Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 337/14
Data wyroku: 2014-09-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marta Pańczyk-Kujawska, Ewa Madera, Bogumiła Burda
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt

III AUa 337/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia25 września 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bogumiła Burda

Sędziowie:

SSA Marta Pańczyk-Kujawska
SSA Ewa Madera (spr.)

Protokolant

st.sekr.sądowy Anna Budzińska

po rozpoznaniu w dniu18 września 2014 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuM. J.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę
na skutek apelacji wnioskodawcy
od wyrokuSądu Okręgowego w Rzeszowie
z dnia27 stycznia 2014 r.sygn. aktIV U 2533/13

o d d a l a apelację.

Sygn. akt III AUa 337/14

UZASADNIENIE
Decyzją z 30 września 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwR., w oparciu o przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeorazustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, odmówił wnioskodawcyM. J.prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, wskazującw uzasadnieniu, że nie udowodnił co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, ogólnego stażu ubezpieczeniowego w wymiarze co najmniej 25 lat - przypadających przed 1 stycznia 1999r., jak również nie ukończył 60 lat życia.
Skarżąc powyższą decyzję odwołaniem wnioskodawcaM. J.naprowadził, iż wbrew twierdzeniom organu rentowego legitymuje się wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 12 lat i 6 miesięcy zatrudnieniawOśrodku (...)wS.na stanowisku tokarza, ukończył 55 lat i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z 27 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie oddalił odwołanie wnioskodawcy.
Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawcaM. J.(ur. (...)), 20 sierpnia 2013 r. wystąpił z wnioskiem o emeryturę. Decyzją z 18 czerwca 2007r. o ustaleniu kapitału początkowego organ rentowy przyjął na 1 stycznia 1999r. za udowodnione okresy składkowe w wymiarze 24 lat 6 miesięcy i 28 dni oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 1 miesiąca i 26 dni.
W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy przyjął, że wnioskodawca nie wykazał spełnienia warunków do przyznania emerytury określonej wart. 184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, bowiem nie ukończył wymaganego wieku tj. 60 lat życia. W związku z powyższym wniesione przez niego odwołanie na zasadzieart. 47714§1 kpcoddalił.
Skarżąc powyższy wyrok apelacją wnioskodawcaM. J.zarzucił dokonanie przez Sąd Okręgowy błędnych ustaleń polegających na przyjęciu, że nie wykazał on przesłanek niezbędnych do przyznania emerytury w szczególności z uwagi na nieukończenie wymaganego wieku emerytalnego tj. 60 lat. Ponownie podkreślił, iż posiada 25 lat stażu ubezpieczeniowego, jak również wykazał wymagany staż pracy w warunkach szczególnych oraz ukończył wymagany wiek 55 lat. Wskazał, iż pracował w warunkach szczególnych jako tokarz zajmujący się obtaczaniem okładzin szczęk hamulcowych wykonanych z azbestu, które to prace zostały przyporządkowane do działu IV poz. 1 wykazu Brozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W konkluzji apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i wydanie orzeczenia zgodnie z zawartym we wniosku z 20 sierpnia 2013 r. żądaniem ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie ustalił i zważył co następuje :
Apelacja wnioskodawcy jest nieuzasadniona, zaskarżone orzeczenie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 27 stycznia 2014 r. odpowiada prawu jakkolwiek z innych przyczyn niż wskazano w jego uzasadnieniu.
Zauważyć należy, iż przedmiotem postępowania była kwestia uprawnieńM. J.do świadczenia emerytalnego w obniżonym wieku z tytułu powoływania się wnioskodawcy na spełnienie przesłanek wymienionych wart. 184 i 32 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227) oraz wrozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze). Przypomnieć należy, iż prawo do oznaczonej emerytury przysługuje ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r., po osiągnięciu przez nich wieku przewidzianego wart. 32oznaczonej ustawy emerytalno – rentowej, o ile przed 1 stycznia 1999 r. spełnili przesłanki stażowe oraz pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego lub złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonychna rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem ZUS na dochody budżetu państwa. Ocena czy dana praca wykonywana jest w szczególnych warunkach winna nastąpić w oparciu o przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. 8 poz. 43), a to przez przyporządkowanie wykonywanej przez ubezpieczonego pracy do rodzajów prac wymienionych w jego załącznikach – wykazie A i B. To bowiem powołane rozporządzenie jest podstawowym aktem prawnym ustalającym warunki wcześniejszej emerytury, w tym kwalifikującym oznaczoną pracę jako pracę w szczególnych warunkach, której stałe wykonywanie w pełnym wymiarze czasu pracy może rodzić uprawnienia emerytalne.
Z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że do wniosku o przyznanie emerytury w obniżonym wieku emerytalnym zostało przedłożone świadectwo wykonywania przez wnioskodawcę pracy w warunkach szczególnych z 31 października 1995r. stwierdzające, że był on zatrudniony wOśrodku (...)wS.od 20 listopada 1976r. do 31 października 1995r. i w okresach wskazanych w świadectwie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace na stanowiskach wymienionych w wykazie B powołanego wyżej rozporządzenia przyporządkowane do działu IV poz.1. Rozpoznając sprawę Sąd I instancji zobowiązany był zatem dokonać oceny warunków niezbędnych do przyznania emerytury przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia odnoszących się do wykazu określonego wyżej powołanym świadectwem pracy. I tak § 8 ust.1 pkt 1 i 2 omawianego rozporządzenia stanowi, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w dziale IV wykazu B, nabywa prawo do emerytury po osiągnięciu 55 lat dla mężczyzn oraz wykazaniu okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych wymienionego w dziale IV wykazu B w wymiarze co najmniej 10 lat. Uregulowanie z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ustanawia własne przesłanki nabycia prawa do emerytury. Powołany przepis w ust. 1 pkt 1 odsyła do przepisów dotychczasowych wyłącznie w zakresie szczególnego charakteru zatrudnienia wymaganego w tych przepisach do nabycia prawa do emerytury i w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn (rozporządzenie z 7 lutego 1983r.), przy czym zwrot „po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 „ odnosi się wyłącznie do wieku emerytalnego określonego w tych przepisach, bez odwoływania się do pozostałych warunków związanych z wiekiem (por. uchwała Sądu Najwyższego z 8 lutego 2007r. sygn. akt II UZP 14/06 OSNP 2007/13-14/199). Nie jest zatem wymagane aby wnioskodawca spełniał dodatkowe warunki związane z wiekiem, o których stanowi powoływany § 8 ust.1 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Równocześnie jednak powinien legitymować się 25 letnim okresem składkowym i nieskładkowym. Z akt organu rentowego w szczególności z prawomocnej decyzji o ponownym ustaleniu kapitału początkowego z 30 września 2013r. wynika, że do ustalenia wartości kapitału przyjęto okresy składkowe w wymiarze 24 lat, 6 miesięcy, 27 dni tj. 294 miesiące oraz 1 miesiąc, 26 dni tj. 1 miesiąc (pkt III poz. 2 decyzji). Nie uwzględniono między innymi okresu korzystania przez wnioskodawcę z urlopu bezpłatnego od 1 lutego 1990r. do 31 lipca 1990r. (pkt V decyzji). Wskazany wyżej wymiar okresu składkowego i nieskładkowego przyjęty w latach, miesiącach i dniach nie był kwestionowany przezM. J.i w tak określonym wymiarze został przyjęty przez organ rentowy w uzasadnieniu decyzji będącej przedmiotem rozpoznawanej sprawy. Ustalony wymiar stażu ubezpieczeniowego potwierdzają dokumenty z przebiegu zatrudnienia wnioskodawcy zalegające w aktach organu rentowego, z których wynika, że od 1 września 1973r. do 31 października 1976r. był on zatrudniony w(...)R., od 20 listopada 1976r. do 31 października 1995r. był zatrudniony wOśrodku (...)wS.z tym, że od 26 kwietnia 1978r. do 10 kwietnia 1980r. odbywał służbę wojskową, od 1 stycznia 1989r. do 31 stycznia 1990r. oddelegowany był do(...)K.i pracował za granicą, od 1 lutego 1990r. do 31 lipca 1990r. korzystał na własny wniosek z urlopu bezpłatnego, od 1 listopada 1995r. do 31 grudnia 1998r. pracował wOśrodku (...)wS.. Przy uwzględnieniu treści art. 6 i 7 ustawy o emeryturach i rentach z FUS staż ubezpieczeniowy w łącznym wymiarze wynosi 24 lata, 8 miesięcy i 23 dni. Sugerowany przez wnioskodawcę na rozprawie przed Sądem Okręgowym staż oznaczony w pkt III pod poz. 3 powołanej decyzji o ponownym ustaleniu kapitału początkowego dotyczącym obliczenia wartości współczynnika określonego pod wymienioną pozycją, stanowi łączną liczbę okresów składkowych i nieskładkowych do 31 grudnia 1998r. po zaokrągleniu w górę do pełnych lat, stosownie do treści art. 174 ust. 9 ustawy emerytalno – rentowej stanowiącego, iż przy ustalaniu wartości kapitału początkowego staż ubezpieczonego określa się w pełnych latach, z tym że jeżeli ubezpieczony ma więcej niż 6 miesięcy tego stażu ponad pełne lata, staż ten zaokrągla się w górę. Powyższe nie ma jednak przełożenia na wymiar stażu ubezpieczeniowego przy ustaleniu prawa do emerytury. Oznaczona w powołanej pozycji wartość 25 nie może więc zostać przyjęta przy ustalaniu prawa do emerytury, do którego uwzględnia się przebyte okresy wskazane w art. 6 i 7 ustawy emerytalno – rentowej w faktycznie udokumentowanym wymiarze tj. z uwzględnieniem lat, miesięcy i dni. Przy ustalaniu prawa do żądanego świadczenia należy zatem przyjąć wykazany przezM. J.do 1 stycznia 1999r. staż ubezpieczenia w łącznym wymiarze 24 lat, 8 miesięcy i 23 dni.
Kontrolując poprawność zaskarżonego orzeczenia, zauważyć należy, że dla merytorycznego rozpoznania sprawy wystarczające było ustalenie, że odwołujący nie dopełnił jednej z przesłanek, których jedynie kumulatywne spełnienie uprawnia do dochodzonego świadczenia, a to przesłanki wykazania stażu ubezpieczeniowegow wymiarze 25 lat. W tej sytuacji, jak słusznie tym razem przyjął Sąd Okręgowy, nie zachodziła konieczność prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność wykonywania przez wnioskodawcę pracy w warunkach szczególnych i oceny tej kwestii.
Z tych wszystkich wyżej naprowadzonych względów – podzielając ostatecznie ocenę prawną sprawy Sądu I instancji o niespełnieniu przezM. J.koniecznych przesłanek nabycia prawa do wcześniejszej emerytury przewidzianych w powołanym wyżej art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS, Sąd Apelacyjny nie znalazł żadnych podstaw do wzruszenia zaskarżonego wyroku, co skutkowało oddaleniem apelacji na podstawieart. 385 kpc.