Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1502/13
Data wyroku: 2014-01-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Główczyński
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ust. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 1502/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 stycznia 2014 roku

Sąd Okręgowy – V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy

w składzie:

Przewodniczący: SSO Krzysztof Główczyński

Protokolant: Magdalena Pańków

po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2014 roku w Legnicy

sprawy z wnioskuS. T.

przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wO.

o emeryturę

na skutek odwołaniaS. T.

od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wO.

z dnia23 maja 2013 roku

znak(...)

I
zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wO.z dnia 23 maja 2013 roku, znak(...)w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyS. T.prawo do emerytury od dnia 03 lutego 2013 roku,

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wO.na rzecz wnioskodawcy kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt VU 1502/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23 maja 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.odmówił wnioskodawcyS. T.prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że do dnia 01 stycznia 1999 r. ubezpieczony nie udowodnił wymaganego 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, jak również 25 lat okresów ubezpieczenia. Organ rentowy nie uwzględnił niemieckiego okresu nieskładkowego od 01 lutego 1989 r. do 30 kwietnia 1990 r. ponieważ w/w okres ubezpieczenia uwzględnia się tylko do uprawnień do wcześniejszej emerytury z długiego stażu pracy. Wymieniony organ nie uwzględnił również do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu od 15 maja 1976 r. do 31 stycznia 1989 r. z tytułu zatrudnienia wOdlewni (...)na stanowisku „kierownika wydziału produkcji” gdyż z przedłożonych dokumentów nie wynika by ubezpieczony pracował w bezpośrednim środowisku pracy, w którym są zatrudnieni pracownicy, którzy wykonywali pracę szczególnych warunkach.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyłS. T., który za bezzasadne uznał przyjęcie, iż nie posiada wymaganego 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz 15-letniego okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Nie wliczenie do stażu wymaganego do nabycia prawa do emerytury odbytej w czasie trwania stosunku pracy w szczególnych warunkach od 26 kwietnia 1974 r. do 16 kwietnia 1976 r. zasadniczej służby wojskowej narusza przepis § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 1956 r. w sprawie zaliczania pracowników do kategorii zatrudnienia (Dz. U. Nr 39, poz. 176). Wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie emerytury oraz zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według spisu przedłożonego przed zamknięciem rozprawy, a w razie jego nieprzedłożenia według norm przepisanych.
W uzasadnieniu ubezpieczony wskazał, że pracę na stanowisku kierownika wydziału produkcji wykonywał na oddziałach odlewni i że polegała ona na sprawowaniu kontroli międzyoperacyjnej jakości produkcji oraz dozorze inżynieryjno – technicznym w oddziałach odlewni. Pracę w szczególnych warunkach wOdlewni (...)wG.wykonywał przed powołaniem do odbycia zasadniczej służby wojskowej oraz po jej zakończeniu.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.wniósł o jego oddalenie uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Z przedłożonych przez ubezpieczonego dokumentów nie wynika, aby pracował bezpośrednio na stanowisku, na którym zatrudnieni są pracownicy wykonujący pracę w szczególnych warunkach. Zakład przyjął za udowodnione jedynie 8 miesięcy i 12 dni takiej pracy, od 15 sierpnia 1973 r. do 25 kwietnia 1974 r. Organ rentowy nie uwzględnił okresu służby wojskowej w wymiarze 1 roku, 11 miesięcy i 21 dni ze względu na brak podstawy prawnej; wyrok Sądu Najwyższego, na który powołuje się ubezpieczony w odwołaniu, nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

S. T.urodził się(...)., na dzień 01.01.1999 r. wykazał 25 lat, 1 miesiąc i 2 dni okresów składkowych i nieskładkowych.

dowód: akta ubezpieczeniowe wnioskodawcy.

W okresie od 15 sierpnia 1973 r. do 25 kwietnia 1994 r.S. T.wykonywał wOdlewni (...)stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracę mistrza utrzymania ruchu a w czasie od 15 maja 1976 r. do 31 stycznia 1989 r. pracę na stanowisku kierownika wydziału produkcyjnego. Wymienione prace ubezpieczony wykonywał w I oddziale odlewni, gdzie przy odlewaniu żeliwa prace wykonywali spustowi żeliwiaków, prace wykonywali formierze, wybijacze, rdzeniarze, oczyszczacze i wykańczacze (szlifierze) odlewów. Wnioskodawca wykonywał wymienione prace na I zmianie, na której pracę wykonywało około 120-140 osób. Wraz z dwoma mistrzami oraz brygadzistą sprawował bezpośredni nadzór nad zatrudnionymi w odlewni pracownikami. Pracę biurową wykonywała zatrudniona na oddziale planistka. W przerwie tego zatrudnienia, od 26 kwietnia 1974 r. 16 kwietnia 1976 r. ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową.

