Sąd Okręgowy w Poznaniu
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 659/14
Data wyroku: 2014-06-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Radomska-Stęplewska, Anna Czarnecka, Marcin Miczke
Słowa kluczowe: Odrzucenie Pozwu
Podstawa prawna: art. 199§1 pkt 3 kpc, art. 493 ksh

POSTANOWIENIE
Dnia 17 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Marcin Miczke (spr.)
Sędziowie: SSO Małgorzata Radomska - Stęplewska
SSO Anna Czarnecka
po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 r. w Poznaniu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaI- (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wP.
przeciwkoTowarzystwu (...) Spółka akcyjnaz siedzibą wW.
o zapłatę
na skutek zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu
z 17 stycznia 2014 r.
sygn. akt I C 457/13
postanawia
1.oddalić zażalenie;
2. odrzucić wniosek(...) SAwW.o zasądzenie od powoda zwrotu kosztów za postępowanie zażaleniowe.
SSOM. Radomska – Stęplewska SSOM. Miczke SSO A. Czarnecka

UZASADNIENIE
9 maja 2013 r. powódkaI- (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wP.wniosła pozew o zasądzenie od pozwanejTowarzystwo (...) Spółka akcyjnaz siedzibą wW.kwoty 10.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów procesu według norm przepisanych.
W odpowiedzi na pozew z 3 lipca 2013 r.Towarzystwo (...) Spółka akcyjnaz siedzibą wW.wniosła m.in. o odrzucenie pozwu wskazując, że w dniu sporządzenia pozwu tj. 30 kwietnia 2013 r.spółka Towarzystwo (...) Spółka akcyjnaz siedzibą wW.nie posiadała zdolności sądowej, gdyż została przejęta przezTowarzystwo (...) Spółka akcyjnaz siedzibą wW.; w dniu 28 grudnia dokonano wpisu do KRS połączenia(...) S.A.i (...) S.A.w trybieart. 492 § 1 k.s.h.przez przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej tj.(...) S.A.na spółkę przejmującą tj.(...) S.A.
Postanowieniem z 17 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu odrzucił pozew.
Sąd Rejonowy przywołałart. 199 § 1 pkt 3 i § 3 k.p.c.Wskazał, że jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego(...)wW.z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. akt: WA.XII Ns-Rej.KRS/(...), w dniu 28 grudnia 2012 r. (a więc przed wszczęciem niniejszego postępowania) dokonano wpisu o połączeniuspółki Towarzystwo (...) Spółka akcyjnaz siedzibą wW.z pozwanąspółką Towarzystwo (...) Spółka akcyjnaz siedzibą wW.poprzez przejęcie przez tę pierwszą spółkę pozwanej. Przejęcie nastąpiło przez przeniesienie całego majątku spółki pozwanej naspółkę Towarzystwo (...) Spółka akcyjnaz siedzibą wW..
Z chwilą wpisania połączenia do rejestru pozwana utraciła byt prawny, a tym samym zdolność sądową. Zgodnie zart. 493 § 1 k.s.h.spółka przejmowana albo spółki łączące się przez zawiązanie nowej spółki zostają rozwiązane, bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, w dniu wykreślenia z rejestru. Z§ 2powołanego przepisu wynika, że połączenie następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby, odpowiednio spółki przejmującej albo spółki nowo zawiązanej (dzień połączenia). Wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Powołany przepis określa moment zaistnienia skutku utraty podmiotowości prawnej spółki przejmowanej. Wynika z niego, że z chwilą dokonania wpisu połączenia następuje materialno-prawny skutek w postaci inkorporacji spółki, skutkujący utratą przez spółkę przejmowaną samodzielnego bytu prawnego. Fizyczne wykreślenie spółki przejmowanej (wydanie postanowienia o wpisie wykreślenia spółki przez sąd rejestrowy) może nastąpić zatem później, niż dzień połączenia. Przepisart. 493 § 2 k.s.h.określa moment zaistnienia skutku utraty podmiotowości prawnej spółki przejmowanej. (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 8 lutego 2013 r., I ACz 30/13, Lex 1280982, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2006 r., IV CZ 144/2005; S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja "Kodeks spółek handlowych. Komentarz do artykułów 459 - 633. Tom IV, Warszawa 2004, str. 237).
Sąd Rejonowy odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdził, że w dniu wniesienia pozwu, tj. w dniu 9 maja 2013 r. pozwanaspółka Towarzystwo (...) Spółka akcyjnaz siedzibą wW.nie posiadała bytu prawnego, zatem nie miała zdolności sądowej, którą utraciła z dniem 28 grudnia 2012 r.
