Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 220/14
Data wyroku: 2014-11-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Świadczenia Przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych

Sygn. akt IV U 220/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 listopada 2014r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

sekr. sądowy Agnieszka Żochowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014r. wS.
odwołaniaJ. R.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 7 lutego 2014 r. Nr(...)-SER-(...)
w sprawieJ. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do świadczenia przedemerytalnego
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawoJ. R.do świadczenie przedemerytalnego od dnia 4 stycznia 2014r.
Sygn. akt: IV U 220/14UZASADNIENIE
Decyzją z(...). Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.2 ust.1 pkt 5 oraz ust.3 pkt 1, 2 i 3 ustawy z 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnychodmówiłJ. R.prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na brak 35-letniego okresu uprawniającego do emerytury. Organ rentowy podniósł, że do dnia rozwiązania stosunku pracy ubezpieczona wykazała staż ubezpieczeniowy w wymiarze 33 lata, 8 miesięcy i 10 dni, z czego 26 lat, 8 miesięcy i 29 dni stanowią okresy składkowe, a 6 lat, 9 miesięcy i 11 dni okresy nieskładkowe. Ponadto organ rentowy podniósł, że do stażu ubezpieczeniowego nie zaliczono okresu pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym rodziców od 1 września 1975r. do 12 lipca 1978r., gdyż zeznania świadków i oświadczenie ubezpieczonej są niewiarygodne. Ci sami świadkowie składając dwa razy zeznania podali różny wymiar czasu pracy ubezpieczonej. W zeznaniach z 29 października 2010r. podali, że ubezpieczona pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców ponad 8 godzin dziennie, a w zeznaniach z 30 stycznia 2014r., że praca ta wynosiła od 4 do 5 godzin dziennie.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłaJ. R.wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu stanowiska wskazała, że wbrew ustaleniom organu rentowego okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców powinien być zaliczony do stażu ubezpieczeniowego. Podniosła, że po opuszczeniu domu przez starszą siostrę, w rozpatrywanym okresie była najstarsza w domu, a jej matka po urodzeniu brata w 1976r., zachorowała na nowotwór. W związku z tym to nią spadły obowiązki związane z pracą w gospodarstwie. Musiała pomagać ojcu zarówno w codziennym obrządku zwierząt, jak i w pracach polowych. Pracę tę łączyła z nauką w szkole zawodowej wW.. Aby wykonać wszystkie prace wstawała wcześnie rano, nawet o godzinie 4. Łącznie pracowała w gospodarstwie rolnym od 4 do 5 godzin dziennie. Co do rozbieżności w zeznaniach świadków wskazała, że stwierdzenie o pracy w wymiarze 8 godzin dziennie wynikało z sugestii pracownika Urzędu Gminy wM., który przyjmował zeznania w 2010r. (odwołanie k.2-3).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie k.4-5).
Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonaJ. R.mając ukończony(...)życia, w dniu(...). wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z wnioskiem o świadczenie przedemerytalne (wniosek o świadczenie przedemerytalne z 3 stycznia 2014r. k.1 akt o świadczenie przedemerytalne). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że do dnia rozwiązania ostatniej umowy o pracę, co nastąpiło w dniu 30 grudnia 2011r. z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ubezpieczona udowodniła okres ubezpieczenia w łącznej ilości 33 lata, 6 miesięcy i 10 dni, z czego 26 lat, 8 miesięcy i 29 dni okresów składkowych oraz 6 lat, 9 miesięcy i 11 dni okresów nieskładkowych. Rozpatrując uprawnienia do świadczenia organ rentowy nie uwzględnił okresu pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym rodziców od 13 grudnia 1976r. (ukończenie 16. roku życia) do 12 lipca 1978r. z uwagi na rozbieżność w zeznaniach świadków co do czasu poświęcanego na tę pracę. Wskazując na powyższe decyzją z 7 lutego 2014r. organ rentowy odmówił ubezpieczonej prawa do świadczenia przedemerytalnego (decyzja z 7 lutego 2014r. k.27 akt o świadczenie przedemerytalne).
