Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 1127/14
Data wyroku: 2014-11-24 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Magdalena Bajor-Nadolska, Teresa Strojnowska, Barbara Dziewięcka
Słowa kluczowe: Kurator, Kuratela
Podstawa prawna: art.180 1 i 2 k.r.i.o., art.183 § 1 k.r.i.o.

Sygn. akt II Ca 1127/14

POSTANOWIENIE
Dnia 24 listopada 2014 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący:SSO Magdalena Bajor-Nadolska (spr.)
Sędziowie:SSO Barbara Dziewięcka
SSO Teresa Strojnowska
Protokolant: st. prot. sąd. Iwona Cierpikowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2014 r.
sprawy z wnioskuD. P.
z udziałemT. L.iK. K.
o uchylenie kurateli
na skutek apelacji uczestnikaK. K.od postanowienia Sądu Rejonowego
w Kielcach z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt III RNs 875/14
postanawia:zmienić zaskarżone postanowienie w ten tylko sposób, że nadać mu prawidłowe brzmienie i uchylić kuratelęD. P.nadT. L., ustanowioną postanowieniem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 10 lutego 2014 roku w sprawie sygn. akt III RNs 69/14, zamiast uchylić postanowienie o ustanowieniu kuratora z dnia 10 lutego 2014 r. w sprawieIII RNs 69/14; w pozostałej części apelację oddalić; orzec, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie koszty postępowania apelacyjnego.
II Ca 1127/14

UZASADNIENIE
Postanowieniem z 11 czerwca 2014 roku Sąd Rejonowy w Kielcach uchylił postanowienie tego Sądu z dnia 10 lutego 2014 roku w sprawie III RNs 69/11 o ustanowieniu kuratora dlaT. L..
W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że uchylonym postanowieniem został ustanowiony kurator dlaT. L.w celu reprezentowania jej interesów w sprawieo dział spadku, która toczy się przed Sądem Rejonowym w Kielcach pod sygnaturą VII Ns 632/12. Kurator złożył wniosek o zwolnienie go z tego obowiązku i Sąd Rejonowy przychylił się do jego wniosku, z uwagi na to, żeT. L.jest psychicznie chora i wskazane jest postępowanie w przedmiocie ubezwłasnowolnienia, tymczasem kurator ma za zadanie jedynie ułatwienie osobie ułomnej załatwiania różnych spraw, nie może natomiast pełnić funkcji zastępstwa ustawowego, które potrzebne jestT. L..
Apelację od tego postanowienia wywiódł uczestnikK. K.. Zarzucił:1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że stwierdzony przez biegłychw sprawie o dział spadku stan zdrowiaT. L.wskazuje na konieczność przeprowadzenia postępowania o ubezwłasnowolnienie, a w konsekwencji brak podstaw do ustanowienia kuratora dla konkretnej czynności i niezasadne przyjęcie, że ustanawiając kuratora w rzeczywistości ustanowiono przedstawiciela ustawowego; 2) obrazę przepisów prawa procesowego mającą wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, a toart. 328§2 k.p.c.w zw. zart. 180§1i2k.r.o.w zw. zart. 180§1 k.r.o.przez niewskazanie w uzasadnieniu z jakich przyczyn przy tej samej wiedzy co do stanu psychicznegoT. L., Sąd uwzględnił wniosek o kuratora, a obecnie zwolnił go z tej funkcji, pomimo, że cel nie został osiągnięty, gdyż sprawa o dział spadku nie została zakończona; 3) obrazę prawa materialnego-art. 180§1 k.r.o.przez nieprawidłowe jego zastosowanie i przyjęcie za podstawę orzeczenia, w sytuacji gdy cel dla którego kurator został ustanowiony nie został osiągnięty.
Apelujący wniósł o zmianę orzeczenia i oddalenie wniosku kuratora.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja uczestnika nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że Sąd Rejonowy wydając zaskarżone postanowienie nie mógł zastosować formuły zastrzeżonej dla sądu II instancji i uchylić uprzednio wydanego postanowienia w przedmiocie kurateli. Ta pomyłka nie miała jednak wpływu na ocenę trafności rozstrzygnięcia, którego istotą jest uchylenie kurateli, czemu Sąd Rejonowy dał wyraz w pisemnym uzasadnieniu, wskazując jako podstawę rozstrzygnięciaart. 180§1 k.r.o.W tej sytuacji Sąd Okręgowy nadał temu postanowieniu prawidłowe brzmienie i uchylił kuratelę ustanowioną dlaT. L.postanowieniem z 10 lutego 2014. w sprawieIII RNs69/14.
Należy zgodzić się z Sądem Rejonowym, że w okolicznościach sprawy brak jest podstaw dla ustanowienia dlaT. L.kuratora w trybieart. 183§1 k.p.c.W myśl tego przepisu kuratora ustanawia się dla osoby niepełnosprawnej jeżeli potrzebuje ona pomocy do prowadzenia wszelkich spraw albo spraw określonego rodzaju, lub do załatwienia poszczególne sprawy. Za osobę niepełnosprawną w rozumieniu cytowanego przepisu uważa się osobę ułomną fizycznie jak również intelektualnie czy psychicznie ale w stopniu, który nie wymaga ubezwłasnowolnienia częściowego lub całkowitego. Dla osoby ubezwłasnowolnionej, która z powodu niezdolności do pokierowania swoim postępowaniemi prowadzenia swoich spraw jest w konsekwencji całkowicie lub częściowo pozbawiona praw publicznych, potrzebny jest przedstawiciel ustawowy, którego funkcja jest w sposób zasadniczy odmienna od funkcji kuratora ustanawianego w trybieart. 183§1 k.r.o.Kuratelaw rozumieniu cytowanego przepisu obejmuje pomoc przy czynnościach faktycznychi prawnych związanych z codziennym życiem. Chodzi przy tym o pomoc prawną związaną ze sferą praw majątkowych czy osobistych osoby niepełnosprawnej lecz nie o reprezentowanie takiej osoby w postępowaniu sądowym i składanie w jej imieniu wniosków z wyłączeniem jej świadomości w tym zakresie. Kurator ustanowiony w trybieart. 183§1 k.r.o.pełni funkcje wykraczające poza proces sądowy (por. post.SN z 27.03.1996r., IIICZP 28/96, OSNC 1996/7-8/99).
Z niekwestionowanej opinii biegłych wynika, żeT. L.cierpi na schizofrenię paranoidalną z nasilonymi objawami i nie jest w stanie samodzielnie uczestniczyć w sprawie sądowej ani reprezentować swoich interesów. Niemożność nawiązania logicznego kontaktuzT. L.potwierdza także kurator dla niej ustanowiony. Taki wniosek opinii jaki relacja kuratora, wskazują na celowość wszczęcia postępowania o ubezwłasnowolnienie.T. L.wymaga bowiem innej pomocy niż wynikająca zart. 183§1 k.r.o.Ustanowienie dla niej kuratora w tym trybie byłoby możliwe tylko wtedy gdyby miała ona zachowane zdolności intelektualne i psychiczne w takim stopniu, że byłaby w stanie pokierować swoim postępowaniem, innymi słowy wyrazić w sposób logiczny własną wolę co do sposobu działu spadku, a nie mogłaby tego uczynić tylko z powodu innego rodzaju niepełnosprawności, która wymagałaby pomocy kuratora. Kurator mógłby w takim przypadku udzielać jej porad prawnych i składać pisma procesowe. W przedmiotowej sprawie z powodu niemożności nawiązania kontaktu aT. L., kurator musiałby wejść w rolę przedstawiciela ustawowego a jest to prawnie niedopuszczalne.T. L.ma zachowaną zdolność do czynności prawnych i zdolność procesową. Aby kurator ustanowiony w trybieart. 183§1 k.r.o.mógł ją reprezentować w sprawie musiałaby mu udzielić pełnomocnictwa. Pamiętać należy, że pojęcie sprawy sądowej w takim znaczeniu, że kurator ma zastąpić osobę niepełnosprawną także w zakresie wyrażania woli bez pełnomocnictwa, jest poza zakresem spraw o jakich mowa w przepisieart. 183§1 k.r.o.,a który w istocie obejmuje czynności faktyczne.
Dodać jeszcze należy, że kuratora na podstawie cytowanego przepisu ustanawia się wyłącznie na wniosek osoby potrzebującej. W przedmiotowej sprawie nastąpiło to na wniosekK. K., uczestnika w sprawie o dział spadku.
Mając na uwadze przedstawione rozważania, należy stwierdzić, że w chwili wydawania postanowienia o ustanowieniu kuratora dlaT. L.nie istniała podstawa dla jego ustanowienia, a zatem nie może wystąpić stan ukończenia sprawy. Nie wyklucza to jednak możliwości uchylenia takiej kurateli na podstawieart. 180§1 k.r.o., w szczególnościw sytuacji gdy kurator był ustanowiony na wniosek osoby nieuprawnionej. Odmowa uchylenia kurateli stanowiłaby przede wszystkim naruszenie prawT. L., a ponadto nie byłoby możliwe wykonywanie tej funkcji przez adwokata, który został ustanowiony kuratorem z przyczyn oczywistych, wynikających ze znajomości przepisów prawa.
Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd Okręgowy orzekł jakw postanowieniu na podstawieart. 386§1 k.p.c.w zw. zart. 13§2 k.p.c.O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 520§1 k.p.c.w zw. zart. 391§1 k.p.c.iart. 13§2 k.p.c.