Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 812/14
Data wyroku: 2014-06-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Leżańska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 32 ust. 1 w zw. z art.184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS ( tekst jedn. Dz. U. z 2013, poz. 1440 ze zm.)

Sygn. akt VU 812/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 czerwca 2014 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Agnieszka Leżańska
Protokolant Cezary Jarocki
po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuB. C. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o emeryturę
na skutek odwołaniaB. C. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 7 marca 2014r. sygn.(...)
zmienia zaskarżoną decyzje w ten sposób, iż przyznaje ubezpieczonemuB. C. (1)prawo do emerytury od dnia(...)2014 roku.
Sygn. akt VU 812/14

UZASADNIENIE

    Zaskarżoną decyzją z dnia 7 marca 2014 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyB. C. (1)prawa do emerytury. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Od decyzji powyższejB. C. (1)odwołał się w dniu 3 kwietnia 2014 roku. Wniósł o przyznanie żądanego prawa, z uwagi na przepracowanie wymaganych 15 lat w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia w(...)(...) Spółdzielni PracywR.tj. od 11 listopada 1976 roku do 29 lutego1992 na stanowisku kowala.
ZUS wnosił o oddalenie odwołania.
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
B. C. (2),urodzony w dniu (...), złożył w dniu 19 lutego 2014 roku wniosek o przyznanie emerytury(dowód: wniosek o emeryturę wraz z kwestionariuszem okresów składkowych i nieskładkowych k. 1-5 w aktach ZUS.)
Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. Niekwestionowany przez ZUS okres zatrudnienia wnioskodawcy w warunkach szczególnych wynosi2 lat, 8 miesięcy i 4 dni.
Jest to okres zatrudnienia: od 9 czerwca 1989 roku do 29 lutego 1992 roku w(...)(...) Spółdzielni PracywR.na stanowisku spawacza elektrycznego ( z wyłączeniem okresów zasiłkowych)( dowód: decyzja z dnia 7 marca 2014 roku k.28 akt ZUS).
Wnioskodawca nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.(okoliczności niesporne)
W okresie od 11 czerwca 1971 roku do 10 czerwca 1974 roku wnioskodawca pobierał naukę w zawodzie kowala wZakładzie (...)wS.i naukę te ukończył( dowód: zaświadczenie k.10 w aktach rentowych).
W okresie od 3 listopada 1976 roku do 29 lutego 1992 roku wnioskodawca był zatrudnionyw(...)(...) Spółdzielni PracywR.. Była to firma transportowa, której zadaniem było wykonywanie wszelkich napraw samochodów oraz przyczep wraz z dorabianiem samochodowych części zamiennych. Tabor samochodowy Zakładu liczył około 100 samochodów oraz tyle samo przyczep. Były to wyłącznie samochody ciężarowe.
W okresie od 3 listopada 1976 roku do 9 czerwca 1989 rokuwnioskodawca pracował w(...)(...) Spółdzielni PracywR.na stanowisku kowala. Wnioskodawca zajmował pomieszczenie, które było tradycyjną kuźnią z paleniskiem kowalskim. Przy samym palenisku panowała bardzo wysoka temperatura (temp. ok.1200 stop. C). Wnioskodawca nad rozpalonym paleniskiem kowalskim rozgrzewał metalowe części, a następnie na kowadle kowalskim, narzędziami kowalskimi, ważącymi od 1-5 kg wykonywał prace polegające na profilowaniu na gorąca części zamiennych a następnie ich : hartowaniu w wodzie lub oleju. Były to: pióra resorów, strzemiona, profilował, zderzaki, pałąki, klucze, łomy, zawiasy, przecinaki. W trakcie zatrudnienia w ww. zakładzie pracy wnioskodawca pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, często również w niedziele.
W okresie od 3 listopada 1976 roku do 9 czerwca 1989 rokuB. C. (1)wykonywał wyłącznie prace jako kowal i innych prac nie wykonywał, do innych prac nie był delegowany
( dowód: zeznania świadkówZ. B. (1)– nagranie protokołu rozprawy z dnia 24 czerwca k,.31 od minuty 06.55 do minuty 09.26,E. S.od minuty 09.26 do minuty 10.54, zeznania wnioskodawcyB. C. (1)nagranie k.31 od minuty 11.46 do minuty 14.58 w aktach sprawy świadectwo pracy z dnia 29 lutego 1992 roku k.23, angaże k.7-26 w aktach rentowych)
Od 1989 roku, w tym samym Zakładzie, po ukończeniu kursu spawania, wnioskodawca wykonywał pracę spawacza elektrycznego.
Okres ten został przez organ rentowy zaliczony do prac wykonywanych w szczególnych warunkach( okoliczności bezsporne).