Po raz ostatni ubezpieczona pozostawała w zatrudnieniu w(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.. Zatrudnienie to trwało w okresie od 13 lipca 1978r. do 30 grudnia 2011r. i ustało w wyniku porozumienia stron z przyczyn niedotyczących pracownika (świadectwo pracy z 30 grudnia 2011r. k.15 akt o świadczenie przedemerytalne). W związku z ustaniem zatrudnienia ubezpieczona zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy wW.jako osoba bezrobotna, obecnie bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, który pobierała przez ponad 6 miesięcy – w okresie od 2 lipca 2013r. do 2 stycznia 2014r. Od chwili zarejestrowania ubezpieczona nie odmówiła propozycji pracy (zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy wW.z 3 stycznia 2014r. k.10 akt o świadczenie przedemerytalne). Na datę rozwiązania stosunku pracy ubezpieczona udowodniła okres ubezpieczenia w łącznym wymiarze 33 lata, 6 miesięcy i 10 dni (zestawienie przebiegu ubezpieczenia k.20 akt o świadczenie przedemerytalne).
Ubezpieczonaurodziła się w dniu (...)wW.. Rodzice ubezpieczonejA.iS.małż.P.od lat 60-tych XX wieku byli posiadaczami gospodarstwa rolnego położonego w miejscowościW.gminaM.o powierzchni 10,18 ha, a na mocy Aktu Własności Ziemi wydanego w 1976r. stwierdzającego stan prawny na dzień 4 listopada 1971r. stali się właścicielami przedmiotowego gospodarstwa rolnego (zaświadczenie Starostwa Powiatowego wW.z 23 grudnia 2013r. k.9 akt o świadczenie przedemerytalne). Ubezpieczona od urodzenia mieszkała z rodzicami na terenie powyższego gospodarstwa (poświadczenie zameldowania k.11 akt o świadczenie przedemerytalne). Po ukończeniu szkoły podstawowej w 1975r. ubezpieczona kontynuowała naukę w Zespole Szkół Zawodowych wW.oddalonym odW.o niespełna 16 km. Po ukończeniu 16. roku życia –(...). do podjęcia pierwszej pracy zawodowej w dniu(...). ubezpieczona łączyła naukę w szkole zawodowej z pracą w gospodarstwie rolnym rodziców. Na posiadanych gruntach rodzice ubezpieczonej uprawiali zboże, ziemniaki, buraki. Ponadto hodowali zwierzęta – krowy w ilości około 5 sztuk, trzodę chlewną w podobnej ilości sztuk oraz konia do prac polowych. Ubezpieczona rozpoczynała naukę w szkole wW.o godzinie 8, a kończyła około godziny 13. Do szkoły dojeżdżała autobusem, który wyjeżdżał zW.około godziny 7.30. Do domu wracała również autobusem około godziny 14. Ubezpieczona posiada pięcioro rodzeństwa. Trzy starsze siostry oraz dwóch młodszych braci urodzonych odpowiednio w 1964r. i 1967r. W rozpatrywanym okresie – po ukończeniu przez ubezpieczoną 16. roku życia ubezpieczona była najstarszym dzieckiem mieszkającym z rodzicami. Dwie spośród sióstr założyły już własne rodziny, a trzecia siostra uczyła się w szkole pielęgniarskiej wS.i mieszkała wS.. Matka ubezpieczonej po urodzeniu najmłodszego dziecka w 1967r. zachorowała na nowotwór, co w znacznym stopniu wyłączyło ją z pracy w gospodarstwie. W związku z opisaną sytuacją rodzinną ubezpieczona posiadała szereg obowiązków w gospodarstwie rolnym. Wstawała wcześnie rano i przed wyjazdem do szkoły przygotowywała karmę dla świń i uczestniczyła w karmieniu zwierząt. Po powrocie ze szkoły i obiedzie wykonywała dalsze czynności w gospodarstwie rolnym. Pracowała przy obrządku zwierząt, chodziła na pastwisko po krowy, doiła krowy oraz brała udział w aktualnych dla danej pory roku pracach polowych (sianokosy, żniwa, wykopki i inne). W dni nauki szkolnej ubezpieczona poświęcała na pracę w gospodarstwie rolnym około 5 godzin dziennie, a w dni wolne od szkoły i w wakacje znacznie więcej czasu (zeznania świadków:A. Ł.k.16v-17 – nagranie od minuty 16 do 24 iL. P.k.17 – nagranie od minuty 24 do 33 oraz zeznania ubezpieczonego k.17-17v - nagranie od minuty 34 do 42 i k.16-16v – nagranie od minuty 2 do 13).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieJ. R.podlegało uwzględnieniu.
Zgodnie z art.2 ust.1 pkt 5 ustawy 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz.1252 ze zm.) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Ponadto, jak stanowi dalej ustęp 3 wskazanego przepisu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ustępie 1 po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:

1
nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna,

2
w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych,

3
złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Rozstrzygnięcie sprawy wymagało zbadania czy ubezpieczona do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy ,tj. do 30 grudnia 2011r. posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat. Poza sporem pozostaje bowiem, że ubezpieczona spełnia pozostałe wymienione wyżej przesłanki nabycia świadczenia przedemerytalnego. Jak wynika z zaskarżonej decyzji organ rentowy uznał za udowodniony przez ubezpieczoną do dnia rozwiązania stosunku pracy okres uprawniający do emerytury w wymiarze 33 lata, 6 miesięcy i 10 dni. Do okresu tego nie zaliczył okresu pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym rodziców od ukończenia(...),tj. od(...)., a zatem w wymiarze 1 roku i 7 miesięcy wskazując na rozbieżności w zeznaniach świadków co do czasu pracy poświęcanego przez ubezpieczoną na codzienną pracę w tym gospodarstwie.
Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że choć organ rentowy słusznie zauważył różnicę w zeznaniach tych samych świadków –L. P.iA. Ł.złożonych na piśmie na okoliczność pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym pierwszy raz w dniu 29 października 2010r. (na k.6-7 akt o świadczenie) i drugi raz w dniu 30 stycznia 2014r. (k.24-25 akt o świadczenie) oraz w oświadczeniach samej ubezpieczonej z tych samych dat (k.5 i 23 akt o świadczenie), to ustalenia Sądu oparte na bezpośrednich zeznaniach w/w osób pozwalają uznać, że w spornym okresie ubezpieczona stale pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców w wymiarze nie mniejszym niż 4 godziny dziennie. Zeznania świadków złożone przed Sądem są spójne i logiczne i korespondują z zeznaniami samej ubezpieczonej oraz z dowodami z dokumentów. Natomiast analiza zeznań świadków złożonych na piśmie pokazuje, że są one bardzo lakoniczne i takie same w treści, co prowadzi do wniosku, że zostały odebrane w sposób „blankietowy”. Taki sposób złożenia tych zeznań potwierdzili świadkowie podczas zeznań przed Sądem wskazując, że w istocie nikt ich nie pytał o ilość godzin pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym, a jedynie o sam fakt pracy w tym gospodarstwie. Z kolei ubezpieczona wyjaśniła, że pierwsze zeznania i oświadczenie składane były w 2010r. na potrzeby zakładu pracy i podana w nich ilość godzin wynikała z sugestii pracownika Urzędu Gminy. Kolejne zaś zeznania zostały złożone w 2010r. w związku z ubieganiem się o przedmiotowe świadczenie.
W ocenie Sądu przedstawione okoliczności złożenia zeznań na piśmie nie przekreślają wiarygodności zeznań tych świadków złożonych przez Sądem. Świadkowie są długoletnimi(...)i mieli możliwość obserwować pracę ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym rodziców. W spornym okresie ubezpieczona uczyła się w szkole wW., ale odległość z miejsca zamieszkania doW.wynosiła zaledwie kilkanaście kilometrów, co pozwalało jej na codzienne dojeżdżanie do szkoły i jednoczesną pracę w gospodarstwie. Prace te ubezpieczona wykonywała codziennie, zarówno rano przed wyjazdem do szkoły, jak i po szkole, łącznie przez co najmniej 4 godziny dziennie. Co do samej potrzeby wykonywania przez ubezpieczoną pracy w gospodarstwie rolnym wskazać należy, że potrzeba ta nie budzi wątpliwości. Wielkość przedmiotowego gospodarstwa, ilość hodowanych zwierząt, ówczesne warunki pracy w rolnictwie oraz przedstawioną wyżej sytuacja rodzinna ubezpieczonej uzasadniają stwierdzenie, że praca ubezpieczonej miała istotne znaczenie dla funkcjonowania gospodarstwa. Dlatego na podstawieart.10 ust.1 pkt 3 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychokres pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym trwający od 13 grudnia 1976r. ,tj.(...)podlegał doliczeniu do okresu wymaganego do emerytury, sprawiając że ubezpieczona do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy legitymuje się 35-letnim okresem ubezpieczenia.
Mając na uwadze całokształt przedstawionych okoliczności na podstawieart.477.14§2 kpcSąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, żeJ. R.przysługuje prawo do świadczenia przedemerytalnego od(...). ,tj. od dnia następnego po zgłoszeniu wniosku o to świadczenie –art.7 ust.1 ustawy z 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych.