Sąd Okręgowy w Rzeszowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 361/14
Data wyroku: 2014-11-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Borek, Waldemar Nycz, Mariusz Sztorc
Słowa kluczowe: Przywłaszczenie
Podstawa prawna: art. 437 § 2 kpk

Sygn. akt II Ka 361/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 listopada 2014 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział II Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Andrzej Borek
Sędziowie: SSO Waldemar Nycz
SSO Mariusz Sztorc (spr.)
Protokolant: st. sekr. sądowy Aneta Galej
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie - Marioli Zarzyki - Rzucidło
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r.
sprawyB. K.iW. W.
oskarżonych o przestępstwo zart. 52 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1995 roku
Prawo Łowieckie
na skutek apelacji wniesionych przez oskarżyciela publicznego i oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Łańcucie
z dnia 28 marca 2014, sygn. akt II K 427/13
uchylazaskarżony wyrok i sprawęprzekazujeSądowi Rejonowemu w Łańcucie do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt II Ka 361/14

UZASADNIENIE

1
B. K.został oskarżony o to, że w dniu 04 marca 2012 roku wH.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu z myśliwym(...) Koła (...)wR.W. W.dokonał przywłaszczenia tuszy dzika, w ten sposób, żeW. W.dokonał odstrzału, nie odnotowując tego faktu w książce ewidencji pobytu myśliwych na polowaniu indywidualnym oraz nie poinformował Łowczego Koła o fakcie pozyskania dzika, a następnie przewieźli tego dzika nie dokonując wpisu w upoważnieniu do wykonania polowania indywidualnegonr(...), przed podjęciem czynności transportowych na szkodę(...) Koła (...)wR.tj. o przestępstwo zart. 52 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1995 roku Prawo Łowieckie

2
W. W.został oskarżony o to, że w dniu 04 marca 2012 roku wH.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu z myśliwym(...) Koła (...)wR.B. K.dokonał przywłaszczenia tuszy dzika, w ten sposób, że dokonał odstrzału, nie odnotowując tego faktu w książce ewidencji pobytu myśliwych na polowaniu indywidualnym oraz nie poinformował Łowczego Koła o fakcie pozyskania dzika, a następnie przewieźli tego dzika nie dokonując wpisu w upoważnieniu do wykonania polowania indywidualnego nr(...), przed podjęciem czynności transportowych na szkodę(...) Koła (...)wR.tj. o przestępstwo zart. 52 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1995 roku Prawo Łowieckie.

Wyrokiem z dnia 28 marca 2014r. sygn. akt II K 427/13 Sąd Rejonowy w Łańcucie na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 kpow w zw. z art. 45 § 1 kw umorzył postępowanie przeciwko oskarżonym wobec stwierdzenia, że zarzut aktu oskarżenia dotyczy czynu, który z uwagi na wartość mienia będącego jego przedmiotem, stanowi wykroczenie z art. 119§1 kw.
Apelację od powyższego wyroku złożył Prokurator i oskarżeni.
Oskarżyciel publiczny zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu:

1
obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 52 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1995r. – Prawo Łowieckie, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy prawidłowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, iżB. K.iW. W.weszli w posiadanie tuszy dzika, polując z naruszeniem warunków wykonywania polowania, czyli bezprawnie, wypełniając tym samym znamiona czynu zabronionego stypizowanego wart. 52 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo Łowieckie,

2
obrazę przepisów prawa materialnego, a to§ 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 czerwca 2005r. w sprawie zwierzyny bezprawnie pozyskanej(Dz.U. Nr 116 poz. 981), poprzez jego niezastosowanie i niewymierzenie oskarżonym obowiązku naprawienia szkody na podstawie przepisów w/w rozporządzenia w kwocie 2.300,00 zł, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwala przyjąć, iż obydwaj oskarżeni dopuścili się zarzucanego im czynu zabronionego, a tym samym winni zostać zobligowani na podstawie w/w rozporządzenia do naprawienia szkody.

Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Oskarżeni zaskarżając wyrok w całości zarzucili:
1/ naruszenie przepisów postępowania (art. 414§1 kpk– przez umorzenie postępowania wobec stwierdzenia przedawnienia karalności wykroczenia zart. 119kw – mimo, że w sprawie przeprowadzone zostało całe postepowanie dowodowe, wykluczało ono by oskarżeni dokonali względnie usiłowali dokonać kradzieży tuszy ustrzelonego dzika i ta przeszkoda procesowa dla wyrokowania winna zostać przez Sąd pominięta i po stwierdzeniu, że postępowanie dowodowe nie uprawdopodobniło by oskarżeni mogli dopuścić się przestępstwa winna doprowadzić do uniewinnienia od stawianego zarzutu,
2/ naruszenieart. 4zasady obiektywizmu,art. 5domniemania niewinności iart. 7swobodnej oceny dowodów orazart. 410 kpkprzez uznanie za bezprzedmiotowe dokonanie ustaleń faktycznych i wskazania dowodów na poparcie ustaleń – mimo, że w sprawie zostało przeprowadzone pełne postepowanie dowodowe, istniały przesłanki dla oceny sprawy przez pryzmat obowiązujących reguł prawa i zasad procesowych oraz mimo tego, że do przeprowadzenia ustaleń w sprawie Sąd Rejonowy został zobowiązany wytycznymi Sądu Okręgowego w Rzeszowie wydanymi w postepowaniu zażaleniowym.
Wskazując na powyższe wnieśli o zmianę zaskarżonego wyrokui uniewinnienie od stawianego zarzutu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacje są zasadne i zasługują na uwzględnienie, o ile wnosząo uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd Rejonowy dopuścił się uchybień, które miały wpływ na treść wyroku. Obowiązkiem Sądu I instancji wynikającym z zasady prawdy obiektywnej było dążenie do wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności w sprawie, zwłaszcza zaś do wyjaśnienia sprzeczności i to przy uwzględnieniu całości zebranego materiału dowodowego. Tymczasem materiał ten zawiera luki, które wymagają wypełnienia.
Podstawowym uchybieniem jest zaniechanie ustalenia w treści wyroku wartości tuszy dzika, mającej być przedmiotem przywłaszczenia. Od wartości tej zależy bowiem, czy w sprawie doszło do popełnienia przestępstwa, czy wykroczenia. Sąd Rejonowy stanął na stanowisku, że miało miejsce wykroczenie i dlatego też z powodu upływu terminu przedawnienia postępowanie w sprawie umorzył. Jednoznacznie uznał, że stało się tak z uwagi na wartość mienia będącego przedmiotem wykroczenia zart. 119 § 1kw.W wyroku nie wskazał jednak kwoty, którą przyjmował jako stanowiącą podstawę rozróżnienia przestępstwa od wykroczenia. Dlatego też nie można przyjąć, że w wyroku przytoczony został opis czynu zgodny z wymogamiart. 413 § 1 pkt 4 kpkw zw. zart. 82 § 1kpow. Nie czynią temu zadość rozważania na temat wartości tuszy dzika zamieszczone w uzasadnieniu wyroku SąduI instancji na k. 442 – 443. Wszelkie ustalenia odnoszące się do odpowiedzialności karnej oskarżonych, bądź jej braku, muszą być zamieszczone w treści wyroku, który podlega ocenie odwoławczej, a nie tylko i wyłączniew jego uzasadnieniu.
Zasadnie podnoszą oskarżeni, że nie było podstaw do ograniczenia przez Sąd I instancji ustaleń do umorzenia postepowania z powodu przedawnieniaw sytuacji, gdy w sprawie przeprowadzono rozległe postępowanie dowodowe,a jego wyniki nie wykluczyły jak dotąd możliwości uniewinnienia oskarżonych od popełnienia zarzucanego czynu. Sąd Okręgowy jednoznacznie nakazał zbadanie i wyjaśnienie, czy działania oskarżonych mogły zmierzać do przywłaszczenia mienia, co w zależności od jego wartości może stanowić czyn zabroniony zart. 284 § 1 kklubart. 119 §1kw. Tego Sąd Rejonowy jednak zaniechał, naruszając wytyczne Sądu Okręgowego. W okolicznościach sprawy Sąd I instancji nadmiernie skoncentrował się na upływie okresu przedawnienia w wyniku przyjęcia, iż popełnione zostało wykroczenie, co bez jednoznacznego wykazania wartości mienia jest w sprawie przedwczesne.
