Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1959/13
Data wyroku: 2015-01-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Łazowska
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o SUS

Sygn. aktVIII U 1959/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 stycznia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Łazowska

Protokolant:

Korneliusz Jakimowicz

po rozpoznaniu w dniu9 stycznia 2015 r. w Gliwicach
sprawyT. K. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
przy udzialeD. T.iM. Ł.
opodleganie ubezpieczeniom społecznym
na skutek odwołaniaT. K. (1)
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia20 maja 2013  r.nr(...)
z dnia24 maja 2013  r.nr(...)

1
oddala odwołania;

2
zasądza od odwołującegoT. K. (1)na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.120 zł ( sto dwadzieścia złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Grażyna Łazowska

Sygn. akt VIII U 1959/13

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.decyzjami:
- z dnia 24 maja 2013r. stwierdził, że zainteresowanaD. T.jako osoba wykonująca prace na podstawie umowy zlecenia u odwołującego płatnika składek C.K.M.I.D.(...)T. K. (2)podlega: obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresach: od 26.09.2009r. do 26.09.2009r., od 10.10.2009r. do 25.10.2009r., od 7.11.2009r. do 21.11.2009r., od 5.12.2009r. do 12.12.2009r., od 9.01.2010r. do 9.01.2010r., od 6.02.2010r. do 14.02.2010r., od 10.04.2010r. do 18.04.2010r., od 8.05.2010r. do 15.05.2010r., od 18.09.2010r. do 19.09.2010r., od 2.10.2010r. do 17.10.2010r., od 6.11.2010r. do 6.11.2010r.;
- z dnia 20 maja 2013r. stwierdził, iżM. Ł.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u odwołującego płatnika składek C.K.M.I.D.(...)T. K. (2)podlega: obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresach: od 7.11.2009r. do 29.11.2009r., od 5.12.2009r. do 20.12.2009r., od 9.01.2010r. do 31.01.2010r., od 6.02.2010r. do 13.02.2010r., od 6.03.2010r. do 28.03.2010r., od 10.04.2010r. do 25.04.2010r., od 8.05.2010r. do 30.05.2010r., od 5.06.2010r. do 13.06.2010r., od 11.09.2010r. do 26.09.2010r., od 2.10.2010r. do 31.10.2010r., od 6.11.2010r. do 28.11.2010r.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że w wyniku kontroli przeprowadzonej u płatnika składek ustalono, iż odwołujący zawierał z zainteresowanymi umowy o dzieło, które noszą znamiona umowy zlecenia.
W odwołaniach od powyższych decyzji, odwołujący wniósł o ich zmianę poprzez orzeczenie, iż zainteresowane z tytułu zawartych umów o dzieło nie podlegały obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, iż w związku z prowadzoną działalnością zawierał z nauczycielami umowy o dzieło, na mocy których zobowiązywali się do przygotowywania i wygłoszenia cyklu wykładów zgodnie z przepisami prawa oświatowego, a następnie przeprowadzenia prac zaliczeniowych i egzaminów. Wskazywanie w umowie okresu miesięcznego jej wykonania związane było z przyjętą zasadą odbioru dzieła w częściach, zgodnych z terminami wykładów. Natomiast zgodnym zamiarem stron było, aby przedmiot umowy o dzieło obejmował okres semestru lub roku szkolnego i na taki okres wykonawca przygotowywał program nauczania.
ZUS wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zawartew zaskarżonych decyzjach. Dodatkowo wskazał, że spór w niniejszej sprawie dotyczy kwalifikacji prawnej umowy zawartej między odwołującym, a zainteresowanymi. W ocenie organu rentowego stanowisko odwołującego jest wynikiem niewłaściwej interpretacji przepisów prawa.
ZainteresowanaD. T.wniosła o uwzględnienie odwołania, a zainteresowanaM. Ł.nie zajęła stanowiska w sprawie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Odwołujący w ramachCentrum (...)prowadzi prywatne licea ogólnokształcące oraz prywatne szkoły policealne na terenie całego kraju. W ramach liceum oferuje ukończenie szkoły średniej i podejście do egzaminu maturalnego. Wszyscy wykładowcy byli zatrudniani na podstawie umów o dzieło na okresy kilku - kilkunastodniowe, których przedmiotem był przygotowanie wykładu, opracowanie materiału i sam wykład. Wielokrotnie zawierane umowy dotyczyły tego samego rodzaju czynności. Wynagrodzenie za pracę było ustalane za godzinę lekcyjną, a w umowach zapisywano, że za godzinę. Stopień zdawalności słuchaczy nie ma wpływu na wynagrodzenie nauczyciela.
Nauczyciele samodzielnie opracowywali swoje wykłady, przy czym byli związani ramami programowymi ustalonymi dla danego przedmiotu
Odwołujący nigdy nie uczestniczył w wykładach wygłaszanych przez zatrudnianych nauczycieli. Miał możliwość sprawdzenia, czy dany wykład został wygłoszony w oparciu o zapisy w dziennikach lekcyjnych.
W okresie objętym zaskarżoną decyzją z dnia 20 maja 2013r. odwołujący zawarł z zainteresowanąM. Ł.następujące umowy o dzieło:
-w dniu 7.11.2009r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z ekonomiki w ilości 9 godzin, rachunkowości w ilości 6 godzin i statystyki w ilości 9 godzin w terminie od 7 do 15.11.2009r. [koperta - k.41]
-w dniu 14.11.2009r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z ekonomiki przedsiębiorstw w ilości 13 godzin, rachunkowości i analizy ekonomicznej w ilości 9 godzin i specjalizacji w ilości 7 godzin w terminie od 14 do 29.11.2009r. [koperta - k.41]
-w dniu 5.12.2009r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z ekonomiki w ilości 12 godzin, rachunkowości w ilości 9 godzin, statystyki w ilości 3 godzin i specjalizacji w ilości 3 godzin w terminie od 5 do 20.12.2009r. [koperta - k.41]
-w dniu 12.12.2009r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z ekonomiki przedsiębiorstw w ilości 7 godzin, rachunkowości i analizy ekonomicznej w ilości 7 godzin i specjalizacji w ilości 8 godzin w terminie od 12 do 13.12.2009r. [koperta - k.41]
-w dniu 6.02.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z ekonomiki w ilości 3 godzin, rachunkowości w ilości 3 godzin, statystyki w ilości 3 godzin i specjalizacji w ilości 4 godzin w terminie od 6 do 7.02.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 13.02.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z specjalizacji w ilości 11 godzin w terminie 13.02.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 6.03.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z ekonomiki w ilości 6 godzin, rachunkowości w ilości 9 godzin, biurowości w ilości 6 godzin, specjalizacji w ilości 10 godzin i organizacji w ilości 7 godzin w terminie od 6 do 28.03.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 14.03.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach ze specjalizacji w ilości 4 godzin i rachunkowości i analizy ekonomicznej w ilości 6 godzin w terminie od 14.03.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 10.04.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z ekonomiki w ilości 3 godzin, rachunkowości w ilości 5 godzin, specjalizacji w ilości 3 godzin i organizacji w ilości 5 godzin w terminie od 10 do 25.04.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 17.04.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach ze specjalizacji w ilości 4 godzin, rachunkowości i analizy ekonomicznej w ilości 6 godzin, ekonomiki w ilości 5 godzin i statystyki w ilości 7 godzin w terminie od 17 do 18.04.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 8.05.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z ekonomiki w ilości 8 godzin, rachunkowości w ilości 3 godzin, specjalizacji w ilości 24 godzin i organizacji w ilości 5 godzin w terminie od 8 do 30.05.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 15.05.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z rachunkowości i analizy ekonomicznej w ilości 6 godzin, ekonomiki w ilości 6 godzin i statystyki w ilości 10 godzin w terminie od 15 do 16.05.