Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 54/14
Data wyroku: 2014-09-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Łapińska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. art. 32 ustawy z emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 54/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 września 2014 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Beata Łapińska
Protokolant stażysta Bożena Sobczyk
po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie
sprawy z wnioskuM. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o emeryturę
na skutek odwołaniaM. R.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn.(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeM. R.prawo do emerytury poczynając od dnia(...)2013 roku,

2

    zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.na rzeczM. R.kwotę 60,00 zł (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego.

Sygn. akt VU 54/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 4 grudnia 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyM. R.prawa do emerytury.
Od decyzji powyższej wnioskodawca odwołał się w dniu 30 grudnia 2013 roku. Wniósł o przyznanie żądanego prawa z uwagi na to, że przepracował wymagane 15 lat w warunkach szczególnych. Wskazał, że pracował w takich warunkach także w okresie od 11 lipca 1991 roku do 31 sierpnia 1992 roku wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno Usługowym (...) Spółce z o.o.wB.ma stanowisku montera – brygadzisty.
Na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 roku wnioskodawca sprecyzował odwołanie wskazując, że wnosi o zaliczenie do stażu do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia w ww. przedsiębiorstwie od 11 lipca 1991 roku do 1 stycznia 1992 roku oraz od 16 marca 1992 roku do 31 sierpnia 1992 roku.
ZUS wnosił o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił co następuje:
M. R.,urodzony w dniu (...), złożył w dniu 22 listopada 2013 roku wniosek o emeryturę.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-7 w aktach ZUS)
Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. Niekwestionowany przez ZUS okres zatrudnienia wnioskodawcy w szczególnych warunkach wynosi łącznie 14 lat, 6 miesięcy i 11 dni.
Są to okresy zatrudnienia: od 26 czerwca 1971 roku do 13 maja 1972 roku wElektrowni (...)wB.na stanowisku ślusarza remontowego; od 29 maja 1972 roku do 24 kwietnia 1974 roku, od 23 kwietnia 1976 roku do 30 czerwca 1978 roku, od 16 kwietnia 1985 roku do 14 lutego 1990 roku oraz od 1 lipca 1990 roku do 10 lipca 1991 roku wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.wO.na stanowisku montera kotłów i urządzeń pomocniczych; od 18 lipca 1978 roku 12 maja 1979 roku wPrzedsiębiorstwie (...)–(...)(...)wB.k/B.na stanowisku montera konstrukcji stalowych, od 17 lipca 1979 roku do 1 sierpnia 1981 roku we(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)weW.na stanowisku zbrojarza oraz od 5 października 1981 roku do 31 lipca 1982 roku wPrzedsiębiorstwie (...)WielkimZespole (...)wB.k/B.na stanowisku montera konstrukcji stalowych.
Wnioskodawca nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
(okoliczności niesporne)
W okresie od 11 lipca 1991 roku do 31 sierpnia 1992 roku wnioskodawca był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ.wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno Usługowym (...) Spółce z o.o.wB.k/B.. W świadectwie pracy wystawionym wnioskodawcy pracodawca wskazał, że był on zatrudniony na stanowisku montera – brygadzisty. W okresie od 2 stycznia 1992 roku do 15 marca 1992 roku wnioskodawca przebywał na urlopie bezpłatnym.
(dowód: świadectwo pracy k. 14 w aktach ZUS)
Przed zatrudnieniem na stanowisku montera-brygadzisty wnioskodawca pracował wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.wO.w okresie od 16 kwietnia 1985 roku do 10 lipca 1991 roku na stanowisku montera kotłów i urządzeń pomocniczych. Okresy zatrudnienia na tym stanowisku ZUS zaliczył wnioskodawcy do stażu pracy w warunkach szczególnych.
(dowód: świadectwo pracy k. 13 w aktach ZUS)
Przedsiębiorstwo (...)było przedsiębiorstwem energetycznym, które zajmowało się modernizacją i budową urządzeń energetycznych, takich jak elektrownie i elektrofiltry.
Jako monter – brygadzista wnioskodawca wykonywał w spornym okresie, obowiązki montera kotłów energetycznych, tj. wymieniał części ciśnieniowych, remontował kotłów i urządzeń pomocniczych kotłów. Ponadto jako brygadzista nadzorował prace innych monterów i spawaczy. Przez cały czas wnioskodawca pracował na hali. Nie miał oddzielnego pomieszczenia. Przełożonym wnioskodawcy jako brygadzisty był mistrz, który miał biuro i nie pracował cały czas z monterami na hali.
(dowód: zeznania świadkówL. N.iG. Z.k. 28, 30, zeznania wnioskodawcy k. 29 w zw. z k. 17, 18 w aktach sprawy)
Przedsiębiorstwo (...)wŁ.wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno Usługowym (...) Spółka z o.o.wB.k/B.nie wystawiła wnioskodawcy świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
(okoliczność niesporna)
Zatrudniony wraz z wnioskodawcą w spornym okresie na tym samym stanowisku –G. Z.otrzymał odprzedsiębiorstwa (...)świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych i ma zaliczony przez ZUS ten okres pracy do pracy w warunkach szczególnych.
(dowód: zeznania świadkaG. Z.18 w aktach sprawy)
Przy zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych wnioskodawcy okresów zatrudnienia: od 11 lipca 1991 roku do 1 stycznia 1992 roku oraz od 16 marca 1992 roku do 31 sierpnia 1992 roku, staż pracy wnioskodawcy, w takich warunkach, łącznie z okresem niekwestionowanym przez organ rentowy, wynosi ponad 15 lat.
(okoliczność niesporna)

