Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
IX Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: IX GC 2527/11
Data wyroku: 2014-04-02 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Słowa kluczowe: Odpowiedzialność Solidarna
Teza: Odsunięcie członka zarządu od realnego wpływu na zarządzenie spółką stanowi podstawę do wyłączenia jego odpowiedzialności na podstawie art. 299 § 2 k.s.h.

Sygn. akt: IX GC 2527/11

UZASADNIENIE
Pozwem złożonym w dniu 20 lipca 2011 r. powódK. F.prowadzący działalność gospodarczą podfirmą (...)wW.wniósł o zasądzenie odW. Z.kwoty 5612,59 zł z ustawowymi odsetkami od kwot i dat wskazanych w pozwie wraz z kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że uzyskał tytuł wykonawczy przeciwko dłużnikowi powoda –Spółce (...) Sp. z o.o.wW.(dalej:Spółka (...)), której członkiem zarządu był pozwany.Spółka (...)nie wywiązała się z zobowiązania, zasądzonego prawomocnym nakazem zapłaty z 11 października 2010 r. wydanym przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy wW.VIII Wydział Gospodarczy, sygn. akt VIII GNc 3546/10, a postępowanie egzekucyjne przeciwko Spółce okazało się bezskuteczne. W ocenie powoda, odpowiedzialność pozwanego wynika zart. 299 k.s.h..
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 10 października 2011 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy wW.w sprawie sygn. akt IX GNc 5547/11 orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.
W dniu 2 listopada 2011 r. pozwany złożył sprzeciw od nakazu zapłaty i wniósł o oddalenie powództwa. Podniósł, iż od listopada 2008 r. do września 2009 r. została odsunięty od(...) spółką (...). W tym okresie spółka zarządzałFundusz (...). Wskazał, że z dniem 8 kwietnia 2010 r. został formalnie odwołany z funkcji prezesa zarządu. Ponadto stwierdził, że od grudnia 2008 r. do lipca 2009 r. spółką faktycznie zarządzał PanJ. S.. Wskazał, że odpowiedzialność ponoszą osoby faktycznie zarządzającespółką (...).
W odpowiedzi na sprzeciw pozwanego, powód podtrzymał żądanie pozwu. Stwierdził przy tym, że nie zwalnia pozwanego z odpowiedzialności rzekome faktyczne odsunięcie od zarządzania spółką.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 11 października 2010r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy wW.VIII Wydział Gospodarczy wydał nakaz w postępowaniu upominawczym (sygn.akt VIII GNc 3546/10), zasądzający od pozwanej(...) Sp. z o.o.wW.na rzecz powodaK. F.kwotę 4609,09 zł. wraz z ustawowymi odsetkami ustawowymi od kwot: 50,31 zł od dnia 18 kwietnia 2009 r. do dnia zapłaty; 2183,85 zł od dnia 30 maja 2009 do dnia zapłaty; 1290,32 zł od dnia 11 sierpnia 2009 r. do dnia zapłaty; 516,98 od dnia 9 października 2009 r. do dnia zapłaty; 567,63 zł od dnia 13 marca 2010 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 647,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (nakaz - k.19). Termin płatności z tytułu zobowiązańspółki (...)przypadał na okres od 18.04.2009 r. do 13.03.2010 r. (nakaz zapłaty – k.19).
Z uwagi na brak zapłaty ze stronyspółki (...) Sp. z o.o.wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Śródmieścia (sygn. akt KM 3218/10) przeciwko(...) Sp. z o.o.wW.. Postanowieniem z dnia 24 maja 2011r. Komornik Sądowy umorzył postępowanie wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji (postanowienie- k.20). Koszty postępowania egzekucyjnego zgodnie z treścią postanowienia wyniosły 56,50 zł. (postanowienie – k. 20v).
