Sąd Apelacyjny w Poznaniu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 299/14
Data wyroku: 2014-12-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Goss-Kokot, Sylwia Dembska, Iwona Niewiadowska-Patzer
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 FUS

Sygn. akt III AUa 299/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 grudnia 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Dorota Goss-Kokot (spr.)

Sędziowie:

SSA Iwona Niewiadowska-Patzer
del. SSO Sylwia Dembska

Protokolant:

inspektor ds. biurowości Krystyna Kałużna

po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014 r. w Poznaniu
sprawy z wnioskuK. F.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.
o emeryturę
na skutek apelacji wnioskodawcyK. F.
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt VIII U 2536/13

1
zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję i przyznajeK. F.prawo do emerytury od dnia 27 maja 2013r.;

2
zasądza od pozwanego na rzeczK. F.kwotę 210 zł tytułem kosztów procesu w instancji odwoławczej.

del. SSO Sylwia Dembska

SSA Dorota Goss-Kokot (spr.)

SSA Iwona Niewiadowska-Patzer

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.decyzją z 28 maja 2013 roku, znak(...), na podstawieustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorazrozporządzenia Rady Ministrówz 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, odmówiłK. F.prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym.
K. F.złożył odwołanie od decyzji, podnosząc iż wskutek niesłusznej odmowy zaliczenia mu przez organ rentowy, do okresu pracy w szczególnych warunkach, okresu pracy od 11 września 1978 roku do 30 listopada 1994 roku, naruszony zostałart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Odwołujący wniósł o zmianę decyzji i przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ZUS oraz o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiemz 18 grudnia 2013 roku, w sprawie VIII U. 2536/13 oddalił odwołanie.
Sąd I instancji ustalił następujący stan faktyczny:
OdwołującyK. F.(ur.(...)nie należy do otwartego funduszu emerytalnego. Posiada łączny okres ubezpieczenia 26 lat, 10 miesięcy i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
29 kwietnia 2013 roku odwołujący złożył wniosek o przyznanie emerytury i to z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Składając wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy 23 czerwca 1999 rokuK. F.załączył dokumenty wystawione m.in. przezZakłady (...)wG.,w tym:
- świadectwo pracy z 5 lutego 1992 roku wystawione przezZakłady (...)wG.w likwidacji, w którym wskazano, iż w czasie od 11 września 1978 roku do 13 marca 1992 roku był zatrudniony jako klasyfikator żywca,
- świadectwo pracy z 28 listopada 1994 roku wystawione przez Syndyka Masy UpadłościZakładów (...) S. A.wG., w którym wskazano, że pracował w okresieod 14 marca 1992 roku do 30 listopada 1994 roku na stanowisku klasyfikatora żywca.W okresie od 11 września 1978 roku do 30 listopada 1994 rokuK. F.był zatrudniony wZakładach (...)wG.w pełnym wymiarze godzin na stanowisku klasyfikatora żywca w dziale skupu.
Zawarty w aktach osobowych odwołującego zakres czynności z klasyfikatora żywcaz 10 maja 1979 roku nakładał na odwołującego następujące zadania:
- klasyfikowania zwierząt zgodnie z obowiązującą nomenklaturą przepisami,
- dopilnowywania prawidłowego znakowania skupionych zwierząt,
- sporządzenia w sposób prawidłowy obowiązującej dokumentacji skupu i obrotu (kwitów klasyfikacyjnych, protokołów odbioru, zleceń na przetrzymanie, protokołów wtórnej klasyfikacji),
- przygotowania żywca do transportu i wystawiania niezbędnej dokumentacji (specyfikacje wysłanego żywca, kwity przesyłowe),
- prowadzenia selekcji żywca pod kątem potrzeb odbiorów (zaopatrzenie, eksport, maciory) oraz wytrzymałości na transport, kierowania kupowanych partii zgodnie z otrzymanymi dyspozycjami,
- sprawdzania i dopilnowywania ważenia zwierząt przez wagowych, znakowania zwierząt,
- uzgadniania po zakończonym spędzie ilości zakupionego żywca z dokumentacją sporządzoną przez US,
- wykonywania innych prac zleconych przez przełożonych.
Zgodnie z zakresami czynności klasyfikatora żywca wydanymi 27 października 1992 roku i 1 lipca 1993 rokuK. F.miał za zadanie:
- regularnie docierać do poszczególnych wsi swojego regionu działania wg planu pracy,
- uzgadniać z producentami terminowość dostaw zwierząt i sporządzać harmonogramy odbioru żywca,
- prowadzić dzienniczek czynności z potwierdzeniem bytności w terenie, klasyfikowaći znakować zwierzęta rzeźne zgodnie z obowiązującymi przepisami i nomenklaturą obowiązującą w skupie zwierząt rzeźnych,
- odbierać od dostawców niezbędne dokumenty obowiązujące w skupie i obrocie żywcem,
- sporządzać obowiązującą dokumentację skupową wg ustalonych wzorów,
- dopilnowywać właściwego traktowania żywca od momentu zakupu do zdania w magazynie żywca ze szczególnym uczuleniem na pobicia i przestrzeganie norm załadunku,
- terminowo rozliczać się ze wszystkich używanych druków ścisłego zarachowaniaz pobranych zaliczek na zakup żywca,
- wykonywać inne prace zlecone przez zwierzchnika.
Praca odwołującego polegała przede wszystkim na skupie trzody chlewneji w mniejszej ilości bydła (w tym byków) w punktach skupu prowadzonych przez GS-y, punktach skupu wN.i wK., na miejscu w zakładzie, w PGR-ach oraz u rolników indywidualnych. Decyzje odnośnie miejsca świadczenia pracy przez klasyfikatora w danym dniu podejmował kierownik. Zwierzęta były skupowane na terenie całej(...). Punkty skupu rozpoczynały pracę od godziny 6. Czas trwania skupu był różny - uzależniony od ilości spędzonych na skup zwierząt i zapotrzebowania zakładów mięsnych. W przypadku skupowania zwierząt w miejscowościach znacznie oddalonych odG., dzień pracy odwołującego kończył się na tym, iż przywoził zwierzęta do zakładu i je zdawał do magazynu. Podczas skupu odwołujący klasyfikował zwierzęta (ważył, oceniał wizualnie stan zdrowia, oceniał ręcznie stopień umięśnienia, badał ciepłotę ciała), kolczykował je, wypełniał stosowne dokumenty, a następnie przygotowywał transport, tzn. uczestniczył przy załadunku zwierząt, liczył je i sprawdzał zgodność ładowanych do samochodu zwierząt z danymi wpisanymi do dokumentacji. W trakcie jednego skupu odwołujący kupował przeciętnie około 100 sztuk zwierząt, w PGR - nawet 200 sztuk. Latem przy wysokich temperaturach zwierzęta były zabijane na miejscu, w rzeźni. Odwołujący wówczas dokonywał klasyfikacji poubojowej. W sytuacji, gdy odwołujący wracał z zakupionymi zwierzętami do zakładóww godzinach uboju (6.00 - 14-15.00), do jego dalszych obowiązków należało dokonywanie klasyfikacji poubojowej w hali poubojowej. Bywało i tak, że odwołujący nie jechał do skupu zwierząt, tylko przez cały dzień zajmował się klasyfikacją poubojową zwierząt w hali. W przypadku, gdy pracował w zakładowym punkcie skupu, który rozpoczynał pracę o godzinie 10.00, wówczas od rana zajmował się oceną mięsa w hali produkcyjnej. Ubój zwierząt odbywał się w komorze uboju, następnie tusza była oparzana w oparzalniku, dalej wieszana na hakach i rozcinana piłą na półtusze. Stanowisko pracy odwołującego znajdowało się w hali uboju, obok rzeźników, a klasyfikacja polegała na ocenie mięsa pod względem zawartości słoniny, wagi i sprawdzeniu numeru sztuki, który miało zwierzę wybite na uchu. W hali panowała niska temperatura (pracownicy nosili kurtki) i hałas. Odwołujący pracował w hali od 4 do 5 godzin. Ubój trwał od 6.00 do 14.00-15.00 Do uboju przeznaczano 900 zwierząt, ale bywało również 1000-1100 sztuk i wtedy trwał dłużej.
Odwołujący wniósł apelację od całości wyroku zarzucając:
1.sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegającą na:
- ustaleniu, że powód pracował w różne dni różną ilość godzin w punkcie skupu i w hali ubojowej, podczas gdy z zeznań powoda wynika, że przez pierwsze dwa lata pracy wZakładach (...)wG.pracował przy klasyfikacji mięsa poubojowego, nadto w pozostałym okresie pracy wZakładach (...)wG.codziennie pracował w hali ubojowej przy klasyfikacji mięsa ponad 4 godziny,
- pominięciu zeznań powoda i świadkaK. Z.w zakresie organizacji pracy w hali ubojowej wZakładach (...)wG., gdyż warunki panujące w hali ubojowej (hałas i niska temperatura) nie pozwalały na pracę w hali przez 8 godzin, a pracownicy byli kierowani do wykonywania innych czynności w czasie dnia pracy - powód był kierowany do pracy w punktach skupu i błędne przyjęcie, iż wymiar czasu pracy obowiązujący na stanowisku klasyfikatora mięsa poubojowego wynosił 8 godzin dziennie, a w konsekwencji naruszenie prawa materialnego art. 184 w związku zart. 32 ust. 1 i 4 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz§ 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, poprzez błędną jego wykładnię polegająca na uznaniu, iż powód nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku w okresie od 11 września 1978 roku do 2 grudnia 1994 roku;
2.naruszenie prawa materialnegoart. 22 § 1 k.p.iart. 128 § 1 k.p.w zw. z§ 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że czasem pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze jest wyłącznie czas, w którym praca ta jest efektywnie wykonywana, podczas gdy z punktu widzeniaart. 128 § 1 k.p.jest to czas, w którym pracownik pozostaje w gotowości do świadczenia pracy tego rodzaju,
3. błędną wykładnię art. 184 w związku zart. 32 ust. 1 i 4 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz§ 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzew związku z pkt 8 działu X wykazu "A" stanowiącego załącznik do tego rozporządzenia, polegającą na przyjęciu, że praca na stanowisku klasyfikator żywca - oglądacz zwierząt rzeźnych i mięsa w punkcie skupu nie stanowi pracy wykonywanej bezpośrednio przy uboju zwierząt, a tym samym nie stanowi pracy w szczególnych warunkach.
Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 28 maja 2013 roku znak(...)i przyznanie mu prawa do emerytury od dnia złożenia wniosku o przyznanie emerytury wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia złożenia wniosku do dnia zapłaty, stwierdzenie odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji oraz o zasądzenie od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych za I i II instancję.
Ewentualnie, skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji i zasądzenie od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych za I i II instancję.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja zasługiwała na uwzględnienie.
Odwołujący uzasadniał swoje stanowisko wskazując, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych wrozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzesą, zgodnie z jego § 2 ust. 1, okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Zatem Sąd przy ocenie tego, czy powód wykonywał w trudnych warunkach pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, powinien uwzględnić organizację pracy wZakładach (...)wG., gdyż warunki panujące w hali ubojowej nie pozwalały na pracę w niej przez 8 godzin, a pracownicy byli kierowani do wykonywania innych czynności w czasie dnia pracy. Powód był kierowany do pracy w punktach skupu pozostając w gotowości do świadczenia na rzecz pracodawcy pracy w hali ubojowej.
Wadliwość orzeczenia, niezależnie od powyższego, polega zdaniem apelującego również na tym, że Sąd I instancji nie uwzględnił faktu, iż powód pracując na stanowisku klasyfikatora zwierząt w istocie wykonywał zawód oglądacza zwierząt rzeźnych i mięsa.
Zgodnie z wykazem A rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego zalicza się prace wykonywane bezpośrednio przy uboju zwierząt (dział X pkt 8), do których, zgodnie z treścią zarządzenia Nr 55 Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowejz 14 lipca 1983 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach zalicza się m. in. oglądacza zwierząt rzeźnych i mięsa zatrudnionych w rzeźni (załącznik nr 1, dział X poz. 8).
Swoje uprawnienie do emeryturyK. F.wywiódł z przepisuart. 184 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który stanowi, iż ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1 ) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2).
Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku będącym pracownikami, o których mowa wust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 ust. 2 i 3.
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4).
Zarówno w art. 184 ust. 1 pkt 1 jak i w art. 32 ust. 4 ustawodawca odsyła do „przepisów dotychczasowych”.
Przepisy dotychczasowe to rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, które w § 1 ust. 2 stanowi, iż właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B (tego rozporządzenia).
Sąd Najwyższy w uchwale z 13 lutego 2002 roku, w sprawie III ZP. 30/01, uznał, że odesłanie do "przepisów dotychczasowych" w kwestii wykazów obejmujących świadczenie pracy w warunkach szczególnych, zawarte w art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nie obejmuje przepisów kompetencyjnych § 1 ust. 2-3 rozporządzenia. Odesłanie odnosi się tylko do "wieku emerytalnego, rodzajów prac, stanowisk, warunków" uprawniających do wcześniejszej emerytury. To pozwala na wniosek, że "przepisy dotychczasowe", o których mowa w odesłaniu, to § 2 ust. 1; § 4-8a oraz § 9-15 rozporządzenia.
Niewątpliwie zarządzenia resortowe wydane w oparciu o § 2 ust. 2 rozporządzenia nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego, nie przesądza to jednak o słuszności rozstrzygnięcia Sądu I instancji.
W kolejnym orzeczeniu – wyroku z 20 października 2005 roku w sprawie I UK. 41/05, Sąd Najwyższy uznał, iż odesłanie do "przepisów dotychczasowych" nie dotyczy kompetencji do tworzenia wykazów obejmujących stanowiska, na których świadczy się pracę w szczególnych warunkach, natomiast obejmuje samą treść tych wykazów i inne okoliczności wyraźnie wskazane w art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS in principio.
W wyroku tym Sąd Najwyższy, przypomniał, iż akty prawne, niebędące obecnie źródłem prawa, nie mogą być samodzielną podstawą prawną indywidualnych decyzji, wskazał jednak również, że akt prawny, mający swoje umocowanie w ustawie i rozporządzeniu Rady Ministrów, a ponadto nieodnoszący się do praw podmiotowych obywateli, który jest w istocie jedynie wykazem prac wykonywanych w szczególnych warunkach, nadal obowiązuje. Określone w nim skutki prawne wykonywania prac w szczególnych warunkach nie są bowiem wskazywane przez to zarządzenie, lecz stanowi o nich ustawa i utrzymane jej przepisami w mocy rozporządzenie Rady Ministrów. Wniosek sprowadzający się do tezy, że wykonywanie pracy na stanowiskach wymienionych w wykazach resortowych nie jest wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach, o którym mowa w rozporządzeniu z 7 lutego 1983 roku jest nieusprawiedliwiony.
Istotne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie rozważania zawarte zostały nadto w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z 9 marca 2010 roku, w sprawie IUK. 324/09. Mianowicie, Sąd ten wskazał, iż regulacja zawarta w § 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia, uprawniająca wymienione w nich podmioty do sporządzenia w podległych i nadzorowanych zakładach pracy wykazów stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B, nie rozszerzała ani nie ograniczała uprawnień pracowników, gdyż wykazy branżowe musiały być dostosowane do treści załączników do rozporządzenia i co do zasady stanowiły jedynie konkretyzację zakresu prac objętych tym rozporządzeniem w poszczególnych resortach i należących do nich zakładach. Wymienione przepisy uwzględniając specyfikę danego resortu i wchodzących w jego skład zakładów - określały szczegółowo stanowiska pracy, na których występowały rodzaje prac wymienione w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. W tym zakresie zarządzenie resortowe może być pomocne przy ocenie charakteru i kwalifikacji prac o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w rozumieniu art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach.
Podobnie, w wyroku z 22 kwietnia 2011 roku, w sprawie I UK. 351/10 Sąd Najwyższy wskazał, że upoważnienie wynikające z § 2 ust. 2 rozporządzenia nie stwarzało podstawy prawnej do wydawania aktów wykraczających poza regulację rozporządzenia, lecz obejmowało tylko ustalenie przez właściwych ministrów, kierowników urzędów centralnych oraz centralnych związków spółdzielczych (w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych) w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach. Taki wykaz resortowy ułatwia identyfikację określonego stanowiska pracy jako stanowiska pracy w szczególnych warunkach - w szczególności, jeśli w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia nie wymienia się konkretnych stanowisk, lecz operuje się pojęciem ogólnym.
Uwzględniając powyższe, Sąd II instancji uznał, że słusznie apelujący podnosił, iż wykonywaną przez niego pracę wZakładach (...)wG.od 11 września 1978 roku do 30 listopada 1994 roku należało zakwalifikować jako pracę w szczególnych warunkach. Zgodnie z wykazem A rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego zalicza się prace wykonywane bezpośrednio przy uboju zwierząt (dział X pkt 8), do których, zgodnie z treścią zarządzenia Nr 55 Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 14 lipca 1983 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach zalicza się m. in. oglądacza zwierząt rzeźnych i mięsa zatrudnionych w rzeźni (załącznik nr 1, dział X poz. 8).
Ocena taka znajduje oparcie w ustaleniach faktycznych poczynionych przez Sąd Okręgowy.
Odwołujący niewątpliwie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy był oglądaczem zwierząt. Obowiązki odwołującego sprowadzały się do oglądania zwierząt niezależnie od tego, czy w danym dniu wykonywał pracę w ubojni, czy też w punkcie skupu. Odwołujący bowiem stale dokonywał wszechstronnej i szczegółowej oceny zwierząt – ważył i mierzył zwierzęta żywe jak i po uboju.
Niewątpliwie również warunki szczególne panowały nie tylko w rzeźni ale i w punktach skupu. Odwołujący dokonywał wyboru zwierząt do uboju w chlewniach i oborach, stanowiących pomieszczenia zajęte przez znaczną ilość zwierząt, niewietrzone. W punktach skupu odwołujący miał kontakt z chemikaliami. Same zwierzęta potencjalnie również stanowiły zagrożenie.
Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że to powołane powyżej zarządzenie resortowe pozwala odczytywać przepisy ustawy o emeryturach i rentach oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego – a zatem podstawy prawne rozstrzygnięcia za spójne i konsekwentne. Zarówno warunki pracy w ubojni jak i przy skupie (w punktach skupu ale także w chlewniach i oborach) były warunkami szczególnymi.
Podkreślić również należało, że wiarygodność i moc dowodową należało w niniejszej sprawie przypisać całości zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności zeznaniom wszystkich świadków. Wartości dowodowej zeznań współpracowników apelującego nie umniejszają odmienne w szczegółach relacje świadków. Co do zasady, wszyscy przesłuchani zgodnie i w bardzo rozbudowany sposób opisywali zakres swoich obowiązków. Relacje te w sposób niebudzący wątpliwości pozwalały ustalić charakter pracy odwołującego i nie zachodziła potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego.
Przyjąć wobec powyższego należało, że okres zatrudnienia odwołującego wZakładach (...)wG.od 11 września 1978 roku do 30 listopada 1994 roku zaliczyć należy jako okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Skarżący wykazał zatem okres co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Spełnione zostały także pozostałe przesłanki warunkujące prawo odwołującego do emerytury w obniżonym wieku na podstawieart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Odwołujący nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, a 60 lat ukończył 27 maja 2013 roku, wobec czego Sąd Apelacyjny przyznałK. F.prawo do emerytury zmieniając, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.wyrok Sądu Okręgowego i poprzedzającą go decyzję.
Orzeczenie o kosztach zawarte w pkt 2 wyroku wydane zostało na podstawieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz w zw. z§13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

del. SSO Sylwia Dembska

SSA Dorota Goss-Kokot (spr.)

SSA Iwona Niewiadowska-Patzer