Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmA 107/12
Data wyroku: 2014-03-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogdan Gierzyński
Słowa kluczowe: Nieuczciwe praktyki rynkowe
Podstawa prawna: art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów

Sygn. akt XVII AmA 107/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 marca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:
Przewodniczący: SSO Bogdan Gierzyński
Protokolant: sekretarz sądowy Ewa Naróg
po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2014 r. w Warszawie na rozprawie
sprawy z odwołaniaD. S. (1)
przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
o stwierdzenie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów
na skutek odwołaniaD. S. (1)od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 czerwca 2012 r. nr(...)

1
zmienia pkt I zaskarżonej decyzji w ten sposób, że uchyla nałożony naD. S. (1)obowiązek wykonania zobowiązania poprzez doręczenie, w terminie do 30 września 2012 r., konsumentom, z którymi zostały podpisane umowy na podstawie dotychczasowego wzorca umowy pod nazwą „Umowa na odbiór odpadów komunalnych” propozycji zmiany umów w sposób wynikający z przyjętego zobowiązania;

2
w pozostałej części oddala odwołanie;

3
koszty procesu wzajemnie znosi pomiędzy stronami postępowania.

SSO Bogdan Gierzyński
XVII AmA 107/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15 czerwca 2012 r. nr(...)Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów:
I. Na podstawieart. 28 ust. l i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów(Dz. U. Nr 50, póz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów wszczętego z urzędu przeciwkoD. S. (1)prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwąPrzedsiębiorstwo (...)w miejscowościK.po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. l i 2 pkt l tej ustawy, polegającej na stosowaniu postanowień wzorca umowy, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa wart. 479 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego(Dz. U. Nr 43, póz. 296. ze zm.), na skutek stosowania we wzorcu umowy pod nazwą ..Umowa na odbiór odpadów komunalnych" postanowień umownych o treści:
a) „(...) Zmiana stawki podatku VAT powoduje automatyczną zmianą wysokości wynagrodzenia w kwocie brutto i zmiana ta nie wymaga zawarcia aneksu. Zleceniobiorca poinformuje Zleceniodawcę o nowej wysokości wynagrodzenia brutto. ".
b) „Ewentualne uwagi i reklamacje należy zgłaszać w terminie jednego dnia od daty nienależytego wykonania umowy pod numerem Zleceniobiorcy(...)lub pisemnie. "
i przyjęciu zobowiązaniaD. S. (1)prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwąPrzedsiębiorstwo (...)w miejscowościK.do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom poprzez dokonanie w treści wzorca umowy będącego podstawą zawierania umów z konsumentami oraz treści znajdujących się w obrocie umów zawartych z konsumentami - stosowanych zmian, polegających na wykreśleniu postanowienia o treści: „(...) Zmiana stawki podatku VAT powoduje automatyczną zmianą wysokości wynagrodzenia w kwocie brutto i zmiana ta nie wymaga zawarcia aneksu. Zleceniobiorca poinformuje Zleceniodawcę o nowej wysokości wynagrodzenia brutto, " oraz zastąpieniu postanowienia o treści: „ Ewentualne uwagi i reklamacje należ)' zgłaszać w terminie jednego dnia od daty nienależytego wykonania umowy pod numerem Zleceniobiorcy(...)lub pisemnie. " postanowieniem o treści: „Ewentualne uwagi i reklamacje należy zgłaszać pod numerem Zleceniobiorcy(...)lub pisemnie. ".
nałożył naD. S. (1)prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwąPrzedsiębiorstwo (...)w miejscowościK.obowiązek wykonania przyjętego zobowiązania poprzez:
- rozpoczęcie stosowania wzorca umowy pod nazwą „Umowa na odbiór odpadów komunalnych" z uwzględnieniem zmian jego treści zgodnie z przyjętym zobowiązaniem, w terminie 2 (dwóch) tygodni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji.
- doręczenie, w terminie do 30 września 2012 r., konsumentom, z którymi zostały podpisane umowy na podstawie dotychczasowego wzorca umowy pod nazwą „Umowa na odbiór odpadów komunalnych" propozycji zmiany umów w sposób wynikający z przyjętego zobowiązania.
II. Na podstawieart. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów(Dz. U. Nr 50, póz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nałożył na przedsiębiorcęD. S. (1)prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwąPrzedsiębiorstwo (...)w miejscowościK.obowiązek złożenia informacji o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania, zawierającej:
1. wzór aneksu do umów zawartych z konsumentami na podstawie dotychczasowego wzorca umowy uwzględniający zmiany eliminujące naruszenia wskazane przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów,
2. kopię pierwszej i dwóch kolejnych umów zawartych w oparciu o nowy wzorzec umowy pn. „Umowa na odbiór odpadów komunalnych", o ile takie umowy zostaną zawarte,
3. dane o liczbie konsumentów, którym doręczono aneksy do umów zawartych w oparciu o wzorzec umowy zawierający kwestionowane postanowienia wraz z dowodami potwierdzającymi doręczenie (względnie przykładowymi kopiami zawartych aneksów, o których mowa wyżej),
4. dane o liczbie konsumentów, którym nie doręczono aneksów do umów zawartych w oparciu o wzorzec umowy zawierający kwestionowane postanowienia oraz pisemne wyjaśnienia ewentualnych przyczyn nie doręczeń ww. aneksów w terminie do 31 października 2012 r.
Przedmiotową decyzję w części, tj. w zakresie punktu I myślnik drugi, punktu II w odniesieniu do podpunktu 1,3 i 4, zaskarżył powód –D. S. (1).
Zaskarżonej Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez nałożenie na odwołującego obowiązków nie przewidzianych tym przepisem;
- art. 28 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez zastosowanie art. 26 ust. 2 tej ustawy pomimo wyłączenia stosowania tego ostatniego przepisu w przypadku wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
Powołując się na powyższe zarzuty powód wniósł o:
1. uchylenie zobowiązania powoda do doręczenia, w terminie do 30 września 2012 r., konsumentom, z którymi zostały podpisane umowy na podstawie dotychczasowego wzorca umowy pod nazwą „Umowa na odbiór odpadów komunalnych” propozycji zmiany umów w sposób wynikający z przyjętego zobowiązania,
2. uchylenie zobowiązania odwołującego do złożenia informacji o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania w zakresie:
- złożenia wzoru aneksu do umów zawartych z konsumentami na podstawie dotychczasowego wzorca umowy uwzględniającego zmiany eliminujące naruszenia wskazane przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów,
- złożenia danych o liczbie konsumentów, którym doręczono aneksy do umów zawartych w oparciu o wzorzec umowy zawierający kwestionowane postanowienia wraz z dowodami potwierdzającymi doręczenie,
- złożenie danych o liczbie konsumentów, którym nie doręczono aneksów do umów zawartych w oparciu o wzorzec umowy zawierający kwestionowane postanowienia oraz pisemne wyjaśnienia ewentualnych przyczyn nie doręczeń ww. aneksów.
Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

D. S. (1)prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo(...)wK.polegającą na świadczeniu usług wywozu śmieci.
W związku z prowadzoną działalnością gospodarcząD. S. (1)posługuje się wzorcem umownym o nazwie „Umowa na odbiór odpadów komunalnych”. W § 4 pkt 2 tego wzorca znajdowało się postanowienie o treści: „Zmiana stawki podatku Vat powoduje automatyczną zmianę wysokości wynagrodzenia w kwocie brutto i zmiana ta nie wymaga zawarcia aneksu.” W rejestrze postanowień niedozwolonych prowadzonym przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów znajduje się postanowienie o treści: „Zmiana cen za wywóz odpadów komunalnych nie wymaga form aneksu do umowy.” wpisane do rejestru 7 lipca 2010 r.
Ponadto wzorzec umowny o nazwie „Umowa na odbiór odpadów komunalnych” zawierał w § 4 pkt 14 postanowienie o treści: „Ewentualne uwagi i reklamacje należy zgłaszać w terminie jednego dnia od daty nienależytego wykonaniaumowy pod numerem (...)lub pisemnie”. W rejestrze postanowień niedozwolonych prowadzonym przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów znajduje się postanowienie o treści: „Zleceniodawca może składać w terminie jednego tygodnia reklamację w przypadku opóźnienia w wywozie (Tel. (...))” wpisana do rejestru w dniu 7 lipca 2010 r. pod nr 1976.
Postanowieniem z dnia 20 marca 2012 roku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po analizie wzorców, które zostały mu przedłożone przezD. S. (1)jako załącznik pisma z dnia 19 maja 2011 r., wszczął postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez ww. przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na stosowaniu wyżej wymienionych postanowień wzorca umowy o nazwie „Umowa na odbiór odpadów komunalnych”.
Ustosunkowując się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i KonsumentówD. S. (1)w piśmie z dnia 2 kwietnia 2012 roku oświadczył, że usunie zakwestionowane zapisy z wzoru umowy a w zawartych już umowach systematycznie będzie wprowadzał zmiany prowadzące do wykreślenia tych zapisów. Ponadto pismem z dnia 7 maja 2012 rokuD. S. (1)przedłożył skorygowany wzór umowy i zaznaczył, że w terminie do dnia 30 września 2012 roku zostaną zmienione zawarte już umowy, które zawierały zakwestionowane przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów klauzule.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał decyzję będącą przedmiotem niniejszej sprawy.
Powyższy stan faktyczny jest bezsporny pomiędzy stronami postępowania. Na podstawie posiadanych dokumentów nie budzi on wątpliwości Sądu. W związku z powyższym stan faktyczny w przedmiotowej sprawie został ustalony jak wyżej
W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:
Odwołanie częściowo zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart.28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów(Dz. U. Nr 50, poz. 331), jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa wart. 100 ust. 1, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania - że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa wart. 24, aprzedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu, przesłankami jego zastosowania jest uprawdopodobnienie w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i zobowiązanie przedsiębiorcy dotyczące podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom. Możliwość wydania w postępowaniu przed Prezesem Urzędu decyzji zobowiązującej jest specyficznym środkiem zmierzającym do polubownego rozstrzygnięcia powstałego sporu.
Istotą instytucji określonej w art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest zatem istnienie konsensusu pomiędzy Prezesem UOKiK a strona postępowania co do istnienia prawdopodobieństwa że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a także do działań lub zaniechań tego przedsiębiorcy zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom.
Prezes UKOiK nie ma w związku z tym kompetencji do samodzielnego i uznaniowego określania działań lub zaniechań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom. Ustawa przyznaje mu jedynie uprawnienie do akceptacji propozycji przedsiębiorcy lub nie. W przypadku, gdy Prezes UOKiK nie akceptuje proponowanych przez przedsiębiorcę działań, ma on możliwość dalszego prowadzenia postępowania i wydania decyzji przewidzianej art.26 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis ust. 2 tego przepisu pozwala Prezesowi UOKiK określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu w granicach tzw. uznania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie w toku postępowania administracyjnego powód nie zobowiązał się do „doręczenia w terminie do 30 września 2012 r. konsumentom, z którymi zostały podpisane umowy na podstawie dotychczasowego wzorca umowy pod nazwą „Umowa na odbiór odpadów komunalnych” propozycji zmiany umów w sposób wynikający z przyjętego zobowiązania”.
Zobowiązania takiego, w ocenie Sądu, nie zawiera w szczególności pismo powoda z dnia 7 maja 2012 r. (k-59 akt admin.). Zawarta w nim data 30 września 2012 r. stanowi jedynie element informacji o zamiarach powoda, a nie stanowi propozycji zobowiązania, gdyż w dalszej części tego pisma powód jednoznacznie kwestionuje fakt naruszenia przez siebie prawa, a zmiany wzorów umownych dokonuje ze względów wizerunkowych.
Decyzja pozwanego w zaskarżonej części pkt I została wydana z naruszeniem art.28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
Odnosząc się do pozostałej części odwołania zważyć należało, że art.28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Określenie zakres i terminu udzielania informacji należy do sfery uznania administracyjnego.
W ocenie Sądu, zarówno termin 31.10.2012 r. jak i zakres informacji określony w pkt II ppkt 2, 3 i 4 zaskarżonej Decyzji nie przekracza zakresu uznania administracyjnego pozostając w związku z zobowiązaniem objętym prawomocną jej częścią.
Z tych względów zaskarżoną Decyzję należało zmienić, orzekając jak w sentencji, oddalając odwołanie w pozostałej części (art.47931a§ 1 i 3 k.p.c.).
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sporu, wzajemnie je znosząc (art.98 k.p.c.)
SSO Bogdan Gierzyński