Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 529/13
Data wyroku: 2014-06-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Tatarczyk, Leszek Dąbek, Gabriela Sobczyk
Słowa kluczowe: Uzgodnienie Treści Księgi Wieczystej Z Rzeczywistym Stanem Prawnym
Podstawa prawna: art. 10 ust. 1 o księgach wieczystych i hipotece

Sygn. akt III Ca 529/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.)
Sędzia    SO Tomasz Tatarczyk
Sędzia    SO Gabriela Sobczyk
Protokolant    Justyna Chojecka
po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwaD. W.
przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi MiastaR.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej
z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I C 773/12

1
oddala apelację;

2
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.800 zł (tysiąc osiemset złotych)z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym;

3
nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowegow Gliwicach kwotę 2.310,51 zł (dwa tysiące trzysta dziesięć złotych pięćdziesiąt jeden groszy) z tytułu skredytowanego w postępowaniu odwoławczym wynagrodzenia biegłego.

SSO Gabriela Sobczyk SSO Leszek Dąbek SSO Tomasz Tatarczyk

Sygn. akt III Ca 529/13

UZASADNIENIE
PowódD. W.w pozwie skierowanym przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa – Prezydentowi MiastaR.żądał usunięcia niezgodności między treścią księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej pod numeremKw (...)a rzeczywistym stanem prawnym, przez wpisanie na jego rzecz prawa własności działki gruntu onumerze geodezyjnym (...)oraz zasądzenia na jego rzecz od pozwanego zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu twierdził, że w dniu 6 10 2011r. nabył od Agencji Nieruchomości Rolnej (poprzednio Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa) własność spornej nieruchomości. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej w postanowieniu z dnia 2 12 2011r. oddalił jego wniosek o dokonanie w księdze wieczystej na jego rzecz wpisu prawa własności, uznając, iż istnieje przeszkoda do jego dokonania, gdyż z załączonych do wnio-sku dokumentów nie wynikało, że nieruchomość znajdowała się dniu likwidacji
w zarządzie(...)wC.

oraz że została objęta Protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia 10 11 1993r.
i tym samym, że została ona przekazana Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Pozwany Skarb Państwa – Prezydent MiastaR.wniósł
o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jego rzecz od powoda zwrotu kosztów procesu.
Zarzucił, że powód – wbrew dyrektywie zawartej wart. 6 k.c.– nie wykazał,
że przysługuje mu prawo własności spornej nieruchomości.
Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiejw wyroku z dnia 11 12 2012r. uwzględnił powództwo oraz orzekł o kosztach procesu.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulacjęart. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece(tekst jednolity Dz.U. z 2001r. nr 124, poz. 1361, z późniejszymi zmianami). Stwierdził, że w dokumencie o nazwie „Tabelaryczne zestawienie działek zlikwidowanego(...)wC.wg stanu na dzień 30 09 1993r.” wymieniona była sporna działka gruntu. Z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, w szczególnościE. G.wynika,
że dokument ten był załączony do Protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 10 11 1993r., co świadczy o tym, iż działka ta znajdowała się w zarządzie zlikwidowanego(...)wC.. Stosownie do regulacji art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 19 10 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z chwilą wykreślenia(...)wC.z rejestru wygasł jego zarząd nad sporną nieruchomością i po przekazaniu jej Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (art. 5 ust. 3 powyższej ustawy), Agencja a następnie jej następca prawny Agencja Nieruchomości Rolnych wW.wykonywały w imieniu własnym w stosunku tej nieruchomości przynależne Skarbowi Państwa prawo własności. W umowie z dnia 6 10 20112r. Agencja Nieruchomości Rolnych wW.skutecznie przeniosła
na powoda własność tej nieruchomości i tym samym w urządzonej dla tej nieruchomości księdze wieczystej istnieje niezgodność pomiędzy ujawnionym w niej stanem prawnym a rzeczywistym stanem prawnym, co w świetle przywołanej na wstępie regulacji prawne czyni powództwo uzasadnionym. O kosztach procesu orzekał stosując regulacjęart. 98 § 1 i 3 k.p.c.
Orzeczenie zaskarżyłpozwany Skarb Państwa, który wnosił o jego zmianę przez oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz od powoda zwrotu kosztów procesu, bądź jego uchyleniei przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Zarzucił, iż przy ferowaniu wyroku naruszono prawo procesowe, regulacjeart. 233 § 1 k.p.c.iart. 253 zd. 2 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów
i poczynienie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, przez wadliwe ustalenia, że sporna nieruchomość znajdowała się
w zarządzie zlikwidowanego(...)wC.a następnie przekazano ją Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Ponadto zarzucał, że naruszono prawo materialne, regulacje:
-art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 07 1982r. o księgach wieczystych i hipotecepoprzez jej błędne zastosowanie i przyjęcie, że stan prawny ujawniony w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym,
- art. 5 ust 1, 2 i 3 ustawy z dnia 19 10 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa iart. 535 k.c.w związku zart. 155 § 1 k.c.poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że Agencja Nieruchomości Rolnych wW.była podmiotem uprawnionym do wykonywania własności na rzecz Skarbu Państwa
i upoważniona do sprzedania spornej nieruchomości, mimo, że nieruchomość ta nie była mieniem Skarbu Państwa powierzonym Agencji po zlikwidowanym państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej, a w konsekwencji tego wadliwe przyjęcie,
iż powód w umowie sprzedaży z dnia 6 10 2011r. nabył własność tej nieruchomości,
-art. 58 § 1 k.c.przez jego błędne niezastosowanie i nie przyjęcie, że umowa sprzedaży z dnia 6 10 2011r. była sprzeczna z art. 5 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 19 10 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i co za tym idzie nieważna, gdyż została zawarta przez podmiot nie będący uprawniony do wykony-wania prawa własności na rzecz Skarbu Państwa.
Sąd Odwoławczy ustalił i zważył co następuje:
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował roszczenie powoda przyjmując, że ma ono źródło w regulacji w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r.
o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. Nr 19, poz. 147, z późniejszymi zmianami).
Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia w zna-cznej części dotyczą faktów nie zakwestionowanych przez strony w toku postępowania i co za tym idzie bezspornych, a w pozostałym zakresie mają podstawę w zebranym
w sprawie wiarygodnym materiale dowodowym, którego ocena jakkolwiek lakoniczna mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów i poza faktami: pozostawania spornej nieruchomości w zarządzie(...)wC.w chwili jego likwidacji a następnie przekazania jej w protokole zdawczo-odbiorczym z dnia 10 11 1993r. Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nie były one w apelacji negowane.
Pozwany nie kwestionował w toku postępowania, iż sporna nieruchomość znajdowała się we władaniu(...)wC.(kwestionował jedynie,
iż nieruchomość ta została formalnie przekazana przez Skarb Państwa temu Przedsię-biorstwu w zarząd).
Okoliczność ta była zatem bezsporna pomiędzy stronami, a dodatkowo znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale (w wypisie z rejestru gruntów k. 25 oraz w przywołanych przez Sąd Rejonowy „Tabelarycznym zestawieniu działek zlikwidowanego(...)wC.wg stanu na dzień 30 09 1993r.”, k. 35-49 i zeznaniach świadków:A. C., który zeznał, że składniki mienia, które znajdowały się w zarządzie(...)wC.zostały przekazane Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa na podstawie przeprowadzonej inwentaryzacji mienia tego przedsiębiorstwa i sporządzonych w jej trakcie spisów
z natury k. 137-138, co potwierdził w swych zeznaniach świadekT. B.– k. 140).
Powołany w toku postępowania biegły sądowy z zakresu rachunkowości
we wnioskach opinii sporządzonej w dniu 15 02 2014r. stwierdził, że „istnieje znaczne prawdopodobieństwo, bliskie pewności, że w rejestrze klasyfikacyjnym sporządzonym w dniu 15 04 1993r. stanowiącym załącznik numer 4 do protokołu zdawczo-odbiorczego sporządzonego w dniu 10 11 1993r. ujęto działkę gruntu o numerze(...)położoną wR....” (k-281) i wniosek ten logicznie uzasadnił
a następnie podtrzymał go w swych wyjaśnieniach złożonych na rozprawie w dniu 15 05 2014r.
Wskazany materiał dowodowy prowadzi zatem do logicznego wniosku,
iż skoro w chwili likwidacji(...)wC.władał sporną działką, gruntu, zostało to ujawnione w rejestrze gruntów w którym na dodatek pominięto
jako władającego Urząd Miejski wR., a ponadto później ujęto ją najpierw w „Tabelarycznym zestawieniu działek zlikwidowanego(...)wC.wg stanu na dzień 30 09 1993r.” a następnie w „Załączniku numer 4 do protokołu zdawczo-odbiorczego sporządzonego w dniu 10 11 1993r.”, to prowadzi to po doko-naniu w księdze wieczystej wpisu o powierzeniu Urzędowi Miejskiemu wR.zarządu tą działką, doszło do formalnego odjęcia go temu Urzędowi i prze-kazania go(...)wC.(art. 231 k.p.c.).
Tym samym w toku postępowania zostało obalone domniemanie przewidziane w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 07 1982r. o księgach wieczystych i hipotece i oceniane ustalenie Sądu Rejonowego jest prawidłowe.
Prawidłowe jest również drugie z kwestionowanych w apelacji ustaleń
o przekazaniu spornej działki gruntu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa,
które ma oparcie w informacjach zawartych w „Załączniku numer 4 do protokołu zdawczo-odbiorczego sporządzonego w dniu 10 11 1993r.” oraz wskazanej powyżej opinii biegłego
Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.
Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego jest prawidłowa i Sąd odwoławczy w całości ja podziela i przyjmuje z własną (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. III C 473/34, ZB. Urz. 1935r. nr 12, poz. 496).
Z poczynionych ustaleń wynika bowiem, że Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa (poprzednik Agencji Nieruchomości Rolnych wW.) w wyniku likwidacji(...)wC.przejęła w zarząd sporną działkę gruntu i jak trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji Agencja Nieruchomości Rolnych wW.była uprawniona do przeniesienia w umowie sprzedaży z dnia 6 10 2011r. na rzecz powoda własność spornej nieruchomości (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 10 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa).
Wbrew zatem temu co zarzuca apelacja umowa ta jest ważna (przy ocenie tego zagadnienia nie naruszono wskazanych w apelacji regulacji prawa cywilnego materialnego) i powód w jej wyniku nabył własność spornej nieruchomości,
W toku postępowania nie wykazano, że prawo to zostało przez niego utracone, wobec czego przyjąć należy, że w dalszym ciągu jest jego posiadaczem.
Nie znajduje to odzwierciedlenia w treści przedmiotowej księgi wieczystej
i tym samym - jak trafnie ocenił Sąd Rejonowy - w sprawie występuje podnoszona przez powoda niezgodność pomiędzy ujawnionym w niej stanem prawnym a rzeczywistym stanem prawnym, o której mowa jest w przywołanej na wstępie regulacjiart. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece.
Czyni to powództwo uzasadnionym, co znalazło prawidłowe odzwierciedlenie
w zaskarżonym wyroku, stąd też apelacja jest bezzasadna.
Reasumując zaskarżony wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację pozwanego jako bezzasadną oddalono na mocyart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono w oparciu o regulację
art. 98 § 1 i 3 k.p.c.w związku zart. 391 § 1 k.p.c., § 13 ust. 1 pkt 1, § 8 pkt. 8 i § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 09 2002r. w sprawie opłat za czyn-ności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348,
z późniejszymi zmianami),
O należnych Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w Gliwicach kosztach sądowych (poniesionych kosztach opinii biegłego) orzeczono stosując regulację art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 07 2005r. o kosztach sądowych
w sprawach cywilnych w związku z art. 94 tej ustawy (Skarb Państwa nie ma tylko obowiązku uiszczania opłat) - tekst jednolity Dz.U. 2010r. nr 90, poz. 594,
z późniejszymi zmianami).

SSO Gabriela Sobczyk SSO Leszek Dąbek SSO Tomasz Tatarczyk