Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 271/14
Data wyroku: 2014-09-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marian Raszewski, Henryk Haak, Barbara Mokras
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 448 w zw z art. 24 k.c.

Sygn. akt II Ca 271/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
K., dnia 18 września 2014 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Barbara Mokras (spr.)

Sędziowie:

SSO Henryk Haak
SSO Marian Raszewski

Protokolant:

st. sekr. sąd. Jolanta Bąk

po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014r. w Kaliszu
na rozprawie
sprawy z powództwaM. W.
przeciwko(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.
o zapłatę
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu
z dnia 3 kwietnia 2014r. sygn. akt I C 420/13

I
Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że nadaje mu następujące brzmienie:

„ 1. zasądza od pozwanego(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.na rzecz powódkiM. W.kwotę 5.000 zł (pięć tysięcy) z ustawowymi odsetkami od dnia 27 marca 2012r. do dnia zapłaty;
2. oddala powództwo w pozostałym zakresie;
3. nie obciąża powódki kosztami sądowymi;
4. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1.726 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego;
5. nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sąd Rejonowy w Kaliszu kwotę 287 zł tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych.”

II
oddala apelację w pozostałym zakresie,

III
nie obciąża powódki kosztami sądowymi w postępowaniu apelacyjnym,

IV
nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sąd Rejonowy w Kaliszu kwotę 245 zł tytułem części nieuiszczonej opłaty od apelacji,

V
zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 864 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

