Sąd Okręgowy w Poznaniu
XV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: XV Ca 988/14
Data wyroku: 2014-09-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Andrzejak-Kruk
Słowa kluczowe: Dokumenty, Dowody
Podstawa prawna: art. 232 kpc

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 września 2014r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XV Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Joanna Andrzejak-Kruk
po rozpoznaniu w dniu 16 września 2014r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...)Fundusz(...)z siedzibą wG.

przeciwkoT. R.
o zapłatę
na skutek apelacji wniesionej przez powoda
od wyroku Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu
z dnia 27 maja 2014r.
sygn. akt I.C.2506/13
oddala apelację.
/-/ Joanna Andrzejak-Kruk

UZASADNIENIE
Pozwem złożonym w dniu 12.08.2013r. w elektronicznym postępowaniu upominawczym powód(...)Fundusz(...)z siedzibą wG.wystąpił o zasądzenie na jego rzecz od pozwanegoT. R.kwoty 4.001,23zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami sądowymi i kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powód podniósł, że na podstawie umowy sprzedaży nabył od(...) SAOddział w Polsce wierzytelność w stosunku do pozwanego, wynikającą z zawartej przez niego z bankiem umowy kredytu ratalnego. Na dochodzone roszczenie składały się następujące kwoty: 2.698,10zł kapitał, 1.122,88zł skapitalizowane odsetki i 180,25zł koszty.
Postanowieniem z dnia 16.10.2013r. referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym(...)wL.stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu.
Pozwany domagał się rozłożenia zadłużenia na raty w wysokości 200,-zł miesięcznie.
Wyrokiemz dnia 27 maja 2014r., sygn. I.C.2506/13 Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu: 1) zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.765,32zł z ustawowymi odsetkami od dnia 12.08.2013r. do dnia zapłaty; 2) w pozostałym zakresie powództwo oddalił; 3) kosztami postępowania obciążył powoda.
Apelacjęod powyższego wyroku złożył powód, zaskarżając go w punkcie 2. oraz zarzucając:
1) naruszenieart. 233 k.p.c.poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że złożona przez powoda umowa zawarta przez pozwanego, wyciąg z umowy cesji wierzytelności wraz z wyciągiem załącznika, wyciąg z ksiąg rachunkowych powoda, bankowy tytuł egzekucyjny, wniosek o wszczęcie egzekucji oraz rozliczenie wierzytelności nie stanowią dowodu na okoliczność potwierdzenia wysokości nabytej wierzytelności przez powoda;
2) naruszenieart. 232 k.p.c.w zw. zart. 6 k.c.polegające na błędnym uznaniu, że strona powodowa nie przedłożyła dowodów na poparcie swoich twierdzeń oraz wniosków, z których wywodzi skutki prawne, a tym samym nie udowodniła okoliczności nabycia wierzytelności w wysokości jakiej domagała się w pozwie;
3) naruszenieart. 481 § 1 i 2 k.c.w zw. zart. 482 § 1 k.c.przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że powód nie był uprawniony do naliczania odsetek w wysokości umownej oraz że od zasądzonej kwoty należności głównej nie należą się dalsze odsetki w wysokości umownej.
W oparciu o powyższe zarzuty powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości, tj. zasądzenie na jego rzecz kwoty 4.001,23zł z odsetkami umownymi w wysokości równej czterokrotności aktualnej wysokości stopy kredytu lombardowego NBP od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty oraz kosztów procesu za I i II instancję wg norm prawem przepisanych, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Z uwagi na fakt, iż Sąd odwoławczy nie przeprowadzał postępowania dowodowego, niniejsze uzasadnienie ogranicza jedynie do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa (art. 505 
13
         § 2 k.p.c.).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wbrew podniesionym w niej zarzutom, Sąd I instancji prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, a ściślej – przedstawione przez powoda dokumenty, i doszedł do słusznego wniosku, iż powód nie wykazał, aby przysługiwała mu względem pozwanego wierzytelność w wysokości wyższej niż 3.756,32zł. Zasądzona przez Sąd I instancji kwota obejmuje: niespłacony kapitał – 2.698,10zł, odsetki ustawowe od kapitału za okres od dnia 28.01.2011r. do dnia wniesienia pozwu – 886,97zł oraz opłaty – 180,25zł ( po uwzględnieniu dokonanej przez pozwanego w dniu 25.10.2012r. wpłaty w wysokości 22,25zł, którą powód zarachował na koszty ubezpieczenia, pomniejszając tym samym początkowo istniejąca należność z tytułu opłat w kwocie 202,50zł, por. s.4 pisma procesowego z dnia 13.02.2014r. stanowiącego uzupełnienie pozwu oraz załącznik do pozwu – k.38 ). Apelujący zarzucał, iż Sąd I instancji pominął tę ostatnią składową zadłużenia ( na którą złożyły się koszty windykacji banku i koszty ubezpieczenia ), natomiast w rzeczywistości została ona uwzględniona, na co wyraźnie wskazuje wysokość zasądzonego świadczenia ( 2.698,10 + 886,97 + 180,25 = 3.765,32 ). Należy zatem uznać, iż w wyniku niedokładności Sąd I instancji nie wymienił jej jedynie w uzasadnieniu wyroku, przedstawiając sposób wyliczenia zasądzonego roszczenia ( s.6 uzasadnienia ), natomiast uwzględnił ją w rozstrzygnięciu.
