Sąd Apelacyjny w Łodzi
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 756/13
Data wyroku: 2014-02-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Szczepaniak-Cicha, Janina Kacprzak, Lucyna Guderska
Słowa kluczowe: Świadczenia Pieniężne
Podstawa prawna: art. 129 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt: III AUa 756/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lutego 2014 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Anna Szczepaniak-Cicha
Sędziowie:SSA Janina Kacprzak
SSA Lucyna Guderska (spr.)
Protokolant: st. sekr. sądowy Aleksandra Słota

po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. w Łodzi
sprawyK. C. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi wŁ.
o rentę z tytułu niezdolności do pracy,
na skutek apelacji wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt: VIII U 171/13;

1
oddala apelację;

2
przekazuje organowi rentowemu odwołanie pełnomocnikaE. C. (1)od decyzji z 21 lipca 2006 roku zawarte w protokole przyjęcia oświadczenia woli z 9 listopada 2007 roku – celem nadania biegu w trybieart. 4779§ 2 k.p.c.

Sygn. akt III AUa 756/13

UZASADNIENIE
Decyzją z 17 stycznia 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.przyznałE. C. (1)na stałe prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 listopada 2007 r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.
W odwołaniu od tej decyzjiK. C. (1), mążE. C. (2), będący jej pełnomocnikiem, wniósł o jej zmianę przez przyznanie wypłaty świadczenia od 1 marca 2006 r.
Postanowieniem z 30 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy w Łodzi zawiesił postępowanie w sprawie z uwagi na to, żeE. C. (1)zmarła w dniu(...)r., zaś postanowieniem z 16 stycznia 2013 r. Sąd ten podjął zawieszone postępowanie w sprawie z udziałemK. C. (1)w charakterze następcy prawnego odwołującej się.
Zaskarżonym wyrokiem z 12 marca 2013r. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił odwołanie.
Sąd I instancji ustalił, że w dniu 31 marca 2006 r.E. C. (1)wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzją z 21 lipca 2006r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wŁ.odmówiłE. C. (1)prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy z uwagi na brak udokumentowania wymaganych okresów składkowych i nieskładkowych.E. C. (1)nie złożyła odwołania od powyższej decyzji.
W dniu 14 listopada 2007 r.E. C. (1)wystąpiła z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Decyzją z dnia 17 stycznia 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.przyznałE. C. (1)prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do
pracy od 1 listopada 2007 r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.
W oparciu o powyższe ustalenia Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie jest nieuzasadnione, gdyż decyzja organu rentowego przyznająca świadczenieE. C. (1)od 1 listopada 2007 r. została wydana prawidłowo.
Sąd wskazał, że zgodnie zart. 129 ust 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychświadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Sąd podniósł, że sporną decyzją z 17 stycznia 2008 r. ZUS przyznałE. C. (1)prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 listopada 2007 r., czyli od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.
Zdaniem Sądu I instancji, ZUS nie mógł przyznać świadczenia od 1 marca 2006 r., czyli od daty wcześniej złożonego wniosku o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, ponieważ wniosek ten został prawomocnie - negatywnie rozstrzygnięty decyzją oddalającą z dnia 21 lipca 2006 r., aE. C. (1)nie złożyła odwołania od tej decyzji.
W związku z powyższym Sąd oddalił odwołanie na postawieart. 47714§ 1 k.p.c.
Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożyłK. C. (2), wnosząc o jego zmianę i wypłatę zaległych świadczeń rentowych po zmarłejE. C. (1)za okres od 1 marca 2006 r. do 31 października 2007 r.
Skarżący podniósł, że 31 marca 2006 r., w imieniu niepełnosprawnej umysłowo żony,E. C. (1)wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Po wielomiesięcznym braku reakcji organu rentowego na ten wniosek, wczesną jesienią 2006 r. w siedzibie ZUS wŁ.ustnie poinformowano go, że z uwagi na brak udokumentowania wymaganych okresów składkowych decyzja jest odmowna, chyba, że uzupełni braki. Będąc przekonany, że sprawa jest w toku, próbował uzyskać informację, co ma zrobić i jakie dokumenty uzupełnić, jednak nikt nie chciał lub też nie potrafił wyjaśnić, co w tej sytuacji ma zrobić. W końcu jesienią 2007 r. po interwencji w Ministerstwie Pracy ZUS wŁ.przyznałE. C. (1)rentę. Skarżący podniósł, że nic w dokumentacji jego żony się nie zmieniło. Jedynie ZUS wypełnił w jego imieniu druk(...)(dotyczący jego, nie żony, działalności). Podał, że w ZUS-ie poproszono go o wypełnienie wniosku w celu przyznania żonie renty, co uczynił w jej imieniu 14 listopada 2007 r. Podkreślił, że był cały czas przekonany, że czynności wykonywane przez niego i urzędników toczą się w ramach postępowania z wniosku złożonego 31 marca 2006 r. Dopiero pod koniec listopada 2007 r. otrzymał decyzję odmawiającą prawa do renty dla żony (znak(...)/15) wydaną jako odpowiedź na wniosek z 31 marca 2006 r. Skarżący podniósł, że ponieważ między 31 marca 2006 r. a 17 stycznia 2008 r. w dokumentacjiE. C. (1)nie zmieniło się absolutnie nic, wskazuje to, że wystarczające dokumenty do przyznania świadczenia były w dyspozycji organu rentowego od początku. Nadmienił, żeE. C. (1)od ukończenia studiów przez 25 lat nieprzerwanie pracowała płacąc wszystkie wymagane składki.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja, jako nieuzasadniona, podlega oddaleniu na podstawieart. 385 kpc.
Generalną zasadą prawa emerytalno-rentowego jest, że świadczenia wypłaca się na wniosek zainteresowanego, poczynając od dnia powstania prawa do emerytury lub renty (tj, od spełnienia ustawowych warunków), lecz nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie. Reguła powyższa wyklucza możliwość wstecznego wypłacania świadczeń, tj. za okres po nabyciu prawa, a przed złożeniem wniosku, co w literaturze przedmiotu uzasadnia się zapobieganiem powstawaniu zjawiska kapitalizacji świadczeń. Można więc powiedzieć, że jakkolwiek same świadczenia z ubezpieczeń emerytalnego i rentowych nie ulegają przedawnieniu (z wnioskiem można wystąpić w każdym czasie), to przedawnieniu ulega roszczenie o wypłatę tych świadczeń w sytuacji nie zgłoszenia wniosku o emeryturę lub rentę po nabyciu prawa do nich (por. wyrok Sądu Najwyższego z 20 listopada 2001r., UKN 607/00 (OSNPUSiSP 2003/16/188).
Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy w pełni zaakceptować stanowisko Sądu I instancji, że w objętej sporem decyzji z 17 stycznia 2008r. organ rentowy prawidłowo określił datę przyznania ubezpieczonej świadczenia od 1 listopada 2007r. Nie ulega wątpliwości, że decyzja ta została wydana w wyniku uwzględnienia wnioskuE. C. (1)złożonego w dniu 14 listopada 2007r. o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Tym samym wypłata tego świadczenia, stosownie do treściart. 129 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(jednolity tekst: Dz. U. Nr 153 z 2009r., poz. 1227 z późn. zm.), mogła nastąpić najwcześniej od miesiąca, w którym zgłoszono ten wniosek.
Jak słusznie podniósł Sąd Okręgowy, pierwszy wniosek o przyznanieE. C. (1)prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, złożony w dniu 31 marca 2006r., został załatwiony decyzją odmowną organu rentowego z 21 lipca 2006r. z uwagi na brak posiadania przez wnioskodawczynię wymaganych 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych w dziesięcioleciu przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub w dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności do pracy. Jak wynika z akt ZUS decyzja ta została wysłana 24 lipca 2006r., a ubezpieczona nie złożyła odwołania od tej decyzji. Jednocześnie Sąd Apelacyjny zauważa, że w aktach tych znajduje się protokół przyjęcia oświadczenia woli z 9 listopada 2007r., z którego wynika, iż mąż ubezpieczonejK. C. (1)oświadczył, że wnioskodawczyni nie otrzymała decyzji z 21 lipca 2006r. i wnosi o jej przesłanie na adres domowy oraz „wnosi o ponowne rozpatrzenie uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie dokumentów znajdujących się w ZUS złożonych do wniosku (…) z 2006r.” (dowód: protokół k. 115 akt ZUS). Również w listopadzie 2007r. złożone zostało pełnomocnictwo udzieloneK. C. (1)przezE. C. (1)do reprezentowania jej „we wszystkich jej sprawach we wszystkich urzędach” (dowód: pełnomocnictwo k. 7 akt ZUS). W ocenie Sądu Apelacyjnego, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, organ rentowy winien potraktować oświadczenie złożone w dniu 9 listopada 2007r. przezK. C. (2)jako odwołanie od decyzji odmawiającej prawa do renty z 21 lipca 2006r. i nadać mu bieg, stosownie do treściart. 477.9 § 2 kpc.
Z powyższych względów Sąd Apelacyjny orzekł, jak w punkcie drugim sentencji.