Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1168/13
Data wyroku: 2014-02-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marta Pańczyk-Kujawska, Mirosław Szwagierczak, Jolanta Krzywonos
Słowa kluczowe: Emerytura

Sygn. akt

III AUa 1168/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia13 lutego 2014 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Mirosław Szwagierczak (spr.)

Sędziowie:

SSA Marta Pańczyk-Kujawska
SSO Jolanta Krzywonos

Protokolant

st.sekr.sądowy Elżbieta Stachowicz

po rozpoznaniu w dniu13 lutego 2014 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuW. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę
na skutek apelacji pozwanego
od wyrokuSądu Okręgowego w Rzeszowie
z dnia19 lipca 2013 r.sygn. aktIV U 1627/12

zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddala odwołanie.

Sygn. akt III AUa 1168/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 3 sierpnia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS ( t. jedn. Dz. U. 2009 nr 153 poz. 1227) oraz przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) odmówił prawa do emeryturyW. S., ponieważ nie udowodniła 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.
Do powyższego okresu organ rentowy nie uwzględnił zatrudnienia wFirmie (...)wD.od 13.07.1976 r. do 12.03.1983 r. i od 16.05.1985 r. do 31.12.1998 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni domagała się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury, zarzucając naruszenie § 2 ust. 1 oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia RM z dn. 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, poprzez ustalenie, że ubezpieczona nie ma wymaganego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych.
W uzasadnieniu wnioskodawczyni podniosła, że w zakwestionowanym przez organ rentowy okresie pracowała na stanowisku laboranta, wymienionym w wykazie A, dziale XIV, poz. 24 pkt. 1 wykazu stanowiącego załącznik nr 4 do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 7 z dnia 7 lipca 1987 r., wykonując pracę wymienioną w wykazie A, dziale XIV, poz. 24 rozporządzenia RM z 4.02.1983 r.
Odpowiadając na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc że wnioskodawczyni nie udokumentowała okresu pracy w warunkach szczególnych, gdyż przedstawione za pierwszy okres świadectwo pracy w warunkach szczególnych nie podaje nad jakimi stanowiskami wnioskodawczyni sprawowała nadzór, drugi sporny okres został udokumentowany jedynie zwykłym świadectwem pracy.
Wyrokiem z dnia 19 lipca 2013 r., sygn. akt IV U 1627/12, Sąd Okręgowy w Rzeszowie zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznałW. S.prawo do emerytury od daty złożenia wniosku oraz zasądził od(...) OddziałuwR.na rzecz wnioskodawczyni kwotę 60 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd ustalił, żeW. S.,ur. (...), była zatrudniona wFirmie (...) S.A.od 5.07.1976 r. do 31.07.2001 r., na stanowiskach: konfekcjonera wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych oraz laboranta. Wnioskodawczyni otrzymała świadectwo pracy w warunkach szczególnych, potwierdzające wykonywanie pracy w warunkach szczególnych w okresach: od 5 do 12.07.1976 r., od 13.07.1976 r. do 12.03.1983 r. oraz od 16.05.1985 r. do 31.07.2001 r.
Sąd za wiarygodne uznał zeznania świadków, zatrudnionych w laboratorium w tym samym czasie, co wnioskodawczyni, podkreślił również że świadekA. W.uzyskał prawo do wcześniejszej emerytury, po zaliczeniu okresu pracy na stanowisku laboranta na podstawie poz. 24, Działu XIV w wykazie A – załączniku do zarządzenia nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dn. 7.07.1987 r. W tej sytuacji zdaniem Sądu Okręgowego nie można różnicować sytuacji ubezpieczonych, w tym samym stanie faktycznym i prawnym.
W apelacji od powyższego wyroku organ rentowy zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię przepisów art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z§ 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeoraz w związku z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach FUS. Powyższe uzasadnia w ocenie apelującego wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.
W odpowiedzi na apelację organu rentowego wnioskodawczyni domagała się jej oddalenia oraz zasądzenia od organu rentowego kosztów zastępstwa radcy prawnego, uzasadniając że zajmowane stanowisko laboranta pionu produkcyjnego w całości mieści się w ramach kontroli międzyoperacyjnej , kontroli jakości produkcji i usług oraz dozoru inżynieryjno – technicznego, co zostało wykazane w toku postępowania przed sądem I instancji, a organ rentowy nie przedłożył żadnego dowodu zaprzeczającego okolicznościom, wykazanym przez wnioskodawczynię.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Apelacja organu rentowego jest uzasadniona i skutkuje wydaniem orzeczenia reformatoryjnego, ponieważ zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie nie jest trafny i narusza prawo.
Przedmiotem sporu w sprawie była ocena uprawnieniaW. S.do emerytury w obniżonym wieku, a to w związku z zatrudnieniem w szczególnych warunkach, na podstawieart. 184w związku zart. 32 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. 2009 nr 153 poz. 1227), a w szczególności spełnienie przez wnioskodawczynię warunku posiadania stażu pracy w warunkach szczególnych.
Sąd II instancji, który zgodnie z treściąart. 382 kpcjest Sądem orzekającym merytorycznie na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym jeszcze raz przeanalizował dokumenty dołączone do akt sprawy pozyskane odFirmy (...) SA– byłego pracodawcy wnioskodawczyni. Są to: zarządzenie Nr 1/88 DyrektoraZakładów (...)z dn. 09.01.1988 r. w sprawie prac wykonywanych w warunkach szczególnych oraz akta osobowe wnioskodawczyni, a także zeznania świadków.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy dokonując oceny materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie naruszył zasadę wynikającą z treściart. 233 § 1 k.p.c., przyporządkowując prace jakie wnioskodawczyni wykonywała w objętym sporem okresie wZakładach (...) S.A.na stanowisku laboranta – do prac wykonywanych na stanowiskach wymienionych w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia R.M. z dnia 7.02.1983 r. Dział XIV poz. 24 – kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno – techniczny na oddziałach w wydziałach w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.
Przypomnijmy, że podstawowym aktem prawnym określającym stanowiska pracy w warunkach szczególnych jest rozporządzenie R.M. z 7.02.1983 r., które w Wykazie A Dziale IV w „chemii” do stanowisk, gdzie wykonywana jest taka praca kwalifikuje stanowiska przy produkcji i przetwórstwie wyrobów gumowych, ebonitowych oraz półproduktów środków pomocniczych do tych wyrobów. Stanowisko laboranta w zakładach przemysłu gumowego nie jest ujęte w tym wykazie. Bez żadnego znaczenia prawnego dla ustaleń w sprawach o prawo do świadczeń emerytalnych pozostaje wewnętrzne zarządzenie DyrektoraZakładów (...), które zaliczyło to stanowisko do stanowisk pracy w warunkach szczególnych (por. wyrok SN z 27 stycznia 2012 r. sygn. II UK 103/11, LEX 1130388).
Treść zeznań świadków wskazuje na zakres czynności wykonywanych przez laborantów. Laborant dokonywał pobierania próbek z produkcji i ich badania w laboratorium, a wyniki tych badań niewątpliwie były podstawą do podejmowania decyzji produkcyjnych przez technologów produkcji. A więc to nie pracownicy laboratorium dokonywali kontroli międzyoperacyjnej jakości produkcji, lecz dostarczali wyników badań umożliwiających technologom i kontrolerom jakości produkcji dokonywanie bezpośrednio na oddziałach produkcyjnych decyzji dotyczących kontroli jakości i ocenę procesów technologicznych produkcji.
Wnioskodawczyni niewątpliwie na stanowisku laboranta wykonywała część pracy przy stanowiskach produkcyjnych, ale znaczną część swojej pracy wykonywała w laboratorium, a zatem nie mogła na tym stanowisku sprawować dozoru inżynieryjno – technicznego oraz kontroli produkcji stale i bezpośrednio przy stanowiskach wymienionych w Wykazie, a co za tym idzie kwalifikacja jej pracy na stanowisku laboranta z przywołaniem Działu XIV pkt. 24, zawarta w świadectwie pracy w warunkach szczególnych z dnia 31 lipca 2001 r. była nieuprawniona.
Fakt, że laboratorium w jakim pracowała wnioskodawczyni było umieszczone przy wydziale produkcyjnym i wykonywało badania na potrzeby produkcji – nie sprawia, że stanowiska pracy laborantów można zaliczyć do stanowisk pracy w warunkach szczególnych. Pracami w warunkach szczególnych uprawniającymi do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym są, wbrew twierdzeniom podnoszonym w odpowiedzi na apelację, wyłącznie prace na stanowiskach wymienionych w powołanym rozporządzeniu i załączniku do tego rozporządzenia (§ 1 ust 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. RM) - w wykazach A i B. W ocenie Sądu Apelacyjnego o zaliczeniu danego stanowiska do stanowisk pracy w warunkach szczególnych dla ustalenia uprawnień emerytalnych w obniżonym wieku nie mogą decydować wyłącznie warunki pracy w zakładach przemysłu gumowego i ich znaczna szkodliwość.

Dlatego ocenę Sądu Okręgowego, iż wnioskodawczyni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała (w objętym sporem okresie) pracę w warunkach szczególnych na stanowisku pracy wymienionym w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., należy uznać za całkowicie dowolną i pozbawioną podstaw faktycznych.
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny, mając na uwadze zaprezentowaną powyżej własną ocenę ustaleń faktycznych sprawy uznał, że wnioskodawczyni nie spełniła wymaganych powołanymi wyżej przepisami: art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego…warunków nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku , z uwagi na brak wykazania okresu co najmniej 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych.
Mając na uwadze powyższe orzeczono, jak w sentencji na podstawieart. 386 § 1 kpc.

(...)
(...)
(...)