Sąd Rejonowy w Olsztynie
IX Wydział Karny
Sygnatura akt: IX W 847/14
Data wyroku: 2014-05-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wojciech Kottik

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 maja 2014 r.
Sąd Rejonowy w Olsztynie Wydział IX Karny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Wojciech Kottik
Protokolant: stażysta Anna Ostromecka
bez obecności oskarżyciela publ.
po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia i 16 maja 2014 r. sprawy
M. M. (1)
synaS.iC.z domuL.
ur. (...)wO.
obwinionego o to, że:
w dniu 05 kwietnia 2013r. o godz. 14:20 wO.przyul. (...)będąc osobą odpowiedzialną za utrzymanie dachu budynku w odpowiednim stanie, nie dokonał odpowiedniego zabezpieczenia miejsca niebezpiecznego dla życia i zdrowia ludzi, nie uprzątając śniegu zalegającego na dachu w wyniku czego spadł on na przechodzącą chodnikiemT. S.
- tj. za wykroczenie z art. 72 kw

ORZEKA:

I
obwinionegoM. M. (1)uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art.72 kwskazuje go nakarę 500,- (pięćset) złotych grzywny;

II
na podstawieart. 118 § 1 kpwiart. 3 ust. 1w zw. zart. 21 pkt. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnychobciąża obwinionego zryczałtowanymi wydatkami postępowania w kwocie 100,- (sto) złotych i opłatą w kwocie 50,- (pięćdziesiąt) złotych.

UZASADNIENIE
M. M. (1)został obwiniony o to, że w dniu 05 kwietnia 2013 r. o godz. 14: 20 wO.przy ul.(...)będąc osobą odpowiedzialną za utrzymanie dachu budynku w odpowiednim stanie, nie dokonał odpowiedniego zabezpieczenia miejsca niebezpiecznego dla życia i zdrowia ludzi, nie uprzątając śniegu zalegającego na dachu w wyniku czego spadł on na przechodzącą chodnikiemT. S., to jest o wykroczenie z art. 72 k.w.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 05 kwietnia 2013 r. około godziny 14: 20T. S.szła chodnikiem wzdłużul. (...)w kierunkuul. (...)do(...). Gdy znalazła się przy kamienicy(...)z dachu tego budynku spadł nagle na jej prawe ramię oraz głowę śnieg z bryłami lodu. W momencie zdarzenia miała na głowie kaptur. W następstwie uderzenia(...)zatoczyła się i usiadła na zewnętrznym parapecie sklepu z(...). Podszedł do niej przechodzący tamtędy młody mężczyzna,M. S. (1), pomógł jej wejść do sklepu i wezwał pogotowie ratunkowe. W środku ekspedientka,M. P., podała jej krzesło, by usiadła i zaczekała na przyjazd karetki pogotowia. Wymieniona uskarżała się na silne bóle głowy i prawej ręki. Pokrzywdzona została następnie przewieziona do Szpitala(...).
(dowody: notatka urzędowa – k. 7 – 8; protokół oględzin miejsca zdarzenia – k. 9 – 10; materiał prasowy – k. 26 – 27; zeznania pokrzywdzonej – k. 67v – 68; zeznania świadkaM. P.– k. 68; zeznania świadkaM. S. (1)– k. 68v; dokumentacja fotograficzna – k. 18 – 18v i 63)
W toku podjętych czynności wyjaśniających ustalono, iż budynek przyul. (...)stanowi własność prywatną. Jego właścicielami sąM. K.oraz jego żonaE. K.. Przy czym zarządzanie tym budynkiem należy wyłącznie doM. K.. Wymieniony na podstawie umowy ustnej od pięciu lat powierza remonty, konserwację oraz oczyszczanie dachu tego i innych należących do niego budynkówfirmie (...)z siedzibą wO., której prezesem jest obwinionyM. M. (1).
W momencie zdarzeniaM. K.przebywał wraz z żoną pozaO.. O zdarzeniu został poinformowany telefonicznie przez(...). W celu przekazania wiadomościM. M. (1)zadzwonił do niego, jednakże ten nie odbierał. Obwiniony także bowiem nie był wówczas obecny wO..M. K.skontaktował się więc z pracownikiemfirmy (...),W. G., i powiadomił go o zaistniałej sytuacji. Polecił mu udać się na miejsce zdarzenia i przedsięwziąć niezbędne czynności. Wymieniony dodzwonił się do obwinionego, który kazał mu wykonać polecenie. Po przybyciu na miejsceW. G.zabezpieczył chodnik taśmami, następnie usunął śnieg z chodnika oraz dachu. Nadto, w niedługim czasie po zdarzeniu zostały zamontowane płotki przeciwśnieżne, mające zapobiegać osuwaniu się śniegu z dachu.
Ponadto ustalono, iż przed nastąpieniem zdarzenia, to jest od dnia 03 kwietnia 2013 r. od godziny 16: 30 do 15: 30 04 kwietnia, od 20: 15 tego samego dnia do 10: 15 w dniu 05 kwietnia, a także od 11: 20 do 14: 40 padał śnieg. Natomiast średnia wysokość pokrywy śnieżnej była równa blisko 30 cm.

    (dowody: pismo dyrektoraZakładu (...)wO.– k. 17; notatka urzędowa – k. 21; informacja z(...)k. 23; pismoK.wO.– k. 41; pismo(...)– k. 43; zeznania świadkaM. K.– k. 68 – 68v; zeznania świadkaW. G.– k. 82 – 82v)

ObwinionyM. M. (1)w toku czynności wyjaśniających i na rozprawie nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Wyjaśnił, że w 2012 r. jego firma wykonała generalny remont pokrycia dachowego budynku przyul. (...). Po zakończeniu tych prac zawarł ustną umowę zM. K.dotyczącą konserwacji dachu. Podkreślił jednocześnie, że wszelkich czynności jego pracownicy dokonują doraźnie, na wyraźne polecenie wymienionego i że nie przypomina sobie, aby z tego dachu był wcześniej usuwany śnieg. Ponadto obwiniony podał, iż pod koniec marca 2013 r. jego pracownik,W. G., na skutek zgłoszeniaM. K., usunął przeciek w okolicy komina. Wyjaśnił, że następna usługa, mająca miejsce bezpośrednio po zdarzeniu, obejmowała montaż płotka przeciwśnieżnego na przedmiotowym dachu. Obwiniony nadmienił, iż w ciągu ostatnich trzech latfirma (...)wykonała od 3 do 5 zleceń dla właściciela budynku, zgłaszanych telefonicznie. Zaznaczył przy tym, że były to ustne umowy, zaś gwarancja nie obejmowała usuwania śniegu. Podniósł, iż jego firma usuwała śnieg jedynie z tych obiektów należących doM. K., których dachy były płaskie. Obwiniony stwierdził, że nie spotkał się z usuwaniem śniegu ze spadzistych dachów, bo śnieg powinien się zsunąć. Określił, iż to niewykonalne, aby jego pracownicy wchodzili na dachy i kontrolowali stan śniegu. W jego ocenie zawinił zbieg okoliczności. Przy czym wskazał, powołując się na swoje długoletnie doświadczenie, iż według niego potrzebna jest zmiana konstrukcji dachu na płaski.
(dowód: wyjaśnienia obwinionego – k. 67 – 67v)
Sąd zważył, co następuje:
Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom obwinionego w zakresie, w jakim twierdzi on, iż nie był osobą odpowiedzialną za utrzymanie dachu budynku przyul. (...)w odpowiednim stanie. Sąd nie podzielił również zdania obwinionego, jakoby obszar chodnika przedbudynkiem nr (...)nie stanowił miejsca niebezpiecznego.
Przede wszystkim jego wyjaśnienia stoją w opozycji do zeznań świadkaM. K., który wskazał, iż na podstawie umowy ustnejfirma (...)była zobowiązana do monitorowania stanu dachów wszystkich budynków, niezależnie od ich kształtu. Świadek ten wskazał nadto, iż w projekcie przedmiotowego dachu nie było płotków przeciwśnieżnych. Mimo to, obwiniony chciał je zamontować, jednakże odstąpił od tego z uwagi na brak ku temu możliwości technicznych. Co ciekawe, po zdarzeniu w bardzo krótkim czasie zdecydował się na ich montaż, chociaż warunki techniczne nie uległy zmianie.
Sąd uznał za wiarygodne powyższe zeznania, w których to świadekM. K.przedstawił sposób, w jaki zostały ukształtowane stosunki gospodarcze pomiędzy nim a obwinionym.
Także pracownikfirmy (...),W. G.potwierdza, iż przedmiotowy dach nie był właściwie zabezpieczony, a pośrednio także i zobowiązanie obwinionego do jego należytego utrzymania. Zaznaczył, że w jego ocenie na dachu budynku przy ul.(...)zgromadziło się zbyt dużo śniegu. Wskazał, iż tylko wierzchnia warstwa śniegu była mokra, zaś pod nią znajdował się już śnieg ubity i lód. Dlatego też według niego z tego dachu powinno się regularnie usuwać śnieg. Co prawda, podniósł on, że nie posiada informacji na temat umowy prezesa(...)M. M. (1), iM. K.. Jednakże bezspornym jest, iż obwiniony po tym, jak został poinformowany przezW. G.o zaistniałej sytuacji, kazał mu wykonać polecenie właściciela budynku, mimo iż był to dla wymienionego dzień wolny od pracy. Tym bardziej, że już wcześniej tej samej zimy pracodawca powierzył mu usunięcie sopli zwisających z dachu tego właśnie budynku. Zeznania te, jako logiczne i spójne, Sąd uznał w całości za wiarygodne.
Brak należytego zabezpieczenia miejsca, w którym doszło do zdarzenia potwierdzają także zeznania pokrzywdzonej. Wymieniona wskazała bowiem, że w momencie, gdy przechodziła obokbudynku nr (...)na jej głowę oraz prawe ramię spadła ważąca kilka kilogramów bryła lodu. Potwierdza to rozległe podbiegnięcie krwawe na jej ramieniu.
Sąd dał wiarę zeznaniom pokrzywdzonej, gdyż cechuje je konsekwencja i spójność. Nadto, korespondują one z pozostałym materiałem dowodowym, w tym przede wszystkim z zeznaniami świadkówM. P.iM. S. (1).
Nie ma bowiem żadnych podstaw, aby mieć jakiekolwiek zastrzeżenia do relacji tych świadków. Widzieli dokładnie całe zdarzenie. Co istotne, świadkowie ci, to osoby całkowicie obce dla stron tego postępowania i w żadnym stopniu niezainteresowane jego wynikiem. Sąd stykając się z tymi świadkami bezpośrednio na rozprawie nie dopatrzył się w ich relacjach ani nadmiernego subiektywizmu ani innych cech, które by dyskredytowały te zeznania. Relacje tych świadków co do okoliczności zdarzenia są praktycznie jednobrzmiące, potwierdzają fakt zalegania śniegu na dachu budynku przyul. (...). Wskazują oni bowiem, iż wielkość brył lodu była znaczna, wedługM. S. (1)zbliżona do pięciolitrowego baniaka z wodą, a ich oderwaniu się towarzyszył głośny huk. Świadczy to o tym, że śnieg leżał na dachu przynajmniej kilka dni. W związku z tym stanowił zagrożenie dla każdej osoby mijającejbudynek nr (...). Ich słowa znajdują także odzwierciedlenie w dokumentacji fotograficznej wykonanej w toku podjętych w sprawie czynności, a także na potrzeby artykułu opublikowanego w lokalnej prasie.
Mając powyższe na uwadze wina obwinionego nie budzi wątpliwości i została mu należycie udowodniona. Swoim zachowaniem obwiniony wyczerpał znamiona wykroczenia stypizowanego w 72 k.w.
Powyższy przepis przewiduje odpowiedzialność za czyn polegający na zaniechaniu odpowiedniego zabezpieczenia miejsca niebezpiecznego dla życia lub zdrowia człowieka przez osobę, na której ciąży taki obowiązek. Art. 72 k.w. chroni więc bezpieczeństwo i życie człowieka, które to mogą zostać zagrożone nieodpowiednim zabezpieczeniem miejsca niebezpiecznego. Strona przedmiotowa tegoż wykroczenia będzie więc polegała na niedokonaniu (zaniechaniu) odpowiedniego zabezpieczenia miejsca niebezpiecznego dla życia lub zdrowia człowieka przez podmiot do tego zobowiązany. Wykroczenie to może bowiem popełnić wyłącznie osoba, na której ciąży obowiązek zabezpieczenia miejsca uznanego za niebezpieczne, przy czym należy podkreślić, że obowiązek ten powinien wynikać bezpośrednio z przepisów prawa, np. ustawy, rozporządzenia. Pod pojęciem przepisów prawa należy rozumieć również umowę o pracę, umowę zlecenia, dzieła etc. W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę na fakt, że ustawodawca nie wskazał w treści art. 72 k.w. żadnych ograniczeń, czy też wymogów, co do formy takiej umowy. Nic więc nie stoi na przeszkodzie, aby mogła to być umowa ustna. Dlatego też brak umowy sporządzonej na piśmie nie ekskulpuje obwinionego.
Strona podmiotowa w przypadku tego wykroczenia polega na umyślności lub nieumyślności. W przedmiotowej sprawie obwiniony miał pełną świadomość rodzaju i ukształtowania dachubudynku nr (...)oraz faktu, iż naul. (...), jako położonej w ścisłym centrum miasta, niemalże bez przerwy panuje duży ruch, w tym pieszy. Więcej, nie opuszczał kraju i na bieżąco obserwował załamanie pogody w kwietniu ubiegłego roku. Co do zasady opady śniegu nie są niczym nadzwyczajnym. Jednakże biorąc pod uwagę porę roku i ich nasilenie, nie ulega wątpliwości, iż sytuacja wymagała monitorowania. Mimo to, obwiniony nie podjął żadnych kroków mających na celu zabezpieczenie miejsca zdarzenia, lekkomyślnie zakładając, iż nic złego się nie wydarzy. Obwiniony prowadzi wyspecjalizowaną firmę zajmującą się budowaniem i konserwacją dachów posiada zatem stosowną wiedzę, również teoretyczną, która pozwala mu na ustalenie, że z tak skonstruowanego i wykonanego przez jego firmę dachu może dochodzić do spadania zalegającego na nim śniegu. O tym świadczy pośrednio również decyzja o zamontowaniu już po zdarzeniu płotków przeciwśnieżnych na tym dachu.
Natomiast co się tyczy „odpowiedniego zabezpieczenia”, to jest nim zarówno niedokonanie żadnego zabezpieczenia miejsca niebezpiecznego, jak i zabezpieczenie niewystarczające, a więc takie, które miejsca tego nie czyni zupełnie bezpiecznym. Sposób zabezpieczenia jest w tym wypadku nieistotny, gdyż ważne jest to, aby skutecznie (tzn. w sposób łatwo dostrzegalny dla innych) zapobiegał on niebezpieczeństwu. Kwestia, czy zabezpieczenie jest odpowiednie czy nie, ma związek z czasem i okolicznościami (A.G., Prawo…, s. 287).
