Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 17/14
Data wyroku: 2014-02-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Józef Ciurko, Maria Mrozik-Sztykiel, Dorota Tyrała
Słowa kluczowe: Swobodna Ocena Dowodów, Reformationis In Peius
Podstawa prawna: art.18§3 kk w zw. z art.280§2 kk

Sygn. akt II AKa 17/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 lutego 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: SSA – Józef Ciurko

    Sędziowie: SA – Maria Mrozik - Sztykiel

SO /del./ – Dorota Tyrała (spr.)
Protokolant: st. sekr. sąd. – Małgorzata Reingruber

przy udziale prokuratora Gabrieli Marczyńskiej – Tomali
po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2014 r.
sprawy:
P. N.
oskarżonego zart. 18§3 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zb. zart. 263§2 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 10 października 2013 roku., sygn. akt XII K 117/12

I
Uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoP. N.i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE
P. N.został oskarżony o to, że:

I
w bliżej nieustalonej dacie w kwietniu 2005 r. lecz nie później niż 21 kwietnia 2005 r. wW.przyul. (...)działając w zamiarze abyW. K. (1),K. J. (1),A. R. (1),R. J. (1),R. W. (1),M. K. (1),S. D. (1)dokonali napadu rabunkowego na nieustalone osoby narodowości(...)dokonujące wypłat pieniędzy z kontafirmy (...) Sp. z o.o., udzielił pomocy poprzez wydanieM. S. (1)polecenia przekazaniaW. K. (1)broni palnej w postaci pistoletu maszynowego(...)serii (...)nr(...)wraz z amunicją orazR. J. (1)poprzez wydanie samochodu osobowego markiM.onumerze rejestracyjnym (...), które miały posłużyć do dokonania przestępstwa, przy czym zarzucanego czynu dopuścił się działając w zorganizowanej grupie przestępczej, tj. popełnienia przestępstwa zart. 18§3 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.

II
w bliżej nieustalonej dacie lecz nie później niż do dnia 21 kwietnia 2005 r. wW.posiadał bez wymaganego zezwolenia broń palną w postaci pistoletu maszynowego(...)serii (...)nr(...)wraz z amunicją, przy czym dopuścił się działając w zorganizowanej grupie przestępczej, tj. popełnienia przestępstwa zart. 263§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.

Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2013 r. w sprawie sygn. akt XII K 117/12w ramach czynów zarzuconych oskarżonemuP. N.w pkt I i II uznał oskarżonego za winnego tego, że w bliżej nieustalonej dacie lecz nie później niż do dnia 21 kwietnia 2005 r. wW.posiadał bez wymaganego zezwolenia broń palną w postaci pistoletu maszynowego(...)serii (...)nr(...)wraz z amunicją, przy czym dopuścił się działając w zorganizowanej grupie przestępczej, tj. popełnienia czynu zart. 263§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.i za to z mocyart. 263§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.skazał go i wymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; na podstawieart. 63§1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemuP. N.okres tymczasowego aresztowania w sprawie od dnia 22 kwietnia 2005 r. do 3 października 2005 r.; zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych, które przejął na rachunek Skarbu Państwa.

Apelacje od niniejszego wyroku wywiedli prokurator oraz obrońca oskarżonego.
Prokuratorzaskarżył wyrok na podstawieart. 425§1 i 2 k.p.k.iart. 427§1 i 2 k.p.k.orazart. 444 k.p.k.w całości na niekorzyść oskarżonego w zakresie dotyczącym orzeczenia o winie. Powołując się na treśćart. 438 pkt 3 k.p.k.orazart. 427 k.p.k.wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść zapadłego orzeczenia polegający na błędnym bo dowolnym przyjęciu, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci przede wszystkim zeznań świadkówM. S. (1),M. K. (1)iW. K. (1)w zestawieniu z pozostałym materiałem dowodowym w postaci zeznań innych świadków nie daje podstaw do uznania sprawstwa i winy oskarżonegoP. N.w zakresie zarzucanego czynu kwalifikowanego jako pomocnictwo do rozboju określonego wart. 18§3 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zb. zart. 263§2 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.i w zw. zart. 65§1 k.k.poprzez błędne przyjęcie, że zachowanieP. N.stanowiło współsprawstwo do rozboju, które należy zakwalifikować jako przygotowanie do popełnienia przestępstwa określonego wart. 280§2 k.k., a tym samym wobec niekaralności stadialnej formy przygotowania do rozboju skazanie go jedynie za nielegalne posiadanie broni palnej w sytuacji, gdy prawidłowa ocena całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w tym przede wszystkim zeznań świadkaM. S. (1)iM. K. (2)orazW. K. (1)prowadzi do wniosku, iż oskarżony powinien być uznany winnym czynu określonego wart. 18§3 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zb. zart. 263§2 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.i w zw. zart. 65§1 k.k.
Podnosząc powyższe zarzuty na podstawieart. 437 i art. 454§1 k.p.k.Prokurator wniósł o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Obrońca oskarżonegozaskarżając wyrok w całości na korzyść oskarżonego w oparciu o przepisart. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.wyrokowi zarzucił:
- obrazę przepisów postępowania, a mianowicieart. 443 k.p.k.poprzez niesłuszne uznanie, że uniewinnienie oskarżonego za czyn opisany w pkt I przy uznaniu przez Sąd, że jest to niekaralna forma przygotowania do przestępstwa zart. 280 §2 k.k.jest naruszeniem zakazu reformationis in peius, w sytuacji gdy Sąd w istocie skazuje go za czyn opisany w pkt 3 aktu oskarżenia pozbawiając oskarżonego w ten sposób prawa do uzyskania wyroku uniewinniającego za czyn podstawowy, tj. czyn uznany przez Sąd za przygotowanie do napadu rabunkowego;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na ustaleniu przez Sąd, żeP. N.był członkiem grupy przestępczej i był dysponentem broni, w sytuacji gdy proces o przynależność do grupy przestępczej i posiadanie broni jest w toku (sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym w Warszawie, sygn. akt XVIII K 178/09) i obejmuje ono zarzut posiadania m.in. broni objętej niniejszym postępowaniem, a rozstrzygnięcie w sprawie XVIII K 178/09 będzie miało istotny wpływ na losy tego postępowania, w szczególności że w sprawie niniejszej przypisano oskarżonemu posiadanie broni w bliżej nieustalonej dacie lecz nie później niż do dnia 21 kwietnia 2005 r. wW., natomiast w sprawie XVIII K 178/09 okres posiadania broni jest 9-miesięczny, obejmujący również kwiecień 2005 r., co w konsekwencji powoduje, że wydanie orzeczenia w niniejszej sprawie stanowi prejudykat do wydania rozstrzygnięcia w sprawie XVIII K 178/09, a nadto w przypadku wydania wyroku skazującego w postępowaniu XVIII K 178/09, postępowanie w niniejszej sprawie winno być umorzone.
Wskazując na powyższe w konkluzji skarżący obrońca wniósł o uniewinnienie oskarżonego za czyn wskazany w pkt I aktu oskarżenia przyjmując zgodnie ze stanowiskiem Sądu, iż było to niekaralne przygotowanie do napadu rabunkowego; nadto w zakresie przypisanego oskarżonemu przestępstwa zart. 263 k.k.w zw. zart. 65 k.k.obrońca oskarżonego wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu wydania rozstrzygnięcia w sprawie XVIII K 178/09.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Zarzuty zawarte w apelacji prokuratora są trafne, a apelacja w zasadniczej części zasadna,  w konsekwencji czego zaszła konieczność uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Również częściowo jako zasadną należy uznać apelację obrońcy oskarżonego. Niemniej w pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny odniesie się do apelacji prokuratora, bo to głównie zarzuty tejże skargi odwoławczej legły u podstaw wydanego w sprawie orzeczenia.
W sprawie niniejszej lektura zarówno zarzutu apelacji prokuratora, jak i jej uzasadnienia uprawnia do konstatacji, że skarżący w ramach stawianego zarzutu podważa zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez Sąd orzekający a zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – czyli dokonanych z naruszeniemart. 7 kpk– co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku mającego wpływ na jego treść.
Dokonana przez Sąd Apelacyjny kontrola instancyjna zakwestionowanego orzeczenia potwierdza istnienie podniesionego uchybienia. Przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisuart. 7 k.p.k.tylko wówczas jeśli: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy; stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego; jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego; a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13.10.2010 roku w sprawie IVKK 248/10, OSNwSK 2010/1/1940).
W kontekście powyższych przytoczonych uwarunkowań stwierdzić należy, że ma rację skarżący prokurator, iż wymienionym zadaniom Sąd meriti nie sprostał.
W sprawie niniejszej w pierwszym rzędzie podkreślić należy, że zgodnie z treściąart. 442§3 k.p.k.Sąd, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, orzekając w granicach, w jakich nastąpiło przekazanie jest związany zapatrywaniami prawnymi i wskazaniami sądu odwoławczego co do dalszego postępowania. Niemniej Sąd Odwoławczy może jedynie zobowiązać Sąd pierwszej instancji do wyjaśnienia określonych kwestii i stosownej interpretacji przepisów prawa, ale nigdy nie jest władny zalecić mu dokonania konkretnych ustaleń faktycznych (vide przykładowo: Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2009 r., II KK 224/08, Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14 maja 2013 r., II AKa 7/13). Podkreślenia wymaga, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy zawsze kwestia odpowiedzialności karnej oskarżonego rozstrzygana jest od początku. Jeżeli więc wyrok ulega uchyleniu, to Sąd I instancji obowiązany jest do kompleksowej, bezstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wynikających z niego okoliczności.
Tak patrząc na zalecenia sformułowane w niniejszej sprawie w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2011 r. w sprawie sygn. akt II Aka 225/11 stwierdzić należy, żeby dokonać prawidłowej oceny prawnej zachowania oskarżonegoP. N.– w tym przede wszystkim prawidłowo ocenić czy zachowanie oskarżonego wyczerpywało niesprawczą postać współdziałania w postaci pomocnictwa, współsprawstwa w rozumieniu istotnego przyczynienia do realizacji znamion współdziałających, ewentualnie niewykonawczych postaci sprawstwa – sprawstwa kierowniczego ewentualnie polecającego – wpierw należało rzetelnie odnieść się do materiału dowodowego czyniąc ustalenia stanu faktycznego zgodnie z normąart. 7 k.p.k.
Jest bezsporne w sprawie, że kluczowym dla czynienia ustaleń faktycznych oraz w efekcie do odpowiedzi czy i jaką odpowiedzialność karną oskarżonyP. N.ponosi jest ocena całokształtu materiału dowodowego – w tym w szczególności ocena zeznań świadkówM. S. (1),M. K. (1)orazW. K. (1), których depozycje są najbardziej szczegółowe. Dla powyższego niezbędna jest zatem dogłębna ocena tych zeznań w zestawieniu z wszystkimi innymi dowodami jakimi Sąd Okręgowy dysponował w sprawie.
Kontrola instancyjna wykazała, że ustalenia Sądu I instancji dokonane w sprawie niniejszej wskazują, iż Sąd ten wybiórczo potraktował materiał dowodowy, co w efekcie doprowadziło do dowolności ocen wywiedzionych w sprawie.
Ma rację skarżący prokurator, że dokonując analizy materiału dowodowego Sąd meriti w sposób całkowicie dowolny ustalił, iż to oskarżony dopracowywał szczegóły napadu i podzielił poszczególne role pomiędzy uczestników planowanego napadu (vide str.4, 23, 27, 28 uzasadnienia). Trafnie również podniósł prokurator, że Sąd I instancji nie wskazał na czym owo sprecyzowanie planu rozboju miało polegać. Również celne jest zarzucenie przez prokuratora dowolności w ocenie tego Sądu, iż oskarżonyP. N.w czasie dokonywania napadu „spajał akcję i nad nią czuwał” (vide str.23 uzasadnienia). Zgodzić także należy się z zarzutem wskazanym przez prokuratora, że powyższe dowolne ustalenia i oceny zachowania oskarżonegoP. N.– przez przyjęcie dopracowywania przez niego szczegółów zdarzenia, gromadzenia sprzętu, wydania dyspozycji, a nadto podziału skradzionych ewentualnie pieniędzy - doprowadziły Sąd meriti do błędnego (bo pomijającego prawidłową ocenę dowodów) wniosku końcowego wniosku odnośnie wniesienia przez oskarżonegoP. N.istotnego wkładu do realizacji czynu zart. 280§2 k.k.(vide str. 28 uzasadnienia).
Tymczasem by dokonać prawidłowej oceny wpierw należałoby ustalić, że w toku spotkań o jakich zeznali świadkowieM. S.,W. K.,M. K.oraz częściowoR. J.istotnie doszło do „sprecyzowania” planu napadu przez oskarżonego – a w tym również „spajania” przez niego akcji i na czym powyższe polegało. Dodatkowo prawidłowo zarzucił prokurator, że powyższa ocena Sądu I instancji nie jest poprzedzona ustaleniami czy rzeczywiście oskarżony w czasie zdarzenia wydawał jakiekolwiek polecenia i komu, czy chociażby było takie założenie.
Zauważyć przy tym należy, że przy ocenie zeznań świadkówM. S.,W. K.,M. K., a w konsekwencji przy czynieniu ustaleń, całkowicie uwadze Sądu I instancji umknęły ich zgodne w wymowie zeznania z etapu postępowania przygotowawczego i potwierdzone po ich ujawnieniu na rozprawie, żeR. J.który był pomysłodawcą napadu zwrócił sięo pomocdo oskarżonegoP. N.i o dostarczenie przez niego głównie broni i samochodu. Również Sąd I instancji nie zwrócił uwagi, że z zeznań tych świadków złożonych na etapie postępowania przygotowawczego wynika jedynie, iż na spotkaniach oskarżonegoP. N.zR. J.prócz informacji o wcześniejszych próbach napadów naW., o planowanym kolejnym napadzie przezR. J.oraz o wysokości oczekiwanych zysków – nie ma w nich żadnych szczegółów dotyczących zaangażowania oskarżonego w innej formie, niż wydanie zgody na oddelegowanieW. K.do udziału w przestępstwie, wydanie zgody na użycie samochodu do stłuczki oraz broni z magazynu, którym oskarżony miał w tym czasie zarządzać, a nadto ustaleniu kwoty jaka za powyższe miała być przekazana oskarżonemu po przestępstwie. Sąd I instancji nie zwrócił przy dokonanej w sprawie ocenie zachowania oskarżonego również na ten aspekt, że dla oskarżonego i świadkaS.była ustalona zupełnie inna „działka” - o połowę niższa niż dla bezpośrednich sprawców napadu - wynikająca z podziału łupu. Powyższa okoliczność dodatkowo winna wzmóc staranność Sądu I instancji przy dokonywaniu ocen zachowania oskarżonego co do jego odpowiedzialności w ramach współsprawstwa ewentualnie w ramach formy stadialnej przewidzianej wart. 18§3 k.k.skoro ustalona wysokość gratyfikacji odbiegała od tej jakiej mogli spodziewać się sprawcy przestępstwa zart. 280§2 k.k.
Dodatkowo w pełni podzielić należy także argumentację zaprezentowaną w apelacji prokuratora, że wnioskowanie Sądu odnośnie istotnego wkładu w planowanie i jego wpływ na przebieg zarzuconego mu aktem oskarżenia przestępczego przedsięwzięcia dotknięte jest dowolnością, bowiem jest wynikiem przyjęcia za pewne subiektywnych ocen świadkówW. K.i M.S.wynikających z treści ich zeznań złożonych podczas przesłuchania na rozprawie. Mając na względzie, że postawa oskarżonegoP. N., który w toku całego postępowania nie przyznając się do winy skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień niewątpliwie stanowiła utrudnienie dla Sądu meriti dla prawidłowego rozstrzygnięcia czy oskarżony działał "animo auctoris" (czyli wspólnie z innym realizował zespół znamion i uważał czyn za własne przedsięwzięcie – w tym w formach niesprawczych), czy też działając "animo socii" tylko zamierzał ułatwić innym popełnienie czynu zabronionego, uważając jednak ten czyn za cudze przedsięwzięcie, to jednak nie zwalniało Sądu orzekającego od dokonania wszechstronnej oceny dowodów zgodnie zart. 7 kpk.
Również w tym zakresie by wyciągnąć prawidłowe wnioski Sąd I instancji winien nie tylko szczegółowo zestawić przede wszystkim treść zeznań złożonych przez wymienionych świadków na wcześniejszym etapie postępowania z tymi jakie złożyli na rozprawie, ale następnie samodzielnie ustalić i ocenić zachowanie oskarżonegoP. N.pod względem prawnym. Zwracając przy tym uwagę nie tylko na znaczący upływ czasu od zdarzenia do chwili, gdy wymienieni świadkowie przedstawili swoje „opinie” w sprawie – przede wszystkim Sąd meriti winien rozważyć czy „oceny” o tej samej wymowie znalazły się w ich wcześniejszych relacjach, czy też dopiero na obecnym etapie postępowania – a jeśli tak to jaki czynnik wpłynął na zmianę ich zeznań. Sąd Okręgowy przy niniejszej ocenie winien nie stracić z pola widzenia i tej okoliczności, że w stosunku doM. K.,W. K.,S. D.,R. W.,A. R.iK. J.postępowanie karne zostało już prawomocnie zakończone umorzeniem postępowania karnego wobec uznania przez prokuratora, iż istnieje negatywna przesłanka do jego prowadzenia z uwagi na niekaralność przygotowania do popełnienia przestępstwa zart. 280§2 k.k.(vide k. 937-941, 947 -951, 952-956, 957-961, 962-966, 967- 976), a także że doszło do prawomocnego umorzenia postępowania karnego przeciwkoR. J.o kierowanie tą grupą osób (k.942-946); dodatkowo zaś, że wobecR. J.w sprawie sygn. akt VIII K 120/08 za czyn zart. 18§2 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.zapadł prawomocny wyrok skazujący. Umknęło w rozważaniach Sądowi I instancji to, że bezspornie materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie uprawnia do stanowiska, iż skazany prawomocnieR. J. (1), który zaplanował napad i podejmował działania zmierzające do przygotowania napadu zwracając się do oskarżonego na pewnym etapie realizacji tychże planów o konkretne zaplecze logistyczne – nie był dla oskarżonegoP. N.osobą przypadkową. Również oskarżonegoP. N.niewątpliwie łączyły i łączą szczególne powiązania zW. K.,M. K.orazM. S.- o czym świadczą nie tylko zeznania świadków, ale także toczące się postępowania karne. Nakłada powyższe na Sąd obowiązek szczególnie starannego przeanalizowania w jakim zakresie depozycje wymienionych świadków są stanowcze i niezmienne, a w szczególności czy uprawniają do czynienia ustaleń w zakresie innego uczestniczenia przez oskarżonego w inkryminowanym zdarzeniu, niż w formie stadialnej zart. 18§3 k.k.przestępstwa zart. 280§2 k.k.
Odnosząc się do argumentów zawartych w apelacji obrońcy są one częściowo zasadne.
Sąd I instancji przypisując oskarżonemu działanie w zorganizowanej grupie przestępczej w ramachart. 65§1 k.k.poprzestał właściwie na stwierdzeniu, że przypisany oskarżonemu czyn zart. 263§2 k.k.został popełniony w ramach zorganizowanej grupy przestępczej tj. tzw. grupy ożarowskiej. Co prawda jak podnosi obrońca oskarżonego co doP. N.dotychczas nie zakończyło się postępowanie w sprawie sygn. akt XVIII K 178/09 o przynależność do grupy przestępczej i w sprawie tej oskarżonemu stawiany jest również zarzut posiadania m.in. broni objętej niniejszym postępowaniem – to nie ta okoliczność w sprawie jest wiodąca.
Biorąc pod uwagę realia niniejszej sprawy jako powierzchowną uznać należy ocenę Sądu I instancji, że popełnione przestępstwo było w ramach struktur grupy. Należało bowiem również rozważyć czy działanie oskarżonego nie ograniczyło się do jednorazowego porozumienia (i w jakim zakresie) ustalonych sprawców poza tymi strukturami. Obostrzenia przewidziane wart. 65§1 k.k.dotyczą bowiem niewątpliwe jedynie uczestników przestępczości zorganizowanej za każde przestępstwo popełnionew ramach jej struktur, tj. w związku lub zorganizowanej grupie przestępczej (por. wyrok SA w Krakowie z dnia 7 grudnia 2000 r., II AKa 184/00, KZS 2001, z. 1, poz. 26).
Równocześnie nie zasługują na uwzględnienie pozostałe zarzuty podniesione w apelacji obrońcy.
Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie wyraża pogląd, iż przypisanie oskarżonemuP. N.w toku poprzedniego procedowania przez Sąd Okręgowy w miejsce przestępstw zarzuconych w pkt I i II aktu oskarżenia jednego czynu zart. 18§3 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zb. zart. 263§2 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.i w zw. zart. 65§1 k.k.aczkolwiek budzi kontrowersje prawne – to wobec niezaskarżenia wymienionego wyroku przez prokuratora – na obecnym etapie postępowania właśnie to uchylone orzeczenie wyznacza ramy postępowania zgodnie z treściąart. 434 § 1 k.p.k.iart. 443 k.p.k.
W tym zakresie jako chybione uznać należy argumenty zawarte w apelacji obrońcy oskarżonegoP. N., jak również sygnalizowane w uzasadnieniu apelacji prokuratora, jakoby doszło do naruszenia zakazu reformationis in peius.
Sąd Apelacyjny podziela utrwalone w judykaturze zapatrywanie, że ocena, czy konkretne rozstrzygnięcie zapadło na korzyść lub na niekorzyść oskarżonego, powinno być dokonywane na podstawie wieloaspektowej, rzetelnej analizy wszystkich realnych korzyści i dolegliwości łączących się ze zmianą sytuacji oskarżonego (zob. wyrok SN z 3 kwietnia 1996 r., II KKN 2/96, OSNKW 1996, z. 7-8, poz. 42, Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2011 r., II KK 231/10). Jak to wyrażał niejednokrotnie Sąd Najwyższy „niewątpliwie zakaz reformationis in peius, a więc instytucja gwarancyjna, rozciąga się zarówno na ustalenia faktyczne, przyjętą kwalifikację prawną oraz w dalszej kolejności na rodzaj orzeczonej kary i jej wymiar, ale także inne istotne dla skazanego kwestie, jak dolegliwość orzeczonych kar dla skazanego czy też możliwość zatarcia skazania”. Tym samym dokonując oceny czy wydany w sprawie wyrok z dnia 10 października 2013 roku stanowił dla oskarżonego "orzeczenie surowsze" od wyroku wydanego w dniu 18 kwietnia 2011 r. musi zatem wynikać z procesu całościowego porównania obu orzeczeń i ich konsekwencji wobec oskarżonego. Stosując taki mechanizm oceny zaskarżonego wyroku, w kontekście postawionego zarzutu naruszenia zakazu reformationis in peius, zauważyć należy, że w sposób ewidentny uległa pogorszeniu sytuacja oskarżonego w zakresie ustaleń faktycznych, które przełożyły się na kwalifikację prawną czynu. Niewątpliwie bowiem tak ocenić należy ustalenie działania oskarżonego w ramach czynu zart. 280§2 kk, w sytuacji gdy w poprzednim wyroku z dnia18 kwietnia 2011 r. czyn ten zakwalifikowany został jakoart. 18§3 kkw zw. zart. 280§2 kk.
Wspomniany wyżej zakaz obejmuje bowiem również zastąpienie jednej z przyjętych form stadialnych działania sprawcy, przez inną formę , a więc pomocnictwa zart. 18§3 k.k.na sprawstwo.
W tym aspekcie zarzut apelacji byłby zatem trafny, ale - jak już wyżej podniesiono - kwestia kwalifikacji prawnej czynu nie przesądza jeszcze oceny trafności zarzutu obrazyart. 443 k.p.k., a więc globalnego pogorszenia sytuacji skazanego w zestawieniu z poprzednio wydanym wyrokiem. Zauważyć należy, że w obecnie zaskarżonym wyroku Sąd ustalił, że oskarżony dopuścił się jedynie niekaralnej formy przygotowania do przestępstwa zart. 280§2 k.k.
Nie można jednak zgodzić się z zarzutem obrońcy, że brak uniewinnienia oskarżonego za czyn z pkt I przy uznaniu przez Sąd jest naruszeniem zakazu reformationis in peius – skoro w uchylonym poprzednio wyroku oskarżonemu przypisano jeden czyn zart. 18§3 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zb. zart. 263§2 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.i w zw. zart. 65§1 k.k.to na obecnym etapie postępowania właśnie procedowanie co do dwóch czynów zamiast co do jednego ewidentnie pogarszałoby sytuacje oskarżonego.
Mając na względzie stwierdzone uchybienia Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd pierwszej instancji przeprowadzając postępowanie dowodowe w sposób wnikliwy i staranny winien dążyć do wyjaśnienia występujących rozbieżności w zeznaniach świadkówM. K.,M. S.iW. K.oraz wskazania ich przyczyny. Sąd Okręgowy uwzględni w zgodzie z ujawnionym materiałem dowodowym okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. W szczególności wnikliwie ustali i oceni okoliczności mające znaczenie dla przypisania oskarżonemu działania w ramachart. 65§1 k.k.
Tym samym wszystkie dowody należy poddać wnikliwej ocenie zgodnie z zasadami wynikającymi z treściart. 7 kpkoraz ustalić wzajemną między nimi relację. Dopiero tak ocenione i uznane za wiarygodne dowody winny być podstawą prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie oraz oceny prawno karnej zachowania się oskarżonych. Wszelkie rozważania Sądu I instancji winny być należycie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku w sposób umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia – zgodnie z wymogami określonymi wart. 424 kpk.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji nie straci z pola widzenia, że zarówno przepisart. 434 § 1 k.p.k., jak teżart. 443 k.p.k.ograniczają swobodę jurysdykcyjną co przejawia się zakazem wydania orzeczenia surowszego niż uchylone, jeżeli nie było ono zaskarżone na niekorzyść oskarżonego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 437 § 1 k.p.k., Sąd Apelacyjny orzekł, jak na wstępie.