Sąd Okręgowy w Szczecinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 772/13
Data wyroku: 2014-03-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzenna Ernest, Zofia Piwowarska, Sławomir Krajewski

Sygn. akt II Ca 772/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 marca 2014 roku
Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Sławomir Krajewski (spr.)

Sędziowie:

SO Marzenna Ernest
SR del. Zofia Piwowarska

Protokolant:

st. sekr. sąd. Dorota Szlachta

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2014 roku wS.
sprawy z powództwa(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wS.
przeciwkoJ. M.,E. M.,A. M.iN. M.
o opróżnienie i wydanie lokalu mieszkalnego
na skutek apelacji wniesionej przez pozwanych
od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie
z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I C 1172/12

1
uchyla zaskarżony wyrok w punktach II i IV w stosunku do pozwanegoJ. M.i w tym zakresie postępowanie umarza;

2
w pozostałej części oddala apelację.

Sygn. akt II Ca 772/13

UZASADNIENIE
Powód(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.wniósł o nakazanie pozwanymE. M.,J. M.,A. M.i małoletniejN. M.opróżnienia i wydania w stanie wolnym od osób i rzeczy lokalu położonego przyul. (...)wS.oraz o zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podał, że zarządza nieruchomościami w postacidziałek nr (...)przyulicy (...)wS., na których znajduje się budynek mieszkalny, a w nimlokal nr (...). Lokal ten stanowił przedmiot umowy najmu zawartej międzyGminą M.S., aJ. M.,E. M.orazM. N.. Powodowa spółka z mocy prawa wstąpiła w stosunek najmu jako wynajmujący, na skutek podwyższenia jej kapitału zakładowego i przeniesienia na powódkę prawa własności działki wraz z budynkiem mieszkalnym, w którym znajduje się lokal mieszkalny, którego dotyczy żądanie pozwu. Przedmiotowy lokal mieszkalny jest zamieszkiwany obecnie przezJ. M.,E. M.oraz ich córkiA. M.i małoletniąN. M.. W związku z wystąpieniem zaległości czynszowych wezwano pozwanych do zapłaty, czego pozwani nie wykonali. Wobec tego powód wypowiedział umowę najmu informując, iż zostaną oni obciążeni odszkodowaniem za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego. Nadto powód wezwał pozwanych do opróżnienia i wydania lokalu. Wezwanie to również okazało się bezskuteczne.
Postanowieniem z dnia 4 września 2012 roku na podstawieart. 15 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów(...) zawiadomiono o toczącym się procesieGminę M.S., która jednak nie przystąpiła do postępowania po stronie powodowej jako interwenient uboczny.
Na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 roku pozwaniE. M.iJ. M.w imieniu własnym i małoletniej pozwanejN. M.wnieśli o oddalenie powództwa.
PozwanaA. M., pomimo doręczenia pozwu, nie stawiła się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę i nie złożyła odpowiedzi na pozew.
Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 roku, zaocznym w stosunku do pozwanejA. M., Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie: nakazał pozwanymJ. M.,E. M.,A. M.iN. M., aby opróżnili lokal mieszkalny położony wS.przyulicy (...)i wydali go powódce(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wS.w stanie wolnym od osób i rzeczy (I); ustalił, że pozwanymJ. M.,E. M.,A. M.iN. M.przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego (II); wstrzymał wykonanie punktu I wyroku do czasu złożenia pozwanymJ. M.,E. M.,A. M.iN. M.przezGminę M.S.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (III); zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 337 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu (IV) i wreszcie wyrokowi w punkcie IV nadał rygor natychmiastowej wykonalności w stosunku do pozwanejA. M.(V).
Powyższe orzeczenie Sąd Rejonowy oparł na ustalonym w sposób następujący stanie faktycznym:
Lokal mieszkalny nr (...), położony wS.przyul. (...)należał do mieszkaniowego zasobuGminy M.S..
Mocą umowy z dnia 13 listopada 1989 roku najemcami lokalu zostaliJ. M.,E. M.iM. N..A. M.zamieszkała w ww. lokalu mieszkalnym w 1992 roku, aN. M.w 1998 roku.
Uchwałą Rady MiastaS.nr(...)z dnia 2 października 2002 roku podwyższono kapitał zakładowyspółki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.poprzez pokrycie go wkładem niepieniężnym - udziałami w prawie użytkowania wieczystego działek oraz we własności posadowionych na nich budynków. Uchwałą objętodziałki nr (...)przyul. (...)wS., na których usytuowano budynek zlokalem mieszkalnym nr (...). W związku z tym powódka wstąpiła w stosunek najmu w miejsceGminy M.S..
Pozwani nie regulowali opłat za najem lokalu.
Pismem z dnia 9 marca 2011 roku powódka wezwała pozwanychJ. M.,E. M.iM. N.do zapłaty zaległości czynszowych na kwotę 9886,72 zł w terminie jednomiesięcznym, z ostrzeżeniem o możliwości wypowiedzenia umowy najmu w przypadku braku zapłaty w oznaczonym terminie.
Wobec nieuiszczenia zaległości z tytułu czynszu najmu powódka oświadczeniem z dnia 21 października 2011 roku wypowiedziała najemcomJ. M.,E. M.iM. N.umowę najmu.
Wezwaniem z dnia 3 lutego 2012 roku powódka wezwała pozwanychE. M.iJ. M.do opróżnienia i wydania lokalu mieszkalnego, jednakże pozwani nie uczynili tego.
Obecnie w spornym lokalu mieszkają pozwaniE. M.,J. M.,A. M.i małoletniaN. M..
PozwanaE. M.pracuje w(...)wS.i zarabia miesięcznie 1280 zł.
PozwanyJ. M.pracuje w(...)wS.i zarabia miesięcznie 2700 zł.
N. M.ma obecnie 16 lat i jest uczennicą technikum ekonomicznego.
A. M.podejmuje jedynie prace dorywcze, jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna w PUP wS..
Pozwani nie mają gdzie wyprowadzić się ze spornego lokalu mieszkalnego.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał powództwo za w pełni za uzasadnione.
Sąd pierwszej instancji uznał, że podstawą zawartego w pozwie żądania wydania lokalu oddanego w najem stanowiły przepisykodeksu cywilnegozwiązane z uprawnieniami właściciela oraz zakończeniem stosunku najmu.
Sąd stwierdził, iż powódkę łączyła umowa najmu z pozwanymiJ. M.iE. M., zaś pochodnym tego tytułu było prawo do zajmowania lokalu przez pozwanychA. M.i małoletniąN. M.(na zasadzie umowy użyczenia). Umowa ta została pozwanym wypowiedziana z uwagi na zaległości czynszowe. W ocenie Sądu skuteczność jak i zasadność złożenia przez powódkę oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy najmu nie mogła być w żaden sposób kwestionowana. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że obowiązkiem pozwanych było wydanie lokalu powódce w zakreślonym przez nią terminie.
Dalej Sąd zważył, że pozwanaN. M.jest osobą małoletnią (16 lat), wobec czego zachodzi w stosunku do niej podstawa dla orzeczenia o uprawnieniu do lokalu socjalnego na zasadach określonych wart. 14 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. Jednocześnie uprawnienie to przysługujeJ. M.iE. M., którzy są rodzicami ww. małoletniej i wspólnie z nią zamieszkują. Sąd uznał, że także pozwanaA. M.jest osobą uprawnioną do otrzymania lokalu socjalnego, gdyż jest osobą bezrobotną.
Apelację od powyższego wyroku wywiedli pozwaniE. M.iJ. M.iN. M.iA. M.zaskarżając wyrok w części, to jest co do rozstrzygnięć zawartych w punktach II i IV, wnieśli o zwolnienie z solidarnego płacenia kosztów procesu w części dotyczącej pozwanychA. M.iN. M.i zobowiązali się do pokrycia tych kosztów samodzielnie przez pozwanychE. M.iJ. M.oraz o zmianę punktu II dotyczącego uprawnienia do lokalu socjalnego na uprawnienie do lokalu zamiennego.
W uzasadnieniu stwierdzili, iż chcieliby zapewnić córkom życie i naukę w miarę godnych warunkach. Podkreślili, że wyrażają zgodę na zamianę mieszkania na mniejsze i tańsze w utrzymaniu. Zaznaczyli, iż ich obecnie mieszkanie jest bardzo dobrym stanie technicznym. Podnieśli, iż incydent związany z niezapłaceniem czynszu w terminie nie może wpływać na resztę ich życia i mieszkanie w warunkach niegodnych człowieka. Stwierdzili, że wystarczającą karą będzie dla nich ich aktualna sytuacja życiowa i konieczność zmiany miejsca zamieszkania a także liczne koszty sądowe i komornicze. Skarżący wyrazili zgodę na spłatę zaległości.
Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2013 roku Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie odrzucił apelacją pozwanejA. M..
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja pozwanychE. M.iN. M.okazała się niezasadną. Postępowanie w stosunku do pozwanegoJ. M.podlegało natomiast umorzeniu.
W odniesieniu do tej ostatniej kwestii wskazać należy, że na rozprawie apelacyjnej w dniu 27 marca 2014 roku ujawniona została okoliczność śmierci pozwanegoJ. M., co nastąpiło w dniu 25 sierpnia 2013 roku
Mając przeto na uwadze, że uprawnienie do lokalu socjalnego jest ściśle związane z osobą ww. zmarłego i nie podlega dziedziczeniu, co powoduje, że orzekanie w tym przedmiocie jest zbędnym, należało, na podstawieart. 386 § 3 kpc, w zw. zart. 355 § 1 kpc, orzec jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
Ustosunkowując się do apelacji w pozostałym zakresie wskazać natomiast trzeba, że Sąd Rejonowy trafnie orzekł w sprawie o uprawnieniu pozwanych do lokalu socjalnego, nie zaś zamiennego.
Stosownie doart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnegow wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy.
Przypadki, kiedy lokatorom przysługuje uprawnienie do lokalu zamiennego, zapewnianego przez właściwą gminę, względnie właściciela lokalu, normowane są w poniższych art. ww. ustawy.
I tak w art. 10 ust. 4 - w związku i na czas remontu zajmowanego dotychczas lokalu.
W art. 11 ust. 4 - w przypadku wypowiedzenia umowy najmu w związku z zamiarem właściciela zamieszkania w należącym do niego lokalu.
W art. art. 11 ust. 9, w zw. z art. 11 ust. 2 pkt 4, w przypadku wypowiedzenia umowy najmu lokalu, który wymaga opróżnienia w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku, z zastrzeżeniem ww. art. 10 ust. 4.
W art. 21 ust. 4 w przypadku wypowiedzenia umowy najmu w oparciu o ustalenia zawarte w wieloletnim programie gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy.
W art. 33 ust. 1 tej w przypadku ustania po dniu 12 listopada 1994 roku najmu lokalu zawartego przed tym dniem na czas trwania stosunku pracy, jeżeli prawo do lokalu zamiennego przysługiwało na podstawie przepisów obowiązujących przed tym dniem.
W rozpoznawanej sprawie, gdzie pozwanym ad. 1 i 2 wypowiedziano umowę najmu z uwagi na brak uiszczania czynszu i innych opłat obciążających najemcę, to jest w trybieart. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów(...), nie zachodzi żaden z powyższych przypadków. Skarżący zresztą na taki ustawowy przypadek się nie powołali.
Przechodząc wreszcie do zarzutów apelacji, odnoszących się do zawartego w punkcie IV zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcia o kosztach procesu, wskazać należy, że skoro wszyscy pozwani posiadali status przegrywających proces, w rozumieniuart. 98 § 1 kpc, to wszyscy są zobowiązani do zwrotu stronie powodowej poniesionych przez nią kosztów procesu, w postaci opłaty od pozwu i wynagrodzenia pełnomocnika procesowego, wraz z opłatą skarbową.
Bez znaczenia są tu wewnętrzne stosunki pomiędzy pozwanymi, jak i fakt, że pozwanaN. M.jest małoletnia.
Powyższe okoliczności nie stanowią także o zaistnieniu wobec pozwanychN. M.iA. M.szczególnie uzasadnionego przypadku, normowanego wart. 102 kpc.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy, na podstawieart. 385 kpc, orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku.