Sąd Okręgowy w Warszawie
X Wydział Karny
Sygnatura akt: X Ka 481/14
Data wyroku: 2014-08-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Eliza Proniewska, Marek Krysztofiuk, Beata Wehner –
Słowa kluczowe: Postępowanie Odwoławcze
Podstawa prawna: art. 442 § 3 k.p.k.
Teza: Sąd Rejonowy, przeprowadzając ponownie postępowanie w sprawie w związku z uchyleniem wcześniejszego wyroku, całkowicie pominął wskazania Sądu Okręgowego w Warszawie zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 kwietnia 2012 (X Ka 285/12)

Sygn. akt X Ka 481/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 sierpnia 2014 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie X Wydział Karny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Eliza Proniewska
Sędziowie: SR (del.) Marek Krysztofiuk
SO Beata Wehner – spr.
Protokolant:  prot. sąd. stażysta Marek Dobrogojski
Przy udziale Prokuratora Andrzeja Jóźwika
po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 roku
sprawyA. K.oskarżonego zart. 157 § 1 kki in.
na skutek apelacji obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa z dnia 14 stycznia 2014 roku, sygn. akt VIII K 450/12
uchyla zaskarżony wyrok i na podstawieart. 17 § 1 pkt 6 kpkumarza postępowanie w sprawie w zakresie czynu zart. 157 § 2 kkprzypisanego w punkcie I wyroku, zaś sprawę w zakresie czynu zart. 190 § 1 kkprzekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy – Mokotowa.
Sygn. aktX Ka 481/14

UZASADNIENIE
A. K.został oskarżony o to, że:

I
w dniu 8 maja 2008 r. wlokalu nr (...)przyul. (...)l wW.dokonał uszkodzenia ciała swojej żonyD. K.w postaci urazu głowy z raną tłuczoną okolicy czołowej z utratą przytomności i wstrząśnieniem mózgu poprzez co najmniej trzykrotne uderzanie jej głową o ścianę, uderzanie ręką w tył jej głowy oraz kopanie, tj. o czyn zart. 157 § l k.k.;

II
w miejscu i czasie jak w pkt. I wypowiadał groźby karalne popełnienia przestępstwa na szkodę swej żonyD. K., grożąc, że jak ruszy ona komputer to jej „łeb ukręci”, które to groźby wzbudziły w pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że będą spełnione, tj. o czyn zart. 190 § l k.k.

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2014 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy - Mokotowa(w sprawie VIII K 450/12) uznał oskarżonegoA. K.w ramach czynu opisanego w pkt. I za winnego tego, że w dniu 8 maja 2008 r. wW., wlokalu nr (...)przyulicy (...)uderzając głową pokrzywdzonej o ścianę, uderzając rękami w tył jej głowy oraz kopaniem, spowodował uD. K.obrażenia ciała w postaci urazu głowy z raną tłuczoną okolicy czołowej i ze wstrząśnieniem mózgu czym spowodował naruszenie czynności narządu jej ciała na okres poniżej siedmiu dni, to jest popełnienia występku zart. 157 § 2 k.k.i za to, na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, zaś w ramach czynu opisanego wpkt. IIza winnego tego, że w miejscu i czasie jak wpkt. IgroziłD. K.pozbawieniem życia i uszkodzeniem ciała, które to groźby wzbudziły u niej uzasadnioną obawę że zostaną spełnione, to jest występku zart. 190 § 1 k.k.i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. Na mocyart. 85 k.k.Sąd Rejonowy połączył wymierzone oskarżonemu kary pozbawienia wolności i na podstawieart. 86 § 1 kkwymierzył mu karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na mocyart. 69 § 1 k.k.warunkowo zawiesił, ustalając w myślart. 70 § 1 pkt. 1 k.k.okres próby na 2 lata. Sąd Rejonowy orzekł również o kosztach procesu.
Apelację od wyroku złożył obrońca oskarżonegoA. K..
Zaskarżył wyrok w całości,zarzucając orzeczeniu:

1
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na jego treść, a to:

⚫

art. 4 k.p.k.w zw. zart. 7 k.p.k.w zw. zart. 170 § 1 pkt. 4 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego oskarżonego o odtworzenie przebiegu zdarzenia utrwalonego na płycie CD i nieuzasadnione przyjęcie, że dowodu tego nie da się przeprowadzić, co doprowadziło do oparcia zaskarżonego wyroku na materiale dowodowym niepełnym, dobranym wybiórczo i pomijającym kluczowy dowód w niniejszej sprawie, jakim jest płyta CD z nagraniem audiowizualnym, co również spowodowało nie zbadanie i nie uwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyśćA. K., które to okoliczności potwierdzają przebieg wydarzeń prezentowanych przez oskarżonego a przeczą przebiegowi wydarzeń zaprezentowanemu przez pokrzywdzoną, czyniąc jej zeznania niewiarygodnymi;

art. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny i wybiórczy wyrażający się obdarzeniem walorem wiarygodności i mocy dowodowej zeznańD. K., pomimo, że są one sprzeczne ze sobą wzajemnie a także sprzeczne z przebiegiem wydarzeń zarejestrowanym kamerą przez oskarżonego i zapisanym na płycie CD (przecinanie kabli od komputera przezD. K.a nie przez oskarżonego) oraz poprzez bezzasadne odmówienie waloru wiarygodności i mocy dowodowej wyjaśnieniom oskarżonegoA. K., pomimo, że przedstawiany w nich przebieg wydarzeń potwierdza nagranie na płycie CD;

4k.p.k.w zw. zart. 6 k.p.k.w zw. zart. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.poprzez naruszenie prawa oskarżonego do obrony wyrażające się nie przeprowadzeniem w trakcie przewodu sądowego dowodu z odtworzenia nagrania zarejestrowanego na płycie CD, które to nagranie jest kluczowym dowodem niewinności oskarżonego i ograniczenie się przez Sąd pierwszej instancji tylko do przeprowadzenia dowodów przemawiających na niekorzyść oskarżonego i potwierdzających tezę oskarżycielki subsydiarnej;

art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.poprzez zupełne pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesienia się do nagrania zdarzenia zarejestrowanego przez oskarżonego i zapisanego na płycie CD jak również poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób rzetelny i wyczerpujący, dlaczego Sąd Rejonowy odmówił wyjaśnieniomA. K.waloru wiarygodności i mocy dowodowej, a przyznał ten walor zeznaniom pokrzywdzonej, pomimo że wersja wydarzeń prezentowana przez pokrzywdzoną jest sprzeczna z przebiegiem zdarzenia zarejestrowanego na nagraniu z płyty CD oraz poprzez niewskazanie w oparciu o jakie dowody i dlaczego Sąd pierwszej instancji wykluczył wersję zdarzeń prezentowaną przez oskarżonego, chociaż potwierdza ją nagranie zarejestrowane na płycie CD;

art. 442 § 3 k.p.k.w zw. zart. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.w zw. zart. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k.poprzez niezastosowanie się przez Sąd pierwszej instancji do zapatrywań prawnych i wskazań Sądu odwoławczego, co do dalszego postępowania wyrażonych na k. 5 uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie X Wydziału Karnego Odwoławczego w sprawie o sygnaturze akt X Ka 285/12 wyrażające się w nie przesłuchaniu pokrzywdzonej na okoliczność powstania dowodowego nagrania na płycie CD, nie przeprowadzeniu dowodu z nagrania audiowizualnego, nie dokonaniu wnikliwej i wszechstronnej analizy wszystkich dowodów i ich oceny oraz w nie odniesieniu się przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich dowodów w sprawie.

2
błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a polegający na nieuzasadnionym przyjęciu, że:

⚫

oskarżonyA. K.dopuścił się naruszenia czynności narządu ciała pokrzywdzonej na okres poniżej siedmiu dni, pomimo że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie tylko tego nie potwierdza, ale nagranie zarejestrowane na płycie CD wykonane bezpośrednio po rzekomym pobiciu pokrzywdzonej temu przeczy, ponieważ przedstawia pokrzywdzoną bez urazów na czole lub innych częściach ciała, w niepodartej bluzce, co powinno prowadzić do wniosku, że przyczyną powstania obrażeń pokrzywdzonej nie było zachowanie oskarżonegoA. K.;

oskarżonyA. K.kierował groźby karalne pod adresem pokrzywdzonej, podczas gdy ubogi materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie i brak bezpośrednich świadków zdarzenia nie dostarczają podstaw do przypisania oskarżonemu tego czynu, zaś ustalenie to opiera się wyłącznie na niewiarygodnych zeznaniach pokrzywdzonej.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, alternatywnie, na wypadek gdyby Sąd Okręgowy nie podzielił powyższego stanowiska wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonegoA. K.od zarzucanych mu czynów.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy okazała się zasadna i to w stopniu oczywistym.
W pierwszym rzędzie trafny i wystarczający do dyskwalifikacji zaskarżonego wyroku okazał się zarzut obrazyart. 442 § 3 kpk, która miała w tej sprawie charakter rażący.
Sąd Rejonowy, przeprowadzając ponownie postępowanie w sprawie w związku z uchyleniem wcześniejszego wyroku, całkowicie pominął wskazania Sądu Okręgowego w Warszawie zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 kwietnia 2012 roku (X Ka 285/12). Zlekceważenie tych zaleceń spowodowało, że nie zostały wyjaśnione okoliczności sprawy, tak, jak to miało miejsce w pierwszym wyroku wydanym w stosunku do oskarżonegoA. K.. Innymi słowy, kolejne postępowanie, prowadzone w tej sprawie po uchyleniu pierwszego wyroku, skutkowało zaistnieniem uchybień podobnych do tych, wytkniętych przez Sąd Okręgowy we wspomnianym wyroku z dnia 19 kwietnia 2012 roku. Skutki procesowe są obecnie takie, że przedawniła się karalność czynu zarzucanego oskarżonemu dotyczącegoart. 157 § 2 kk.
Zaskarżone orzeczenie, co wspomniano wyżej, jest dotknięte jeszcze większymi wadami, niż pierwszy wyrok Sądu Rejonowego, ponieważ Sąd I instancji w ogóle nie zapoznał się z istotnym dowodem w sprawie, a mianowicie nagraniami na płytach CD udostępnionymi przez oskarżonego. Przyczyny tego są nieznane, bo w skopiowanych aktach sprawy 4 Ds. 6/09/II znajdują i znajdowały się dwie płyty obrazujące (lub mające obrazować, bo tego nie wyjaśniono) przebieg zajścia będącego przedmiotem postępowania. Płyty te zostały wszak skopiowane zgodnie z zarządzeniem z dnia 15 października 2012 roku (k. 245), które było konsekwencją zarządzenia o skopiowaniu akt prokuratorskich z dnia 11 października 2012 roku (k. 244 akt). Lektura protokołu rozprawy z dnia 11 grudnia 2013 roku pozwala na przyjęcie, że Sąd Rejonowy miał zamiar odtworzyć to nagranie, lecz brak było płyt w aktach sprawy, zaś ich poszukiwanie w kasie pancernej Wydziału nie odniosło rezultatu. Tymczasem, płyty te znajdowały się w kopii akt prokuratorskich, stanowiących osobny tom, lecz przypisanych - z oczywistych względów - do sprawy VIII K 450/12 (tak również została opatrzona obwoluta). Osobnym zagadnieniem pozostawała zasadność planowania przeprowadzenia tych oględzin pod nieobecność samego oskarżonego, który nie stawił się tego dnia na rozprawę, skoro istotą tej czynności miało być przede wszystkim wyjaśnienie ze stronami, którego dnia powstało owo nagranie, aby móc dalej rozważać wartość tego dowodu dla ustalenia okoliczności konkretnego zdarzenia. Niezrozumiałe, w kontekście zaleceń Sądu odwoławczego, było również wydanie postanowienia o „nieuwzględnieniu wniosku o odtworzenie przebiegu zdarzenia utrwalonego na płycie CD”, skoro czynność tę zlecił do przeprowadzenia Sąd II instancji. Ponadto, błędna była decyzja Sądu Rejonowego, co trafnie wytknął skarżący, o zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z treści protokołów oględzin płyt DVD, które znajdowały się na kartach 199 – 204 i 206 – 207 akt sprawy 4 Ds. 6/09/II, skoro nie zostały na rozprawie odtworzone płyty z nagraniami.
Efektem zaniechania przeprowadzenia powyższych czynności było uchylenie zaskarżonego wyroku, co - w przypadku czynu zart. 157 § 2 kk- skutkowało koniecznością umorzenia postępowania, ponieważ doszło do przedawnienia karalności tego występku (art. 17 § 1 pkt 6 kpk). Sąd Okręgowy, podejmując decyzję o umorzeniu postępowania w tej części, nie tracił z pola widzenia aktualnego brzmieniaart. 157 § 4 kk. Jak bowiem wiadomo, ustawodawca wart. 5 pkt 7 ustawy z dnia 10 czerwca 2010 roku o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych ustaw(Dz. U. Nr 125, poz. 842) przyjął, że ściganie przestępstwa określonego w§ 2 lub 3odbywa się z oskarżenia publicznego, jeżeli pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą. Przepis ten wszedł jednak w życie z dniem 1 sierpnia 2010 roku, zaś zarzucany czyn miał mieć miejsce w dniu 8 maja 2008 roku, a więc przed nowelą. W takim stanie rzeczy nadal wiążący był tryb z oskarżenia prywatnego i związany z nim sześcioletni termin przedawnienia niezależnie od tego, czy postępowanie zainicjowane było w tej sprawie subsydiarnym, prywatnym czy prokuratorskim aktem oskarżenia.
Dlatego Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i w tej części umorzył postępowanie karne na podstawieart. 17 § 1 pkt 6 kpk.
Odnośnie do zarzutu zart. 190 § 1 kk, w tej części sprawa, po uchyleniu wyroku, została skierowana do ponownego rozpoznania, ponieważ wyrok skazujący nie mógł zostać zaakceptowany wobec przekonującej argumentacji zawartej w apelacji.
Dla ustalenia, czy i co mówił oskarżony w dniu zdarzenia do pokrzywdzonej w kontekście kierowania zarzucanej groźby, należy – jak to zalecił Sąd Okręgowy przy uchyleniu wcześniejszego wyroku - zapoznać się z przebiegiem nagrania zarejestrowanego na płycie CD. Jak bowiem wynika z utrwalonego tam zapisu, to pokrzywdzona przecina kable od komputera. Trafnie więc zalecił Sąd Okręgowy, aby odtworzyć owo nagranie na rozprawie i ustalić ze stronami, kiedy to zajście miało miejsce (oskarżycielka posiłkowa twierdziła odmiennie niż oskarżony, że było to innego dnia), bo – jak wynikało z zeznań pokrzywdzonej - właśnie przy czynności zabierania przez nią z pokoju komputera miało dojść do wypowiedzenia groźby (k. 66 akt Ds.).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, zważywszy ograniczony zakres pozostały do osądu, Sąd Rejonowy poprzestanie na ujawnieniu tych dowodów, które były istotne z punktu widzenia sprawy o spowodowanie uszczerbku na zdrowiu bez wzywania i przesłuchiwania po raz kolejny świadków (zeznania tych osób mogą bowiem posłużyć do otworzenia całego kontekstu sprawy w znaczeniu relacji między małżonkami, ale są zbędne dla ustalenia, czy miały miejsce groźby, gdyż wtedy nikogo poza stronami nie było w mieszkaniu).
Sąd I instancji zajmie się przesłuchaniem na rozprawie oskarżonego i pokrzywdzonej w związku z zarzutem zart. 190 § 1 kk, a czynność tę uzupełni o odtworzenie omawianego nagrania, które znajduje się w aktach sprawy, bacząc, aby wyjaśniać na bieżąco jego przebieg ze stronami (udział oskarżonego w tej czynności jest obowiązkowy).