dowód: świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, k. 17 akt
rentowych,
zeznania świadków:W. F., e-protokół; 00:06:00-00-14;00,
R. O., e-protokół; 00:16:00-00:21:00.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią przepisuart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32wskazanej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 tj. 25 lat dla mężczyzn. Emerytura, o której mowa, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy- w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Zgodnie zaś z treścią przepisuart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1. Wiek emerytalny, o którym mowa we wskazanym artykule, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj.rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Przy czym, zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy, o których mowa powyżej, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Zgodnie z § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. z 1983 r., Nr 10, poz. 49) okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Przewidziane w § 22 powołanego rozporządzenia ograniczenia dowodowe dotyczą wyłącznie postępowania przed organami rentowymi. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych, wnioskodawca może udowadniać okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego(por. wyrok SN z dnia 02.02.1996 r., II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239).
O ile zaskarżoną decyzją odmowę przyznania prawa do emerytury uzasadniono między innym brakiem wymaganych co najmniej 25 lat okresów składkowych, to ostatecznie w decyzji z dnia 10 lipca 2013 r. organ rentowy przyjął, iżS. T.warunek ten spełnił, bowiem na dzień 01 stycznia 1999 r. wykazał 25 lat, 1 miesiąc i 2 dni takich okresów.
Jedynie zatem sporną kwestią wymagają ustalenia Sądu było ustalenie, czy wnioskodawca posiada wymagane co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczony nie spełnił warunków wskazanych w treści przepisuart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychponieważ nie udokumentował 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie uznał wnioskodawcy za pracę w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia wOdlewni (...)na podstawie przedłożonego świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach wystawionego przez wymienionego pracodawcę. Zgodnie ze świadectwem pracy z dnia 29 stycznia 2010 r. praca była wykonywana na stanowiskach mistrza utrzymania ruchu i kierownika wydziału produkcyjnego.
Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd uznał, żeS. T.wykazał, iż w zakwestionowanych przez ZUS okresach ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace w warunkach szczególnych i tym samym udowodnił wymagany przepisami prawa okres 15 lat takiej pracy. Wykazał bowiem fakt wykonywania w spornych okresach zatrudnienia prac w szczególnych warunkach, wymienionych w wykazie A, Dział XIV, poz. 24, tj. pracy polegającej na dozorze inżynieryjno-technicznym na oddziałach, w których jako podstawowe wykonywane są pracę wymienione w wykazie A. Zebrany w sprawie materiał uzasadnia wniosek, że w wymienionym w ustaleniach faktycznych oddzialeOdlewni (...)jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie A, Dział III, poz. 21 - 23, tj. prace związane z przygotowaniem przy odlewaniu żeliwa, prace polegające na przygotowaniu mas formierskich, prace formierzy oraz rdzeniarzy, prace obsługi żeliwiaków, rozlewni i ich urządzeń pomocniczych, prace polegające na wybijaniu, oczyszczaniu i wykańczaniu odlewów. Całokształt zebranego w sprawie materiału wskazuje na fakt, iż ubezpieczony sprawował bezpośredni dozór inżynieryjno-techniczny na oddziale, w którym jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie (Dział III, poz. 21 – 23).
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2012 r., I UK 399/11 (LEX nr 1211140) okres służby wojskowej dla żołnierza zatrudnionego przed powołaniem do czynnej służby wojskowej w warunkach szczególnych (I kategorii zatrudnienia), który po zakończeniu tej służby podjął zatrudnienie w tych warunkach, jest nie tylko okresem służby w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 u.e.r.f.u.s., ale także okresem pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu § 3 i 4 rozporządzenia z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze. Podobny pogląd wyraził w wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2013 r., III AUa 1412/12 (LEX nr 1314759). Sąd w pełni podziela powyższy pogląd wraz z przytoczonymi na jego uzasadnienie argumentami. Zważywszy na ustalone w sprawie fakty należy przyjąć, iż także okres służby wojskowej jest okresem w szczególnych warunkach.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności i uwzględniając oparte na uzasadnionych podstawach odwołanie, Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty sprawy.
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.i § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).