Wreszcie, jak to wyjaśniałM. S., odnosząc się do art. 34 pr.wykr., będącego odpowiednikiem art. 72 k.w.: „miejscem niebezpiecznym […] jest miejsce, które z powodu swych szczególnych warunków stanowi ciągłą i powszechną, a nie tylko przypadkową, groźbę dla życia lub zdrowia ludzkiego. Nie jest nim miejsce, w którym niebezpieczeństwo to występuje przypadkowo w stosunku do danej tylko osoby i nie z powodu szczególnych warunków, związanych z tym miejscem, lecz wskutek nieszczęśliwego zbiegu zdarzeń (np. pośliźnięcie się na wyfroterowanej posadzce)” (M. Siewierski, Kodeks …, s. 498). Jako przykład można więc wskazać: dół wykopany podczas wykonywania jakichś robót, fragment muru, grożący zawaleniem, podmytą wodą kładkę prowadzącą przez rzekę (R. Radecki, w: M. Bojarski, W. Radecki, Kodeks wykroczeń..., wyd. 5, s. 477).
Przy czym na gruncie niniejszej sprawy przede wszystkim podkreślenia wymaga, iż nieprawdą jest, jak to podnosił obwiniony, że przy dachach spadzistych nie ma potrzeby usuwania z nich śniegu. Należy mieć bowiem na uwadze, że w ich przypadku, i to w zasadzie bez względu na stopień ich nachylenia, istnieje zagrożenie zsunięciem się mas śniegu. Zagrożenie to może być zminimalizowane zamontowaniem na dachach tzw. „płotków śniegowych”, co w przedmiotowej sprawie nastąpiło dopiero po zdarzeniu. Zatem także dachy spadziste należy zawsze odśnieżać. Natomiast, biorąc pod uwagę fakt, iż ciężar śniegu rośnie wraz z czasem zalegania pokrywy śnieżnej, zaś bryły, które spadły z dachu budynku zdążyły już osiągnąć wagę kilku kilogramów, wskutek zaniechania oczyszczania tegoż dachu, niebezpieczeństwo rosło z dnia na dzień, co wypełniło kryterium ciągłości. Co więcej, obwiniony jako podmiot profesjonalny, powołujący się zresztą na swoje wieloletnie doświadczenie, powinien też zdawać sobie sprawę z faktu, iż każdy dach ma inną dopuszczalną pokrywę śnieżną, która może na nim zalegać. Dla jej oszacowania potrzebne są indywidualne wyliczenia, uzależnione od wielu czynników. Obecne zasady przyjmowania obciążenia śniegiem w obliczeniach konstrukcji dachów budynku określono w normie PN – EN 1991 – 1 – 3. Z uwagi zaś na fakt, iż oderwanie śniegu z bryłami lodu mogło nastąpić w każdej chwili, zwłaszcza zważywszy na zmieniające się warunki atmosferyczne i wzrost temperatury, miejsce to stanowiło niebezpieczeństwo dla każdej przechodzącej obok przedmiotowego budynku osoby. Stąd także kryterium powszechności należy uznać za spełnione.
Przy wymiarze kary Sąd jako okoliczność obciążającą wziął pod uwagę znaczną społeczną szkodliwość czynu, wynikającą między innymi z wagi naruszonych przez sprawcę obowiązków, a także negatywny odbiór zaistniałej sytuacji przez społeczność mieszkańcówO.i okolic.
Sądu uznał, iż co do obwinionego poza jego dotychczasową niekaralnością nie zachodzą żadne inne istotne okoliczności łagodzące.
W ocenie Sądu wymierzona obwinionemu kara grzywny w kwocie 500,- złotych jest adekwatna do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości popełnionego czynu. Orzeczona kara w pełni zrealizuje cele w zakresie prewencji generalnej i indywidualnej oraz zmotywuje obwinionego do przestrzegania obowiązującego porządku prawnego.
Sąd na podstawieart. 118 § 1 k.p.w.iart. 3 ust. 1w zw. zart. 21 pkt 2 ustawy o opłatach w sprawach karnychobciążył obwinionego zryczałtowanymi wydatkami postępowania i opłatą, uznając, że osiągane przez niego dochody pozwalają mu na ich uiszczenie.