Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 1121/14
Data wyroku: 2014-11-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kicman
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art 184 w zw. z art 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).

Sygn. akt III U 1121/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 listopada 2014 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
PrzewodniczącySSO Anna Kicman
Protokolantst. sekr. sądowy Katarzyna Maziarczyk - Kotwica
po rozpoznaniu w dniu5 listopada 2014 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyJ. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
oemeryturę
na skutek odwołaniaJ. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia8 sierpnia 2014 r.,znak:(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyJ. S.prawo do emerytury, począwszy od 9 kwietnia 2014 r.
Sygn. akt III U 1121/14

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 5 listopada 2014 r.
Decyzją z dnia 8 sierpnia 2014 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyJ. S.prawa do emerytury.
W podstawie prawnej powołanoart. 24 i art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013, poz. 1440 ze zm.) oraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury zgodnie z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ nie został udowodniony wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zakład odmówił przyznania emerytury zgodnie z art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ wnioskodawca nie osiągnął wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat i 7 miesięcy. ZUS przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 24 dni; składkowe – 25 lat i 13 dni; łącznie – 25 lat, 1 miesiąc i 7 dni. Organ rentowy wskazał, że do sprawy nie zostało przedłożone świadectwo pracy w warunkach szczególnych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 9 września 2014 r. wnioskodawcaJ. S..
Na uzasadnienie swojego stanowiska podał, że w warunkach szkodliwych pracował wFabryce (...)na stanowisku betoniarz – zbrojarz przez cały okres zatrudnienia, co mogą potwierdzić powołani przez niego świadkowie. Ponadto zaś wskazał, że nie uwzględniono mu pracy na budowach eksportowych, do których był oddelegowany z macierzystego zakładu pracy.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddaleniei podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wskazano w szczególności, że z akt sprawy wynika,iż wnioskodawca w dniu 9 kwietnia 2014 r. złożył wniosek o emeryturę wcześniejszą z tytułu pracy w warunkach szczególnych. We wniosku zawarł oświadczenie, że nie jest członkiem OFE. Rozpatrując wniosek o emeryturę organ rentowy uznał, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnił 25 lat, 1 miesiąc i 7 dni okresów składkowych i nieskładkowych, co pozwala na przyjęcie, że posiada wymagany ogólny staż pracy, tj. 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. W ocenie ZUS wnioskodawca nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach, nie przedstawił bowiem żadnych dokumentów potwierdzających zatrudnienie w szczególnych warunkach, w związku z czym organ rentowy odmówił uznania spornego okresu 16 lat, 11 miesięcy i 2 dni za pracę w szczególnych warunkach.

Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaJ. S.,ur. (...), w dniu 9 kwietnia 2014 r. złożył wniosek o emeryturę, oświadczając w nim, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Do wniosku dołączył dokumentację poświadczającą przebieg zatrudnienia, w tym m.in.: świadectwo pracy z dnia 28 lutego 1994 r. wydane przez(...) Przedsiębiorstwo Produkcji (...)wR., z którego wynikało, że wnioskodawca był zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie Produkcji (...)wZakładzie (...)wR., w pełnym wymiarze czasu pracy, w okresie od 15 listopada 1976 r. do 28 lutego 1994 r. na stanowisku betoniarza. W świadectwie tym zaznaczono również, że był oddelegowany do pracy na budowie eksportowej od 18 czerwca 1980 r. do 7 sierpnia 1981 r., a ponadto korzystał z urlopu bezpłatnego w 1988 r. – 10, 25, 30 sierpnia; 12, 13, 14, 15 i 30 września; 6, 7, 14 i 20 października; 4, 5 i 7 listopada; 3 i 9 grudnia; w 1989 r. - 2, 3, 4 i 10 listopada; 7, 13, 15, 18-21 grudnia; w 1991 r. – 21, 30, 2, 4, 8-12, 14, 15, 17 i 18 maja; 16 czerwca; 16, 17, 21-24, 27-29 sierpnia; 28 września; 24 października; 2, 12, 15 i 16 listopada; w 1992 r. – 2 listopada; w 1993 r. – 13, 16, 25 i 29 sierpnia; 10, 18, 24 i 30 września, 16 października; 13, 16 i 19 listopada; 11 grudnia; umowę o pracę zawartą w dniu 17 czerwca 1980 r. z(...) Przedsiębiorstwem Produkcji (...)wR., na podstawie której zakład pracy zatrudnił wnioskodawcę na budowie w Libii na czas określony od 19 czerwca 1980 r. do 19 czerwca 1981 r. na stanowisku lastrykarza; kserokopię dokumentacji z akt osobowych z okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie Produkcji (...)wR..
Na podstawie całości zgromadzonej w aktach organu rentowego dokumentacji, ZUS wydał zaskarżoną decyzję z dnia 8 sierpnia 2014 r. na podstawie, której odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury, ponieważ do dnia 1 stycznia 1999 r. nie został udowodniony wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jak również wnioskodawca nie osiągnął wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat i 7 miesięcy.
ZUS przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 24 dni; składkowe – 25 lat i 13 dni; łącznie – 25 lat, 1 miesiąc i 7 dni.
Dowód – akta organu rentowego:
- wniosek o emeryturę z dnia 9.04.2014 r.,
- świadectwo pracy z dnia 28.02.1994 r. wydane przez(...) Przedsiębiorstwo Produkcji (...)wR.,
- umowa o pracę zawartą z dnia 17.06.1980 r.,
- kserokopia dokumentacji z akt osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnieniaw(...) Przedsiębiorstwie Produkcji (...)wR.,
- zaskarżona decyzja ZUS z dnia 8.08.2014 r.
Ponadto Sąd ustalił, że wnioskodawca był zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie Produkcji (...)wZakładzie (...)wR.na stanowisku zbrojarza od 15 listopada 1976 r. do 28 lutego 1994 r. Wszystkie prace wykonywane były na jednej hali. W zakładzie pracy wytwarzano prefabrykaty. Wnioskodawca pracował w fabryce przy taśmie wykonując części, które w danej chwili były potrzebne do wytworzenia gotowego elementu. Pracował na baterii głównej, gdzie wytwarzano ściany i stropy, elementy fakturowe, a także przy produkcji kominów. Wnioskodawca ściągał element z formy, zbroił go, czyścił formę olejem. Na koniec każdy element podlegał naparzaniu parą. W toku produkcji elementów wytwarzały się opary, które powstawały w związku z koniecznością wyczyszczenia formy, nasmarowania jej tłuszczem, typu mazut. Ponadto panował ogromny huk związany z pracą maszyn wytwarzających poszczególne elementy.
Praca odbywała się w systemie trzyzmianowym – od 6.00 do 14.00,od 14.00 do 22.00 i od 18.00 do 2.00, tak żeby cykl pracy był zamknięty, gdyż na rano element musiał zejść z formy, aby pierwsza zmiany rozpoczynała znów konstruowanie kolejnego elementu. Wnioskodawca pracował na każdej zmianie po tydzień czasu.
W okresie od 18 czerwca 1980 r. do 7 sierpnia 1981 r. wnioskodawca pracował na budowie eksportowej w Libii. Po powrocie z zagranicy wrócił do pracy wPrzedsiębiorstwie Produkcji (...)wZakładzie (...)wR.na to samo stanowisko, które zajmował przed wyjazdem.
Dowód:
- dokumentacja zawarta w aktach osobowych z okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie BudowlanymwP.,
- zeznania świadkaA. B.,
- zeznania świadkaS. F.,
- przesłuchanie wnioskodawcy.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego, w aktach osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie Produkcji (...), których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkówA. B.iS. F.,a także wnioskodawcyJ. S., jako logicznym, spójnym, wzajemnie się uzupełniającym. Wynika z nich jednoznacznie, w jakim charakterze, przy jakich pracach i w jakich warunkach był zatrudniony wnioskodawca w spornym okresie pracy w(...) Przedsiębiorstwie Produkcji (...)wZakładzie (...)wR..

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcyJ. S.należy uznać za uzasadnione.
Na podstawieart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa(ust. 2 art. 184).
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa wust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 ust. 2 i 3.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia.
Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia, czy wnioskodawca posiada okres zatrudnienia wynoszący co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych.
Bezsporne pozostaje, że wnioskodawca w dniu(...)r. ukończył 60 lat, a ponadto nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 24 dni; składkowe – 25 lat i 13 dni; łącznie – 25 lat, 1 miesiąc i 7 dni.
Ponadto na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd ustalił, że wnioskodawca był zatrudniony w warunkach szczególnych w(...) Przedsiębiorstwie Produkcji (...)od dnia 15 listopada 1976 r. do 28 lutego 1994 r., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku betoniarza, z wyłączeniem okresów przebywania na urlopach bezpłatnych: w 1988 r. – 10, 25, 30 sierpnia; 12, 13, 14, 15 i 30 września; 6, 7, 14 i 20 października; 4, 5 i 7 listopada; 3 i 9 grudnia; w 1989 r. - 2, 3, 4 i 10 listopada; 7, 13, 15, 18-21 grudnia; w 1991 r. – 21, 30, 2, 4, 8-12, 14, 15, 17 i 18 maja; 16 czerwca; 16, 17, 21-24, 27-29 sierpnia; 28 września; 24 października; 2, 12, 15 i 16 listopada; w 1992 r. – 2 listopada; w 1993 r. – 13, 16, 25 i 29 sierpnia; 10, 18, 24 i 30 września, 16 października; 13, 16 i 19 listopada; 11 grudnia oraz pracy na budowie eksportowej w Libii od 18 czerwca 1980 r. do 7 sierpnia 1981 r., gdyż w tym zakresie Sąd nie prowadził postępowania dowodowego.
Wskazane wyżej stanowisko zajmowane przez wnioskodawcę wymienione zostało wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, Dziale V – „W budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych”, poz. 4 – „Prace zbrojarskie i betoniarskie” oraz w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy, podległych ministrowi budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach w wykazie A, Dziale V, poz. 4, pkt 3 – „betoniarz”.
Podkreślić należy, iż w postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymi wart. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 4778i nast. k.p.c.) nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń. Przeciwnie,art. 473 § 1 k.p.c.stanowi, że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza, że fakty, od których uzależnione jest prawo do emerytury i renty oraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków i stron.
Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
W niniejszej sprawie wnioskodawca wszystkie przesłanki do nabycia świadczenia spełnił od dnia 9 kwietnia 2014 r., a więc od dnia złożenia wniosku o emeryturę.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w sentencji wyroku.