Niemożliwe w tym przypadku było uzupełnienie zdolności sądowej pozwanej w trybieart. 70 § 1 k.p.c.Konieczną przesłanką uzupełnienia tego braku jest zachowanie tożsamości stron, a więc zachowanie takiego stanu rzeczy, w którym zarówno przed uzupełnieniem, jak i po uzupełnieniu braku zdolności sądowej stroną pozostaje ta sama jednostka. W niniejszej sprawie warunek ten nie zostałby spełniony, bowiem, jak wskazano wyżej, pozwanaspółka akcyjna Towarzystwo (...)z siedzibą wW.z dniem 28 grudnia 2012 r. utraciła byt prawny, przestała istnieć.
Mając na uwadze powyższe, na podstawieart. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.Sąd Rejonowy pozew odrzucił.
Zażalenie na postanowienie z 17 stycznia 2014 r. złożył powód. Wniósł o jego uchylenie. Zarzucił Sadowi Rejonowemu naruszenieart.199 § 1 pkt 3 kpk(jak należy rozumieć -kpc) przez jego zastosowanie i uznanie, że zaszły przesłanki do odrzucenia pozwu, podczas gdy one nie nastąpiły, bo(...) SAweszła w prawa i obowiązki w oparciu o przepisart.494 § 1 i 2 kshoraz naruszenieart.494 § 1 i 2 kshpoprzez jego niezastosowanie i odrzucenie pozwu w oparciu oart.199 § 1 pkt 3 kpk, podczas gdy(...) SAbyła spółką przejmującą, wstąpiła w prawa i obowiązki(...) SAi wstąpiła do procesu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie jest oczywiście bezzasadne.
Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne i wnioski prawne Sadu Rejonowego i przyjmuje je za własne (art.382w zw. zart.397 § 2 kpc). Są one wyczerpujące i nie wymagają dodatkowego komentarza.
Bezzasadny jest zarzut naruszeniaart.199 § 1 pkt 3 kpc. Skarżący oznaczył przepis skrótemkpk, jednak należy to traktować jako oczywistą omyłkę, bokpkoznaczakodeks postępowania karnego, tymczasem sprawa rozpoznawana jest w postępowaniu cywilnym w oparciu o przepisykodeksu postępowania cywilnego – kpc. Skutki, jakie skarżący wiąże zart.494 ksh, są oczywiste, ale dotyczą prawa materialnego, a nie procesowego. Dotyczą uniwersalnej sukcesji spółki przejmującej w prawa i obowiązki spółki przejmowanej. natomiast kwestia zdolności sądowej, a więc możności bycia stroną postępowania cywilnego, została uregulowana wart.64i następnychkpc. Zdolności taką ma osoba prawna –art.64 § 1 kpc. Jest jasne, że z chwilą utraty osobowości prawnej osoba prawa traci zdolność sądową, nie może zatem pozywać i być pozywana.(...) SAutraciła osobowość prawną, a więc zdolność sądową przed dniem złożenia pozwu. Na ten dzień nie miała zdolności sądowej i nie uzyskała jej do daty orzekania. Pozew winien wiec zostać odrzucony na podstawieart. 199 § 1 pkt 3 kpc.
To, że odpowiedź na pozew złożyła(...) SAnie oznacza, że wstąpiła ona do postępowania. Powód nie pozwał tej spółki, ale(...) SA.(...) SAnie jest pozwanym w tej sprawie. Odpowiedź na pozew należy traktować jedynie jak informację o przejęciu(...) SAprzez(...) SA. Na gruncie przepisówkodeksu postępowania cywilnegoniemożliwe jest wstąpienie do procesu innego podmiotu w miejsce takiego, który przed złożeniem pozwu utracił zdolność sądową. Niemożliwe jest bowiem wstąpienie do procesu zamiast kogoś, kto nie istnieje i nie istniał w dacie złożenie pozwu w sądzie. Wstąpienie osoby prawnej w miejsce innej osoby prawnej jest możliwe w sytuacji, gdy oba podmioty w toku procesu mają zdolność sądową i jeden zastępuje drugi (art.194-196 kpc), albo w sytuacji, gdy jeden podmiot nabędzie od drugiego rzecz lub prawo i wstąpi do procesu w miejsce zbywcy za zgodą przeciwnika (art.192 pkt 3 kpc), albo w sytuacji, gdy jeden podmiot przejmie prawa i obowiązki drugiego w drodze sukcesji uniwersalnej i wstąpi do procesu, a ten drugi utraci osobowość prawną i zdolność sądową (art.180 § 1 pkt 2 kpc). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Rację ma przy tym Sąd Rejonowy, że nie jest możliwe uzupełnienie zdolności sądowej w trybieart.70 kpc.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawieart.385w zw. zart.397 § 2 kpcorzekł jak w sentencji.
(...) SAwW.o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego podlegał odrzuceniu, ponieważ podmiot ten nie jest stroną procesu, a rozstrzygnięcie o jego kosztach następuje tylko między stronami. Odpowiedź na zażalenie złożyła osoba nieuprawniona, stąd wniosek uznać należało za niedopuszczalny.
SSOM. Radomska – Stęplewska SSOM. Miczke SSO A. Czarnecka