Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 622/14
Data wyroku: 2015-01-22 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

II Ca 622/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 maja 2014r. Sad Rejonowy w Kaliszu zasądził od pozwanegoM. Ż.na rzecz powodaM. M.kwotę 5900 zł wraz z odsetkami ustawowymi do dnia 25 sierpnia 2013r., zasądził koszty procesu oraz oddalił powództwo w pozostałej części.
Sąd Rejonowy ustalił, ze strony łączyła umowa o dzieło, której przedmiotem było wykonanie i zamontowanie przez powoda w budynku pozwanego stolarki otworowej za wynagrodzeniem w kwocie 27.900 zł. Powód wykonał montaż stolarki w dniu 22.12.2013r.a w dniu 29.06.2013r. montaż bramy garażowej i napędu bramy a następnie wezwał pozwanego do odbioru przedmiotu umowy. Pozwany nie podpisał protokołu odbioru i nie zapłacił reszty umówionego wynagrodzenia w kwocie 5900 zł; łącznie wpłacił powodowi 22000 zł.W ocenie Sądu I instancji zaoferowane do odbioru dzieło pod względem jakościowym i ilościowym było zgodne z zamówieniem i posiadało właściwości uzgodnione przez strony. Wystawienie czy brak wystawienia faktury jest okolicznością irrelewantnąz punktu widzenia sporu stron, ma znaczenie jedynie fiskalne. Uchylanie się pozwanego od podpisania protokołu odbioru było bezpodstawne i stanowi zwłokę dłużnika i nie uchyla obowiązku zapłaty umówionego wynagrodzenia. Zgłaszany przez pozwanego brak rygla ręcznego oraz śrub w mocowaniu górnych rolek bramy należą do wad istotnych. Podnosząca natomiast zarzut wad w zakresie montażu bramy pozwany nie sformułował żadnych żądańz tego tytułu. Sąd uznał, ze uzasadnione jest żądanie powoda zasadzenia pozostałej części wynagrodzenia w kwocie 59-00 zł oddalając w pozostałej części co do 1 grosza oraz orzekło odsetkach z tytułu opóźnienia oraz o kosztach procesu.
Apelacje od wyroku wniósł pozwany zaskarżające wyrok w całości. Wyrokowi temu pozwany zarzucił naruszenie prawa materialnegoart. 642 k.c.,art. 643 k.c.orazart. 5 k.c.a także naruszenie prawa procesowegoart. 278, art. 233, art. 227 i art.328 §2 k.p.c.Wskazując na powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz zasadzenie kosztów postępowania za obie instancje ewentualnie uchylenie zaskarżonego i przekazanie sprawy sadowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na apelację pozwanego powód wniósł o oddalenie apelacji i zasadzenie od pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja pozwanego jest nieuzasadniona.
Przede wszystkim nietrafne są podniesione w apelacji pozwanego zarzuty naruszenia prawa procesowego.
Przedmiotem dowodzenia w procesie są fakty uzasadniające twierdzenia stron tak co do istnienia oraz wymagalności dochodzonego roszczenia, jak i co do podniesionego zarzutu materialnego lub procesowego je niweczącego, które powinny być swą treścią powiązanez hipotezą normy prawnej, na której zostały oparte. Stąd zgodnie zart. 227 k.p.c.przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie a wedługart. 278 §1 k.p.c.tylko w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd zasięga opinii biegłego. Według natomiastart. 217 § 3 k.p.c.sąd pomija twierdzenia i dowody, jeżeli są powoływane jedynie dla zwłoki lub okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione.
Podstawę faktyczną sprawy stanowią zgodnie zart. 382 k.p.c.ustalenia Sądu I instancji dokonane w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, którego oceny apelująca skutecznie nie podważyła w ramach zarzutu naruszenia przepisuart. 233 k.p.c.Sąd Okręgowy ustalenia te w całości aprobuje i w dalszych rozważaniach przyjmuje za własne.
Powód dochodzi w sprawie roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za dzieło, powołując się na fakt jego wykonania oraz dokonanie odbioru przez zamawiającego. Zgromadzone dowody nie uprawniają do wysnucia wniosku, że doszło do wykonania dzieła niezgodnie z treścią umowy oraz, że w toku odbioru zamawiający wskazał na konkretną wadę poszukując ekwiwalentności świadczeń w ramach rękojmi umowy podnosząc zarzut wpływający na wygaśnięcie wierzytelności na skutek zaspokojenia. Przeciwnie okoliczności faktyczne wskazują, że pozwany odmówił odbioru dzieła, a podnosząc wadę braku rygla oraz śrub mocujących górne rolki bramy nie oparł na nim żądnego zarzutu czy roszczenia wynikającego z łączącego strony stosunku prawnego. Nie podjęcie przez pozwanego obrony w ramach ewentualnych zarzutów materialnych w sytuacji, gdy powód wykazał w ramach twierdzeń pozwu wykonanie i odbiór dzieła zgodnie z umową bez wad istnych, uzasadniało oddalenie wniosków mających na celu dowodzenia przez powoda jedynie faktu oddania dzieła z innymi wadami.
Podstawę prawną wyroku stanowiły zatem w zakresie prawa materialnegoart. 643 k.c., zgodnie z którymi obowiązkiem zamawiającego jest odbiór dzieła, które przyjmujący zamówienie wydaje mu zgodnie ze swoim obowiązkiem i który powinien nastąpić niezwłocznie po zaofiarowaniu dzieła przez wykonawcę oraz §6 umowy o dzieło z dnia 26.11.2012r., który określa uprawnienie wykonawcy do sporządzenia jednostronnie protokołu odbioru, w przypadku, gdy zamawiający nie przystąpi do odbioru bądź odmówi podpisania protokołu odbioru albo protokołu rozbieżności.
Tylko w wypadku gdy wykonanie lub wydanie dzieła nastąpiło niezgodnie z treścią stosunku prawnego umowy o dzieło zamawiający nie ma obowiązku odbioru dzieła, co może skutkować zwłoką przyjmującego zamówienie z pełnymi jej konsekwencjami prawnymi. Jeżeli jednak zamawiający bezpodstawnie uchyla się od odbioru prawidłowo wykonanegoi wydanego dzieła, popada w zwłokę dłużnika, odpowiada za przypadkową utratę lub uszkodzenie dzieła, a ponadto ma obowiązek zapłaty umówionego wynagrodzenia.W zależności od charakteru dzieła, jego odebranie może (a w określonych wypadkach powinno) być rozumiane szerzej niż tylko jako odebranie przedmiotu świadczenia (por.W.C.,Zobowiązania, 2007, s. 468). Poza "odebraniem przedmiotu świadczenia"w znaczeniu ścisłym zamawiający, mając na uwadze ochronę swoich interesów, powinien ustalić, czy dzieło odpowiada zamówieniu (tak trafnie A. Brzozowski (w:) K. Pietrzykowski,Komentarz, t. II, 2005, s. 369). W przypadku dzieła będącego przedmiotem umowy stron polegałoby to w szczególności na tym, aby w toku czynności odbioru ustalić czy budowa lub montaż został dokończony, instalacja założona i funkcjonuje bez zastrzeżeń, itd.
Ponadto podstawę materialną stanowiart. 642§1 k.c., zgodnie z którym jeżeli umowao dzieło nie stanowi inaczej, przyjmującemu zamówienie należy się wynagrodzenie w chwili oddania dzieła; należność przyjmującego zamówienie powstaje najwcześniej z chwilą odebrania dzieła lub powstania zwłoki w odbiorze spowodowanej zachowaniem się zamawiającego. Czynność odbioru i oddanie dzieła nie powoduje wymagalności wierzytelności przyjmującego zamówienie o wynagrodzenie, jedynie wówczas gdy oddane dzieło jest dotknięte wadą istotną, czyniącą je niezdatnym do zwykłego użytku lub sprzeciwiającą się wyraźnie umowie. Jeżeli natomiast dzieło ma tylko wadę nieistotną, jego oddanie powoduje, w myślart. 642 § 1 k.c., wymagalność wierzytelności przyjmującego zamówienie o wynagrodzenie za dzieło. Na zarzut braku wymagalności wierzytelności wykonawcy dzieła zamawiający może się powołać, gdy odmowa odbioru dzieła w formie przewidzianej umową była usprawiedliwiona oczywistym wykonaniem lub wydaniem dzieła w sposób niezgodny z treścią stosunku prawnego umowy o dzieło. Inaczej mówiąc zaoferowane do odbioru dzieło jest dotknięte wadą istotną, czyniącą je niezdatnym do zwykłego użytku lub sprzeciwiającą się wyraźnie umowie.
W pozostałych przypadkach gdy dzieło nie ma wady istotnej, jego oddanie powoduje, w myślart. 642 § 1 k.c., wymagalność wierzytelności przyjmującego zamówienieo wynagrodzenie za dzieło. Uwzględniając różnicę między odmową odbioru dzieła z powodu wystąpienia wad a odbiorem dzieła z wadami nieistotnymi, należy stwierdzić, że zamawiający ma obowiązek dokonać odbioru dzieła a w konsekwencji tej czynności stwierdzenia konkretnej wady nieistotnej i poszukiwać ekwiwalentności świadczeń w ramach rękojmi, nie zaś odmowy zapłaty wymagalnego wynagrodzenia.
Treść wystawionej faktury VAT, której związek z przedmiotem wykonanego dzieła, jak i podmiotowy, nie budzi wątpliwości, w sposób oczywisty nie stanowi wady dzieła i nie wpływa na brak wymagalności zapłaty umówionego wynagrodzenia, zatem w tej postaci zarzut oparty naart. 5 k.c.nadużycia prawa nie może być uwzględniony.
Należy stwierdzić, że zamawiający w wypadku bezpodstawnej odmowy dokonania odbioru dzieła popada wobec przyjmującego zamówienie w zwłokę, co uzasadnia zgodniezart. 477 § 1 k.c.żądanie zapłaty wynagrodzenia ( por. J.P. N., glosa do wyroku SNz 26 lutego 1998 r., I CKN 520/97, Mon. Praw. 1999, nr 11, s. 28; podobnieK. K.(w:)G. B.,Komentarz, t. II, 2006, s. 199; a takżeK. Z.(w:)E. G.,Komentarz, 2006, s.(...)).
W zakresie prawa procesowego podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiart. 385 k.p.c., który pozwala sądowi oddalić apelację jeżeli jest bezzasadna,art. 98 i art. 108 §1 k.p.c.nakazujący rozstrzygnąć o kosztach postępowania zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji iart. 50510k.p.c., który nakazuje sądowi rozpoznać apelację w składzie jednego sędziego. Zgodnie zaś zart. 50513§2 k.p.c.jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.