Sąd Okręgowy w Kielcach
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 1205/14
Data wyroku: 2014-11-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogna Kuczyńska, Krzysztof Sójka, Adam Zarzycki

Sygn. akt IX Ka 1205/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 listopada 2014 roku
Sąd Okręgowy w Kielcach IX Wydział Karny-Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Adam Zarzycki
Sędziowie: SSO Krzysztof Sójka (spr.)
SSO Bogna Kuczyńska
Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Misztal
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Renaty Orłowskiej
po rozpoznaniu w 28 października 2014 roku
sprawy
J. C.
oskarżonego o przestępstwa zart.158 § 1 kkiart.157 § 1 kkw zw. zart.11 § 2 kk,art.193 kk
Z. C.
oskarżonego o przestępstwo zart.159 kkiart.157§1 kkw zw. zart.11§2 kk,art.193 kk,art.190§1kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę obu oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Sandomierzu
z dnia 2 czerwca 2014 roku sygn. akt II K 78/14

I
zmienia zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonegoJ. C.w ten sposób, że:

1
uchyla orzeczenie z pkt III wyroku w przedmiocie kary łącznej pozbawienia wolności;

2
w ramach czynu zarzucanego temuż oskarżonemu w pkt I aktu oskarżenia uznaje go za winnego tego, że w dniu 14 grudnia 2013 roku wŚ., gm.Ł.woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu zeZ. C.wziął udział w pobiciuD. D.w ten sposób, że bił go pięściami, kopał po głowiei tułowiu narażając go w ten sposób na bezpośrednie niebezpieczeństwo doznania uszkodzeń ciała o których mowa wart. 157 § 1 kktj. za winnego popełnienia przestępstwazart. 158 § 1 kki za to na podstawie tegoż przepisu wymierza mu karę 1 (jednego) rokui 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

3
na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kkorzeczone wobec tegoż oskarżonego kary pozbawienia wolności łączy i wymierza mu karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

4
zwalnia oskarżonegoJ. C.od opłaty za obie instancje;

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoJ. C.oraz w całości wobec oskarżonegoZ. C.utrzymuje w mocy;

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokatówP. K.orazA. K.po 516,60 (pięćset szesnaście 60/100) złotych tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonych w postępowaniu odwoławczym;

IV
zwalnia oskarżonegoJ. C.od wydatków, zaś oskarżonegoZ. C.od kosztów sądowych należnych Skarbowi Państwa za postępowanie odwoławcze w całości.

Sygn. akt 1205/14

UZASADNIENIE

1
J. C.oskarżony został o to, że:

I
w dniu 14 grudnia 2013r.wŚ., gm.Ł., woj.(...), działając wspólnie i porozumieniu zeZ. C., wziął udział w pobiciuD. D.w ten sposób, że bił go pięściami, kopał nogami po głowie i tułowiu, czym spowodował u niego obrażenia ciała w postaci powierzchownego uszkodzenia skóry lewej strony czoła i okolicy przydusznej lewej, stłuczenia z sińcem i otarciami rany cięto-kłutej grzbietu z uszkodzeniem mięśnia grzbietu, rany cięto-kłutej ramienia prawego z częściowym uszkodzeniem mięśnia dwugłowego ramienia, powierzchownego stłuczenia brzucha z sińcem, które narażałyD. D.na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub wystąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 kk, powodując rozstrój zdrowia na okres przekraczający 7 dni,

tj. o czyn zart. 158 § 1 kkiart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk

II
w dniu 14 grudnia 2013r. wŚ., gminaŁ., woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu zeZ. C., wdarł się na ogrodzonąposesję nr (...)zajmowaną przezD. D.i wbrew jego woli tej posesji nie opuszczał,

tj. o czyn zart. 193 kk

2
Z. C.oskarżony został o to, że:

I
w dniu 14 grudnia 2013r. wŚ., gminaŁ., woj.(...), działając wspólnie i porozumieniu zJ. C., używając noża wziął udział w pobiciuD. D.w ten sposób, że bił go pięściami, kopał nogami po głowiei tułowiu oraz zadawał rany cięto-kłute, czym spowodował u niego obrażenia ciała w postaci powierzchownego uszkodzenia skóry lewej strony czoła i okolicy przydusznej lewej, stłuczenia z sińcemi otarciami naskórka nosa, ran kłutych policzka lewego, rany ciętej przedniej powierzchni szyi, rany cięto-kłutej grzbietuz uszkodzeniem mięśnia dwugłowego ramienia, powierzchownego stłuczenia brzucha z sińcem, które narażałyD. D.na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub wystąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 kkpowodując rozstrój zdrowia na okres przekraczający 7 dni,

tj. o czyn zart. 159 kkiart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk

II
w dniu 14 grudnia 2013r. wŚ., gminaŁ., woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu zJ. C., wdarł się na ogrodzonąposesję nr (...)zajmowaną przezD. D.i wbrew jego woli tej posesji nie opuszczał

tj. o czyn zart. 193 kk

III
w dniu 14 grudnia 2013r. wŚ., gminaŁ., woj.(...), groziłD. D.pozbawieniem życia, przy czym groźba ta wzbudziła uD. D.uzasadnioną obawę, że będzie spełniona,

tj. o czyn zart. 190 § 1 kk.
Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2014r. w sprawie sygn. akt II K 78/14 Sąd Rejonowy w Sandomierzu orzekł:

I
uznał oskarżonegoJ. C.za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt I aktu oskarżenia stanowiącego występek zart. 158 § 1 kkiart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkza to na podstawieart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności;

II
uznał oskarżonegoJ. C.za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt II aktu oskarżenia stanowiącego występek zart. 193 kki za to na podstawieart. 193 kkwymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności;

III
na podstawieart. 85 kkiart. 86 kkorzeczone w pkt I i II wyroku kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył oskarżonemuJ. C.karę łączną 3 lat pozbawienia wolności;

IV
na podstawieart. 63 § 1 kkzaliczył oskarżonemuJ. C.na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres zatrzymaniai tymczasowego aresztowania w sprawie od dnia 14 grudnia 2013r. do dnia 2 czerwca 2014r., tj. 171 dni;

V
uznał oskarżonegoZ. C.za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt I aktu oskarżenia stanowiącego występek zart. 159 kkiart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kki za to na podstawieart. 159 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności;

VI
uznał oskarżonegoZ. C.za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt II aktu oskarżenia stanowiącego występek zart. 193 kki za to na podstawieart. 193 kkwymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności;

VII
uznał oskarżonegoZ. C.za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt III aktu oskarżenia stanowiącego występek zart. 190 § 1 kki za to na podstawieart. 190 § 1 kkwymierzył mu karę6 miesięcy pozbawienia wolności;

VIII
na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kkorzeczone w pkt V, VI i VII wyroku kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył oskarżonemuZ. C.karę łączną 3 lat pozbawienia wolności;

IX
na podstawieart. 63 § 1 kkzaliczył oskarżonemuZ. C.na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie od dnia 14 grudnia 2013r. do dnia 2 czerwca 2014r., tj. 171 dni;

X
na podstawieart. 44 § 2 kkorzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci noża metalowego z rękojeścią z białymi okładzinami oraz noża składanego, opisanych w wykazie dowodów rzeczowych pod poz. Drz. 5/14 poprzez pozostawienie w aktach sprawy;

XI
na podstawieart. 230 § 2 kpkzwrócił oskarżonymJ. C.iZ. C.dowody rzeczowe w postaci bluzy polarowej koloru niebieskiego, spodni typu moro, kurtki typu moro, półbutów, slipów, koszulki polo, spodni jeansowych;

XII
na podstawieart. 230 § 2 kpkzwrócił oskarżycielce posiłkowej dowody rzeczowe w postaci butów sportowych, koszuli w paski, spodni granatowych z paskiem, bluzy męskiej zapinanej na suwak w kolorze granatowym;

XIII
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.P. K.kwotę 1092,24 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemuJ. C.z urzęduw postępowaniu przygotowawczym i przed Sądem;

XIV
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz kancelarii adwokackiej adw.A. K.kwotę 723,24 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemuZ. C.z urzędu przed Sądem;

XV
zasądził solidarnie od oskarżonych na rzecz oskarżycielki posiłkowejE. D.kwotę 1092,24 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego;

XVI
zwolnił oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, obciążając nimi Skarb Państwa.