W. Z.pełnił funkcję członka zarząduspółki (...) Sp. z o.o.wW.od 30 października 2003 r. do 8 kwietnia 2010 r., kiedy został odwołany z tej funkcji. W połowie 2007 r. na skutek decyzjiJ. S., będącego(...) spółki (...)dopuszczony został dospółki Fundusz (...). Celem było zwiększenie możliwościspółki (...). Zarządzającym funduszem był PanZ., będący przyjacielem PanaS.. Współce (...)został zatrudniony PanZ., ojciec PanaZ.. PanZ.zajmował się kontrolą produkcji.Fundusz (...)dążył do odsunięcia PanaZ.od zarządzania spółką. Na jesieni 2008 r. doszło do spadku produkcji płyt CD z 4 milionów do 200 tys.Fundusz (...)za ten stan rzeczy obwiniłW. Z.. Skutkiem tego było odsunięcie PanaZ.od(...) spółką (...)i wysłanie go na bezterminowy urlop. W tym czasie spółką zarządzały osoby z FunduszuS.. PanZ.nie został formalnie odwołany z funkcji prezesa zarządu. Po pojawieniu się FunduszuS.nie miał jednak wpływu na działanie spółki i nią zarządzanie. W firmie pojawiał się raz na dwa tygodnie, gdy nie można było pominąć jego osoby przy podpisywaniu dokumentów. Od listopada 2008 r. pełną kontrolę nadspółką (...)przejąłFundusz (...). W tym czasie PanZ.zaprzestał wydawania poleceń pracownikom. PanZ.został wezwany ponownie do firmy we wrześniu 2009 r. i poinformowany, że został przygotowany plan restrukturyzacji i, żeFundusz (...)wycofuje się, a on ma przejąć zarządzanie spółką. PanZ.ustalił, że kredyt, który zabezpieczył własnym majątkiem nie był spłacany. Natomiast spłacone zostały wszelkie zobowiązania PanaS.i firm, które współpracowały z FunduszemS.. Po zapoznaniu się z sytuacją współce (...)podjął decyzję o zgłoszeniu wniosku o upadłość spółki. Od tej decyzji odwiódł go PanS., który nakazał najpierw skonsultowanie się z nowym udziałowcem PanemP. A.. W ich wyniku spółka zaczęła poszukiwania nowego inwestora. Nie przyniosło to jednak efektu. W styczniu 2010 r. PanZ.został spakowany i już nie pojawił się w firmie. Dokumenty informujące go o odwołaniu z funkcji prezesa zarządu otrzymał w kwietniu 2010 r. Wszystkie dokumenty dotyczącespółki (...)zniknęły, on sam nie otrzymał świadectwa pracy. Po PanuZ.funkcję prezesa w spółce pełniły jeszcze trzy osoby (zeznania świadków:W. M.– k.127-130,G. G.– k.131-132,R. Z.– k.132-133, przesłuchanie pozwanego – k.140-142, odpis z KRS – k.10-15).
W styczniu 2010 r. majątek spółki wg. bilansu wynosił ok. 10 mln złotych. Składały się na niego: system masteringu, 4 linie produkcyjne do CD, 2 linie produkcyjne do DVD, system logistyczny, urządzenia do poliwęglanu, system wytrawiania masy, 2 maszyny drukarskie, system przygotowania nadruku, 2 samochody, telefony komórkowe, laptopy (zeznania świadków:W. M.– k.127-130,R. Z.– k.132-133, przesłuchanie pozwanego – k.140-142, odpis z KRS – k.10-15).
Powołany wyżej stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o wskazane dokumenty, które nie budziły wątpliwości co do autentyczności i wiarygodności.
Przesłuchanie pozwanego dostarczyło informacji co do sytuacji w spółce i osób, które faktycznie zarządzały spółką. Sąd uznał za wiarygodną jego relację co do braku możliwości osobistego zarządu nad spółką w okresie od listopada 2008 r. do września 2009 r. Jest ona spójna, logiczna, nacechowana emocjonalnie, co dodatkowo świadczy, iż przedstawiał on rzeczywisty stan wypadków.
Ponadto Sąd dopuścił dowód z zeznań świadków:M. D.– k.127,W. M.– k.127-130,G. G.– k.131-132,R. Z.– k.132-133. ŚwiadekM. D.nie posiadał wiedzy na temat odsunięcia od pełnienia funkcji prezesa zarząduW. Z.jak i problemów z płatnościami. Zeznania tego świadka nie przyczyniły się do ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Natomiast zeznania świadkówW. M.,G. G.iR. Z.pozwoliły ustalić sytuację panującą współce (...)w okresie, w którym powstała należność dochodzona niniejszym pozwem. Z zeznań tych świadków wynika, że po wejściu dospółki Funduszu (...)pozycja prezesaZ.uległa diametralnej zmianie. Przestał on mieć jakikolwiek realny wpływ na działalność spółki i jej zarządzanie. PanZ.nie miał tym samym wpływu na spłatę zobowiązańspółki (...). Ponadto świadkowieM.iZ.opisali stan majątkowy spółki oraz to co się działo z jej majątkiem po odejściu ze spółki prezesaZ.. ŚwiadekM.wskazał wręcz, że według niego dochodziło do kradzieży majątku. Zeznania tych świadków należy ocenić jako spójne, logiczne i konsekwentne. Przyczyniły się one do ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Sąd pominął dowód z dokumentówspółki (...), nie wskazano bowiem adresu gdzie mogłyby się te dokumenty znajdować. Oddaleniu podlegał wniosek z opinii biegłego z uwagi na brak wskazanej dokumentacji, która mogła być podstawą do wydania opinii.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo jako niezasadne podlegało oddaleniu w całości.