II Ca 271/14

UZASADNIENIE
PowódkaM. W.wniosła pozew przeciwko(...) S.A.z siedzibą wW.o zapłatę kwoty 35.000 zł z odsetkami i kosztami postępowania tytułem zadośćuczynienia za krzywdę w związku ze śmiercią ojca w wypadku komunikacyjnym, co miało miejsce w dniu 16 sierpnia 2005 r.
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Podniósł, że brak podstawy materialno – prawnej dochodzenia roszczenia z uwagi na to, że przepis przewidujący możliwość kompensowania krzywd związanych z cierpieniami psychicznymi po śmierci w wypadku bliskiej osoby wszedł w życie dopiero w dniu 3 sierpnia 2008 r.
Sąd Rejonowy w Kaliszu wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014 r. powództwo oddalił i orzekł o kosztach postępowania.
Rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach: w dniu 16 sierpnia 2005 r. roku doszło do wypadku drogowego w wyniku którego śmierć poniósł ojciec powódkiM. S.. Pojazd sprawcy wypadku był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej u pozwanego. Sprawcy wypadku zostali skazani prawomocnym wyrokiem sądu. Rodzice powódki rozwiedli się kiedy powódka miała 9 lat. Oboje założyli nowe rodziny. Z nową rodziną ojca powódka nie utrzymywała kontaktów, natomiast z ojcem spotykała się dość często na neutralnym gruncie – na ulicy, na podwórku, na działce. Istniała między nimi silna więź rodzinna, choć zakłócona nowymi układami rodzinnymi. Powódkę wychowywała matka, do której powódka miała żal za rozpad rodziny. W trudnych chwilach powódka dzwoniła do ojca. Kiedy powódka wyszła za mąż ojciec odwiedzał ją w domu, choć na wesele, mimo zaproszenia nie przyszedł, był obecny tylko w USC. W miarę możliwości ojciec wspierał ją emocjonalnie i finansowo. W chwili śmierci ojca powódka miała 23 lata, była już mężatką i matką. Śmierć ojca była dla niej sytuacją trudną, powódka doznawała uczucia smutku, żalu, osamotnienia, niepokoju. Trwały one przez okres żałoby – to jest okres dwóch lat. Nie spowodowały jednak istotnych zakłóceń w codziennym funkcjonowaniu, powódka pracowała bez zakłóceń, nie korzystała ani z pomocy psychologicznej ani z psychiatrycznej.
Pozwany odmówił przyznania powódce stosownej kwoty z tytułu zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną śmiercią osoby bliskiej.
Sąd pierwszej instancji uznał również, że powódce nie przysługuje z tego tytułu roszczenie pieniężne, gdyż śmierć jej ojca nastąpiła przed dniem 3 sierpnia 2008 r. a więc przed wejściem w życie przepisuart. 446 § 4 k.c.a ponadto sąd nie zaakceptował stanowiska dopuszczającego przyznanie zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej na podstawieart. 448 k.c.w związku zart. 24 k.c.Ponadto sąd pierwszej instancji uznał, że w wyniku śmierci ojca nie nastąpił u powódki skutek w postaci takiego zerwania więzi rodzinnej, który skutkowałby powstaniem drastycznej krzywdy po stronie powódki i nie doszło w jej wyniku do naruszenia dóbr osobistych powódki jak również nie doszło do uszczerbku na zdrowiu powódki, który kwalifikowałby do przyznania odszkodowania na zasadzieart. 445 k.c.i powództwo w związku z tym oddalił.
Apelację od tego rozstrzygnięcia złożyła powódka, która wniosła o zmianę orzeczenia przez zasądzenie kwoty 35.000 zł. ze stosownymi odsetkami i kosztami za obie instancje. Zarzuciła w apelacji naruszenieart. 448w zw. zart. 24 k.c.
Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. powództwa.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest częściowo zasadna.
Powódka w niniejszej sprawie wnosiła, co jednoznacznie zaznaczyła w pozwie, o zasądzenie kwoty 35.000 zł w oparciu oart. 448w zw. zart. 24 k.c.a więc kwoty powyższej domagała się tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jej dobra osobistego polegającego na zerwaniu więzi rodzinnej jaka łączyła ją ze zmarłym ojcem.
Sąd Rejonowy, jak wynika z treści uzasadnienia, akceptuje co do zasady stanowisko zgodnie z którym członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawieart. 448 k.c.w zw. zart. 24 k.c.roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne gdy śmierć nastąpiła przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Stanowisko to, mimo że dyskusyjne, jest jednolicie rozstrzygnięte pozytywnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyrok SN z dnia 14 stycznia 2010, IV CSK 307/09; uchwała SN z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/10; wyrok SN z dnia 10 listopada 2010 r., II CSK 248/10; uchwała SN z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 32/11 – podjęta w odpowiedzi na pytanie prawne S.O. wK.; wyrok SN z dnia 5 października 2011 r., IV CSK 10/11; uchwał z dnia 7 listopada 2012 r., III CZP 67/12 i z dnia 20 grudnia 2012 r., III CZP 93/122 gdzie przesądzono odpowiedzialność ubezpieczyciela za tego rodzaju szkody; postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2014 r. (7 sędziów) w sprawie III CZP 2/14) . Mimo, iż jak była mowa wyżej sąd pierwszej instancji co do samej zasady zaakceptował stanowisko Sądu Najwyższego, niemniej uznał, że roszczenie oparte na powyższej podstawie prawnej może być uwzględniane tylko w sytuacjach wyjątkowych, do których nie należy przedmiotowa sprawa.
Zdaniem sądu rozpoznającego apelację pogląd powyższy nie znajduje odzwierciedlenia w cytowanych przepisach. Zgodnie zart. 448 k.c.odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia sąd może przyznać w razie naruszenia dobra osobistego temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone. Do uwzględnienia roszczenia konieczne jest spełnienie powyższej przesłanki, a więc udowodnienie, że dobro osobiste strony powodowej zostało naruszone poprzez śmierć osoby bliskiej. W przedmiotowej sprawie należy uznać, że powódka udowodniła, iż zostało naruszone jej dobro osobiste w postaci zerwania więzi rodzinnej ze zmarłym ojcem. Z ustaleń dokonanych przez sąd pierwszej instancji wynika, że powódkę łączyła z ojcem więź emocjonalna, powódka utrzymywała z ojcem systematyczny kontakt i mimo, iż rodzice rozwiedli się gdy powódka była dzieckiem i zamieszkała z matką a z ojcem musiała spotykać się na neutralnym gruncie więź rodzinna między nimi istniała. Zerwanie tej więzi było dla powódki trudnym przeżyciem i niewątpliwie było dla powódki ciężkie. Biorąc jednak z drugiej strony pod uwagę, że powódka w chwili śmierci ojca miała już własną rodzinę, była mężatką i matką a ponadto jej kontakty z ojcem ograniczały się do spotkań, rzadkich odwiedzin i to dopiero w ostatnim czasie i nieraz do wspierania powódki emocjonalnie czy finansowo stwierdzić należy, że zasadną kwotą z tytułu zadośćuczynienia będzie kwota 5.000 zł.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało, zgodnie zart. 386 § 1 k.p.c.orzec jak w sentencji.