Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 651/13
Data wyroku: 2014-01-23 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Andrzej Dyrda, Magdalena Hupa – Dębska, Anna Hajda
Słowa kluczowe: Koszty Procesowe, Zasady Zwrotu Kosztów
Podstawa prawna: art. 102 k.p.c.

Sygn. akt III Ca 651/13
` POSTANOWIENIE
Dnia 23 stycznia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący – Sędzia  SO Magdalena Hupa – Dębska (spr.)
Sędziowie:    SO Andrzej Dyrda
SR (del.) Anna Hajda

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2014 r. w Gliwicach
sprawy z powództwaJ. D.iG. D.
przeciwkoT. Z.,K. Z.iB. Z.
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności
na skutek zażaleń pozwanychT. Z.iK. Z.
na rozstrzygnięcia zawarte w punktach 1 i 3 wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach
z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III Ca 651/13
postanawia:

1
odrzucić zażalenia na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 wyroku Sądu Okręgowego

w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2013 r.;

2
oddalić zażalenia w pozostałej części;

3
nie obciążać pozwanych kosztami postępowania zażaleniowego.

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 listopada 2012 r. (sygn. akt II C 79/11) oddalił powództwoJ. D.iG. D.przeciwkoB. Z.,K. Z.iT. Z.o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności i orzekł o kosztach procesu w punktach 2, 3 i 4, zasądzając od powodów solidarnie na rzecz kolejnych pozwanych odpowiedznio 2.417 zł, 2.400 zł i 2.400 zł.
Rozpoznając sprawę na skutek apelacji powodów Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r. zmienił powyższy wyrok w punktach 2, 3 i 4 w ten sposób, że nie obciąża powodów kosztami procesu, oddalił apelację w pozostałej części oraz nie obciążył powodów kosztami postępowania odwoławczego. Uzasadniając rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów wskazał, że charakter sprawy przemawia za zastosowaniemart. 102 k.p.c.i nie obciążenie powodów kosztami postępowania. Sprawa była bowiem skomplikowana pod względem prawnym, a językowa wykładnia przepisuart. 840 § 1 pkt. 2 k.p.c.oraz pogląd wyrażony w orzeczeniu Sądu Najwyższego zapadłym w sprawie III CZP47/10, gdzie taką wykładnię dopuszczono, mogły dać powodom asumpt do wytoczenia powództwa.

PozwaniT. Z.iK. Z.wystąpili z zażaleniami na rozstrzygnięcia o kosztach zawarte w wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r., domagając się ich zmiany i zasądzenia kosztów postępowania za obie instancje na ich rzecz, wraz z kosztami postępowania zażaleniowego, względnie obniżenia należnych im kosztów do 2.000 zł za obie instancje. Zarzucili błąd w ustaleniu, że powodowie wykazali, iż nie stać ich na pokrycie kosztów procesu; naruszenieart. 98§ust. 1-4 k.p.c.w związku z § 2 ust.1 i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu poprzez ich błędną interpretację i nie zasądzenie od powodów na rzecz pozwanych kosztów procesu; naruszenie
art. 394 § 3 kpcprzez błędne uwzględnienie zarzutu powodów odnoszącego się do niezastosowania przez Sąd pierwszej instancjiart. 102 k.p.c., pomimo iż zarzut ten nie był podniesiony przed Sądem pierwszej instancji, a powodowie ponosili wszelkie opłaty w sprawie przegranej; wreszcie naruszenieart. 102 k.p.c.przez błędne przyjęcie, iż zachodzą szczególne względy wyłączające konieczność zasądzenia od strony przegrywającej kosztów procesu, podczas gdy powodowie nie wskazywali na taką konieczność w toku postępowania i nie wykazali stanu swego majątku.

Powodowie wnieśli o oddalenie zażaleń i zasądzenie od pozwanych kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie doart. 3942§ 1 k.p.c., na postanowienie sądu drugiej instancji, którego przedmiotem jest m.in. zwrot kosztów procesu, przysługuje zażalenie do innego składu tego sądu,
z wyjątkiem postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Ponieważ o kosztach postępowania przed Sądem Rejonowym rozstrzygał Sąd Okręgowy na skutek zażalenia, pochłoniętego przez apelację, od rozstrzygnięcia w tym zakresie nie przysługuje zażalenie, toteż zażalenia w części odnoszącej się do tego rozstrzygnięcia, jako niedopuszczalne podlegały odrzuceniu, stosownie doart. 373 kpcw związku zart. 370 kpc,art. 397 § 2 kpciart. 13 § 2 kpc. Nie podlegają zatem rozpoznaniu zarzuty odnoszące się do orzeczenia
o kosztach postępowania w pierwszej instancji.
Rozpoznając dopuszczalne zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania odwoławczego, nie znalazł Sąd Okręgowy podstaw do jego skutecznego wzruszenia. Zastosowanie zasady zart. 102 kpcmoże nastąpić na każdym etapie postępowania, nie wymaga wniosku,
a powinno być oceniane przez pryzmat okoliczności, które uzasadniają odstępstwo od podstawowej zasady decydującej o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu w oparciu o przesłankę odpowiedzialności za jego wynik, wynikającą zart. 98 kpc. Do kręgu tych okoliczności można zaliczyć również fakty leżące poza procesem, a związane z niestabilnym stanem prawnym, przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego. Takimi właśnie okolicznościami kierował się Sąd, nie obciążając powodów kosztami postępowania odwoławczego. Nie uczynił tego z uwagi na sytuację materialną powodów, co czyni zarzut błędu w ustaleniach chybionym. Wskazał Sąd, że powództwo zostało wytoczone w zaufaniu do stanowiska Sądu Najwyższego aktualnego w dacie jego wniesienia, a zmienionego w toku postępowania. Okoliczność tę można uznać za na tyle szczególną, iż usprawiedliwiającą zastosowanie wobec powodów dobrodziejstwa zart. 102 k.p.c.
z uwagi na charakter sprawy.

Zażalenie pozwanych jako bezzasadne podlegało zatem oddaleniu stosownie doart. 385 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.Mając na uwadze uznaniowy charakter rozstrzygnięcia opartego na normie zart. 102 k.p.c.i wskazywany wyżej szczególny charakter niniejszej sprawy, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż nie należy obciążać pozwanych kosztami postępowania zażaleniowego, przy zastosowaniu w/w przepisu.