek o przekazanie środków we wniosku o emeryturę k.1 verte akt ZUS ).
W okresie od 15 listopada 1974 roku do 1 marca 1981 roku wnioskodawca był zatrudniony wFabryce (...) S.A.Zakład Usług (...)wB., gdzie wykonywał pracę przy obsłudze pieców rafinacyjnych, topielnych, formierni, urządzeń odpylających i odlewniczych na stanowisku zalewacz kokli- na wydziale odlewniczym. Okres ten został wnioskodawcy zaliczony do pracy w warunkach szczególnych( okoliczność bezsporna).
W okresieod 2 marca 1981 roku do 30 czerwca 1991 rokuwnioskodawca kontynuował zatrudnienie u tego samego pracodawcy- Fabryce (...) S.A.Zakład Usług (...)wB.. Fabryka posiadała około 24 zakładów, do których między innymi należałZakład Usług (...)zatrudniający w spornym okresie wnioskodawcę.
Zakład Usług (...)zajmował się utrzymywaniem w ruchu całego zaplecza fabryki tj. ośrodków wczasowych, hoteli, szkół, żłobków, ośrodków kolonijnych, magazynów zakładowych itp., których fabryka posiadała wiele. Do wykonywania tych wszystkich czynności,Zakład Usług (...)posiadał brygadę pracowników, składającą się z około 12 osób tj: hydraulików, elektryków, ślusarzy oraz spawacza. Wnioskodawca był jedynym spawaczem w brygadzie.
W całym spornym okresie: od 2 marca 1981 roku do 30 czerwca 1991 roku wnioskodawcaJ. K.w ramach wykonywanej pracy zajmował się wyłącznie spawaniem. Jako spawacz wnioskodawca przy pomocy palnika acetylotlenowego i gazowego wykonywał prace spawalnicze polegające m.in.: na spawaniu krat, łóżek, regałów, instalacji wodno-ciepłowniczych itp. Ponieważ obiekty zakładowe porozrzucane były po całejB., wiele prac wnioskodawca wykonywał w terenie. Wnioskodawca do prac w terenie jeździł z brygadą składająca się z około 3 osób : np. ślusarza, elektryka. Osoby te przygotowywały wnioskodawcy obiekt do spawania, a wnioskodawca jedynie spawał. Wnioskodawca pracował w dużym zapyleniu, zadymieniu, w narażeniu na ostre światło i hałasie. Często wnioskodawca pracował w kanale, np. podczas usuwania awarii wodociągowych, ciepłowniczych, gdzie prace spawalnicze wykonywał w wykopie. Praca wnioskodawcy była pracą wykonywaną stale i w pełnym wymiarze. Innych prac wnioskodawca nie wykonywał, do innych prac nie był kierowany. W związku z charakterem wykonywanej pracy wnioskodawcy przysługiwał posiłek regeneracyjny oraz porcja mleka (dowód: zeznania świadkówP. B.k.18 verte oraz nagranie protokołu rozprawy z dnia 13 marca 2014 roku k.20 od 00.11.0800.22.42,M. T.k.18 verte oraz nagranie k.20 od 00.22.42-00.27.55 orazJ. W. (1)k.19 oraz nagranie k.20 od 00.27.55-00.32.50, zeznania wnioskodawcyJ. K.k.19 i nagranie k.20 od 00.33.37-00.37.23 w aktach sprawy).

W dniu 12 kwietnia 1983 roku wnioskodawca złożył egzamin kwalifikacyjny potwierdzający jego kwalifikacje do wykonywania prac na stanowisku ślusarz –spawacz w IX, tab. E. Na Protokole egzaminacyjnym zawarto adnotację: „( …praktyka 12 lat.)”( dowód: angaże z dnia: 27 listopada 1980 r; spawacz odlewów, 27 maja 1981r; - spawacz odlewów , 1 lipca 1982 roku ,– ślusarz-spawacz, od 1 sierpnia 1983- ślusarz-spawacz, od 29wrzesnia 1984 roku- ślusarz-spawacz, od 1 sierpnia 1985 roku ślusarz-spawacz, od 3 grudnia 1986 roku ślusarz-spawacz, od 1 stycznia 1987 roku ślusarz spawacz, protokół egzaminacyjny z dnia 12 kwietnia 1983 roku – w aktach osobowych wnioskodawcy).
