Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 406/14
Data wyroku: 2014-04-23 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art 184 w zw. z art 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).

Sygn. akt III U 406/14

W Y R O KW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 kwietnia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym :
PrzewodniczącySSO Anna Kicman
Protokolantst. sekr. sądowy Katarzyna Maziarczyk - Kotwica
po rozpoznaniu w dniu23 kwietnia 2014 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyM. D.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę
na skutek odwołaniaM. D.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia5 lutego 2014 r.,znak:(...)

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyM. D.prawo do emerytury, począwszy od 27 lutego 2014 r.

Sygn. akt III U 406/14

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r.

Decyzją z dnia 5 lutego 2014 r., znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyM. D.przyznania emerytury.
W podstawie prawnej powołanoart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ nie został udowodniony wymagany 15-letni okres pracyw szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 7 dni; składkowe – 28 lat, 9 miesięcy i 20 dni; łącznie – 28 lat, 9 miesięcy i 27 dni. Zakład nie uznał za udowodniony okres pracy w warunkach szczególnych od 21 maja 1975 r. do 31 grudnia 1998 r., tj. 26 lat, 10 miesięcy i 5 dni wZakładach (...)na podstawie ogólnego świadectwa pracy z dnia 29 października 1999 r. Poinformowano jednocześnie, że w celu zaliczenia pracyw szczególnych warunkach należy przedłożyć świadectwo pracyw szczególnych warunkach określające rodzaj wykonywanych prac ściśle według wykazu, działu i pozycji z załącznika dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeoraz określenie stanowiska pracy zgodnie z właściwym zarządzeniem resortowym za okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. W przypadku zaś likwidacji zakładów pracy należy przedłożyć kserokopiez akt osobowych, które by potwierdzały pracę w szczególnych warunkach.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawcaM. D., wnosząc o uchylenie decyzji w całości i zaliczenie okresu zatrudnienia wZakładach (...)wJ.poparte świadectwem pracy za okres od 21 maja 1975 r. do 31 października 1999 r.
Na uzasadnienie swojego stanowiska wnioskodawca podał, że pracęw okresie od 21 maja 1975 r. do 31 października 1999 r. oraz od 2 listopada 1999 r. do 30 czerwca 2000 r. świadczył w warunkach szkodliwych, co potwierdza zapis w świadectwie pracy z dnia 29 października 1999 r. Był on pracownikiem zatrudnionym w warunkach szkodliwych, co poparte jest dowodem w postaci świadectwa pracy oraz pismem z(...)(...). W wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. wymienione zostały m.in. pracew przemyśle rolno-spożywczym. Posiada zatem udokumentowany świadectwem pracy okres zatrudnienia, którego ZUS mu w zaskarżonej decyzji nie zaliczył.

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawartew zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że wnioskodawca w dniu 27 stycznia 2014 r. złożył wniosek o emeryturę wcześniejszą z tytułu pracyw warunkach szczególnych. We wniosku zawarł oświadczenie, że nie jest członkiem OFE. Rozpatrując wniosek o emeryturę organ rentowy uznał,że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnił 28 lat, 9 miesięcyi 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych, a więc posiada wymagany ogólny staż pracy. Ponieważ na okres zatrudnienia wZakładach (...)wJ.wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających zatrudnienie w szczególnych warunkach, organ rentowy odmówił uznania spornego okresu 23 lat, 7 miesięcy i 11 dni (do 31 grudnia 1998 r.) za pracę w szczególnych warunkach. Podnoszony przez wnioskodawcę w odwołaniu okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach przypadający po dniu 31 grudnia 1998 r. nie może być brany pod uwagę, gdyż przypada po dniu wejścia w życie ustawy, tj. 1 stycznia 1999 r. Ponieważ wnioskodawca nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach, brak jest podstaw do przyznania emerytury.

Sąd Okręgowy w Przemyślu – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawcaM. D.,ur. (...), w dniu 27 stycznia 2014 r. złożył wniosek o emeryturę, zaznaczając w nim, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Do wniosku dołączył dokumentację, z której wynikało, że w okresieod 21 maja 1975 r. do 31 października 1999 r. był zatrudniony wZakładach (...) Sp. z o.o.wJ.,w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku elektromontera. Pracodawca w świadectwie pracy z dnia 29 października 1999 r. zaznaczył, że wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach w okresie od 21 maja 1975 r. do 31 października 1999 r. na stanowisku elektromontera.
Na podstawie całości zgromadzonej w aktach rentowych dokumentacji, ZUS wydał decyzję z dnia 5 lutego 2014 r., na podstawie, której odmówił wnioskodawcy przyznania emerytury.
Organ rentowy przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 7 dni; składkowe – 28 lat, 9 miesięcy i 20 dni; łącznie – 28 lat, 9 miesięcy i 27 dni.

Dowód – akta emerytalne wnioskodawcy:
- wniosek emerytalny z dnia 27.01.2014 r.,
- świadectwo pracy z dnia 29.10.1999 r. wystawione przezZakłady (...) Sp. z o.o.wJ.w upadłości,
- decyzja ZUS z dnia 5.02.2014 r.

