Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 1490/13
Data wyroku: 2014-01-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janusz Madej
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12.11.2012 K 2/12
Teza: przepisy zawieszające prawo  do emerytury, uznane  następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, jako niemogące funkcjoniować w systemie prawnym  także  w okresie sprzed ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego

Sygn. akt VI U 1490/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 stycznia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Janusz Madej
Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc

po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. w Bydgoszczy na rozprawie
odwołaniaP. B.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 22 marca 2013 r., znak:(...)
w sprawie:P. B.
przeciwko:Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
Oddziałowi wB.
o wypłatę wstrzymanej emerytury

Izmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.do wypłaty ubezpieczonejP. B.wstrzymanej emerytury za okres od dnia 1 października 2011 roku do dnia 29 lutego 2012 roku,
IIżądanie ubezpieczonej przyznania odsetek ustawowych od świadczeń wskazanych w punkcie I wyroku przekazuje do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB..

Na oryginale właściwy podpis.
Sygn. akt VI U 1490/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 22 marca 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.- po rozpoznaniu wnioskuP. B.z dnia 14 grudnia 2012r. - na podstawieart. 151§1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego( Dz. U. z 2013r. poz. 267 ) odmówił uchylenia swojej wcześniejszej decyzji z dnia 28 września 2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawieszała - na podstawieart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw( Dz. U. z 2010r. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011r. Nr 291, poz. 1707 ) w związku zart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm. ) - prawo do emerytury za okres od
1 października 2011r. do 29 listopada 2012r.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ rentowy wskazał, iż decyzją z dnia 19 marca 2012r. podjął wypłatę emerytury na rzecz ubezpieczonej od dnia 1 marca 2012r. ponieważ rozwiązała stosunek pracy. W związku z ogłoszeniem w Dzienniku Ustaw z 2012r. poz. 1285 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. ( sygn. akt K 2/2012), począwszy od dnia 22 listopada 2012r. utraciły moc prawnąart. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r.o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaworaz art. 103a ustawy emerytalnej, w zakresie w jakim znajdowały zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku prac. Organ rentowy podnosił, iż Trybunał Konstytucyjny nie wskazał ani w wyroku, ani w jego uzasadnieniu, innej daty utraty mocy prawnej wyżej wskazanych przepisów. Tym samym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. nie ma zastosowania do przypadającego przed 22 listopada 2012r. okresem zawieszenia emerytury na podstawieart. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r.w związku z art. 103a ustawy emerytalnej.

Wobec powyższego brak było - zdaniem organu rentowego - podstaw do wypłaty ubezpieczonej wyrównania emerytury zawieszonej w okresie od 1 października 2011r. do dnia 29 lutego 2011r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła ubezpieczonaP. B., domagając się jej zmiany w części w jakiej decyzja ta zawiesza prawo do emerytury za okres od 1 października 2011r. do 29 lutego 2012r. i zobowiązanie organu rentowego do wypłaty emerytury za powyższy okres wraz z ustawowymi odsetkami od każdej zaległej miesięcznej raty do dnia 29 lutego 2012r.
Ubezpieczona uzasadniała swoje żądania nieprawidłowym stanowiskiem organu rentowego zgodnie z którym fakt opublikowania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. w dniu 22 listopada 2012r. uniemożliwia zwrot zawieszonego świadczenia przed ta datą.
Zagadnienie mocy wstecznej orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzających niezgodność aktu normatywnego lub jego części z aktem wyższego rzędu było wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego ( licznie powołanych w odwołaniu ). Zgodnie z poglądem przeważającym w orzecznictwie Sądu Najwyższego, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ustawy zKonstytucjąjest w zasadzie skuteczny ex tunc, tj. od dnia wejścia w życie zakwestionowanego przepisu, chyba że co innego wynika z jego sentencji. Linia orzecznictwa Sądu Najwyższego wskazująca na działanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego ex nunc dotyczy wyłącznie wyroków Trybunału Konstytucyjnego, w których Trybunał wyraźnie określił skutki czasowe działania wydanego wyroku. Tymczasem w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. Trybunał jednoznacznie wskazał charakter swego orzeczenia i świadomie nie określił jego skutków w czasie (np. poprzez orzeczenie w wyroku odroczenia przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy niekonstytucyjnego przepisu). Skoro Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie wskazał charakter swego orzeczenia i świadomie nie określił jego skutków w czasie, zatem niekonstytucyjny przepis nie może funkcjonować do 22 listopada 2012r. tak jak uważa organ rentowy.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił i rozważył, co następuje:

Zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił uchylenia swojej wcześniejszej decyzji z dnia 28 września 2011r., w części w jakiej decyzja ta zawieszała prawo ubezpieczonejP. B.do emerytury za okres od dnia 1 października 2011. do dnia 29 lutego 2012r. Podstawę prawną tej ostatniej decyzji stanowił przepisart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw( Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 201 Ir. Nr 291,poz. 1707) w związku zart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r. ( sygn. akt K 2/12 ) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż powyższe przepisy są niezgodne z zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem  1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył tej grupy osób ubezpieczonych, która nabyła prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r., a więc w okresie w którym ryzyko emerytalne nie obejmowało warunku rozwiązania stosunku pracy łączącego osobę ubezpieczoną z pracodawcą w momencie złożenia wniosku o emeryturę. Tę grupę ubezpieczonych wskazał wyraźnie Trybunał Konstytucyjny w pisemnych motywach swego wyroku. Dla tych ubezpieczonych ponowne wprowadzenie od 1 stycznia 201 Ir. Warunku rozwiązania stosunku pracy jako warunku emerytalnego mogło stanowić zaskoczenia.

Sąd Okręgowy nie podziela stanowiska organu rentowego, przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym przepisy uznane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13.11.2012r. za
niezgodne z ustawą zasadniczą mogą stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia o indywidualnych sprawach obywateli także po ogłoszeniu tego wyroku w Dzienniku Ustaw. Art. 28 ustawy z 16.12.2010r. oraz art. 103a ustawy emerytalnej utraciły bowiem moc - jako normy nie spełniające standardów konstytucyjnych - ex tunc, a więc od momentu wprowadzenia ich do porządku prawnego, co słusznie podnosiła ubezpieczona w swoim odwołaniu. Zarówno zatem Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę, jak i organ rentowy nie mogą opierać swoich rozstrzygnięć na przepisach wyłączonych z mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z porządku prawnego.
UbezpieczonaP. B.nabyła prawo do emerytury od dnia 1 marca 2010r. ( decyzja ZUS z 6.04.2010r. - k. 45 akt emerytalnych ). A zatem w okresie, w którym ryzyko emerytalne nie obejmowało warunku rozwiązania stosunku pracy. Należy więc ona do tej grupy ubezpieczonych, wobec których wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. znajduje zastosowania.
Powyższe motywy uzasadniały zatem zmianę zaskarżonej decyzji na podstawieart. 477I4§2 K.p.c.w związku z powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, poprzez zobowiązanie organu rentowego do wypłaty ubezpieczonej wstrzymanej emerytury za okres od 1 października 2011r. do 29 lutego 2012r.
W punkcie II wyroku na podstawieart. 47710§2 K.p.c.Sąd Okręgowy przekazał organowi rentowemu do rozpoznania żądanie ubezpieczonej wypłaty odsetek ustawowych od świadczeń emerytalnych należnych jej za powyższy okres. Tego rodzaj u rozstrzygnięcie uzasadnione było tym, iż do dnia wyrokowania nie została przez organ rentowy wydana merytoryczna decyzja orzekająca o żądaniu odsetek od wstrzymanej emerytury.

Na oryginale właściwy podpis.