Apelacje od wyroku tego na korzyść oskarżonychJ. C.iZ. C.w części dotyczącej orzeczenia o karze wywiedli ich obrońcyz urzędu.
Obrońca oskarżonegoZ. C.na podstawieart. 438 pkt 4 kpkwyrokowi temu zarzuciła:
rażącą niewspółmierność kary wymierzonej w stosunku do jego winy oraz stopnia społecznej szkodliwości, a także w relacji do celów, jakie kara ta winna spełniaćw zakresie prewencji szczególnej i społecznego oddziaływania, przejawiającą sięw wymierzeniu oskarżonemu zbyt wysokich kar jednostkowych za poszczególne przestępstwa, a konsekwencji kary łącznej, w stopniu nie dającym się zaakceptować i uzasadnić ani warunkami osobistymi oskarżonego ani charakterem sprawy, ani stopniem społecznej szkodliwości czynu, zwłaszcza przy uwzględnieniu dotychczasowej karalności tego oskarżonego w stosunku do karalności współoskarżonego, któremu Sąd I instancji wymierzył tożsamą karę
wnosząc o:
zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez wymierzenie oskarżonemuZ. C.kary łagodniejszej.
Obrońca oskarżonegoJ. C.na podstawieart. 438 pkt 4 kpkwyrokowi w zaskarżonej części zarzucił:
rażącą niewspółmierność kary, wyrażającą się w wymierzeniu oskarżonemuJ. C.kary 3 lat pozbawienia wolności za popełnienie czynu stanowiącego występek zart. 158 § 1 kkiart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, co w konsekwencji skutkowało wymierzeniem oskarżonemu kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności, która to kara jest nazbyt surowa i nie uwzględnia istniejących po stronie oskarżonego okoliczności łagodzących w szczególności nie uwzględnia zachowania się oskarżonego w najbardziej newralgicznym momencie przedmiotowego zdarzenia, kiedy to drugi z oskarżonych –Z. C.przystawił pokrzywdzonemuD. D.nóż do gardła i groził pozbawieniem życia, które to zachowanie oskarżonegoJ. C.polegało na całkowicie dobrowolnym, niewymuszonym odstąpieniu przez niego od dalszego popełnienia czynu zabronionego oraz nakazaniu przez niego oskarżonemuZ. C.aby ten zostawiłw spokoju pokrzywdzonego, co w konsekwencji skutkowało odstąpieniem również przez tego oskarżonego od dalszego popełnienia czynu zabronionego. Nadto kara ta nie uwzględnia w sposób dostateczny zamiaru z jakim działał oskarżony a także zachowania się oskarżonego po popełnieniu przestępstwa polegającego na przyznaniu się przez niego do wszystkich stawianych mu zarzutów, nie utrudnianiu przez niego postępowania, wyrażeniu przez niego skruchy i przeproszeniu rodziny pokrzywdzonego
wnosząc o:
- wymierzenie oskarżonemuJ. C.za popełnienie czynu stanowiącego występek zart. 158 § 1 kkiart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkkary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
- wymierzenie oskarżonemuJ. C.kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania przy zastosowaniu zasady pełnej absorpcji.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Słuszna co do zasady okazała się jedynie apelacja obrońcy oskarżonegoJ. C.i w jej następstwie Sąd apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok na korzyść tegoż oskarżonego z powodów które zostaną przedstawione poniżej.
W żadnym zakresie nie jest natomiast zasadna apelacja obrońcy oskarżonegoZ. C., a tym samym Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany wyroku w tej części która dotyczy tegoż oskarżonego.
Obie apelacje w żadnym zakresie nie kwestionowały ustaleń faktycznych Sądu orzekającego stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia.
Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku daje podstawę do stwierdzenia lakoniczności tych ustaleń faktycznych. W szczególności brak jest opisu okoliczności związanych z doznaniem przez pokrzywdzonegoD. D.ran kłutychi ciętych zadanych mu niewątpliwie, a to wynika wprost z treści opinii biegłego lekarzaW. G., narzędziem kończystym ostrym. Takim narzędziem mógł być w opisanej sprawie jedynie nóż, którym posługiwał się oskarżonyZ. C.. Sąd Rejonowy winien był w tej sytuacji ustalić jednoznacznie iż to działanie tegoż oskarżonego posługującego się w trakcie pobicia pokrzywdzonegoD. D.nożem doprowadziło do powstania ran ciętychi kłutych opisanych w zarzucie zart. 158 § 1 kkodnośnieJ. C.i zart. 159 § 1 kkodnośnieZ. C..
Brak takiego ustalenia spowodował błędne przyjęcie, że skutkiem działania oskarżonegoJ. C.było spowodowanie wspomnianych uszkodzeń ciałau pokrzywdzonego, a tym samym przyjęcie z rażącą obrazą prawa materialnego, iż jego zachowanie wypełniło także znamionaart. 157 § 1 kkw kwalifikacji kumulatywnej (art. 11 § 2 kk) zart. 158 § 1kk.