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 5.06.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z rachunkowości i analizy ekonomicznej w ilości 2 godzin, ekonomiki w ilości 9 godzin i statystyki w ilości 11 godzin w terminie od 5 do 13.06.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 12.06.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z rachunkowości w ilości 3 godzin, specjalizacji w ilości 9 godzin, organizacji w ilości 4 godzin i techniki w ilości 3 godzin w terminie od 12 do 13.06.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 11.09.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z ekonomiki w ilości 20 godzin, rachunkowości w ilości 16 godzin, techniki w ilości 13 godzin, statystyki w ilości 3 godzin i wychowawstwo 2 klasy w terminie od 11 do 26.09.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 2.10.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z rachunkowości i analizy ekonomicznej w ilości 17 godzin ekonomiki w ilości 18 godzin i specjalizacji w ilości 19 godzin w terminie od 2 do 31.10.2010r. [koperta - k.41]
- w dniu 9.10.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z rachunkowości w ilości 12 godzin, specjalizacji w ilości 4 godzin, organizacji w ilości 8 godzin, techniki w ilości 7 godzin, ekonomiki w ilości 17 godzin, statystyki w ilości 6 godzin i wychowawstwo 2 klasy w terminie od 9 do 24.10.2010r. [koperta - k.41]
- w dniu 6.11.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z rachunkowości w ilości 9 godzin i specjalizacji w ilości 7 godzin, organizacji w ilości 3 godzin , techniki w ilości 9 godzin, ekonomiki w ilości 8 godzin i statystyki w ilości 6 w terminie od 6 do 28.11.2010r. [koperta - k.41]
- w dniu 13.11.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z ekonomiki przedsiębiorstw w ilości 5 godzin, rachunkowości i analizy ekonomicznej w ilości 6 godzin i specjalizacji w ilości 6 godzin w terminie od 13 do 14.11.2010r. [koperta - k.41]
W umowach ustalono, że odbiór dzieła nastąpi w siedzibie szkoły a zainteresowana za wykonanie dzieła otrzyma wynagrodzenie w wysokości: 707,52 zł, 854,92 zł, 795,96 zł, 648,56 zł, 383,24 zł, 324,28 zł, 1.120,24 zł, 294,80 zł, 648,56 zł, 471,68 zł, 1.385,56 zł, 648,56 zł, 648,56 zł, 560,12 zł, 2.015,68 zł, 1.591,92 zł, 1.661,92 zł, 1.308,16 zł i 501,16 zł. Integralną częścią umów o dzieło były wypełnione rachunki za ich wykonanie.
W okresach wymienionych w zaskarżonej decyzji zainteresowana nie spełniła warunków do wyłączenia z obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznych emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy z płatnikiem składek –T. K. (1)(za wyjątkiem miesiąca listopada 2009 roku, kiedy nie posiadała innego tytułu do ubezpieczeń). ZainteresowaniaM. Ł.w spornych okresach została zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jako pracownik przez płatnika składek:
-Centrum (...)w okresach od 1 grudnia 2009r. do 16 lipca 2010r.,
-M. W.w okresie od 17 lipca 2010r. do 15 stycznia 2013r.
Podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wykazywane w dokumentach rozliczeniowych ww. płatników składek były niższe od kwoty minimalnego wynagrodzenia.
W oparciu o powyższe umowy zainteresowana przygotowywała wykłady w szkole policealnej dla dorosłych na kierunku technik administracji wS.z zakresu rachunkowości i analizy ekonomicznej, techniki biurowej, organizacji pracy biurowej, specjalizacji i ekonomiki przedsiębiorstw. Zainteresowana samodzielnie opracowywała swoje wykłady, przy czym była związana ramami programowymi ustalonymi dla danego przedmiotu. Opracowany konspekt wykładów obejmował cały semestr.
Zainteresowana poza wygłoszeniem wykładów miała także inne obowiązki w postaci: sprawdzenia obecności, zrobienia klasówki bądź testów i sprawdzenia ich. Za te czynności nie było przewidziane dodatkowe wynagrodzenie.
Warunkiem zaliczenia semestru była pisemna praca kontrolna, egzamin ustny i aktywność na zajęciach. Zainteresowana uczestniczyła na początku semestru w spotkaniu dyrektora z nauczycielami, które miało charakter organizacyjny, a pod koniec semestru w spotkaniu podsumowującym. Nikt nie kontrolował zainteresowanej w trakcie zajęć i nie udzielał wskazówek ani poleceń odnośnie wykładów.
Zainteresowana otrzymywała wynagrodzenie tylko za przeprowadzone godziny wykładu.
Dalej ustalono, iż w okresie objętym skarżoną decyzją z dnia 24 maja 2013r. odwołujący zawarł z zainteresowanąD. T.następujące umowy o dzieło:
-w dniu 26.09.2009r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z chemii w ilości 4 godzin w terminie 26.09.2009r. [koperta - k.41]
-w dniu 10.10.2009r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z chemii w ilości 14 godzin w terminie od 10 do 25.10.2009r. [koperta - k.41]
-w dniu 7.11.2009r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z chemii w ilości 11 godzin w terminie od 7 do 21.11.2009r. [koperta - k.41]
-w dniu 5.12.2009r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z chemii w ilości 10 godzin w terminie od 5 do 12.12.2009r. [koperta - k.41]
-w dniu 9.01.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z chemii w ilości 3 godzin w terminie 9.01.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 6.02.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z chemii w ilości 12 godzin w terminie od 6 do 14.02.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 6.03.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z chemii w ilości 12 godzin w terminie od 6 do 27.11.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 10.04.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z chemii w ilości 8 godzin w terminie od 10 do 18.04.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 8.05.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z chemii w ilości 8 godzin w terminie od 8 do 15.05.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 18.09.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z chemii w ilości 8 godzin w terminie od 18 do 19.09.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 2.10.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z chemii w ilości 13 godzin w terminie od 2 do 17.10.2010r. [koperta - k.41]
-w dniu 6.11.2010r., w której zainteresowana zobowiązała się wykonać dzieło polegające na wykładach z chemii w ilości 4 godzin w terminie 6.11.2010r. [koperta - k.41]
W umowach ustalono, że odbiór dzieła nastąpi w siedzibie szkoły, a zainteresowana za wykonanie dzieła otrzyma wynagrodzenie w wysokości: 90 zł, 330 zł, 259 zł, 235 zł, 67 zł, 282 zł, 282 zł, 188 zł, 188 zł, 188 zł, 306,50 zł, 110 zł. Integralną częścią umów o dzieło były wypełnione rachunki za ich wykonanie.
W okresach tych zainteresowana nie posiadała innego tytułu do ubezpieczeń społecznych zwalniającego z obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy z płatnikiem składek –T. K. (1).
W okresie od 14 lipca 2011r. do 21 czerwca 2012r. organ rentowy przeprowadził kontrolę u odwołującego. Kontrolą objęto okres od stycznia 2008 roku do grudnia 2010 roku a jej przedmiotem było ustalenie prawidłowości i rzetelności obliczania, potrącania i opłacania składek i wpłat, do pobierania których zobowiązany jest wyżej wymieniony organ rentowy oraz zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i do ubezpieczenia zdrowotnego.
W następstwie przeprowadzonego postępowania organ rentowy wydał skarżone decyzje.
Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie: akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w tym akt kontroli, wyjaśnień zainteresowanejM. Ł.(zapis rozprawy z dnia 20 listopada 2013r. 6 min. 15 sek. – 27 min. 52 sek.), umów o dzieł zawartych przez zainteresowaną z odwołującym (koperta - k.41 a.s.).
Sąd pominął dowód z przesłuchania zainteresowanejD. T., gdyż mimo prawidłowego wezwania nie stawiała się na rozprawie w dniu 25 września 2014r. przed Sądem Rejonowym dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt Uo 4/14 i nie usprawiedliwiła niestawiennictwa.
Odwołujący nie kwestionował ustaleń organu rentowego, a jedynie jego interpretację przepisów.
Sąd ocenił zebrany materiał dowodowy jako kompletny i spójny, a poprzez to mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołania nie zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że organ rentowy ma uprawnienia do badania ważności umów cywilnoprawnych. Zgodnie, bowiem zart. 68 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. 2009, nr 205, poz. 1585) do zakresu działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy między innymi stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych. Po myśli natomiast art. 83 ustawy ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw w szczególności dotyczących zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i przebiegu ubezpieczenia.
