Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1496/13
Data wyroku: 2014-10-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Łapińska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art.184 w zw. art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 1496/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 października 2014 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Beata Łapińska
Protokolant stażysta Bożena Sobczyk
po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie
sprawy z wnioskuM. B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o emeryturę
na skutek odwołaniaM. B.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 16 września 2013 r. sygn.(...)
oddala odwołanie.
Sygn. akt VU 1496/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 16 września 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyM. B.prawa do emerytury. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 roku nie udokumentował 25 lat okresów nieskładkowych i składkowych, a także 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych
Od powyższej decyzji złożył odwołanie w dniu 21 października 2013 rokuM. B.. W odwołaniu wniósł o zaliczenie do stażu pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia od 6 września 1973 roku do 26 stycznia 1974 roku wPaństwowym Ośrodku (...)wP.i od 2 marca 1977 roku do 31 lipca 1981 roku w(...) -Usługowej Spółdzielni PracywP.na stanowiskach mechanika ciągnikowego i mechanika samochodowego, a także okresu od 1 listopada 1981 roku do 1 października 2001 roku, w którym prowadził działalność gospodarczą – warsztat mechaniczny.
ZUS wnosił o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił co następuje:

M. B.,urodzony w dniu (...), złożył w dniu 3 września 2013 roku, wniosek o przyznanie prawa do emerytury.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-4 w aktach ZUS)
Niekwestionowany przez ZUS staż ubezpieczeniowy wnioskodawcy na dzień 1 stycznia 1999 roku wynosi 23 lata i 22 dni okresów składkowych i 6 miesięcy i 4 dni okresów nieskładkowych, tj. łącznie 24 lata, 6 miesięcy i 26 dni.
(dowód: wykaz wprowadzonych okresów ubezpieczonego k. 4-5 w aktach ZUS)
ZUS nie zaliczył wnioskodawcy do stażu pracy w warunkach szczególnych żadnych okresów zatrudnienia. Wnioskodawca przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, ale złożył wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na dochody budżetu państwa.
(okoliczności niesporne)
W okresie od 6 września 1973 roku do 26 stycznia 1974 roku wnioskodawca pracował wPaństwowym Ośrodku (...)wP.na stanowisku mechanika ciągnikowego. Jako mechanik wnioskodawca naprawiał ciągniki, samochody ciężarowe, koparko-ładowarki w kanałach naprawczych.
(dowód: świadectwo pracy k. 8 w aktach ZUS, zeznania wnioskodawcy k. 47, 48 w aktach sprawy)

Państwowy Ośrodek (...)wP.w nie wystawił wnioskodawcy świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
(okoliczność niesporna)
W okresie od 2 marca 1977 roku do 31 lipca 1981 roku wnioskodawca pracował w(...) -Usługowej Spółdzielni PracywP.na stanowisku mechanika samochodowego.
(dowód: zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu k. 17, 18 w aktach ZUS, zeznania wnioskodawcy k. 47, 48 w aktach sprawy)

(...) -Usługowa Spółdzielnia PracywP.nie wystawiła wnioskodawcy świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
(okoliczność niesporna)
W okresach od 1 grudnia 1981 roku do 30 września 1991 roku, od 1 listopada 1991 roku do 31 sierpnia 1994 roku, od 1 października 1994 roku do 31 sierpnia 1996 roku oraz od 2 października 1996 roku do 30 września 2001 roku wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą. W ramach tej działalności prowadził warsztat mechaniki pojazdowej.
(dowód: zaświadczenie k. 20 w aktach ZUS, zeznania wnioskodawcy k. 47, 48 w aktach sprawy)

Sąd Okręgowy ocenił i zważył co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1(tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 roku) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia).
Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami.
Jakkolwiek jednakże przewidziane w powołanym wyżej rozporządzeniu ograniczenia co do środków dowodowych nie obowiązują w postępowaniu sądowym, to dowody na te okoliczności mają być dowodami nie budzącymi wątpliwości, spójnymi i precyzyjnymi. Dowody te należy więc oceniać rygorystycznie i można dokonać na ich podstawie ustaleń faktycznych tylko wówczas, gdy spełniają one wyżej wymienione kryteria (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 1998 roku, II UKN 440/97, OSNP 1998/22/667).
Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany 25-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca w dniu(...)ukończył 60 lat i złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku otwartego funduszu emerytalnego na dochody budżetu państwa.
W ocenie Sądu Okręgowego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uwzględnienia odwołania wnioskodawcy i przyznania mu prawa do emerytury.
Rację ma organ rentowy wskazując, iż wnioskodawca nie udowodnił, że posiada co najmniej 15-letni staż pracy w warunkach szczególnych.
Do stażu pracy w warunkach szczególnych nie mogą być zaliczone okresy prowadzenia przez wnioskodawcę działalności gospodarczej w zakresie mechaniki pojazdowej, tj. okresy od 1 grudnia 1981 roku do 30 września 1991 roku, od 1 listopada 1991 roku do 31 sierpnia 1994 roku, od 1 października 1994 roku do 31 sierpnia 1996 roku oraz od 2 października 1996 roku do 31 grudnia 1998 roku (okres od 1 stycznia 1999 roku nie jest brany pod uwagę przy ustalaniu stażu pracy w szczególnych warunkach). Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowym dla uzyskania prawa do emerytury w obniżonym wieku jest wymagane, by osoba ubiegająca się o takie świadczenie przynajmniej przez 15 lat wykonywała uprzywilejowane zatrudnienie stale i w pełnym wymiarze w charakterze pracownika (por. chociażby wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2008 roku, III UK 51/08, LEX nr 509023).
W tej sytuacji nawet przy zaliczeniu do stażu pracy w szczególnych pozostałych okresów wskazanych przez wnioskodawcę, tj. okresów od 6 września 1973 roku do 26 stycznia 1974 roku wPaństwowym Ośrodku (...)wP.i od 2 marca 1977 roku do 31 lipca 1981 roku w(...) -Usługowej Spółdzielni PracywP.nie legitymowałby się on co najmniej 15-letnim stażem pracy w takich warunkach.
Mając na uwadze powyższą okoliczność Sąd oddalił jako bezprzedmiotowy wniosek skarżącego do dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność pracy w ww. zakładach pracy.
Zebrany materiał dowodowy wskazuje przy tym, iż wnioskodawca nie udowodnił, że do dnia 1 stycznia 1999 roku posiada co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Biorąc pod uwagę powyższe uznać należało, iż w toku procesu wnioskodawca nie wykazał, by spełnił przesłankę wykonywania pracy w warunkach szczególnych w ilości co najmniej 15 lat, jak i przesłankę posiadania stażu ubezpieczeniowego w wymiarze co najmniej 25 lat. Fakt ten skutkował koniecznością przyjęcia, że nie spełnia on wymaganych prawem warunków do uzyskania prawa do emerytury w obniżonym wieku.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w sentencji.