Sąd Okręgowy zważył i ocenił co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1(tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy, w brzemieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace o jakich mowa w rozporządzeniu (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.), obecnierozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. Nr 237, poz. 1412), dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami.
Spór pomiędzy stronami ograniczał się do faktu, czy wnioskodawca ma 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach (spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, w dniu(...)2013 roku ukończył 60 lat i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Organ rentowy uznał bowiem, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki zatrudnienia w warunkach szczególnych co najmniej przez 15 lat i tym samym zakwestionował wystawione wnioskodawcy świadectwo pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawca twierdził zaś, że legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych, albowiem pracował w takich warunkach w okresach od 11 lipca 1991 roku do 1 stycznia 1992 roku oraz od 16 marca 1992 roku do 31 sierpnia 1992 roku wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno Usługowym (...) Spółce z o.o.wB.ma stanowisku montera – brygadzisty.
Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę w spornych okresach Sąd oparł się na zeznaniach świadkówL. N.iG. Z.oraz zeznaniach wnioskodawcy. Zeznania te zasługują na wiarę, gdyż są spójne i logiczne. Podkreślić przy należy, iż organ rentowy nie przedstawił w toku postępowania żadnych dowodów, które pozwoliłyby na podważenie wiarygodności wskazanych wyżej dowodów.
Z dowodów powyższych wynika, że w okresach w okresach od 11 lipca 1991 roku do 1 stycznia 1992 roku oraz od 16 marca 1992 roku do 31 sierpnia 1992 roku wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał obowiązki montera kotłów energetycznych, tj. wymieniał części ciśnieniowych, remontował kotłów i urządzeń pomocniczych kotłów. Ponadto jako brygadzista wnioskodawca nadzorował prace innych monterów i spawaczy. Wnioskodawca pracował cały czas na hali, nie miał oddzielnego pomieszczenia.
Przez cały czas wnioskodawca pracował na hali. Nie miał oddzielnego pomieszczenia. Przełożonym wnioskodawcy jako brygadzisty był mistrz, który miał biuro i nie pracował cały czas z monterami na hali.
W świetle zebranego materiału dowodowego, należało zatem uznać, że w spornych okresach wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace wymienione Dziale II wykazu A do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, tj. prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych oraz w Dziale XIV, poz. 24, tj. prace polegające na kontroli międzyoperacyjnej, kontroli jakości produkcji i usług oraz dozorze inżynieryjno-technicznym na oddziałach wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.
Dodać należy, że zatrudniony wraz z wnioskodawcą w spornym okresie na tym samym stanowisku –G. Z.otrzymał odprzedsiębiorstwa (...)świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych i ma zaliczony przez ZUS ten okres pracy do pracy w warunkach szczególnych.
W związku z tym, że wykazany przez wnioskodawcę okres pracy w warunkach szczególnych wynosi więcej niż 15 lat, stwierdzić należało, iż spełnia on wszystkie wymagane prawem warunki do uzyskania prawa do emerytury zgodnie zart. 32 ust. 1w zw. zart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury poczynając od dnia(...)2013 roku, tj. od ukończenia przez niego 60 lat.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego znajduje uzasadnienie w treściart. 98 k.p.c.oraz przepisach § 12 ust. 2 w zw. z§ 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 461).