Sąd Okręgowy w Katowicach
XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: XI U 2630/13
Data wyroku: 2014-03-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Wyrwas-Wystrychowska

Sygn. akt XI U 2630/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 marca 2014r.

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach

Wydział XI(...)

w składzie:

PrzewodniczącySSO Ewa Wyrwas - Wystrychowska

Protokolant Patrycja Bortlik

po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2014r. w Katowicach

sprawyM. J.(M. J.)

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.

o prawo do emerytury

na skutek odwołaniaM. J.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.

z dnia 19 września 2013 r. Nr(...)

oddala odwołanie

sygn. akt XI U 2630/13

UZASADNIENIE
UbezpieczonyM. J.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z dnia 19 września 2013 roku o odmowie przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż odwołujący do dnia 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (v. decyzja - k. 55 akt ZUS).
Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji wniósł o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych, albowiem pracę tego rodzaju wykonywał w okresie od dnia 23 października 1978 roku do dnia 31 marca 1997 roku (v. odwołanie - k. 2 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ rentowy podniósł, że dokumenty przedstawione przez ubezpieczonego budzą wątpliwość, a nadto stanowiska pracy zajmowane w spornym okresie przezM. J.(elektronik, elektromechanik) nie są zgodne ze stanowiskiem wymienionym w Zarządzeniu nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 roku (elektromonter pogotowia sieciowego) (v. odpowiedź na odwołanie – k. 3-5 a.s.).
Na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. ubezpieczony utrzymywał, że w okresie od 23 pażdziernika 1978 r. do 31 marca 1997 r. pracował wHucie (...)w zawodzie elektryka przy produkcji, remontach, eksploatacji i utrzymaniu ruchu (v. k16 a.s. i 00:03:40 nagrania).
Sąd ustalił, co następuje :
Bezsporne w sprawie było, żeurodzony w dniu (...)ubezpieczonyM. J., który nie jest członkiem żadnego otwartego funduszu emerytalnego, w dniu 30 października 2009 roku wystąpił z wnioskiem o emeryturę w obniżonym wieku. Do w/w wniosku przedłożył świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach dotycząceZ. R., który w okresie od dnia 13 czerwca 1977 roku do dnia 20 września 1981 roku oraz od dnia 21 września 1981 roku do dnia 31 maja 1983 roku pracował wHucie (...) S.A.((...) Spółka z o.o.) na stanowisku elektronika i elektromechanika a organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie do tego świadectwa odniósł swoje zastrzeżenia, błędnie jako do świadectwa ubezpieczonego. (v. wniosek - k. 1-2 akt ZUS, świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach – k. 10 akt ZUS).
Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 5 marca 2010 roku oddalił odwołanieM. J.od decyzji organu rentowego z dnia 23 grudnia 2009 roku, albowiem pozostawał nadal w stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą. Apelacja ubezpieczonego od tego wyroku, jako oczywiście bezzasadna, została oddalona przez Sąd Apelacyjny w Katowicach dnia 16 listopada 2010 roku (v. akta Sądu Okręgowego w Katowicach, sygn. XI U 91/10).
Bezsporne także było, że ubezpieczony w dniu 8 sierpnia 2013 roku ponownie wystąpił z wnioskiem o emeryturę w obniżonym wieku (v. wniosek – k. 52 akt ZUS).
Organ rentowy w spornej decyzji z dnia 19 września 2013 roku nie uznał ubezpieczonemu żadnego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych. W w/w decyzji organ rentowy stwierdził nadto, że ubezpieczony udowodnił na dzień 1 stycznia 1999 roku łącznie 32 lata, 5 miesięcy i 4 dni okresów składkowych i nieskładkowych, tj. 32 lata, 4 miesiące i 14 dni okresów składkowych oraz 20 dni okresów nieskładkowych (v. decyzja - k. 55 akt ZUS, karta przebiegu zatrudnienia – k. 29 akt ZUS).
Okolicznością sporną w sprawie było, czy ubezpieczony pracę w warunkach szczególnych wykonywał od dnia od dnia 23 października 1978 roku do dnia 31 marca 1997 roku (18 lat, 5 miesięcy i 8 dni).
Zaliczenie w/w spornego okresu do stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych dałoby ubezpieczonemu ponad 15 lat takiego zatrudnienia i pozwoliłoby na ustalenie uprawnień do emerytury we wcześniejszym wieku.
W okresie spornym ubezpieczony był zatrudniony :
- od dnia 23 października 1978 roku wWojewódzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej (...)-Zakład Budowlano – (...)wD.na stanowisku elektryka wZakładzie Budowlano- (...)wS.(v. umowa o pracę z dnia 23.10.1978 r. w aktach osobowych ubezpieczonego k. 11 a.s.);
- od dnia 23 stycznia 1980 r. wMiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej (...)-Zakład Produkcyjno - (...)wD.–S.na stanowisku elektryka (v. protokół komisji kwalifikacyjnej z tej daty w aktach osobowych ubezpieczonego k. 11 a.s.);