Razem z wnioskodawcą w tym samym okresie i tym samym zakładzie pracowali:P. B., jako elektromonter-brygadzista,M. T.–kierownik hotelowy orazJ. W. (2), jako brygadzista, bezpośredni przełożony wnioskodawcy(dowód: zeznania świadkówP. B.k.18 verte oraz nagranie protokołu rozprawy z dnia 13 marca 2014 roku k.20 od 00.11.0800.22.42,M. T.k.18 verte oraz nagranie k.20 od 00.22.42-00.27.55 orazJ. W. (1)k.19 oraz nagranie k.20 od 00.27.55-00.32.50, zeznania wnioskodawcyJ. K.k.19 i nagranie k.20 od 00.33.37-00.37.23 w aktach sprawy).

Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i zważył, co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1(tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust. 2).
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace o jakich mowa w rozporządzeniu ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami.
Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, a w dniu(...)roku ukończył 60 lat.
Należy wskazać, iż sam fakt zatrudnienia wnioskodawcy we wskazanym okresie był niesporny w świetle dokumentów znajdujących się w jego aktach ubezpieczeniowych. Spornym pozostawał charakter pracy wykonywanej przez wnioskodawcę, tj. czy była to praca wykonywana w szczególnych warunkach. Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co do okresu wykonywania przez wnioskodawcę pracy w szczególnych warunkach wFabryce (...)–Zakładzie Usług (...)wB.w okresie od 2 marca 1981 roku do 30 czerwca 1991 roku , Sąd Okręgowy uznał za przekonujące i wiarygodne zeznania świadkówP. B.,T. T.,J. W. (1)oraz zeznania wnioskodawcy, które są pełne i rzetelne. Przesłuchani świadkowie pracowali razem z wnioskodawcą w tym samym okresie. W ocenie Sądu, świadkowie mogą z całą pewnością i w sposób nie budzący wątpliwości potwierdzić zajmowane przez wnioskodawcę stanowisko, czynności wykonywane przez niego, a także warunki, w jakich praca była świadczona.
Z ustaleń poczynionych przez Sąd w niniejszej sprawie wynika ponad wszelką wątpliwość, iżJ. K.w okresie od 2 marca 1981 roku do 30 czerwca 1991 roku wZakładzie Usług (...)wB.pracował wyłącznie jako spawacz.Zakład (...)wB.składał się z około 24 zakładów, pod każdy z nich podlegały szkoły, żłobki, przedszkola, ośrodki wczasowe, kolonijne, hotele itp. Wnioskodawca w ramach powierzonych mu obowiązków wykonywał wszystkie prace naprawcze polegające na spawaniu. Było to spawanie elektryczne i gazowe oraz cięcie gazowe. Skarżący wykonywał prace naprawcze przy pomocy spawania, zarówno w zakładzie jak i w terenie: spawał kraty, regały, rury, urządzenia wodno- ciepłownicze, instalacje, bramy, drzwi. Wnioskodawca wykonywał także konstrukcje pod rozdzielnię, szafy elektryczne oraz wysięgniki do lamp. ObowiązkiJ. K.wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy, nie był oddelegowany do żadnej innej pracy. W zakładzie wnioskodawca był jedynym spawaczem. Wnioskodawcy nie wydano świadectwa pracy w warunkach szczególnych.
Sąd dał również wiarę wyjaśnieniom wnioskodawcy oraz zeznających w sprawie świadków, że zapisy poczynione w dokumentach pracowniczych tj. świadectwach oraz angażach: ślusarz-spawacz wynikały z faktu, że takimi umiejętnościami dysponował wnioskodawca. Dodatkowo zarówno wnioskodawca jak i świadkowie zeznali, że taka wielozawodowość wpisywana w dokumenty pracownicze była w tamtym okresie powszechnie stosowana, gdyż wiązało się to z wyższym zaszeregowaniem stawki wynagrodzenia, w związku z czym pracownicy takim praktykom nie sprzeciwiali się.
Reasumując- opierając się na wyżej wskazanych dowodach, Sąd Okręgowy uznał, iż wnioskodawca w okresie od 2 marca 1981 roku oku do 30 czerwca 1991 roku, pracując na stanowisku spawacza, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał wyłącznie prace przy spawaniu elektrycznym i gazowym oraz cięcie gazowe, a więc prace zaliczane dopoz. 12 Działu XIVzałącznika dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.),, tj. prac przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym;
Okresy pracy w warunkach szczególnychJ. K.wynoszą zatem ponad 15 lat, wobec czego Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji.