Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 437/14
Data wyroku: 2014-12-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marta Burzyńska
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 kc, art. 336 kc

Sygn. akt: I Ns 437/14

POSTANOWIENIE
Dnia 5 grudnia 2014 roku
Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Marta Burzyńska

Protokolant:

Dorota Głowacka

po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 roku w Bielsku Podlaskim
na rozprawie
sprawy z wnioskuS. S.
oraz z wnioskuM. S.,N. S.iJ. O.
z udziałemB. S.
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia
postanawia:

I
Oddalić oba wnioski.

II
Ustalić wysokość wydatków w sprawie na kwotę 728,16 złotych i nakazać pobrać na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego wB.) tytułem nieuiszczonych wydatków od każdego z wnioskodawców to jest:S. S.,M. S.,N. S.iJ. O.kwoty po 182,04 złotych.

III
Odstąpić od obciążania wnioskodawczyń:M. S.,N. S.iJ. O.kosztami nieuiszczonej opłaty sądowej.

IV
Stwierdzić, że zainteresowani we własnym zakresie ponoszą pozostałe koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

S ę d z i a
Sygn. akt I Ns 437/14

UZASADNIENIE
WnioskodawczynieM. S.,J. O.iN. S.wnosiły o stwierdzenie, że nabyły w drodze zasiedzenia własność nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 1,7440 ha, położonej w obrębie wsiS., gm.W.. Wskazywały, żeB. S.– ich teść i dziadek- nabył w 1963 roku na podstawie nieformalnej umowy przedmiotową nieruchomość i uprawiał ją do 1980 roku, do czasu przekazania gospodarstwa rolnego wraz z tą działkę na rzeczS. S.. Od 1981 rokuS. S.władał tą nieruchomością. W 2004 rokuS. S.przekazał gospodarstwo rolne na rzecz brataE. S., który wraz z gospodarstwem objął w posiadanie także przedmiotową nieruchomość. W 2011 rokuE. S.zmarł, a spadek po nim nabyły wnioskodawczynie.
WnioskodawcaS. S.wnosił o stwierdzenie, iż to on nabył w drodze zasiedzenia zasiedzenia własność nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 1,7440 ha, położonej w obrębie wsiS.. W uzasadnieniu swego wniosku podnosił takie same okoliczności, jak wnioskodawczynie, z tym, że zaprzeczał, aby w 2004 roku jego bratE. S.wszedł w posiadanie przedmiotowej nieruchomości. Twierdził, że przekazałE. S.gospodarstwo rolne z wyłączeniem przedmiotowej działki.
Uczestnik postępowaniaB. S.popierał wniosekS. S..

Sąd ustalił i zważył, co następuje:
Przedmiotowa nieruchomość jest oznaczonanumerem geodezyjnym (...)i ma powierzchnię 1,7440 ha. Jest położona w obrębie(...)wsiS.na terenie gminyW.. Ma charakter rolny, znajdują się na niej grunty orne. Nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej, ani ustalonego właściciela (wypis z rejestru gruntów – k. 143). W rejestrze gruntów od 1960 roku widnieje zapis, iż jej posiadaczem samoistnym jestH. K., a od 1976 roku adnotacja, iż jej użytkownikiem jest uczestnik postępowaniaB. S..
Z twierdzeń wszystkich wnioskodawców wynikało, iż przedmiotowa nieruchomość od 1963 roku znajduje się w posiadaniu samoistnym członków ich rodziny. W 1963 roku, uczestnik postępowaniaB. S.wszedł w jej posiadanie na podstawie nieformalnej umowy zawartej zH. K.i władał nią on do 1980 roku. W 1980 roku przekazał gospodarstwa rolne wraz z tą działką na synaS. S.w zamian za emeryturę. Następnie w 2004 rokuS. S.przekazał ją wraz z resztą gospodarstwa na brataE. S.. Zainteresowani byli zgodni co do tego, iż nieruchomość ta była w samoistnym posiadaniu ich rodziny, różnili się jedynie co do osoby posiadacza.S. S.twierdził, że od 1980 roku to on był posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, a wnioskodawczynie, że posiadaczem byłE. S., który jeszcze przed przejęciem gospodarstwa w 2004 roku je uprawiał.
Powyższe twierdzenia wnioskodawców nie zasługują na wiarę w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Z akt sprawy uregulowania stanu prawnegogospodarstwa rolnego (...)(...)wynika, żeB. S.wszedł w posiadanie tej nieruchomości jesienią 1972 roku, na podstawie umowy dzierżawy zawartej zH. S.z domuK.. Od tamtej pory płacił dla wydzierżawiającej czynsz dzierżawny w kwocie 1.700 złotych. Podatki od nieruchomości opłacała do 1975 rokuH. K., a w 1975 roku nakaz płatniczy został wysłany doB. S.. Te okoliczność podałB. S.w swoich zeznaniach składany w 1975 roku. Przed 1972 rokiem, działka była dzierżawiona przezJ. M.. Wcześniej znajdowała się w posiadaniuH. K.. Powyższe okoliczności stały się podstawą do wydania decyzji z dnia 31 grudnia 1975 roku, na mocy której Naczelnik GminyW.odmówił wydania aktu własności ziemi dotyczącej tej nieruchomościH. S.,J. M.iB. S.. Stwierdził on bowiem, że w dniu 4 listopada 1971 roku, żadna z tych osób nie była samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości.
Powyższe okoliczności przekonują, iż uczestnik postępowaniaB. S.objął we władanie przedmiotową nieruchomość dopiero jesienią 1972 roku, w charakterze posiadacza zależnego. Zeznał on w postępowaniu uwłaszczeniowym, iż zawarł umowę dzierżawy zH. K.i płacił jej czynsz. Nie sposób odmówić wiary zeznaniomB. S.składanym w tamtym czasie, gdyż pozostawały one w zgodzie z zeznaniamiJ. M.. Poza tym trudno dopatrzyć się okoliczności, przemawiających za uznaniem, iż składał wówczas zeznania niezgodne z prawdą, zwłaszcza, iż był pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, a okoliczności podane wówczas przez niego działały na jego niekorzyść. W toku niniejszego postępowaniaB. S.z racji podeszłego wieku i trudności ze skomunikowaniem się, nie składał zeznań. Oświadczył jedynie, iż popiera twierdzenia wnioskodawcyS. S..B. S.obejmując przedmiotową nieruchomość w dzierżawę, stał się jej posiadaczem zależnym, co czyni wniosek o stwierdzenie nabycia nieruchomości przez niego i jego następców bezzasadnym.
Zgodnie bowiem z przepisemart. 172 kodeksu cywilnegoposiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Natomiast w myślart. 336 kodeksu cywilnegoposiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Jak wynika z cytowanego przepisu, dzierżawca jest posiadaczem zależnym, a taki posiadacz nie nabywa własności dzierżawionej nieruchomości w drodze zasiedzenia. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że posiadacz zależny może przekształcić swoje władztwo nad rzeczą w posiadanie samoistne, jednakże taką zmianę musi zamanifestować w sposób wyraźny i jednoznaczny wobec otoczenia. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2013 roku wydanego w sprawie o sygn. akt I CSK 5/13 (LEX nr 1522072), dysponowanie nieruchomością na podstawie stosunków prawnych oddających ją w posiadanie zależne podważa domniemanie samoistności posiadania. W takim wypadku zmiana charakteru posiadania, jakkolwiek możliwa, wymaga wykazania przez posiadacza, że jego władztwo nad rzeczą oderwało się od zakresu przekazanych mu uprawnień i stało się samoistnym, właścicielskim, niezależnym od istniejących stosunków umownych, a zmiana była dostrzegalna dla innych, także dla właściciela nieruchomości. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, abyB. S.lub jego synowieS. S., czyE. S.przekształcili swoje posiadanie przedmiotowej nieruchomości oparte na umowie dzierżawy w posiadanie samoistne. Z zeznań świadkówC. N.iT. S.wynika, że widzieli oni, iż przedmiotową nieruchomość uprawiałB. S., a po przejściu na emeryturę, jego synS. S., co nie wystarcza dla przyjęcia iż byli oni samoistnymi posiadaczami tej nieruchomości. Umowa dzierżawy uprawnia dzierżawcę do korzystania z rzeczy i pobierania z niej pożytków, więc zachowanie uczestników postępowania mogło być oparte na umowie dzierżawy, a nie na poczuciu iż są oni właścicielami nieruchomości. Co więcej, zeznania świadkaC. N.przekonują, iż otoczenie , wbrew twierdzeniom wnioskodawców nie traktował aniB. S., aniS. S.jak właścicieli nieruchomości. Świadek zeznał bowiem, że od 2001 roku uprawiał przedmiotową nieruchomość, a od 2004 roku robi to jego syn. Wskazał, że ziemia ta leżała odłogiem, więc zaczął ją uprawiać. Wiedział, że wcześniej uprawiali jąB. S.iS. S.więc zapytali ich czemu zaprzestali uprawy. Zainteresowani odpowiedzieli, że mają emerytury, więc świadek postanowił uprawiać tę działkę. Zeznania świadka wskazują, że nie traktował onB. S., ani jego synaS.jako właścicieli, gdyż nie pytał ich o zgodę na uprawę przedmiotowej nieruchomości i po upewnieniu się, że oni nie będą jej uprawiać, samodzielnie podjął taką decyzję. Zeznania samych zainteresowanych także do pozwalają na ustalenie, iż doszło do przekształcenia posiadania zależnego w samoistne. Zainteresowani składali zeznania sprzeczne ze zgromadzonymi dokumentami i z zeznaniami pozostałych, że nie sposób czynić na ich podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych. WnioskodawczynieJ. O.iN. S.urodziły się w (...)i 1993 roku, więc są zbyt młode i mają zbyt małą wiedzę na temat przedmiotowej nieruchomości, żeby czynić na podstawie ich zeznań prawidłowe ustalenia faktyczne.
Mając na względzie powyższe okoliczności na podstawieart. 172 i 336 kodeksu cywilnegonależało oddalić oba wnioski.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 520 § 1 kpc.
S ę d z i a