Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 9/14
Data wyroku: 2014-02-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Zalewska-Statuch, Joanna Składowska, Iwona Podwójniak
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 481 kc

Sygn. akt I Ca 9/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lutego 2014 r.

Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący SSO Elżbieta Zalewska-Statuch
Sędziowie SSO Iwona Podwójniak
SSO Joanna Składowska
Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. w Sieradzu
na rozprawie sprawy
z powództwaW. R.
przeciwko Skarbowi Państwa –(...) Zarządowi (...)wB.
o odszkodowanie
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku
z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt I C 369/12

1
oddala apelację,

2
zasądza od pozwanego Skarbu Państwa -(...) Zarządu (...)wB.na rzecz powodaW. R.kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji.

Sygn. akt I Ca 9/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Łasku, w sprawie o sygn. akt I C 369/12, z powództwaW. R.przeciwko Skarbowi Państwa –(...) Zarządowi (...)wB.o odszkodowanie z tytułu ochrony środowiska naturalnego, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 15 500,00 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 26 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty, oddalając powództwo w pozostałym zakresie.
Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniachi wnioskach, których istotne elementy przedstawiały się następująco:
Powód jest właścicielemdziałki nr (...)położonej w miejscowościB.gminaB.. Na terenie tej działki posadowiony jest budynek mieszkalny i budynek gospodarczy.
MiejscowośćB.jest położona w pobliżu lotniska wojskowego. Hałas emitowany przez lotnisko przekracza dopuszczalny poziom hałasu w porze dziennej i nocnej. Z tego względu w dniu 09 lutego 2010 roku Sejmik Województwa(...)podjął Uchwałę nr(...), która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2010 roku, w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowegoŁ.. Przedmiotowa uchwała weszła w życie 13 kwietnia 2010 roku.Działka nr (...)w pasie od drogi na głębokość 75 m w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminyB.jest przeznaczona do zabudowę mieszkaniową z towarzyszącymi usługami nieuciążliwymi oraz zabudowę lotniskową lub zagrodową, dalsza część tej działki jest oznaczona jako tereny rolne.Działka nr (...)położona jest w podobszarze B obszaru ograniczonego użytkowania utworzonego w/w uchwałą. Wymieniona uchwała ogranicza właścicieli działek położonych w obszarze ograniczonego użytkowania w ten sposób, że nie mogą oni skutecznie dochodzić zaniechania emisji hałasu przez lotnisko.
W podobszarze B wymieniona uchwała wprowadziła zakaz:

-

tworzenia stref ochronnych A uzdrowisk;

przeznaczenia terenu pod budowę: szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy;

budowy szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy;

zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w całości lub części na szpitale, domy opieki społecznej oraz obiekty związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działającym w porze nocy.

Wymieniona uchwała wprowadziła także następujące wymagania techniczne dotyczące budynków:

-

w budynkach nowoprojektowanych należy zapewnić izolacyjność ścian zewnętrznych, okien, drzwi w ścianach zewnętrznych, dachów i stropodachów, zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi izolacyjności przegród w budynkach oraz izolacyjności akustycznej elementów budowlanych;

w budynkach istniejących należy zastosować zabezpieczenia zapewniające izolacyjność ścian zewnętrznych, okien, drzwi ścianach zewnętrznych, dachów i stropodachów, zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi izolacyjności przegród w budynkach oraz izolacyjności akustycznej elementów budowlanych.

Sąd pierwszej instancji na podstawie opinii biegłych z zakresu szacowania nieruchomości ustalił, iż utrata wartości nieruchomości, stanowiącej przedmiot sprawy, w związku z jej położeniem na obszarze ograniczonego użytkowania lotniska wojskowego wynosi 15.500,00 złotych.
W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd pierwszej instancji rozstrzygając kwestię zasadności roszczenia powodów wskazał, iż zgodnie z treściąart. 129 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska(Dz. U. z 2008 roku Nr 25, poz. 150 z późn. zm.), w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę; szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości. W świetle tego Sąd Rejonowy uznał, iż powodom przysługuje od pozwanego odszkodowanie w kwocie 15.500,00 złotych, o którą to kwotę zmniejszyła się wartość przedmiotowej nieruchomości na skutek utworzenia strefy ograniczonego użytkowania wokół lotniska wojskowego wŁ.. Kwotę tę Sąd na podstawieart. 481 § 1 i 2 k.c.iart. 455 k.c.zasądził wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia następnego po dniu wskazanym przez powoda w pisemnym wezwaniu do zapłaty skierowanym do pozwanego.
O kosztach orzeczono na podstawieart.100 k.p.c.