Oczywistym jest natomiast w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, że oskarżonyJ. C.wziął udział w pobiciu pokrzywdzonego kopiąc go i zadając mu ciosy rękami w okolice głowy i tułowia czym naraził go na doznanie ciężkiego uszkodzenia ciała w rozumieniu co najmniejart. 157 § 1 kk. Oskarżony ten winien ponosić więc odpowiedzialność karną jedynie zart. 158 § 1 kkjeśli chodzi o udział w pobiciuD. D.. Nie ma żadnych podstaw do przypisania mu odpowiedzialności za skutki zart. 157 § 1 kk, które były następstwem ekscesu ze strony drugiego z napastników, a mianowicieZ. C.posługującego się nożem. Nie ma żadnego dowodu, a Sąd orzekający nie czyniw tym zakresie żadnych ustaleń z których wynikałoby, iż oskarżonyJ. C.co najmniej godził się na udział w pobiciu pokrzywdzonego przy użyciu noża.
Apelacja obrońcy tegoż oskarżonego na powyższe w ogóle nie zwraca uwagi, jednakże Sąd odwoławczy dopatrując się obrazy prawa materialnego o której mowa powyżej zmienił zaskarżony wyrok na korzyśćJ. C.i przypisał muw granicach czynu z punktu I aktu oskarżenia popełnienie przestępstwa zart. 158 § 1 kkpo modyfikacji opisu tego czynu jak w sentencji wyroku. Przyjmując za podstawę prawną wymiaru kary za ten czyn przepisart. 158 § 1 kkSąd odwoławczy wymierzył temuż oskarżonemu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności uwzględniając jego stopień winy, stopień społecznej szkodliwości czynu, a także okoliczności obciążające, na które powołał się Sąd Rejonowy w tym przede wszystkim jego dotychczasową karalność.
Wymierzając karę łączną pozbawienia wolności Sąd odwoławczy zastosował podobnie jak Sąd Rejonowy zasadę pełnej absorpcji mając na uwadze ścisły związek czasowo-przestrzenny obu przestępstw przypisanych temuż oskarżonemu.
Zwrócić uwagę należy na fakt złej redakcji zarzutu apelacji obrońcy oskarżonegoJ. C.. W istocie zarzut rażącej niewspółmierności kary dotyczył kary jednostkowej za czyn zart. 158 § 1 kkiart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kki tylko pośrednio dotyczył kary łącznej.
Uzasadnienie zarzutu apelacji nie może być uznane za trafne w tej materiiw której obrońca stara się wykazać iż zachowanieJ. C.nosiło cechy dobrowolnego odstąpienia od „dalszego popełnienia czynu zabronionego”. Pomijając okoliczność, iż prawu karnemu nie jest znana taka instytucja,art. 15 § 1 kkczy teżart. 23 § 1 kkmówiące o tzw. „czynnym żalu” nie przewiduje takiego stanu rzeczyo których wspomina w swojej apelacji obrońca. Z wiarygodnych zeznań pokrzywdzonegoD. D.wynika natomiast okoliczność, że w sytuacji gdy próbował on ratować się ucieczką przed napastnikami, to właśnie oskarżonyJ. C.dogonił go i bił dalej w takich okolicznościach jak to ustalił Sąd orzekający. Kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności za czyn zart. 158 § 1 kki jednocześnie tego samego rodzaju i wysokości kara łączna nie rażą swoją surowością i co wymaga podkreślenia są zgodne z oczekiwaniami autora apelacji.
W żadnym zakresie nie ma natomiast podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonegoZ. C.. Jego obrońca podniósł zarzut rażącej surowości kar jednostkowych za poszczególne przypisane mu przestępstwa jak i w konsekwencji tego kary łącznej pozbawienia wolności.W żadnym zakresie Sąd Okręgowy nie podziela wywodów i argumentów tej apelacji uznając, iż Sąd Rejonowy tak kary jednostkowe jak i karę łączną orzekł wobecZ. C.respektując wymogiart. 53 § 1 i 2 kkodnośnie kar jednostkowych jak iart. 85 kkiart. 86 § 1 kkodnośnie kary łącznej. Ocena stopnia winy oskarżonego, stopnia społecznej szkodliwości jego czynów jest trafna i nie wymaga uzupełnienia lub zmiany.
Podkreślić należy, że po stronie tegoż oskarżonego brak jest istotnych okoliczności łagodzących. Nie można usprawiedliwiać braku przyznania się oskarżonego do winy jego stanem nietrzeźwości jak również usprawiedliwiać tym stanem jego zachowanie.
Fakt, iżZ. C.był dotychczas karany jedynie za przestępstwozart. 178a § 1 kkrównież nie daje podstaw do łagodniejszego go traktowania. Podkreślić należy, iż co prawda kary jednostkowe wymierzone temuż oskarżonemu za czyny zart. 190 § 1 kki zart. 193 kksą karami pozbawienia wolności mimo, że przepisy te przewidują zagrożenia alternatywne, to w konsekwencji zastosowania zasady pełnej absorpcji przy wymiarze kary łącznej oskarżony nie poniósł „dodatkowych” konsekwencji. Kara orzeczona za przestępstwo zart. 159 kkiart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kknie razi w żadnym zakresie swoją surowością. Trudno uznać ją za taką w sytuacji gdy przepisart. 156 kkprzewiduje zagrożenie do 8 lat pozbawienia wolności a wina oskarżonego jest ewidentna.
Reasumując powyższe Sąd Okręgowy na podstawieart. 437 § 1 kkiart. 624 § 1 kpkorzekł jak w sentencji.
/SSO Krzysztof Sójka/ /SSO Adam Zarzycki/ /SSO Bogna Kuczyńska/