- od dnia 1 czerwca 1983 roku do dnia 19 lutego 1987 roku wKombinacie (...)– w pionie Dyrektora Pracy - Wydział Budownictwa Mieszkalnego i Socjalnego wD.Z-90 na stanowisku elektromontera;
- od dnia 20 lutego 1987 roku do dnia 31 marca 1997 roku pracował nadal na stanowisku elektromontera wKombinacie (...)– na Wydziale Utrzymania i Remontów(...)Nieprzemysłowych Z-66 ,
- od dnia 1 kwietnia 1997 roku do dnia 31 października 1999 roku ( po utworzeniu na bazie dotychczasowegoZakładu (...)wD.-Spółki z o.o. (...)) w Wydziale Elektrycznym(...) Sp. z o.o.wD.na stanowisku elektryka brygadzisty (v. informacja o przejęciu w trybieart. 231k.p.w aktach osobowych ubezpieczonego k. 11 a.s.);
- od dnia 1 listopada 1999 roku do dnia 28 lutego 2002 roku pracował jako elektromechanik wOddziale (...) Sp. z o.o.wD..
W okresie od 23 października 1978 r. do 31 maja 1983 r. ubezpieczony nie był pracownikiemHuty (...)tylkoWojewódzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej (...)a pracę wykonywał wZakładzie Budowlano- (...)wS.. Zakład ten produkował prefabrykaty, zaś ubezpieczony wykonywał tam prace elektryczne przy silnikach, stacjach transformatorowych na warsztacie a częściowo na produkcji.
Umowę o pracę zHutą (...)ubezpieczony podpisał dopiero 01.06.1983 r. i do 31.03.1997 r. pracował w pionie Dyrektora Pracy – w Wydziale Budownictwa Mieszkalnego i Socjalnego wD.Z-90 , późniejszym Wydziale Utrzymania i Remontów(...)Nieprzemysłowych Z-66 na stanowisku elektromontera . Pracownicy zatrudnieni w tym wydziale (późniejszymZakładzie (...)wD.) wykonywali prace w ramach oddziałów i brygad. Ubezpieczony pracował w Oddziale Elektrycznym. Wykonywał prace elektryka w warsztacie , w budynkach mieszkalnych, w budynkach administracyjnych, a także przy odgramianiu budynkówHuty (...). Zatem  nie wykonywał pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku związanym z bieżącą konserwacją agregatów i urządzeń na oddziałach Huty będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie (wykaz A., dział XIV., poz. 25) stanowiącym załącznikRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Ubezpieczony nie wykonywał także stale i w pełnym wymiarze czasu pracy żadnej z rodzaju prac określonych w wykazie A., dziale II., poz. 1 stanowiącym załącznik do powołanego wyżej Rozporządzenia Rady Ministrów, tj. nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze prac przy wytwarzaniu, przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych, które precyzuje szczegółowo w swoim dziale II. załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marcu 1985 roku w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego.
ŚwiadekZ. R.zeznał, że to pracownicy wydziału energetycznego (wydziału E-37) zajmowali się eksploatacją, remontami, konserwacją urządzeń energetycznych na terenieHuty (...)(k. 17 a.s.), a jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, ubezpieczony tam nie pracował.
Zakład pracy ubezpieczonego tj.(...) Spółka z o.o.wD., który powstał na bazie dotychczasowegoZakładu (...)wD.i z dniem 01 kwietnia 1997 r. przejął pracownikówHuty (...), w tym ubezpieczonego odmówił ubezpieczonemu wydania świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, a ponadto w ogólnym świadectwie pracy wskazał, że odwołujący w okresie zatrudnienia od dnia 23 października 1978 roku do dnia 28 lutego 2002 roku nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Sam ubezpieczony pytany o okresy własnego zatrudnienia w różnych wydziałach, oddziałach izakładach Huty (...)oraz(...) Spółki z o.o.wskazuje, iż nie pamięta miejsc wykonywania pracy elektryka a określonych szczegółowo w jego aktach osobowych. (v. oświadczenie - k. 16 a.s. i 00:03:40 nagrania).
Powyższe okoliczności faktyczne Sąd ustalił na podstawie akt ZUS, na podstawie dokumentów w aktach osobowych ubezpieczonego i świadkówZ. R.iA. K.(v. k. 11 a.s.) zeznania ubezpieczonego – k. 19 a.s. i 01:06:50 zeznania świadkaZ. R.– k. 17-18 a.s. i 00:18:16 nagrania, zeznania świadkaZ. R.– k. 13 akt Sądu Okręgowego w Katowicach sygn..XI U 91/10 i 00:48:09 nagrania, zeznania świadkaA. K.– k. 14 akt Sądu Okręgowego w Katowicach, sygn. XI U 91/10 i 01:02:22 nagrania, oświadczenie ubezpieczonego – k. 14 akt Sądu Okręgowego w Katowicach, sygn. XI U 91/10).
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i ubezpieczonego jedynie w takim zakresie w jakim znalazły one potwierdzenie w aktach osobowych ubezpieczonego. ŚwiadekZ. R.w przeciwieństwie do ubezpieczonego był zatrudniony wHucie (...)od 13.09.1977 r. jako elektronik urządzeń komputerowych i układów automatycznych na wydziale W-55 a następnie od 1980 r. na wydziale energetycznym E-37 jako elektryk przy obsłudze kotłowni olejowej wZ.i pracodawca wydał mu świadectwo pracy w warunkach szczególnych za okres pracy elektronika i elektryka na kotłowni. Świadek nigdy nie wykonywał pracy razem z ubezpieczonym i dlatego jego zeznania nie zasługują na wiarę co do tego, jaką prace ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
ŚwiadekA. K.pracował wHucie (...)od 10 lutego 1988 r. na Wydziale Utrzymania i Remontów(...)Nieprzemysłowych jako elektromechanik i na podstawie jego zeznań nie ma podstaw do przyjęcia, że ubezpieczony wykonywał pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku związanym z bieżącą konserwacją agregatów i urządzeń na oddziałach Huty będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.
Sąd zważył, co następuje:
Zagadnienie przyznawania emerytur z tytułu pracy w szczególnych warunkach regulujeustawa z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U.09.153.1227 j.t.), zwana dalej ustawą emerytalną.
Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 cyt. ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku - do których ubezpieczony niewątpliwie się zalicza - przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn (tj. wRozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze) oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 2. (tj. 25 lat dla mężczyzn).
Emerytura, o której mowa w ust. 1 wyżej wymienionego przepisu, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Przesłanki nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub pracy w szczególnym charakterze przewidujeRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z §2 i §4 cytowanego wyżej Rozporządzenia pracownik, który wykonywał pracę w warunkach szczególnych, wymienionych w wykazie A. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku nabywa prawo do emerytury jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
2. ma wymagany okres zatrudnienia w wymiarze 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W wykazie A. będącym załącznikiem do w/w Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku wskazane zostały rodzaje prac uznawanych za prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, których wykonywanie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy uprawnia do emerytury we wcześniejszym wieku.
Warunkiem zaliczenia pracy do pracy wykonywanej w warunkach szczególnych jest wykonywanie jej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie jest to jednak równoznaczne z zajmowaniem jednego stanowiska lub wykonywaniem pracy jednego rodzaju. Istotnym jest, aby rodzaj wymienionej pracy, a w przypadku, gdy chodzi o kilka różnych prac – wszystkie te prace były wymienione w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku
Należy wskazać, że dowodem potwierdzającym zatrudnienie osoby ubezpieczonej w warunkach szczególnych może być nie tylko świadectwo wykonywania prac w tych warunkach. W postępowaniu sądowym okoliczność tę można wykazać przy pomocy wszelkich dowodów, w tym także osobowych, mających wpływ na prawo osoby ubezpieczonej do świadczenia. Jak wynika bowiem z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 roku (II UK 337/03; OSNP z 2004 r., z. 22, poz. 392) decydujące w tym przypadku jest wykonywanie przez pracownika określonej pracy, nawet bez względu na nazwę zajmowanego stanowiska (podobnie też SN w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 roku, sygn. akt II UK 21/10).
Ubezpieczony w toku postępowania utrzymywał, że w spornym okresie 23 października 1978 roku do dnia 31 marca 1997 roku pracował w zawodzie elektryka przy produkcji, remontach, eksploatacji i utrzymaniu ruchu wHucie (...)(v. k. 16 a.s.).
Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie wykazało jednak, że do 1983 r. ubezpieczony wykonywał pracę wS.i nie był pracownikiemHuty (...), wykonywał rożne prace elektryczne ale stale i w pełnym wymiarze czasu w okresie spornym od dnia 23 października 1978 roku do dnia 31 marca 1997 roku nie wykonywał prac, które zostały wymienione w powołanym wyżej załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.
Dla przyznania prawa do emerytury w niższym wieku na podstawieart. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z§4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzekonieczne jest kumulatywne spełnienie wszystkich przesłanek, w tym odnoszącej się do wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, żeM. J.nie wylegitymował się co najmniej 15-letnim stażem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, a tym samym nie spełnił łącznie wszystkich koniecznych przesłanek do uzyskania prawa do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych, tj. nie ziścił się warunek wynikający z treści §4 ust. 1 pkt 3 powołanego wyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.
Z powyższych względów Sąd, na mocy wyżej cytowanych przepisów orazart. 47714§1 k.p.c.oddalił odwołanie ubezpieczonego od zaskarżonej decyzji organu rentowego, nie znajdując w przedstawionych okolicznościach podstaw do jego uwzględnienia.

SSO Ewa Wyrwas - Wystrychowska