Apelację od powyższego wywiódł pozwany Skarb Państwa –(...) Zarząd (...)wB., zaskrzył wyrok częściowo w zakresie odsetek i kosztów procesu, zrzucając mu:
- naruszenie przepisów postępowania w postaciart. 321 k.p.c., w związkuz naruszeniem norm prawa materialnego, wynikających z treściart. 363 § 2 k.c., polegające na zasądzeniu odsetek, częściowo od daty pierwotnego wezwania pozwanego do zapłaty oraz pisma powoda rozszerzającego żądanie pozwu, gdy tymczasem odsetki te powinny być liczone od daty uprawomocnienia się orzeczenia,
- naruszenie przepisów postępowania w postaciart. 98 k.p.c., w związku z art.94 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez obciążenie pozwanego Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Szefa(...) Zarządu (...)wB.kosztami postępowania sądowego, pomimo ustawowego zwolnienia tego podmiotu od konieczności ich ponoszenia.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o:
- zmianę zaskarżanego wyroku w części dotyczącej zobowiązania pozwanego do uiszczenia odsetek od kwoty 15 500,00 złotych od terminów wskazanych w punkcie pierwszym sentencji, poprzez zasądzenie ich od dnia uprawomocnienia się przedmiotowego orzeczenia,
- zmianę zaskarżanego wyroku w części dotyczącej obciążenia pozwanego kosztami procesu, poprzez zwolnienie go od ponoszenia owych kosztów i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą.

Powód domagał się oddalenia apelacji oraz wnosił o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego Skarbu Państwa –(...) Zarządu (...)wB.nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie niniejszej doszło do naruszenia przepisuart. 481 k.c.
Roszczenie zart. 129 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiskajest roszczeniem odszkodowawczym, a szkoda obejmująca zmniejszenie wartości nieruchomości, podlegać może naprawieniu z natury rzeczy wyłącznie przez zapłatę określonej sumy pieniężnej. Tym niemniej zauważyć należy, iż ustawodawca, kierując się dążeniem do ochrony interesu poszkodowanego, co do zasady określił wart. 363 k.c.uprawnienie poszkodowanego do dokonania takiego wyboru sposobu skompensowania każdej szkody. Termin spełnienia świadczenia odszkodowawczego nie jest oznaczony, ani nie wynika z właściwości zobowiązania, jego wymagalność należy określać zgodnie zart. 455 k.c., a więc niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania zobowiązania. Zatem roszczenie odszkodowawcze staje się pieniężnym po skonkretyzowaniu jako żądania zapłaty określonej sumy. Opóźnienie w zapłacie po takim wezwaniu rodzi roszczenie o zasądzenie odsetek ustawowych, zgodnie zart. 481 § 1 k.c.
Żaden przepisustawy z dnia 27 kwietnia 2001 rokuprawo o ochronie środowiska, (art. 129 – 136), która stanowi podstawę odpowiedzialności pozwanego, nie przewiduje konieczności ustalenia przez sąd wysokości odszkodowania. Ocena rozmiaru poniesionej przez poszkodowanego szkody i w konsekwencji zasadności żądanego odszkodowania podlega weryfikacji sądowej dopiero w razie sporu między stronami. Wyrok sądu w tym zakresie nie ma charakteru konstytutywnego, nie jest zatem źródłem zobowiązania pozwanego do zapłaty, pozostaje nim ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.
Jeżeli pozwany uważał, że żądane odszkodowanie jest wygórowane, to mógł zapłacić świadczenie w wysokości ustalonej przez siebie z zastrzeżeniem zwrotu. Wówczas, gdyby okazało się, że odszkodowanie w ogóle nie przysługuje powodowi albo przysługuje w mniejszej wysokości, po orzeczeniu sądu pozwany mógłby żądać zwrotu całego świadczenia albo nadpłaty (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2010 r., II CSK 434/09, nie publikowany, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2013r., I CSK 667/12, LEX nr 1391106).
Wbrew stanowisku zawartemu w uzasadnieniu apelacji, pozwany już po wezwaniu przedsądowym do zapłaty odszkodowania posiadał wiedzę o tym, że powód będzie występował do sądu z roszczeniem odszkodowawczym, a więc chcąc uniknąć kosztów związanych z zaspokojeniem jego roszczeń, winien podjąć czynności mające na celu ustalenie, w jakiej wysokości roszczenie powoda zasługuje na uwzględnienie.
Niesłuszny jest także zarzut apelującego dotyczący naruszenia przepisów postępowania, a mianowicieart. 98 k.p.c.w związku z art. 94 ustawyo kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Powołując się na ustawowe zwolnienie od opłat sądowych, skarżący zupełnie pomija treść art. 108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zgodnie z którym zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Efektywne poniesienie należności sądowej z tytułu opłaty przez stronę powoduje zatem, że poniesiony wydatek wchodzi w skład kosztów procesu tej strony, a opłacone zobowiązanie publicznoprawne wygasa. Jeżeli zatem w sprawie przedmiotowej to powód uiścił opłatę od pozwu, nie ma już mowy o jej pobraniu. Prawidłowo zatem Sąd zaliczył kwotę opłaty do poniesionych przez powoda kosztów procesu, które rozliczył zgodnie z zasadą określoną wart. 100 k.p.c.
Mając na uwadze wszystkie poczynione wyżej rozważania, Sąd Okręgowy apelację pozwanego na podstawieart. 385 k.p.c.jako bezzasadną oddalił.
O kosztach procesu za instancję odwoławczą Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.i§ 6 pkt 3, § 13 ust. 1 pkt 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(t. j. Dz. U. z 2013 r. 461) obciążając nimi stronę przegrywającą.