Sąd Okręgowy w Kaliszu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V Ua 27/14
Data wyroku: 2014-09-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzena Głuchowska, Stanisław Pilarczyk, Anna Miniecka
Słowa kluczowe: Ubezpieczenia Społeczne Osób Prowadzących Działalność Gospodarczą
Podstawa prawna: art. 36 ust. 4 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Sygn. akt V Ua 27/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 września 2014 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Anna Miniecka (spr.)

Sędziowie:

SSO Marzena Głuchowska
SSO Stanisław Pilarczyk

Protokolant:

Beata Kałużna

po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014r. w Kaliszu
apelacji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
od wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt IV U 53/14
w sprawie z wnioskuE. K.,M. K.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o zasiłek chorobowy i zasiłek macierzyński
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddala odwołanie

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.decyzją z dnia 19 grudnia 2013r.:

-

przyznałE. K.prawo do zasiłku chorobowego za okres od 04 września 2013r. do 01 grudnia 2013r. oraz zasiłku macierzyńskiego od 02 grudnia 2013r. od podstawy wymiaru 1200, 30 zł uwzględniającej podstawę składki z nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego zarówno z okresu działalności gospodarczej jak i współpracy, tj. okres od września 2012r. do sierpnia 2013r.

odmówił ubezpieczonej ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i zasiłku macierzyńskiego za w/w okresy z uwzględnieniem wyłącznie podstawy składki ze współpracy.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, że przy ustaleniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego uwzględnia się przychód uzyskany za okres nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, z tytułu którego przysługuje zasiłek. Za okres nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego uważa się następujące po sobie okresy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu działalności pozarolniczej, a następnie z tytułu współpracy przy prowadzeniu działalności pozarolniczej.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyłaE. K.oraz jej mążM. K.wnosząc o przyznanie świadczeń z ubezpieczenia chorobowego z uwzględnieniem podstawy składki wyłącznie z okresu współprowadzenia działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując w pełni argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd Rejonowy Sad Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2014r. zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wO.z dnia 19 grudnia 2013r.w ten sposób, że przyznał odwołującejE. K.prawo do zasiłku chorobowego za okres od 4 września 2013r. do 1 grudnia 2013r. oraz prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres od dnia(...)ustalonego od podstawy składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu współpracy z osobą prowadzącą pozarolnicza działalność gospodarczą.
Swoje rozstrzygnięcie oparł na następujących ustaleniach faktycznych: OdwołującaE. K.od dnia 1 maja 2012r. do 4 kwietnia 2013r. podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w postaci fryzjerstwa i zabiegów kosmetycznych. Podstawa wymiaru składki wówczas wynosiła kwotę 480,00 zł. Odwołująca zawiesiła przedmiotową działalność gospodarczą z uwagi na jej nieopłacalność. Od dnia 5 kwietnia 2013r. zgłosiła się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego jako osoba współpracująca z mężemM. K., prowadzącym działalność gospodarczą i opłacała z tego tytułu składki. Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie odwołującej wynosiła kwotę 2800,00 zł. Odwołująca nie wyrejestrowała się z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Zaprzestała jednak opłacania składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe z tego tytułu. W dniu(...)odwołująca urodziła dziecko. W okresie od 4 września 2013r. do 1 grudnia 2013r. była niezdolna do pracy z powodu choroby przypadającej w okresie ciąży. Od dnia(...)odwołującej przysługuje zasiłek macierzyński. W okresie 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień zachorowania odwołująca była zdolna do pracy – nie pobierała świadczeń z ubezpieczenia chorobowego.
W oparciu o powyższe ustalenia Sąd I instancji uznał, iż odwołująca podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu na podstawie dwóch różnych tytułów - do dnia 4 kwietnia 2013r. z tytułu prowadzonej osobiście działalności gospodarczej, a od dnia 5 kwietnia 2013r. jako osoba współpracująca. Rozróżnienie powyższego wprowadza przepisart. 8 ustęp 6 i 11w związku zart. 11 ustęp 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2007r., nr 11, poz. 74 ze zmianami).
Dlatego też w ocenie Sądu w niniejszej sprawie należało zastosować przepisart. 36 ustęp 2w związku zart. 48 ustęp 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(tekst jednolity Dz. U. z 2010r., nr 77, poz. 512) i jako podstawę wymiaru świadczenia uwzględnić wyłącznie okres współpracy odwołującej. Z całą pewnością gdyby była podobna sytuacja w przypadku pracownika, któryby podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu zatrudnienia u dwóch różnych pracodawców w okresach po sobie nieprzerwanie następujących, organ rentowy nie uwzględniłby wysokości wynagrodzenia u pierwszego z pracodawców, gdyby niezdolność do pracy pracownika wystąpiła w okresie wykonywania pracy na rzecz drugiego z pracodawców.
Odwołująca w okresie 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających okres pobierania zasiłku chorobowego, tj. poprzedzających dzień 4 września 2013r. nie pobierała świadczeń z ubezpieczenia chorobowego i tym samym w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 43 w związku z art. 48 ustęp 2 wyżej powołanej ustawy z dnia 25 czerwca 1999r., który mógłby uzasadniać stanowisko ZUS-u zaprezentowane w zaskarżonej odwołaniem decyzji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2011r. w sprawie o sygn. I UK 63/11, opubl. OSNP 2012/19-20/48).
W tych okolicznościach na podstawie wyżej powołanych przepisów iart. 47714§ 2 kpcSąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł organ rentowy.
Skarżąc wyrok w całości zarzucił naruszenie prawa materialnegoart. 48 ustawy z dnia 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(Dz. U. 2014 poz. 159).
Wskazując na powyższą podstawę apelacji wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.
Odwołująca w odpowiedzi na apelacje wniosła o oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest uzasadniona i zasługuje na uwzględnienie gdyż zarzut naruszenia prawa materialnego jest trafny.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., nr 77, poz. 512) podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu nie będącemu pracownikiem stanowi przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Natomiast ust. 2 tego artykułu stanowi, że przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu niebędącemu pracownikiem stosuje się odpowiednio, między innymi, przepisy art. 36 ust. 2-4.
Z art. 36 ust. 4 wynika, że podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia uzyskanego u płatnika składek w okresie nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, w trakcie którego powstała niezdolność do pracy. Istotne znaczenie dla wysokości zasiłku chorobowego ma zatem nie tylko ustalenie okresu nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, lecz także wyjaśnienie, jaki przychód ubezpieczonego niebędącego pracownikiem, uzyskany w okresie 12 miesięcy kalendarzowych nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego z różnych tytułów, stanowi podstawę wymiaru zasiłku chorobowego.
W podstawie wymiaru zasiłku chorobowego należy ująć przychód uzyskiwany przez ubezpieczonego z okresu 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, mimo zmiany tytułu ubezpieczenia. Przemawia także za tym odpowiednie stosowanie art. 36 ust. 4 ustawy zasiłkowej. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia (tutaj przychodu) uzyskanego u płatnika składek w okresie nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, w trakcie którego powstała niezdolność do pracy. Skoro istniało nieprzerwane ubezpieczenie chorobowe, takim przychodem u płatnika składek (osoby zobowiązanej do opłacenia składek na własne ubezpieczenie) jest każdy przychód osiągnięty z tytułu tej działalności w powyższym okresie. Taka wykładnia powyższego przepisu uwzględnia także cel, jakiemu służy zasiłek chorobowy polegający na kompensowaniu dochodów utraconych na skutek niezdolności do pracy (por. uzasadnienie uchwały I UZP 5/08). Są to zatem dochody z aktualnej aktywności zawodowej, a nie dochody uzyskiwane z wcześniejszego źródła zarobkowania. Określony przepisami ustawy okres 12 miesięcy kalendarzowych ma jedynie na celuusprawiedliwione uśrednieniewysokości zasiłku chorobowego, z uwzględnieniem przychodu (w rozumieniu art. 3 pkt 4) z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (por. uchwałę Sadu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2009r., sygn. akt I UZP 9/09).
Z ustalonego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego wynika, iż odwołująca podlegała nieprzerwanie dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu najpierw z tytułu prowadzenia własnej pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia 1 maja 2012r. do dnia 4 kwietnia 2013r., a następnie po jej zawieszeniu od dnia 05 kwietnia 2013r. jako osoba współpracująca.
W nawiązaniu do powyższego stwierdzić należy, że skoro odwołująca od dnia 1 maja 2012r. podlegała nieprzerwanemu ubezpieczeniu chorobowemu, chociaż z dwóch różnych tytułów, to w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego i macierzyńskiego należy uwzględnić podstawę składki z nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego zarówno z okresu działalności gospodarczej jak i okresu współpracy z mężem.
W powołanej wyżej uchwale Sadu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2009r. sygn. akt I UZP 9/09) wyrażony został pogląd, iż nie ma przeszkód, aby w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego ująć przychód uzyskiwany przez ubezpieczonego z okresu 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, mimo zastąpienia przez pewien czas tego tytułu ubezpieczenia innym tytułem.
W tym stanie rzeczy skoro apelacja okazała się uzasadniona należało na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienić zaskarżony wyrok i odwołanie oddalić.