(...)(...) Spółdzielnia Pracywr.nie wystawiła wnioskodawcy świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych za okres od 3 listopada 1976 roku do 9 czerwca 1989 roku
    (okoliczność niesporna).

Przy zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 3 listopada 1976 roku do 9 czerwca 1989 roku do okresu uwzględnionego przez organ rentowy tj. od 9 czerwca 1989 roku do 29 lutego 1992 roku, staż pracy wnioskodawcy w takich warunkach wynosi łącznie więcej niż 15 lat.
(okoliczność niesporna)
Sąd Okręgowy zważył i ocenił, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1(tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 roku) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia).
Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.), obecnierozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. Nr 237, poz. 1412), dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami.
Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, w dniu(...)2014 roku ukończył 60 lat i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę w okresie od 3 listopada 1976 roku do 9 czerwca 1989 roku w(...)(...) Spółdzielni PracywR., Sąd oparł się na zeznaniach świadkówZ. B. (2)orazE. S.oraz na zeznaniach samego wnioskodawcy.
Z zeznań powyższych wynika, jakie konkretnie prace wnioskodawca wykonywał we wskazanych wyżej okresach. W zeznaniach tych nie ma sprzeczności, są one logiczne i spójne i korespondują z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie w tym w szczególności angażami wnioskodawcy, z których wynika wprost, że wnioskodawca pracował jako kowal, w kuźni tj. wykonywał prace w szczególnych warunkach w związku z czym otrzymywał z tego tytułu dodatki za prace szkodliwe, posiłki regeneracyjne, mleko oraz dodatki do wynagrodzenia. Nadto jak wynika z zaświadczenia wystawionego przezCech (...)wR.wnioskodawcaB. C. (1)posiadał wszelkie kwalifikacje do pracy w zawodzie kowala, jako że w okresie od 11 czerwca 1971 roku do 10 czerwca 1974 roku był zatrudniony w charakterze ucznia w Zakładzie kowalskim, gdzie pobierał naukę zawodu i naukę tę ukończył.
Z treści zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że ubezpieczony w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kowala, która ze względu na zakres jego obowiązków stanowiła niewątpliwie pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu wyżej wskazanych przepisów. Wskazać przy tym należy, iż pracę tę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu. Dlatego też, w ocenie Sądu, pracę wykonywaną przez ubezpieczonego w tymże czasie uznać należy jako pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
W ocenie Sądu, prace jakie wnioskodawca wykonywał w spornym okresie pokrywają się z pracami określonymi w pozycji 14 działu III wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Są to prace wykonywane przy obsłudze pieców grzewczych, młotów, pras, kuźniarek, walcarek obręczy i kół, walcarek gwintów i wierteł, ręcznej obróbce na gorąco oraz regeneracji oprzyrządowania kuźniczego.
Zaznaczyć należy, iż prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach przysługuje wówczas, gdy ubiegający się o prawo wykonywał prace w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Decydujące znaczenie ma zatem rodzaj i wymiar wykonywanej pracy, a nie przedłożenie odpowiedniego świadectwa pracy w szczególnych warunkach, ze wskazaniem stanowiska pracy określonego w wykazie prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. Jak zauważył Sąd Najwyższy - określanie dla celów emerytalnych stanowisk pracy jako „pracy wykonywanej w szczególnych warunkach” w rozumieniu wykazów stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów) z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) nie należy do kompetencji pracodawcy(vide: wyrok z dnia 22 czerwca 2005r., sygn. akt I UK 351/04,OSNP 2006/5-6/90).
Wskazać należy, iż na mocy §1 ust. 2 w/w rozporządzenia właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych upoważnieni zostali do ustalenia w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazach A i B rozporządzenia. Podkreślić przy tym należy, że wykaz resortowy ułatwia identyfikację określonego stanowiska pracy jako stanowiska pracy w szczególnych warunkach, zwłaszcza gdy w wykazie stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia nie wymienia się konkretnego stanowiska, lecz operuje się pojęciem ogólnym. Zarządzenia resortowe mają jednak znaczenie jedynie w sferze dowodowej ( por. orz. Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2010 r., II UK 218/09, Lex nr 590247).
W tym stanie rzeczy należy uznać, iż ubezpieczony wykazał wymaganych przepisem 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a zatem spełnia on wszystkie warunki do przyznania mu emerytury.
Wobec powyższego, na mocy przepisów przywołanych wyżej i w oparciu oart. 47714§ 2 k.p.c., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, przyznając ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia(...)2014 roku, a więc od dnia ukończenia przez niego 60 roku życia.