Nie można zgodzić się ze skarżącym, aby zostało wykazane, iż nabył on od pierwotnego wierzyciela ( tj.(...) Bank SAwW., a po przeniesieniu jego majątku– (...) SAz siedzibą wP.Oddział w Polsce z siedzibą wW.) wierzytelność względem pozwanego w kwocie dochodzonej pozwem, obejmującej: kapitał 2.698,10zł, odsetki 1.122,88zł i koszty 180,25zł.
Nie było sporne ( i zostało potwierdzone dołączonym do pozwu dokumentem ), iż pozwany w dniu 28.11.2008r. zawarł z(...) Bank SAwW.umowę o kredyt na kwotę 5.000,-zł ( k.21-23 ). Pozwany przyznał, że nie spłacał rat kredytu ( k.49 ), nie przeczył tez twierdzeniom powoda, iż umowa została wypowiedziana ( k.23 ). W dniu 27.01.2011r. bank wystawił przeciwko pozwanemu bankowy tytuł egzekucyjny na kwotę 2.900,60zł ( obejmującą należność główną 2.698,10zł oraz opłaty 202,50zł ) wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od kwoty 2.698,10zł od dnia 28.01.2011r. do dnia zapłaty ( k.24 ). Następnie bank wystąpił o nadanie klauzuli wykonalności na b.t.e. ( k.25-26 ) i złożył wniosek o wszczęcie egzekucji, w którym domagał się ściągnięcia od pozwanego powyższej kwoty i odsetek ( k.27-28 ). Dokumenty pochodzące od pierwotnego wierzyciela nie potwierdzają zatem wysokości zadłużenia określonej w pozwie.
Na podstawie umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 27.04.2012r. doszło do cesji wierzytelności wynikającej z umowy kredytowej łączącej pozwanego z bankiem i jej przeniesienia na powoda ( k.29-30 ). W załączniku do umowy cesji ( k.32 ) wskazano, że powód nabył wierzytelność w kwocie 3.210,68zł ( kapitał 2.698,10zł, odsetki karne 310,08zł i opłaty 202,50zł ). W oparciu o dostępny materiał dowodowy nie można jednak przyjąć, że powód rzeczywiście nabył wierzytelność w tej właśnie wysokości ( a więc że wierzytelność ta przysługiwała jego poprzednikowi prawnemu ). W szczególności nie da się ustalić, w jaki sposób zostały wyliczone „odsetki karne” w wysokości 310,08zł ani czy takie odsetki w ogóle mogły być naliczane. Powód powoływał się w tym zakresie na załącznik nr 6 do umowy cesji, który zawierał ogólne oświadczenie banku o zasadach naliczania odsetek ( k.31; zgodnie z treścią tego oświadczenia, „Stopa oprocentowania odsetek za zwłokę na Dzień Przeniesienia w stosunku rocznym dla wszystkich Wierzytelności odpowiada czterokrotności stopy oprocentowania kredytu lombardowego” ). Zdaniem Sądu Okręgowego powyższe oświadczenie nie stanowiło wystarczającego dowodu dla wykazania wysokości zadłużenia pozwanego z tytułu odsetek. Po pierwsze, z treści umowy kredytowej będącej podstawą odpowiedzialności pozwanego wynika, że wysokość i zasady zmiany oprocentowania zadłużenia przeterminowanego oraz obliczania odsetek zostały sprecyzowane w Regulaminie stanowiącym integralną część umowy ( § 16 ust. 1 i 4 umowy ). Regulamin nie został jednak przedłożony, a z postanowień samej umowy powyższe okoliczności nie wynikają. Po drugie, pierwotny wierzyciel wystawił b.t.e., w którym sam wskazał, że należą mu się odsetki ustawowe od kwoty kapitału i takich odsetek dochodził następnie w postępowaniu egzekucyjnym.
Nie ma też racji skarżący podnosząc, iż wysokość dochodzonej pozwem należności została wykazana za pomocą wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu z dnia 8.08.2013r., z którego wynika zadłużenie pozwanego na kwotę 4.001,23zł, w tym kapitał 2.698,10zł, odsetki 1.122,88zł i koszty 180,25zł ( k. 33). Zgodnie z aktualnie obowiązującym ( począwszy od dnia 20.07.2013r. )art. 194 ustawy z dnia 27.05.2004r. o funduszach inwestycyjnych( t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 157 ), wyciągi z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego mają moc prawną dokumentów urzędowych ( ust. 1 ), natomiast zasada ta nie obowiązuje w postępowaniu cywilnym ( ust. 2 ). Przepis w brzmieniu poprzednio obowiązującym, który nie zawierał tego zastrzeżenia, uznany został z kolei za niezgodny zKonstytucją RPw części, w jakiej nadawał moc prawną dokumentu urzędowego księgom rachunkowym i wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego w postępowaniu cywilnym prowadzonym wobec konsumenta ( por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11.07.2011r., sygn. P 1/10, na który powołuje się sam powód ). Oznacza to, że przedstawiony przez powoda wyciąg z jego ksiąg rachunkowych ma moc dokumentu prywatnego i zgodnie zart. 245 k.p.c.stanowi jedynie dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Jest to więc w istocie oświadczeni samego powoda. O ile zaś powtarza ono dane wynikające z b.t.e. dotyczące zadłużenia pozwanego z tytułu kapitału i kosztów ( po uwzględnieniu wpłaty pozwanego ), o tyle kwota odsetek jest już całkowicie inna i – o czym już wyżej wspomniano – nie sposób zweryfikować, czy odsetku umowne w wysokości 16% w stosunku rocznym i w łącznej kwocie 1.122,88zł rzeczywiście należą się powodowi. Kwestii tej nie wyjaśnia również wyliczenie dołączone do pozwu ( k.38 ), gdyż uwidoczniono w nim jedynie poszczególne pozycje zadłużenia, nie wskazano natomiast podstawy obliczenia odsetek. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, iż Sąd Rejonowy prawidłowo obliczył należność przysługującą powodowi, przyjmując – na podstawie b.t.e. – że należą mu się jedynie odsetki ustawowe od kwoty kapitału liczone od dnia 28.01.2011r. do dnia wniesienia pozwu.
Nie były także zasadne zarzuty naruszenia przez Sąd Rejonowy prawa materialnego. Zgodnie zart. 481 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi (§ 1); jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe, jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy ( § 2 ). Z cyt. przepisu wynika, że wierzycielowi należą się odsetki za opóźnienie w wysokości wyższej niż ustawowe tylko wtedy, gdy ich wysokość była „z góry oznaczona”, np. w umowie. Tymczasem ( jak już wyżej wyjaśniono ) w niniejszej sprawie brak jest dowodu, że strony umowy kredytowej stanowiącej źródło odpowiedzialności pozwanego ustaliły inną wysokość stopy odsetek za opóźnienie niż ustawowa, a w szczególności aby była to stopa odsetek wskazana w pozwie ( czterokrotność stopy lombardowej NBP ). Skarżący twierdzi, że wysokość należnych odsetek wynika z przedłożonej umowy, ale nie wskazuje na żadne konkretnie jej postanowienie, który miałby to regulować. Umowa w § 16 ust. 4 odsyła do Regulaminu, którego jednak powód nie przedstawił. Podstawą ustalenia wyższej stopy odsetek nie może być też wspomniany wcześniej załącznik nr 6 do umowy cesji. Uznanie skuteczności umowy cesji nie oznacza bowiem, że w wyniku jej zawarcia zmienia się źródło zobowiązania, którym nadal pozostaje umowa kredytowa. W tej sytuacji Sąd Rejonowy prawidłowo zasądził na rzecz powoda odsetki w wysokości ustawowej. Sąd ten nie naruszył równieżart. 482 § 1 k.c., skoro zasądził odsetki za opóźnienie za okres od dnia wniesienia pozwu m.in. od zaległych odsetek ( wynoszących na dzień wniesienia pozwu kwotę 886,97zł ), które doliczył do należności głównej.
W tym stanie rzeczy i na podstawieart. 385 k.p.c.Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną.
/-/Joanna Andrzejak-Kruk