Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1112/13
Data wyroku: 2014-03-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Marczyńska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 1112/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 marca 2014 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Magdalena Marczyńska
Protokolant Alicja Jesion

po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie

sprawy z wnioskuJ. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.

o prawo do emerytury

na skutek odwołaniaJ. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 23 lipca 2013 r. sygn.(...)

zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcyJ. P.prawo do emerytury od dnia 1 czerwca 2013r.

Sygn. akt VU 1112/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23 lipca 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyJ. P.prawa do emerytury. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych
Od decyzji powyższej wnioskodawca odwołał się w dniu 16 sierpnia 2013 roku. Wniósł o przyznanie żądanego prawa z uwagi na to, że przepracował wymagane 15 lat w warunkach szczególnych.
Na rozprawie w dniu 3 marca 2014 roku wnioskodawca sprecyzował odwołanie wnosząc o zaliczenie do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia od 27 lipca 1976 roku do 9 listopada 1978 roku wSpółdzielni (...)wR.oraz od 16 listopada 1978 roku do 30 kwietnia 1980 roku wPrzedsiębiorstwie (...)wB.Oddziale(...)nr(...)wB.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
ZUS wnosił o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił co następuje:

J. P.,urodzony w dniu (...), złożył w dniu 28 czerwca 2013 roku wniosek o przyznanie emerytury.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-2 w aktach ZUS)

Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. Niekwestionowany przez ZUS okres zatrudnienia wnioskodawcy w szczególnych warunkach wynosi łącznie 13 lat, 1 miesiąc i 1 dzień. Organ rentowy zaliczył wnioskodawcy do okresu pracy w warunkach szczególnych okresy zatrudnienia: od 13 lipca 1971 roku do 29 lutego 1976 roku na stanowisku kierowcy ruchu towarowego w(...)wR.; od 9 stycznia 1988 roku do 30 czerwca 1988 roku na stanowisku kierowcy autobusu w(...)wB.oraz od 3 października 1988 do 30 września 1989 roku(...)na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego ponad 3,5 tony.
Wnioskodawca przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, ale złożył wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na rachunku w tym funduszu na dochody budżetu państwa.
(okoliczności niesporne)

Wnioskodawca uzyskał prawo jazdy kategorii „C” uprawniające do kierowania samochodami ciężarowymi w 1971 roku.
(dowód:  zeznania wnioskodawcy k. 37-38, 39 w aktach sprawy)

W okresie od 27 lipca 1976 roku do 9 listopada 1978 roku wnioskodawca był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy wSpółdzielni (...)wR.. W świadectwie pracy wystawionym wnioskodawcy za wskazany wyżej okres zatrudnienia wskazano, że pracował na stanowisku kierowcy.
(dowód: świadectwo pracy k. 8 w aktach ZUS)

WSpółdzielni (...)wR.wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodów ciężarowych. Wnioskodawca jeździł samochodami marki(...),(...)i(...), którymi przewoził węgiel, zboże, pasze i nawozy. Były to samochody ciężarowe o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Innych czynności wnioskodawca nie wykonywał.
(dowód: zeznania świadkówZ. S.iB. M.k. 37-38, 39, zeznania wnioskodawcy k. 37-38, 39 w aktach sprawy)

Spółdzielnia (...)wR.nie wystawiła wnioskodawcy świadectwa pracy w warunkach szczególnych.
(okoliczność niesporna)

W okresie od 16 listopada 1978 roku do 30 kwietnia 1980 roku wnioskodawca był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy wPrzedsiębiorstwie (...)wB.Oddziale(...)nr(...)wB.. W świadectwie pracy wystawionym wnioskodawcy za wskazany wyżej okres zatrudnienia, umowie o pracę z dnia 15 listopada 1978 roku, angażu z dnia 5 czerwca 1979 roku i karcie obiegowej zmiany z dnia 15 listopada 1978 roku wskazano, że pracował na stanowisku kierowcy samochodowego i kierowych. W opinii z dnia 23 maja 1980 roku wskazano, że wnioskodawca pracował w ww. przedsiębiorstwie w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego.
(dowód: świadectwo pracy k. 9 w aktach ZUS, umowa o pracę k. 19, angaż k. 17, karta obiegowa zmiany k. 18, opinia k. 16 w aktach sprawy)

WPrzedsiębiorstwie (...)wB.wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodów ciężarowych. Wnioskodawca jeździł samochodami marki(...)i(...)z naczepą, którymi przewoził piach, żwir, grys, lastriko i materiały budowlane. Innych czynności wnioskodawca nie wykonywał.
(dowód: zeznania wnioskodawcy k. 37-38, 39 w aktach sprawy)

Przy zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia od 27 lipca 1976 roku do 9 listopada 1978 roku oraz 16 listopada 1978 roku do 30 kwietnia 1980 roku, łącznie z okresami niekwestionowanymi przez organ rentowy, staż pracy wnioskodawcy w takich warunkach wynosi łącznie więcej niż 15 lat.
(okoliczność niesporna)

Sąd Okręgowy zważył i ocenił co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1(tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 roku) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust. 2).
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace o jakich mowa w rozporządzeniu (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.), obecnierozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. Nr 237, poz. 1412), dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami.
Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat i w dniu(...)2013 roku ukończył 60 lat. Co prawda wnioskodawca przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, ale złożył wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na rachunku w tym funduszu na dochody budżetu państwa.
Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę w okresach od 27 lipca 1976 roku do 9 listopada 1978 roku wSpółdzielni (...)wR.i od 16 listopada 1978 roku do 30 kwietnia 1980 roku wPrzedsiębiorstwie (...)wB.(...)wB.Sąd oparł się na zeznaniach świadkówZ. S.iB. M.oraz zeznaniach wnioskodawcy. Zeznania te zasługują na wiarę, gdyż są spójne i wzajemnie się uzupełniają. Organ rentowy nie przedstawił zaś w toku postępowania żadnych dowodów, które pozwoliłyby na podważenie ich wiarygodności.
Z zeznań powyższych wynika, jakie konkretnie prace wnioskodawca wykonywał i w jakim wymiarze czasu pracy pracował.
Będąc zatrudnionym we wskazanych zakładach pracy okresach od 27 lipca 1976 roku do 9 listopada 1978 roku oraz od 16 listopada 1978 roku do 30 kwietnia 1980 roku wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako kierowca samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.W (...)wR.wnioskodawca jeździł samochodami marki(...),(...)i(...), którymi przewoził węgiel, zboże, pasze i nawozy. Jak chodzi natomiast o okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wB., to wnioskodawca jeździł samochodami marki(...)i(...)z naczepą, którymi przewoził piach, żwir, grys, lastriko i materiały budowlane. Zeznania wnioskodawcy co do stanowiska zajmowanego w ostatnim z ww. zakładów pracy znajdują przy tym potwierdzenie w opinii służbowej z dnia 23 maja 1980 roku, w której wskazano, że wnioskodawca pracował w nim w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego.
Podkreślić też trzeba, że prawo jazdy uprawniające do kierowania samochodami ciężarowymi wnioskodawca uzyskał w 1971 roku, a więc w spornych okresach mógł już takie pojazdy prowadzić.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi żadnych wątpliwości, że wnioskodawca wykonywał w spornych okresach zatrudnienia stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace wymienione w Wykazie A, Dziale VIII pkt 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, tj. prace na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
W związku z tym, że wykazane przez wnioskodawcę okresy pracy w warunkach szczególnych wynoszą więcej niż 15 lat, stwierdzić należało, iż spełnia on wszystkie wymagane prawem warunki do uzyskania prawa do emerytury zgodnie zart. 32 ust. 1w zw. zart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.