Sąd ustalił nadto, że wnioskodawca był zatrudniony wZakładach (...)wJ.w okresie od 21 maja 1975 r. na stanowisku elektromontera w warsztacie elektrycznym usytuowanymw młynie. Na warsztacie zatrudnionych było 7 elektromonterów, a ponadto na każdej zmianie produkcyjnej był jeden elektromonter. Praca wnioskodawcy odbywała się faktycznie jednak w obiektach – w wytwórni pasz, młynie, elewatorach, kaszarni, czyszczarni, w magazynie wyrobów gotowych, w kotłowni. Wnioskodawca głównie kierowany był do pracyprzy remoncie silników napędzających poszczególne maszyny, ale także remoncie innych urządzeń elektrycznych. Praca odbywała się na miejscu awarii, gdzie panowało duże zapylenie, kurz w związku ze specyfiką zakładu, gdzie świadczona była praca przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatków i śruty.
Za swoja pracę wnioskodawca otrzymywał dodatek szkodliwy. Na stanowisku elektromontera pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Z dniem 1 października 1998 r., w związku ze zmianami w strukturze organizacyjnej Spółki, wnioskodawca został przeniesiony do pracy bezpośrednio w młynie na stanowisko elektromontera.

Dowód:
- dokumentacja zawarta w aktach osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnienia wZakładach (...)wJ.,
- zeznania świadkaR. K.,
- zeznania świadkaZ. C.,
- przesłuchanie wnioskodawcy.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w aktach emerytalnych, aktach osobowych wnioskodawcy, których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkówR. K.iZ. C.oraz wnioskodawcyM. D., jako spójnym, logicznym, wzajemnie się uzupełniającym, znajdującym potwierdzeniew dowodach z dokumentów. Wynika z nich jednoznacznie, w jakim charakterze, przy jakich pracach i w jakich warunkach był zatrudniony wnioskodawca wZakładach (...)wJ.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie wnioskodawcyM. D.należy uznać za uzasadnione.
Na podstawieart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U.z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianegow art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat -dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2 art. 184).
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowawust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 ust. 2 i 3.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8,poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 latdla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymido okresów zatrudnienia.

Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia, czy wnioskodawca był zatrudniony co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych.
Z akt sprawy wynika, że ZUS nie kwestionował spełnieniaprzez wnioskodawcę innych warunków niezbędnych do nabycia prawado emerytury, na podstawie wyżej powołanych przepisów, a więc ukończenia 60 roku życia w dniu(...)r., uzyskania ogólnego stażu pracyw wymiarze ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych na dzień 1 stycznia 1999 r. oraz nie przystąpienia do OFE.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało natomiast, że wnioskodawcaM. D.był zatrudnionyw szczególnych warunkach wZakładach (...)wJ.w okresie od 21 maja 1975 r. do 30 września 1998 r., stalei w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku elektromontera. Wnioskodawca był wówczas przydzielony do warsztatu elektrycznego,ale faktycznie pracował na wszystkich oddziałach, na których wykonywane były prace w szczególnych warunkach. Wnioskodawca pracował w takich samych warunkach, jak młynarz, czyszczarniany, pakowacz przetworów zbożowo-mącznych na urządzeniach tradycyjnych, agregatowy czyszczeniai rozdrabniania ziarna, mieszankowy śruty i komponentów paszowych, dozowacz surowców na mieszanki paszowe, robotnik za i wyładunkowy zbóż, przetworów zbożowych, komponentów paszowych i pasz, a więc przy stanowiskach związanych z pracami przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatkówi śruty, które z mocy prawa zostały uznane za prace wykonywanew warunkach szczególnych.
Wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) wymieniono w wykazie A, Dziale X – „W rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym” pod poz. 10 – „Prace przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatkówi śruty”, a ponadto w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r.w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymieniono w wykazie A, Dziale X, poz. 10 następujące stanowiska: młynarz (pkt 1), czyszczarniany (pkt 2), pakowacz przetworów zbożowo-mącznych ma urządzeniach tradycyjnych (pkt 3), agregatowy czyszczenia i rozdrabniania ziarna (pkt 4), mieszankowy śruty i komponentów paszowych (pkt 5), dozowacz surowców na mieszanki paszowe (pkt 6), robotnik za i wyładunkowy zbóż, przetworów zbożowych, komponentów paszowych i pasz (pkt 7). Wprawdzie w tym miejscu stanowisko wnioskodawcy nie zostało bezpośrednio wymienione, ale należy je umiejscowić wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43ze zm.) w wykazie A, Dziale XIV „Prace różne”, poz. 24 – „Kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie” oraz w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wykazie A, Dziale XIV, poz. 24, pkt 1 – „stanowiska pracy, na których prace wykonywane są stale i w pełnym wymiarze bezpośrednio przy stanowiskach wymienionych w wykazie”. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że charakter pracy wnioskodawcy należy zaliczyć do dozoru inżynieryjno-technicznego na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie, na stanowiskach pracy, na których prace wykonywane są stale i w pełnym wymiarze bezpośrednio przy stanowiskach wymienionych w wykazie. Wnioskodawca pracując jako elektromonter przy naprawie silników i innych urządzeń elektrycznych pracował w tych samych pomieszczeniach, przy tych samych urządzeniach, co pracownicy pracujący przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatków i śruty, a wyżej wymienionych.
Podkreślić należy, iż w postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymiwart. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 4778i nast. k.p.c.)nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń. Przeciwnie,art. 473 § 1 k.p.c.stanowi, że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza, że fakty, od których uzależnione jest prawo do emeryturyi renty oraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków i stron.

Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał łącznie ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędnedo przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów.

Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca,w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
W niniejszej sprawie wnioskodawca wszystkie przesłanki do nabycia świadczenia spełnił od dnia 27 lutego 2014 r., a więc od dnia ukończenia 60 roku życia.

Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w sentencji wyroku.