Podstawą roszczenia powoda jest przepisart. 299 § 1 k.s.h., zgodnie z którym, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Członek zarządu może się uwolnić od tej odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, albo, że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody (§ 2).
Odpowiedzialność związaną z bezskutecznością egzekucji określonego zobowiązania wobec spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ponoszą na podstawie powołanego wyżej przepisu osoby będące członkami jej zarządu lub likwidatorami w czasie istnienia tego zobowiązania (tak: uchwała SN z dnia 28 lutego 2008r., III CZP 143/07).
Pozwany podniósł, że w okresie w którym powstało zobowiązanie pomimo, że formalnie był członkiem zarządu to faktycznie został odsunięty od prowadzenia sprawspółki (...).
Istotnym dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było zatem ustalenie czy pozwany ponosi odpowiedzialność za zobowiązanie spółki, w której z jednej strony pełnił funkcję prezesa zarządu, a z drugiej na skutek odsunięcia go nie miał realnego wpływu na działalność spółki.
W ocenie Sądu pozwany wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy (art. 299 § 2 k.s.h.). Zeznania pozwanego, a przede wszystkim świadkaW. M.dobitnie przedstawiły sytuację współce (...)w okresie powstania zobowiązania. W czasie gdy powstało zobowiązanie kontrolę nad spółką przejąłFundusz (...), który poprzez swoich przedstawicieli odsunął pozwanego od realnego(...) spółką (...). Pozwany w tym okresie nie miał żadnego wpływu na działalność spółki. Jego funkcja w spółka sprowadzała się jedynie do podpisywania dokumentów, których nie mógł podpisać nikt inny poza prezesem. Pozwany dążył do uzdrowienia sytuacji finansowej spółki. Potwierdzeniem tego jest kredyt na poprawę sytuacji w spółce, którego zabezpieczeniem był jego majątek osobisty. Odsunięcie pozwanego od zarządzania spółką wynikało z decyzji(...) spółki (...), który wprowadziłFundusz (...)do spółki. Odsunięcie członka zarządu od realnego wpływu na zarządzanie spółką stanowi podstawę do wyłączenia jego odpowiedzialności na podstawieart. 299 § 2 k.s.h.Istotnym jest również to, że pozwany po zapoznaniu się we wrześniu 2009 r. z sytuacją finansową nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, gdyż sprzeciwiali się temu nowi udziałowcy. Pozwany niejako znajdował się w sytuacji przymusowej – wskazał, iż nie rozważał złożenia rezygnacji, ponieważ chciał mieć wpływ na firmę i możliwość spłaty poręczonego przez niego kredytu, udzielonego spółce. Poza tym stosunki pozwanego z osobami, które zostały wprowadzone do spółki i nieformalnie zarządzały nią ukształtowane zostały w taki sposób, iż pozwany był niejako pod ich wpływem. Pozwany powołał się nawet na jakieś groźby, choć nie sprecyzował ich treści.
Dodatkowym elementem jest również to, co się działo z majątkiem spółki na sam koniec działalności spółki na co zwrócił uwagę świadekW. M., na co także pozwany nie miał żadnego wpływu.
W tej sytuacji zarówno brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości zgodnie zart. 299 § 2 k.s.h., ale także przepisart. 5 k.c.przemawiają za brakiem odpowiedzialności pozwanego. Zgodnie bowiem zart. 5 k.c.nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Sytuację faktyczną, w jakiej znalazł się pozwany należy traktować właśnie jako taki element, który każe rozważyć brak podstaw do odpowiedzialności za długi spółki z uwagi właśnie na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego.
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.Na należne pozwanemu koszty złożyły się koszty zastępstwa procesowego według stawki minimalnej na podstawie§ 6 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2002 r. nr 163 poz. 1348 ze zm.).

ZARZĄDZENIE

(...)