Sąd Okręgowy w Szczecinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 1299/13
Data wyroku: 2014-03-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wiesława Buczek-Markowska
Słowa kluczowe: Umowa Przewozu
Podstawa prawna: art. 778 k.c.

Sygn. akt II Ca 1299/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 marca 2014 roku
Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie

Przewodniczący:

SSO Wiesława Buczek - Markowska

Protokolant:

st. sekr. sąd. Dorota Szlachta

po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. w Szczecinie na rozprawie
sprawy z powództwaP. S.
przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwW.
o zapłatę
na skutek apelacji wniesionej przez powoda
od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie
z dnia 30 lipca 2013 r., sygn. akt III C 365/13

1
prostuje oznaczenie strony powodowej w komparycji i w punkcie II sentencji skarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce nazwiska:P.(...)wpisuje prawidłowo nazwiskoP.(...);

2
oddala apelację;

3
zasądza od powodaP. S.na rzecz powódki(...) Spółki AkcyjnejwW.kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 30 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie sygn. akt III C 365/13 upr. oddalił powództwo w całości (pkt I) i zasądził od powodaP. S.na rzecz pozwanego(...) S.A.wW.kwotę 197 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt II).
Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na ustalonym w sposób następujący stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 28 października 2010 roku powódP. S.kupił bilet na lot zW.doS.realizowany przez(...) Spółkę AkcyjnąwW.. Wylot miał nastąpić w dniu 8 listopada 2010 roku z lotniskaC.wW..
W dniu 8 listopada 2010 roku powód stawił się na lotnisku, gdzie został poinformowany, że lot na trasieW.-S., na który zakupił bilet nie odbędzie się.(...) Spółka AkcyjnawW.zaproponowała powodowi lot zastępczy w dniu 9 listopada 2010 roku. Powód nie skorzystał z tej propozycji.
(...) Spółka AkcyjnawW.zwróciła powodowi cenę sprzedaży biletu lotniczego.
W piśmie z dnia 10 listopada 2010 roku powód wezwał(...) Spółkę AkcyjnąwW.do zapłaty kwoty 250 euro, zgodnie z przepisami Rozporządzenia 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 roku ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91.(...) Spółka AkcyjnawW.odmówiła wypłaty odszkodowania, wskazując, że rejs został odwołany z powodu wystąpienia usterki technicznej samolotu uniemożliwiającej bezpieczną operację lotniczą.
P. S.zwrócił się do D.A.S.Towarzystwa (...) Spółki AkcyjnejwW.o udzielenie pomocy w dochodzeniu roszczeń wobec(...) Spółki AkcyjnejwW.. W piśmie z dnia 18 stycznia 2011 roku D.A.S.Towarzystwo (...) Spółka AkcyjnawW.wezwała(...) Spółkę AkcyjnąwW.do zapłacenia powodowi kwoty 250 euro tytułem odszkodowania za odwołany lot z dnia 8 listopada 2010 roku. Wezwanie do zapłaty zostało odebrane przez pozwaną w dniu 24 stycznia 2011 roku.
PozewP. S.przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwW.o zapłatę kwoty 250 euro wpłynął do tutejszego Sądu w dniu 3 listopada 2012 roku.
W tych okolicznościach faktycznych Sąd Rejonowy uznał powództwo za nieuzasadnione.
Sąd I instancji stwierdził, iż powód wywodził swoje roszczenie z umowy przewozu, na podstawie której(...) Spółka AkcyjnawW.zobowiązała się do dokonania przewozu powoda na trasieW.–S.w dniu 8 listopada 2010 roku i domagał się zapłaty odszkodowania za odwołanie tego lotu.
Sąd I instancji stwierdził również, iż bezsporny był stan faktyczny sprawy gdyż pozwana przyznała zarówno fakt związania stron umową przewozu jak również, że lot zakupiony przez powoda został odwołany. Sąd I instancji dodał, że pozwana podniosła zarzut przedawnienia, który w ocenie Sądu I instancji był uzasadniony.
Sąd I instancji wskazał, że w wyroku z dnia 22 listopada 2012 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (w sprawie C – 139/11) orzekł, że przewidziany w art. 5 i 7 (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady środek w postaci odszkodowania znajduje się poza zakresem stosowania konwencji warszawskiej i montrealskiej gdyż przewóz bez lądowania między dwoma punktami położonymi na terytorium jednego tylko państwa strony nie jest uważany za przewóz międzynarodowy w rozumieniu niniejszej konwencji przez przedsiębiorstwo transportu lotniczego. W konsekwencji w ocenie Sądu I instancji nie może mieć zastosowania do niniejszego sporu.
Zdaniem Sądu I instancji rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady nie zawiera żadnego przepisu dotyczącego przedawnienia roszczeń o wypłatę odszkodowania przewidzianego wart. 7, w związku z czym do wewnętrznego porządku prawnego należy określenie zasad proceduralnych wytaczania powództw przed sądem. Sąd I instancji uznał, z uwagi na fakt, iż Trybunał Sprawiedliwości wyraźnie wyłączył stosowanie do odszkodowania przewidzianego art. 5 i 7 (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady konwencji warszawskiej i montrealskiej, że zastosowanie znajdą przepisykodeksu cywilnego, a w szczególności przepisart. 778.
W konsekwencji powyższego Sąd I instancji stwierdził, iż roszczenie uległo przedawnieniu w dniu 8 listopada 2011 roku. Z związku z tym, iż pozew w niniejszej sprawie wpłynął do sądu w dniu 3 listopada 2012 roku Sąd I instancji uznał, że jego wniesienie nie mogło wywołać skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia. Sąd I instancji dodał, że przedawnieniu uległo również roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód zaskarżając go w całości i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 250 euro wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 27 listopada 2010 r., zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje, przeprowadzenie rozprawy – na podstawie przepisuart. 50510§ 2 k.p.c.- celem rozpoznania apelacji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego tj.art. 778 k.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie termin przedawnienia roszczenia powoda wynosi jeden rok czasu, nie zaś dwa lata,art. 775 k.c.w związku zart. 208ust, l i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2003 r. - Prawo lotnicze poprzez ich niezastosowanie i tym samym przyjęcie błędnej kwalifikacji prawnej roszczenia powoda, a w konsekwencji i terminu przedawnienia jego roszczenia, przepisów, art. 29 ust. l Konwencji o ujednostajnieniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego, podpisanej wW.dnia 12 października 1929 r. (Dz. U. z 1933 r. Nr 8, póz. 49 z póżn. zm.) iart. 35ust, lKonwencji o ujednoliceniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczegopodpisanej w Montrealu dnia 28 maja 1999 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 37, póz. 235) poprzez ich niezastosowanie i błędne uznanie przez Sąd I instancji, iż przepisy ww. Konwencji nie znajdują w sprawie zastosowania,art. 91 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.poprzez ich niezastosowanie i tym samym niewłaściwe przyjęcie iż ratyfikowane umowy międzynarodowe w postaci Konwencji nie znajdują zastosowanie w sprawie i nie mają pierwszeństwa przed przepisamiustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny.
W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja okazała się bezzasadna.
Ustalenia faktyczne Sądu I instancji poczynione zostały prawidłowo, na podstawie właściwie ocenionego materiału dowodowego, bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. Z tego względu Sąd Okręgowy podziela je w całości i przyjmuje za własne.
Zdaniem Sąd Okręgowego powód w apelacji dokonuje jedynie polemiki z orzeczeniem Sądu I instancji i podnosi tożsame argumenty jak w pozwie oraz na wcześniejszym etapie postępowania.
Nie ulega wątpliwości, że kwestię odszkodowania za odwołany lot reguluje rozporządzenie 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 roku ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91, a dokładniej art. 5 oraz 7 tegoż rozporządzenia. Słusznie Sąd I instancji stwierdził, iż żaden przepis powyższego rozporządzenia nie zawiera regulacji dotyczących terminu przedawnia roszczenia odszkodowawczego.
Przepisy w tej kwestii znajdują się wKonwencji o ujednostajnieniu niektórych prawideł, dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczegopodpisanej wW.dnia 12 października 1929 r. –art. 29 ust. 1orazKonwencji o ujednoliceniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczegopodpisanej w Montrealu dnia 28 maja 1999 r. –art. 35 ust. 1. W obu tych dokumentach ustalono dwuletni termin przedawnienia roszczeń. W ocenie Sądu II instancji, słusznie jednakże Sąd Rejonowy przyjął, iż wskazana regulacja nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie. Jest to konsekwencją orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 22.11.2012 r. w sprawieJ.C.M.przeciwkoK. N.(sygn. C-139/11), w którym stwierdzono, iż przedmiotowe rozporządzenie należy interpretować w ten sposób, że termin na wytoczenie powództwa o odszkodowanie, o którym mowa w art. 5 i 7 tego rozporządzenia, jest ustalany zgodnie z przepisami każdego państwa członkowskiego w dziedzinie przedawnienia roszczeń. To zaś z kolei wynika z faktu, co również stwierdził Trybunał Sprawiedliwości w cytowanym orzeczeniu, iż przewidziany w art. 5 i 7 rozporządzenia nr 261/2004 środek w postaci odszkodowania znajduje się bowiem poza zakresem stosowania konwencji warszawskiej i montrealskiej. Niestosowanie konwencji jest uzasadnione tym, iż w jej art. 1 określono zakres zastosowania zgodnie, z którym stosuje się ją do każdego międzynarodowego przewozu osób, bagażu lub ładunku dokonywanego statkiem powietrznym za wynagrodzeniem. W ust. 2 wyjaśniono pojęcie „międzynarodowego przewozu osób” i stwierdzono, iż przewóz między dwoma punktami na obszarze jednego Państwa-Strony nie jest do celów niniejszej Konwencji przewozem międzynarodowym. Nie było przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, iż odwołany przelot odbywać się miał na trasieW.-S., a zatem między dwoma punktami na obszarze jednego Państwa-Strony, co prowadzić musiało do wniosku, że nie był to przewóz międzynarodowy.
