Sąd Okręgowy w Legnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Kz 87/14
Data wyroku: 2014-04-25 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Andrzej Grochmal, Andrzej Środek, Lech Mużyło
Słowa kluczowe: Zamiar
Podstawa prawna: 437 § 1 kpk
Teza: Nawet uzasadnione wątpliwości co do zasadności roszczenia (w tym przypadku oskarżonego wobec ubezpieczyciela) nie przesądzają automatycznie o popełnieniu przez oskarżonego czynu z art. 286 kk. Dla bytu tego przestępstwa niezbędne pozostaje bowiem spełnienie elementów jego strony podmiotowej - a tych z przyczyn podanych wyżej w zachowaniu oskarżonego brakuje.

Sygn. akt IV Kz 87/14

POSTANOWIENIE
Dnia 25 kwietnia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Legnicy - IV Wydział Karny - Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący:

SSO Lech Mużyło (spr.)

Sędziowie:

SSO Andrzej Środek
SSO Andrzej Grochmal

Protokolant:

sekr. sądowy Patrycja Ignaczak

przy udziale Prokuratora Prok. Okręgowej Bożeny Ławrowskiej
po rozpoznaniu w sprawie przeciwkoP. D.
oskarżonemu o przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.
zażalenia wniesionego przez Prokuratora Rejonowego w Legnicy
na postanowienie Sądu Rejonowego w Legnicy
z dnia 3 marca 2014 r.
w przedmiocie umorzenia postępowania karnego
na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.

p o s t a n a w i a

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Legnicy na podstawieart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego o czynzart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.
Prokurator Rejonowy w Legnicy złożył zażalenie i zarzucił błądw ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu przez Sąd, iż brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zarzucanego oskarżonemuP. D.i dowolne uznanie, że przedstawiona dokumentacja medyczna w wystarczającym stopniu uprawdopodobnia obrażenia oskarżonego, a nadto bezpodstawne przyjęcie, iż sporządzona w sprawie opinia z zakresu medycyny sądowej przez biegłegoG. R.jest opinią hipotetyczną, podczas gdy sporządzona została faktycznie przez biegłegoW. E.i w sposób kategoryczny wskazuje, że „analiza całości materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy nie pozwala na przyjęcie stwierdzenia, aby podane w dokumentacji obrażenia ciała, były obrażeniami faktycznie powstałymiw przedmiotowym zdarzeniu”, co może zostać rozstrzygnięte po przeprowadzeniu wnikliwego kontradyktoryjnego procesu, w oparciu o zasadę bezpośredniości oraz obiektywizmu, gdyż jedynie wówczas możliwe będzie dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych, ustalenia prawdy materialneji rzeczywistego zamiaru sprawcy, a w konsekwencji wykazania, że oskarżonyP. D.dopuścił się zarzucanego mu czynu i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji celem rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie na uwzględnienie nie zasługuje.
Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem zarzutu postawionego oskarżonemu był czyn polegający na usiłowaniu oszustwa (art. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.).
Truizmem będzie więc przypominanie, że przestępstwo oszustwa może być popełnione tylko umyślnie z zamiarem bezpośrednim kierunkowym obejmującym cel i sposób działania, co oznacza, żeelementy przedmiotowe oszustwa muszą mieścić się w świadomości sprawcy i być objęte jego wolą(zob. wyrok SN z 16.05.1980, OSNPG 1980, nr 5, poz. 81).
Sam więc „fakt, że podana przez sprawcę okoliczność była obiektywnie nieprawdziwa, nie wystarcza do przyjęcia odpowiedzialności na podstawieart. 286 k.k.Konieczne bowiem jest ustalenie, że sprawca był tego świadom.”
W niniejszej sprawie nie ma wystarczających dowodów, że oskarżony świadomie wprowadził w błąd towarzystwo ubezpieczeniowe co do obrażeń doznanych wskutek zdarzenia drogowego.
Wręcz przeciwnie zebrany materiał zawiera bogatą dokumentację medyczną wskazującą, że korzystał on po zdarzeniu z wielu porad i konsultacji lekarskich zgłaszając dolegliwości kojarzone z kolizją drogową, której był uczestnikiem – co jest o tyle istotne, iż nie pozwala na wykluczenie, że oskarżony zgłaszane dolegliwości faktycznie odczuwał.
Mało tego powyższą tezę zdaje się potwierdzać (eksponowana przez skarżącego) opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej, który w końcowych wnioskach podaje, że zgłaszane dolegliwości mogły być subiektywnie przez oskarżonego odczuwane mimo, że z obiektywnego punktu widzenia istniejąw tym zakresie wątpliwości (k. 54).
Okoliczności te mają kluczowe znaczenie dla oceny rozstrzygnięciaw sprawie.
Jeżeli bowiem oskarżony w subiektywnym poczuciu kojarzył występowanie dolegliwości ze zdarzeniem drogowym to podstawowy element oszustwa (w tym przypadku wprowadzenia w błąd ubezpieczyciela odnośnie swego stanu zdrowia) nie był objęty jego wolą i świadomością – co z natury rzeczy wyklucza przypisanie mu czynu zart. 286 k.k.
W konsekwencji więc należy podzielić wyrażony w zaskarżonym postanowieniu pogląd, że nawet uzasadnione wątpliwości co do zasadności roszczenia (w tym przypadku oskarżonego wobec ubezpieczyciela), nie przesądzają automatycznie o popełnieniu przez oskarżonego czynu zart. 286 k.k.Dla bytu tego przestępstwa niezbędne pozostaje bowiem spełnienie elementów jego strony podmiotowej – a tych z przyczyn podanych wyżejw zachowaniu oskarżonego brakuje.
Mając więc to wszystko na uwadze zaskarżone postanowienie jako trafne należało utrzymać w mocy.