Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 863/13
Data wyroku: 2014-02-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariusz Musiał
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 863/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 lutego 2014 r.

Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący:SSO Mariusz Musiał
Protokolant:    st. sekr. sądowy Jolanta Stawarz

po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 r. w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaJ. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 9 kwietnia 2013 r. nr(...)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury
I.zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje odwołującemuJ. W.emeryturę od dnia(...)
II.zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.na rzecz odwołującegoJ. W.kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt IVU 863/13

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 11 lutego 2014 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.decyzją z dnia 9 kwietnia 2013 r. odmówiłJ. W.przyznania emerytury na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz. U. Nr 162 poz 1118 z zm ), ponieważ nie spełnia warunków niezbędnych do ustalenia prawa do tego świadczenia, gdyż nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie uznał jako pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od 04.12.1974 r. do 20.08.1995 r., ponieważ w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych nie powołano się na Rozporządzenie RM z dnia 07.02.1983 r., brak również w nim charakteru pracy.
J. W.w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany i przyznania mu emerytury na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ pracował jako konserwator maszyn i urządzeń wydziałów uboju wieprzowego i wołowego ponad 15 lat wZakładach (...)wT.. Była to praca w warunkach szkodliwych określona w wykazie A, dział XIV pkt. 25 Rozporządzenie RM z dnia 07.02.1983 r. Fakt ten zamierza wykazać zeznaniami świadków. Ponadto wnosił o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto pobierał zasiłek przedemerytalny w zw. z uznaniem przez Powiatowy Urząd Pracy wD., iż udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie w związku z niespełnieniem przez odwołującego przesłanek z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS z przyczyn podanych w uzasadnieniu.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
J. W.urodzony w dniu (...)ukończył 60 lat. Odwołujący legitymuje się wymaganym okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze ponad 30 lat na dzień 01.01.1999 r.
/okoliczności bezsporne/
W dniu 21.02.2013 r. odwołujący wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. Pobiera zasiłek przedemerytalny. Nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
/dowód: wniosek z dnia 21.02.2013 r. –k. 1-2 ar czIII/.

Odwołujący w okresie od 26.10.1971 r. do 30.06.2000 r. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wT.na stanowisku konserwator maszyn i urządzeń, ślusarz konserwator. W okresie od 04.12.1974 r. do 20.08.1995 r. był zatrudniony na stanowisku konserwator maszyn i urządzeń wydziałów uboju wieprzowego i wołowego. Jego praca na tym stanowisku polegała na utrzymaniu ciągłości technicznej na linii uboju wieprzowego i wołowego, naprawiał awarię, konserwował urządzenia, robił przeglądy maszyn, wymieniał olej, naprawiał wózki transportowe. Warunki na uboju były ciężkie, temperatura wynosiła 12-18 stopni wilgotność ok.90%, praca na zmiany, produkcja była od 6.00, a druga zmiana pracowała do 23.00., w razie awarii była trzecia zmiana. Urządzenia sporadycznie naprawiał w warsztacie- magazynku zlokalizowanym pomiędzy halą uboju wieprzowego i hali uboju wołowego, gdzie przechowywano narzędzia. Pracę tę wykonywał stale w wymiarze pełnego etatu. Dostawał dodatek za pracę w szkodliwych warunkach i mleko. W tym okresie nie przebywał na urlopie bezpłatnym.
/dowód: świadectwo pracy z dnia 30.06.2001 r. – k. 7 ar czII,
świadectwo wykonywania pracy w war. Szczególnych –k. 8 ar czII,
zeznania świadkaK. B.–k. 21v as,
zeznania świadkaJ. R.–k. 21 as,
zeznania świadkaF. S.–k. 21v as,
zeznania świadkaE. Ś.–k. 21v as,
zeznania odwołującego –k. 21v as/.

F. S.pracujący wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wT.w okresie od 11.06.1971 r. do 31.08.2000 r. otrzymał od pracodawcy świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 31.08.2000 r., z którego wynika, że w okresie od 19.01.1998 r. do 31.08.2000 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę ubojowiec wymienioną w wykazie A dział X poz. 8 pkt. 1 wykazu stanowiącego załącznik Nr 1 do zarządzenia Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy uznał mu ten okres jako okres pracy w warunkach szczególnych i przyznał mu prawo do emerytury decyzją z dnia 11.01.2013 r. przed ukończeniem przez niego 65 lat.
/dowód: świadectwo wykonywania pracy z dnia 31.08.2000 r. – k. 4 akt rentowychF. S.,
decyzja z dnia 09.09.2008 r. –k. 21 ar czII akt rentowychF. S..

Sąd zaakceptował zeznania świadków:K. B.,J. R.,F. S.iE. Ś.potwierdzające, żeJ. W.wykonywał w sposób ciągły i stale pracę w szczególnych warunkach w wymiarze pełnego etatu wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wT.od 04.12.1974 r. do 20.08.1995 r. na stanowisku konserwator maszyn i urządzeń wydziałów uboju wieprzowego i wołowego.
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadków, którzy pracowali u tego samego pracodawcy jako współpracownicy i przełożeniu odwołującego na przestrzeni spornego okresu i potwierdzili rodzaj pracy wykonywanej przez odwołującego bowiem w sposób spójny i konsekwentny wskazywali, iż w tym okresie pracował w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku konserwator maszyn i urządzeń wydziałów uboju wieprzowego i wołowego.
Depozycje te potwierdzały dowody z dokumentów.

Także zeznania odwołującego Sąd uznał za wiarygodne, ponieważ były spójne konsekwentne i nie zawierały wewnętrznych sprzeczności. Depozycje te potwierdziły wypowiedzi świadków współpracowników odwołującego, że praca na stanowisku konserwator maszyn i urządzeń wydziałów uboju wieprzowego i wołowego wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wT.od 04.12.1974 r. do 20.08.1995 r. była świadczona w warunkach szkodliwych, a brak jest jakichkolwiek uzasadnionych podstaw, aby odmówić im właściwego dla nich waloru dowodowego.
Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów, w szczególności zalegających w aktach rentowych, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości Sądu, zarówno treść jak i forma dokumentów nie były kwestionowane prze strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich jakie należałoby uwzględnić urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego w tym wynikającego zart. 244 i art.245 kpc. Sąd uznał, że wskazanie w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wZakładach (...)wT.z powołaniem się jedynie na przepisy resortowe nie może obciążać odwołującego skoro w toku postepowania ustalono charakter pracy odwołującego i jej podstawę w określoną w wykazie A, dział XIV pkt. 25 Rozporządzenie RM z dnia 07.02.1983 r.

Sąd uwzględnił również treść akt rentowych współpracownika odwołującego –F. S.zatrudnionego wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wT.w okresie od 11.06.1971 r. do 31.08.2000 r., który otrzymał od pracodawcy świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 31.08.2000 r. Z tego świadectwa wynika, że w okresie od 19.01.1998 r. do 31.08.2000 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę ubojowiec wymienioną w wykazie A dział X poz. 8 pkt. 1 wykazu stanowiącego załącznik Nr 1 do zarządzenia Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy uznał mu ten okres jako okres pracy w warunkach szczególnych i przyznał mu prawo do emerytury decyzją z dnia 11.01.2013 r. przed ukończeniem przez niego 65 lat.

Sąd rozważył, co następuje:
Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie czyJ. W.przysługuje prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu wykonywania pracy w warunkach szkodliwych.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z koleiart. 32 ust.4stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawieRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.). Z §1 Rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze , wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, ze za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. §4 pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Kwestią sporną pomiędzy stronami było ustalenie, czyJ. W.był zatrudniony w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wT.od 04.12.1974 r. do 20.08.1995 r. na stanowisku konserwator maszyn i urządzeń wydziałów uboju wieprzowego i wołowego skoro organ rentowy kwestionuje świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach w oparciu o świadectwo pracy, zeznania świadków oraz własne zeznania, dowody z dokumentów oraz w oparciu o akta rentowe świadkaF. S..
Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia (§ 4 ust. 3). W myśl § 21 ust. 1, 4 i 5 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 22 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r., III UZP 5/85 wyjaśnił, że w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Pogląd ten został rozwinięty w znowelizowanymart. 473 kpc, który stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi (por. wyr. SN z dnia 02.02.1996 r. II URN 3/95 OSNP 1996/16/239). Skoro więc w niniejszej sprawie organ rentowy kwestionował świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 30.06.2000 r., zasadnym stało się ustalenie okoliczności w jakich odwołujący świadczył pracę w spornym okresie od 04.12.1974 r. do 20.08.1995 r. na podstawie zeznań świadków, jego zeznań oraz dowodów z dokumentów, w tym akt rentowychF. S.. W oparciu o nie Sąd ustalił, iż odwołujący był zatrudniony w szczególnych warunkach na stanowisku konserwator maszyn i urządzeń wydziałów uboju wieprzowego i wołowego. Jego praca na tym stanowisku polegała na utrzymaniu ciągłości technicznej na linii uboju wieprzowego i wołowego, naprawiał awarię, konserwował urządzenia, robił przeglądy maszyn, wymieniał olej, naprawiał wózki transportowe. Warunki na uboju były ciężkie, temperatura wynosiła 12-18 stopni wilgotność ok.90%, praca na zmiany, produkcja była od 6.00, a druga zmiana pracowała do 23.00., w razie awarii była trzecia zmiana. Urządzenia sporadycznie naprawiał w warsztacie- magazynku zlokalizowanym pomiędzy halą uboju wieprzowego i hali uboju wołowego, gdzie przechowywano narzędzia. Pracę tę wykonywał stale w wymiarze pełnego etatu. Dostawał dodatek za pracę w szkodliwych warunkach i mleko. Praca na tym stanowisku została zaliczona zgodnie z wykazem Adział XIV pkt. 25 Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego tj. wykonywał prace polegające na
bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Odwołujący wykonywał swoje prace na wydziale, w którym wykonywane były prace w szczególnych warunkach określone w wykazie A dział X pkt. 8 Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. tj. prace wykonywane bezpośrednio przy uboju zwierząt. Po uwzględnieniu wyżej wskazanego okresu w łącznym wymiarze ponad 15 okresu wykonywania pracy w szkodliwych warunkach odwołujący legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szkodliwych określonych w wykazie A w wymiarze co najmniej 15 lat.

Równie ważna dla rozstrzygnięcia sprawy była okoliczność, żeF. S.– wykonujący pracę u tego samego pracodawcy na stanowisku między innymi na stanowisku ubojowiec, któremu organ rentowy w oparciu o świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych uznał okres: od 19.01.1998 r. do 31.08.2000 r. tę pracę wymienioną w wykazie A dział X poz. 8 pkt. 1 wykazu stanowiącego załącznik Nr 1 do zarządzenia Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy uznał mu ten okres jako okres pracy w warunkach szczególnych i przyznał mu prawo do emerytury decyzją z dnia 11.01.2013 r. przed ukończeniem przez niego 65 lat. W tym wypadku organ rentowy nie kwestionował wskazania przez pracodawcę przepisów resortowych tak jak to zrobił w przypadku odwołującego. Zasada równego traktowania ubezpieczonych w podobnych okolicznościach skłania do jednakowego rozstrzygnięcia tych spraw.

Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę odwołujący spełnia przesłanki do przyznania emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach, wynikające z treści art. 32 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a w szczególności§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm).J. W.osiągnął bowiem wiek 60 lat(...)posiada wymagany okres zatrudnienia 25 lat okresów składkowych, nieskładkowych, a przede wszystkim spełnia kwestionowaną dotąd przez organ rentowy przesłankę w postaci co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ po uznaniu mu spornego okresu pracy w warunkach szczególnych tj. od 04.12.1974 r. do 20.08.1995 r. w wymiarze ponad 15 lat, kiedy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako konserwator maszyn i urządzeń wydziałów uboju wieprzowego i wołowego legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Odwołujący w dniu(...). osiągnął wiek emerytalny i od tego dnia Sąd przyznał mu w pkt. I wyroku prawo do emerytury zgodnie z art. 129 ust. 1 powołanej ustawy.
Mając na względzie powyższe orzeczono na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego iart.47714§2 kpc.

Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania Sąd zasądził w pkt. II. wyroku od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.na rzecz odwołującego kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania – zastępstwa procesowego na podstawie§ 11 ust. 2w zw. z§ 2 ust. 2 i § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm) uwzględniając nakład pracy pełnomocnika procesowego.