Analiza powyższych przepisów i cytowanego orzeczenia słusznie – zdaniem Sądu Okręgowego - doprowadziła Sąd I instancji do wniosku, iż w przedmiotowej sprawie w przedstawionej sytuacji zastosowanie znajdzieart. 778 k.c., który stanowi, że roszczenia z umowy przewozu osób przedawniają się z upływem roku od dnia wykonania przewozu, a gdy przewóz nie został wykonany – od dnia kiedy miał być wykonany.
Niezasadnym zatem okazał się podniesiony przez powoda zarzut naruszeniaart. 778 k.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż - w ocenie Sąd Okręgowego – właśnie ten przepis w niniejszej sprawie należało zastosować, co też Sąd I instancji uczynił. Stąd też prawidłowo Sąd ten stwierdził, iż roszczenie powoda uległo przedawnieniu z dniem 8 listopada 2011 roku (po upływie roku od dnia, kiedy przewóz miał być wykonany), natomiast pozew w niniejszej sprawie wpłynął do sądu w dniu 3 listopada 2012 roku.
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut powoda naruszeniaart. 775 k.c.w związku z art. 208 ust. l i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2003 r. - Prawo lotnicze poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie błędnej kwalifikacji prawnej roszczenia powoda. Sąd Okręgowy przyznał, iż ma rację powód podnosząc, że przepisyustawy – Prawo lotniczestanowią przepisy szczególne w odniesieniu do kodeksowej regulacji umowy przewozu.Art. 775 k.c.stanowi, iż przepisy tytułu niniejszego stosuje się do przewozu w zakresie poszczególnych rodzajów transportu tylko o tyle, o ile przewóz ten nie jest uregulowany odrębnymi przepisami. W zakresie odpowiedzialności za szkody związane z przewozem lotniczym, jako jedną z podstaw roszczenia powód wskazał naart. 208 ustawy – Prawo lotnicze. Zgodnie z nim przewoźnik lotniczy odpowiada za szkody w przewozie pasażerów, bagażu i towarów na zasadach określonych w umowach międzynarodowych ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską, stosownie do zakresu ich stosowania. Tymi ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi w rozumieniu tego przepisu mogłoby być wspominane już konwencje, jednakże – o czym już była mowa powyżej - ich stosowanie uwagi na okoliczność, iż niniejsza sprawa nie dotyczyła przewozu międzynarodowego, zostało wyłączone. Stąd też takie odesłanie nie mogło odnieść żądanego skutku.
Rozstrzygający w tej kwestii będzie więcart. 205 ustawy – Prawo lotnicze, zgodnie z którym do umowy przewozu lotniczego, w tym czarteru lotniczego oraz do innych stosunków cywilnoprawnych związanych z przewozem lotniczym, nieuregulowanych przepisami niniejszej ustawy i umowami międzynarodowymi, stosuje się przepisy prawa cywilnego. Skoro bowiem kwestia przedawnienia nie jest regulowana powyższą ustawą i umowami międzynarodowymi, to zastosowanie znajdzieKodeks cywilny, który wart. 778ustala roczny termin przedawnienia.
Sąd Okręgowy uznał, że bezpodstawny jest także zarzut naruszenia przepisuart. 91 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.poprzez ich niezastosowanie i tym samym niewłaściwe przyjęcie, iż ratyfikowane umowy międzynarodowe w postaci Konwencji nie znajdują zastosowania w sprawie i nie mają pierwszeństwa przed przepisamiustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny. Sąd I instancji nie zastosował powyższych konwencji, gdyż ich stosowanie zostało wyłączone orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd Okręgowy, podobnie jak Sąd I instancji w żaden sposób nie kwestionuje hierarchii aktów prawnych ustanowionej w ustawie zasadniczej. Jednakże, ponieważ regulacje zawarte we wskazanych Konwencjach dotyczą przewozu międzynarodowego, a przelot na trasieW.-S.do takich nie należy, stosowanie Konwencji zostało wyłączone, stąd należało zastosować przepisy prawa krajowego, w tymustawy Kodeks Cywilny.
Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł jak w sentencji orzeczenia. Jednocześnie na podstawieart. 350 § 3 kpcSąd II instancji dokonał sprostowania oczywistej omyłki w oznaczeniu strony powodowej w komparycji i w punkcie II sentencji zaskarżonego wyroku, w ten sposób, że w miejsce nazwiska powoda(...)wpisał prawidłowo(...).
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z regułą odpowiedzialności za wynik postępowania wyrażoną wart. 98 § k.p.c.Strona powodowa, reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła wniosek o zwrot kosztów postępowania w postępowaniu apelacyjnym i zgodnie z§ 6 pkt 2 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędukoszty te według stawki minimalnej stanowią kwotę 90 zł, o czym Sąd Okręgowy orzekł w punkcie II sentencji.