Przypomnieć należy, że poglądy doktryny, co do dopuszczalności prowadzenia postępowania w wypadku konkurencji dwóch negatywnych przesłanek procesowych w odniesieniu do przestępstw, co znajduje tutaj przełożenie także w związku z możliwością przyjęcia wykroczenia, a zatem negatywnych przesłanek zart. 17 § 1 pkt 1 i 2 oraz pkt 6 kpksą jednolite, że postępowanie należy umorzyć. Jednolitość ta nie dotyczy jednak sytuacji,w której zaistnienie przedawnienia Sąd – tak jak w rozpoznawanej sprawie – stwierdził dopiero po przeprowadzeniu całego postępowania dowodowego. Wtedy bowiem rozważenia wymaga, czy ewentualny brak wypełnienia przesłanek czynu zabronionego wymaga wyroku uniewinniającego, albo umarzającego postępowanie.
Sąd Najwyższy wyrażał pogląd, że w wypadku stwierdzenia zbiegu negatywnych przesłanek procesowych, Sąd w zasadzie powinien umorzyć postępowanie z uwagi na niedopuszczalność jego dalszego prowadzenia. Zasada ta nie ma jednak zastosowania wówczas, gdy zbieg tych przesłanek zostanie stwierdzony dopiero po przeprowadzeniu dowodów i wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych. Doszło wówczas do zbadania podstaw odpowiedzialności i w takiej sytuacji Sąd powinien podjąć decyzję odnoszącą się do braku tych podstaw, a więc wydać wyrok uniewinniający, a nie umarzający postępowanie z powodu przedawnienia. Stanowisko takie znajduje oparcie w tych poglądach doktryny, które rodzaj orzeczenia kończącego postępowanie w takiej sytuacji uzasadniają interesem oskarżonego (obwinionego).M. C., który negatywne przesłanki zart. 17 § 1 pkt 1i 2 oraz pkt 6 kpkokreślił nazwą przesłanek procesowych o charakterze materialnym wskazał, że uczynienie z określonej okoliczności przesłanki procesowej skutkuje tym, że stwierdzenie jej na początku postępowania lub w jego toku zobowiązuje do zaniechania tego procesu, a więc praktycznie zaniechania wyjaśniania pozostałych warunków odpowiedzialności. Jeżeli jednak nastąpi pełne wyjaśnienie przedmiotu procesu, oskarżonemu zostaną przedstawione zarzuty na rozprawie, „to odpadną racje dla uprzywilejowania oceny procesowej i załatwienia sprawy w płaszczyźnie li tylko formalnej (przez umorzenie postępowania), a więc należy dać wtedy pierwszeństwo ocenie materialnej i wydać wyrok uniewinniający”. Uniewinnienie ma bowiem „większą wartość społeczną” niż umorzenie postępowania (M. Cieślak, Polska procedura karna, wyd. III, Warszawa 1984, str. 452).
Takiemu rozwiązaniu zbiegu negatywnych przesłanek procesowych zart. 17 §1 pkt 1 i 2 oraz pkt 6 kpknie sprzeciwia się treśćart. 414 § 1 kpk. Okoliczności wymienione wpkt 1 i 2 art. 17 § 1 kpksą także objęte desygnatem pojęcia „okoliczności wyłączające ściganie”, a mimo to po ich stwierdzeniu ustawa nakazuje wydać wyrok uniewinniający, a nie umarzający postępowanie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2002 r., V KKN 484/00).
Z powyższych względów zaskarżony wyrok jako przedwczesny należało uchylić i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
W ponownym postępowaniu Sąd Rejonowy powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe dla dokonania ustaleń w przedmiocie potwierdzenia, bądź zaprzeczenia, czy działania oskarżonych mogły zmierzać do przywłaszczenia mienia, co w zależności od wartości mienia może stanowić czyn zabroniony zart. 284 §1 kklubart. 119kw. Biorąc pod uwagę kierunek apelacji prokuratora na niekorzyść oskarżonych możliwe będzie przyjęcie ponoszenia przez nich odpowiedzialności za popełniony czyn w przypadku jego udowodnienia. Nie jest w sprawie wykluczone ponowne umorzenie postępowania po rozważeniu przez Sąd I instancji czasu jaki upłynął od zaistnienia czynu, zwłaszcza w sytuacji, gdyby okazało się, że z dowodów wynika, iż czyn oskarżonych był wykroczeniem. Dopiero tak przeprowadzone postępowanie powinno doprowadzić do wydania prawidłowego wyroku.
Z przedstawionych wyżej względów Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku na podstawieart. 437 § 2 kpk,art. 444 kpk,art. 449 kpkiart. 456 kpk.