Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2309/14
Data wyroku: 2015-01-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Szmajduch
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32  ustawy  o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 2309/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 stycznia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Szmajduch

Protokolant:

Ewa Gambuś

po rozpoznaniu w dniu13 stycznia 2015 r. w Gliwicach
sprawyH. P.(P.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaH. P.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.
z dnia1 lipca 2014  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuH. P.prawo do emerytury, poczynając od 6 stycznia 2014r.
(-) SSO Mariola Szmajduch
Sygn. akt. VIII U 2309/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 1 lipca 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.odmówił ubezpieczonemuH. P.(P.) prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat. Powołując się naart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorgan rentowy wskazał, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach a jedynie 6 lat, 8 miesięcy i 21 dni takiej pracy.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał nadto, iż do pracy w warunkach szczególnych nie uwzględnił okresu zasadniczej służby wojskowej od 1 stycznia 1975r. do 16 kwietnia 1976r., gdyż zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013r. tylko czas zasadniczej służby wojskowej odbytej w okresie obowiązywaniaart. 108 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej(Dz.U. Nr 44, poz.220) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1974r. zalicza się do pracy w szczególnych warunkach.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do spornego świadczenia. Podniósł, iż posiada wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, gdyż w okresie od 1 sierpnia 1976r. do 30 kwietnia 1989r. pracował jako mechanik samochodowy w kanałach. Odwołujący wskazał, iż miał przypisane stanowisko monter – mechanik, gdyż jego pracodawca(...)Przedsiębiorstwo (...) SA. wB.prowadził w sposób nieprawidłowy dokumentację kadrową, jednak fakt wykonywania pracy w warunkach szczególnych może udowodnić na podstawie zeznań świadków.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015r.H. P.sprecyzował, iż domaga się zaliczenia do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 1 sierpnia 1976r. do 30 kwietnia 1989r. w(...)Przedsiębiorstwie (...) SA. wB.oraz okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej od 1 stycznia 1975r. do 16 kwietnia 1976r.
Sąd Okręgowy ustalił:
UbezpieczonyH. P.urodził się (...)Wiek 60 lat osiągnął 6 stycznia 2014r.
W dniu 15 stycznia 2014r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Zaskarżoną decyzją z dnia 1 lipca 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.odmówił ubezpieczonemuH. P.(P.) prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat, z uwagi na brak wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych.
ZUS ustalił, iż ubezpieczony na dzień 31 grudnia 1999r. posiada 26 lat, 5 miesięcy i 11 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu 6 lat, 8 miesięcy i 21 dni takiej pracy.
Do pracy w warunkach szczególnych ZUS nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu zatrudnienia w(...)Przedsiębiorstwie (...) SA. wB.od 1 sierpnia 1976r. do 30 kwietnia 1989r.
Sąd ustalił, iżH. P.w okresie od 18 lipca 1972r. do 31 lipca 2003r. był zatrudnionyPrzedsiębiorstwie (...) SA. wB.(obecnie(...)Przedsiębiorstwo (...) SA. wB.).
W czasie tego zatrudnieniaH. P.odbywał w okresie od 26 kwietnia 1974r. do 16 kwietnia 1976r. zasadniczą służbę wojskową.
Ze świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 23 marca 2004r. wystawionego przez pracodawcę wynika, że ubezpieczony w okresie zatrudnienia w(...)Przedsiębiorstwie (...) SA. wB.zajmował następujące stanowiska:
- od 15 października 1973r. do 25 kwietnia 1974r. – operator koparki,
- od 27 kwietnia 1976r. do 31 lipca 1976r. – maszynista koparki,
- od 1 kwietnia 1991r. do 30 czerwca 1996r. – ślusarz – spawacz pod ziemią
Na podstawie akt organu rentowego ustalono, że powyższe okresy zostały ubezpieczonemu uwzględnione do pracy w warunkach szczególnych.
Nadto do pracy w warunkach szczególnych ZUS uwzględnił okres zasadniczej służby wojskowej od 26 kwietnia 1974r. do 31 grudnia 1974r.
Sąd ustalił, iż(...)Przedsiębiorstwo (...)wB.jest przedsiębiorstwem górniczym i wykonuje pracę na rzecz kopalń. W okresie spornym zakład ten posiadał własny dział transportu, który obsługiwał własną firmę i podmioty związane z górnictwem w zakresie napraw pojazdów i usług transportowych.
W okresie spornym w dziale transportu było zatrudnionych około 100 osób na stanowiskach kierowców, mechaników samochodowych, spawaczy i elektryków. Około 20 pracowników pracowało na stałe w kanałach, a reszta na warsztatach przy remoncie silników i innych demontowanych podzespołów. Dział transportu dysponował około 80-100 pojazdami głównie ciężarowymi i autobusami, a także urządzeniami sprzętu budowlanego jak koparki, spycharki, żurawie, betonomieszarki i cementowozy. Wszystkie te pojazdy były naprawiane w bazie.
Ubezpieczony był zatrudniony na bazie przyul. (...)wB., gdzie było 6 kanałów głównych i 5 bocznych. Było kilka baz, które zmieniały miejsce położenia.
Ustalono, iż pracownikom zakładu nie przypisywano precyzyjnie stanowisk, które odpowiadałyby przypisanym obowiązkom. Nie stosowano określenia kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 ton, jak i mechanika samochodowego wykonującego roboty w kanale.
Sąd ustalił, iż w okresie spornym od 1 sierpnia 1976r. do 20 kwietnia 1989r. ubezpieczony zajmował stanowisko mechanika samochodowego. Zajmował się naprawą samochodów ciężarowych, autobusów, sprzętu budowlanego, to jest dźwigów i koparek samojezdnych. Ubezpieczony pracował jako mechanik w kanale przy demontażu, montażu podwozi, zarówno podwozi samochodowych jak i podwozi sprzętu budowlanego kołowego. Pracował przy wymianie resorów, amortyzatorów, poduszek powietrznych, demontażu, montażu silników, skrzyni biegów, przy naprawie układów kierowniczego i wydechowego. Ubezpieczony nie pracował na warsztacie. Jeżeli wyciągane z pojazdów części przekazywano na warsztat, to naprawę przejmowali pracownicy warsztatu.
H. P.pracował po 8 godzin dziennie i przez pełne dniówki. Stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał roboty w kanale. Pracował w narażeniu na zmienne warunki atmosferyczne, jak też zapylenie pochodzące ze spalin. Miał wypłacany dodatek szkodliwy i otrzymywał posiłek regeneracyjny.
Ubezpieczony jedynie sporadycznie był kierowany do usuwania awarii na trasie. Poza tym nie był kierowany do innych prac, był typowym mechanikiem samochodowym, a nie mechanikiem montażystą, których też zatrudniano.
W spornym okresie zatrudnienia wraz z ubezpieczonym pracowali świadkowie:A. W.– pracuje od 1976r. do nadal na stanowiskach: mistrza, dyspozytora, zastępcy kierownika, kierownika – bezpośredni przełożony ubezpieczonego,J. K.– pracuje od 1978r. do nadal na stanowisku mistrza warsztatu, dyspozytora i zastępcy kierownika – był bezpośrednim przełożonym ubezpieczonego,K. R.– mechanik kanałowy – pracował od 1977r. do 2014r. – pobiera emeryturę z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach, przyznaną wyrokiem sądu.
Sąd ustalił, iż ubezpieczony legitymuje na dzień 1 stycznia 1999r. okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze 26 lat, 5 miesięcy i 11 dni.
Bezsporne było, że ubezpieczony ukończył 60 lat życia z dniem 6 stycznia 2014r. i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w(...)Przedsiębiorstwo (...) SAwB.(k.39), zeznań świadków:A. W.(nagranie z rozprawy z dnia 13 stycznia 2015r. min. 10.47 i n. k.45),J. K.(nagranie z rozprawy z dnia 13 stycznia 2015r. min. 28.36 i n. k.45),K. R.(nagranie z rozprawy z dnia 13 stycznia 2015r. min. 39.01 i n. k.45). Odnośnie rodzaju pracy wykonywanej przez ubezpieczonego Sąd dał wiarę jego twierdzeniom, które zostały potwierdzone przez zeznania świadków. Świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym w spornym okresie zatrudnienia, posiadają zatem szczegółową wiedzę na temat miejsca i charakteru wykonywanej przez odwołującego pracy.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) w powiązaniu z§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
1. osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat
2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym
co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z kolei zgodnie z treściąart. 184 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

W myśl art. 184 ust. 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013r. tj. w dacie złożenia wniosku oraz wydania zaskarżonej decyzji – emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Na podstawie tego przepisu, prawo do emerytury w obniżonym wieku, przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999r. spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy uwzględnił mu jedynie 6 lat, 8 miesięcy i 21 dni takiej pracy.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony legitymuje się wymaganym 15 letnim okresem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem do takiej pracy należało zaliczyć mu sporny okres zatrudnienia w(...)Przedsiębiorstwie (...) SA. wB.od dnia 1 sierpnia 1976r. do dnia 30 kwietnia 1989r.
Z materiału dowodowego wynika, że w tym okresie zatrudnieniaH. P.wykonywał prace mechanika w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów samochodowych.
Ubezpieczony był zatrudniony w charakterze mechanika samochodowego w dziale transportu i pracował na bazie, gdzie naprawiano samochody ciężarowe, autobusy i sprzęt budowlany jak koparki, spycharki, żurawie. Ubezpieczony był typowym mechanikiem samochodowym. Zajmował się naprawą samochodów ciężarowych, autobusów, sprzętu budowlanego, to jest dźwigów i koparek samojezdnych. Do jego obowiązków należała m.in. naprawa podwozi różnego typu zarówno podwozi samochodowych jak i podwozi sprzętu budowlanego kołowego, wymiana resorów, amortyzatorów, poduszek powietrznych, demontaż, montaż silników, skrzyni biegów, naprawa układów kierowniczego i wydechowego.
Praca ta była wykonywana głównie w kanale remontowym przez całe dniówki robocze po 8 godzin dziennie. Jeżeli nawet trzeba było wychodzić z kanału po narzędzia lub w celu naprawy części do samochodu to była to integralna część pracy mechanika, związana bezpośrednio z remontem samochodu w kanałach.
Warunki pracy w hali były uciążliwe i szkodliwe z uwagi na zmienne warunki atmosferyczne, jak też zapylenie pochodzące ze spalin.
Takie prace tj. prace mechanika w kanałach remontowych wykonywał ubezpieczony niezależnie od nazwy stanowiska pracy i powierzonych mu dodatkowych czynności, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy i nie był kierowany do innych prac. Jak bowiem ustalono, pracodawca nie określał precyzyjnie stanowisk, które odpowiadałyby przypisanym pracownikom obowiązkom.
Wykonywane przez ubezpieczonego prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych, są wymienione pod poz. 16, działu XIV, wykazu A, stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.), zawierającego wykaz prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że ubezpieczony nie przedłożył za okres sporny świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków potwierdzającym taki charakter jego pracy, uznając te dowody za spójne logiczne i wzajemnie się uzupełniające.
Mając powyższe na uwadze – po uwzględnieniu do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach okresu uznanego przez ZUS oraz okresu spornego od dnia 1 sierpnia 1976r. do dnia 30 kwietnia 1989r. – należało uznać, żeH. P.legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Kwestia posiadania przez ubezpieczonego ponad 25 letniego okresu składkowego i nieskładkowego nie była przedmiotem sporu. Nie było także sporne, iż odwołujący nie jest członkiem OFE i ukończył wymagany wiek 60 lat.
W konsekwencji Sąd, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od dnia 1 6 stycznia 2014r. tj. z dniem osiągnięcia wieku emerytalnego.
Sąd orzekający zwraca uwagę, iż nie wpływa na prawo ubezpieczonego do emerytury fakt zaliczenia przez ZUS do pracy w warunkach szczególnych jedynie części okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej do 31 grudnia 1974r.
Odbywanie zasadniczej służby wojskowej regulowane jest przezustawę z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej(t.j. Dz.U. z 2004r. Nr 241, poz 2416).
Zgodnie z treścią art. 108 ust. 1 tej ustawy obowiązującego w okresie od 29 listopada 1967r. do 31 grudnia 1974r. (a zatem częściowo w okresie obywania zasadniczej służby wojskowej przez odwołującego), okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zalicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, pracownikom, którzy po odbyciu tej służby podjęli zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby, albo w tej samej gałęzi pracy.
Na podstawie art. 108 ust. 4 w/w ustawy wydane zostałoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968r.w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin(Dz. U. Nr 44, poz. 318). Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia żołnierzowi, który podjął zatrudnienie stosownie do zasad określonych w § 2-4 (tj. w terminie 30 dni od dnia zwolnienia ze służby wojskowej zgłosił powrót do zakładu pracy), wlicza się czas odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął zatrudnienie, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie.
Treść powyższych przepisów wskazuje, że skoro czas odbywania służby wojskowej w warunkach określonych w tych przepisach, wlicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie, to okres ten należy zaliczyć do pracy w warunkach szczególnych w rozumieniurozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.). Do odbywania zasadniczej służby wojskowej należy bowiem stosować przepisy w brzmieniu obowiązującym w okresie jej odbywania.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 października 2013r. II UZP 6/13(LEX nr 1385939, Biul.SN 2013/10/24, M.P.Pr.(...)-101),stwierdził, iż czas zasadniczej służby wojskowej odbytej w okresie obowiązywaniaart. 108 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej(Dz. U. Nr 44, poz. 220, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1974 r.) zalicza się - na warunkach wynikających z tego przepisu - do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym (art. 184w związku zart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), zaś Sąd orzekający prezentowane stanowisko w pełni podziela(por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2010r. I UK 333/09, LEX 585739, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2012r., I UK 399/11, LEX nr 1211140, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2006r., III UK 5/06, OSNP 2007/7-8/108, M.P.Pr.(...), lex nr 244005).
Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać żeH. P.odbywał zasadniczą służbę wojskową od 26 kwietnia 1974r. do 16 kwietnia 1976r. w okresie zatrudnienia w(...)Przedsiębiorstwie (...) SA. wB., gdzie wykonywał pracę uznaną za pracę w warunkach szczególnych. Po zwolnieniu ze służby, zgłosił powrót do pracy u tego samego pracodawcy w terminie 30 dni od zakończenia odbywania służby i został przyjęty do pracy.
A zatem, mając na uwadze powyższe rozważania, organ rentowy prawidłowo uwzględnił ubezpieczonemu do pracy w warunkach szczególnych jedynie okres od 26 kwietnia 1974r. do 31 grudnia 1975r., z uwagi na obowiązywanie w tym okresieart. 108 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowejw brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1974r.
Od dnia 1 stycznia 1975r. – z uwagi na zmianę przepisów – zasadniczej służby wojskowej nie zalicza się do pracy w warunkach szczególnych.
Jak jednak wyżej wskazano, powyższa kwestia pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięci niniejszej sprawy, gdyż ubezpieczony legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych.
SSO Mariola Szmajduch