Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1143/13
Data wyroku: 2014-06-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Celina Czerwińska, Ludmiła Tułaczko, Sebastian Mazurkiewicz
Słowa kluczowe: Bezwzględny Powód Odwoławczy
Podstawa prawna: art. 439 § 1 pkt. 10 kpk, art. 79 § 3 kpk

Sygn. akt VI Ka 1143/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Celina Czerwińska
Sędziowie:  SSO Ludmiła Tułaczko
SSO Sebastian Mazurkiewicz (spr.)
protokolant - sekr. sądowy Renata Roman
po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2014 r.
sprawyJ. S.
oskarżonego o przestępstwo zart. 216 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe wW.
z dnia 11 czerwca 2013 r.    sygn. akt IV K 771/12
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Południe wW.do ponownego rozpoznania; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.P. T.kwotę 516,60 zł obejmującą wynagrodzenie za obronę oskarżonego z urzędu w instancji odwoławczej oraz podatek VAT.

sygn. akt VI Ka 1143/13

UZASADNIENIE
J. S.został oskarżony przezE. H.iW. H.o to, że wW.w okresie od 14.08.2011 r. do 03.07.2012 r. wielokrotnie znieważyłE. H.orazW. H.w ich obecności oraz pod nieobecność, w szczególności poprzez wiadomości SMS w zamiarze aby wiadomości te do niech dotarły poprzez użycie pod ich adresem słów i sformułowań uznanych powszechnie za obelżywe i wulgarne, tj. o czyn zart. 216 § 1 kk.
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe wW.wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 roku, w sprawie pod sygn. akt IV K 771/12 uznałJ. S.za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu, z tym, że ustalił, że oskarżony w czasie popełnienia przestępstwa miał zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania postępowaniem w znacznym stopniu ograniczoną co stanowi przestępstwo zart. 216 § 1 kkw zw. zart. 31 § 2 kki za to na podstawieart. 216 § 1 kkw związku zart. 31 § 2 kkskazał go na karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, wysokość jednej stawki określając na kwotę 20 złotych. W dalszej części wyroku sąd orzekł o kosztach postępowania, zasądzając od oskarżonego na rzecz każdego z oskarżycieli prywatnych po 300 złotych tytułem poniesionych przez nich kosztów postępowania, o wynagrodzeniu obrońcy z urzędu oraz o zasądzeniu od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w kwocie 819,62 zł.
Od wyroku tego apelację wniósł obrońca oskarżonego – adw.P. T., który zaskarżył ów wyrok w całości (poza punktem dotyczącym jego wynagrodzenia) i zarzucił:

1
obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicie:

a
art. 167 kpk,art. 170 § 1 pkt 4 i 5 kpkpoprzez bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego oskarżonego złożonego na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2013 roku o zwrócenie się do operatora sieci(...)o nadesłanie treści wiadomości SMS wysyłanych z numeru(...)należącego do oskarżycielki prywatnejE. H.przesłanych na numer(...)należący do oskarżonego;

b
art. 7 kpkorazart. 410 kpkpoprzez pominięcie przy wyrokowaniu okoliczności, które miały zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,

c
naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej wart. 7 kpk– poprzez:

- bezzasadną dyskwalifikację dowodu z wyjaśnień oskarżonegoJ. S., pomimo, że są one konsekwentne, logiczne i spójne oraz nie pozostają w sprzeczności z obiektywnym dowodem w postaci wydruków z wiadomości SMS załączonych do aktu oskarżenia;
- bezzasadne uznanie za wiarygodne zeznańE. H.iW. H.w zakresie tego, że działania oskarżonego objęte aktem oskarżenia nie było prowokowane przez oskarżycielkę prywatnąE. H.;
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, polegający na oparciu wyroku nie na całokształcie materiału dowodowego sprawy, w tym w szczególności na ustaleniu, że to nie oskarżonyJ. S.rozpoczął wysyłanie wiadomości SMS doE. H.oraz że działanie oskarżonego zarzucone mu aktem oskarżenia nie było prowokowane przez oskarżycielkę prywatnąE. H..
W oparciu o te zarzuty wniósł o:

I
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez (a). umorzenie postępowania w niniejszej sprawie na podstawieart. 17 § 1 pkt 3 kpk, względnie (b). odstąpienie od wymierzenia kary na podstawieart. 216 § 3 kpk, ewentualnie:

II
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja obrońcy oskarżonego – z zakresie stawianych zarzutów – w istocie nie mogła zostać poddana merytorycznej ocenie, albowiem sąd odwoławczy dostrzegł w sprawie bezwzględną przyczynę odwoławczą, określoną wart. 439 § 1 pkt 10 kpk.
Jak bowiem okazało się na pierwszym terminie rozprawy w dniu 16 kwietnia 2013 roku (k. 42-49) sąd po otwarciu przewodu sądowego, przesłuchaniu oskarżonego i obojga oskarżycieli prywatnych powziął wątpliwości co do poczytalności oskarżonegoS.. Wobec takiej sytuacji sąd I instancji – w oparciu o treśćart. 79 § 1 pkt 3 kpk– wyznaczyłJ. S.obrońcę z urzędu i postanowił o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych lekarzy psychiatrów na okoliczność poczytalności oskarżonegotempore criminis. Podstawą wyznaczenia obrońcy okazały się – jak wynika z uzasadnienia postanowienia z karty 50 – agresywne zachowania oskarżonego na sali rozpraw oraz „okoliczności sprawy”. Choć w świetle takiego uzasadnienia w zasadzie nie sposób zarzucić sądowi, że nie powziął wątpliwości wcześniej, to jednak z uwagi na to, że wątpliwości te rozstały zweryfikowane w kierunku znacznego ograniczenia poczytalności oskarżonego (vide opinia z koperty na karcie 53), niezbędnym było zapewnienie obecności obrońcy na całej rozprawie w postępowaniu sądowym. Treść opinii wskazuje na istnienie okoliczności określonych wart. 31 § 2 kk, zatem nie sposób twierdzić, że wątpliwości co do poczytalności oskarżonego (a tym samym obrona obligatoryjna) ustały lub mogły ustać. Stosownie do treściart. 79 § 3 kpkudział obrońcy – w takiej sytuacji – w rozprawie jest obowiązkowy, stąd na kolejnym terminie rozprawy (k. 85-89) sąd powinien rozprawę prowadzić od początku, aby zapewnić obecność obrońcy na całej rozprawie. Nie było zresztą ku temu przeszkód zwłaszcza, że na kolejnym terminie rozprawy obecni byli – poza wezwanymi świadkami – oskarżony, jego obrońca i oskarżyciele wraz z pełnomocnikiem. Prowadząc – w oparciu o treśćart. 404 § 2 kpk– rozprawę w dalszym ciągu, sąd spowodował zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej wart. 439 § 1 pkt 10 kpk. Obrońca oskarżonegoS.nie brał bowiem udziału we wszystkich czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy. O ile opinia rozwiałaby wątpliwości i zaszłaby – sygnalizowana przez sąd I instancji – możliwość cofnięcia wyznaczeniaJ. S.obrońcy z urzędu, sytuacja przedstawiałaby się odmiennie od zaistniałej.
Wobec powyższego – stosownie do treściart. 439 kpk– niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, sąd odwoławczy był zobowiązany do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi – Południe wW.do ponownego rozpoznania.
Rozpoznając ponownie sprawę sąd rejonowy ponownie przeprowadzi całe postępowanie dowodowe w sprawie z udziałem obrońcy oskarżonego i wyda orzeczenie, w którym orzeknie w przedmiocie odpowiedzialnościJ. S..
Jedynie na marginesie jednego z zarzutów podniesionych przez obrońcę oskarżonego – co do niezasadnego oddalenia wniosku dowodowego oskarżonego o zwrócenie się do operatora o treść wiadomości tekstowych kierowanych do oskarżonegoS.– zwrócić należy uwagę, że treść odpowiedzi operatora sieci(...), umieszczona w aktach dołączonych (k. 54v. akt o sygn. I C 1212/12) wskazuje na to, że operatorzy nie przechowują treści przekazu telekomunikacyjnego swoich abonentów (poza przypadkami określonymi wart. 237 kpk, co w niniejszej sprawie nie ma zastosowania).
O wynagrodzeniu obrońcyJ. S., ustanowionego z urzędu, w związku z pomocą prawną udzieloną temu oskarżonemu w II instancji, Sąd rozstrzygnął w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 4 i § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zmianami).