Sąd Okręgowy w Krakowie
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 2132/14
Data wyroku: 2014-12-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jarosław Tyrpa, Ewa Krakowiak, Krzysztof Wąsik
Słowa kluczowe: Przepadek
Podstawa prawna: 130 a ust. 10 prawa o ruchu drogowym

Sygn. akt II Ca 2132/14

POSTANOWIENIE
Dnia 19 grudnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny – Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Krzysztof Wąsik (sprawozdawca)
Sędziowie: SO Jarosław Tyrpa
SO Ewa Krakowiak
po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku(...)(...)-Powiatu(...)
przy uczestnictwieZ. G.
o orzeczenie przepadku pojazdu
na skutek apelacji uczestnikaZ. G.z dnia 29 lipca 2014 r. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie Wydział I Cywilny z dnia 4 lutego 2013 r., sygnatura akt I Ns 193/13/K

1
wezwać do udziału w sprawie w charakterze uczestnikaK. K.;

2
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wniosek oddalić;

3
zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z 4 lutego 2013 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie orzekł przepadek na rzecz Powiatu(...)pojazdu markiR. (...)onr rej. (...), nr(...), stanowiącego własnośćZ. G., obciążając strony poniesionymi kosztami postępowania związanymi z ich udziałem w sprawie.
Podstawę faktyczną orzeczenia stanowiło ustalenie, że w dniu 2 października 2012 r. pojazd markiR. (...)onr rej. (...), nr(...), stanowiący własnośćZ. G., został usunięty z miejscowościZ.na parking wT.z powodu stwarzanego zagrożenia bezpieczeństwa. Pismem z 18 października 2012 r. właściciel pojazduZ. G.został wezwany do jego odbioru z pouczeniem o konsekwencjach nieodebrania pojazdu w wyznaczonym terminie, tj. o możliwości orzeczenia przepadku. Pismo to zostało odebrane 23 października 2012 r. przez domownika uczestnika –R. G.. Pomimo upływu wskazanego terminu samochód nie został odebrany.
Sąd Rejonowy uznał zatem, że zgodnie zart. 130a ust. 10e ustawy z dnia 20 czerwca Prawo o ruchu drogowymw zw. zart. 6106§ 1 k.p.c.zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku Starosty(...)i orzeczenia przepadku samochodu na rzecz Powiatu(...).
Apelację od tego postanowienia – mylnie oznaczoną zażaleniem – złożył uczestnikZ. G.. Zaskarżając je w całości, zarzucił:

1
brak legitymacji biernej uczestnika do występowania w charakterze strony, gdyż na mocy umowy sprzedaży z 2011 r. nie był współwłaścicielem pojazdu i nie może ponosić żadnych negatywnych konsekwencji związanych z kosztami przepadku;

2
sprzeczność ustaleń faktycznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym polegającą na przyjęciu, żeZ. G.zamieszkuje wK.przyul. (...)i został poinformowany o możliwości przepadku, podczas gdy uczestnik od 2009 r. na stałe przebywa na terenie Irlandii, od dnia rozwodu zR. G., tj. od 20 marca 2012 r. w ogóle nie przebywa i nie bywa pod tym adresem, nie odbiera korespondencji tam kierowanej.

Apelujący podkreślił, że od 2012 r. jedynie okazjonalnie przebywa w Polsce i nie ma kontaktu z byłą żoną, która odebrała adresowaną do niego korespondencję, nie informując go tym. Ponadto 8 kwietnia 2011 r. samochód objęty przepadkiem został zbyty przezR. G.– działającą w imieniu własnym i jako pełnomocnik uczestnika – na rzeczK. K.. Dlatego też to nie na apelującym ciążył obowiązek zgłoszenia zbycia samochodu, lecz na nabywcy – w myślart. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym– i nie może on ponosić negatywnych konsekwencji czyjegoś zaniechania.
Wpetitumapelacji skarżący wniósł o uchylenia postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji i zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz skarżącego kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Na wstępie rozważenia wymaga kwestia skuteczności doręczenia apelującemu postanowienia z dnia 4 lutego 2013 r. wraz z uzasadnieniem i rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia apelacji. Mieszkanie w rozumieniuart. 135 § 1 i art. 138 § 1 k.p.c.i139 § 1 k.p.c.oznacza pomieszczenie, lokal lub dom, w którym adresat rzeczywiście mieszka, a więc użytkuje je i zazwyczaj w nim nocuje i do którego regularnie wraca, chociażby pobyt w nim miał charakter jedynie przejściowy. Apelujący przedstawił przekonujące dowody (umowa o pracę k. 43-50 i wyrok rozwodowy z uzasadnieniem k. 51-64) na okoliczność, że nie zamieszkuje pod wskazanym adresem przyul. (...)od 2009 r., kiedy to wyjechał z Polski, co wyklucza skuteczność dokonanego w trybieart. 135 § 1 k.p.c.doręczenia (a nie ma zastosowaniaart. 136 § 2 k.p.c.skoro było to pierwsze doręczenie). Bez znaczenia jest natomiast to, czy adresat jest zameldowany w danym miejscu. Z tego względu nie może być uznane za skuteczne także doręczenie w trybieart. 139 § 1 k.p.c.poprzez podwójne awizowanie niepodjętej przez uczestnika przesyłki. Nie rozpoczął zatem biegu termin do wniesienia apelacji przez uczestnika-apelującego. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi uczestnika dopiero 22 lipca 2014 r. (k. 97), stąd wniesiona w dniu 29 lipca 2014 r. apelacja (błędnie nazwana zażaleniem; k. 82-84) wniesiona została w ustawowym terminie i jako taka podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd Okręgowy.
Zaskarżone postanowienia należało zmienić z powodu niewyjaśnienia kwestii, kto jest właścicielem podlegającego przepadkowi samochodu i nieskuteczności doręczenia powiadomienia o usunięciu pojazdu w postępowania administracyjnym.
Zgodnie zart. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym(tekst jednolity: Dz. U. 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.) starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Ustęp 10e tego artykułu stanowi natomiast, że w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Przedstawione w apelacji twierdzenia i załączone dokumenty wskazują, że w 2011 r. samochód został sprzedany przez żonę uczestnika na rzeczK. K.. Fakt ten potwierdza pismo żony uczestnika w sprawie o podział majątku wspólnego o sygn. akt VI Ns 1112/12/S (k. 89-90) oraz kserokopia umowy (k. 88). Niezależnie od ustalenia, czy samochód ten został sprzedany za zgodą uczestnika czy – co też możliwe – bez jego zgody, jest wysoce prawdopodobne, że zawarta umowa jest ważna i na jej podstawie nastąpiła zmiana właściciela samochodu i to nowy właściciel winien być powiadomiony w trybieart. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jeśli do zmiany właściciela jednak nie doszło, samochód pozostawał w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu we współwłasności byłych małżonków – uczestnika iR. G., a nie samego tylko uczestnika, więc to oni wspólnie (każdy z nich) winien być powiadomiony w omawianym trybie. Niezależnie od nakreślonych wątpliwości, uznać ponadto należało, że także doręczenie uczestnikowi na etapie postępowania administracyjnego powiadomienia o usunięciu pojazdu było nieskuteczne, albowiem skierowane na ten sam, niewłaściwy jego adres, przyul. (...). Powiadomienie to odebrane zostało w dniu 23 października 2012 r. przez byłą już żonę uczestnika –R. G.– w mieszkaniu, w którym, jak wyżej już wyjaśniono, nie mogło nastąpić skuteczne doręczenie powiadomienia także w ramach postępowania administracyjnego – tj. w trybieart. 42 § 1 k.p.a.(doręczenie osobiste adresatowi w mieszkaniu), jak i w trybieart. 43 k.p.a.(doręczenie domownikowi adresata), skoro uczestnik już tam nie mieszkał. Brak więc podstaw do uznania, że apelujący uczestnik został prawidłowo powiadomiony o usunięciu samochodu i grożących mu konsekwencjach w przypadku nieodebrania samochodu w terminie 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu. Nie przesądzając na tym etapie, czy pismo uczestnika z dnia 8 października 2012 r., którym informować miał on Komisariat Policji wK.o jego adresie do korespondencji za granicą, rzeczywiście wpłynęło do tej jednostki (brak stosownej adnotacji na załączonej kopii – k. 34, ale też jest to fakt niezaprzeczony), wysłane do uczestnika powiadomienie było pierwszym pismem w sprawie i nie znajduje wobec tego zastosowaniaart. 41 § 1 i 2 k.p.a., stanowiący, że w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego, w razie zaś zaniedbania tego obowiązku ustanawiający rygor uznania doręczenia pisma pod dotychczasowym adresem za prawnie skuteczne.
Wskazane uchybienie ma swoje źródło na etapie postępowania administracyjnego i nie jest możliwe wyeliminowanie jego skutków w postępowaniu sądowym, dlatego też zaskarżone postanowienie należało zmienić i wniosek oddalić. Organ administracji – jeśli zdecyduje się na ponowne złożenie wniosku – winien ustalić, kto jest właścicielem pojazdu lub inną osobą uprawnioną w dniu wydania dyspozycji o usunięciu pojazdu oraz dokonać prawidłowych doręczeń tak ustalonym osobom.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.iart. 130a ust. 10e ustawy Prawo o ruchu drogowympostanowiono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzieart. 520 § 3 k.p.c.. Na koszty postępowania odwoławczego złożyły się: opłata sądowa od apelacji (40 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika uczestnika (60 zł) ustalone na podstawie§ 11 ust. 1 pkt. 3w zw. z § 13 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.