Sąd Apelacyjny w Krakowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUz 3/14
Data wyroku: 2014-01-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jolanta Frańczak

Sygn. akt III AUz 3/14

POSTANOWIENIE
Dnia 22 stycznia 2014 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Jolanta Frańczak (spr.)

Protokolant:

st.sekr.sądowy Elżbieta Bałaban

po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuM. W.
przeciwko   Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wK.
o przeliczenie emerytury
na skutek zażalenia wnioskodawcyM. W.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach Wydział VI Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt VI U 1200/13

p o s t a n a w i a :

o d d a l i ć zażalenie.

Sygn. akt III AUz 3/14

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy – Wydział VI Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wK.postanowieniem z dnia 9 grudnia 2013 r. w sprawie o przeliczenie emerytury oddalił wniosek odwołującego sięM. W.o ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, iż ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania wynika, że sytuacja finansowa odwołującego się jest trudna, ale nie jest to jedyna przesłanka, która decyduje o przyznaniu pomocy prawnej. Stosownie do treściart. 117 § 5 k.p.c.sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego uzna w sprawie za potrzebny. W ocenie Sądu Okręgowego w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi potrzeba udzielenia odwołującemu się specjalistycznej pomocy prawnej, ponieważ postępowanie przed Sądem pierwszej instancji zostało zakończone, samodzielnie złożył on apelację, która spełnia wymogi określone wart. 368 k.p.c.oraz zawiera szczegółowe uzasadnienie zarzutów i wniosków apelacji, co powoduje, iż ustanowienie pełnomocnika z urzędu byłoby niecelowe.

Zażalenie na postanowienie wywiódł odwołujący sięM. W.zaskarżając postanowienie w całości i domagając się jego zmiany poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Odwołujący się zarzucił, iż ustanowienie pełnomocnika z urzędu uzasadnia matactwo organu rentowego oraz Sądu pierwszej instancji, który nie rozpoznał kompleksowo wniosków zawartych w odwołaniu. W uzasadnieniu zażalenia powtórzył zarzuty zawarte w apelacji wywiedzionej od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 11 października 2013 r. oraz dodatkowo uwypuklił, że przyznanie pełnomocnika z urzędu uzasadnia jego trudna sytuacja materialna, której nie zakwestionował Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. SkoroKonstytucja Rzeczpospolitej Polskiejoraz Konwencja Europejska daje stronie prawo do sądu jako poszanowanie praw człowieka, to tym samym jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinien zostać uwzględniony.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treściart. 117 § 2 k.p.c.osoba fizyczna, nie zwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym ustanowienie pełnomocnika z urzędu stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść kosztów pomocy prawnej pełnomocnika z wyboru bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
Niemniej jednak o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu nie decyduje wyłącznie stan rodzinny, majątkowy i dochodowy strony, albowiem ustanowienie pełnomocnika z urzędu winno zawierać przekonanie sądu przesądzające o celowości jego ustanowienia (art. 117 § 5 k.p.c.). W orzecznictwie Sadu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym, udział adwokata lub radcy prawnego jest potrzebny wówczas, gdy strona wnosząca o jego ustanowienie jest nieporadna, ma trudności z samodzielnym podejmowaniem czynności procesowych albo gdy sprawa jest skomplikowana pod względem faktycznym lub prawnym (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1964 r., IIPZ 46/64, NP 1965 nr 5, s.56; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2002 r., I PZ 99/01, OSNP 2004 nr 4, poz. 66; z dnia 6 grudnia 2012 r., IV CZ 125/12, LEX nr 1288735 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2010 r., IV CSK 318/09, LEX nr 678016). Innymi słowy, potrzeba ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie zachodzi, gdy stopień skomplikowania sprawy nie przekracza umiejętności i możliwości obrony swych praw przez stronę, co prawidłowo zaakcentował Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 września 1998 r., ll UKN 214/98, OSNP 1999 nr 18, poz. 593; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 1986 r., IV PZ 89/86, nie publ.; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 4 września 2012 r., I ACz 1228/12 LEX nr 1216299).
W ocenie Sądu Apelacyjnego rozpoznawana sprawa nie jest skomplikowana zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym, ponieważ dotyczy przeliczenia podstawy wymiaru emerytury skarżącego oraz nie występuje w niej zagadnienie prawne, które wymagałoby szczególnej wiedzy prawniczej, a co za tym idzie udziału w postępowaniu po stronie skarżącego profesjonalnego pełnomocnika. SkarżącyM. W.nie ma też trudności z samodzielnym podejmowaniem czynności procesowych, w tym zwłaszcza z prawidłowym formułowaniem pism procesowych, co umożliwiło mu skuteczne wniesienie apelacji, która spełnia wszystkie przesłanki określone przez ustawodawcę wart. 368 k.p.c.W sytuacji, gdy strona swoim udziałem w postępowaniu wykaże zaradność procesową, wówczas nawet jej ciężka sytuacja materialna, nie wpływa na zasadność złożonego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Tym samym, nawet przy przyjęciu, że stan majątkowy kwalifikowałby skarżącego do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, to udział w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyżej naprowadzonych przyczyn nie można uznać za potrzebny. Ubocznie godzi się także zauważyć, że nieustanowienie pełnomocnika w postępowaniu apelacyjnym w żaden sposób nie ogranicza prawa do sądu skarżącego i nadania biegu wniesionej przez niego apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach (VI U 1200/13).
Z powyższych względów Sąd Apelacyjny na zasadzieart. 385 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 k.p.c.oddalił zażalenie, ponieważ zawarte w nim zarzuty były bezpodstawne.