Sąd Apelacyjny w Poznaniu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 200/13
Data wyroku: 2014-03-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maciej Świergosz, Marek Hibner, Janusz Szrama

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 marca 2014r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu, w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący: SSA Maciej Świergosz
Sędziowie: SSA Janusz Szrama (spr.)
SSA Marek Hibner
Protokolant: st.sekr.sądowy Magdalena Ziembiewicz
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Marka Traczyka
po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2014r.
sprawyH. S. (1)oskarżonego zart. 229 § 1 kk;art. 229 § 3 kk;art. 229 § 1 kkw zw. zart. 12 kk;art. 229 § 3 kkw zw. zart. 12 kk;art. 225 § 1 kkiart. 224 § 2 kkiart. 239 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 12 kk;art. 18 § 1 kkw zw. zart. 183 § 1 kkiart. 182 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk;art. 271 § 1 i 3 kkart. 18 § 1 kkw zw. zart. 183 § 1 kkiart. 182 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk;art. 189 § 1 kkiart. 191 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 12 kk;art. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkiart. 297 § 1 kki w zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 12 kk;
E. N. (1)oskarżonej zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 229 § 1 kkw zw. zart. 12 kk;art. 18 § 3 kkw zw. zart. 229 § 3 kk;art. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 204 § 1 kkiart. 297 § 1 kki w zw. zart. 11 § 2 kk
iR. S. (1)oskarżonego zart. 228 § 1 kkw zw. zart. 12 kk
na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora wobec oskarżonegoH. S. (1), obrońców oskarżonych i pełnomocników Skarbu Państwa wobec oskarżonegoH. S. (1)
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 28 lutego 2013 r. - sygn. akt III K 445/08

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w odniesieniu do pkt 11 i 12 oraz pkt 32 w zakresie dotyczącym częściowego obciążenia Skarbu Państwa kosztami sądowymi za I instancję, uznając przy tym apelację prokuratora za oczywiście bezzasadną;

II
w pozostałej zaskarżonej części uchyla wyrok i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania;

III
kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze w odniesieniu do tej części, w której wyrok został utrzymany w mocy obciąża Skarb Państwa.

    Marek Hibner   Maciej Świergosz  Janusz Szrama

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z 28 lutego 2013 roku - sygnatura akt III K 445/08 uznał oskarżonegoH. S. (1)za winnego tego, że:
I. działając w warunkach ciągu popełnił cztery przestępstwa określone wart. 229 § 1 kkw zw. zart. 12 kkoraz cztery przestępstwa określone wart.229 § 1 kk, a polegające na tym, że:
1) w czerwcu 1999 roku wW.za pośrednictwemM. J. (2), udzielił ustalonej osobie, pełniącej funkcję publiczną -(...), korzyści majątkowej w kwocie 10.000 zł w zamian za pozytywne rozpatrzenie przez niego wniosku podatnika(...),(...)H. S. (1)z siedzibą wŚ.z dnia 15 listopada 1996 roku, uzupełnionego pismem z dnia 2 stycznia 1998 roku oraz z dnia 19 kwietnia 1999 roku o uchylenie w trybieart. 155 kpaostatecznej decyzji administracyjnej, w rezultacie czego ustalona osoba w dniu 2 czerwca 1999r. w związku pełnioną przez nią funkcją tj. działając z upoważnienia Ministra Finansów wydaładecyzję o nr (...), która to decyzja zmieniła decyzję Izby Skarbowej wP.z dnia 14 marca 1996r. o nr(...), w ten sposób, że uchylona została decyzja Urzędu Skarbowego wP.z dnia 19 grudnia 1995 roku - nr(...)w sprawie określenia zryczałtowanego podatku dochodowego od rat leasingowych za lata 1992 i 1993 z uwagi na słuszny interes strony;
2) w lipcu 1999 roku wW.za pośrednictwemM. J. (2)udzielił ustalonej osobie, pełniącej funkcję publiczną -(...), korzyści majątkowej w kwocie 10.000 zł w zamian za pozytywne rozpatrzenie przez nią wniosku podatnikaH. S. (1)z dnia 4 czerwca 1999 roku o stwierdzenie nieważności decyzji(...)wP.- Ośrodka Zamiejscowego wP.z dnia 28 maja 1999 roku o nr(...)utrzymującej w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej wP.Ośrodka Zamiejscowego wP.z 29 marca 1999 roku o sygn.(...)określającą stratę na pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskanej w 1995 roku w wysokości 687.254,21 zł, zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok podatkowy 1995 w kwocie 2.031.125,10 zł w rezultacie czego ustalona osoba w dniu 22 lipca 1999r. w związku z pełnioną przez nią funkcją tj. działając z upoważnienia Ministra Finansów wydaładecyzję o nr (...), stwierdzając nieważność ww. decyzji Izby Skarbowej;
3) w okresie od października do listopad 1999 roku wŚ.iP.pow.(...), działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, dwukrotnie udzielił korzyści majątkowejR. S. (1)pełniącemu funkcję publiczną(...)wW.Ośrodka Zamiejscowego wP., w ten sposób, że jako właściciel Zakładu(...)z siedzibą wŚ.polecił oskarżonejE. N. (1)przygotować i przekazaćM. J. (2)pieniądze celem wręczenia ich w jego imieniu, w rezultacie czegoM. J. (2)na spotkaniach wP.dwukrotnie przekazałR. S. (1)korzyści majątkowe w kwotach po 20 tyś. zł łącznie 40 tys. złotych oraz otrzymał paczki z zawartością wędlin, w związku ze sprawowaniem przez niego funkcji Prezesa NSA Ośrodka Zamiejscowego wP., przed którym to sądem toczyło się postępowanie o sygn. I SA/PO 2017/99 ze skargi podatnikaH. S. (1)jako właściciela Zakładu(...)wŚ.na decyzję Izby Skarbowej wP.Ośrodek (...)wP.z dnia 14 września 1999 roku o nr(...)w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 rok w wysokości 5.643.169,60 zł, zaległości podatkowej za rok 1993 w kwocie 1.336.879,50 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 3.126.875 zł na dzień wydania decyzji wraz z wnioskiem podatnika o wstrzymanie wydania tej decyzji oraz przekazał ustalonej osobie dwukrotnie po 15 tys. zł tj. łącznie 30 tys. zł w zamian za udzielenie mu pomocy w nawiązaniu kontaktu zR. S. (1);
4) w okresie od 21 marca 2000r. do 30 czerwca 2000r. wW., obiecał, a następnie za pośrednictwemM. J. (2), udzielił ustalonej osobie, pełniącej funkcję publiczną -(...), korzyści majątkowej w kwocie 100.000 zł w zamian za pozytywne rozpatrzenie przez nią wnioskuPrzedsiębiorstwa Produkcyjno -Handlowego (...) Spółka z o.o.z siedzibą wP.z dnia 21 marca 2000 roku o stwierdzenie nieważności decyzji(...)wP.Ośrodek (...)wP.z 20 marca 2000r. o nr(...)uchylającej w części wcześniejszą decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej wP.Ośrodek (...)wP.określającej podatek dochodowy od osób prawnych za rok1995 w kwocie 1.909.855,60 zł, w rezultacie czego ustalona osoba w związku z pełnioną przez nią funkcją tj. działając z upoważnienia Ministra Finansów z 29 maja 2000r. wydaładecyzję o nr (...)stwierdzając nieważność ww. decyzji Izby Skarbowej;
5) w lipcu 2001r. wW.za pośrednictwemM. J. (2), udzielił ustalonej osobie, pełniącej funkcję publiczną –(...), korzyści majątkowej w kwocie 10.000 zł w zamian za pozytywne rozpatrzenie przez nią wniosku podatnikaH. S. (1)z dnia 9 maja 2001 roku o stwierdzenie nieważności decyzji Izby Skarbowej wP.Ośrodek (...)wP.z 27 kwietnia 2001 r. o nr(...)określającej stratę na pozarolniczej działalności gospodarczej za 1995 rok w wysokości 945.108,82 zł, zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok podatkowy 1995 w kwocie 374.276,50 zł oraz zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 rok w wysokości 374.276,50 zł wraz z należnymi odsetkami w kwocie 538.616,77 zł w rezultacie czego w dniu 3 lipca 2001 roku ustalona osoba w związku z pełnioną przez nią funkcją tj. działając z upoważnienia Ministra Finansów, wydaładecyzję o nr (...)stwierdzając nieważność ww. decyzji Izby Skarbowej;
6) w okresie od jesieni 1997 roku do 2000 roku w miejscowościP.i wP., działając w krótkich odstępach czasu i z góry powziętym zamiarem udzielił nie mniej niż trzykrotnie ustalonej osobie w związku z pełnionymi przez nią funkcjami publicznymi tj. vice(...)oraz(...)korzyści majątkowych w postaci sponsorowanych konsumpcji oraz prezentów z zawartością alkoholu i wędlin o łącznej wartości 1.500 zł w zamian za informacje i interpretacje z zakresu problematyki podatkowej oraz przychylności przy ocenie rozstrzygnięć podatkowych;
7) od sierpnia do października 2001 roku wŚ.gminaK.i wW.działając w krótkich odstępach czasu i z góry powziętym zamiarem dwukrotnie udzielił ustalonej osobie, pełniącej funkcję publiczną(...)(...)Ministerstwa Finansów, korzyści majątkowej w łącznej kwocie 100.000 zł w ten sposób, że najpierw sam w miejscowościŚ.wręczył jej kwotę nie mniejszą niż 50.000 zł, a następnie za pośrednictwemM. J. (2)wW.wręczył jej kwotę 50.000 zł w zamian za pozytywne rozpatrzenie wniosku podatnikaH. S. (1)z dnia 31 lipca 2001 roku o stwierdzenie nieważności postanowienia Izby Skarbowej wP.Ośrodka Zamiejscowego wP.z 27 lipca 2001r. o nr(...)utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego wP.z 31 maja 2001 roku o nr(...)w sprawie uznania za bezskuteczne zarzutów za postępowanie egzekucyjne dotyczące należności podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych podatnikaH. S. (1)za rok 1993 w wysokości 1.336.879,50 zł z odsetkami za zwłokę, w rezultacie czego ustalona osoba w dniu 15 października 2001 roku w związku z pełnioną przez nią funkcją tj. działając z upoważnienia Ministra Finansów wydaładecyzję o nr (...)stwierdzając nieważność ww. postanowienia Izby Skarbowej;
8) w okresie od 1994r. do października 2001 roku wŚ.gminaK.,P.iP., działając w krótkich odstępach czasu i z góry powziętym zamiarem udzielił nie mniej niż dziesięciokrotnie ustalonej osobie w związku z pełnionymi przez nią funkcjami publicznymi w resorcie finansów w tym m.in.(...)oraz(...)Ministerstwa Finansów korzyści majątkowych w postaci sponsorowanych pobytów i konsumpcji oraz prezentów z zawartością alkoholu i wędlin o łącznej wartości nie mniejszej niż 5.000 zł w zamian za informacje i interpretacje z zakresu problematyki podatkowej oraz za przychylność przy ocenie rozstrzygnięć podatkowych; i za ten ciąg w oparciu oart. 91 § 1 kkw zw. zart. 229 § 1 kkiart. 4 § 1 kkskazał go na karę 5 lat pozbawienia wolności, zaś na podstawieart.33 § 2 kkw zw. zart. 4 § 1 kkwymierzył mu grzywnę w ilości 360 stawek dziennych w wysokości 1.500 zł każda;
II. będąc właścicielem Zakładu Rolniczo - Przemysłowego,(...)H. S. (1)z siedzibą wŚ.w okresie od dnia 4 sierpnia 2005 r. do 12 sierpnia 2005 r. wŚ.gm.K., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, utrudnił oraz udaremnił uprawionym do kontroli inspektorom(...)wP.w osobach:A. B.,E. C.oraz inspektorom(...)wP.Delegatury wP.w osobach:M. M. (1),A. R. (1),J. Ż.,L. S. (1),L. W. (1),A. K. (1),M. O.iŁ. H.wykonanie czynności służbowych w ramach prowadzonej przez nich, w wyżej wskazanym zakładzie, kontroli w zakresie ochrony środowiska, w ten sposób, że :
- w okresie pomiędzy dniem 4 a 5 sierpnia 2005 r. wydał polecenie nieustalonej osobie dokonania zmiany stanudziałki nr (...), będącej przedmiotem kontroli, poprzez uporządkowanie terenu, w tym uprzątnięcie widocznych , leżących na jej powierzchni kości oraz innych odpadów co utrudniło ustalenie stanu pierwotnego ;
- w okresie pomiędzy dniem 5 a 12 sierpnia 2005 r. wbrew przyjętemu zobowiązaniu, aby nadziałce nr (...)do czasu zakończenia kontroli tj. do dnia 24.08.2005 r. nie wykonywać żadnych czynności bez wcześniejszego powiadomienia(...), wydał polecenie nieustalonym osobom dokonania na ww. działce zabiegów agrotechnicznych, wapnowania, deszczowania, gnojowicowania, wyrównania powierzchni pola przy pomocy agregatu oraz usunięcia części widocznych odpadów, co w rezultacie spowodowało istotną zmianę terenu stanowiącego przedmiot badań prowadzonych przez(...)i tym samym doprowadzając do zatarcia śladów wcześniejszego zakopania w ziemi odpadów co utrudniło ustalenie stanu pierwotnego,
- w dniach 8, 9 i 10 sierpnia 2005r trzykrotnie odmówił wstępu na teren zakładu inspektorom(...)celem kontynuowania kontroli w zakresie ochrony środowiska, rozpoczętej w dniu 4.08.2005 r. zgodnie z posiadanym upoważnieniem oraz pomimo obowiązku prawnego ciążącego na nim jako przedsiębiorcy, nie wyznaczył osoby upoważnionej do udziału w kontroli oraz sam w niej nie uczestniczył, w następstwie czego udaremnił wykonanie czynności służbowych inspektorów polegających m.in. na zaplanowanych czynnościach pobrania prób: wody, gleby i odpadów do badań, przy czym w dniu 10 sierpnia 2005 r. działając w celu zmuszenia ww. funkcjonariuszy do zaniechania prawnej czynności służbowej przeprowadzenia kontroli, kierował wobecM. M. (1),J. Ż.,L. W. (1),A. B.iE. C.groźbę spowodowania co najmniej naruszenia ich nietykalności cielesnej , zapowiadając interwencję i opór pracowników zakładu, na wypadek podjęcia czynności przez inspektorów lub pozostawania na terenie zakładowym, to jest przestępstwa zart. 225 § 1 kkw zw. zart. 224 § 2 kkiart. 11 § 2 kkorazart. 12 § 2 kkorazart. 12 kki za to na podstawieart. 225 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkskazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności;
III. działając w warunkach ciągu popełnił osiem przestępstw określonych wart. 191 § 2 kkw zw. zart. 189 § 1 kkiart. 11 § 2 kkorazart.12 kk, a polegających na tym, że:

1
w nocy z 22 na 23 września 1998 roku do godz. 12.00 dnia 23 września 1998 roku wŚ.gm.K.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności Zakładu Rolniczo -Przemysłowego(...)wŚ.używając wobecA. K. (2)gróźb bezprawnych pobicia, zmusił pokrzywdzonego do napisania, pod swoje dyktando, oświadczenia o przyznaniu się do dokonania kradzieży wskazanego mienia na szkodę ww. zakładu oraz do sporządzenia oświadczenia co do nieodpłatnego przekazania mu, w ramach rekompensaty za wyrządzone szkody, samochodu m-kiF. (...)onr rej (...)wraz z dowodem rejestracyjnym, a następnie pozbawił go wolności w ten sposób, że polecił umieszczenie go w pomieszczeniu gospodarczym zamkniętym na kłódkę

2. w nocy z 22 na 23 września 1998 roku do godz. 12.00 dnia 23 września 1998 roku wŚ.gm.K.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności Zakładu Rolniczo -Przemysłowego(...)wŚ.używając wobecJ. K. (1)gróźb bezprawnych pobicia zmusił pokrzywdzonego do napisania, pod swoje dyktando, oświadczenia o przyznaniu się do dokonania kradzieży wskazanego mienia na szkodę ww. zakładu oraz do sporządzenia oświadczenia o zwrocie zabranych świń w ilości 23 sztuk, a następnie pozbawił go wolności w ten sposób, że polecił umieszczenie go w pomieszczeniu gospodarczym zamkniętym na kłódkę
3. w nocy z 22 na 23 września 1998 roku do godz. 12.00 dnia 23 września 1998 roku wŚ.gm.K.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności Zakładu Rolniczo -Przemysłowego(...)wŚ.używając wobecM. G. (1)gróźb bezprawnych pobicia oraz stosując przemoc w postaci ciosów zadawanych pięścią w głowę , twarz i kark oraz uderzając go po całym ciele pasem skórzanym z metalowa sprzączką powodując jego upadek z krzesła, a także grożąc rozebraniem do naga, zmusił pokrzywdzonego do napisania, pod swoje dyktando, oświadczenia o przyznaniu się do dokonania kradzieży wskazanego mienia na szkodę ww. zakładu oraz do sporządzenia oświadczenia zawierającego zobowiązanie do uiszczenia gotówki tytułem naprawienia szkody za zabrane świnie w ilości 37 szt., a następnie pozbawił go wolności w ten sposób, że polecił umieszczenie go w pomieszczeniu gospodarczym zamkniętym na kłódkę, przy czym w wyniku zadawania ciosów pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci: otarcia naskórka, zasinienia okolicy skroniowo-czołowej lewej i prawej, zasinienia okolicy potylicznej, obrzęku oczodołu prawego
4. w nocy z 22 na 23 września 1998 roku do godz. 12.00 dnia 23 września 1998 roku wŚ.gm.K.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności Zakładu Rolniczo -Przemysłowego(...)wŚ.używając wobecZ. K.gróźb bezprawnych pobicia zmusił pokrzywdzonego do napisania, pod swoje dyktando, oświadczenia o przyznaniu się do dokonania kradzieży wskazanego mienia na szkodę ww. zakładu oraz do sporządzenia oświadczenia zawierającego zobowiązanie do uiszczenia gotówki tytułem naprawienia szkody, a następnie pozbawił go wolności w ten sposób, że polecił umieszczenie go w pomieszczeniu gospodarczym zamkniętym na kłódkę
5. w nocy z 22 na 23 września 1998 roku do godz. 12.00 dnia 23 września 1998 roku wŚ.gm.K.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności Zakładu Rolniczo - Przemysłowego(...)wŚ.używając wobecG. T.gróźb bezprawnych pobicia zmusił pokrzywdzonego do napisania, pod swoje dyktando, oświadczenia o przyznaniu się do dokonania kradzieży wskazanego mienia na szkodę ww. zakładu oraz do sporządzenia oświadczenia zawierającego zobowiązanie do uiszczenia gotówki tytułem naprawienia szkody, a następnie pozbawił go wolności w ten sposób, że polecił umieszczenie go w pomieszczeniu gospodarczym zamkniętym na kłódkę
6. w dniu 23 września 1998 roku w godzinach od 10.00 do 12.00 wŚ.gm.K.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności Zakładu Rolniczo -Przemysłowego(...)wŚ.używając wobecR. G. (1)gróźb bezprawnych pobicia oraz stosując przemoc w postaci uderzania pasem po plecach oraz przewrócenia na posadzkę, a także grożąc rozebraniem do naga, zmusił pokrzywdzonego do napisania, pod swoje dyktando, oświadczenia o przyznaniu się do dokonania kradzieży wskazanego mienia na szkodę ww. zakładu oraz do sporządzenia oświadczenia zawierającego zobowiązanie do uiszczenia gotówki tytułem naprawienia szkody, a następnie pozbawił go wolności w ten sposób, że polecił umieszczenie go w pomieszczeniu gospodarczym zamkniętym na kłódkę
7. w dniu 23 września 1998 roku w godzinach od 9.00 do 12.00 wŚ.gm.K.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności Zakładu Rolniczo -Przemysłowego(...)wŚ.używając wobecS. P.gróźb bezprawnych pobicia oraz pozbawienia wolności zmusił pokrzywdzonego do napisania, pod swoje dyktando, oświadczenia o przyznaniu się do dokonania kradzieży wskazanego mienia oraz nabycia mienia pochodzącego z kradzieży dokonanej na szkodę ww. zakładu oraz do sporządzenia oświadczenia co do zwrotu pochodzących z kradzieży prosiąt w ilości 10 szt. oraz paszy granulowanej, a następnie pozbawił go wolności w ten sposób, że polecił umieszczenie go w pomieszczeniu gospodarczym zamkniętym na kłódkę
8. w dniu 23 września 1998 roku w godzinach od 10.45 do 12.00 wŚ.gm.K.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności Zakładu Rolniczo -Przemysłowego(...)wŚ.używając wobecJ. S.gróźb bezprawnych pobicia zmusił pokrzywdzonego do napisania, pod swoje dyktando, oświadczenia o nabyciu wskazanego mienia pochodzącego z kradzieży na szkodę ww. zakładu, a następnie pozbawił go wolności w ten sposób, że polecił umieszczenie go w pomieszczeniu gospodarczym zamkniętym na kłódkę i za ten ciąg w oparciu o treśćart. 191 § 2 kkw zw. zart. 11 § 3 kkiart. 91 § 1 kkskazał go na karę 3 lat pozbawienia wolności;

IV
w okresie od 1 grudnia 2004 roku do 23 sierpnia 2005 roku wŚ.,P.i wW.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej tj. uzyskania dla swojej firmy - Zakładu Rolniczo - Przemysłowego(...)z siedzibą wŚ., wsparcia finansowego z Agencji(...), dysponującej środkami publicznymi pochodzącymi z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowymi środkami publicznymi, po wcześniejszym zawarciu z ww. Agencją w dniu 11.03.2004 r.umowy o nr (...)w sprawie przyznania pomocy finansowej w ramach programu(...)na przedsięwzięcie z dziedziny poprawy efektywności sektora rolno - spożywczego - wsparcie restrukturyzacji przetwórstwa i poprawy marketingu artykułów pochodzenia zwierzęcego, polegającego na rozbudowie i modernizacji zakładu utylizacji, w której to umowie w § 3 ust 9 zaznaczono, iż pomoc finansowa przysługuje wyłącznie na pokrycie kosztów realizacji przedsięwzięcia, poniesionych nie wcześniej niż z dniem zawarcia umowy, wprowadził w błąd pracowników ww. Agencji co do okoliczności wydatkowania środków finansowych na zakup pojazdu m-kiR. (...)nr ramy(...)wraz z zabudową specjalistyczną- kontenerem marki(...)do  przewozu odpadów poubojowych onr rej (...), w ten sposób, że składając wniosek o płatność końcową przedłożyłfakturę VAT o nr (...)z dnia 16.04.2004 r. na zakup ww. samochodu wraz z zabudową za kwotę netto 532.581 zł plus VAT w wysokości 117.167,82 zł, a następnie w toku trwającej weryfikacji wniosku za pośrednictwem oskarżonejE. N. (1)- dyrektora finansowego i głównego księgowego firmy, upoważnionej do reprezentowania go w związku z zawartą ww. umową, przedłożył nierzetelne pisemne oświadczeniefirmy (...) Sp. z o.o.wP.z dnia 5.05.2005 r. co do okoliczności zamontowania zabudowy na podwoziu tego samochodu, a także w piśmie z dnia 14 czerwca 2005 r. kierowanym do Prezesa(...)wW.zawarł nieprawdziwe oświadczenie co do dwukrotnej rejestracji pojazdu, celem umożliwieniafirmie (...)wykonania specjalistycznej zabudowy w Hiszpanii, oraz co do daty wydatkowania środków finansowych na jego zakup, podczas gdy w rzeczywistości przedmiotem transakcji był ww. pojazd jako kompletny wraz z zabudową, na co została wystawiona w dniu 3.02.2004 r.faktura VAT o nr (...)na kwotę 532.081 netto zł, która to kwota została uiszczona w dniu 6.02.2004 r. a więc przed dniem zawarcia przedmiotowej umowy i tego samego dnia pojazd został zarejestrowany na jego nazwisko, które to okoliczności miały istotne znaczenie dla uzyskania wsparcia finansowego, w rezultacie czego doprowadził Agencję(...)realizującą program(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wypłatę w dniu 23.08.2005 r., zgodnie ze zleceniem płatności z dnia 15.07.2005 r. nr(...), kwoty 255.632,88 zł stanowiącej mienie znacznej wartości, przy czym kwota ta wraz z odsetkami została zwrócona Agencji w dniach 17 i 18 maja 2007r.

to jest przestępstwa zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkiart. 297 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkiart.12 kki za to na podstawieart. 294 § 1 kkskazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 2 kkw zw. zart. 4 § 1 kkwymierzył mu grzywnę w ilości 100 stawek dziennych w wysokości 1.500 zł każda.
Na podstawieart. 86 § 1 i 2 kkiart. 91 § 2 kkw zw. zart. 4 § 1 kkorzeczone kary pozbawienia wolności i grzywny połączył oskarżonemuH. S. (1)i wymierzył mu karę łączną 8 lat pozbawienia wolności i grzywnę w ilości 400 stawek dziennych w wysokości 1.500 zł;
W oparciu o przepisyart. 63 § 1 kkiart. 607 f kpkna poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył temu oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności od 12 listopada 2007 roku do 24 grudnia 2008 roku.
Ponadto wyrokiem tym oskarżonyH. S. (1)został uniewinniony od zarzutów popełnienia dwóch przestępstw określonych wart.18 § 1 kkw zw. zart. 183 § 1 kkiart. 182 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, a mających polegać na tym, że:

1
w bliżej nieustalonym okresie od sierpnia 2005 roku na tereniedziałki nr (...)usytuowanej w okolicyŚ.gminaK.woj.(...)jako właściciel Zakładu Rolniczo-Przemysłowego(...)polecił bliżej nieustalonym osobom, wbrew przepisom prawa, usunąć nie mniej niż ok. 5643 tony i objętości 2821,5 m 3 odpadów zwierzęcych poprzez dokonanie ich zakopania na gruntach własnych i użytkowanych przez zakład, w taki sposób i w takich warunkach, że może to zagrażać życiu lub zdrowiu wielu osób lub powodować zniszczenia w świecie roślinnym i zwierzęcym w znacznych rozmiarach, a w szczególności powodować na obszarze oddziaływania szkodliwych substancji i ich produktów fizykochemicznych i bakteryjnych zagrożenie: epidemiologiczne, chorobowe i sanitarne dla życia i zdrowia wielu osób, zagrożenie zniszczenia w znacznych rozmiarach środowiska przyrodniczego tj. gleby, wodnego, zwierzęcego i degradacji świata roślinnego poprzez styczność z odpadami i przenikanie substancji szkodliwych

2
w bliżej nieustalonym okresie od 9 maja 2006 roku w okolicy miejscowościJ.gminaK.woj.(...)jako właściciel Zakładu Rolniczo-Przemysłowego(...)polecił bliżej nieustalonym pracownikom zakładu, wbrew przepisom prawa, usuwanie odpadów zwierzęcych o znacznej ilości tj. masie ok. 15 ton oraz bliżej nieustalonej ilości odpadów weterynaryjnych w postaci: szczepionek, leków i hormonów oraz ich opakowań, poprzez dokonanie ich składowania, zakopania podpowierzchniowo lub częściowego zakopania na gruntach użytkowanych przez zakład, w takich warunkach, że może to zagrażać życiu lub zdrowiu wielu osób lub powodować zniszczenia w świecie roślinnym i zwierzęcym w znacznych rozmiarach, a w szczególności powodować na obszarze oddziaływania szkodliwych substancji i ich produktów fizykochemicznych i bakteryjnych zagrożenie: epidemiologiczne, chorobowe i sanitarne dla życia i zdrowia wielu osób, zagrożenie zniszczenia środowiska przyrodniczego w znacznych rozmiarach tj. gleby, wodnego, zwierzęcego i degradacji świata roślinnego przez styczność z odpadami i przenikanie substancji szkodliwych

oraz
zarzutu popełnienia przestępstwa określonego wart. 271 § 1 i 3 kk, a mającego polegać na tym, że w dniu 26 września 2006 roku wŚ.gminaK.woj.(...)działając w celu osiągnięcia korzyści osobistej w postaci uzyskania mandatu radnego Rady GminyK., będąc osobą uprawnioną i zobowiązaną przepisami prawa do wystawienia dokumentu w postaci oświadczenia o wyrażeniu zgody na kandydowanie na radnego, w sporządzonym dokumencie poświadczył nieprawdę, zapewniając komisję wyborczą, iż posiada bierne prawo wyborcze w sytuacji pozbawienia go tego prawa na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Chodzieży z dnia 28.07.2006 r. w sprawie VI K 212/06 warunkowo umarzającego postępowanie karne za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego określone wart. 225 § 1 k.k.
Ponadto wyrokiem tym Sąd Okręgowy w Poznaniu uznał oskarżonąE. N. (1)za winną tego, że:
I. W okresie od października do listopada 1999 roku wŚ.gminaK.działając z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu, nadto w zamiarze, abyH. S. (1)udzieliłR. S. (1), pełniącemu funkcję publiczną(...)wW.Ośrodka Zamiejscowego wP., korzyści majątkowych w kwotach po 20 tys. zł łącznie 40 tys. zł swoim zachowaniem mu to ułatwiła, w ten sposób, że przygotowała i przekazałaM. J. (2)ww. pieniądze celem wręczenia ich w imieniuH. S. (1), w rezultacie czegoM. J. (2)dwukrotnie wP.przekazał jeR. S. (1)w związku ze sprawowaniem przez niego funkcji Prezesa NSA Ośrodka Zamiejscowego wP., przed którym to sądem toczyło się postępowanie o sygn.(...)ze skargi podatnikaH. S. (1)jako właściciela Zakładu Rolniczo-Przemysłowego(...)wŚ.na decyzję ostateczną wydaną przez Izbę Skarbową wP.Ośrodek (...)wP.z dnia 14.09.1999 r o nr(...)w przedmiocie określenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993r. w kwocie 1.336.879,50 zł i odsetek za zwłokę w kwocie 3.126.875 zł wraz z wnioskiem podatnika o wstrzymanie wykonania tej decyzji oraz dwukrotnie przygotowała i przekazałaM. J. (3)pieniądze w kwotach po 15 tys. zł łącznie 30 tys. zł, które ten wręczył ustalonej osobie w zamian za udzielenie pomocy w nawiązaniu kontaktuH. S. (1)zR. S. (1)

to jest przestępstwa zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 229 § 1 kkiart.12 kki za to na podstawieart. 19 § 1 kkw zw. zart. 229 § 1 kkskazał ją na karę 1 roku pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 2 kkwymierzył jej grzywny w ilości 50 stawek dziennych w wysokości 100 zł każda;
II. w czerwcu 2000 roku wŚ.gminaK.działając w zamiarze, abyH. S. (1)udzielił ustalonej osobie, pełniącej funkcję publiczną -(...), korzyści majątkowej w kwocie 100.000 zł, swoim zachowaniem mu to ułatwiła, w ten sposób, ze przygotowała i przekazałaM. J. (2)ww. pieniądze, celem wręczenia ich w imieniuH. S. (1), w rezultacie czegoM. J. (2)wW.przekazał przedmiotową kwotę ustalonej osobie w zamian za pozytywne rozpatrzenie przez nią wnioskuPrzedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego (...)z oo. z siedzibą wP.z dnia 21 marca 2000 r. o stwierdzenie nieważności decyzji(...)wP.Ośrodka Zamiejscowego wP.z dnia 20.03.2000 r. o nr(...)uchylającej w części wcześniejszą decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej wP.Ośrodka Zamiejscowego wP.i określającej podatek dochodowy od osób prawnych za 1995 r. w kwocie 1.909.855,60 zł oraz zaległość w   tym podatku na kwotę 1.909.855,60 zł; i wydanie przez ustaloną osobę w dniu 29.05.2000 r. w związku z pełnioną przez nią funkcją tj. działając z upoważnienia Ministra Finansówdecyzji o nr (...)stwierdzającej nieważność ww. decyzji Izby Skarbowej to jest przestępstwa zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 229 § 1 kki za to na podstawieart. 19 § 1 kkw zw. zart. 229 § 1 kkskazał ją na karę 1 roku pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 2 kkwymierzył jej karę grzywny w ilości 50 stawek dziennych w wysokości 100 zł każda;
III. w okresie od 1 grudnia 2004 roku do 23 sierpnia 2005 roku w
Ś.,P.iW.działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu oraz działając w zamiarze, aby oskarżonyH. S. (1)jako właściciel Zakładu Rolniczo - Przemysłowego(...)z siedzibą wŚ., uzyskał korzyść majątkową w postaci nienależnego mu wsparcia finansowego od Agencji(...), dysponującej środkami publicznymi pochodzącymi z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowymi środkami publicznymi, po zawarciu przez oskarżonegoH. S. (1)z ww. Agencją w dniu 11.03.2004 r.umowy o nr (...)w sprawie przyznania pomocy finansowej w ramach programu(...)na przedsięwzięcie z dziedziny poprawy efektywności sektora rolno-spożywczego - wsparcie restrukturyzacji przetwórstwa i poprawy marketingu artykułów pochodzenia zwierzęcego, polegającego na rozbudowie i modernizacji zakładu utylizacji, w której to umowie w § 3 ust. 9 zaznaczono, iż pomoc finansowa przysługuje wyłącznie na pokrycie kosztów realizacji przedsięwzięcia poniesionych nie wcześniej niż z dniem zawarcia umowy, w toku trwającej weryfikacji wniosku o płatność końcową złożonego w dniu 1.12.2004 r., do którego przedłożonofakturę VAT o nr (...)z dnia 16.04.2004 r. na zakup samochodu m-kiR. (...)nr ramy(...)wraz z zabudową specjalistyczną - kontenerem marki(...)do przewozu odpadów poubojowych onr rej (...)za kwotę netto 532.581 zł plus VAT w wysokości 117.167,82 zł, działając z upoważnienia oskarżonegoH. S. (1), udzieliła pracownikom(...)nierzetelnych i nieprawdziwych informacji ustnych i pisemnych co do okoliczności wydatkowania środków finansowych na zakup przedmiotowego pojazdu oraz okoliczności jego rejestracji przez beneficjenta, przedkładając przy tym nierzetelne oświadczenia zfirmy (...)z dnia 4 i 24.05.2005 r., w których to informacjach podawała, iż pierwsza rejestracja pojazdu była wstępna i dotyczyła wyłącznie samego podwozia bez zamontowanej zabudowy specjalistycznej - kontenera marki(...)do przewozu odpadów poubojowych, która to zabudowa miała być wykonana później na terytorium Hiszpanii po przetransportowaniu podwozia oraz, że cenę za zakupiony pojazd uiścili dopiero po wykonaniu przedmiotowej zabudowy tj. w dniu 21.04.2005r., podczas gdy w rzeczywistości przedmiotem transakcji był ww. pojazd jako kompletny wraz z zabudową, na co została wystawiona w dniu 3.02.2004 r.faktura VAT o nr (...)na kwotę 532.081 netto zł, która to kwota została uiszczona w dniu 6.02.2004 r. a więc przed dniem zawarciem przedmiotowej umowy i tego samego dnia pojazd został zarejestrowany na nazwisko oskarżonegoH. S. (1), które to zachowanie oskarżonej ułatwiłoH. S. (1)wprowadzenie w błąd pracowników(...)co do okoliczności wydatkowania środków finansowych na zakup samochodu m-kiR. (...)nr ramy(...)wraz z zabudową specjalistyczną-kontenerem marki(...)do przewozu odpadów poubojowych onr rej (...)tj. okoliczności mających istotne znaczenie dla uzyskania wsparcia finansowego, a w konsekwencji ułatwiłoH. S. (1)doprowadzanie Agencji(...)realizującej program(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wystawienie w dniu 15.07.2005 r. zlecenia płatności nr(...)na kwotę 255.632,88 zł stanowiącą mienie znacznej wartości, która została wypłacona oskarżonemuH. S. (1)w dniu 23.08.2005 r. przy czym kwota ta wraz z odsetkami została zwrócona Agencji w dniach 17 i 18 maja 2007r.
to jest przestępstwa zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 294 § 1 kkorazart. 297 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkiart. 12 kki za to na podstawieart. 19 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkiart. 11 § 3 kkskazał ją na karę 1 roku pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 2 kkwymierzył jej grzywnę w ilości 50 stawek dziennych w wysokości 100 zł każda;
Na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 i 2 kkorzeczone wobec tej oskarżonej kary pozbawienia wolności i grzywny połączył i wymierzył jej karę łączną 2 lat pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w ilości 120 stawek dziennych w wysokości 100 zł każda;
Nadto na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 pkt 1wykonanie orzeczonej wobecE. N. (1)kary łącznej warunkowo zawiesił na okres 5 lat próby, zaś na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet orzeczonej kary łącznej grzywny zaliczył tejże oskarżonej okres rzeczywistego pozbawienia wolności od 7 grudnia 2006r. do 30 maja 2007 roku (jeden dzień równoważny dwom stawkom dziennym grzywny), uznając karę grzywny za wykonaną w całości.
Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem tym uznał także

    oskarżonegoR. S. (1)
tego, że w okresie od października do listopada 1999 roku wP.k/C.działając z góry powziętym zamiarem i w krótkich odstępach czasu pełniąc funkcję publiczną(...)wW.Ośrodka Zamiejscowego wP., dwukrotnie przyjął odH. S. (1)za pośrednictwemM. J. (2)korzyść majątkową w kwotach po 20 tys. zł łącznie 40 tys. zł w związku ze sprawowaniem przez niego funkcji Prezesa NSA Ośrodka Zamiejscowego wP., przed którym to sądem toczyło się postępowanie o sygn.(...)ze skargi podatnikaH. S. (1)jako właściciela Zakładu Rolniczo-Przemysłowego(...)wŚ.na decyzję ostateczną wydaną przez Izbę Skarbową wP.Ośrodek Zamiejscowy wP.z dnia 14.09.1999r. o nr(...)w przedmiocie określenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. w kwocie 1.336.879,50 zł i odsetek za zwłokę w kwocie 3.126.875 zł wraz z wnioskiem podatnika o wstrzymanie wykonania tej decyzji oraz przyjął paczki z zawartością wędlin
to jest przestępstwa zart. 228 § 1 kkw zw. zart. 12 kki za to na podstawieart. 228 § 1 kkskazał go na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 2 kkwymierzył mu grzywnę w ilości 100 stawek dziennych w wysokości 500 zł każda.
Wyrok ten został zaskarżony przez prokuratora, oskarżyciela posiłkowego, obrońców oskarżonychH. S. (1)iR. S. (1)oraz obrońcęE. N. (1).

    Prokuratorzaskarżył wyrok w części dotyczącej uniewinnienia oskarżonegoH. S. (1)od popełnienia czynów zarzucanych mu w pkt. X i XI części wstępnej wyroku.
Orzeczeniu zarzucił obrazę przepisuart. 5 § 2 kk, mającą wpływ na jego treść, przez niewykorzystanie możliwych sposobów wykładni dyspozycjiart. 182 § 1 kk, w tym w odniesieniu do znaczenia „ilości", utożsamiające ową ilość z masą netto odpadów pozwierzęcych, zamiast znamię wyinterpretować w oparciu o wykładnię językową i przyjęcie, że owe znamię dotyczy ilości stwierdzonych zanieczyszczeń, czym pozbawił się możliwości usunięcia własnych wątpliwości w wyrażanym niesłusznie poglądzie, iż brak dowodu na konkretną ilość odpadów pozwierzęcych nadziałce nr (...)wŚ.i nadziałce nr (...)wJ., choć niewątpliwie bezprawnie tam zakopanych przez oskarżonego, było na tyle doniosłe, iż dekompletowało znamiona tego czynu, podczas gdy dostępne dowody wskazywały na ilość zanieczyszczeń oraz możliwe następstwa tych zanieczyszczeń i potencjalne zagrożenia dla chronionych tym przepisem dóbr, a tym samym uniemożliwiały prawidłowe ustalenia faktyczne i subsumcję pod przepisart. 182 § 1 kki wyeliminowanie wątpliwości co do braku możliwości czynienia prawdziwych ustaleń faktycznych w oparciu o zgromadzone dowody, które to wątpliwości w zupełności są pozorne i nie uprawniały Sądu do rozstrzygnięcia sprawy na korzyść oskarżonego w myśl reguły „in dubio pro reo". Jednocześnie podniósł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia a mający wpływ na jego treść, zaś polegający na niesłusznym stwierdzeniu przez Sąd, iż całokształt okoliczności sprawy nie pozwala na przypisanieH. S. (1)przestępstwa zanieczyszczania środowiska (art., 182§ 1kk) w ramach zarzucanych mu w pkt. X i XI aktu oskarżenia przestępstw i błędnym osądzie, iż brak dowodów wskazujących na ilość bezprawnie zakopanych czy składowanych odpadów pozwierzęcych na tereniedziałki nr (...)wŚ.i nr(...)wJ.skutkować musiało uniewinnieniem oskarżonego, podczas gdy poczynione przez Sąd ustalenia na podstawie ujawnionych dowodów wykazują „ilość lub postać powstałych zanieczyszczeń" powierzchni ziemi w rozumieniu dyspozycji przepisuart. 182 § 1 kki na podstawie znamion bezprawnego składowania odpadów pozwierzęcych (183§ 1 kk), pozwalające na ocenę stopnia potencjalnego zagrożenia chronionych zarzucanymi przepisami dóbr, a tym samym zgromadzone dowody pozwalały na przyjęcie, iż zachowanieH. S. (1)jest udowodnione na podstawie m.in. zeznańL. S. (2)iK. J.,S. D. (1), a także dokumentów oraz zeznań funkcjonariuszy(...), a w szczególności opinii biegłego prof.Z. S.na okoliczność wielkości powierzchni zanieczyszczonej ziemi, jak i biegłegoA. K.w zakresie możliwych następstw i oddziaływania stwierdzonych zanieczyszczeń na środowisko.
Nadto zarzuciłobrazę przepisuart. 424 § 1 pkt 1 kpk.mogącą mieć wpływ na treść wyroku, polegającą na tym, iż Sąd zaniechał wskazania w uzasadnieniu z jakich powodów czyniąc prawidłowe ustalenia faktyczne i dokonując prawidłowej wykładni dyspozycjiart. 183 § 1 kk, uniewinniłH. S. (1)od popełnienia takiego czynu i dlaczego nie uznał dowodów wskazujących, że oskarżony dopuścił się transportowania i składowania odpadów pozwierzęcych wbrew przepisom prawa nadziałce nr (...)wŚ.i nadziałce nr (...)wJ., zaś spowodowane zanieczyszczenia powierzchni ziemi mogły niezależnie od rzeczywistych przebiegów związków przyczynowych spowodować istnienie potencjalnego grożenia dla dóbr prywatnych chronionych przepisemart.183 § 1 kk.
W uzasadnieniu swojej apelacji, prokurator podniósł, że Sąd błędnie uznał, iż zebrane dowody nie dały podstaw do sformułowania jednoznacznych wniosków, że zdeponowanie i składowanie odpadów pozwierzęcych w ziemi lub na jej powierzchni w realiach tej sprawy stwarzało, choćby w potencjalny sposób, zagrożenie dla życia i zdrowia wielu osób lub powodowało zniszczenia w świecie roślinnym i zwierzęcym w znacznych rozmiarach. Sąd uznał bowiem, że w sprawie brak było dowodów pozwalających na ustalenie ilości bezprawnie zakopanych czy składowanych odpadów, co niewątpliwie -zdaniem Sądu - miało istotne znaczenie przy określaniu ich ewentualnego wpływu na środowisko.
W następstwie powyższego Sąd niezasadnie sięgnął po regułę in dubio pro reo i uniewinnił oskarżonego od wskazanych wyżej czynów.
Reasumując oskarżyciel publiczny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy w tej części Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego Skarbu Państwa reprezentowany przez Dyrektora Generalnego Ministerstwa Finansówzaskarżył wyrok na niekorzyść oskarżonegoH. S. (1)w części dotyczącej wymiaru kary, a dokładnie braku orzeczenia środka karnego określonego wart. 46 § 1 kk. Wyrokowi zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1
art. 4 § 1 kkw zw. zart. 46 § 1 kkpoprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że przepis ten odnosi się również do środka karnego określonego wart. 46 § 1 kk, podczas gdy zasada względniejszej ustawy określona wart. 4 § 1 kknie odnosi się do środka karnego o charakterze kompensacyjnym, a taki charakter ma środek karny a w konsekwencji powyższego - błędne uznanie, iż wniosek złożony przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego dotyczący orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem w części, jakiej dotyczył szkody powstałej w związku z wydanymi, w wyniku przestępstwa, na rzeczH. S. (1)i podmiotów z nim związanych,decyzjami o nr (...)z dnia 22 lipca 1999 roku;(...)z 29 maja 2000 roku;(...)z 3 lipca 2001 roku i(...)z 2 czerwca 1999 roku, nie mógł być uwzględniony z uwagi na popełnienie przez oskarżonegoH. S. (1)przestępstw przed nowelizacjąart. 46 § 1 kktj. przed 8 czerwca 2010 roku

2
art.10 i art. 12 ustawy z 5 listopada 2009 roku o zmianieustawy Kodeks karny,ustawy Kodeks postępowania karnego,ustawy Kodeks karny wykonawczy,ustawy Kodeks karny skarbowyi niektórych innych ustaw w związku zart. 4 kkiart. 46 § 1 kk, poprzez błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że przepisy te dotyczą wyłącznie przepisów proceduralnych podczas gdy normy intertemporalne zawarte w ustawie zmieniającej nie zawierają rozróżnienia przepisów prawa materialnego i proceduralnego, co w konsekwencji spowodowało niewłaściwe zastosowanie przez Sąd orzekającyart. 4 § 1 kkw odniesieniu doart. 46 § 1 kkmimo, iż zastosowanie winny mieć inne przepisy - nowe;

3.art. 46 § 1 kkpoprzez brak orzeczenia obowiązku naprawienia szkody, podczas gdy szkoda ta nastąpiła na skutek popełnienia przez oskarżonegoH. S. (1)przestępstwa, za które został on skazany w niniejszym postępowaniu karnym oraz została udowodniona i wskazana we wniosku o naprawienie szkody, a zatem istniała przesłanka od orzeczenia obowiązku naprawienia szkody.
Ponadto zarzucił obrazę prawa procesowego mającego mieć wpływ na treść orzeczenia, a konkretnieart. 46 § 1 kkprzez niezastosowanie tego przepisu to jest nieorzeczenia obowiązku naprawienia szkody, w sytuacji, gdy szkoda powstała, a nie została naprawiona przez oskarżonego, który został skazany za popełnienie czynu, w następstwie którego powstała szkoda, a Sąd był zobligowany orzec ten środek karny.
W uzasadnieniu apelacji jej autor podkreśla, że zgodnie z treścią art. 10 ustawy „zmieniającej", która weszła w życie 8 czerwca 2010 roku sprawy, które rozpoczęły się przed dniem wejścia w życie tejże zmiany toczą się do końca postępowania według dotychczasowych przepisów, jednakże w przypadku odroczenia rozprawy postępowanie toczy się według przepisów, jednakże w przypadku odroczenia rozprawy, postępowanie toczy się według przepisów nowej ustawy.
Tak więc zdaniem apelującego w niniejszej sprawie nie będzie miała zastosowania ustawa względniejsza dla sprawcy czynu, ale ustawa nowa, gdyż stanowi o tym art. 10 wyżej cytowanej ustawy.
Nadto autor omawianej apelacji uważa, że zasada względności zawarta wart. 4 § 1 kknie ma zastosowania do środków o charakterze odszkodowawczym, a przepisart. 46 § 1 kknakazujący Sądowi wydanie orzeczenia o obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody, ma charakter przepisu procesowego.
Reasumując pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez zasądzenie obowiązku naprawienia szkody przez oskarżonegoH. S. (1)- zgodnie z wnioskiem oskarżyciela posiłkowego z 11 grudnia 2012 roku, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
Obrońca oskarżonegoH. S. (1)- adw.J. K. (2)zaskarżyła wyrok w całości w odniesieniu do tego oskarżonego.
Wyrokowi zarzuciła:
I. Naruszenie zasady rzetelnego procesu sądowego gwarantowanej przez krajowy i międzynarodowy system obrony praw człowieka tj.
-art. 45 Konstytucjioraz 14 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, które na podstawieart. 91 ust. 1 Konstytucji RPsą częścią krajowego porządku prawnego polegającego na:
1.naruszeniu zasady bezstronności sądu poprzez orzeczenie i wydanie wyroku w sprawie przez sędziów podlegających wyłączeniu na podstawieart. 41 § 1 kpk.
2.naruszeniu zasady bezstronności oskarżyciela publicznego poprzez dopuszczenie przez Sąd do udziału w postępowaniu prokuratora podlegającego wyłączeniu na podstawieart. 47 § 1 kpkw zw. zart. 41 § 1 kpk,
3. naruszenie gwarancji interesów społecznych poprzez dopuszczenie do udziału w postępowaniu przedstawicieli organizacji społecznej tj.K. L. (1)iI. S., którzy byli świadkami w procesie oraz wyrażali publicznie jednoznacznie negatywny stosunek do oskarżonego, co powodowało, że ich udział w postępowaniu nie leżał w interesie wymiaru sprawiedliwości, a dopuszczenie nastąpiło z naruszeniemart. 90 § 3 kpk,

4
naruszenie gwarancji uczestników procesu poprzez dopuszczenie do procesu pełnomocnika świadkaM. J. (2)w sytuacji gdy naruszało to zasadę równości stron w procesie oraz dopuszczenie do składania zeznań i odpowiedzi na pytania Sądu na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 roku przez pełnomocnika świadka, a tym samym naruszenieart. 87 § 3 kpk,

5
naruszeniu zasady równości stron poprzez niekonwalidowanie nieprawidłowego dopuszczenia Dyrektora Generalnego Ministerstwa Finansów - Skarbu Państwa do postępowania w sprawie jako pokrzywdzonego, a następnie błędne dopuszczenie do działania wyżej wymienionych w charakterze oskarżyciela posiłkowego,

6
naruszeniu zasady jawności rozprawy poprzez błędne przyjęcie podstawy utajnienia rozprawy w dniu 15 października 2012 roku, a tym samym naruszenieart. 350 kpkw zw. zart. 360 § 1 pkt 3 kpk,

7
naruszenie zasady ciągłości rozprawy poprzez sześciokrotne przekroczenie okresu dozwolonej przepisami przerwy pomiędzy rozprawami tj. przed rozprawą w dniach: 3 września 2009 roku - 39 dni, 16 lutego 2010 roku - 66 dni, 28 września 2010 roku - 184 dni, 12 września 2011 roku - 140 dni, 14 lutego 2012 roku - 67 dni i 20 września 2012 roku - 69 dni, a tym samym naruszenieart. 404 § 2 zd 1 kpk, co miało wpływ na treść wyroku.

II. Naruszenie podstawowych zasad procesowych skutkowało licznymi naruszeniami przepisów postępowania karnego, a mianowicie:
1. -art. 41 § 1 kpkpoprzez zaniechanie przez sędziego Sądu OkręgowegoM. S. (2)żądania wyłączenia go ze sprawy z uwagi na złożenie zażalenia o popełnieniu przestępstwa ze wskazaniem jako sprawców „ludziS." oraz składanie w toku procesu zeznań przed organami ścigania, w których wskazał jako uprawdopodobnienie, iż „ludzieS." dokonali tego przestępstwa - co w sposób oczywisty naruszyło jego bezstronność w procesie oraz dla przeciętnego obserwatora spowodowało co najmniej niechęć do oskarżonego
2. -art. 9 § 1 kpkw zw. zart. 42 § 1 kpkpolegające na zaniechaniu wyłączenia SSOM. S. (2)z urzędu po powzięciu przez członków składu SSOA. S. (1)oraz SSOM. S. (4)informacji o złożeniu przez SSOM. S. (2)zawiadomienia o popełnieniu opisanego w zarzucie powyżej, przestępstwa oraz zaniechania zobowiązania SSOM. S. (2)do złożenia oświadczenia w trybieart. 97 kpk, co spowodowało orzekanie w sprawie przez sąd, który nie był bezstronny;
3. -art. 41 § 1 kpkpoprzez zaniechanie przez SSOA. S. (1)złożenia żądania wyłączenia jej ze sprawy z uwagi na fakt, iż zeznając w sprawie z zawiadomienia członka składu sędziowskiego - przewodniczącego SSOM. S. (2), dowiedziała się o podstawach doniesienia o przestępstwie, które mieli rzekomo popełnić „ludzieS.", to musiała znać nastawienie sędziego M.S.do oskarżonegoH. S. (1)i jego niechęć wobec tego oskarżonego, a akceptując brak wyłączenia się z prowadzenia sprawy sędziego Przewodniczącego składu, sama przestała być bezstronnym sędzią;
4. -art. 19 § 1 kpkw zw. zart. 20 § 2 kpkto jest zaniechanie wykonania ciążącego na Sądzie obowiązku ustawowego zawiadomienia organu powołanego do nadzoru o stwierdzonych w postępowaniu karnym poważnych uchybieniach w działaniu oskarżyciela publicznego oraz bezpośrednio przełożonego oskarżyciela publicznego o rażącym naruszeniu przez prokuratora Roberta Kiełka obowiązków procesowych.
III. Naruszenie prawa do obrony tj.art. 6 kpk

1
art. 117 § 2 kpkw zw. zart. 377 § 3 kpkpoprzez rozpoznanie sprawy na rozprawach w dniach 16 marca 2011 roku oraz 12 i 13 września 2011 roku podczas usprawiedliwionej nieobecnościH. S., który wnosił o nieprzeprowadzanie czynności pod jego nieobecność, w szczególności przeprowadzenie przez Sąd istotnych dla rozstrzygnięcia czynności dowodowych;

2
art.405 kpkw zw. zart. 366 § 1 kpkiw zw. zart.367 § 1 kpkpoprzezart. 175 § 1 zd. 1 kpkpolegające na uniemożliwieniu oskarżonemu i obrońcy podjecie realnej i skutecznej obrony, w tym złożenia przez oskarżonego wyjaśnień co do dowodów zebranych w toku wieloletniego procesu - powstałe na skutek zaniechania przez Sąd I instancji obowiązku zapytania stron czy wnoszą o uzupełnienie postępowania dowodowego przed zamknięciem przewodu sądowego;

3
art. 174 kpkpoprzez zastąpienie wyjaśnień oskarżonego złożoną do akt w formie pisemnej mową końcową;

4
art. 4 i art. 7 kpkorazart. 366 § 1 kpkw zw. zart. 410 kpkiart. 170 § 1 pkt 3 i 5 kpkpoprzez zaniechanie wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i oddalenie wniosku dowodowego obrony o przesłuchanie oskarżyciela publicznegoR. K. (1)orazK. L. (1)na okoliczność podejmowanych działań mających na celu ustalenie, że świadkami zeznań w sprawie oraz w szczególności wpływ na treść zeznańM. J. (2);

IV. Nadto naruszenieart. 4 kpkw zw. zart. 7 kpkiart. 410 kpk, a polegające na pominięciu przez Sąd przy ustalaniu i ocenie stanu faktycznego istotnej okoliczności wynikającej z procedury administracyjnej tj. niepozostawania w obrocie prawnym następujących orzeczeń administracyjnych;
- decyzji Urzędu Skarbowego wP.z 19 grudnia 1995 roku ((...)),
- decyzji Izby Skarbowej wP.z 14 marca 1996 roku ((...)),
- decyzji Izby Skarbowej wP.O/Z wP.z 28 maja 1999 roku ((...)),
- decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w(...)wP.O/Z wP.z 29 marca 1999 roku (sygn.(...)),
- decyzji Izby Skarbowej wP.O/Z wP.z 20 marca 2000r. ((...)),
- decyzji Izby Skarbowej wP.O/Z wP.z 27 kwietnia 2001 r. ((...)),
- postanowienia naczelnika Urzędu Skarbowego wP.z 31 maja 2001 roku ((...)), co miało wpływ na określenie motywów działania oskarżonego i świadków i ocenę podjętych przez nich działań.
V. Ponadto naruszenieart. 17 § 1 pkt 7 kpkw zw. zart. 10 § 2kw iart. 225 § 1 kkpoprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skazanie oskarżonego za czyn, który stanowił jednocześnie wykroczenie zart. 601§ 7kw, za który został skazany prawomocnie wyrokiem Sądu Rejonowego w Pile z 14 maja 2007 roku (sygn. akt VI W 228/07) nie stanowi przeszkody w przypisaniu mu sprawstwa czynu określonego w pkt. 10 wyroku.
VI. Naruszenie prawa materialnego, a konkretnie:

1
art. 229 § 1 kk, polegające na błędnej analizie prawnej znaczenia przestępstwa określonego przez ustawodawcę jako „związek z pełnieniem funkcji", który winien mieć charakter przyczynowo - skutkowy, a nie może być rozumiany in abstracto, jak uczynił to Sąd Okręgowy, co skutkowało zastosowaniem wykładni rozszerzającej i wyrokowaniem bez podstawy prawnej, a nadto wobec braku jednoznaczności ustaleń Sądu merita, co do oceny prawnej dokonanej przez organy administracji oraz sądy administracyjne decyzji wskazanych w przypisanych oskarżonemuH. S.czynach, a tym, samym należało nie dające się usunąć wątpliwości co do kwestii ważności i prawidłowości decyzji administracyjnych rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego, co winno z kolei skutkować uznaniem przez Sąd braku znamion przestępstwa z powodu nie istnienia realnego interesu prawnego oskarżonego w udzielaniu korzyści majątkowychS. M. (1),A. Ż. (1)orazR. S. (1), a tym samym brak jest jakiegokolwiek prawno-karnego związku z pełnieniem przez wyżej wymienionych funkcji publicznych.

2
art. 229 § 1 kkco do czynu przypisanego oskarżonemu w pkt. 8 wyroku przez uznanie, że wręczanie zwyczajowych prezentów oraz uiszczanie opłaty za pobyt w ośrodku konferencyjnym w trakcie szkoleń organizowanych przezM. J. (2)dla osób, które pomimo pełnionych funkcji publicznych przybyły na szkolenia prywatnie i poza godzinami pracy, można uznać za wręczanie korzyści w związku z pełnieniem funkcji;

3
art. 12 kkco do czynów przypisanych temu oskarżonemu w punktach 1 - 8 wyroku polegające na sprzecznym z materiałem dowodowym uznaniem, iż zostały popełnione w krótkich odstępach czasu;

4
art. 91 § 1 kkpoprzez błędną wykładnię niezgodna z ustalonym w sprawie stanem faktycznym, polegającą na przyjęciu, iż oskarżonyH. S.popełnił zarzucane mu przestępstwa w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu;

5
art. 1 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkiart. 297 § 1 kkpoprzez przypisanie oskarżonemu winy w popełnieniu przestępstwa opisanego w pkt. 23 wyroku, pomimo braku jakichkolwiek dowodów, potwierdzających związek przyczynowo-skutkowy miedzy działaniami oskarżonego a przypisanym mu czynem, a także braku w zachowaniu oskarżonego jakichkolwiek znamion przestępstwa;

6
art. 286 § 1 kkw zw. zart. 297 § 1 kkiart. 297 § 3 kkpoprzez nieprawidłowe przyjęcie zbiegu przestępstw zart. 286 § 1 kkiart. 297 § 1 kk, w sytuacji, gdy z treści przypisanego oskarżonemu czynu wynika, iż czyn opisany wart.297 § 1 kknie podlegał karze z uwagi na zwrot przez oskarżonego kwoty dotacji przed rozpoczęciem postępowania karnego, co tym samym powodowało nieskuteczność i wadliwość kumulatywnej kwalifikacji;

7
art. 286 § 1 kkpoprzez błędną wykładnię, iż działaniom oskarżonego można przypisać znamiona wprowadzenia w błąd pracowników AR i MR oraz że nastąpiło tego rodzaju niekorzystne rozporządzanie mieniem przez AR i MR, że można przyjąć pokrzywdzenie Agencji;

8
art. 279 § 1 kkw zw. zart. 297 § 3 kkpoprzez ich nie zastosowanie i nie odstąpienie od wymierzenia kary, wobec faktu, ze dobrowolnie zwrócił wpłaconą część dotacji z programu(...), przy uwzględnieniu, iż stanowiła ona zaledwie część należnego i nigdy niezakwestionowanego dofinansowania firmy oskarżonegoH. S.;

9.art. 279 § 1 kkpoprzez uznanie, że oświadczenia z 5 maja 2005 roku i 14 czerwca 2005r. miały istotne znaczenie dla uzyskania wsparcia unijnego, w szczególności błędną wykładnię tzw. kosztów kwalifikowanych;
10.art. 286 § 1 kkw zw. zart.294 § 1 kkiart. 297 § 1 kkprzezbłędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż wymienione w przypisanym oskarżonemu czynie, okoliczności takich jak:
- „ zamontowanie zabudowy na podwoziu tego samochodu" - „dwukrotna rejestracja pojazdu"
Miały istotne znaczenie dla uzyskania wsparcia finansowego w ramach programu(...), co nie znajduje żadnego potwierdzenia wumowie nr (...)zawartej z(...)w dniu 11 marca 2004 roku ani zleceniu płatności z dnia 15 lipca 2005 roku Nr 711-(...), a zatem jest nieprawidłową oceną prawną dokonaną wbrew zasadzie nullum criman sine lege ;
11.art. 225 § 1 kkw zw. z art. 80 ust. 4 ustawy o swobodnym działaniu gospodarczym poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż krótkotrwała spowodowana czynnikami obiektywnymi przerwa w kontroli i nie wpływająca na jej długość może być uznana za jej utrudnianie, a naprawienie ewentualnych błędów w toku kontroli wyprzedzających w tym zakresie wnioski pokontrolne można uznać za jej udaremnienie, zaś uprzątnięcie terenu kontroli i wapnowaniedziałki nr (...)także za udaremnienie inspektorom(...)wykonywania czynności służbowych, podobnie jak trzydniowa nieobecność oskarżonego w czasie kontroli i nie wyznaczenie na ten czas pełnomocnika uznana za utrudnianie kontroli;
12.art. 224 § 1 kkprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że działania tego oskarżonego i jego współpracowników polegające na ostrzeganiu inspektorów(...)o możliwym niebezpieczeństwie ze strony rozżalonych pracowników, można było traktować jako groźbę bezprawną w rozumieniu tegoż przepisu pomimo, że ostrzeżenia wypowiadane były przez wszystkie obecne osoby znające miejscowe realia i niepokój ludzi związany z obawą utraty miejsca pracy.
VII. Błąd w ustaleniach faktycznych, powstały w wyniku naruszenia przepisów postępowania w szczególności swobodnej sędziowskiej oceny dowodów tj.art. 4 kpk,art. 7 i art. 410 kpkpolegający na:
- bezpodstawnym uznaniu, że oskarżonemuH. S. (1)można przypisać bezpośredni zamiar popełnienia przestępstwa przypisanego w pkt. 23,
-pominięciu okoliczności, iż faktura VAT z 3 lutego 2004 roku o nr(...)za sporny pojazdR. (...)nr(...)nie została przez beneficjenta zatajona i została przedłożona wraz z innymi dokumentami w sprawie przyznania pomocy finansowej w ramach programu(...), która potwierdzała rzetelność i kompletność złożonych dokumentów,
- pominięciu okoliczności, iż to(...)nie zaś oskarżony był podmiotem wyspecjalizowanym w obsłudze wniosków o udzielenie dotacji unijnych i działał jako profesjonalista, zatem wszelkie wątpliwości interpretacyjne winien rozstrzygać samodzielnie zamiast przerzucać odpowiedzialność na beneficjenta,
- pominięciu okoliczności daty zakupu i zabudowy przedmiotowego pojazdu przezfirmę (...) SAna skutek niezasadnego oddalenia przez Sąd meriti wniosku dowodowego złożonego przez obrońcęH. S. (1)na rozprawie w dniu 20 lipca 2012 roku,
- nieprawidłowym przyjęciu, iż definicja pojazdu nowego i używanego miała wpływ na pozytywne rozstrzygniecie wniosku wbrew postanowieniom umowy z dnia 11 marca 2004 roku;
- nieprawidłowym przyjęciu, że oskarżony znał treść oświadczeniafirmy (...) Spółka z o.o.z dnia 5 maja 2005r. co do okoliczności zamontowania zabudowy pojazdu, pomimo braku jakiegokolwiek dowodu na potwierdzenie tej tezy,
- nieprawidłowe ustalenie, że oskarżony miał wpływ na treść oświadczeniafirmy (...) Spółka z o.o., pomimo udzielenia przez niego pełnomocnictw do sprawy wniosku o dofinansowanie w ramach programu(...), aż czterem pełnomocnikom oraz tempore crimini rozległej działalności zawodowej, a także braku jakiejkolwiek podległości służbowej pomiędzy nim a autorem oświadczenia,
- nieprawidłowym przyjęciu, że oskarżony stał się właścicielem spornego pojazdu pojazdR. (...)nr(...)przed zapłatą pełnej ceny nabycia tj. przed dniem 16 sierpnia 2004r, pomimo zapisów umowy,
- nieustaleniu roli i udziału pełnomocników oskarżonegoM. S. (1)iA. N.w procedurze weryfikacyjnej(...),
- bezzasadnym, opartym jedynie na pomawiajacych zeznaniachR. N., przyjęciu, że oskarżonaE. N.„wyłudziła" od niego fałszywe oświadczenie z 5 maja 2005 roku oraz jeszcze bardziej nieuprawnionym przyjęciu, że oskarżony o tym wiedział, akceptował i działał z góry powziętym zamiarem,
- nieprawidłowym przyjęciu, że kwestia definicji samochodu nowy i używany miała jakkolwiek materialno prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku, a wszelkim oświadczeniom stron w tej sprawie można przypisać istotne znaczenie,
- pominięciu powszechnych, tempore criminis, sporów interpretacyjnych na tle rozumienia regulaminów(...)i wniosków o dotacje w ramach programu(...)oraz późniejszego ukształtowanego w wyniku problemów beneficjentów określenia definicji pojazd używany,
- pominięcie pozytywnej kontroli(...)wfirmie (...) Spółka z o.o.w zakresie rozliczeń podatku VAT za rok 2004 w kontekście ustaleń co do pozorności transakcji umów sprzedaży i odsprzedaży pojazduR. (...)nr(...)z dnia 3 lutego 2004 roku oraz 7 kwietnia 2004 roku.
Nadto w odniesieniu do ciągu przestępstw określonych wart. 191§ 2 kkiart. 189 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkpodniosła również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegających na tym, że:
- wobec poszczególnych pokrzywdzonych używał gróźb bezprawnych pobicia lub stosował przemoc, w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności oraz polecił ich umieszczenie w pomieszczeniu gospodarczym zamykanym na kłódkę.
W końcu również podniosła zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonych wobec oskarżonegoH. S. (1)kar jednostkowych jak i kary łącznej w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości przypisanych mu przestępstw, stopnia winy oraz relacji do celów jakie kary te winny spełniać w zakresie prewencji szczególnej i społecznego oddziaływania.
W konkluzji wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonegoH. S. (1)od zarzucanych mu czynów ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie dotyczącym tego oskarżonego i przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Drugi zobrońców oskarżonegoH. S. (1)adw.A. Z.zaskarżył wyrok także w całości w odniesieniu do tego oskarżonego
Wyrokowi zarzucił obrazę przepisów procesowych, która miała wpływ na treść wyroku, a konkretnie:
1. -art. 41 § 1 kpkw zw. zart. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejpoprzez rozpoznanie niniejszej sprawy przez Sędziów Sądu Okręgowego:M. S. (2),M. S. (2)iA. S. (1)pomimo istnienia okoliczności wywołujących uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności, w szczególności (poza kwestiami wymienionymi w apelacji adw.A. R. (2)) w świetle zawisłości sprawy cywilnej pomiędzy SSO M.S.a oskarżonymH. S. (1), toku postępowania dyscyplinarnego zainicjowanego przez oskarżonego przeciwko wymienionemu sędziemu oraz postępowań karnych prowadzonych z zawiadomienia SSOM. S. (2)przeciwko temu oskarżonemu oraz z zawiadomienia tego oskarżonego przeciwko wszystkim członkom składu orzekającego, które zaistniały na końcowym etapie postępowania, a w konsekwencji wydania wyroku w warunkach nienależytej obsady sądu, co stanowiło jednocześnie bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną wart. 439 § 1 pkt 2 kpk,
2. -art. 2 § 2 kpkw zw. zart. 167 kpkiart. 7 kpkprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach:
a)sprawy z powództwa oskarżonegoH. S. (1)przeciwkoM. J.o zapłatę, toczącej się przed Sądem Okręgowym w Poznaniu Oddział Zamiejscowy wP.pod sygn.(...), dotyczącą roszczenia o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną na skutek nieprawidłowego świadczenia usług doradztwa podatkowego, w której prowadzono obszerne postępowanie dowodowe w przedmiocie powiązanym z niniejszą sprawą i wyjaśniono zasady współpracy pomiędzy oskarżonymH. S. (1)aM. J. (2)oraz okoliczności jej zakończenia,
b)sprawy dyscyplinarnej prowadzonej przeciwko prokuratorowi R.Kiełkowi w związku z nadużyciami, których dopuścił się w niniejszej sprawie,
c) sprawy karnej, w którejM. J.postawiono zarzut prania brudnych pieniędzy, a która według jego relacji była podstawą jego zatrzymania i przesłuchania w dniu 6 grudnia 2006 roku,
mimo, że ustalenia poczynione na podstawie powyższych dowodów mogły w istotny sposób wpłynąć na ocenę wiarygodności świadkaM. J., co jest szczególnie widoczne w świetle uzasadnienia wyroku;

3
art. 410 kpkw zw. zart. 406 § 1 kpkorazart. 7 kpkiart. 4 kpkprzez zastępowanie wyjaśnień oskarżonego, których złożenia uniemożliwił mu Sąd I instancji, jego wypowiedziami z mowy końcowej i czynienie na ich podstawie niekorzystnych dla oskarżonego ustaleń, mimo, że mowa końcowa nie może być dowodem w sprawie, a tym bardziej dowodem poddającym się tylko jednemu kierunkowi oceny;

4
art. 16 § 2 kpkw zw. zart. 180 § 1 kpkprzez brak pouczenia świadkaM. J.o prawie do odmowy zeznań co do okoliczności objętych tajemnicą zawodową oraz brak zwolnienia tego świadka z obowiązku zachowania wskazanej tajemnicy,

5
art. 87 § 3 kpkprzez bezpodstawne dopuszczenie do udziału w sprawie pełnomocnika świadkaM. J., a następnie tolerowanie sytuacji, w których podczas przesłuchania tegoż jako świadka, odpowiedzi za świadka udzielał pełnomocnik, co rzutowało na prawidłowość przesłuchaniaM. J. (2)na rozprawach w dniach 12 września 2011 roku i 15 października 2012 roku;

6
art. 360 § 1 pkt 3 kpkprzez bezpodstawne wyłączenie jawności rozprawy w dniu 15 października 2012 roku;

7
art. 7 kpkw zw. zart. 8 kpk,art. 16 kpi art. 128 Ordynacji podatkowej w szczególności przez

czynienie ustaleń faktycznych na podstawie uchylonych lub zmienionych orzeczeń administracyjnych tj. decyzji Urzędu Skarbowego wP.z 19 grudnia 1995 roku ((...)), decyzji Izby Skarbowej wP.z 14 marca 1996 roku ((...)), decyzji Izby Skarbowej wP.Oddział Zamiejscowy wP.z 28 maja 1999 roku ((...)), decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z(...)wP.Oddział Zamiejscowy wP.z 29 marca 1999r. (sygn.(...)), decyzji Izby Skarbowej wP.Oddział Zamiejscowy wP.z 20 marca 2000r. ((...)), decyzji Izby Skarbowej wP.Oddział Zamiejscowy wP.z 27 kwietnia 2001 r. ((...), postanowienia Izby Skarbowej wP.Oddział Zamiejscowy wP.z 27 lipca 2001 roku ((...)) i postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego wP.z 31 maja 2001 roku ((...)) oraz przyjmowanie za własne zawartych w nich wywodów, pomimo, że orzeczenia te nie funkcjonują już w obrocie prawnym,
przy jednoczesnym zignorowaniu wydanych w miejsce powyższych (i sprzecznych z nimi orzeczeń administracyjnych - prawomocnych i ostatecznych decyzji i postanowień tj. decyzji wydanej w up. Ministra Finansów z dnia 2 czerwca 1999r. ((...)), decyzji Izby Skarbowej wP.Oddział Zamiejscowy wP.z 27 kwietnia 2001 roku ((...)), decyzji Izby Skarbowej wP.Oddział Zamiejscowy wP.z 2 sierpnia 2001 roku ((...)), decyzji Izby Skarbowej wP.Oddział Zamiejscowy wP.z 14 czerwca 2000 roku ((...)), postanowienia Izby Skarbowej wP.Oddział Zamiejscowy wP.z 10 listopada 2001 roku ((...)), które są chronione domniemaniem prawidłowości oraz zasadą trwałości decyzji;
8.art. 7 kpkw zw. zart. 8 kpk,art. 16 kpi art. 128 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 253 i art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej iart. 156 § 1 pkt 2 kpaprzez arbitralne uznanie „absolutnego braku podstaw" do stwierdzenia nieważności przezS. M.iA. Ż.w decyzjach i postanowieniach wydanych z upoważnienia Ministra Finansów, z którymi wiązać się miało przyjęcie korzyści majątkowych;
a)pomimo, że prawidłowość wskazanych orzeczeń pozostaje pod ochroną zasady trwałości i domniemania prawidłowości decyzji, bowiem nie zostały one prawomocnie usunięte z obrotu prawnego,
b) wbrew odmiennym ustaleniom prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia z dnia 9 grudnia 2010 roku w sprawie X K 1410/08, uniewinniającegoS. M.od zarzutu przekroczenia uprawnień w związku z wydaniem decyzji objętych zarzutami II i IV części wstępnej wyroku, w którym wyżej wymieniony Sąd przesądził o całkowitej zgodności tych decyzji prawem,
c) na skutek bezrefleksyjnego przyjęcia, że sam fakt wydania przez biegłychS. D.iJ. B.opinii, w której wyrazili oni (mimo braku kompetencji) odosobniony w świetle pozostałych opinii pogląd o wadliwości wyżej wymienionych rozstrzygnięć jest wystarczające do przyjęcia, ze stwierdzenie nieważności było niezasadne, świadczy bowiem o „rozbieżnościach" poglądów,
d) w wyniku rażąco błędnej wykładni przepisów normujących instytucję nieważności decyzji
9.art. 7 kpkw zw. zart. 4 kpkprzez dowolną, nieobiektywną i niezgodną z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, a nadto selektywną - pomijającą okoliczności korzystne dla oskarżonego, ocenę materiału dowodowego, przejawiającą się w szczególności:
a) uznaniem za w pełni wiarygodne i pełnowartościowe zeznania świadkaM. J.z naruszeniem szczególnego ich charakteru jako dowodu z pomówienia i kwalifikowanych wymagań w zakresie oceny takiego dowodu, w tym pomimo ich chwiejności, wewnętrznej sprzeczności, niespójności, nieprawdopodobieństwa przedstawionej w nich wersji wydarzeń, braku potwierdzenia w innym materiale dowodowym, niedostrzeżenia, że świadek miał nie tylko interes w pomawianiu oskarżonego ale był do tego motywowany chęcią zemsty, pominięciu charakterystyki osobowości świadka i jego zawodowego doświadczenia przy tej ocenie, jak też pominięcia wypowiedzi tego świadka świadczących o zaburzeniach w postrzeganiu i komunikowaniu spostrzeżeń i wywołujących wątpliwości co do jego stanu umysłowego,
b) zdeprecjonowaniu zeznań innych świadków (m.in.E. Z.,A. Ż.iS. M.) w zakresie w jakim zeznania te podważały wersję świadkaM. J., jak też zupełne pominięcie zeznań świadków (m.in.M. B.,S. C.iH. S.).
Zarzucił również obrazę prawa materialnego, a mianowicie:
1)art. 286 § 1 kkw zw. zart. 297 § 1 kkprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w przyjęciu, że:
a)pozyskanie dotacji z programuS.w zakresie zakwestionowanego pojazdu w ustalonych okolicznościach sprawy wypełniało znamię „doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem" oraz że działanie powyższe zagrażało interesowi publicznemu z uwagi na ryzyko konieczności zwrotu przez Polskę środków unijnych w części objętej nienależnie przyznaną dotacja, mimo, że zagrożenie takie w rzeczywistości nie wystąpiło,
b) częściowa zapłata ceny za sporny pojazd przed zawarciem umowy o dofinansowanieS.oznaczało poniesienie kosztów realizacji przedsięwzięcia niezgodnie z umową z(...), mimo że płatność ta nie wiązała się z przeniesieniem własności pojazdu, jego zaewidencjonowaniem jako środka trwałego w przedsiębiorstwie oskarżonego ani faktyczną eksploatacją oraz została sprzedającemu zwrócona w związku z transakcją odkupu spornego pojazdu,
c) stosowana przez niektórych urzędników w ramach programuS.definicja samochodu nowego, jako wcześniej nie rejestrowanego ma znaczenie dla odpowiedzialności karnej oskarżonego, mimo jej arbitralności, braku umocowania w prawie, niekonsekwencji stosowania w samej strukturze(...)oraz braku logicznego sensu,
d) czynności odsprzedaży spornego pojazdu z jego dealerem miały charakter pozorny, w szczególności wbrew wynikom kontroli(...), który nie stwierdził w tej transakcji żadnych oznak pozorności,
e)faktura z 16 kwietnia 2004 roku była nierzetelna, bowiem wcześniej wystawiono fakturę z 3 lutego 2004 roku dotyczącą tego samego pojazdu, pomimo, że działanie takie było zgodne z prawem, w tym nie zakwestionowały go organy kontroli skarbowej w przeprowadzonej kontroli,
2.art. 295 § 1 kkprzez jego błędne niezastosowanie, mimo istnienia w sprawie okoliczności przemawiających za odstąpieniem od wymierzenia kary w związku z dobrowolnym zwrotem dotacji w świetle okoliczności czynu.
Obrońca ten zarzucił także błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za odstawę wyroku, a polegających na ustaleniu, że:

1
decyzje i postanowienia wydane przezS. M.iA. Ż.z upoważnienia Ministra Finansów, z którymi powiązano przyjęcie korzyści było niezgodne z prawem (nie było podstaw do wydania ich w takim kształcie) mimo, że były one całkowicie prawidłowe,

2
Skarb Państwa doznał uszczerbku majątkowego bo utracił wielomilionowe przysługujące mu należności podatkowe, pomimo że rzekome należności wynikają z decyzji uchylonych, a ostateczne i prawomocne decyzje wydane w tych samych sprawach zostały wykonane zgodnie z ich treścią przez oskarżonegoH. S.i o żadnych należnościach nie może być mowy;

3
oskarżony uzyskał bezprawną wielomilionową „korzyść", jak też „działał" w celu osiągnięcia korzyści majątkowej", mimo, że zmiana w sytuacji podatkowej oskarżonego w kontekście okoliczności sprawy nie może być uznana za bezprawna korzyść, skoro jest ona odbiciem prawomocnych rozstrzygnięć podatkowych, których prawidłowości nigdy formalnie nawet nie próbowano podważać, a nadto „korzyścią" oskarżonego (a stratą Skarbu Państwa) nie może być zmiana sytuacji majątkowej na skutek usunięcia z obrotu prawnego nieprawidłowych orzeczeń podatkowych, a taki właśnie efekt wywołały kwestionowane rozstrzygnięciaS. M.iA. Ż.,

powyższe uchybienia miały istotne znaczenie szczególnie w kontekście określenia szkodliwości społecznej czynów, stopnia winy oskarżonego a w konsekwencji surowości wymierzonej mu kary.
Obrońca zarzucił również rażącą niewspółmierność wymierzonych oskarżonemu kar zarówno jednostkowych jak i kary łącznej w stosunku do stopnia szkodliwości przypisanych mu przestępstw, stopnia winy oraz relacji do celów jakie kary te winny spełnić w zakresie prewencji szczególnej i społecznego oddziaływania.
Reasumując wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w odniesieniu do oskarżonegoH. S. (1)przez uniewinnienie go od zarzucanych mu czynów ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w tym zakresie i przekazanie sprawy w tej części Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Trzeci z obrońców oskarżonegoH. S. (1)- adw.A. R. (2)zaskarżył również wyrok w całości w zakresie dotyczącym tego oskarżonego i zarzucił;
Obrazę przepisów postępowania, która, miała wpływ na jego treść, a konkretnie:
1)art. 117 § 2 kpkw zw. zart. 13 ustawy z 9 maja 1996 roku o wykonywaniu mandatu posła i senatorai w zw. zart. 106 i 108 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski, poprzez uznanie nieobecności oskarżonegoH. S. (1)na rozprawach w dniach 16 marca 2011 roku oraz 12-13 września 2011 roku za nieusprawiedliwione i w konsekwencji prowadzenie rozprawy pod jego nieobecność, w sytuacji, w której oskarżony prawidłowo usprawiedliwił powody swego niestawiennictwa, które wynikały z wykonywania przez oskarżonego ustawowych obowiązków Senatora R.P, a obecność oskarżonego na rozprawie była obowiązkowa;
2)art. 41 § 1 kpkpoprzez orzekanie w niniejszej sprawie SSOM. S. (2), SSOA. S. (1)i SSOM. S. (4)w sytuacji, w której zaistniała okoliczność wywołująca uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności w rozpoznawaniu i rozstrzyganiu niniejszej sprawy, a w konsekwencji wydanie w warunkach nienależytej obsady sądu;
3)art. 77 § 1 pkt 1 ustawy z 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych, poprzez udział w składzie sądu w toku rozpoznawania sprawy, tj. podczas terminu rozprawy w dniu 1 kwietnia 2009 roku sędziegoA. S. (1), która w tym czasie nie miała ważnej delegacji do orzekania w Sądzie Okręgowym w Poznaniu rozpoznającym sprawę w składzie trzech sędziów zawodowych, a tym samym nie miała legitymacji do podejmowania czynności procesowych w sprawie, co z kolei sprawia, że sąd był w tym czasie nienależycie obsadzony;
4)art. 405 kpkw zw. zart. 175 § 1 i 2 kpkw zw. zart. 367 § 1 kpkw zw. zart. 6 kpkpoprzez zamkniecie przewodu sądowego bez zapytania stron o ewentualne uzupełnienie postępowania dowodowego i bez uzyskania deklaracji w tym zakresie, a w konsekwencji uniemożliwienie oskarżonemu złożenia dalszych wniosków dowodowych oraz przede wszystkim złożenia wyjaśnień;
5)art. 373 kpkw zw. zart. 405 kpkpoprzez nierozpoznanie odwołań stron od zarządzenia Przewodniczącego składu z dnia 17 stycznia 2013r. o zamknięciu przewodu sądowego;
6)art. 391 § 1 i 2 kpkw zw. zart. 7 kpkiart. 4 kpkpoprzez odmowę ponownego odczytania świadkowiA. Ż. (1)protokołów złożonych przez niego wyjaśnień, w sytuacji, w który w dalszym toku postępowania zrezygnował on z prawa do odmowy składania zeznań i oświadczył m.in., że w postępowaniu odwoławczym, w celu uzyskania uchylenia tymczasowego aresztowania, „trochę dodał tego co jego zdaniem przesłuchujący chcieli usłyszeć", a tym samym umożliwienie mu ustosunkowania się do prawdziwości twierdzeń zawartych w jego wcześniejszych przesłuchaniach;
7)art. 170 § 1 pkt 3 i 5 kpkw zw. zart. 7 kpkiart. 4 kpkpoprzez oddalenie wniosków o przesłuchanie w charakterze świadkówR. K. (1)oraz powtórnego przesłuchaniaK. L. (1)iI. S., w sytuacji, gdy okoliczności na które miałby zostać przesłuchany miały pierwszorzędne znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości przebiegu postępowania przygotowawczego, a tym samym oceny wiarygodności innych przeprowadzonych w sprawie dowodów, a przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie wpłynęłyby w sposób znaczący na przedłużenie postępowania, a zgłoszenie przedmiotowych wniosków nie było wcześniej możliwe z uwagi na powzięcie przez oskarżonego informacji o zasadności przesłuchaniaR. K. (1)dopiero na końcowym etapie postępowania sądowego;
8)art. 167 kpkw zw. zart. 170 § 3 kpkpoprzez nierozpoznanie wniosków dowodowych oskarżonegoH. S. (1)złożonych w piśmie z 4 grudnia 2012 roku o przesłuchanie w charakterze świadkaR. K. (1)i powtórnego przesłuchaniaK. L. (1)orazI. S.oraz wniosku obrońcy oskarżonegoH. S. (1)złożonego w dniu 31 października 2012 roku o przeprowadzenie konfrontacji pomiędzy świadkiemM. J. (2)a świadkiemS. M. (1);
9)art. 167 kpkw zw. zart. 7 kpkiart. 4 kpkpoprzez zaniechanie w sytuacji powzięcia informacji, że prokurator RobertK.dysponuje nagraniami świadkaM. J. (2)nie ujawnionymi w procesie, uzyskania tych nagrań w celu ich wykorzystania jako materiału dowodowego w procesie oraz w celu weryfikacji wiarygodności świadkaM. J. (2);
10)art. 41 kpkw zw. zart. 47 § 1 kpkw zw. zart. 19 § 1 kpkpoprzez brak sygnalizacji przez Sąd prokuratorowi nadrzędnemu poważnych uchybień w działaniu prokuratora Roberta Kiełka prowadzącego postępowanie przygotowawcze, autora aktu oskarżenia i oskarżyciela w toku postępowania sądowego, które ujawniły się w następstwie dołączenia przez oskarżonego do akt sprawy materiałów wskazujących w szczególności na jego, skierowane przeciwko oskarżonemuH. S., nieformalne kontakty z przedstawicielami organizacji społecznej, a także rażące uchybienia w gromadzeniu i przekazywaniu materiału dowodowego;
11)art. 170 § 1 pkt 3 i 5 kpkw zw. zart. 7 kpkiart. 4 kpkpoprzez oddalenie wniosku obrońcy oskarżonegoH. S. (1)o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się aktach sprawy Sądu Rejonowego w Pile o sygn. akt II K 644/12 toczącej się przeciwkoM. J. (2), w której nieprawomocnie został on uznany winnym popełnienia czynu zart. 233 § 1 kkiart. 234 kkw zw. zart. 12 kkiart. 11 § 2 kk, a polegającego na fałszywym oskarżeniu m.in.H. S. (1)o popełnienie przestępstw zart. 286 § 1 kkiart. 270 kki złożeniu fałszywych zeznań w postępowaniu przygotowawczym Prokuratury Rejonowej w Pile o sygn. akt. 1 Ds. 292/11, w sytuacji, w której ustalenia poczynione na podstawie tego dowodu mogłoby w sposób istotny wpłynąć na ocenę wiarygodności świadkaM. J. (2), a zgłoszenie przedmiotowego wniosku nie było możliwe z uwagi na skierowanie aktu oskarżenia przeciwkoM. J. (2)dopiero w czasie trwania postępowania sądowego w niniejszej sprawie;
12)art. 394 § 2 zd. 2 kpkpoprzez nieodczytanie na rozprawie dokumentów znajdujących się w tomach LXXIX, pomimo tego, że oskarżony złożył w dniu 19 czerwca 2012 roku wniosek o ich odczytanie;
13)art. 410 kpkw zw. zart. 393 § 1 kpkw zw. zart. 394 § 1 i 2 kpkpoprzez oparcie swoich ustaleń faktycznych w sprawie na dokumentach ujawnionych bez odczytywania (wymienionych w pkt. 1 postanowienia Sądu z 17 stycznia 2013 roku), w sytuacji, w której oskarżony wnioskiem z 19 czerwca 2012 roku domagał się odczytania na rozprawie;
14)art. 56 § 2 kpkw zw. zart. 53 kpkiart. 49 § 1 i 2 kpkpoprzez dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego Skarbu Państwa - Dyrektora Generalnego Ministerstwa Finansów, a następnie odmowę stwierdzenia, że podmiot ten nie może brać udziału w postępowaniu w tym charakterze, w sytuacji, w której żadne jego dobro prawne nie zostało w sposób bezpośredni naruszone bądź zagrożenie;
15)art. 424 § 1 i 2 kpkpoprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób rozwlekły, polegający w dużej mierze na przepisaniu wprost treści protokołów zeznań świadków, a w konsekwencji niejasny, nieprecyzyjny i utrudniający zrozumienie motywów rozstrzygnięcia sądu, a nadto całkowicie pomijający szereg kwestii istotnych z punktu widzenia oceny materiału dowodowego oraz zagadnień proceduralnych rzutujących na realizację uprawnień procesowych oskarżonego;
16)art. 7 kpkw zw. zart. 4 kpkpoprzez dowolną nieobiektywną, niezgodną z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto obiektywną, skutkującą brakiem uwzględnienia okoliczności korzystnych dla oskarżonego, ocenę materiału dowodowego, przejawiającą się w szczególności poprzez:
- uznanie za w pełni wiarygodne zeznania świadkaM. J. (2)w sytuacji, w której w kontekście wymogów oceny pomówień współsprawcy zeznania jego nie zasługują na uwzględnienie jak wartościowa podstawa ustaleń faktycznych;
- pominięcie w ocenie materiału dowodowego (bez omówienia w uzasadnieniu wyroku) wskazanych przez oskarżonego i wynikających z treści przeprowadzonych dowodów uchybień popełnionych w postępowaniu przygotowawczym przy gromadzeniu i utrwalaniu materiału dowodowego;
- bezpodstawne zdeprecjonowanie zeznań innych świadków, w szczególności:E. Z. (2),A. Ż. (1),S. M. (1), a także zeznań świadków wnioskowanych przez oskarżonego w pełnym zakresie, w jakim zeznania te podważały wersję przedstawioną przezM. J. (2);
- prawidłową i jedynie szczątkową analizę twierdzenia, że objęte zarzutami zdarzenia korupcyjne były wyłącznie zaplanowane przezM. J. (2), w sytuacji, w której taka wersja znajduje potwierdzenie w całościowej ocenie materiału dowodowego;
- pominięcie wskazywanych uchybień w sposobie postępowania prokuratora prowadzącego postępowanie przygotowawcze i ich znaczenie dla oceny wiarygodności materiału dowodowego, zwłaszcza zaś zeznań świadkaM. J. (2).
17)art. 167 kpkw zw. zart. 7 kpkw zw. zart. 4 kpkpoprzez zaniechanie uzyskania i ujawnienia na rozprawie treści przesłuchaniaM. J. (2)w dniu 17 października 2008 roku na rozprawie przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Śródmieście sygn. akt X K 1410/10, pomimo sygnalizowania przez obronę istnienia takiego przesłuchania w sytuacji, gdy jego treść w sposób oczywisty pozostaje w sprzeczności z zeznaniami tego świadka złożonymi w niniejszej sprawie w odniesieniu do zdarzeń korupcyjnych dotyczącychS. M. (1).
W następstwie wskazanych wyżej naruszeń przepisów prawa procesowego Sąd Okręgowy dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, a w szczególności przez przyjęcie, że:
-H. S. (1)był inicjatorem i pomysłodawcą spotkań z urzędnikami aparatu skarbowego oraz sędziąR. S.,
-H. S. (1)był inicjatorem i pomysłodawcą ich skorumpowania w zamian za określone rozstrzygnięcia spraw dotyczących jego zakładów i uzyskanie ich przychylności przy rozpoznawaniu tych spraw,
-H. S. (1)był osoba, od której pochodziły środki finansowe na korzyści majątkowe rzekomo im wręczone,
-H. S. (1)miał wiedzę odnośnie do zaistnienia zarzucanych zdarzeń korupcyjnych,
-H. S. (1)był szczegółowo zainteresowany w problematyce i przebiegu poszczególnych postępowań podatkowych, w szczególności zaś on miał podejmować decyzje co do kroków prawnych w ich toku podejmowanych,
-M. J. (2)nie był wynagradzany w formie success foe w odniesieniu do postępowań, których dotyczą zarzuty postawione w niniejszej sprawie,
- pomiędzyH. S. (1)aM. J. (2)nie było konfliktu na tle świadczonych przez tego ostatniego usług doradczych, współpraca przebiegała prawidłowo, jak również, że ten drugi nie wypowiadał wobecH. S. (1)gróźb spowodowania jego skazania i umieszczenia w więzieniu,
-H. S. (1)był inicjatorem, pomysłodawcą wręczania urzędnikom Ministerstwa Finansów prezentów w postaci paczek z wędlinami i alkoholem, w sytuacji, w której materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że praktykę wręczania prezentów powszechnie stosowałM. J. (2)dla polepszenia swych korzystnych z nimi relacji,
- sponsorowanie noclegów, transportu, posiłków i drobnych prezentów dla uczestników prowadzących szkolenia przez jego gospodarza nie stanowi zachowania zwyczajowo w takich okolicznościach przyjętego,
-H. S. (1)był inicjatorem i sponsorem pobytów urzędników Ministerstwa Finansów w pokojach gościnnych należących do jego zakładów i że te korzyści były nakierowane na zyskanie ich przychylności,
- przyjęciu, że w toku prowadzonej kontroli interwencyjnejH. S. (1)był zobowiązany do osobistego w niej uczestniczenia, ewentualnie wyznaczenia pełnomocnika, bez czego inspektorzy(...)nie mogli prowadzić kontroli,
-H. S. (1)z racji zajmowanej przez siebie pozycji wiedział o wszystkich zdarzeniach mających miejsce w jego zakładzie, w tym o planowanych działaniach agrotechnicznych podejmowanych nadziałce nr (...), a także miał wpływ na działania szeregowych pracowników zakładów oraz polecił dokonanie usunięcia odpadów leżących na powierzchnidziałki nr (...),
-H. S. (1)wypowiadał stwierdzenia, które zawierały w sobie groźbę spowodowania co najmniej naruszenia nietykalności cielesnej inspektorów(...),
- brak obecnościH. S. (1)i nie wyznaczenie przez niego pełnomocnika spowodował, że inspektorzy(...)nie mieli faktycznej i prawnej możliwości przeprowadzenia czynów kontrolnych.
Ponadto w odniesieniu do ciągu występków określonych wart. 191 § 2 kkiart. 189 § 1 kkw zw. zart. 11§ 2 kkzarzucił również obrazę przepisów procesowych a konkretnieart. 7 kpkw zw. zart. 4 kpkpoprzez dowolną, nieobiektywną i niezgodną z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto selektywną, skutkującą brakiem uwzględnienia okoliczności korzystnych dla oskarżonego, ocenę materiału dowodowego, wyrażającą się w szczególności w:
- uznaniu za wiarygodne w całości zeznań świadków – pokrzywdzonych, mimo, iż były one w części niekonsekwentne, we fragmentach wewnętrznie sprzeczne, a nadto osoby te miały interes w tym, by pomawiać oskarżonego o pozbawienie ich wolności,
- uznaniu za wiarygodne zeznań świadkaA. K. (4), złożonych podczas rozprawy w dniu 24 lutego 2010 roku, co do tego, że wskazywał, iż drzwi do pomieszczenia gospodarczego, w którym przebywały osoby podejrzane o kradzież, były zamknięte na kłódkę,
- uznaniu za niewiarygodne zeznań:L. W. (2),Z. P.,L. Ł.,
- uznaniu za niewiarygodne zeznań:B. P.,E. N. (1)iP. J.w zakresie, w jakim wskazali, iż nie widzieli u żadnego z pokrzywdzonych obrażeń na twarzy,
- uznaniu za niewiarygodne zeznańM. C.na okoliczność, że pomieszczenie, w którym przebywali pracownicy podejrzewani o dokonanie kradzieży nie było w nocy z 22 na 23 września 1998 roku zamknięte na klucz,
- uznaniu za jasną, rzeczową i wyczerpującą opinii biegłej z zakresu medycyny sadowejU. D., a w konsekwencji, za przydatną do ustalenia stanu faktycznego, w sytuacji, gdy opinia ta zawiera sprzeczności, nie uwzględnia wielu okoliczności,
Nadto zarzucił obrazę przepisuart. 410 kpkpoprzez rzeczywiste pominięcie części zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a mianowicie : protokołu oględzin pomieszczenia, w którym przebywali pokrzywdzeni, dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do tego protokołu oraz oświadczenia pokrzywdzonych z listopada 1998 roku.
Wobec powyższych naruszeń wskazanych przepisów procesowych nastąpił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę tego wyroku i taki zarzut również co do tego przypisanego ciągu, podniósł, a który miał się przejawiać w:
- ustaleniu, że oskarżonyH. S. (1)używał gróźb bezprawnych pobicia wobec pokrzywdzonych, oraz co doR. G. (2)iM. G. (2)groźby rozebrania do naga, zmusił ich do napisania pod dyktando oświadczeń o przyznaniu się do dokonania kradzieży mienia na jego szkodę oraz zobowiązanie do naprawienia szkody, w sytuacji gdy oświadczenia te sporządzili dobrowolnie, kierowani chęcią uniknięcia odpowiedzialności karnej za dokonane przestępstwa oraz zwolnienia dyscyplinarnego z pracy,
- ustaleniu, że oskarżony stosował przemoc przez zadawanie ciosówM. G. (2)oraz uderzanie pasem, a także, iż stosował przemoc wobecR. G. (2)w postaci uderzania go pasem,
- ustaleniu, że pokrzywdzeni zostali wbrew własnej woli umieszczeni na noc w zamkniętym pomieszczeniu, którego nie mogli opuścić,
- ustaleniu, żeH. S. (1)zawiadomił Policję o popełnieniu przestępstwa kradzieży i paserstwa przez przebywającą na terenie jego zakładu grupą mężczyzn dopiero w dniu 23 września 1998 roku o godz. 10.40.
W odniesieniu do czynu przypisanego w pkt. 23 wyroku zarzucił obrazę prawa materialnego, naruszenie przepisów procesowych i błąd w ustaleniach faktycznych.
Jeśli chodzi o ten pierwszy zarzut, to wskazał na obrazę przepisówart. 286 § 1 kkiart. 297 § 1 kkpoprzez błędną wykładnie i w konsekwencji błędne zastosowanie kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego w tym punkcie i uznanie oskarżonegoH. S. (1)za winnego przestępstwa oszustwa w jego kwalifikowanej postaci, jak i przestępstwa oszustwa kapitałowego w sytuacji, gdy przestępstwo stypizowane zart. 287 § 1 kkstanowi podtyp przestępstwa zart. 286 § 1 kk.
Zarzut obrazy przepisuart.7 kpkw zw. zart. 4 kpkmiał polegać na dowolnej, niezgodnej z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto selektywną, skutkującą brakiem uwzględnienia okoliczności korzystnych dla oskarżonego, ocenę materiału dowodowego, wyrażającą się w:
- odmowie uznania za wiarygodne zeznań świadkówJ. M.iR. N.w zakresie, w jakim wskazywali oni jako najprawdopodobniejszą przyczynę odkupienia spornego pojazdu przez(...) sp. z o. o.przekroczenie przez(...)granicznej kwoty zadłużenia,
- uznaniu za wiarygodne zeznań i wyjaśnień złożonych przezR. N.w pozostałej części,
- nieuwzględnieniu zeznańT. B.w zakresie, w jakim potwierdzały zeznaniaJ. M.iR. N.oraz selektywną ich cenę.
Nadto zarzut obrazyart. 170 § 1 pkt 5 kpkpoprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy oskarżonegoH. S. (1)z 20 lipca 2012 roku zmierzającego do uzyskania od producenta zabudowy specjalistycznej pojazdu spornego– (...) SAz siedzibą wH.– informacji i dokumentów pozwalających na ustalenie, kiedy doszło do zakupu zamontowania zabudowy specjalistycznej, w sytuacji, gdy okoliczności, które dowody te miały zweryfikować mają w świetle uzasadnienia wyroku kluczowe znaczenie dla przypisania oskarżonemu odpowiedzialności karnej w zakresie czynu przypisanego w pkt. 23 wyroku, a wnioskowany dowód, wobec tego powinien być przeprowadzony przez Sąd z urzędu.
Następstwo powyższych uchybień stanowić miał błąd w ustaleniach faktycznych, który miał polegać na :
- ustaleniu, że oskarżonyH. S. (1)dopuścił się czynu przypisanego mu w pkt. 23 zaskarżonego wyroku, mimo, że jego udział w pozyskaniu dotacji z programu(...)sprowadzał się jedynie do ogólnego nadzoru właścicielskiego nad pracownikamifirmy (...)odpowiedzialnymi za obsługę tego projektu, w tym mimo braku jakichkolwiek dowodów wskazujących na to, czy oskarżony obejmował swoją świadomością którekolwiek ze znamion przypisanych mu przestępstw,
- ustaleniu, że oskarżonyH. S. (1)działał z bezpośrednim zamiarem wprowadzenia w błąd(...)oraz doprowadzenia Agencji do niekorzystnego rozporządzenia mieniem,
- informacje, dokumenty przekazane AR i MR w toku postępowania o przyznanie pomocy finansowej w ramach programu(...)były nierzetelne i miały istotne znaczenie dla uzyskania dotacji w rozumieniu tego przepisu, skutkującą błędnym jego zastosowaniem.
W końcu obrońca ten podniósł zarzut rażącej niewspółmierności kar zarówno jednostkowych, jak i kary łącznej, poprzez wymierzenie oskarżonemuH. S. (1)rażąco wysokich kar pozbawienia wolności, niewspółmiernie surowych w relacji co do celów jakie kary te miały spełnić w zakresie prewencji szczególnej i społecznego oddziaływania, nieodpowiednio do stopnia winy oraz społecznej szkodliwości przypisanych mu czynów, a przez to w odczuciu społecznym, niesprawiedliwych.
W konkluzji tenże obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości w odniesieniu do oskarżonegoH. S. (1)i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Obrońca oskarżonejE. N. (1)zaskarżył wyrok w części dotyczącej tejże oskarżonej w całości.
Wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść tego orzeczenia, a konkretnie :art. 399 § 2 kpk,art. 405 kpkw zw. zart. 175 § 1 i 2 kpkw zw. zart. 367 § 1 kpkiart. 6 kpk, zaś polegającą na:
- uniemożliwieniu, po uprzedzeniu o możliwości zakwalifikowania czynów oskarżonej według innych przepisów, aby oskarżona zajęła stanowisko w tej sprawie z ewentualnym złożeniem wniosku o przerwę w rozprawie,
- zamkniecie przewodu sądowego bez zapytania stron o ewentualne uzupełnienie postępowania dowodowego i nie umożliwianie oskarżonej złożenia wyjaśnień, których wolę złożenia w późniejszej fazie procesu deklarowała na rozprawie w dniu 13 maja 2009 roku.
Ponadto obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na jego treść, a mianowicieart. 4, art. 6.Art. 7 kpkw zw. zart. 410 kpki art. 6 Konwencji o Obronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku zart. 424 §1 i 2 kpkpoprzez oparcie orzeczenia o winie na selektywnej z pominięciem korzystnych dla oskarżonej dowodów, ocenie niekompletnego materiału dowodowego, naruszającego zasady prawidłowego rozumowania oraz nieuwzględniającej wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oraz całkowite pominięcie w uzasadnieniu wielu istotnych kwestii dotyczących oceny materiału dowodowego, a polegających na:
- przyjęciu, że zeznania świadkaM. J. (2)stanowią pełnowartościowy materiał dowodowy przy braku potwierdzenia w innym materiale dowodowym i jednoczesnej ich chwiejności, niespójności, wewnętrznej sprzeczności, gdy udział i rola tego świadka w opisanych czynach, konflikt z oskarżoną, uzasadniają pogląd o jego osobistym zainteresowaniu i interesie procesowym co do uniknięcia całkowicie odpowiedzialności karnej i powrocie do zawodu doradcy podatkowego;
- zdeprecjonowaniu zeznań świadkaE. Z. (2)w zakresie w jakim zeznania te różnią się od wersji świadkaM. J. (2),S. M. (1),A. Ż. (3), a także zeznań świadków wnioskowanych przez oskarżonegoH. S. (1)w pełnym zakresie, w jakim zeznania te przeczyły wersji przedstawianej przezM. J. (2);
- całkowitym pominięciu zeznań m.in. świadkówM. B.,S. C.,A. S., a mających znaczenie dla oceny wiarygodności zeznań świadkaM. J.,
- odmowie uznania za wiarygodne zeznań świadkówJ. M.iR. N.wskazujących jako przyczynę odkupienia pojazdu przez(...) sp. z o. o.przekroczenie przez(...)granicznej kwoty zadłużenia,
- uznaniu za wiarygodne zeznańR. N.w części dotyczącej w szczególności rozmowy z oskarżoną przed sporządzeniem oświadczenia z 25 maja 2004 roku;
- uznanie faktury z 16 kwietnia 2004 roku za nierzetelną z uwagi na wcześniejsze wystawienie faktury z 3 lutego 2004 roku dotyczącej tego samego przedmiotu – pojazdu, mimo, że działanie takie było zgodne z prawem;
- uznaniu za pozorne czynności sprzedaży spornego pojazdu przezB. T.wbrew wynikom kontroli U.K.S.

Ponadto podniósł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a polegający na:
- uznaniu, że oskarżona dopuściła się wyżej wymienionych czynów na podstawie zeznańM. J. (2), ewentualnie zainteresowanego rozstrzygnięciem sprawy na jego korzyść i pomimo poważnych wątpliwości w tym względzie wynikających w szczególności z wyjaśnień współoskarżonych, zeznańE. Z. (2)i tegożM. J. (2), a odrzuceniu wyjaśnień oskarżonejE. N. (1);
- ustaleniu, że oskarżona mogła odmówić wydania polecenia służbowego w przekazaniu korzyści majątkowej, gdy utrata stanowiska i pracy dobrze płatnej przez nią i jej męża były realne;
- uznaniu oskarżonej za winną popełnienia zarzucanych jej czynów w związku z bezpośrednim zamiarem wprowadzenia w błąd AR i MR oraz doprowadzeniu Agencji do niekorzystnego rozporządzania mieniem, mimo, że nie pozwalał na to ujawniony w sprawie materiał dowodowy;
- ustaleniu, że oskarżona przedkładała AR i MR nieprawdziwe i nierzetelne oświadczenia na piśmie i miały one istotne znaczenie dla uzyskania dotacji w rozumieniuart. 297 § 1 kk.
Autor omawianej apelacji zarzucił także obrazę przepisów prawa materialnego, a konkretnie
-art. 229 § 2 kkprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy z okoliczności sprawy i jej przedmiotowo-podmiotowych uwarunkowań (w szczególności działania na polecenie służbowe), oczywiście przy zachowaniu ustaleń poczynionych przez Sąd, wynika, że czyny oskarżonej opisane w zaskarżonym wyroku w pkt. 25 i 26 powinny być zakwalifikowane jako przypadki mniejszej wagi;
-art. 297 § 1 kkpoprzez przyjecie, że udzielone pracownikom AR i MR nierzetelne i nieprawdziwe informacje pisemne i ustne należą do znamion tego przestępstwa, co wynika z dokonanego opisu czynu w pkt. 27 zaskarżonego wyroku, co jest powtórzeniem treści aktu oskarżenia, gdy do znamion tego przestępstwa należy: przedkładany, podrobiony, przerobiony, potwierdzający nieprawdę albo nierzetelny dokument albo nierzetelne pisemne oświadczenie;
-art. 297 § 3 kkprzez jego niezastosowanie w stosunku do oskarżonej przy błędnej interpretacji, iż zwrot nienależnej kwoty pomocy finansowej w okolicznościach czynu opisanego w pkt. 27 wyroku i przy kwalifikacjiart. 297 § 1 kknie mógł mieć jakiegokolwiek znaczenia dla odpowiedzialności karnej oskarżonej;
-art. 295 § 1 kkprzez jego niezastosowanie gdy z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że sprawca dobrowolnie naprawił szkodę.
W końcu również zarzucił rażącą niewspółmierność kary przez warunkowe zawieszenie wykonania kary łącznej pozbawienia wolności na maksymalny pięcioletni okres próby, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż sprawiedliwym rozstrzygnięciem co do kary, byłoby zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności na okres 2 lat próby.
Obrońca zawnioskował również o przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Rejonowego w Pile w sprawie II K 644/12 przeciwkoM. J. (2).
W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. 25 i 26 poprzez uniewinnienie oskarżonej od przypisanych jej czynów, ewentualnie przyjęcie kwalifikacji zart. 229 § 2 kki w oparciu o przepisart. 17 § 1 pkt. 6 kkumorzenie postępowania o te czyny bądź uchylenie wyroku w tym zakresie i przekazanie sprawy w tej części Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W odniesieniu do pkt. 27 wyroku zmianę czynu i zastosowania kwalifikacji zart. 295 § 1 kki odstąpienie od wymierzania kary ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku przez wyeliminowanie z podstawy skazaniaart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kki na mocyart. 297 § 3 kkw zw. zart. 17 § 1 pkt 4 kpkumorzenie postępowania o ten czyn względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w tej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, bądź zmianę wyroku przez zmniejszenie okresu próby do 2 lat.
Obrońca oskarżonegoR. S. (1)adw.Z. M.zaskarżył wyrok w całości w odniesieniu do tego oskarżonego.
Wyrokowi zarzucił zarówno obrazę przepisów prawa materialnego, przepisów procesowych mającą wpływ na treść orzeczenia jak i błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę i mający wpływ na jego treść.
Jeśli chodzi o obrazę prawa materialnego to wskazał konkretnie na przepisart. 228 § 1 kkw zw. zart. 12 kk, przy przyjęciu m.in., że czynu dopuścił się w okresie od października do listopada 1999r., działając z góry powziętym zamiarem i w krótkich odstępach czasu pełniąc funkcję publiczną, w związku ze sprawowaniem tej funkcji oraz przyjął paczki z zawartością wędlin z oczywistym naruszeniem granic możliwego oskarżania tj. art. 45 ustawy o N.S.A. i mimo braku materialnych przesłanek do ustaleń jakiegokolwiek sprawstwa osk.R. S. (1).
Naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia dotyczyło konkretnie przepisów;art. 4, art. 5 §2, art. 7, art. 20 § 2a, art. 167, art. 170 § 1 pkt 5, art. 192 §2, art. 405 i art. 410 kpkprzez pozbawienie oskarżonego prawa do obrony, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i popadniecie w dowolność tej oceny, przejawiającą się w nieuwzględnieniu w tej ocenie zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, nie uwzględnienie całokształtu zebranego materiału dowodowego, rozstrzygniecie istniejących w sprawie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego – ostatecznie przez przyjecie, z oczywistą dowolnością, iż oskarżonyR. S. (1)dopuścił się zarzucanych mu czynów, pomimo, że według wskazań logiki, przyjętych powszechnie zasad elementarnej wiedzy i doświadczenia życiowego na gruncie zebranego w sprawie materiału dowodowego uzasadnione są twierdzenia, iż:

1
oskarżonyR. S. (1)nie dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa zart. 228 § 1 kk,

2
stronnicza, skrajnie jednostronna, a nieuprawniona jest ocena zeznań świadkaM. J. (2)(pomówienie przez współsprawcę) przy:

a
– wystąpieniu konieczności jego kolejnego przesłuchania w trybieart. 192 § 2 kpk,

b
– przy faktycznie, a całkowicie dowolnym zdeprecjonowaniu części zeznańE. Z. (2)iM. S.;

3
Oskarżony składając wnioski dowodowe (w tym pismo z dnia 16 stycznia 2013 roku) w sposób oczywisty nie zmierzał do przedłużania postępowania, nie kolidowało to z ekonomiką procesową, przy braku procesowej refleksji Sądu co do przyczyn odsunięciaR. K. (1)jako prokuratora, od prowadzenia sprawy i obciążaniu oskarżonego (obrony) przewidywaniom co do sposobu rozpoznania tych wniosków;

4
Sąd bezzasadnie zaniechał przesłuchania jako świadkaR. K. (1)na okoliczność pozaprocesowych kontaktów m.in. ze świadkiemM. J., inną osobą –K. L., świadkami w sprawie, przeprowadzenia dowodu z ujawnionych nagrań i korespondencji mailowej (w szczególności z dnia 25 maja, 27 maja i 13 listopada 2012 roku), mimo, że ma to bezpośredni związek z przedmiotem sprawy, a w konsekwencji stanowi istotne kryterium oceny materiału dowodowego.

Nadto zarzucił obrazę przepisu procesowego –art. 424 kpk, mającą wpływ na treść wyroku przez sporządzenie uzasadnienia w sposób beletrystyczny, niepozwalający na poznanie rzeczywistych motywów, jakimi kierował się Sąd wydając ten wyrok – zgodnie z przepisami prawa, przy oczywistym pominięciu szeregu okoliczności w sprawie istotnych, a wywołujący sprzeczność między tym wyrokiem, a jego uzasadnieniem.
W końcu jeśli chodzi o zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, podniósł, że jest on następstwem naruszenia przepisów:art. 4, art. 5 § 2, art. 6, art. 7 i art. 170 § 1 pkt 5 kpk, skutkujący przyjęciem, iż oskarżony dopuścił się przestępstwa przypisanego i przejawiający się w przyjęciu, że:

1
oskarżonyR. S.dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa zart. 228 § 1 kkw zw. zart. 12 kk, a jego wyjaśnienia nie są wiarygodne;

2
zeznania świadkaM. J.są konsekwentne, spójne, logiczne i ostatecznie wystarczające dla ustaleń faktycznych w sprawie i nie zachodzi konieczność jego kolejnego przesłuchania w trybieart. 192 § 2 kpk;

3
oskarżony składając wnioski dowodowe (w tym pismo z 16 stycznia 2013r.) w sposób oczywisty zmierzał do przedłużenia postępowania, przy braku procesowej refleksji Sądu, co do przyczyn odsunięciaR. K. (1)jako prokuratora, od dalszego prowadzenia sprawy i jednoczesnym obciążeniu oskarżonego (obrony) przewidywaniem, co do sposobu rozpoznania tych wniosków.

W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonegoR. S. (1)od zarzucanego mu czynu ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Drugi z obrońców oskarżonegoR. S. (1)– adw.W. G.zaskarżył wyrok również w całości w odniesieniu do tego oskarżonego.
Wyrokowi zarzucił obrazę przepisów procesowych, która miała wpływ na jego treść, a konkretnie:
-art. 368 kpkw zw. zart. 167 kpkiart. 170 § 1 kpkw z. zart. 6 kpkpoprzez nierozpoznanie oraz pominiecie wniosku dowodowego obrony o przeprowadzenie dowodu z wyjaśnień oskarżonegoR. S. (1), zawartego w pkt 5 pisma procesowego obrońcy z 16 stycznia 2013 roku i ponowionego przez obrońców w pismach procesowych z 24 stycznie 2013 roku oraz 13 lutego 2013 roku;
-art. 405 kpkw zw. zart. 386 kpkorazart. 6 kpk– poprzez zamknięcie przewodu sądowego bez uprzedniego zapytania obecnych na rozprawie stron czy wnoszą o uzupełnienie postępowania dowodowego i bez uzyskania odpowiedzi przeczącej;
-art. 409 kpkw zw. zart. 9 § 1 i 2 kpkw zw. zart. 6 kpkpoprzez nierozpoznanie wniosków obrońców o wznowienie przewodu sądowego w sprawie oraz poprzez nie wznowienie przewodu sądowego celem rozpoznania wyżej opisanego wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z wyjaśnień oskarżonego oraz uniemożliwienia oskarżonemu i obrońcom skorzystania z uprawnienia przewidzianego wart. 405 kpk;
-art. 367 § 1 kpkw zw. zart. 16 kpkoraz6 kpkpolegającą na jego nie zastosowaniu i nie uprzedzeniu obrońców o zamierzonej przez Sąd zmianie opisu (czasu) czynu, przyjęcie przez oskarżonego paczek z wędlinami oraz wyeliminowanie z opisu czynu określenia „w zamian za udzielone informacje o sposobie skutecznego i korzystnego rozstrzygnięcia sądowego”, skutkujące uniemożliwieniem obrońcom oraz oskarżonemu podjęcia obrony przed tak zmodyfikowanym zarzutem;
-art. 34 § 1 kpkorazart. 33 § 2 kpkpoprzez jego niezastosowanie, a takżeart. 34 § 3 kpkpoprzez jego wadliwe zastosowanie w zw. zart. 6 kpkprzez nie połączenie do wspólnego rozpoznania spraw oskarżonychR. S. (1),H. S. (1)iE. N. (1)ze sprawą świadkaM. J. (2), oskarżonego w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Chodzieży równolegle z przedmiotową sprawą, pomimo, iż za potrzebą wspólnego rozpoznania tych spraw przemawiała występująca pomiędzy nimi łączność przedmiotowa;
-art. 170 § 1 kpkorazart. 172 kpkpolegająca na oddaleniu wniosku dowodowego o przeprowadzenie konfrontacji świadkówM. J. (2)orazE. Z. (2);
-art. 170 § 1 pkt 5 kpkw zw. zart. 211 kpkorazart. 212 kpkpoprzez oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie eksperymentu procesowego celem odtworzenia przebiegu zdarzenia;
-art. 170 § 1 pkt 2 kpk– poprzez oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym o uchylenie immunitetu oskarżonemu na okoliczność wniosku prokuratora oraz składanych w toku postępowania oświadczeń;
-art. 170 § 1 pkt. 5 kpk– polegającą na oddaleniu wniosku dowodowego obrońcy o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka – prokuratora Roberta Kiełka na okoliczność nieformalnych, pozaprocesowych kontaktów ze świadkiemM. J. (3);
-art. 170 § 1 pkt 5 kpk, a nadtoart. 192 § 2 kpkiart. 193 kpkpoprzez oddalenie wniosku o ponowne przesłuchanie świadkaM. J. (3)z udziałem biegłych psychiatry i psychologa, o uzyskanie dokumentacji medycznej świadka oraz o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych psychiatry i psychologa na okoliczność stanu zdrowia psychicznego świadkaM. J. (2)i jego zdolności postrzegania, zapamiętywani oraz relacjonowania faktów;
-art. 410 kpkw zw, zart. 7 kpkpoprzez oparcie rozstrzygnięcia nie na całości ujawnionych w sprawie okoliczności faktycznych oraz poprzez dokonanie przekraczającej granicy swobodnej oceny dowodów to jest dowolnej oceny, a w szczególności przez:
- uznanie, że oskarżonyR. S. (1)dopuścił się przestępstwa zart. 228 § 1 kkw warunkach czynu ciągłego, wyłącznie w oparciu o ustalenia, że na pierwszym spotkaniu była mowa o kolejnym, na którym miały być omawiane szczegóły sprawy, podczas, gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego nie daje podstaw przyjęcia kwalifikacji prawnej zart. 12kk;
- dokonanie błędnej, pomijającej zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego oceny zeznań świadkaM. J. (2)poprzez uznanie ich w zasadniczej części za wiarygodne i mogące stanowić podstawę dokonania ustaleń faktycznych w sprawie, a w szczególności, iż oskarżony przyjął dwukrotnie za pośrednictwem tego świadka odH. S. (1)korzyść majątkową w związku z pełnioną funkcja publiczną;
- dokonanie błędnej, pomijającej zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego oceny zeznań świadkaE. Z. (2)poprzez uznanie ich za wiarygodne w części, w jakiej uzupełniały zeznania świadkaM. J. (2), podczas gdy zeznania te są niewiarygodne w całości w tym zakresie, w jakim świadek zeznaje o rzekomym przyjęciu przez tego oskarżonego korzyści majątkowej;
- dokonanie błędnej, pomijającej zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego oceny zeznań świadkaW. S. (1), poprzez uznanie, iż potwierdzają one przyjęcie korzyści majątkowej przez oskarżonego, podczas gdy ich prawidłowa ocena prowadzi do wniosku, iż zeznania te nie potwierdzają by oskarżony przyjął korzyść majątkową;
- dokonanie błędnej, pomijającej zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego oceny wyjaśnień oskarżonegoR. S. (1), oskarżonegoH. S. (1)oraz świadkaM. S. (4), poprzez nie danie im wiary w całości w zakresie, w jakim wynika z nich, iż oskarżonyR. S.nie przyjął korzyści majątkowej odH. S. (1).
Zarzucił ponadto błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a mających wpływ na jego treść poprzez przyjęcie, że oskarżonyR. S. (1)przyjął odH. S. (1)za pośrednictwemM. J. (2)korzyść materialną w rozumieniuart. 228 § 1 kkw związku z pełniona funkcja publiczną Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego wP., dwukrotnie, w postaci 20 tyś zł., tj. łącznie 40.000 złotych oraz w postaci paczek z wędlinami.
Reasumując wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonegoR. S. (1)od zarzucanego mu czynu ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancyjnemu do ponownego rozpoznania.
Trzeci z obrońcówR. S. (1)– adw.P. S.zaskarżył wyrok także w całości w zakresie dotyczącym tego oskarżonego i zarzucił mu obrazę prawa materialnego oraz naruszenie przepisów prawa procesowego.
Jeśli chodzi o ten pierwszy zarzut to dotyczyło to konkretnie przepisu:
-art. 228 § 1 kkw zw. zart. 115 § 1 kkprzez uznanie oskarżonegoR. S. (1)za winnego popełnienie przestępstwa zart. 228 § 1 kkpodczas, gdy czyn zarzucany temu oskarżonemu nie posiadał znamion tego przestępstwa, bowiem z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że przyjecie korzyści majątkowej przez oskarżonego nie pozostawało w związku z pełnieniem przez niego funkcji publicznej;
-art. 45 ustawy z 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnympoprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym uznaniu, iż przepis ten obligował oskarżonego do zwrócenia do skarżącegoH. S. (1)z wezwaniem o uzupełnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej o dodatkowe dokumenty, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż oskarżony nie posiadał kompetencji do dokonania takiej czynności oraz art. 52 ust. 1 i 2 ustawy wyżej cytowanej przez jego niezastosowanie.
Jeżeli chodzi o zarzut obrazy przepisów postępowania, to konkretnie dotyczyło to:
-art. 13 kpkiart. 17 § 1 pkt. 10 kpkpoprzez wydanie zaskarżonego wyroku przy braku wymaganego ustawowego zezwolenia na ściganie czynu przypisanego temu oskarżonemu polegającej na zmianie opisu zarzucanego w sposób wykraczający poza granice określone uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 23 marca 2007 roku – sygn. akt I OW 7/07 oraz uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego – Sądu Dyscyplinarnego II instancji z dnia 11 czerwca 2007 roku zezwalającymi na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej;
-art. 14 § 1 kpkw zw. zart. 17 § 1 pkt. 9 kpkpoprzez wydanie zaskarżonego wyroku przy braku skargi uprawnionego oskarżyciela, polegającą na skazaniu oskarżonego za przestępstwo przyjęcia korzyści majątkowej w postaci „paczek z zawartością wędlin”.
W uzasadnieniu swojej apelacji obrońca podkreśla, że aby można było przypisać oskarżonemu popełnienie przestępstwa zart. 228 § 1 kk, to po pierwsze musi on pełnić funkcję publiczna, a po drugie musi istnieć związek przyjęcia korzyści majątkowej z tą właściwością sprawcy, bo nie wystarcza, iż korzyść majątkowa przyjęła osoba pełniąca funkcję publiczną.
Za istotną okoliczność uznać należy to, czy sprawca wykonał, względnie powstrzymał się w zamian za uzyskaną korzyść majątkową od wykonania czynności objętej kompetencją osoby pełniącej określoną funkcję publiczną i czy przyjmujący korzyść ma w ogóle jakikolwiek wpływ na postępowanie w sprawie lub sposób jej załatwienia i czy to leży w zakresie jego kompetencji. Z całą pewnością nie czyni zadość temu, jak przyjął Sąd Okręgowy, że związek ten będzie istniał także wtedy, gdy chodzi tylko o pozyskanie w ten sposób względów takiej osoby, pozyskanie jej życzliwego stosunku do danej osoby, zwłaszcza gdy przyjmujący korzyść majątkową nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie określonej sprawy z racji posiadanych kompetencji.
Obrońca podkreśla, że Sąd Okręgowy zmieniając opis czynu przez wyeliminowanie zwrotu „w zamian za udzielenie informacji o możliwości skutecznego i korzystnego rozstrzygnięcia sądowego”, a przyjmując, że było to przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za „życzliwy stosunek”, wyszedł poza ramy przedmiotowe wyznaczone treścią czynu, co do którego istniała zgoda na ściganie.
Tymczasem z poczynionych ustaleń wynikało, że ta korzyść była udzielona za poradę prawną dotyczącą procedowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, oraz niezbędnych dokumentów potrzebnych do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
OskarżonyR. S. (1)z racji zajmowania funkcji Prezesa NSA wW.– Ośrodka Zamiejscowego wP.nie miał żadnego wpływu na merytoryczne rozpoznanie skargi i zawartego w niej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podatkowej.
W końcu zakres przedmiotowy czynu przyjęty w zaskarżonym wyroku został poszerzony przedmiotowo w stosunku do wniosku o „uchylenie immunitetu” sędziemu NSAR. S. (1), jak i treści uchwały NSA – Sąd Dyscyplinarny na ściganie o określony czyn oraz treści zarzutu zawartego w akcie oskarżenia.
Reasumując obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonegoR. S. (1)od zarzucanego mu czynu ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie dotyczącym tego oskarżonego i przekazanie sprawy w tej części Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora okazała się oczywiście bezzasadną, zaś apelacja oskarżyciela posiłkowego stała się przedwczesną, zważywszy na to, że z racji rażącego naruszenia przepisów procesowych przez Sąd Okręgowy, dokonanie merytorycznej oceny zasadności uznania oskarżonegoH. S. (1)za winnego popełnienia przestępstw łapownictwa czynnego, z którymi wiązał się środek karny, o orzeczenie którego wnioskował oskarżyciel posiłkowy, było niemożliwe.
Jeśli chodzi o apelacje wszystkich obrońców, to z całą pewnością trafne były zawarte w nich alternatywne wnioski końcowe o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. W większości zasadne okazały się także podniesione zarzuty.
Przed przystąpieniem do omówienia i ustosunkowania się do poszczególnych apelacji i zawartych w nich zarzutów, Sąd Apelacyjny pragnie gwoli przypomnienia wskazać poniżej na obowiązki jakie ciążą na sądzie meriti, by wyrok wydany przez ten Sąd mógł być uznany za słuszny, a jednocześnie sąd odwoławczy mógł dokonać prawidłowej jego kontroli instancyjnej.
Po pierwsze na sądzie orzekającym spoczywa obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i to z uwzględnieniem zarówno okoliczności przemawiających na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego.
W dalszej kolejności, wszystkie zebrane dowody muszą być w sposób przewidziany przez prawo ujawnione przed sądem, a następnie poddane wnikliwej analizie i ocenie w granicach zakreślonych przez przepisart. 7 kpk, tzn. zgodnie ze wskazaniami wiedzy, zasadami doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego rozumowania.
Następnie ustalenia faktyczne, które poczynione będą w oparciu o dowody poddane swobodnej ocenie, nie mogą wykazywać błędów natury faktycznej tj. niezgodności z ujawnionymi dowodami, którym Sąd pierwszoinstancyjny nadał walor wiarygodnych, jak i błędów logicznych tj. nielogiczności rozumowania i wnioskowania.
W tym miejscu, należy zauważyć, żeKodeks postępowania karnegonie zawiera w ogóle żadnych dyrektyw, które nakazywałyby określone ustosunkowanie się do konkretnych dowodów, jak również przepisy te nie wprowadzają różnic co do wartości dowodowej poszczególnych rodzajów dowodów. Nie dają one także prymatu dowodom osobowym złożonym przed sądem, nad tymi dowodami, które były przeprowadzone w toku postępowania przygotowawczego, zresztą również i odwrotnie, gdyż o wartości danego dowodu nie decyduje stadium postępowania, w którym został on złożony, ale jego treść konfrontowana z innymi dowodami.
Dalej, przy wyrokowaniu, w myślart. 410 kpk, za podstawę można brać tylko te dowody, które były ujawnione na rozprawie, przy tym nie zapominając o tym, iż poszczególne ustalenia muszą znajdować odbicie w ujawnionych dowodach, bowiem nie można czynić ustaleń zarówno wbrew wiarygodnym dowodom jak i takich, które nie znajdują odzwierciedlenia w ujawnionych dowodach.
W końcu by Sąd odwoławczy mógł dokonać właściwej kontroli rozumowania sądu orzekającego, które doprowadziło ten sąd do uznania sprawstwa oskarżonego (oskarżonych) w zakresie zarzucanego (zarzucanych) mu (im) czynu (czynów), cały proces myślowy musi być przedstawiony w pisemnych motywach wyroku. Jeśli chodzi o ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu, to winny być poczynione w taki sposób, by można było zweryfikować, czy zachowanie oskarżonego wyczerpuje wszystkie znamiona przypisanego mu czynu, bo w przeciwnym wypadku można dopatrywać się sprzeczności między częścią dyspozytywną, a jego uzasadnieniem, co z reguły, gdy materiał dowodowy nie jest jednoznaczny, musi prowadzić do uchylenia wyroku.
Zgodnie z wymogamiart. 424 § 1 i 2 kpkuzasadnienie wyroku winno wyraźnie wskazywać na jakich dowodach opiera sąd meriti ustalenia każdego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy faktu, a także należycie rozważyć i ocenić wszystkie dowody przemawiające za przyjętymi przez ten sąd ustaleniami faktycznymi, jak i przeciwko nim. Realizując wymóg zawarty w cytowanym przepisie, na sądzie orzekającym ciąży obowiązek dokonania z taką samą starannością i dokładnością oceny tych dowodów, które odrzuca, jak i tych, na których opiera swe ustalenia oraz wskazania dlaczego na jednych dowodach się oparł, a inne uznał za niewiarygodne. Brak takiej oceny i takiego wyjaśnienia uniemożliwia odparcie zarzutu przekroczenia przez sąd granic swobodnej oceny dowodów, zaś pominiecie w uzasadnieniu wyroku oceny dowodów dotyczących istotnych dla sprawy okoliczności i nie zajęcie wobec nich żadnego stanowiska, daje podstawę do postawienia sądowi I instancji słusznego zarzutu sprzeczności ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Sąd Okręgowy przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy nie wszystkim powyższym wymogom sprostał.
Przechodząc do apelacjiprokuratora, to jak już wyżej zaznaczono okazała się ona oczywiście bezzasadną.
Na wstępie należy zauważyć, że autor omawianej apelacji zarzucił wyrokowi zarówno błąd w ustaleniach faktycznych jak i równocześnie obrazę przepisuart. 5 § 2 kpkprzez zastosowanie tej reguły. Taka kompilacja zarzutów jest nieprawidłowa w sytuacji, gdy apelujący dopatruje się błędu w ustaleniach faktycznych w następstwie dowolnej oceny dowodów, a właśnie tak czyni oskarżyciel publiczny.
Warto w tym miejscu przypomnieć, że trzeci zarzut jaki postawił prokurator, to obraza przepisuart. 424 § 1 kpk, która miała polegać na niewskazaniu w uzasadnieniu wyroku z jakich powodów czyniąc prawidłowe ustalenia faktyczne i dokonując prawidłowej wykładni dyspozycjiart. 183 § 1 kpk, uniewinnił oskarżonegoH. S. (1)od popełnienia przestępstw zarzucanych w pkt. X i XI części wstępnej wyroku.
Takie zestawienie tych trzech zarzutów jest błędne i całkowicie niezrozumiałe.
Błąd w ustaleniach faktycznych mający polegać na przekroczeniu swobodnej oceny dowodów polega na dokonaniu ustaleń wbrew wskazaniom wiedzy lub w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego względnie wbrew regułom logicznego rozumowania.
Z kolei zarzut naruszenia zasady in dubio pro reo może być podnoszony tylko wtedy, gdy Sąd orzekający przeprowadzając postępowanie dowodowe wyczerpał wszystkie możliwości poznawcze, a przy dokonywaniu oceny dowodów ujawnionych przed sądem, nie pominął żadnego z nich, a ocena ta nie wykraczała poza granice zakreślone wart. 7 kpki nadal pozostały niewyjaśnione okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś sąd meriti te wątpliwości zinterpretował na niekorzyść oskarżonego. Natomiast jeśli sąd orzekający owe wątpliwości rozstrzyga na korzyść to apelujący, co najwyżej, może podnieść zarzut błędu w ustaleniach faktycznych i jednocześnie zarzut obrazy przepisuart. 7 kpk, a nigdy obrazyart. 5 § 2 kpk. Jeśli chodzi o przepisart. 5 § 2 kpkto należy pamiętać, że wątpliwości o jakich on stanowi, to wątpliwości sądu, a nie strony procesowej wyrażającej odmienne stanowisko w przedmiocie całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności w zakresie oceny wiarygodności poszczególnych dowodów.
Nie można przy tym zapominać, że w sytuacji, gdy istnieje więcej niż jedna wersja przebiegu zdarzeń, to brak jest podstaw do twierdzenia, że istnieją wątpliwości, których nie da się usunąć, bowiem wtedy punkt ciężkości spoczywa na swobodnej ocenie dowodów, bowiem zasada wyrażona wart. 5 § 2 kpk, nie nakłada na sąd orzekający obowiązku przyjęcia za wiarygodną wersji najkorzystniejszej dla oskarżonego, a jedynie zakaz czynienia niekorzystnych domniemań w sytuacji, gdy z żadnego dowodu owe okoliczności nie wynikają (por. postanowienie SN z 19 października 2006 roku - sygn. akt II K 801/06 LEX nr 202117).
Tak więc reasumując całość powyższego, należy stwierdzić, że skoro nie można mówić o obrazie przepisuart. 5 § 2 kpk, gdy apelujący kwestionuje prawidłowość poczynionych ustaleń, a wynikającej z istnienia różnych wersji przebiegu zdarzenia, co nie jest równoznaczne z istnieniem nie dających się usunąć wątpliwości, przeto nie można czynić jednocześnie zarzutu obrazy przepisuart. 7 kpki przepisuart. 5 § 2 kpk, a jedynie podnieść zarzut naruszenia tego pierwszego ze wskazanych wyżej przepisów.
Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że apelujący nie wykazał na czym konkretnie polegało przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, tj. które dowody zostały ocenione wbrew wskazaniom wiedzy, które z naruszeniem zasad swobodnej oceny względnie wyciągnięte wnioski z ujawnionych dowodów kłóciły się z regułami logicznego rozumowania. Oskarżyciel publiczny nie wskazał również jakie ewentualnie dowody, które były ujawnione w toku przewodu sądowego zostały przy ocenie dowodów pominięte przez Sąd Okręgowy.
Tak wiec w istocie apelacja prokuratora sprowadza się do niedopuszczalnej polemiki z ustaleniami Sądu orzekającego.
Autor omawianej apelacji stara się niedostrzegać tego, że ustawodawstwo na czas, w którym miały być popełnione przestępstwa zarzucane oskarżonemuH. S. (1)w pkt. X i pkt. XI komparacji wyroku było względniejsze dla oskarżonego, niż obecne, na co zresztą zwrócił uwagę Sąd Okręgowy.
Mianowicie w przypadku przepisuart. 182 § 1 kkdo znamion tego występku, do czasu jego znowelizowania, co nastąpiło z dniem 10 czerwca 2011 roku (patrz – ustawa z 25 maja 2011 roku Dz.U. nr 94, poz. 549) należało zanieczyszczenie ( … ) w takiej ilości lub takiej postaci, że mogło to zagrażać życiu lub zdrowiuwielu osóblub spowodować zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach.
W przypadku występku zart. 183 § 1 kknowelizacja tego przepisu nastąpiła z dniem 12 lipca 2007 roku na mocy ustawy z 29 czerwca 2007 roku (D.U. nr 124, poz.859) i również w brzmieniu sprzed wskazanej wyżej zmiany, znamiona tego przestępstwa stanowiły o zagrożeniu życia lub zdrowia wielu osób lub spowodowania zniszczenia w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach.
W obecnym brzmieniu „wystarcza” aby owo zagrożenie było dla życia lub zdrowia nawet jednej osoby lub powodowało istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi.
Oczywiście zagrożenie to musi być potencjalne, a nie jedynie hipotetyczne. W przedmiotowej sprawi owo zagrożenie miało wynikać z zakopania na jednej zdziałek (nr (...)) bardzo dużych ilości odpadów biologicznych na stosunkowo niewielkiej powierzchni oraz na drugiejdziałce (nr (...)) również zakopania oraz składowania na powierzchni gleby bardzo dużej ilości odpadów biologicznych oraz składowania również strzykawek, leków i hormonów weterynaryjnych i ich opakowań na małej powierzchni. Ilość odpadów biologicznych pochodzących od zwierząt gospodarczych prokurator przyjął w oparciu o opinię sporządzoną przez biegłego prof.Z. S., który jest specjalistą z zakresu weterynarii z obszaru patologii i parazytologii, będąc zatrudnionym w Katedrze(...)weW., a nie będąc specjalistą w tym zakresie podjął się wyliczenia szacunkowego ilości zakopanych względnie też składowanych odpadów biologicznych na dwu działkach, na których była prowadzona kontrola przez inspektorów(...)i na których były pobrane próbki w kierunku badań bakteriologicznych i parazytologicznych. Te wyliczenia szacunkowe wskazywały na ogromne ilości odpadów zakopanych względnie też składowanych na stosunkowo małych powierzchniach, bo nadziałce nr (...)na powierzchni 1254 m(

    2)miało być zakopane 5.643 tony, zaś w przypadku drugiejdziałki (nr (...)) miało to być 15 ton na powierzchni 25 m(

    2). Do wyników takich, biegły doszedł mnożąc powierzchnię działki przez maksymalnie głębokie odwierty tj. 2,25 m oraz średni ciężar gleby tj. 2 t 1 m(

    3 )gleby, w przypadku pierwszej wymienionej działki, zaś w przypadku drugiej, 25 m(

    2)wymnożył przez 0,3 m bo tylko na taką głębokość dokonano wykopów oraz średni ciężar gleby jak wyżej.
Taki sposób wyliczenia ilości odpadów, słusznie Sąd Okręgowy odrzucił, bo jest on nie do zaakceptowania, choćby z tego powodu, że na ten średni ciężar gleby składają się nie same odpady biologiczne, ale w zdecydowanej większości, żwir i kamienie, a tylko w niewielkim stopniu owe odpady. Gdyby miało tak być w istocie, z tej całej powierzchni obu działek musiałaby być wybrana i wywieziona ziemia. Zdziałki nr (...)do głębokości 2,25 m należałoby wybrać ziemię i wsypać do powstałego otworu taką ilość odpadów by ten otwór wypełnić, a wykopaną ziemię wywieźć. Do wywozu takiej ilości ziemi potrzebne byłoby 280 „tirów” i po jej wysypaniu powstałaby ogromna pryzma, której nie można ukryć, a nikt takowej nie widział. Zresztą całość odpadów wypełniających taki sam dół nie ważyłby 5643 ton, mimo takiej samej objętości.
Jedynym sposobem aby można było dokładnie określić masę całkowitą składowanych na obu działkach odpadów biologicznych, należałoby wybrać glebę z powierzchni 1254 m2na głębokości 2,25 m (w przypadkudziałki nr (...)), zaś nadziałce nr (...)z powierzchni 25 m2i na głębokości 0,3 m, a następnie przesiać piasek, żwir i kamienie aby można było oddzielić od nich odpady biologiczne i dopiero wtedy zważyć te odpady, aby ustalić faktyczna ich wagę.
Zresztą tenże biegły przesłuchiwany na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2012 roku (t.124, k.26263-26273) sam stwierdził, że te 5643 tony to była ziemia wraz z odpadami biologicznymi i trudno mu jest określić jaką część tej całej masy stanowił materiał biologiczny. Według niego można jedynie w oparciu o przeprowadzone badania z pobranych próbek, stwierdzić, że w tych miejscach, gdzie sondowano glebę znajdowały się odpady zwierzęce. Wprawdzie biegłyZ. S.zaznaczył, że nie posiada wiedzy specjalistycznej aby móc wypowiedzieć się w sposób wiążący na temat oddziaływania składowanych i zdeponowanych w ziemi odpadów biologicznych na środowisko i stopień ewentualnego zagrożenia, to jednak stwierdził, że według niego zdeponowanie na małym obszarze np. 500 kg odpadów biologicznych mogłaby stanowić zagrożenie dla środowiska. Biegły ten w czasie tego przesłuchania oświadczył, że jeśli chodzi o szczepionki, leki i hormony weterynaryjne w ilości mu dostarczonej nie stanowiły zagrożenia dla środowiska.
Ponieważ biegły prof.Z. S.nie dysponował wiedzą co do tego, jaki wpływ może mieć taka ilość zgromadzonych w glebie odpadów biologicznych na środowisko i ewentualne stworzenie zagrożenia dla życia lub zdrowia wielu osób lub spowodowanie zniszczenia w świecie roślinnym i zwierzęcym w znacznych rozmiarach, przeto w tej materii opiniował biegły drA. K. (5).
W swoich opiniach tenże biegły stwierdził, że w przypadkudziałki nr (...)położonej w miejscowościJ., zdeponowanie dużej ilości odpadów zwierzęcych stanowi zagrożenie dla środowiska przyrodniczego, a także zagrożenie dla ludzi zamieszkujących lub pracujących na tym terenie. Tak więc te negatywne skutki zdeponowania i składowania odpadów biologicznych miały wynikać z dużej ilości tych odpadów.
Jeśli chodzi o zakopane odpady biologiczne nadziałce nr (...), toA. K.stwierdził, że negatywne oddziaływanie na środowisko przyrodnicze z racji ich ilości i stosunkowo płytkiego składowania może stanowić zagrożenie dla świata zwierząt jak i ludzi poprzez skażenie wód powierzchniowych i podziemnych oraz uciążliwość w postaci odorów. Jego zdaniem to oddziaływanie może być dopiero w odległym czasie i może wiązać się z bardzo dużą ilością zakopanych odpadów.
Będąc przesłuchiwanym w toku postępowania przygotowawczego (t. 35 – k.6877-6880) powiedział, że przy opiniowaniu oparł się na obliczeniach dokonanych przez biegłego z dziedziny weterynarii tj.Z. S.i tych wyliczeń nie weryfikował. Zaznaczył przy tym, że zdeponowanie odpadów biologicznych na małej powierzchni spowoduje zdecydowanie większą szkodliwość dla środowiska, niż w przypadku deponowania ich w tej samej ilości ale na dużej powierzchni, gdyż w tym drugim przypadku nastąpi proces powolnego samooczyszczenia.
Z kolei w swoich zeznaniach składanych na rozprawie w dniu 18 czerwca 2012r. (tom 126 – k.26510 - 26516), stwierdził, że jeśli chodzi odziałki nr (...)są to zanieczyszczenia lokalne i nie znając ilości zdeponowanych na nich odpadów biologicznych nie można wykluczyć, że nastąpi rozłożenie się w czasie tego materiału odpadowego i dojdzie do samooczyszczenia. Jego zdaniem składowanie odpadów może powodować potencjalne zagrożenie zanieczyszczenia wód podziemnych w rejonie deponowania odpadów zwierzęcych, przy czym to zagrożenie dla zdrowia ludzi miałoby narażać tylko te osoby, które czerpią wodę ze studni z płytko zalęgającej wody. Nie wie jednak, czy w istocie takie zagrożenie było, bo tego nie badał. Jednakże z dokumentacji przedłożonej przez hydrogeologa wynika, że ten obszar ma dobrą infrastrukturę wodociągową i większość osób ma dostęp do wodociągów.
Jeśli chodzi szkodliwość zanieczyszczenia wody podziemnej na zdrowie ludzkie, to mogło by ono zaistnieć wtedy, gdyby ktoś napił się takiej wody, ale jak duży wpływ miałoby to na zdrowie takiej osoby, to co do tego nie potrafili się wypowiedzieć,
Według niego świat roślinny nie powinien ucierpieć przez takie zanieczyszczenie, zaś jeśli chodzi o świat zwierzęcy, to nie posiada takiej wiedzy by się co do tego wypowiedzieć.
W tym miejscu warto zaznaczyć, że drA. K. (5)ową potencjalną groźbę zanieczyszczenia wód podziemnych widział w powiązaniu terenudziałki nr (...)z głównym zbiornikiem wód podziemnych, gdy tymczasem z opinii biegłego hydrologaS. D. (3), a dokładnie z jego zeznań składanych przed Sądem Okręgowym w dniu 13 listopada 2012r. (tom 128) wynikało, że terendziałki nr (...)znajduje się poza granicami zbiornika nr 125 (chodzi o główny zbiornik wód podziemnych) i nie stanowi zatem zlewni do owego zbiornika podziemnego, a tym samym zdeponowane tam odpady zwierzęce nie mogły stanowić (nawet potencjonalnego) zagrożenia dla środowiska o czym mówił drA. K. (5).
Wracając jeszcze do zeznań biegłegoA. K. (5)należy podkreślić, że nie potrafił określić jaka ilość odpadów biologicznych zdeponowana w ziemi spowoduje zagrożenie dla życia lub zdrowia wielu ludzi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach. Nie umiał odpowiedzieć czy to może być zakopanie dwóch wiaderek odpadów, czy dwóch „tirów” względnie jakie zagrożenie spowoduje zakopanie 500 kg odpadów.
Stwierdził natomiast, że z całą pewnością im większa jest ilość odpadków biologicznych tym większe potencjalne zagrożenie, a swoje opinie jakie wydał w toku śledztwa opierał na wyliczeniach poczynionych przez prof.Z. S..
Warto również pamiętać, że opinie biegłego drA. K. (5)były sporządzane na etapie śledztwa, gdy nieznane były wyniki badań pobranych próbek, co niewątpliwie mogłoby rzutować na jego opinię.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że wyniki pobranych próbek gleby zarówno nadziałce nr (...)jak i nr(...), które były badane wZakładzie (...)wP.jak i wZakładzie (...)weW., w kierunku badań bakteriologicznych, parazytologicznych w celu ustalenia ewentualnego zagrożenia epizootycznego wykazały wynik ujemny w kierunku: wąglika, gruźlicy, pałeczek Brucela, Salmonella i innych, uzyskano również ujemny wynik badań parazytologicznych. Reasumując powyższe, w pobranym materiale nie stwierdzono mikrobiologicznych i pasożytniczych czynników patogenicznych mogących wywołać choroby zakaźne u zwierząt.
W tym miejscu warto także przytoczyć fragment zeznań składanych na rozprawie, przezP. K., który w latach 2001 - 2004 był głównym lekarzem weterynarii w Polsce, a mianowicie powiedział on, że jeśli odpady biologiczne pochodzą od zwierząt zdrowych, to nie stanowią większego zagrożenia.
Tak wiec należy zgodzić się z Sądem Okręgowym, że materiał dowodowy jaki został ujawniony w toku przewodu sądowego, pozwolił jedynie na ustalenie, że nadziałce nr (...)były zdeponowane w głębi ziemi odpady zwierząt gospodarczych, podobnie jak i nadziałce nr (...), przy czym na tej drugiej były nie tylko zdeponowane w ziemi ale również składowane na wysypisku śmieci, przy czym nie ustalono dokładnie jaka to była ilość, a to miało kapitalne znaczenie dla oceny stopnia zagrożenia tych odpadów dla zdrowia wielu osób lub dla powodowania zniszczenia w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach.
Warto w tym miejscu przypomnieć, że w następstwie decyzji Wójta GminyK., w obrębie której znajdują siędziałki nr (...)wydobyte zostały odpady zakopane na tych działkach i zutylizowane i tak z tej pierwszej wydobyto około 7,5 tony, przy czym były one wymieszane z ziemią, a z tej drugiej jedynie 74 kg.
Natomiast jeśli chodzi o próbki wody pobranej zKanału O., który przebiega wzdłużdziałki nr (...), a do którego spływają cieki z wód podziemnych tej działki, zostały poddane badaniom i wykazały one, że należy ją zaliczyć do III klasy czystości, co charakteryzuje wody dobrej, zadawalającej jakości.
Kończąc ustosunkowywanie się do przedmiotowej apelacji należy zauważyć, że zarzut obrazyart. 424 § 1 kpkbył również chybiony, gdyż wbrew twierdzeniom jego autora pisemne motywy wyroku pozwoliły na dokonanie kontroli instancyjnej w zakresie zarzutów określonych w pkt. X i XI, aczkolwiek uzasadnienie wyroku, mimo jego niezwykłej obszerności, nie jest wzorcowym.
Reasumując należało uznać, iż trafnie Sąd orzekający ocenił, iż nie sposób było jednoznacznie ustalić, czy rzeczywiście zakopane względnie składowane odpady biologiczne nadziałkach nr (...)wŚ.i nr(...)wJ.powodowały istnienie potencjalnego zagrożenia dla życia i zdrowia wielu osób czy też zagrożenia zniszczenia w świecie roślinnym bądź zwierzęcym w znacznych rozmiarach, stąd też, zdaniem Sądu Apelacyjnego, zasadnie uniewinnił oskarżonegoH. S. (1)od zarzutów popełnienia występków zarzucanych mu i opisanych w pkt. X i pkt. XI części wstępnej wyroku.
Jeśli chodzi o apelacjęoskarżyciela posiłkowego,to jak na wstępie zaznaczono, okazała się ona przedwczesną, z przyczyn wyżej podanych.
Niemniej jednak należało kilka uwag jej poświęcić, a to choćby dlatego, że zdaniem Sądu Apelacyjnego można mieć wątpliwości co do uznania Skarbu Państwa – reprezentowanego przez Dyrektora Generalnego Ministerstwa Finansów za pokrzywdzonego w rozumieniuart. 49 § 1 kpk.
Zgodnie z treścią tego przepisu za pokrzywdzonego uważa się osobę fizyczną lub prawną, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone. Kryterium bezpośredniości naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego danej osoby oznacza, że w relacji między czynem o konkretnych znamionach przestępstwa a naruszeniem lub zagrożeniem dobra tej osoby nie ma czynów pośrednich z czego wynika, że do kręgu pokrzywdzonych można zaliczyć tylko ten podmiot, którego dobro prawne zostało działaniem przestępstwa naruszone wprost, a nie za pośrednictwem godzenia w inne dobro (por. postanowienie S.N. z 25 marca 2010r. – sygn. akt IV KK 316/09, zam. Biul.P.K.2010r., z.3, poz.15).
Warto w tym miejscu przytoczyć również uchwałę Sądu Najwyższego z 15 września 1999r. – I KZP 26/99 zam. OSNKW 1999r. z.11-12, poz. 69), w której czytamy „przepisart. 49 § 1 kpkpowinien być interpretowany wąsko, a zatem pojęcie pokrzywdzonego relatywizuje się jedynie do zespołu znamion przestępstwa będącego przedmiotem postępowania”.
Przepisyart. 228 § 1 kpkiart. 229 § 1 kknie dają podstaw do uznania kogokolwiek pokrzywdzonym bezpośrednio tymi przestępstwami, gdyż przedmiot ich ochrony ma charakter abstrakcyjny.
W końcu nie można zapominać, że Sąd Okręgowy zmienił w części kwalifikacje prawne czynów łapownictwa czynnego, w taki sposób, że w przypadku wszystkich przestępstw tego rodzaju przyjął typ podstawowy, a zatem ustalił, że nie było to działanie w celu skłonienia Dyrektorów poszczególnych Departamentów Ministerstwa Finansów do naruszenia przepisów prawa. Zresztą Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieście wW.wyrokiem z 9 grudnia 2010 roku – sygn. akt X K 1410/08 uniewinniłS. M. (1)od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego wart. 231 § 2 kki wyrok ten jest prawomocny. Natomiast w przypadkuA. Ż. (1), który również był podejrzany o popełnienie tego samego rodzaju przestępstwa, Prokuratura Okręgowa w Poznaniu umorzyła postępowanie przygotowawcze przeciwko niemu o ten czyn i postanowienie to również jest prawomocne.
Tymczasem zgodnie z treściąart. 53 kpkoskarżycielem posiłkowym może być wyłącznie pokrzywdzony.
Tak wiec Sąd Okręgowy w Poznaniu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy winien zweryfikować czy oskarżyciel posiłkowy – Skarb Państwa Dyrektor Generalny Ministerstwa Finansów posiada przymiot pokrzywdzonego w odniesieniu do czynów zarzucanych oskarżonemuH. S. (1)a opisanych w pkt. I – VIII komparacji wyroku, gdyż sąd może to weryfikować na każdym etapie postępowania sądowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 maja 2006 roku – V KK 385/05 zam. OSNKW z. 7-8, poz. 73).
Ponadto należy zauważyć, że przepisart. 46 § 1 kktraktujący o obowiązku naprawienia szkody i zadośćuczynieniu określa jeden ze środków karnych, który spełnia nie tylko funkcję kompensacyjną ale także represyjną i niewątpliwie jest przepisem prawa materialnego w przypadku różnicy normatywnej między czasem popełnienia przestępstwa i czasem orzekania, należy odwołać się do treściart. 4§1 kk. Przepisy intertemporalne, na które wskazał oskarżyciel posiłkowy mają zastosowanie w odniesieniu do przepisów procesowych, nie zaś prawa materialnego.
Jeśli chodzi o apelacjętrojga obrońców oskarżonegoH. S. (1),to jak już wyżej napisano, w większości podniesione przez nich zarzuty były zasadne, jak również trafny był jeden z alternatywnych wniosków końcowych, w których autorzy wszystkich apelacji wnioskowali o uchylenie wyroku w części zaskarżonej i przekazanie sprawy w tej części Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
Zważywszy na to, że zarzuty podniesione w poszczególnych apelacjach złożonych przez obrońców oskarżonegoH. S. (1)w zdecydowanej większości były tożsame lub bardzo zbieżne, a jedynie nieliczne zarzuty zgłoszone przez poszczególnych obrońców, nie powtórzyły się w apelacjach pozostałych, przeto Sąd Apelacyjny do zarzutów powtarzających się ustosunkuje się równocześnie, zaś odrębnie do tych niepowielonych.
Zanim Sąd odwoławczy przejdzie do ustosunkowywania się do podniesionych zarzutów, pragnie zwrócić uwagę na istotny aspekt tej sprawy.
Jednym z przejawów praw osobistych jest prawo do tego, aby toczące się postępowanie sądowe prowadzone było bez nieuzasadnionej zwłoki, co wynika zarówno z treści art. 6 ust. 1 Konwencji o obronie praw człowieka i podstawowych wolności, jak iart. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie można jednak zapominać o tym, że w dążeniu do osiągnięcia tego celu, to jest sprawnego i szybkiego zakończenia postępowania karnego, nie można tracić z pola widzenia tego, iż muszą być wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne i prawne, czyli inaczej mówiąc szybkość postępowania nie może być osiągnięta kosztem „jakość” postępowania, to jest kosztem rzetelności procesu karnego.
Kodeks postępowania karnegow swojej części wstępnej formułuje m.in. naczelne zasady na jakich winny opierać się organy prowadzące postępowanie karne. Jedną z tych zasad jest prawo do obrony, zawarte wart. 6 kpk, a wyrażające się w prawie do korzystania z pomocy obrońcy jak i prawie oskarżonego do bronienia się osobiście. Zresztą o tym prawie stanowią zarówno Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych z 19 grudnia 1966 roku, ratyfikowany przez Polskę w 1977 roku, wart. 14 ust. 3 lit. d, jak i Konwencja o Obronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 roku ratyfikowany przez Polskę w 1993 roku, wart. 6 ust. 3 lit. c.
Kończąc powyższe wywody należy zauważyć, że naruszenie jednej z naczelnych zasad takich jak: zasada prawdy materialnej, zasada obiektywizmu, zasada swobodnej oceny dowodów, a także wymieniona wyżej zasada prawa do obrony, zazwyczaj musi skutkować uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Przechodząc już do ustosunkowania się do poszczególnych zarzutów podniesionych przez obrońców z całą pewnością można uznać za zasadny zarzut naruszenia prawa do obrony, a dokładnie ograniczenie prawa do osobistego bronienia się przez oskarżonegoH. S. (1).
Zgodnie z treściąart. 175 § 1 kpkoskarżony ma prawo składać wyjaśnienia i ma prawo ustosunkować się do wszystkich ujawnionych w toku przewodu sądowego dowodów, przy czymKodeks postępowania karnegonie zakreśla granic czasowych w jakich wyjaśnienia mogą być złożone, byle nastąpiło to przed zamknięciem przewodu sądowego.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie oskarżonyH. S. (1)po odczytaniu aktu oskarżenia ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów złożył bardzo ogólnikowe i skąpe wyjaśnienia, przy czym zasygnalizował, że obszerniejsze wyjaśnienia złoży po przeprowadzeniu wszystkich dowodów i do nich się ustosunkuje. Na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 roku Sąd Okręgowy poinformował strony, że wyznacza kolejne terminy rozpraw na grudzień , a także na 17 i 18 stycznia 2013 roku oraz na 20 i 21 lutego 2013 roku. W dniu 16 stycznia 2013 roku obrońcy oskarżonegoR. S. (1)– adw.P. S.i adw.W. G.złożyli pismo procesowe, w którym zawarli szereg wniosków dowodowych, w tym także wnioskowali o przeprowadzenie dowodu z dodatkowych wyjaśnień oskarżonegoR. S. (1), który podobnie jak oskarżonyH. S.po odczytaniu aktu oskarżenia złożył bardzo ogólnikowe wyjaśnienia. Sąd Okręgowy na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 roku wszystkie wnioski dowodowe, poza jednym oddalił, zaś ten jeden wniosek, którym było żądanie przeprowadzenia dowodu z dodatkowych wyjaśnień oskarżonegoR. S.nie został rozpoznany.
Po odczytaniu postanowienia w przedmiocie złożonych wniosków dowodowych, przewodniczący składu wbrew treściart. 405 kpk, który wymaga, by zwrócił się do stron z zapytaniem, czy wnoszą o uzupełnienie postępowania dowodowego, nie uczynił tego i ogłosił, że zamyka przewód sądowy. Wobec tego obrońcy oskarżonych zawnioskowali o wznowienie przewodu sądowego w celu złożenia dodatkowych wyjaśnień przez oskarżonych, w tym także przez oskarżonegoH. S. (1). Sąd orzekający wniosku tego nie uwzględnił, stwierdzając, że sąd pierwszoinstancyjny uczynić to może z urzędu jeśli dostrzega taką potrzebę, a takowej nie widzi, gdyż oskarżeni mogą się ustosunkować do wszystkich ujawnionych dowodów w swoich przemówieniach końcowych. Pomijając już to, że we wszystkich tych przypadkach gdy sąd czyni coś z urzędu, to nie pozbawia to strony możliwości inicjowania podjęcia przez sąd określonej czynności procesowej. Warto w tym miejscu podkreślić, że pominięcie i nierozpoznanie wniosku dowodowego stanowi rażące naruszenieart. 170 § 3 kpk, gdyż uniemożliwia poznanie stanowiska sądu w tym zakresie, bo warto przypomnieć, że procedowanie w kwestii wniosków dowodowych stron stanowi bardzo ważny element materialnego prawa do obrony oraz gwarancji kontradyktoryjności formy procesu rzetelnego i dążącego do ustalenia prawdy materialnej procesu (por. wyroki S.N. : z 11 stycznia 2012 roku III KK 182/11 zam. Biul. P.K. 2012/3/18; z 11 lipca 2006 roku III KK 440/05 – LEX nr 193014).
Należy w tym miejscu jeszcze raz przypomnieć, że oskarżony ma prawo składać wyjaśnienia na różnych etapach postępowania sądowego, a zatem zarówno w początkowej fazie rozprawy, jak i tuż przed zamknięciem przewodu sądowego, a nawet w postępowaniu odwoławczym. Obowiązkiem sądu jest takie zachowanie oskarżonego tolerować, a co więcej umożliwić mu korzystanie z tego uprawnienia, zaś naruszenia tych jego uprawnień i ograniczenie prawa wypowiadania się przez niego zazwyczaj kończy się skutecznym zarzutem apelacyjnym naruszenia prawa do obrony (por. wyrok S.N. z dnia 14 stycznia 2003 roku – WK 41/02 zam. OSN w SK 2003r., z.1, poz. 93; 15 listopada 2005r. – III KK 35/05 – LEX nr 164348; 7 maja 2008r. – V KK 413/07 LEX nr 388671).
Należy zgodzić się z zarzutem podnoszonym we wszystkich apelacjach obrońców oskarżonegoH. S. (1), że sugestie Sądu Okręgowego aby oskarżeni ustosunkowali się do ujawnionych w toku rozprawy dowodów w motywach końcowych, są niezrozumiałe o tyle, że mowa końcowa nie może zastępować dodatkowego wyjaśnienia, czy części jego wyjaśnienia i nie może podlegać ocenie. Warto zwrócić uwagę także na to, że oskarżonyH. S. (1)zastąpił mowę końcową pisemnym ustosunkowaniem się do ujawnionych dowodów, a przecież zgodnie z treściąart. 174 kpkdowodu z wyjaśnień oskarżonego nie można zastępować treścią pism, a wyjątkiem od tej zasady – przewidzianym wart.176 § 1 kpk– jest możliwość, na żądanie podejrzanego lub jego obrońcy, złożenia, ale tylko w postępowaniu przygotowawczym, w toku przesłuchania, wyjaśnień na piśmie.
Zasadny był również zarzut obrazyart. 405 kpkprzez niewznowienie przewodu sądowego, w sytuacji, gdy oskarżeni, w tym takżeH. S. (1)chcieli złożyć wyjaśnienia uzupełniające, a nadto na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013r roku Sąd Okręgowy uprzedził strony o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej w przypadku kilku zarzucanych oskarżonemuH. S. (1)czynów. Tymczasem z treściart. 409 kpkwynika, że wznawia się przewód sądowy zwłaszcza wtedy, gdy sąd uprzedził o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynów, albo w celu udzielenia dodatkowego głosu stronom.
Jednakże nie tylko te, niewątpliwie rażące naruszenie prawa oskarżonego dla obrony legło u podstaw uchylenia wyroku w części zaskarżonej i konieczności przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Słuszny był również zarzut, że Sąd Okręgowy niezasadnie a priori założył, że wyjaśnienia, a w późniejszej fazie postępowania karnego zeznaniaM. J. (2)zasługują na wiarę w całości.
Jest niewątpliwym, że jeśli chodzi o ustalenia dotyczące „wątku” korupcyjnego opierały się głównie na wyjaśnieniach współpodejrzanegoM. J. (2), a następnie zeznaniach złożonych przez tegoż, jako świadka, na etapie postępowania jurysdykcyjnego.
Powszechnie wiadomo, że materiał dowodowy w tego typu sprawach – dotyczących łapownictwa jest zazwyczaj bardzo skąpy i z reguły jedynym bezpośrednim dowodem są pomówienia podejrzanego o łapownictwo czynne, a to z uwagi na treśćart. 229 § 6 kk. Pomówienie jest szczególnym rodzajem dowodu, stąd wymaga się od sądu orzekającego, by przy ocenie tego dowodu wykazał się szczególną ostrożnością i wnikliwością oraz ponadprzeciętną skrupulatnością. Należy bowiem pamiętać, że złożenie pomawiających wyjaśnień „nie dowodzi jeszcze, że okoliczności i fakty w nich zawarte rzeczywiście miały miejsce, lecz jest tylko informacją o faktach wymagających potwierdzenia lub wykluczenia za pomocą innych dostępnych dowodów (por. uchwałę SN z 17 kwietnia 2007 roku – sygn. akt SNO 20/07-LEX nr 568905). Inaczej mówiąc taki dowód, który nie jest pełnowartościowym, winien być zweryfikowany jeśli nie bezpośrednimi, to choćby pośrednimi dowodami.
Bogate orzecznictwo w tym przedmiocie wypracowało i wskazało jakimi kryteriami winien posługiwać się sąd meriti przy ocenie tego dowodu i na co należy zwrócić uwagę, a mianowicie: czy informacje uzyskane od pomawiającego są spontaniczne i złożone wkrótce po przeżyciu objętych nimi zaszłości, czy też po upływie czasu umożliwiającego uknucie intrygi; czy pochodzą od osoby bezstronnej, czy też zainteresowanej obciążeniem pomawianego; czy są konsekwentne i zgodne co do zasady oraz szczegółów w kolejnych relacjach składanych w różnych fazach i stadiach postępowania karnego, czy też zawierają informacje sprzeczne, wzajemnie się wykluczające; czy pochodzą od osoby nieposzlakowanej, czy też przestępcy; czy udzielający informacji sam siebie również obciąża (por. wyroki S.A. w Krakowie: z dnia 7 października 1998r. – II Aka 187/98 zam. KZS 1998r., z.11, poz. 37 i z dnia 24 listopada 2011r. – II Aka 189/11 zam. KZS 2012r. z.2, poz.39).
Ponadto winno się mieć na uwadze, to czy pomawiający ma możliwość składając takiej treści wyjaśnienia, skorzystania z dobrodziejstwa „bezkarności”, o jakiej stanowią przepisy prawa karnego w odniesieniu do osób samodenuncjujących się i denuncjujących innych. W przypadku przedmiotowej sprawy chodzi o przepisart. 226 § 6 kk.
Tymczasem Sąd Okręgowy oceniając wyjaśnienia (zeznania)M. J. (2), wprawdzie dostrzegł specyfikę tego dowodu i fakt, że pomawiający miał również brać udział w popełnianiu tych przestępstw, ale przy ocenie tego dowodu jakby uszły uwadze wyżej wymieniane kryteria. Lektura uzasadnienia wskazuje na to, o czym już wyżej napisano, iż sąd meriti założył z góry, że zeznaniaM. J. (2)w całości są wiarygodne i na nich należy opierać się przy ustalaniu stanu faktycznego, nie bacząc na to, czy zgodne są one z zasadami doświadczenia życiowego czy też się z nimi kłócą. Mimo licznych niekonsekwencji pomawiającego i prezentowania przy okazji kolejnego składania (wyjaśnień) zeznań różnych wersji, Sąd Okręgowy stara się tego nie zauważać przez przemilczenie lub marginalizowanie tego, o czym szczegółowo będzie niżej.
Jak wyżej zaznaczono dowód z pomówienia, który nie jest pełnowartościowym, winien być zweryfikowanym, a zatem sąd pierwszoinstancyjny winien w dążeniu do wykrycia prawdy wykorzystać wszystkie dopuszczalne możliwości poznawcze, by urobić przekonanie o winie lub niewinności oskarżonego. Tymczasem Sąd Okręgowy tych wszystkich dostępnych dowodów nie ujawnił w toku postępowania sądowego, o czym będzie w dalszej części uzasadnienia.
Analizując i oceniając dowód z pomówienia poprzez pryzmat wyżej przytoczonych kryteriów należy stwierdzić, żeM. J. (2)miał interes procesowy w tym aby złożyć wyjaśnienia określonej treści. Ponadto należy zwrócić uwagę na okoliczności i warunki w jakich składał wyjaśnienia w dniach 6 i 7 grudnia 2006 roku. Otóż w dniu 6 grudnia 2006 rokuM. J. (2)został zatrzymany przez funkcjonariuszy CBŚ z zamiarem dowiezienia do Prokuratury Okręgowej wW.w celu przesłuchania go w charakterze podejrzanego. Z uwagi na to, że był w złym stanie zdrowia (schorzenia kardiologiczne i cukrzyca) został on dowieziony doSzpitala Miejskiego im. (...)wP.– szpital ten miał wówczas dyżur. Tam po przebadaniu go, lekarz nie wyraził zgody na transportowanie go doW.celem przeprowadzenia czynności procesowej – przesłuchania go w charakterze podejrzanego. Wówczas funkcjonariusze CBŚ przewieźli go doSzpitala (...)wP.celem zweryfikowania pierwotnych badań. Po ponownym zbadaniuM. J. (2)lekarz zezwolił na przewiezienie go doW.i przesłuchanie, ale pod warunkiem, że będą mu podawane w określonych odstępach czasu niezbędne leki. Pierwsze przesłuchanie odbyło się jeszcze w dniu, w którym został on dowieziony doW.tj. 6 grudnia 2006 roku i rozpoczęło się od godz. 22 –ej i zakończyło się około 1.00. W toku tego przesłuchania nie przyznał się do stawianego mu zarzutu, ale wyjaśniając powiedział, że 6 października 1999 roku wP.udzieliłR. S. (1), o którym wiedział, że jest Prezesem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego wP., korzyść majątkową w kwocie 30.000 złotych, przy czym nie pamiętał już okoliczności w jakich miało to nastąpić.
PrzesłuchanieM. J. (2)było kontynuowane 7 grudnia 2006 roku od godziny 7 –mej i z przerwą w godzinach południowych do godziny 16 –tej.
W czasie drugiego przesłuchania podejrzanyM. J. (2)oświadczył, że może ujawnić inne zdarzenia korupcyjne ale pod warunkiem, że skorzysta z przychylności prokuratora i skorzysta z nadzwyczajnego złagodzenia kary, co sugerowałoby, że został przed rozpoczęciem tego przesłuchania pouczony o treściart. 60 § 4 kk.
W toku kolejnego przesłuchania w śledztwie (k. 2746 - 2757), powtórzył to oświadczenie. Natomiast już w czasie przesłuchania go przed sądem zaznaczył cyt. „ja podczas pierwszego przesłuchania zadeklarowałem, że powiem całą prawdę w zamian licząc na bezkarność na podstawieart. 229 § 6 kk(…) ja nie chcę być ukarany za coś, do czego popełnienia sam się przyznałem” (przesłuchanie to odbyło się 23 marca 2009 roku – k.24.081).
W końcu, w czasie odtworzonej nagranej na video rozmowy prowadzonej w mieszkaniuK. L. (3)zM. J. (2)w dniu 9 sierpnia 2012 roku ten drugi powiedział do niej co miał uzgodnione z prokuratoremK.(prowadzący przedmiotowe śledztwo) cyt. „ze mną było uzgodnione w ten sposób, słuchaj, zeznajesz, mówisz jak było, masz załatwione ( ….) będziesz miał umorzone całe. Dobra nie ma sprawy. I okazało się po tym, że częściowo mi umorzyli tamte sprawy, a już sprawą tegoC., tego sędziego mi nie umorzyli. Było tak uzgodnione, dostaliśmy polecenie, że tak ma być i koniec ( …) było polecenie od Naczelnika Prokuratury Okręgowej (…).K.tego nie kwestionował (….). No i co ?. On był dyspozycyjny (stenogram z nagrania video z wyżej ujawnionej rozmowy (k.27.936 akt. tom 133).
W czasie ostatniego przesłuchania w dniu 7 grudnia 20006 roku (k.2746 - 2757 akt),M. J. (2)powiedział, że oprócz 100 tys. złotych,M.otrzymał jeszcze trzy razy kwotę 10 tys. złotych za trzy inne decyzje w latach 1999-2001, za każdym razem on przekazywał pieniądzeM., które otrzymał odH. S. (1), a który te pieniądze przekazał prawdopodobnie z własnego konta, przy czym dokładnych okoliczności przekazania tych pieniędzy nie pamiętał.
Przesłuchany w dniu 28 lutego 2007 roku (k.3268 - 3275 akt) odnośnie tych wręczonych kwot powiedział, że jeśli chodzi o wręczenieM.trzykrotnie kwot po 10 tys. złotych to dwukrotnie wręczał mu on osobiście, a jeden raz był z nimH. S. (1)i właśnie on przekazał te pieniądzeM.. Natomiast na rozprawie w dniu 22 maja 2012 roku zeznał, że pieniądze w kwotach po 10 tys. złotych przekazywała muE. N. (1)na polecenieH. S. (1). Co do tych trzech przypadków wręczenia 10 tys. złotych nigdy nie sprecyzował w jakich okolicznościach miały być one wręczane tj. czy w gabinecieS. M. (1), czy w kawiarni, a jedynie, powiedział, że miało to mieć miejsce wW..
Sąd Okręgowy uznał, że zeznania, a wcześniej wyjaśnieniaM. J. (2)były konsekwentne co do wielkości wręczonych kwot oraz co do tego, że było to wW., a wręczać je miał za każdym razem osobiścieJ.. Tymczasem jak wyżej napisano co do tej trzeciej kwestii (kto wręczał pieniądzeM.)M. J. (2)nie był konsekwentny a Sąd orzekający uznał, że brak wskazania dokładniejszych okoliczności wręczenia tych kwot (trzy razy po 10 tys. zł) jest wytłumaczalne i mógł już tego nie pamiętać, zaś istniejące rozbieżności w kolejnych wyjaśnieniach przemilcza. Sąd Okręgowy stara się nie zauważać, żeM. J.co do pozostałych przypadków, w których miało dojść do wręczenia korzyści majątkowej przestawiał te zdarzenia w szczegółach, mimo, że miało to być w niewielkich odstępach czasowych.
W końcu tak ogólnikowe ustalenia co do wręczania tych korzyści majątkowych utrudnia możliwość zweryfikowania tego pomówienia w tym zakresie, bo nie można przy tym zapominać, że żaden inny dowód tego nie potwierdza.
Jeśli chodzi o kwotę 100 tys. złotych jaką miałM. J. (2)wręczyćS. M. (1), to powiedział o tym pierwszy raz w czasie przesłuchania w dniu 7 grudnia 2006 roku (k.2746-2757 akt). Z jego ówczesnych relacji wynikało, żeM.w rozmowie z nim iH. S. (1)powiedział, że za 100 tys. złotych może wydać korzystną decyzję. Po wydaniu takiej decyzjiH. S.przekazał mu 100 tys. złotych, które on miał zawieśćM.. Jeszcze tego samego dnia miał pojechać do domuM., który znajdował się w jakiejś miejscowości podW., ale nie pamięta nazwy tej miejscowości. Miało to być w czerwcu 2000 roku.
W czasie kolejnego przesłuchania, które odbyło się w śledztwie 20 grudnia 2006 roku,M. J.powiedział, że pieniądze dlaM.otrzymał na polecenieS.odE. N. (1).
Na rozprawie w dniu 21 maja 2012 roku (k.26350-26360 akt) zeznał, że pieniądze dlaM.zawsze dostawał odE. N. (1).
Należy zaznaczyć, żeM. J. (2)stwierdził, że pieniądze w kwocie 100 tys. złotych, które otrzymał odE. N. (1)były w worku foliowym, który był przewiązany sznurkiem i w tym worku kwotę tę miał przekazaćM., w jego domu. Jak już wyżej napisano, miało to być w jakiejś miejscowości podW.i był to budynek jednokondygnacyjny.
Zważywszy na to, że Sł.M.mieszka wW.i dom jego jest trzykondygnacyjny, przeto w kolejnych wyjaśnieniach zmodyfikował swoje wcześniejsze relacje i powiedział, że to było jednak wW., a budynek ten był w istocie wyższy i pojechał tam z kierowcą(...)HSM. C.. Tymczasem świadek ten zeznał, że istotnie wielokrotnie jeździł doW.do Ministerstwa Finansów zM. J. (2)ale zaprzeczył aby zawoził go do domu jednorodzinnego. Dodał on, że w(...)poza nim byli jeszcze inni kierowcy, którzy jeździli samochodami służbowymi i być możeM. J.jechał wtedy z innym kierowcą.
Ponadto co jest bardzo istotne w przypadku pieniędzy, które miały być wręczone w kwocie 100 tys. złotychM., Sąd Okręgowy całkowicie zignorował wspomniane już wcześniej nagranie video z rozmowyM. J. (2)zK. L. (1), która odbyła się w mieszkaniu tej drugiej. W stenogramie tej rozmowy (k.27941) czytamy cyt.„zgoda (…) ona była Prezesem tego(...)( …). Tak, teraz pracuje wŚ., ale za moich czasów ona była Prezesem(...)(…). No nic ona nie może powiedzieć (…). Widzi Pani, ale między nami to ona dawała te 100.000 złotych doM.(…). Tak, oni płacili bo to ich sprawa była, przyniosła pieniądze doN.iN.mnie przekazała te pieniądze, żebym zawiózł temuM.. Taka jest prawda”. Sąd meriti ustosunkowując się do tej wypowiedzi, jak i innych wypowiedzianych przezM. J.w czasie tej rozmowy, uznał, że nie można do takich wypowiedzi przywiązywać większego znaczenia bowiem była to rozmowa prywatna i mógł on mówić „różności” co wcale nie musiało być prawdą.
Jeśli chodzi oD. Ż.to w latach 1997-2008 była prezesem zarząduPrzedsiębiorstwa – Handlowego (...) Spółka z o.o., a obecnie jest prezesem zarząduZakładów (...)(zakład ten zajmuje się handlem detalicznym).
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, oceny tej prywatnej rozmowyK. L. (1)zM. J. (3), jakiej dokonał sąd orzekający nie można zaakceptować, gdyż jest wręcz przeciwnie, w takich okolicznościach rozmowy te zazwyczaj są szczere i spontaniczne, zaś każda osoba będąca przesłuchiwaną przez organy prowadzące postępowanie karne stara się „ważyć” swoje wypowiedzi, by nie zaszkodzić sobie.
Trafny był również zarzut podnoszony w apelacjach obrońców oskarżonychH. S. (1), że Sąd pierwszoinstancyjny dając wiarę zeznaniom (wyjaśnieniom) składanym przezM. J. (2)czynił to częstokroć wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie bacząc na to, że relacje wymienionego można było skonfrontować z innymi bezpośrednimi dowodami, które nie kłóciły się ze „zdrowym” rozsądkiem.
Tak było w przypadku korzyści jakie miały być udzieloneA. Ż. (1)iR. S. (1).
W tym pierwszym przypadku,M. J. (2)w swoich drugich wyjaśnieniach składanych w dniu 7 grudnia 2006 roku (k.2746-2757 akt) powiedział, że w trakcie kolacji wrestauracji (...), w której udział braliH. S. (1),A. Ż. (1),E. Z. (2)i on, rozmowa toczyła się wokół sprawy. Na drugi dzień rano spotkał się przed śniadaniem zeS.iŻ., była przy tym równieżE. Z. (2).H. S. (1)powiedział mu, że wszystko uzgodnił zŻ.i sprawa będzie pomyślnie załatwiona za pieniądze. Potem przedrestauracją (...)wręczył demonstracyjnieA. Ż. (1)przezroczystą torbę foliową z pieniędzmi, których według niego było nie mniej niż 50 tys. złotych. W tydzień później jak był w Ministerstwie Finansów w gabinecieA. Ż. (1)ten powiedział mu, że musi zwrócić pieniądzeH. S. (1)i oddał torbę foliową z pieniędzmi. Po powrocie doŚ.przekazał tę torbęH. S..
M. J. (2)powtórzył te wyjaśnienia w czasie kolejnego przesłuchania w dniu 20 grudnia 2006 roku (k.2898-2905 akt) mówiąc, że podrestauracją (...)wŚ., w godzinach porannych, w obecności innych osóbH. S. (1)wręczyłA. Ż. (1)pieniądze w torbie foliowej. Były przy tym zarównoE. Z.jak iE. N., a być może, że były jeszcze żonaS.i paniP..
Będąc przesłuchiwanym w dniu 28 lutego 2007 roku (nadal w śledztwie – k.3268-3275 akt) powiedział, że z grubości pakunku sądzi, że w tej torbie mogło być nawet 100 tys. złotych.
Na rozprawie w dniu 12 września 2011 roku zmienił swoje wyjaśnienia i powiedział, że jakH. S.wręczał przed restauracją panuŻ.torbę , to on nie wiedział co w tej paczce było.
W czasie kolejnego przesłuchania przed sądem to jest 21 maja 2012 roku zeznał, że on nie wiedział co było w tej paczce, którą podałŻ.H. S. (1), ale wie, że tam były pieniądze, tak uważał.
W końcu następnego dnia, w toku rozprawy zeznał, że dopiero jak paczkę zwrócił mu wW.Ż., on zorientował się, że tam są pieniądze.
TymczasemA. Ż. (1)zeznał, że po przyjeździe doŚ.,H. S. (1)poprosił go do dużej sali, w której byli sami i w czasie rozmowyS.w pewnym momencie wyjął żółto - brązową kopertę i zaczął mu ją wciskać.S.powiedział mu, że w Ministerstwie Finansów znajduje się jego sprawa podatkowa i chciałby aby była pozytywnie załatwiona. On czuł się zażenowany nie chciał wziąć tej koperty, aleH. S.wcisnął mu ją wraz z różnymi folderami, po czym wyszli z tej sali, a on udał się do pokoju, w którym przebywałaE. Z.i schował kopertę wraz z folderami do torby. Po przyjeździe do domu kopertę włożył do szafki z butami i jej nie otwierał. Po kilku dniach przyjechał do niego do pracy, niezapowiedzianyM. J. (2)i on oddał mu tę kopertę.
Tę wersjęA. Ż. (1)konsekwentnie podtrzymywał, przy czym dodał, że w istocie nie wie co w kopercie było, ale podejrzewał, że pieniądze.
A. Ż. (1)konfrontowany zM. J. (2)„pozostał” przy swojej wersji dodając, żeH. S. (1)nie jest idiotą, aby wręczać pieniądze w torbie przezroczystej, w tak ostentacyjny sposób, przed restauracją, w obecności kilku osób.
Uczestnicząca w tej kolacjiE. Z. (2), która przyjechała wraz zA. Ż. (1)zW., zeznała, że był taki moment krótko przed wyjazdem powrotnym doW., żeH. S. (1)poprosiłA. Ż. (1)do siebie.A. Ż.powrócił po około 1 godzinie i trzymał w ręku jakiś pakunek. Ten pakunek był wielkości banknotów.A. Ż. (1)chowając ten pakunek do torby był bardzo podekscytowany.
Tymczasem Sąd Okręgowy uznał za wiarygodną wersję zaprezentowaną przezM. J. (2)w pierwszych jego wyjaśnieniach, gdy na ten temat mówił (7 grudnia 2006 roku). Zdaniem Sądu Okręgowego wyjaśnieniaJ.zasługiwały na wiarę dlatego, że był on konsekwentny, co jak wyżej napisano nie polega na prawdzie, gdyż ta wersja była zmieniana i modyfikowana przy okazji każdych kolejnych przesłuchań. Sąd meriti stara się nie zauważać, że właśnie zeznaniaA. Ż. (1)były konsekwentne i niezmienne i znajdowały potwierdzenie w zeznaniachE. Z. (2), co do okoliczności wręczeniaA. Ż. (1)korzyści majątkowej w czasie jego wizyty wŚ..
Sąd orzekając nie bacząc na to, że wersja, którą przestawiałM. J. (2), co do okoliczności przekazania wŚ.korzyści majątkowejA. Ż. (1)kłóci się w sposób rażący z zasadami doświadczenia życiowego, w przeciwieństwie do wersji przedstawionej przezA. Ż. (1), która jest zgodna z tymi regułami, postąpił zgodnie z przyjętym założeniem, że zeznaniaM. J.są wiarygodne.
Podobnie rzecz się ma z zeznaniami (wyjaśnieniami)M. J. (2)co do wręczenia korzyści majątkowejR. S. (1).
W pierwszym przesłuchaniu, które odbyło się, jak już wyżej napisano w nocy 6 grudnia 2006 roku, po dowiezieniuM. J. (2)do Prokuratury Okręgowej wW., powiedział on, że udzieliłR. S. (1), który pełnił funkcję(...)Ośrodka Zamiejscowego wP., korzyść majątkową w kwocie 30.000 złotych, ale okoliczności w jakich to nastąpiło, nie pamiętał. Zaznaczył nadto, żeR. S. (1)jako prezes sądu nie miał wpływu na orzekanie, chyba, że sam był w składzie.
Dodał ponadto, żeH. S. (1), z tego co jest mu wiadomo, w NSAOśrodek (...)wP.wygrał tylko dwie sprawy, a dotyczyły one oleju opałowego, przy czym owe wyroki były poprzedzone wcześniejszym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego.
Podczas kolejnego przesłuchania, następnego dnia (k.2739 - 2745 akt)M. J.powiedział, że w dworku podC.uczestniczył w kolacji, na którą był zaproszonyR. S. (1), a wraz z nimE. Z. (2). W kolacji tej uczestniczyłH. S. (1), a takżeE. N. (1). Ta ostatnia w czasie rozmowy z nim w osobnym pokoju, wręczyła mu dwie koperty, do których wcześniej włożyła pieniądze, przy czym dlaR. S.było 20 tys. złotych, a dlaE. Z.15 tys. złotych. W czasie kolacjiR. S.powiedział, że skarga już wpłynęła do sądu. Po kolacji, kiedy jeszcze wszyscy siedzieli przy stole, on wstał i w obecności wszystkich uczestników kolacji wręczyłR. S.iE. Z.koperty. Ta druga otrzymała korzyść majątkową za to, że ściągnęłaS.do dworku kołoC..
Po 2 - 3 tygodniach odbyło się drugie spotkanie w tym samym dworku.R. S.przyjechał również zE. Z.. Celem tego spotkania było podtrzymanie przychylnościR. S.. On (tj.J.) wcześniej, tego dnia, otrzymał odE. N.plik pieniędzy w kwocie 35 tys. złotych. Ona powiedziała, że jest to kolejna „pula” dlaS.iZ.. On miał te pieniądze, włożone do kopert, przekazać przy kolacji, tak jak poprzednioS.iZ.. On tak uczynił, przy czymS.dostał pieniądze za przychylność, aZ.za to, że go „ściągnęła” doP., gdzie znajdował się dworek.
W czasie tych spotkańR. S.poinformował ich, że należy skargę uzupełnić o pismo świadczące o trudnej sytuacji(...), by wstrzymać wykonanie decyzji Izby Skarbowej. Według niego, spotkania wP.odbyły się w listopadzie 1999 roku.
Przy okazji kolejnego przesłuchania w dniu 12 grudnia 2006 roku (k.2824-2836 akt)M. J.potwierdził, iż podczas pierwszej kolacji przekazał kopertę z pieniędzmiR. S.iE. Z..
W czasie przesłuchania w dniu 20 grudnia 2006 roku (k.2898-2905 akt) powiedział, że pieniądze w kopertach otrzymał odN.. W obu przypadkachE. Z.wręczył w kopertach po 15 tys. złotych, zaśR. S.dwa razy po 20 tys. złotych. Podczas przesłuchania w dniu 28 lutego 2007 roku (k.3268-3275) potwierdził co mówił wcześniej.
W czasie kolejnych przesłuchań, które odbyło się 7 lutego 2008 roku (k.3791-3794) powiedział, że oba spotkania odbyły się w październiku 1999 roku. Dodał nadto, żeE. N.przy nim kładła pieniądze do kopert. Potwierdził raz jeszcze okoliczności wręczenia kopert.
Gdy był przesłuchiwany na rozprawie w dniu 12 września 2011 roku, zeznał, że jak był 7 grudnia 2006 roku przesłuchiwany, to prokurator mu powiedział, że o korupcyjnych zdarzeniachS.już wiedzą i jeśli on będzie mówił prawdę, to będzie mógł skorzystać z dobrodziejstwaart. 229 § 6 kk, wtedy on zaczął mówić o poszczególnych łapówkach.
Na rozprawie 21 maja 2012 roku (k.26350-26360), powiedział, że pieniądze w kopertach,E. N., w pierwszym przypadku przekazała mu wŚ..
ZeznaniaM. J.w tym zakresie znajdują częściowo potwierdzenie w zeznaniachE. Z. (2), która przyznała, że uczestniczyła zR. S. (1)w kolacji, w dworku znajdującym się wP.niedalekoC.. Według niej, miało to być w październiku 1999 roku. Do spotkania tego doszło z inicjatywyM. J. (2). W kolacji tej uczestniczyli takżeH. S. (1)iM. J. (2).
Rano następnego dnia do jej pokoju przyszedłM. J. (2)i wręczył jej dwie koperty, jedną dla niej, w której znajdowało się 20 tys. złotych w banknotach o nominale 200 zł, a drugą kopertę miała ona przekazaćR. S.i w tej kopercie miało być 30 tys. złotych. Następnie ona poprosiłaR. S.do swojego pokoju i przekazała mu tę kopertę, on odebrał ją bez żadnego komentarza.
Tę wersjęE. Z. (2)konsekwentnie przez cały tok postępowania, tak przygotowawczego jak i sądowego podtrzymywała, twierdząc, że doszło tylko do jednego spotkania wP., w których była ona zeS.. Zaprzeczyła również temu, aby w kolacji uczestniczyłaE. N. (1). Zresztą ta druga także twierdziła, że nie brała udziału w kolacji z udziałemE. Z.iH. S..
E. N. (1)w swoich wyjaśnieniach składanych w śledztwie podała, że ona przekazywałaH. S. (1)na jego polecenie różne kwoty nawet po 100 tyś złotych i większe, przy czym nie było potrzeby pobierania ich z banku, bo kasjerka przynosiła je w kopertach z kasy, gdyż obroty dzienne dochodziły do 500 tys. złotych iH. S. (1)pobieranie pieniędzy kwitował jej na kartce. Zresztą w taki sposób pieniądze odE. N. (1)pobierali żona i synowieH. S. (1), ale ona nigdy nie pytała na jaki cel.
Pamiętała, że kiedyś na polecenieH. S. (1)miała przekazaćJ.kwotę 20 tys. złotych względnie 2 razy 20 tys. złotych, ale nie pamiętała kiedy to było, ani też na jaki cel.
Składając wyjaśnienia przed sądem potwierdziła powyższe relacje, a jedynie zaprzeczyła aby miałaJ.przekazywać kwoty 20 tyś złotych czy dwa razy po 20 tys. złotych.
Sąd Okręgowy dał wiarę zeznaniom (wyjaśnieniom)M. J. (2)z tego względu, że były one konsekwentne, choć zeznaniaE. Z. (2)również były niezmienne w tym zakresie, a jedynie nie potrafiła ona dokładnie umiejscowić tego w czasie, co zdaniem Sądu przemawiało za daniem wiary w całościM. J. (2), mimo, że wersja przedstawiona przez niego, co do okoliczności przekazania korzyści majątkowejR. S.iE. Z.kłóciła się z zasadami doświadczenia życiowego, które wskazują na to, iż tego typu działania cechują się dużą dyskretnością, a tak te okoliczności przedstawiłaE. Z. (2).
Tak więc, jak wynika z powyższego, wcaleM. J. (3)w swoich wyjaśnieniach, a później zeznaniach nie był tak konsekwentny i stanowczy jak przyjął to Sąd Okręgowy.
Ponadto opisywane przez niego zdarzenia, miały mieć miejsce przed kilku laty (około 6 – 7 lat).
Należy podkreślić, że wersje poszczególnych zdarzeń przedstawionych przezM. J. (2)nie znalazły w pełni potwierdzenia w żadnym dowodzie. Nie można również zapominać, że nawet, gdyby zeznaniaM. J. (2)były w całości konsekwentne, a takimi przecież nie były, co wyżej wykazano, to przecież sam fakt, iż dowód osobowy jest konsekwentny i niezmienny przez cały tok postępowania nie przesądza o tym, że należy mu dać w pełni wiarę, gdyż przy ocenie dowodów należy baczyć czy są one zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, wskazaniami wiedzy i czy nie kłócą się ze zdrowym rozsądkiem. Niewątpliwym jest, żeM. J. (2)miał interes procesowy by złożyć takiej treści wyjaśnienia, które usatysfakcjonują prowadzącego śledztwo, a jednocześnie zapewnią pomawiającemu „bezkarność” i tak w istocie się stało, gdyż postępowanie karne przeciwko niemu o popełnienie 7 przestępstw pomocnictwa do łapownictwa czynnego (art. 18 § 3 kkw zw. zart. 229 § 1 kk) zostało wobec niego postanowieniem prokuratora Prokuratury OkręgowejW.–P.wW.w sprawie V Ds. 40/09 z dnia 11 marca 2009 roku umorzone na podstawieart. 17 § 1 pkt 4 kpkw zw. zart. 229 § 6 kk. Jedynie za czyn polegający na dwukrotnym udzieleniu pomocyH. S.w udzielaniuR. S. (1)w związku z pełnioną funkcją publiczną Prezesa NSA Oddział Zamiejscowy wP.korzyści majątkowej w kwotach po 20 tys. złotych w związku z rozpoznawaniem przez ten Sąd sprawy o sygn. – 1(...)M. J. (2)na podstawieart. 19 § 1 kkw zw. zart. 229 § 1 kkw zw. zart. 60 § 4 i § 6 pkt 3 kkzostał skazany na karę grzywny w ilości 50 stawek dziennych w wysokości 10 złotych każda.
W tym miejscu należy powrócić do kwestii, którą już wyżej Sąd Apelacyjny zasygnalizował, a mianowicie bliskiej relacji jaka została nawiązana między prokuratorem prowadzącym śledztwo -R. K. (1)aM. J. (2)iK. L. (1), która reprezentowała organizację społeczną –Stowarzyszenie (...):
M. J. (2)będąc przesłuchiwanym po raz piąty przed sądem (15 października 2012r. k.27992-28004 akt – t.133), zeznał między innymi, że w dniu 30 sierpnia 2012r. spotkał się w siedzibie Prokuratury OkręgowejW.–P.z prokuratorem R. Kiełkiem i rozmawiał na temat swojej sprawy jaką w tym czasie prowadziła przeciwko niemu Prokuratura Rejonowa w Pile o czyny zart. 233 § 1 kkiart. 234 kk, obecni przy tym byli również dwaj funkcjonariusze CBŚ.M. J. (2)oświadczył, że już na początku śledztwa prokurator R.K.przekazał mu swój numer telefonu komórkowego.
Zeznania jego, co do powyższych okoliczności, tj istniejących relacji, znajdują potwierdzenie w sporządzonych transkrypcjach rozmów telefonicznych jakie były przeprowadzone wiosną i latem 2012 roku międzyK. L. (1)iR. K. (1)oraz międzyK. L. (1)aM. J. (2), które były nagrywane przezK. L. (1)oraz w korespondencji elektronicznej międzyK. L. (1)iR. K. (1). Te dowody zostały „zaoferowane” przez obrońców oskarżonegoH. S. (1), ale Sąd Okręgowy oddalił ten wniosek dowodowy uznając, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Otóż prokurator RoberK.(używający skrzynki pocztowej zarejestrowanej na nazwiskoR. K. (2)) pisze doK. L. (1)w dniu 27 maja 2012r., komentując zmienność zeznańM. J., że on jest w stanie pomóc M.J. (inicjałyM. J. (2), ale musi mu on ufać i przyjechać doW.i nic nie mówić swemu „papudze”. Dalej stwierdza, że on może mieć do niego pretensje, że nie miał totalnie umorzonych zarzutów, bo on tak obiecywał jemu i obrońcy, że tak będzie, ale skoro jego wyjaśnienia nie były w całości konsekwentne i nie mówił, jak początkowo w śledztwie, to naczelnik Wydziału (W. S. (2)) nie zgodził się na umorzenie postępowania w całości. Wskazuje również w jaki sposób pełnomocnikM. J.powinien sporządzić pismo do Sądu Okręgowego aby powtórzyć przesłuchanieM. J. (2)i dlaczego w czasie ostatniego przesłuchaniaM. J.zmienił treść swoich zeznań (k.27965-27966 akt).
Z kolei w czasie rozmowy telefonicznej prowadzonej w dniu 11 kwietnia 2012 roku międzyK. L.iR. K., ten drugi powiedział: „PaniK.jeśliby Pani tak, od tegoJ.o to postanowienie zabiegała, to Pani mu powie niech przyjedzie doW., na rozmowę ze mną”. (k.28621 akt. tom 137). W dniu 24 kwietnia 2012 rokuK. L.dzwoni doM. J. (2)i w trakcie rozmowy mówi: „ … miałam taką prośbę do PanaR.czy Pan się czuje na tyle dobre by pojechać na jakieś spotkanie z nim?.
M. J.odpowiada: „Gdzie?, a dalejK. L.kontynuuje: „Tam do nich. On bardzo chce się z Panem spotkać”, nadtoM. J.: „DoW.?” iK. L.:(...)(k.28645).
W kolejnej rozmowie telefonicznej z 29 maja 2012 roku (K. L. (1)dzwoniła doR. K. (1), w jej trakcie prokuratorK.komentując zeznaniaM. J. (3)składane w Sądzie w dniu 22 maja 2012 roku powiedział: i „wpieprzył się z wszystkimi łapówkami dlaM., gdzie nigdy nie wiedział jak to było z tymi, a teraz wymyślił, żeN.mu dała pieniądze. To ta wstała i powiedziałaM.dlaczego kłamiesz …. . On łgał po prostu” (k.28651-28652 akt).
W dniu 29 sierpnia 2012 rokuM. J.dzwonił doK. L. (1)i zapewnia ją, że następnego dnia jedzie doW.bo jest tam umówiony i zapewnia, że po powrocie zadzwoni (k.28687). Tego samego dniaK. L.dzwoni doR. K. (1)i informuje go, żeM. J.w rozmowie telefonicznej powiedział jej, że w dniu jutrzejszym wybiera się do niego, doW.(k.28691).
W dniu 30 sierpnia 2012 roku w rozmowie telefonicznejR. K. (1)poinformowałK. L., żeM. J.był u niego wW.i on ściągnął takich dwóch policjantów z dochodzeniówki, którzy z nim (J.) porozmawiali, którzy mu pewne rzeczy wytłumaczyli, pomogli sformułować wnioski tak, że był zadowolony. Bezpośrednio po tej rozmowieK. L.dzwoniła doM. J.i on to potwierdził (k.28696 i k. 28700 akt).
Jak wynika z powyższego, prokuratorR.K.był bardzo zaangażowany emocjonalnie w sprawę i to do tego stopnia, że zatracił całkowicie dystans do niej, starając się ingerować w sposób pozaprocesowy w postępowanie jurysdykcyjne, co skutkowało „odsunięciem” go od tej sprawy, po ujawnieniu tych nagrań.
Wobec powyższego, Sąd orzekający winien z jeszcze większą ostrożnością oceniać pomówieniaM. J. (2), zwłaszcza, że tylko w niewielkim zakresie możliwe były one do zweryfikowania.
Ponadto nie można tracić z pola widzenia tego, żeM. J. (2), nie jest osobą nieposzlakowaną, gdyż wyrokiem Sądu Rejonowego w Pile z 2 sierpnia 2013 roku – sygn. akt II K 644/12 został skazany na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat za przestępstwo polegające na złożeniu fałszywych zeznań w sprawie prowadzonej przed Sądem Okręgowym w Poznaniu Wydział XIV z siedzibą wP.– sygn. akt XVI C 129/11 oraz fałszywym oskarżeniuA.iH. S. (1)o popełnienie przestępstwa określonego wart. 270 § 1 kkiart. 286 § 1 kk.
Wyrok ten został zaskarżony przez obrońcęM. J. (2)i Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z 20 grudnia 2013 roku – sygn. akt IV Ka 877/13 utrzymał go w mocy.
Ponadto należało zgodzić się z apelującymi obrońcami oskarżonegoH. S. (1), że istniały podstawy ku temu by nabrać wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznegoM. J. (2), a co za tym szło, należało powtórzyć jego przesłuchanie, zgodnie z treściąart. 192 § 1 kpkz udziałem psychologa względnie biegłego psychiatry.
Należy w tym miejscu odwołać się do treści nagrania video z rozmowy jaką w dniu 9 sierpnia 2012 roku prowadziliK. L. (1)zM. J. (2)w mieszkaniu tej pierwszej. W toku tej rozmowyM. J. (2)powiedział, że jego córka jest jedyną osobą w Polsce, która może rozmawiać z Bogiem. Ona ma taką moc, że wokół mogą przechodzić burze, ale nad miejscowością, w której on mieszka nie ma żadnych kataklizmów, żadnych burz nie ma, bo nad jego domem jest rozłożony parasol ochronny o średnicy 10 km. Stwierdził nadto, że Bóg ma trzech zastępców. Jeden od kosmosu, drugi od zdrowia, a trzeci od spraw specjalnych i ten trzeci go pilotuje. Było takie zdarzenie, że nadchodziła burza, ale córka ma kontakt z tym zastępcą od kosmosu i przeszło, tak było już kilka razy.
Sąd meriti oddalając ten wniosek uznał, że powyższe nie wskazuje na istnienie wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznegoM. J. (2), a jedynie jest to wyrażenie w rozmowie prywatnej swojego światopoglądu.
Również słuszny był zarzut, iż dowolnym było ustalenie przez Sąd Okręgowy, że w(...)nic nie działo się poza wiedząH. S. (1), w kontekście „wątku” ekologicznego.
Mianowicie, Sąd Okręgowy uznając oskarżonegoH. S. (1)za winnego popełnienia przestępstwa zart. 225 § 1 kkw zw. zart. 224 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kkiart. 12 kkustalił m.in., że w okresie pomiędzy dniem 4 a 5 sierpnia 2005 roku, oskarżonyH. S. (1)wydał polecenie nieustalonej osobie dokonania nadziałce nr (...)wŚ.zmiany jej stanu, w czasie gdy na niej dokonywana była kontrola przez inspektorów(...), poprzez uporządkowanie terenu, w tym uprzątnięcie leżących na jej powierzchni kości oraz innych odpadów, co utrudniało kontrolę.
Przede wszystkim z żadnego dowodu, zresztą Sąd Okręgowy tego w uzasadnieniu wyroku nie wskazał, nie wynikało aby którykolwiek z pracowników otrzymał odH. S.polecenie uprzątnięciadziałki nr (...), w obrębie której prowadzona była kontrola. Sąd wyszedł z założenia, jak wyżej napisano, że nic na tereniezakładu (...)nie działo się poza wiedzą tego oskarżonego.
Po drugie, trudno mówić o umyślności utrudniania kontroli, skoro dopiero w dniu 5 sierpnia przeprowadzający kontrolę inspektorzy(...)zastrzegli by o wszelkich pracach jakie maja być wykonane na działkach będących przedmiotem kontroli ich informować.
Po trzecie jest wielce wątpliwym, czy usunięcie leżących na powierzchnidziałki nr (...)odpadów biologicznych było utrudnieniem kontroli, skoro w dniu 4 sierpnia 2005 roku po zakończeniu kontroli inspektorzy zrobili zdjęcia tej działki i sporządzili protokół z tego co w tym dniu zastali.
Podobnie ma się sprawa wykonania w okresie miedzy 5 a 12 sierpnia 2005 roku, wbrew przyjętemu zobowiązaniu, prac agrotechnicznych nadziałce nr (...)tj. wapnowania, deszczowania, gnojowicowania i wyrównania powierzchni pola, co utrudniło ustalenie stanu pierwotnego.
Sąd orzekający ustalił, że podobnie jak wyżej oskarżonyH. S.miał polecić nieustalonym osobom wykonanie owych prac w celu utrudniania kontroli, mimo, że z żadnego ujawnionego dowodu to nie wynikało. Sąd orzekający nie rozważył czy prace te były wykonane przez pracowników(...)rutynowo, z polecenia bezpośrednio ich przełożonego (brygadzisty), ponieważ w tym czasie, co roku tego rodzaju prace były wykonywane.
W końcu jeśli chodzi o udaremnienie inspektorom(...)kontynuowania kontroli w dniach 8 - 10 sierpnia 2005 roku i groźbę spowodowania naruszenia ich nietykalności, to również ustalenie przez Sąd pierwszoinstancyjny, że oskarżonyH. S. (1)dopuścił się tego, może budzić wątpliwości, bowiem z żadnego dowodu nie wynikało abyH. S. (1)lub ktoś inny, na jego polecenie podburzał pracowników(...)do użycia przemocy w przypadku wejścia inspektorów(...)na teren zakładu. Zresztą funkcjonariusze Policji, którzy mieli asystować inspektorom w wejściu na teren zakładu, zeznawali, że przed zakładem zbierali się pracownicy i było ich kilkudziesięciu, ale nie zachowywali się agresywnie. Natomiast oskarżonyH. S. (1)ostrzegł jedynie inspektorów, że nie może zapewnić im bezpieczeństwa w czasie kontroli, bo nie wie jak zachowają się pracownicy, którzy obawiają się, że inspektorzy(...)mogą w następstwie przeprowadzonej kontroli wnioskować o zamknięcie zakładu, bowiem lokalne media podały, że taka groźba istnieje i mogą powstrzymywać inspektorów przed wejściem na teren zakładu stosując przemoc.
W końcu również zasadny był zarzut błędu w ustaleniach faktycznych będących podstawą wyroku i mających wpływ na jego treść w odniesieniu do czynu przypisanego oskarżonemuH. S. (1)w pkt. 23.
Sąd Okręgowy ustalił, żeH. S. (1)wprowadził w błąd pracowników Agencji(...)co do okoliczności wydatkowania środków finansowych na zakup pojazdu markiR. (...)nr ramy(...)wraz z zabudową specjalistyczną, w ten sposób, że składając wniosek o płatność końcową przedłożyłfakturę VAT o nr (...)z dnia 16 kwietnia 2004 roku na zakup samochodu kompletnego za kwotę 533.581 zł plus VAT 117.167,82 zł, a następnie w toku trwającej weryfikacji wniosku za pośrednictwemE. N. (1)– dyrektora finansowego i głównej księgowej upoważnionej do reprezentowania go w związku z zawartą umową, przedłożył nierzetelne pisemne oświadczenie , a także w piśmie kierowanym do Prezesa(...)wW.zawarł nieprawdziwe oświadczenie. Zarówno oskarżonyH. S. (1)jak i oskarżonaE. N. (1)(jej Sąd orzekający przypisał to przestępstwo w postaci pomocnictwa) nie przyznali się do zarzucanych czynów i oboje odmówili złożenia wyjaśnień.
Bezspornym było, że wniosek o płatność końcową podpisał zarówno oskarżonyH. S. (1), jak i oskarżonaE. N. (1). Sąd Okręgowy uznał, że w świetle zasad doświadczenia życiowego, nie sposób przyjąć, iż oskarżonaE. N.tych nieprawdziwych i nierzetelnych informacji, zarówno ustnie jak i pisemnie udzielała pracownikom agencji bez wiedzy i zgody oskarżonegoH. S. (1), oraz, że bez jego wiedzy i zgody przesłała te dwa oświadczenia zfirmy (...).
Nie można jednak zapominać, że ona była upoważnioną osobą, wskazaną w zawartej 11 marca 2004 roku umowie z(...)i dysponowała pieczątką o treści: „z upoważnienia mgr inż.H. S. (1)”.
W świetle przeprowadzonych dowodów jawiła się ona jako najbardziej zaufana osoba oskarżonegoH. S. (1)(vide: choćby zeznaniaM. K., która w(...)była radcą prawnym), stąd nie można wykluczyć, że oskarżonyH. S. (1)zlecił jej sfinalizowanie tej sprawy i w to w ogóle nie ingerował.
Sąd Okręgowy inaczej zinterpretował tę relację łączącąE. N.z oskarżonymH. S. (1), przyjmując, że skoroE. N. (1)była dyrektorem finansowym i jednocześnie główną księgową w(...), zapewne z całą pewnością sama, bez akceptacji oskarżonego, nie podawałyby tych nieprawdziwych informacji, bowiem musiała mieć świadomość, że w ten sposób naraża go na odpowiedzialność karną. Zdaniem Sądu Apelacyjnego takie ustalenie wydaje się być dowolnym, a wyciągnięte wnioski kłócą się z regułami logicznego rozumowania.
Z uwagi na zaistniałe uchybienia procesowe, o których napisano wyżej, a które rzutowały na treść wyroku Sądu odwoławczego, Sąd Apelacyjny nie ustosunkuje się do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych podnoszonego w apelacjach wszystkich obrońców oskarżonegoH. S. (1)w odniesieniu do „wątku pracowniczego”.
Natomiast nie zasługiwały na uwzględnienie trzy inne zarzuty, z których dwa powtórzyły się we wszystkich trzech apelacjach.
Jeśli chodzi o zarzut obrazyart. 41 § 1 kpk, który miał polegać na nie wyłączeniu się wszystkich sędziów – członków składu orzekającego w przedmiotowej sprawie w I instancji, to kwestia ta została już przesądzona w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 12 lutego 2013 roku – sygn. akt. II AKo 23/13, który rozpoznawał wniosek oskarżonegoH. S. (1)w przedmiocie wyłączenia sędziów będących w składzie orzekającym w sprawie III K 445/08 Sądu Okręgowego w Poznaniu.
Na poparcie swojego wniosku oskarżonyH. S. (1)podniósł podobne, a właściwie te same okoliczności, które przytoczone zostały w omawianych apelacjach, a które miały wskazywać na istnienie wątpliwości co do ich bezstronności i wniosku tego Sąd Apelacyjny nie uwzględnił. Wprawdzie oskarżonyH. S. (1)wnioskował nadto o wyłączenie od prowadzenia tej sprawy wszystkich sędziów Sądu Okręgowego oraz 6 sędziów Sądu Rejonowego delegowanych do orzekania w Sądzie Okręgowym, ale w tym zakresie Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyżej wskazanym postanowieniu wniosek pozostawił bez rozpoznania.
Również chybiony był zarzut niezasadnego zdaniem obrońców kontynuowania rozprawy przez Sąd Okręgowy w dniach 16 marca 2011 roku oraz w dniach 12 i 13 września 2011 roku bez udziału oskarżonegoH. S. (1)mimo, że swoją niemożność uczestniczenia w tych terminach rozpraw zgłosił wcześniej, usprawiedliwiając to obowiązkiem uczestniczenia w posiedzeniach Senatu względnie komisji senackiej.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie można zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w środkach odwoławczych przez ich autorów. Przede wszystkim, jak słusznie podniósł to Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a mianowicie, że oskarżonyH. S. (1)ubiegając się o mandat senatora Rzeczypospolitej Polskiej wiedział o tym, że przeciwko niemu toczy się postępowanie karne, co będzie wiązało się z obowiązkiem wielokrotnego uczestniczenia w rozprawach. Ponadto nie można mówić o wyższości władzy ustawodawczej nad władzą sądowniczą, co wiązałoby się z priorytetem w uczestniczeniu w posiedzeniach Senatu i komisjach senackich, w stosunku do uczestnictwa w rozprawach sądowych. Nie można nie zauważyć, że w przypadku usprawiedliwionej nieobecności na posiedzeniu Senatu czy komisji senackiej posiedzenia te będą się odbywały, zaś w przypadku usprawiedliwionej nieobecności i wyrażonej chęci uczestniczenia w rozprawie, ona nie dojdzie do skutku i musi być wyznaczony kolejny termin, a zatem taka nieobecność torpeduje pracę sądu.
Istotnie na terminie rozpoznawczym w dniu 12 września 2011 roku był przesłuchanyM. J. (2), ale ten świadek był jeszcze przesłuchiwany na czterech innych terminach rozpraw, w których brał udziałH. S. (1)i miał możliwość zadawania mu pytań i ustosunkować się do jego wypowiedzi.
Chybiony był również zarzut braku delegacji dla sędziegoA. S. (1)do orzekania w Sądzie Okręgowym w trzyosobowym składzie zawodowym. Zdaniem Sądu Apelacyjnego obrońca oskarżonegoH. S. (1)adwokatA. R. (2)błędnie interpretuje treść tej delegacji, udzielonej wymienionej sędzi do orzekania w Sądzie Okręgowym. Z delegacji tej wynika, że może ona w zakreślonym okresie orzekać we wszystkich możliwych składach w jakich orzeka Sąd Okręgowy zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji, przy czym przewodniczyć może tylko wtedy, gdy orzeka w Sądzie Okręgowym jednoosobowo lub w składzie jednego sędziego i dwóch ławników. Inaczej mówiąc, nie może przewodniczyć wtedy, gdy w składzie jest inny sędzia zawodowy.
Jeśli chodzi o zarzut niedopuszczalności udzielenia odpowiedzi na pytania skierowane doM. J. (2), który występował w przedmiotowej sprawie w charakterze świadka i miał swego pełnomocnika, co jest dopuszczalne w takiej sytuacji w jakiej byłM. J. (2), co do którego postępowanie było wyłączone do odrębnego postępowania, to istotnie nie miał on prawa udzielać odpowiedzi na pytania skierowane do świadka, jednakże takie sytuacje zaistniały tylko dwukrotnie i dotyczyły mało istotnych okoliczności, co nie mogło rzutować na treść wyroku.
W końcu jeśli chodzi o zarzut obrony prawa materialnego a konkretnieart. 286 § 1 kk, przez przyjecie zbiegu kumulatywnego tego przepisu z przepisemart. 297 § 1 kk, to okazał się on chybiony, bo taki zbieg wbrew autorom tego zarzutu (adw.A. R. (2)i adw.A. Z.) jest dopuszczalny.
Abstrahując od przedmiotowej sprawy, należy zauważyć, że zbieg kumulatywny obu tych przepisów jest jak najbardziej możliwy. Rozważania jakie czynią autorzy tego zarzutu, w zasadzie odnoszą się do sytuacji „wyłudzenia” kredytu przez posłużenie się nierzetelnymi dokumentami lub zawierającymi nieprawdę. Należy bowiem pamiętać, że zupełnie różna jest sytuacja osoby ubiegającej się o kredyt, a inna osoby ubiegającej się o dotację. Nie można zgodzić się z taką tezą, że na gruncie przedmiotowej sprawy, zbieg kumulatywny przepisówart. 286 § 1 kkiart. 297 § 1 kkzachodziłby tylko wtedy gdyby dotacja została uzyskana w oparciu o nierzetelne oświadczenie w rozumieniuart. 297 § 1 kk, ze z góry powziętym zamiarem wyłudzenia środków na cele niezwiązane z programem, którego dotacja dotyczy i wnioskiem o dofinansowanie złożonym w ramach programu i dopóki środki z dotacji wykorzystywane są zgodnie z celem projektu, w ramach którego je wypłacono, dopóty nie może być mowy o niekorzystnym rozporządzeniu mieniem. Powyższe rozumowanie, zdaniem Sądu Apelacyjnego jest błędne, gdyż w przypadku dotacji niekorzystne rozporządzanie mieniem następuje w momencie przekazania tej dotacji, która nie należała się danemu podmiotowi, a uzyskał owo dofinansowanie w następstwie złożenia nieprawdziwego oświadczenia, czy nieprawdziwych dokumentów i to niezależnie, czy przeznaczył tę dotację na cel zgodny z programem dofinansowania czy też na inny cel.
Niezasadny był również zarzut jakoby ukaranie oskarżonegoH. S. (1)za wykroczenie z art. 601§ 7 kw (a nie jak błędnie podano w apelacji obrońcy oskarżonegoH. S. (1)– adw.J. K. (2), z art. 60 kw, gdyż ten został skreślony ustawą z 28 sierpnia 1998 roku o zmianie ustawy – Kodeks wykroczeń (…) z dniem 1 września 1998 roku), które miało polegać na niewskazaniu przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą osoby upoważnionej do reprezentowania w trakcie kontroli i ponowne skazanie go za występek, który polegał na tym samym zachowaniu, stanowiło przeszkodę (art. 17 § 1 pkt. 7 kpk– res indicata) w przypisaniu mu sprawstwa czynu określonego w pkt. 10 wyroku. Zgodnie z treściąart. 10 § 1kw, jeśli czyn będący wykroczeniem wyczerpuje zarazem znamiona przestępstwa, to orzeka się zarówno za przestępstwo jak i wykroczenie. W przypadku wymierzenia kar tego samego rodzaju wykonuje się karę surowszą, zaś gdy łagodniejsza kara została już wykonana, to zalicza się ją, w myśl przelicznika określonego wart. 10 § 2kw, na poczet tej surowszej. Jest to tak zwany idealny zbieg przepisów, który nie stanowi ujemnej przesłanki do rozpoznania sprawy o przestępstwo, w sytuacji gdy sprawca o to samo, został już ukarany za wykroczenie.
Jeśli chodzi o apelacjeobrońców oskarżonegoR. S. (1),to podobnie jak w przypadku wyżej omówionych apelacji obrońców oskarżonegoH. S. (1), trafne były zawarte we wszystkich trzech apelacjach alternatywne wnioski końcowe o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
Również podobnie jak w przypadku obrońcówH. S. (1), apelacje obrońców oskarżonegoR. S. (1)zostaną omówione równocześnie, gdyż w zdecydowanej większości podniesione zarzuty powtarzały się w poszczególnych apelacjach, zaś do tych zarzutów, które nie były powielone Sąd Apelacyjny ustosunkuje się odrębnie.
Zważywszy na to, że obrońcy oskarżonegoR. S. (1)podnieśli zarzuty obrazy przepisów procesowych, mającej wpływ na treść wyroku, w dużej części takie same jak obrońcy oskarżonegoH. S. (1), a mianowicie zarzut ograniczenia prawa do obrony, który przejawiał się w naruszeniu przepisówart. 170 § 3 kpkart. 170 § 1 pkt. 2 kpk,art. 167 kpk,art. 192 § 2 kpk,art. 405 i 409 kpk, a także zarzut obrazyart. 7 kpk, który miał polegać na dowolności w ocenie zeznań (wyjaśnień)M. J. (2), a z tym wiążący się również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a mających wpływ na jego treść, zostały wyżej przy ustosunkowywaniu się do apelacji obrońców oskarżonegoH. S. (1)omówione, przeto w dużej mierze Sąd Apelacyjny do tych rozważań i wywodów odsyła, a jedynie ograniczy się do omówienia i ustosunkowania się do odrębności jakie dotyczą oskarżonegoR. S. (1).
Jeśli chodzi o oddalenie wniosku dowodowego, który był składany zarówno przez obrońców oskarżonegoH. S.jak i obrońcówR. S. (1)a mianowicie odczytanie stenogramów nagrań rozmów telefonicznych prowadzonych przezR. K. (1)(prokuratora prowadzącego śledztwo i autora aktu oskarżenia) zK. L. (1)oraz tej drugiej zM. J. (2), a takie odczytanie korespondencji elektronicznej prowadzonej międzyR. K. (4)aK. L. (1), to Sąd Okręgowy uczynił to w oparciu o treśćart. 170 § 1 pkt 2 kpkuznając, że okoliczności, które mają być udowodnione nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem korzystanie z oddalenia wniosku dowodowego na tej podstawie powinno następować niezwykle rzadko. Nie da się częstokroć przewidzieć, na określonym etapie postępowania sądowego, czy okoliczności pozornie nieistotne i wydające się bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą okazać się przy kompleksowej ocenie dowodów – istotnymi. W takiej sytuacji oddalenie takiego wniosku dowodowego może mieć wpływ na treść wyroku. Tak też należało ocenić to, w odniesieniu do wyżej wskazanych wniosków dowodowych, w przedmiotowej sprawie.
Jak wyżej, przy ustosunkowywaniu się do apelacji obrońców oskarżonegoH. S. (1), Sąd Apelacyjny wskazał, że zgłoszone wyżej wymienione dowody mogły mieć wpływ na treść wyroku, z tej racji, że mogły rzutować na ocenę zeznań (wyjaśnień)M. J. (2).
Niewątpliwie „niespodziewane” zamknięcie przewodu sądowego i pozbawienie stron możliwości zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych i niewznowienie przewodu sądowego o co wnioskowali obrońcy wszystkich oskarżonych, również mogło mieć wpływ na treść wyroku i z całą pewnością stanowiło ograniczenie prawa oskarżonych do obrony. Wprawdzie w uzasadnieniu Sąd Okręgowy sygnalizował, że „nieustanne” składanie wniosków dowodowych, na kolejnych terminach rozpraw, należało odebrać jako zmierzające do przedłużania postępowania, to jednak nie przekonuje. Jest rzeczą oczywistą, że celem ustawodawcy była potrzeba przeciwdziałania przewlekłości postępowania, generowanej często, właśnie przez obrońców, to jednak, z tej podstawy oddalenia wniosku dowodowego, należy korzystać z dużą ostrożnością, a zatem tylko wtedy gdy cel autora wniosku jest oczywisty. W końcu jeśli chodzi o wyjaśnienia oskarżonegoR. S. (1), to nie były one spójną, kompleksową wypowiedzią, ale składał je na różnych etapach postępowania sądowego, przy czym przerywał je ze względu na zły stan zdrowia. Jednakże obowiązkiem sądu jest umożliwienie oskarżonemu w każdym czasie, do zamknięcia przewodu sądowego, złożenia uzupełnionych wyjaśnień i ustosunkowanie się do przeprowadzonych na rozprawie dowodów. Należy bowiem pamiętać, że każda próba ograniczenia wypowiedzi oskarżonemu, może zakończyć się skutecznym zarzutem naruszenia prawa do obrony. W końcu nie należy zapominać o tym, że wszelkie nerwowe reakcje na powtarzające się wnioski dowodowe o umożliwienie złożenia przez oskarżonego dodatkowych wyjaśnień i komentowanie tego przez skład sądzący jak i uzewnętrznianie swego stosunku do składanych wyjaśnień, naraża sąd na składanie przez oskarżonych lub ich obrońców na wniosek o wyłączenie sędziów i nierzadko podnoszony zarzut naruszenia domniemania niewinności.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie mimo, że oskarżonyR. S. (1)sygnalizował, że po przeprowadzeniu wszystkich dowodów przed sądem, złożył jeszcze dodatkowe wyjaśnienia i jak wyżej napisano, przy okazji ustosunkowywania się do apelacji obrońcówH. S. (1), obrońca oskarżonegoR. S. (1)– adw.P. S.złożył w dniu 16 stycznia 2013 roku pismo procesowe, w którym złożył szereg wniosków dowodowych, w tym o dodatkowe złożenie wyjaśnień przez oskarżonegoR. S. (1)i Sąd Okręgowy ustosunkowując się do tego pisma oddalił wszystkie wnioski dowodowe, z wyjątkiem wniosku o dodatkowe przesłuchanie oskarżonegoR. S. (1), do którego w ogóle się nie ustosunkował.
Z całą pewnością, co zresztą było wcześniej omówione, przy ustosunkowywaniu się Sądu Apelacyjnego do apelacji obrońców oskarżonegoH. S., niezasadnym było oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadkaR. K. (1)i dodatkowe przesłuchanieK. L. (1), na okoliczności związane z relacjami jakie łączyły go z tym przedstawicielem organizacji społecznej i co się z tym wiązało, jego ingerencją w postępowanie sądowe, zarówno w tej sprawie jak i w sprawie II K 644/12 prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Pile , w którejM. J. (2)był oskarżony o czyny zart. 233 § 1 kkiart. 234 kk, a szczególności kontaktowanie się ze świadkiemM. J. (2)i pouczeniem go w jaki sposób ma się bronić w sprawie „(...)” i jak ma wytłumaczyć w przedmiotowej sprawie rozbieżności, czy wręcz sprzeczności w swoich zeznaniach składanych w przedmiotowej sprawie przed sądem, w stosunku do wyjaśnień składanych w toku śledztwa.
Również słuszny był zarzut niezasadnego nieuwzględnienia wniosku o wznowienie przewodu sądowego, celem złożenia dodatkowych wyjaśnień przez tego oskarżonego, zresztą nie tylko, o czym to również, wcześniej Sąd Apelacyjny napisał ustosunkowując się do apelacji obrońcówH. S. (1).
Należało również podzielić zarzut podniesiony zarówno w apelacji adw.Z. M.jak i adw.W. G., a mianowicie dowolności w ocenie zeznań (wyjaśnień)M. J. (2)w odniesieniu do zarzutu stawianego oskarżonemuR. S. (1). Zważywszy na to, że podobny zarzut zawarty był w apelacjach obrońców oskarżonegoH. S. (1)w kontekście zarzutu przypisanego temu oskarżonemu, przeto aby nie powielać rozważań i wywodów wyżej zawartych, należy do nich odesłać. Należy jedynie przypomnieć, że Sąd Okręgowy założył, że wszelkie ustalenia dotyczące „wątku korupcyjnego” winny się opierać na wyjaśnieniach (zeznaniach)M. J. (2), a to dlatego, iż były one konsekwentne, choć jak wcześniej wykazano, przy okazji ustosunkowywania się do apelacji obrońców oskarżonegoH. S. (1)częstokroć tak nie było. W przypadku zarzutu przypisanego oskarżonemuR. S. (1),M. J. (2)także nie był konsekwentny w swoich relacjach, bo w toku pierwszego przesłuchania w dniu 6 grudnia 2006 roku (k.2734-2738 akt) powiedział, że udzieliłR. S. (1)korzyść majątkową w kwocie 30.000 złotych i dopiero w dalszej fazie postępowania przygotowawczego zmienił swoje wyjaśnienia mówiąc o dwukrotnym wręczeniu kwot po 20 tys. złotych i tej wersji do końca postępowania sądowego nie zmienił, a jedynie przedstawiał różne okoliczności przekazania mu na ten cel pieniędzy, przezE. N. (1). Warto w tym miejscu przypomnieć, że świadekE. Z. (2)była przez cały tok postępowania tak przygotowawczego jak i sądowego konsekwentna, co do tego, żeJ.wręczył jej w godzinach rannych następnego dnia, w jej pokoju, dwie koperty, przy czym dla niej było 20 tys. złotych, a druga była dlaR. S. (1)iJ.powiedział, że w niej jest 30 tys. złotych.
Była również niezmienna w swoich relacjach, odnośnie tego, że było tylko jedno takie spotkanie.
Mimo, że wersja przedstawiona przezM. J. (2)co do okoliczności wręczenia korzyści majątkowychR. S. (1)kłóciła się z zasadami doświadczenia życiowego i nie znajdowała potwierdzenia w innych dowodach, Sąd Okręgowy dał mu wiarę, a odrzucił wersję przedstawianą konsekwentnie przezE. Z. (2), która nie była sprzeczna ze „zdrowym rozsądkiem”, a co więcej co do wielkości wręczonej kwoty była zgodna z pierwszymi wyjaśnieniamiM. J. (2). Kończąc ustosunkowywanie się do tego zarzutu należy jeszcze raz z całą mocą podkreślić, że to, iż któryś z dowodów osobowych jest konsekwentny, nie przesądza wcale o tym, że należy mu dać wiarę, a może to być tylko jednym z kryteriów, przy ocenie dowodów, bo nie można gubić z pola widzenia treściart. 7 kpk.
W końcu należy zgodzić się z obrońcami oskarżonegoR. S. (1), którzy poddają pod wątpliwość czy opis czynu przypisanego temu oskarżonemu nie wykracza poza zakres uchwały Sądu Dyscyplinarnego Naczelnego Sądu Administracyjnego zezwalającej na pociągniecie sędziegoR. S. (1)do odpowiedzialności karnej.
Należy bowiem pamiętać, że zezwolenie na ściganie osoby chronionej immunitetem wymaga dokładnego, szczegółowego określenia czynu w znaczeniu fizycznym i prawnym co do którego udziela się zgody na pociągniecie do odpowiedzialności karnej, bo nie jest to zezwolenie na ściganie o charakterze generalnym, ale ściśle o określony czyn i nie pozbawia sędziego immunitetu w ogóle. Należy z całą mocą podkreślić, że w przypadku zamiaru rozszerzenia granic odpowiedzialności karnej sędziego, co do którego zapadło orzeczenie – uchwała zezwalająca „na ściganie”, każdorazowo wymaga zgody sądu dyscyplinarnego w postaci nowej uchwały.
Tymczasem należy przypomnieć, że prokurator Prokuratury OkręgowejW.-P.wW.w dniu 24 stycznia 2007 roku zwrócił się z wnioskiem o zezwolenie na pociągniecie sędziegoR. S. (1)do odpowiedzialności karnej o czyn zart. 228 § 1 kkw zw. zart. 12 kk, a mającym polegać na tym, że w listopadzie 1999 roku wŚ.iP., ze z góry powziętym zamiarem i w krótkich odstępach czasu, w związku z pełnieniem funkcji publicznej Prezesa N.S.A.O.Z. wP., przyjął dwukrotnie odH. S. (1)za pośrednictwemM. J. (2), korzyść majątkową w kwotach po 20.000 złotych

    w zamian za udzielone informacje o możliwości skutecznego i korzystnego rozstrzygnięcia sądowego, prowadzonego w związku z rozpoznaniem sprawy podatnika(...)–H. S. (1)– o nr(...)ze skargi podatnika z 24 września 1999 roku na ostateczna decyzję administracyjna wydaną przez Izbę Skarbową wP.Ośrodek Zamiejscowy wP., z jednoczesnym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny - Sąd Dyscyplinarny I instancja uchwałą z 23 marca 2007 roku – sygn. akt I OW7/07 zezwolił na pociągniecie do odpowiedzialności karnej sędziego NSA w stanie spoczynkuR. S. (1)za czyn polegający na tym, że w listopadzie 1999 roku przyjął korzyść majątkową w zamian za udzieloną informację o możliwości skutecznego i korzystnego rozstrzygnięcia sądowego tj. o czyn zart. 228 § 1 kkw zw. zart. 12 kk.
W następstwie zażalenia złożonego przez prokuratora, Naczelny Sąd Administracyjny - Sąd Dyscyplinarny II instancja uchwałą z 11 czerwca 2007 roku – sygn. akt I OW7/07 zmienił zaskarżoną uchwałę w ten sposób, że zezwolił na pociągniecie do odpowiedzialności karnej sędziego N.S.A w stanie spoczynku o czyn, w takim brzmieniu jak we wniosku. Tak też był sformułowany zarzut wobec oskarżonegoR. S. (1).
Tymczasem Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku zmienił opis tego czynu w ten sposób, żeR. S. (1)miał otrzymać odH. S. (1)za pośrednictwemM. J. (2)dwukrotnie korzyść majątkową w kwotach po 20 tys. złotych, łącznie 40 tys. złotych
    w związku ze sprawowaniem przez niego funkcji Prezesa NSA O.Z. wP.
, przed którym to sądem toczyło się postępowanie ze skargi podatnikaH. S. (1), a nadto przyjął paczki z wędliną.
Tak więc analiza powyższego wskazuje,
    że tą korzyść majątkową otrzymał wyłącznie z tej racji, że sprawował funkcję Prezesa NSAOśrodek (...)wP., przed którym toczyło się postępowanie ze skargi podatnikaH. S. (1)
, a nie za udzielenie informacji o możliwości skutecznego i korzystnego rozstrzygnięcia sądowego jak wynikało to z uchwały zezwalającej na pociągniecie go do odpowiedzialności karnej. Z kolei z uzasadnienia wyroku wynika, że miała być owa korzyść majątkowa udzielona
    w celu zdobycia przychylności i ugruntowania zaufania, zaś w dalszej części uzasadnienia czytamy,
    że korzyść ta była mu wręczona za pomyślne załatwienie sprawy, przy czym nie można zapominać o tym, że nie był on w składzie orzekającym w tej sprawie, a zatem można domniemywać, że w odczuciu oskarżonegoH. S. (1), oskarżonyR. S. (1)jako Prezes Sądu i jednocześnie Przewodniczący Wydziału, przed którym toczyło się postępowanie, może wpłynąć na sędziów orzekających w tej sprawie.
Już sama rozbieżność między treścią wyroku a jego uzasadnieniem, sprawia że wyrok w tej części winien być uchylony i sprawa przekazana w tym zakresie do ponownego rozpoznania, gdyż Sąd odwoławczy nie może dekodować za co miała być udzielona oskarżonemuR. S. (1)korzyść majątkowa.
W świetle powyższego zasadny był zarzut naruszenia przepisuart. 424 kpk, a dokładnie jego§ 1, jaki podniósł adw.Z. M..
Natomiast nie zasługiwały na uwzględnienie podniesione przez adw.W. G.zarzuty obrazy przepisów procesowych tj.art. 170 § 1 kpkorazart. 172 kpk, a mające polegać na oddaleniu wniosku dowodowego o przeprowadzenie konfrontacji świadkówM. J. (2)iE. Z. (2), a to dlatego, że takowa konfrontacja miała już miejsce w toku śledztwa (k.2824-2836 akt) w dniu 12 grudnia 2006 roku i nie wpłynęła ona na zmianę zeznań konfrontowanych, gdyż oboje „obstawali” przy swoich wersjach.
Podobnie Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się obrazy przepisuart. 170 § 1 pkt 2 kpk, czego dopatrywał się również apelujący –adw. W. G., przez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy dyscyplinarnej przeciwkoR. S. (1), gdyż dla rozstrzygnięcia sprawy wystarczające było przeprowadzenie dowodu z uchwał Sądu Dyscyplinarnego NSA I i II instancji.
Jeśli chodzi o apelacjeobrońcy oskarżonejE. N. (1),to również podobnie jak w przypadku wyżej omawianych już apelacji, zasadny był jeden z alternatywnych wniosków końcowych, a mianowicie wnioskowanie o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej tejże oskarżonej i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
W zdecydowanej większości zasadne były także inne zarzuty podniesione przez autora omawianej apelacji.
Zważywszy na to, że obrońca oskarżonejE. N. (1)zarzucił obrazę przepisów procesowych prawie tych samych, których naruszenie podnosili zarówno obrońcy oskarżonegoH. S. (1), jak i obrońcy oskarżonegoR. S. (1), a mianowicie:art. 405 kpkw zw. zart. 175 § 1 i 2 kpk,art. 6 kpkorazart. 367 § 1 kpk, która przejawiała się w ograniczeniu prawa oskarżonego do obrony przez zamkniecie przewodu sądowego bez uprzedniego wypytania stron, czy wnoszą kolejne wnioski dowodowe oraz uniemożliwienie złożenia oskarżonym dodatkowych wyjaśnień, mimo wcześniejszego sygnalizowania, że po przeprowadzeniu przed sądem wszystkich dowodów chcą złożyć uzupełniające wyjaśnienia.
Sąd ustosunkowując się do apelacji obrońców oskarżonychH. S.iR. S.uznał te zarzuty za zasadne i szeroko ustosunkował się do tego, dlaczego tak je ocenił, wskazując jednocześnie, że owe naruszenia mogły mieć wpływ na treść wyroku. Zawarte, przy okazji ustosunkowywania się do apelacji obrońców wyżej wskazanych oskarżonych, rozważania i wywody, odnoszą się także do apelacji obrońcy oskarżonejE. N. (1)w zakresie wyżej wskazanych zarzutów i aby ich nie powielać Sąd Apelacyjny do nich odsyła.
Również trafny był zarzut obrazyart. 7 kpk,art. 410 kpkorazart. 424 § 1i 2 kpk. Sąd Apelacyjny przy omawianiu i ustosunkowywaniu się do wszystkich apelacji złożonych przez wszystkich obrońców oskarżonychR. S.iH. S.podkreślił, że błędem było przyjecie przez Sąd Okręgowy, przy ustalaniu stanu faktycznego w zakresie „wątku korupcyjnego”, iż należy oprzeć się w całości na wyjaśnieniach (zeznaniach)M. J. (2), który pomawiał inne osoby o popełnienie przestępstw łapownictwa tak czynnego, jak i biernego, mimo, że wbrew twierdzeniom Sądu orzekającego nie były one konsekwentne, a częstokroć w sposób bijący w oczy kłóciły się z zasadami doświadczenia życiowego. Ponadto Sąd odwoławczy ustosunkowując się do apelacji obrońców oskarżonegoH. S.wskazał dlaczego do pomówieńM. J. (2)należy podchodzić z dużą rezerwą.
Należy jeszcze raz przypomnieć, żeM. J. (2)w kwestii wręczenia korzyści majątkowej w kwocie 100 tys. złotych dlaM.po raz pierwszy powiedział, w czasie trzeciego przesłuchania w dniu 7 grudnia 2006 roku (k.2746-2757 akt) i że kwotę tę przekazał muS.aby on pojechał doW.wręczyć tą kopertęS. M. (1).
Dopiero w czasie kolejnego przesłuchania powiedział, że pieniądze dlaM., w powyższej kwocie otrzymał w biurze wŚ.odE. N., która przekazując mu je powiedziała, że są to pieniądze odH. S. (1), która ma przekazaćS. M. (1). Na rozprawie w dniu 21 maja 2012 roku (k.26350-26360 akt)M. J. (2)po raz kolejny zmodyfikował swoje zeznania i powiedział, że dlaM.również trzykrotnie kwoty po 10 tys. złotych także przekazywała muE. N. (1), przy czym to było na polecenieH. S. (1).
Natomiast jeśli chodzi o korzyści majątkowe, które on miał przekazywaćR. S. (1), to począwszy od drugiego przesłuchania tj. w dniu 7 grudnia 2006 roku twierdził, żeE. N. (1)przed przyjazdemS.iZ., w pokoju wP.przekazała mu dwie koperty, które miał wręczyć, jednąS., w której było 20 tys. złotych, a drugą, w której było 15 tys. złotychE. Z.. Wręczenie przez niego nastąpiło w czasie kolacji, w której uczestniczyła równieżN..
Podobnie było z wręczeniem, po 2-3 tygodniach, takich samych kwotR. S.iE. Z.. Również te pieniądze przekazała muE. N.w obecnościH. S.i powiedziała, że w tych kopertach jest druga „pula” dlaR. S.iE. Z..
Tą wersjęM. J. (2)w toku dalszego postępowania podtrzymywał.
OskarżonaE. N. (1)przyznała, że miało miejsce takie zdarzenie, iż na polecenieH. S.przywiozła pieniądze doP.dlaM. J.ale nie pamięta, czy było to 20 tys. złotych, czy to było 2 razy po 20 tys. złotych.
Pieniądze były włożone do koperty przez kasjerkę, która pobrała je z kasy, bo dzienne obroty wynosiły nawet 500 tys. złotych, ale nie wiedziała, jaki był cel pobierania tych pieniędzy tj. na co i dla kogo mają być te pieniądze.
Bywały takie sytuacje, że w biurze w obecnościM. J. (2)przynosiłaH. S.kwoty po 100 tys. złotych i więcej, ale nigdy nie było mowy o tym, aby konkretne pieniądze były dla konkretnych osób.
Wyjaśniła nadto, że na polecenieH. S. (1)pobierali pieniądze jego żona, a także synowie, pieniądze przynosiła kasjerka, ale ani ona ani kasjerka nie wiedziały jakie jest przeznaczenie tych pieniędzy.
Nadto oskarżonaE. N.oświadczyła, że nie wie nic na temat tego abyM. J. (2)miał przekazywać pieniądzeM..
Jak już wcześniej napisano, świadekE. Z. (2)również konsekwentnie twierdziła, że oskarżonaE. N.nie uczestniczyła w kolacji i że takie spotkanie z jej udziałem i oskarżonymR. S.miało miejsce tylko jeden raz.
Jak wiadomo Sąd Okręgowy ustalenia poczynił w tym zakresie w oparciu o wyjaśnienia (zeznania)M. J. (2), mimo, że jego wersja w jakich miały być przekazywane korzyści majątkoweR. S.kłóciły się z zasadami doświadczenia życiowego, a ponadto nie znajdowała potwierdzenia w żadnym z ujawnionych dowodów.
Odnośnie zarzutów przekazania korzyści majątkowychS. M. (1), Sąd Apelacyjny wypowiedział się szeroko, wyżej, ustosunkowując się do apelacji obrońcówH. S. (1)i nie ma potrzeby powtarzania tego.
Sąd Okręgowy ustalając sprawstwoE. N. (1)w zakresie czynów zarzucanych jej w pkt. XXII i XIII opierał się jedynie na zeznaniach świadkaM. J. (2), które zdaniem tego Sądu były jednoznaczne, a tymczasem jak wyżej wykazano, nie były one takimi, które nie budziłyby wątpliwości.
Odnośnie zarzutu przypisanego oskarżonejE. N. (1)w pkt 27 wyroku, należy zauważyć, że Sąd Apelacyjny uchylając wyrok w stosunku do oskarżonegoH. S. (1)również w zakresie pkt 23 i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji wskazał na potrzebę ustalenia ewentualnej roli jaką w popełnieniu tego czynu spełniał tenże oskarżony i czy w ogóle miał świadomość tego jakiej treści oświadczenia ustne i pisemne wobec pracowników(...)złożyła oskarżonaE. N. (1). Ustalenie powyższego będzie miało istotne znaczenie także dla oceny zachowania oskarżonejE. N. (1)i ewentualnego wymiaru kary wobec niej.
Jeśli chodzi o zarzut obrazy prawa materialnego, a konkretnieart. 297 § 3 kkiart. 295 § 1 kkto w chwili obecnej jest on przedwczesny.
Rozpoznając przedmiotową sprawę po raz drugi Sąd Okręgowy musi pamiętać o tym, o czym zresztą już wyżej napisano przy ustosunkowywaniu się do apelacji obrońców oskarżonegoH. S. (1), że w tych przypadkach gdy materiał dowodowy nie jest jednoznaczny, a w szczególności gdy jest on bardzo skromny należy w dążeniu do ustalenia prawdy materialnej wykorzystać wszystkie dostępne, dopuszczalne dowody, które są w stanie urobić przekonanie sądu orzekającego o winie lub niewinności oskarżonego. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy gdy sąd meriti czyni ustalenia w oparciu o tak szczególny dowód, jakim jest niewątpliwie pomówienie, bo to pozwala na jego zweryfikowanie.
Tak wiec nagranie rozmów telefonicznych jakie prowadzili między sobąK. L. (1)iR. K. (1), a także ta pierwsza zM. J. (2), ma znaczenie dla oceny zeznańM. J. (2)i w jakimś stopniu może rzutować na ocenę wyjaśnień tego ostatniego jakie składał w toku śledztwa. Odtworzenie nagranych rozmów telefonicznych jest jak najbardziej dopuszczalnym dowodem. Podobnie jak odczytanie korespondencji elektronicznej prowadzonej pomiędzyK. L.iR. K..
Zdaniem Sądu Apelacyjnego w pełni celowym i uzasadnionym byłoby przesłuchanie w charakterze świadkówK. L. (1)iR. K. (1)na okoliczności podejmowanych działań zmierzających do „wpływania” na etapie postępowania jurysdykcyjnego na świadkaM. J. (2)w celu „obrony” wersji przebiegu poszczególnych zdarzeń, jakie przedstawił w toku śledztwa, a na których oparty został akt oskarżenia w zakresie „wątku korupcyjnego”.
Mając na uwadze treść odtworzonego nagrania wideo z rozmowy prowadzonej w mieszkaniuK. L. (1), między nią aM. J. (2), można mieć wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego tego drugiego, przeto wniosek jaki zgłaszali obrońcy o powtórzenie jego przesłuchania w obecności lekarza psychiatry lub psychologa wydaje się być uzasadnionym.
Ponadto Sąd Okręgowy winien będzie podjąć próbę ustalenia jacy kierowcy samochodów służbowych byli zatrudnieni w 2000 roku w(...)i ewentualnie, który z nich jechał zM. J. (2)samochodem służbowym do domu prywatnegoS. M. (1)znajdującego się wW..
Należy jeszcze raz przypomnieć, że dokonując oceny dowodów, także tych osobowych, które nawet są konsekwentne przez cały tok postępowania, sąd orzekający nie jest zwolniony od stosowania przy ich ocenie reguły wyrażonej wart. 7 kpk, a więc osądu czy kłócą się one z zasadami doświadczenia życiowego, wskazaniami wiedzy i regułami logicznego rozumowania.
Wyrokując, należy pamiętać, że opis czynu przypisanego oskarżonemu nie powinien zawierać zwrotów, które nie stanowią znamion danego przestępstwa, ani nie rzutują na ocenę stopnia szkodliwości tego czynu, ani nie wskazują motywów i celów działania oskarżonego. Sąd Apelacyjny przypomina o tym, mając na uwadze to, że w pkt. 3 przypisano oskarżonemuH. S.popełnienie przestępstwa określonego wart. 229 § 1 kkw zw. zart. 12 kki w jego opisie zawarty jest zwrot: „oraz przekazał ustalonej osobie dwukrotnie kwotę 15 tys. złotych w zamian za udzielenie mu pomocy w nawiązaniu kontaktu zR. S. (1)”. Podobnie uczynił w pkt. 25 wyroku przypisując oskarżonejE. N. (1)popełnienie przestępstwa określonego wart. 18 § 3 kkw zw. zart. 229 § 1kk, gdzie także w opisie zawarł zwrot: „ oraz dwukrotnie przygotowała i przekazałaM. J. (2)pieniądze w kwocie po 15 tys. złotych łącznie 30 tys. złotych, które ten wręczył ustalonej osobie w zamian za udzielenie pomocy w nawiązaniu kontaktuH. S. (1)zR. S. (1). W obu przypadkach chodziło oE. Z. (2)i wydaje się, że umieszczenie tych zwrotów w opisach wskazanych czynów było zbędne.
Mając na uwadze treść jednej z rozmów, jaką prowadziłR. K. (1)zK. L. (1), w czasie której mówił o nagranym przez niego przesłuchaniuM. J. (2), które to nagranie miał zatrzymać, Sąd Okręgowy mógłby podjąć próbę uzyskania tego nagrania w celu jego odtworzenia, co niewątpliwie byłoby pomocne przy ocenie wyjaśnień (zeznań)M. J. (2).
Podobnie celowym byłoby przeprowadzenie dowodu z akt sprawy X K 1410/10 prowadzonej przed Sądem Rejonowym dla Warszawy – Śródmieścia, a dokładnie ujawnienie zeznań złożonych przed tamtejszym Sądem przezM. J. (2), na okoliczność korzyści majątkowych, jakich miał udzielić z poleceniaH. S. (1)S. M. (1).
Jeżeli przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd meriti ustaliłby, że oskarżonyR. S. (1)otrzymał korzyść majątkową za udzielenie informacji o możliwości skutecznego i korzystnego rozstrzygnięcia sądowego, to winien będzie rozważyć, czy wiedza jaką on posiadł i przekazał była dostępna mu z tytułu pełnienia funkcji Prezesa N.S.A. Ośrodek Zamiejscowy wP., względnie funkcji Przewodniczącego Wydziału, w którym sprawa była rozpoznawana, czy też wiedzę tę mógł posiadać każdy prawnik specjalizujący się w danej dziedzinie prawa, względnie każdy sędzia orzekający w tego rodzaju sprawach.
Nadto czyniąc ewentualne rozważania nad zastosowaniemart. 295 § 1kkw odniesieniu do czynu zarzucanego wpkt. XXIoskarżonemuH. S.należy w pierwszej kolejności ustalić, czy naprawienie szkody było istotnie dobrowolne.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy będzie mógł w maksymalnym zakresie, zgodnie z treściąart. 442 § 2 kpk, poprzestać na ujawnieniu dowodów, które nie miały wpływu na uchylenie wyroku.
Tak więc, mając na uwadze całość powyższego, Sąd Apelacyjny w oparciu oart. 437 § 1 i 2 kpk,art. 626 § 1 kpkorazart. 636 § 2 kpkw zw. zart. 633 kpkorzekł, jak w wyroku.

    Marek Hibner   Maciej Świergosz  Janusz Szrama