Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 26/14
Data wyroku: 2014-03-12 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marta Burzyńska
Słowa kluczowe: Dziedziczenie Gospodarstw Rolnych
Podstawa prawna: art.931 kc, art. 1058 i 1059 kc

Sygn. akt: I Ns 26/14

POSTANOWIENIE
Dnia 12 marca 2014 roku

Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Marta Burzyńska

Protokolant:

Dorota Januszewska

po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 roku w Bielsku Podlaskim
na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. F.
z udziałemJ. M.,C. M.,H. N.iK. P.
o stwierdzenie nabycia spadku
postanawia:

1
Stwierdzić, że spadek poS. F.synuM.iA., zmarłym w dniu 12 maja 1998 roku wD., ostatnio stale zamieszkałym wD.na podstawie ustawy nabyli: żonaH. F. (1)(c.S.iK.), córkaK. P.(c.S.iH.), córkaH. M.(c.S.iH.) i synJ. F.(s.S.iH.) w częściach po ¼ (jednej czwartej) każde z nich z tym, że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne dziedziczą: żonaH. F. (1), córkaH. M.i synJ. F.w częściach po 1/3 (jednej trzeciej) każde z nich.

2
Stwierdzić, że spadek poH. F. (1)z domuP.córceS.iK., zmarłej w dniu 2 kwietnia 2013 roku wD., ostatnio stale zamieszkałej wD., na podstawie ustawy nabyły:

⚫

dzieci:K. P.(c.S.iH.) iJ. F.(s.S.iH.) w częściach po1/3 (jednej trzeciej) każde z nich,

wnuki:H. N.(c.P.iH.),J. M.(s.P.iH.) iC. M.(s.P.iH.) w częściach po 1/9 (jednej dziewiątej) każde z nich.

3
Stwierdzić, że zainteresowani we własnym zakresie ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

S ę d z i a

Sygn. akt I Ns 26/14

UZASADNIENIE
WnioskodawcaJ. F.wnosił o stwierdzenia nabycia spadku poS. F., zmarłym w dniu 12 maja 1998 roku i poH. F. (1)zmarłej w dniu 2 kwietnia 2013 roku.
Uczestnicy postępowaniaJ. M.,C. M.,H. N.iK. P.przychylali się do wniosku.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
SpadkodawcaS. F.synM.iA., zmarł w dniu 12 maja 1998 roku wD.i tam stale przed śmiercią zamieszkiwał. Spadkodawca pozostawał w związku małżeńskim zH. F. (1)z domuP.. Miał troje dzieci:K. P.,H. M.iJ. F.. SpadkodawcaS. F.nie sporządził testamentu. Żaden ze spadkobierców ustawowych nie odrzucał spadku, nie zrzekał się dziedziczenia, ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. W skład spadku poS. F.wchodziło gospodarstwo rolne o powierzchni około 1,053 hektara, położone wD.. W chwili otwarcia spadku poS. F., jego żonaH. F. (1)miała ukończone 76 lat i pobierała emeryturę rolniczą. SynJ. F.był trwale niezdolny do pracy, miał orzeczoną III grupę inwalidzką, a wcześniej stale pomagał spadkodawcy w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. CórkaH. M.pracowała jako nauczyciel i stale pomagała rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. CórkaK. P.prowadziła własną działalność gospodarczą, nie miała żadnych kwalifikacji rolniczych, nigdy nie pracowała stale w gospodarstwie rolnym.
SpadkodawczyniH. F. (1)z domuP., córkaS.iK., zmarła w dniu 2 kwietnia 2013 roku wD.i tam stale przed śmiercią zamieszkiwała. Spadkodawczyni była wdową. Miała troje dzieci:K. P.,H. M.iJ. F..H. M.zmarła przed spadkodawczynią, w dniu 1 marca 2010 roku, pozostawiając troje dzieci:H. N.,C. M.iJ. M.. SpadkodawczyniH. F. (2)nie sporządziła testamentu. Żaden z jej spadkobierców ustawowych nie odrzucał spadku, nie zrzekał się dziedziczenia, ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zapewnienia spadkowego złożonego przez uczestniczkę postępowaniaK. P.(k. 27v), odpisów skróconych aktów stanu cywilnego (k.4-10 i k. 13), zeznań zainteresowanych:K. P.(k. 27v-28),J. F.(k. 28),H. N.(k.28),J. M.(k. 28) iC. M.(k.28).. W ocenie Sądu, zapewnienie spadkowe złożone przez uczestniczkę postępowaniaK.F.-P.jest wiarygodne i może być podstawą prawidłowych ustaleń faktycznych, albowiem znajduje potwierdzenie w odpisach skróconych aktów stanu cywilnego i w oświadczeniu pozostałych zainteresowanych. Zeznania zainteresowanych także zasługują na wiarę albowiem są zgodne, logiczne i wzajemnie się uzupełniają.

Sąd zważył, co następuje:
Porządek dziedziczenia poS. F.iH. F. (1)określa ustawa, albowiem spadkodawcy ci nie pozostawili testamentu. Zgodnie bowiem zart. 926 § 2 kodeksu cywilnegodziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.
Spadkobiercami ustawowymiS. F.są żona i trójka jego dzieci, ponieważ żyli oni w dacie otwarcia spadku. Spadek otwiera się bowiem w chwili śmierci spadkodawcy i z tą chwilą spadkobiercy nabywają spadek (art 924 i 925 kodeksu cywilnego). Podkreślić należy, iż zasady dziedziczenia określają przepisy obowiązujące w dacie otwarcia spadku, stąd ustalając krąg spadkobierców ustawowychS. F., Sąd stosował przepisy w brzmieniu obowiązującym w dniu 12 maja 1998 roku.
Zgodnie zart. 931 § 1 kodeksu cywilnegow pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Z zapewnienia uczestniczki postępowaniaK. P.i oświadczeń pozostałych zainteresowanych wynika, iż w skład spadku poS. F.wchodzi gospodarstwo rolne o powierzchni 1,053 ha położone wD..
Zgodnie zart. 1058 kodeksu cywilnego– obowiązującym w chwili otwarcia spadku poS. F.- do dziedziczenia z ustawy gospodarstw rolnych obejmujących grunty rolne o powierzchni przekraczającej 1 ha stosuje się przepisy tytułów poprzedzających księgi niniejszej ze zmianami wynikającymi z przepisów poniższych. W myśl zaśart. 1059 kodeksu cywilnegospadkobiercy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli w chwili otwarcia spadku: stale pracują bezpośrednio przy produkcji rolnej albo mają przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej, albo są małoletni bądź też pobierają naukę zawodu lub uczęszczają do szkół, albo są trwale niezdolni do pracy. Przesłanki cytowane w powyższym przepisie spełniało troje spadkobiercówS. F., a mianowicie jego żona, synJ. F.i córkaH. M..
Zgodnie z § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1990 r. sprawie warunków dziedziczenia ustawowego gospodarstw rolnych.(Dz. U. z dnia 24 grudnia 1990 r.), wydanym na podstawieart. 1064 kodeksu cywilnego, spadkobierców gospodarstwa rolnego uważa się za trwale niezdolnych do pracy, jeżeli:1) osiągnęli wiek - kobiety 60 lat, a mężczyźni 65 lat i nie wykonują stałej pracy, która stanowiłaby dla nich główne źródło utrzymania, lub 2) zostali zaliczeni do I lub II grupy inwalidów w trybie i na zasadach określonych w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Żona spadkodawcyH. F. (1)w rozumieniu powyższego przepisu była w chwili otwarcia spadku osobą trwale niezdolną do pracy, a zatem spełniała przesłanki do dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Miała wówczas 76 lat i pobierała emeryturę rolniczą. Córka spadkodawcyH. M.poza pracą zawodową w charakterze nauczyciela, stale pracowała w gospodarstwie rodziców. Jakkolwiek, nie pracowała codziennie, pomagała przy większych pracach, ale ta pomoc miała charakter stały i regularny. Syna spadkodawcyJ. F.wprawdzie nie był w czasie otwarcia spadku osobą trwale niezdolną do pracy w rozumieniuart. 1059 kodeksu cywilnego, ale posiadał przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej. Przed uzyskaniem prawa do renty, stale pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. W myśl § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1990 r. sprawie warunków dziedziczenia ustawowego gospodarstw rolnych.Spadkobierca ma przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej, uprawniające do dziedziczenia z ustawy gospodarstwa rolnego, jeżeli: ukończył zasadniczą lub średnią szkołę rolniczą albo szkołę ekonomiczną o specjalności przydatnej do prowadzenia produkcji rolnej, ukończył szkołę wyższą o kierunku rolniczym lub ekonomicznym, jeżeli kierunek ukończonych studiów daje przygotowanie do prowadzenia produkcji rolnej, uzyskał przygotowanie zawodowe do pracy w rolnictwie w drodze doskonalenia zawodowego prowadzonego przez uprawnione do tego zakłady pracy, jednostki organizacyjne i inne osoby prawne lub fizyczne, wykaże się stałą pracą w gospodarstwie rolnym bezpośrednio przy produkcji rolnej przez okres co najmniej roku.J. F.w z pewnością pracował stale w gospodarstwie rolnym przez okres przekraczający jeden rok.
Córka spadkodawcyK. P.nie spełniła przesłanek do dziedziczenia gospodarstwa rolnego. W chwili otwarcia spadku prowadziła własną działalność gospodarczą w dziedzinie handlu i jak sama zeznała nie posiadała kwalifikacji rolniczych, w gospodarstwie rolnym pracowała sporadycznie do ukończenia 18 roku życia, a później nigdy nie pracował. Wobec powyższego należało uznać, że gospodarstwo rolne dziedziczą żona spadkodawcyH. F. (1)i jego dzieci:J. F.iH. M.w częściach równych po jednej trzeciej każde z nich. Na podstawieart. 1066 kodeksu cywilnego, Sąd osobno w treści orzeczenia wymienił tychże spadkobierców i udziały.
Mając na względzie powyższe okoliczności na podstawieart. 925, art. 926, art. 932 § 1, art. 933 § 1 i §2 art. 1058, art. 1059, art. 1064, art. 1066 kodeksu cywilnego, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Porządek dziedziczenia poH. F. (1)określają przepisy obowiązujące w dniu 2 kwietnia 2013 roku. Zgodnie zart. 931 kodeksu cywilnegow pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych, przy czym część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż 1/4 część spadku. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Spadkodawczyni była wdową i pozostawiła dwoje dzieciJ. F.iK. P.oraz troje wnuków, dzieci zmarłejH. M.:H. N.,C. M.iJ. M.. Żaden ze spadkobierców nie odrzucał spadku, nie zrzekał się dziedziczenia, nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. Udział dzieci spadkodawczyni wynosi zatem po 1/3 części spadku, a udział wnuków po 1/9 część spadku.
Mając na względzie powyższe okoliczności na podstawieart. 924, art. 925, art. 931 kodeksu cywilnegonależało orzec jak w punkcie 2 sentencji orzeczenia.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 520 § 1 kodeksu cywilnego.
Sędzia