Sąd Okręgowy w Olsztynie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 709/13
Data wyroku: 2014-07-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Przemysław Jagosz
Słowa kluczowe: Ubezpieczenie Majątkowe, Odpowiedzialność Deliktowa
Podstawa prawna: art. 415 kc, art. 430 kc

Sygn. akt I C 709/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie – Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
PrzewodniczącySSO Przemysław Jagosz
Protokolant st. sekr. sąd. Maria Strzelecka
po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 r., w Olsztynie, na rozprawie,
sprawy z powództwaK. M. (1)
przeciwko(...) S.A.wW.
o zadośćuczynienie i ustalenie

I
oddala powództwo;

II
odstępuje od obciążania powoda kosztami procesu na rzecz pozwanego.

UZASADNIENIE
K. M. (1)żądał od pozwanego(...) S.A.wW., tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z zarażenia wirusem HCV, kwoty 100 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 6.09.2012 r. do dnia zapłaty, a nadto ustalenia na przyszłość odpowiedzialności pozwanego za skutki tego zakażenia oraz zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu wskazał, że pozwany ubezpieczał odpowiedzialność cywilnąWojewódzkiego Szpitala (...)wE.w okresie pobytu powoda w tym szpitalu, w trakcie którego doszło do zakażenia powoda wirusem HCV. Zakażenie wpłynęło bardzo negatywnie na stan zdrowia fizycznego i psychicznego powoda i wywołało krzywdę, a ponieważ pozwany odmówił zapłaty zadośćuczynienia decyzją z 5.09.2012 r., od dnia następnego pozostaje w opóźnieniu, uzasadniającym żądanie pozwu.
(pozew)
Pozwany(...) S.A.wW.(dalej również jako(...)) wniósł o oddalenie powództwa i zwrot kosztów procesu. Przyznając okoliczność ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnejWojewódzkiego Szpitala (...)wE.w okresie, w którym przebywał tam powód, podniósł, że nie podstaw do przyjęcia, że do zakażenia powoda doszło podczas tego pobytu, ani do ustalenia, że doszło do błędu w sztuce lekarskiej, mogącego skutkować takim zakażeniem; ponadto zarzucił rażące wygórowanie żądanego zadośćuczynienia.
(odpowiedź na pozew k. 141-144)
Sąd ustalił i zważył, co następuje:
Poza sporem między stronami było, że w dniu 15.12.2009 r. powód, w związku z wypadkiem, jakiemu uległ, został przyjęty na oddział anestezjologii i intensywnej terapiiWojewódzkiego Szpitala (...)wE.z rozpoznaniem urazu czaszkowo-mózgowego i urazowego krwawienia podpajęczynówkowego. W trakcie pobytu poddano go respiratoroterapii, leczeniu przeciwobrzękowemu, antybiotykoterapii, żywieniu enteralnemu, pielęgnacji przeciwodleżynowej i rehabilitacji ruchowej, po czym po odzyskaniu przez powoda przytomności, wydolności układów i uzyskaniu poprawy w dniu 8.01.2010 r. przekazano go do oddziału rehabilitacji neurologicznejSzpitala (...)(...)wB.(k. 16).
W szpitalu wB.powód przebywał do 18.02.2010 r., kiedy to wypisano go do domu w stanie ogólnym dobrym z zaleceniem okresowej kontroli u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (k. 17).
W dniu 28.04.2010 r. powód został przyjęty na leczenie usprawniające doWojewódzkiego Szpitala (...)wG., gdzie przebywa do 4.06.2010 r. (k. 164).
W dniach 24.06.2010 r., 2.07.2010 r., 16.07.2010 r. i 22.06.2011 r. został zaszczepiony przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B w(...)wB.(k. 165).
Pierwsze trzy szczepienia poprzedziły przyjęcie powoda doSzpitala (...)wB., gdzie przebywał od 23.08.2010 r. do 15.09.2010 r. z rozpoznaniem m.in. patologicznej masy kostnej okolicy kłykcia przyśrodkowego kości udowej prawej i gdzie – po wykonaniu tomografii komputerowej kolana prawego (24.08.2010 r.) – w dniu 8.09.2010 r. poddano go zabiegowi rewizji stawu kolanowego prawego z subtotalnym usunięciem masy kostnej guza (k. 15).
Rok później, w badaniach laboratoryjnych z 24.08.2011 r. i 12.09.2010 r. odnotowano znacznie podwyższone wyniki AST i ALT (k. 21-22), po czym przeprowadzono badania na obecność przeciwciał anty HCV, uzyskując wynik dodatni (k. 23), świadczący o wirusowym zapaleniu wątroby.
Jak wynika z zeznańK. M.(żony powoda) i wyjaśnień samego powoda, przed pobytem wWojewódzkim Szpitalu (...)wE.powód, poza poradami lekarza rodzinnego, nie korzystał z pomocy innych lekarzy, nie był hospitalizowany, ani nie korzystał z leczenia stomatologicznego. Po stwierdzeniu zakażenia wirusem HCV załamał się, zamknął w sobie, zaczął odczuwać lęk o zdrowie, przestał czerpać radość z życia, jest osłabiony i nie może spać. (por. zeznania śwd. i wyjaśnienia powoda za adnot. k. 158-159v).Zanimto nastąpiło, w dniu 13.04.2010 r. powód zgłosił się do poradni zdrowia psychicznego, gdzie wstępnie rozpoznano otępienie pourazowe (k. 167-169 i dalej).
Podobnie bezsporne było, że w okresie pobytu powoda wWojewódzkim Szpitalu (...)wE., pozwany udzielał temu szpitalowi ochrony ubezpieczeniowej w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej świadczeniodawcy udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej (por. akta szkody), regulowanego ówcześnie obowiązującymi przepisamiart. 136b ust. 1 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(t. jedn. Dz. U. z 2008 r., nr 164, poz. 1024 ze zm.) orazrozporządzenia Ministra Finansów z 28.12.2007 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej świadczeniodawcy udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej(Dz. U. z 2008 r., nr 3, poz. 10).
Ponieważ powód nie wskazywał na istnienie żadnego stosunku umownego między nim a szpitalem ubezpieczanym przez pozwanego, na gruncie umowy ubezpieczenia, wspomnianych przepisów oraz w związku z treścią w związku z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych … (Dz. U. z 2003, nr 124, poz. 1152 ze zm. obowiązującymi na okres pobytu powoda) i art. 415 oraz następnychKodeksu cywilnego(kc), pozwany mógł odpowiadać za zakażenie wirusem, o ile powód wykazałby istnienie wszelkich przesłanek roszczenia odszkodowawczego, w tym związek przyczynowy między zakażeniem wirusem a pobytem w szpitalu i działaniami lub zaniechaniami szpitala (względnie jego personelu), podczas udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w tym okresie, a nadto zawinienie po stronie szpitala, polegające co najmniej na niezachowaniu należytej staranności w stopniu wymaganym od podmiotu profesjonalnie udzielającego tych świadczeń. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w świetle utrwalonej judykatury nie było konieczne udowodnienie zawinienia ze strony konkretnej osoby, za którą odpowiedzialność ponosi szpital, lecz wystarczyło wykazanie tzw. winy organizacyjnej, przejawiającej się np. w zaniedbaniach w zakresie organizacji, bezpieczeństwa, higieny i opieki nad chorym w stosunku do standardów, jakich wymagał stan pacjenta i zasady wiedzy medycznej. Oczywistym jest nadto, że konieczne było przy tym wykazanie, że to właśnie wskutek konkretnych zaniedbań w tym zakresie powstało lub zwiększyło się ryzyko zakażenia (por. m.in. wyroki SN z 25-01-2001 r., IV CKN 232/00, Lex nr 52527, z 11-05-2005 r., III CK 652/04, Lex nr 151668).
Takich okoliczności nie udało się jednak stwierdzić na gruncie materiału dowodowego uzyskanego w toku postępowania.
W celu ustalenia, czy istnieje związek między zakażeniem a leczeniem powoda w ubezpieczanym przez pozwanego szpitalu, konieczne było dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu chorób zakaźnych. Biegły po zapoznaniu się z przedłożoną przez strony dokumentacją medyczną i po zbadaniu powoda, stwierdził, że nie ma wystarczających podstaw, aby ustalić, że do zakażenia powoda wirusem HCV doszło z przeważającym prawdopodobieństwem wWojewódzkim Szpitalu (...)wE.w okresie leczenia w grudniu 2009 r. Biegły wskazał przy tym, że prawidłowe wartości aminotransferaz badanych w grudniu 2009 r. wE.sugerują, że w chwili wypadku powód nie był jeszcze zarażony wirusem HCV, niemniej, zważywszy na datę wykrycia u powoda przeciwciał anty HCV (sierpień 2011 r.), potencjalne źródła zakażenia i okres wylęgania się wirusowego zapalenia wątroby typu C - z równym prawdopodobieństwem można byłoby przyjąć, że zakażenie nastąpiło w okresie 6-8 tygodni poprzedzających przyjęcie do tego szpitala lub w okresie późniejszych pobytów powoda w szpitalach wB.iB.. Biegły podniósł przy tym, że zmiany w wątrobie, uwidocznione w badaniu USG z października 2012 r. nie mogły wystąpić w następstwie przewlekłego zapalenia wątroby typu C, co sugeruje, że już wcześniej istniały inne przyczyny uszkadzające komórki wątrobowe (opiniakk. 190-193).
W ocenie Sądu opinię biegłego należy podzielić w całości. Biegły dokonał szczegółowej analizy przedstawionej mu dokumentacji, a swoją pierwotną opinię sformułowaną na jej podstawie podtrzymał, uzupełnił i wyjaśnił po zapoznaniu się z uwagami strony powodowej (opinia uzupełniająca k. 226-228). Logika i prawidłowość wniosków wyciągniętych przez biegłego nie budzi wątpliwości. Dodać trzeba, że biegły wypowiadając się w przedmiocie powstania zakażenia, wskazał na ewentualne możliwości w tym zakresie i dokonał ich analizy w kontekście dostępnych mu faktów.
W konsekwencji, tak sporządzoną i uargumentowaną opinię można było przyjąć za miarodajną i przydatną do rozstrzygnięcia sprawy. Ponieważ wskazuje ona, że zakażenie powoda wirusem HCV mogło nastąpić w kilku miejscach, przy czym stopień prawdopodobieństwa, że nastąpiło to w szpitalu ubezpieczanym przez pozwanego wcale nie jest znacząco wyższy lub nawet wyższy od prawdopodobieństwa zakażenia w innych okolicznościach, nie pozwala to na przyjęcie, że między zakażeniem i wynikłym z tego obecnym stanem zdrowia powoda, a jego leczeniem w szpitalu wE.istnieje związek przyczynowy, pozwalający na przypisanie pozwanemu odpowiedzialności za wywołaną tym zakażeniem szkodę i krzywdę.
Co istotne, twierdzenia i dowody przedstawione przez stronę powodową powoda nie dostarczają też żadnych podstaw do przyjęcia, aby w prowadzonym wobec niego postępowaniu leczniczym ze strony szpitala wE.doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości, których stwierdzenie również byłoby konieczne dla przypisania ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej za jego działania lub zaniechania. Powód nie podniósł żadnych twierdzeń w tym zakresie, ograniczając się do wskazania na wnioski, jakie wyciąga z wyników badań przeprowadzonych przy przyjęciu do szpitala i ponad półtora roku później. Jak już jednak wskazano, ponieważ w tym okresie powód przebył kilka zabiegów i przebywał w kilku szpitalach, nie jest możliwe ustalenie z przeważającym prawdopodobieństwem, że do zakażenia doszło w szpitalu wE., w działalności którego nie wykazano żadnych działań lub zaniechań, podwyższających ryzyko zakażenia.
W tym stanie rzeczy, wobec niewykazania podstaw odpowiedzialności pozwanego, powództwo podlegało oddaleniu, zarówno w zakresie żądania zapłaty, jak i żądania ustalenia, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
Zgodnie zart. 98 Kodeksu postępowania cywilnego(kpc) taki wynik procesu nakazywałby zasądzenie od powoda kosztów procesu na rzecz pozwanego. Niemniej, przy rozstrzyganiu tej kwestii Sąd wziął pod uwagę trudną sytuację materialną i zdrowotną powoda, który utrzymuje się z renty, uzyskując wraz z innymi członkami rodziny pozostającymi we wspólnym gospodarstwie domowym łączny dochód w kwocie ok. 2 700 zł miesięcznie, z których to środków spłaca kredyt, zaciągnięty przed wypadkiem i ponosi znaczne koszty niezbędnych leków (por. k. 45-47, 65-123). Uwzględniono ponadto, że przed leczeniem w placówce ubezpieczanej przez pozwanego powód nie był hospitalizowany, a nie dysponując specjalistyczną wiedzą medyczną mógł zakażenie wirusem wiązać właśnie z leczeniem, jakiemu został poddany w grudniu 2009 r.
Uznając z tych przyczyn, że zachodzi szczególny wypadek uzasadniający zastosowanieart. 102 kpc, powoda nie obciążono kosztami procesu na rzecz pozwanego, o czym orzeczono w pkt II wyroku.