Organ rentowy posiada więc kompetencję do badania charakteru i do oceny prawnej umów stanowiących tytuł do zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i może wydawać decyzje w tym przedmiocie.
W okresie objętym skarżonymi decyzjami odwołujący zawarł z zainteresowanymi umowy określone jako umowy o dzieło. Osoby wykonujące dzieło nie podlegają ubezpieczeniom społecznym.
Zgodnie z art.art. 6 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia podlegają obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnego i rentowego, zaś stosownie do treści art. 12 tej ustawy również do ubezpieczenia wypadkowego.
Obowiązek ubezpieczenia zgodnie z art. 13 pkt 2 trwa od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy umowy łączące zainteresowane i odwołującego były umowami o dzieło, czy też miały charakter umów zlecenia. Podstawowe znaczenie miały tu okoliczności faktyczne w postaci rodzaju czynności wykonywanych przez zainteresowane na rzecz przedsiębiorstwa płatnika.
Co do zasady strony mają pełną swobodę w zakresie kształtowania treści łączącego je stosunku zobowiązaniowego (tzw. zasady swobody umów) - z tym, że treść ani cel stosunku prawnego nie mogą sprzeciwiać się właściwości (naturze) tego stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego -art. 3531k.c.
Umowa o dzieło należy do kategorii tzw. umów rezultatu i zgodnie zart. 627 kcprzez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Do skutecznego zawarcia umowy o dzieło nie jest wymagane wydanie przyjmującemu zamówienie jakiejkolwiek rzeczy, na przykład materiałów potrzebnych do wykonania dzieła. Samo dzieło może mieć charakter materialny jak i niematerialny [np. wygłoszenie wykładu]. Dzieło winno być konkretne i być indywidualnie oznaczone. Istotą umowy o dzieło jest więc osiągnięcie określonego przez strony, zindywidualizowanego rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej. Jednym z kryteriów pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych.
Umowa zlecenia jest jedną z tzw. umów starannego działania. Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie (art. 734 k.c.). Zgodnie zaś zart. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. To odesłanie oznacza, iż umowa zlecenia jest umową, którą należy interpretować szeroko przy ocenie jakiego rodzaju umowa łączy strony stosunku cywilnego. Odesłanie to znajduje zastosowanie wówczas, gdy przedmiotem umowy jest dokonywanieczynności faktycznych, a umowa nie jest unormowana w przepisach dotyczących innych umów nazwanych jak umowy o dzieło, agencyjnej, komisu itp. Choć umowy te zakładają dążenie do osiągnięcia pewnego rezultatu, to jednak działający z zachowaniem należytej staranności zleceniobiorca – w razie niezrealizowania celu umowy – nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania. Umowa zlecenia nie akcentuje konkretnego rezultatu jako koniecznego do osiągnięcia – nie wynik zatem, lecz starania w celu osiągnięcia tego wyniku są elementem wyróżniającym dla umowy zlecenia tj. elementem przedmiotowo istotnym.
W razie sporu co do rodzaju zawartej umowy cywilnoprawnej zastosowanie znajdują dyrektywy interpretacyjne zawarte wart. 65 § 2 kc, zgodnie z którym w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. O materialnoprawnym charakterze kontraktu nie decyduje nazwa nadana mu przez strony, lecz treść czynności cywilnoprawnej, na którą składają się prawa i obowiązki stron umowy, czyli sposób wykonywania danej umowy w praktyce.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy, ustalonego stanu faktycznego, w tym przede wszystkim sposobu wykonania umów łączących zainteresowane z odwołującym, stwierdzić należy, że umowy te należy zakwalifikować do umów starannego działania a nie umów rezultatu.
Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem umowy o dzieło może być wygłoszenie wykładu, jednakże w ramach zawartych umów aktywność zainteresowanych nie sprowadzała się do wygłoszenia autorskiego wykładu, lecz była powiązana z szeregiem innych czynności do których wykonania była zobowiązana tj. prowadzenia zajęć lekcyjnych, wypełniania dziennika zajęć, przygotowywania tematów prac kontrolnych, pytań egzaminu ustnego, przeprowadzania tego egzaminu, sprawdzania prac kontrolnych [i za ich pomocą poziomu przyswojenia materiału przez słuchaczy] czy też uczestnictwa w spotkaniach z dyrekcją. Okoliczność, że czynności te były objęte zakresem umów potwierdzają pisemne stanowiska stron, przesłuchanie zainteresowanejM. Ł., jak również ustalenia protokołu kontroli.
Taki sposób realizacji zawartej umowy świadczy zdaniem Sądu, że jej celem było kształcenie słuchaczy, a nie działanie zmierzające do wytworzenia konkretnego, ściśle zindywidualizowanego dzieła. W konsekwencji przyjąć należy, że zawarte przez zainteresowane i odwołującego umowy noszą cechy umów o świadczenie usług w rozumieniu przepisuart. 750 kc, do których odpowiednie zastosowanie mają umowy zlecenia.
Nie można pominąć również okoliczności, że „zgodnym zamiarem stron zawartych umów było aby przedmiot umowy o dzieło obejmował okres semestru lub roku szkolnego, z czym powiązany był program nauczania przygotowywanych przez wykonawcę”, a „zawieranie ich w okresach miesięcznych miało na celu ułatwienie rozliczania się z wykładowcami”. Powyższe oznacza zamiar stałej współpracy stron umów, podczas gdy co do zasady umowy o dzieło oznaczają współpracę stron o charakterze incydentalnym.
Przedmiotem zawartych umów było świadczenie przez zainteresowane określonych usług na rzecz działalności gospodarczej prowadzonej przez odwołującego. Czynności wykonywane przez zainteresowane miały być wykonywane z należytą starannością. W odróżnieniu od umowy zlecenia umowa o dzieło wymaga, by starania przyjmującego zamówienia doprowadziły do konkretnego, w przyszłości, indywidualnie oznaczonego rezultatu. Umowa zlecenia nie akcentuje tego rezultatu, jako koniecznego do osiągnięcia, lecz starania w celu osiągnięcia wyniku są elementem wyróżniającym dla umowy zlecenia tj. przedmiotowo istotnym. O tym, czy umowa została zrealizowana, decyduje w tym przypadku nie jakiś konkretny jej rezultat, ale odpowiednie wykonywanie działań.
Zdaniem Sądu, umów zawartych pomiędzy zainteresowaną a odwołującym nie można kwalifikować jako umów o dzieło, ponieważ zainteresowana nie zobowiązała się poprzez ich wykonanie do osiągnięcia w przyszłości konkretnego rezultatu, o jakim mowa wart. 627 k.c.Rezultat ten może mieć charakter materialny lub niematerialny, ale powinien zostać utrwalony w przedmiocie materialnym. Za wspomnianą koncepcją przemawia zwłaszcza wkomponowana w konstrukcję umowy o dzieło instytucja rękojmi za wady fizyczne dzieła oraz postanowienia dotyczące wydania, odbioru, utraty i zniszczenia dzieła, a także materiałów, z których ma być ono wytworzone
W przypadku pracy wykonywanej przez zainteresowane brak jest jakiegokolwiek widocznego efektu pracy. Nie jest także możliwe poddanie pracy zainteresowanych sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Z umów zawieranych z odwołującym nie wynika odpowiedzialność za wady dzieła. Nie bez znaczenia pozostaje także sposób, iż nigdy nie dochodziło do odbioru dzieł przez odwołującego.
W tych okolicznościach Sąd podziela stanowisko organu rentowego, zawarte w zaskarżonych decyzjach, zdaniem którego, stosunek prawny łączący zainteresowane i odwołującego w rzeczywistości był umową zlecenia i w związku z tym, zainteresowane, na mocy przepisówustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym - emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznając odwołanie za bezzasadne na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.
O kosztach orzeczono po myśliart. 98 k.p.c.w związku z§ 11 ust 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) wpunkcie drugimorzeczenia.
SSO Grażyna Łazowska