Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 725/14
Data wyroku: 2014-10-24 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Andrzej Palacz, Marek Klimczak, Bogdan Ziemiański
Słowa kluczowe: Zwolnienie Od Kosztów Sądowych
Podstawa prawna: art. 102 uksc

Sygn. akt I ACz 725/14

POSTANOWIENIE

Dnia 24 października 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym :

Przewodniczący:

SSA Andrzej Palacz

Sędziowie:

SA Marek Klimczak (spraw.)

SO del. Bogdan Ziemiański

po rozpoznaniu w dniu 24 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaE. Ż.
przeciwkoSkarbowi Państwa – Prezydentowi MiastaR.
o zapłatę
na skutek zażalenia powódki na postanowienie o kosztach procesu zawarte w pkt III wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 17 czerwca 2014r. sygn. akt I C 1828/13
p o s t a n a w i a:

oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Rzeszowie zasądził od powódkiE. Ż.na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.600 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wykonywanego w imieniu pozwanego Skarbu Państwa – Prezydenta MiastaR.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że skoro powódka sprawę przegrała, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.), powinna ponieść jego koszty. Sąd Okręgowy zaznaczył również, że odstąpienie od obciążenia powódki kosztami sądowymi ponad uiszczoną już kwotę 500 zł na podstawie art. 113 ust. 4 u.k.s.c, nie zwalnia jej od obowiązku zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przeciwnikowi procesowemu, których zasądzenie na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa nastąpiło na podstawieart. 11 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa(Dz. U. nr 169, poz. 1417 ze zm.).
W zażaleniu na powyższe postanowienie powódka podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to :

-

art. 98 k.p.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące zasądzeniem od powódki zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i zastosowania w sprawie zasady odpowiedzialności za wynik procesu,

art. 132 § 1 k.p.c.poprzez niedoręczenie powodowi przez pozwanego odpisu odpowiedzi na pozew,

art. 328 § 2 k.p.c.poprzez nie odniesienie się do konkretnych okoliczności sprawy przekonujących o tym, że w danym przypadku obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika jest słuszne, nie wzięcie pod uwagę dotychczas poniesionych przez powódkę kosztów, zarówno procesu jak i zamiaru inwestycyjnego, który znacząco uszczuplił jej możliwości finansowe.

Mając powyższe na uwadze powódka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez nieobciążanie jej kosztami zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Prezydenta MiastaR., względnie o uchylenie tego postanowienia i przekazanie prawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie powódki nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Z treści uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, z jakich względów Sąd Okręgowy rozstrzygnął o kosztach procesu w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.) i dlaczego nie zdecydował się na odstępstwo od tej zasady przy wykorzystaniu unormowania zawartego wart. 102 k.p.c.W szczególności stwierdził, że powódka sprawę przegrała, natomiast za odstąpieniem od obciążenia jej kosztami zastępstwa procesowego poniesionymi przez powoda nie mogły przemawiać wyłącznie przesłanki związane z jej sytuacją materialną. Przesłanki wzięte zostały pod uwagę przy udzieleniu powódce częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Oznacza to, że Sąd Okręgowy nie dostrzegł innych przestanek, a w szczególności takich, związanych z charakterem sprawy i jej przebiegiem, które mogłyby stanowić o zastosowaniu w niniejszej sprawie normy zart. 102 k.p.c.Nie odpowiada, więc rzeczywistości postawiony w tym kontekście zarzut naruszeniaart. 328 § 2 k.p.c.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje trafne stanowisko, że kwestia zastosowaniaart. 102 k.p.c.pozostawiona jest sądowi orzekającemu z odwołaniem się do jego kompetencji, bezstronności, doświadczenia i poczucia sprawiedliwości. Ocena sędziowska ma w tym zakresie charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności sprawy i może być podważona przez sąd wyższej instancji w zasadzie tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa (por. postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2012r. III CZP 10/12, OSNC 2012/7-8/98).
Jak zauważono na wstępie, w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia znalazły się zasadnicze motywy, które zadecydowały o niestosowaniu w niniejszej sprawieart. 102 k.p.c.
Skarżąca, natomiast nie przedstawiła przekonywujących argumentów, które skutecznie podważyłyby stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie. W szczególności wskazywała, że nakład pracy pełnomocnika procesowego pozwanego był nieadekwatny do zasądzonych kosztów. Zdaniem skarżącej, uwzględniony powinien być nadto fakt, iż odpis odpowiedzi na pozew, wbrew obowiązkowi wynikającemu zart. 132 § 1 k.p.c., nie został nigdy doręczony pełnomocnikowi powódki. Pretensje te wykazują dość luźny związek z istotą rozważanego zagadnienia, a poza tym, nie są słuszne. Z akt sprawy wynika bowiem, że do odpowiedzi na pozew dołączono dowód wysłania jej odpisu przesyłką poleconą pełnomocnikowi powódki (k. 166 akt sprawy). Z kolei, koszty zastępstwa procesowego zostały zasądzone od powódki w stawce minimalnej (por.§ 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Dz.U.2013.490j.t.), poniżej której, Sąd orzekający nie był uprawniony zejść przy wykorzystaniu kryteriów zawartych w § 2 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia, tj. m. in. takiego kryterium jak nakład pracy pełnomocnika. Trudno też było uwalniać powódkę od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi procesowemu, z powołaniem się na poniesienie szkody wywołanej własnymi wadliwymi decyzjami gospodarczymi i to przeciwnikowi, który w spawie nie posiadał legitymacji procesowej biernej.
W tych okolicznościach ocena wyrażona przez Sąd I instancji w kwestii niestosowania w niniejszej sprawieart. 102 k.p.c.nie mogła być uznana za rażąco niesprawiedliwą. Brak było, zatem podstaw do jej korygowania.
Z tych względów zażalenie powódki podlegało oddaleniu, jako bezzasadne (art. 385 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 k.p.c.).