Sąd Apelacyjny w Gdańsku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1547/13
Data wyroku: 2014-05-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aleksandra Urban, Bożena Grubba, Lucyna Ramlo
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt III AUa 1547/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 maja 2014 r.
Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Aleksandra Urban (spr.)

Sędziowie:

SSA Bożena Grubba
SSA Lucyna Ramlo

Protokolant:

sekr.sądowy Wioletta Blach

po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2014 r. w Gdańsku
sprawyJ. C. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.
o prawo do emerytury
na skutek apelacjiJ. C. (1)
od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu- IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 czerwca 2013 r., sygn. akt IV U 157/13

I
zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuJ. C. (1)prawo do emerytury od dnia 11 listopada 2012 r.

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.na rzecz wnioskodawcy kwotę 120,00 (sto dwadzieścia 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję.

Sygn. akt III AUa 1547/13

UZASADNIENIE
SkarżącyJ. C. (1)wniósł odwołanie od decyzji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.z dnia 11 grudnia 2012r., znak(...), odmawiającej mu prawa do emerytury. Skarżący podniósł, że pozwany wadliwie nie zaliczył części okresu zatrudnienia w(...) S.A.wR.jako pracy w warunkach szczególnych.
Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.
Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2013r. Sąd Okręgowy w Elblągu – IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie ubezpieczonego i zasądził od niego na rzecz organu rentowego kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł o następujące ustalenia faktyczne. Skarżącyurodził się w dniu (...), zatem w dniu(...)ukończył 60 lat. W okresie od dnia 1 września 1967r. do dnia 1 marca 1970r. wnioskodawca był zatrudniony w zakładzie fryzjerskim jako uczeń. Od dnia 21 kwietnia 1970r. do dnia 14 września 1991r. skarżący był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wR., przy czym w okresie tym odbył służbę wojskową. Przez część tego okresu zatrudnienia wnioskodawca pracował w Niemczech i naW.. Początkowo, tj. nie krócej niż do wiosny 1971r., wnioskodawca pracował na stanowisku robotnika budowlanego. Zajmował się malowaniem rurociągów, zarówno na wysokości, jak i na poziomie zero. Wiosną 1971r. skarżący rozpoczął pracę jako izolarz, tj, monter izolacji cieplnej i materiałów zabezpieczających tę izolację, którą to pracę wykonywał na terenie kraju (w tym bezpośrednio po powrocie do pracy w dniu 14 listopada 1973r. po zakończeniu zasadniczej służby wojskowej) oraz na budowie eksportowej w Niemczech. Inny był zakres obowiązków wnioskodawcy naW., gdzie skarżący nie tylko montował izolację cieplną i zabezpieczającą ją blachę (kształtki blaszane) na instalacjach elektrowni atomowej, ale również uprzednio te kształtki blaszane wykonywał w miejscu innym, niż miejsce ich montażu. Czas montażu izolacji i blach był ograniczony z uwagi na występujące w tym miejscu promieniowanie. Zasadniczą służbę wojskową wnioskodawca odbył w dniach od 29 października 1971r. do dnia 15 października 1973r. Pracę eksportową (łącznie z urlopami dewizowymi) skarżący wykonywał w Niemczech w okresie od dnia 9 listopada 1978r. do dnia 9 lutego 1981r., a naW.od dnia 2 października 1985r. do dnia 30 marca 1988r. i od dnia 22 sierpnia 1988r. do dnia 13 września 1991r. Ponadto wnioskodawca korzystał w dniach od 4 do 30 września 1986r. z urlopu bezpłatnego. W dniach od 1 kwietnia 1993r. do 30 września 1996r. wnioskodawca pracował jako dozorca w(...) S.A.wW.Oddział wO., zaś w dniach od 15 lipca do 30 listopada 1998r. jako robotnik budowlany w(...) Spółce z o.o.wO.. Wnioskodawca nie miał innych okresów pracy do dnia 1 stycznia 1999r.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy zważył, iż odwołanie skarżącego nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd ten przywołał znajdujące zastosowanie przepisy prawa i wskazał, że skarżący bezspornie spełnia kryterium wymaganej na dzień 1 stycznia 1999r. sumy 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, skończył 60 lat i nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Kwestią sporną w sprawie była okoliczność wykonywania przez wnioskodawcę pracy w szczególnych warunkach we wszystkich trzech okresach zatrudnienia za granicą oraz w części okresów pracy w kraju w(...) S.A.wR.. Skarżący przedłożył świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, a zgodnie z § 2 ust. 2 powoływanego wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. okresy pracy m.in. w takich warunkach stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w odpowiednim świadectwie, jednak świadectwo takie bądź jego brak nie jest jednak bezwzględną przesłanką ani do zaliczenia, ani do niezaliczenia danej pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie ma zawsze fakt rzeczywistego wykonywania pracy w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie okresów pracy w warunkach szczególnych także w oparciu o inne dowody niż świadectwo z zakładu pracy, nawet jeśli pracownik go nie posiada, bądź przedkłada świadectwo nieodpowiadające określonej w przepisie formie. Rzeczywisty charakter pracy skarżącego wynika z jego wyjaśnień i zgodnych z nimi zeznań świadka. Dokumenty inne niż świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych obraz ten dopełniają. Świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych nie pokrywa się z wyjaśnieniami wnioskodawcy i zeznaniami świadka oraz z dokumentami w aktach osobowych za okres pracy naW., stąd nie mogło ono stanowić wiarygodnego dowodu, że skarżący przez cały okres zatrudnienia w(...) S.A.wR.po odbyciu służby wojskowej wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Skoro art. 184 ust. 1 ustawy emerytalnej odwołuje się do przepisów dotychczasowych, to trzeba też wyjaśnić, że obowiązujące w tym zakresie i przywoływane już kilkakrotnie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. wydane zostało w oparciu o delegację zart. 55 ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin(Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zmianami), w którym Radzie Ministrów powierzono w szczególności określenie rodzaju prac lub stanowisk pracy oraz warunków, na podstawie których osobom m.in. zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury w niższym wieku. Wprawdzie wobec tego za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników stale zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 53 ust. 2tej samejustawy z dnia 14 grudnia 1982r.i tożsama regulacja w obecnie obowiązującym art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej), jednak jednocześnie tylko tych pracowników, którzy wykonują rodzaj prac lub zajmują stanowiska pracy określone w przywołanym wyżej rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983r. W wykazie A, stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, znajduje się odpowiadające obowiązkom skarżącego w okresie pracy w kraju od wiosny 1971r. i w Niemczech dział II „W energetyce” prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych. Pomocniczo należy odwołać się do przepisów resortowych, wydanych w oparciu o §1 ust. 2 tegoż rozporządzenia, w niniejszej sprawie do zarządzenia Nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach. W załączniku nr 1 do tego zarządzenia, określającego stanowiska uprawniające do niższego wieku emerytalnego, dla przywołanego działu pod pozycją 28 wskazano stanowisko montera izolacji cieplnej (izolera), czyli stanowisko zajmowane przez skarżącego. W ocenie Sądu nie była natomiast pracą w warunkach szczególnych wcześniejsza praca wnioskodawcy w(...) S.A.wR., tj. do wiosny 1971r., oraz jego praca naW.. Co do tej pierwszej należy wskazać, że wnioskodawca pracował u tego pracodawcy początkowo jako robotnik budowlany – malarz rurociągów, przy czym pracę tę wykonywał bezspornie nie tylko na wysokości. Tymczasem prace malarskie malarza konstrukcji tylko wówczas są pracą w warunkach szczególnych, gdy są to prace na wysokości (dział V rozporządzenia z 1983r. „W budownictwie”, poz. 6). Co do pracy naW.trzeba wskazać, że skarżący nie pracował tam jako izoler w wymaganym przez omawiane przepisy pełnym wymiarze czasu pracy, gdyż czas ten dzielił pomiędzy obowiązki izolera i obowiązki blacharza – trasera, wykonującego kształtki z blachy, a to drugie stanowisko nie zostało wymienione w przywoływanym wyżej rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., ani w żadnym z wydanych na jego podstawie zarządzeń resortowych. Należy przy tym zauważyć, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby jego praca naW.była pracą narażającą na działanie promieniowania jonizującego oraz na działanie pól elektromagnetycznych w zakresie od 0,1 do 300.000 MHz w strefie zagrożenia (dział XIV „Prace różne” poz. 4 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r.), a już z pewnością nie w pełnym wymiarze czasu pracy. Wobec powyższego Sąd Okręgowy wskazał, że suma okresów pracy skarżącego w warunkach szczególnych od podjęcia pracy po zakończeniu służby wojskowej (tj. z pominięciem pracy naW.) wynosi 12 lat, 1 m-c i 5 dni. Mając na uwadze to, że skarżący pracę izolera wykonywał już przed rozpoczęciem tejże służby wojskowej, trzeba wyjaśnić, iż w przypadku zaliczenia okresu służby wojskowej do okresy pracy w warunkach szczególnych na podstawieart. 108 ust. 1 i 3w związku zart. 106 ust. 1obowiązującej wówczasustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej(Dz.U. Nr 44 poz. 220 ze zmianami), wystarczające byłoby do uzyskania 15 lat takiej pracy, aby wnioskodawca zmienił pracę z robotnika budowlanego – malarza rurociągów na pracę izolera w dniu 21 listopada 1970r. Na wskazaną okoliczność nie ma jednak żadnych dowodów, w szczególności nie ma dotyczących jej dokumentów w aktach osobowych. Jak należy wnosić z wyjaśnień skarżącego (rozprawa z dnia 21 czerwca 2013r., od min. 32:05), zmiana ta mogła nastąpić około wiosny 1971r. W opisanej sytuacji nie było podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca legitymuje się przesłanką 15 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach i tym samym prawo do emerytury nie mogło być mu przyznane. Należy podkreślić, że prawo do obniżenia wieku emerytalnego ma charakter wyjątku, wobec czego jego zakresu nie można rozszerzać w drodze wykładni przepisów prawa, która musi być ścisła, co m.in. nie pozwala na pominięcie stałości wykonywania pracy w warunkach szczególnych i pełnego jej wymiaru jako przesłanki przyznana wnioskowanego prawa W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do uwzględnienia odwołania, Sąd na podstawieart. 47714§ 1 kpcodwołanie to oddalił. O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 § 1 kpc.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł ubezpieczony, zaskarżając go w całości i zarzucając: l. naruszenie prawa procesowego polegające na naruszeniuart. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów, skutkiem czego Sąd pierwszej instancji błędnie ustalił, że: skarżącyJ. C. (1)nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach polegającej na wykonywaniu prac malarskich konstrukcji na wysokości (Dział V pkt 6 Wykazu A stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze- Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 431 późn. zm.) w okresie od dnia 21 września 1970 roku do wiosny 1971 roku; skarżący nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach polegającej na wykonywaniu prac przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych (Dział II wykazu A stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze) w okresie zatrudnienia naW.od dnia 2 października 1985 roku do dnia 30 marca 1988 roku i od dnia 22 sierpnia 1988 roku do dnia 13 września 1991 roku; naruszenie prawa procesowego polegające na naruszeniuart. 328 § 2 k.p.cpoprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku niezgodnie z wymogami wskazanego przepisu i zaniechanie dokonania analizy wykonywania przez ubezpieczonego pracy w szczególnych warunkach w okresach zatrudnienia od dnie 21 września 1970 roku do wiosny 1971 roku oraz naW.od dnia 2 października 1985 roku do 30 marca 1988 roku i od dnia 22 sierpnia 1988 roku do dnia 13 września 1991 roku, co utrudnia ubezpieczonemu polemikę ze stanowiskiem Sadu wyrażonym w zaskarżonym wyroku wobec braku przeprowadzenia oceny dowodów w sposób wymagany wskazanym przepisem. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyznanie ubezpieczonemuJ. C. (2)prawe do emerytury w obniżonym wieku na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku I przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Elblągu i zasądzenie na rzecz ubezpieczonego od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu apelujący umotywował podniesione zarzuty i wnioski.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie, jednak przynajmniej częściowo z innych przyczyn niż wskazane w uzasadnieniu apelacji.
Na wstępie przypomnieć należy, iż ubezpieczonyJ. C. (1)wniósł odwołanie od decyzji odmawiającej przyznania wnioskowego świadczenia, tj. prawa do wcześniejszej emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych/dalej ustawy emerytalnej/. Wskazany przepis wraz z art. 32 ustawy emerytalnej oraz przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /dalej rozporządzenia/, określają dla mężczyzn następujące przesłanki prawa do wcześniejszej emerytury: ukończony 60 rok życia, 25 letni ogólny staż ubezpieczeniowy, 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przed 1 stycznia 1999 r., nieprzystąpienie do OFE albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Z dniem 1 stycznia 2013r. odpadła przesłanka rozwiązania stosunku pracy.
Zauważyć można, iż istota sporu w niniejszym postępowaniu dotyczyła tego, które z okresów z całego okresu zatrudnienia od dnia 21 kwietnia 1970r. do dnia 14 września 1991r. wPrzedsiębiorstwie (...)wR.można zaliczyć ubezpieczonemu do wymaganego 15 letniego stażu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Przypomnieć można, iż w zaskarżonej decyzji organ rentowy uznał ubezpieczonemu z okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wR.do pracy w szczególnych warunkach okresy: od 14 listopada 1973r. do 31 maja 1978r., od 1 września 1981r. do 28 lutego 1983r. oraz od 1 maja 1984r. do 1 października 1985r.
Sąd Okręgowy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego na okoliczność faktycznej pracy wykonywanej przez ubezpieczonego i jej warunków uznał, że zaliczeniu do pracy w szczególnych warunkach winien podlegać cały okres zatrudnienia od 14 listopada 1973r. do 1 października 1985r., który jednak nie daje wnioskodawcy wymaganych 15 lat.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, podzielając i przyjmując za własne ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, uznać należy, iż ubezpieczony legitymuje się wymaganym 15 letnim stażem pracy w szczególnych warunkach.
Zwrócić bowiem należy uwagę, iż z bezspornych ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że ubezpieczony już „od wiosny” 1971 r., a więc przed poborem do wojska wykonywał prace izolera. Oczywiście Sąd Okręgowy ma racje, że takie umiejscowienie w czasie jest bardzo nieprecyzyjne, jednak zważywszy na okoliczność, że ubezpieczony wiąże te prace z konkretną budową –Rafinerii (...), zeznając, że do wojska szedł zG., a nadto w aktach osobowych zachowany jest angaż z dnia 1 października 1971r. w którym co prawda wskazano stanowisko pracy „robotnik budowlany”, jednak w „K.R. Izolacyjnych”, a zatem dowody te dają podstawę do ustalenia, że przed pójściem do wojska ubezpieczony wykonywał prace izolera.
Jest to o tyle istotna okoliczność, że okres zatrudnienia po powrocie z wojska, od 14 listopada 1973r. jest bezspornym okresem pracy w warunkach szczególnych. Zgodnie zaś z ugruntowanym stanowiskiem judykatury, okres służby wojskowej dla żołnierza zatrudnionego przed powołaniem do czynnej służby wojskowej w warunkach szczególnych (I kategorii zatrudnienia), który po zakończeniu tej służby podjął zatrudnienie w tych samych warunkach, jest nie tylko okresem służby w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale także okresem pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych charakterze (por. np wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2009 r., II UK 215/09 OSNP 2011 nr 15-16, poz. 219, z dnia 9 marca 2010 r., I UK 333/09, LEX nr 585739, z dnia 24 maja 2012 r., II UK 265/11, LEX nr 1169836, z dnia 17 maja 2012 r., I UK 399/11, LEX nr 1211140).
W świetle powyższego doliczeniu do stażu pracy w szczególnych warunkach uznanego przez Sąd Okręgowy winien podlegać okres przed służbą wojskową, za który widnieje w aktach osobowych potwierdzenie skierowania do prac izolacyjnych i okres służby wojskowej tj. od 1 października 1971r. do 13 listopada 1973r.
Zwrócić należy uwagę, iż Sąd Okręgowy zaliczając w całości do stażu pracy w szczególnych warunkach cały pozostały okres zatrudnienia od 14 listopada 1973r. do końca zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wR., z wyłączeniem okresu pracy na budowie eksportowej naW./tj. do 1 października 1985r./ - 12 lat, 1 miesiąc i 5 dni, kierował się zeznaniami świadków i samego ubezpieczonego, którzy zgodnie zeznali, że w całym tym okresie ubezpieczony zajmował się montażem izolacji, a więc wykonywał pracę izolera, zgodnie z profilem zakładu pracy. W ocenie Sądu Apelacyjnego, zgromadzony materiał dowodowy co do zasady potwierdza prawidłowość takiej oceny Sądu Okręgowego, jednak uszło uwadze tego Sądu, że do pracy w szczególnych warunkach nie można wliczyć okresów urlopów dewizowych: tj. okresów od 1 grudnia 1980r. do 2 lutego 1981r. po budowie w RFN, od 20 stycznia 1988r. do 30 marca 1988r. i od 1 lipca 1991r. do 13 września 1991r. po budowie elektrowni atomowej naW.. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, wbrew odmiennej ocenie Sądu Okręgowego do stażu pracy w szczególnych warunkach zaliczyć ubezpieczonemu należało okresy pracy na budowie elektrowni atomowej naW.. Sąd Apelacyjny dostrzega, że na budowach tych ubezpieczony nie tylko montował izolacje ale i przygotowywał blach, w świetle jego zeznań, wszystkie te prace wykonywał na terenie elektrowni atomowej, a zatem bez względu na to, czy bezpośrednio na instalacji elektrowni atomowej, czy w znajdującym się na jej terenie warsztacie, prace te wykonywane były w narażeniu na promieniowanie jonizujące.
Przypomnieć można, iż w wykazie A stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w dziale XIV - Prace różne, pod pozycją 4 wymienione są: prace narażające na działanie promieniowania jonizującego oraz prace narażające na działanie pól elektromagnetycznych w zakresie od 0,1 do 300.000 MHz w strefie zagrożenia.
W konsekwencji, nawet jeżeli na budowie elektrowni atomowej ubezpieczony wykonywał obok prac izolera prace blacharskie, które nie są zaliczane do prac w szczególnych warunkach, to jednak przez pryzmat miejsca wykonywania tych prac, tj. pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące, okres tego zatrudnienia zaliczyć należy do stażu pracy w szczególnych warunkach. Zaznaczyć przy tym można, iż praca na terenie elektrowni atomowej z istoty jest pracą w narażeniu na promieniowanie, stąd wystarczającym dowodem wykonywania pracy w takich warunkach są znajdujące się aktach dokumenty potwierdzające pracę na budowie elektrowni atomowej wP.naW., jak aneksy z dnia 3 września 1986r. i 23 maja 1987r., czy opinia z dnia 18 grudnia 1987r.
Reasumując, w ocenie Sądu Apelacyjnego do pracy w szczególnych warunkach ubezpieczonemu zaliczyć należało okresy wykonywania pracy montera izolacji cieplnej /izolera/ wymienionego w pkt. 28 w dziale II - w energetyce pod pozycją 1 - praca przy wytwarzaniu, przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektrycznych i cieplnych, Zarządzenia Nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983 r. w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach /Dz.Urz.WUG.1983.8.12/ stanowiącego rozwinięcie prac wskazanych w wykazie A stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w dziale II – w energetyce pod poz. 1 - prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych oraz okresy pracy narażające na działanie promieniowania jonizującego o którym mowa w wykazie A stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w dziale XIV - Prace różne, pod pozycją 4. Jest to zatem okres zatrudnienia od 1 października 1971r. do końca zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wR.tj. 14 września 1991r., z wyłączeniem wskazanych wyżej okresów urlopów dewizowych. W konsekwencji ubezpieczony legitymuje się wymaganym 15 letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Dla porządku wskazać można, żeJ. C. (1)spełnia pozostałe przesłanki nabycia prawa do emerytury we wcześniejszym wieku zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tj. z dniem(...)ukończył 60 rok życia, posiada ogólny staż ubezpieczeniowy w wymiarze 25 lat, nie jest członkiem OFE i dacie składania wniosku o emeryturę nie pozostawał w zatrudnieniu.
W ocenie Sądu Apelacyjnego ubezpieczony wykazał, że spełnia wszystkie przesłanki nabycia prawa do wcześniej emerytury na mocyart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a zatem na mocyart. 386 § 1 k.p.c.zmienić należało zaskarżony wyrok i przyznaćJ. C. (1)wnioskowane świadczenie od dnia 11 listopada 2012 r.
O kosztach sądowych Sąd Apelacyjny orzekł po myśliart. 98 § 1 i 3 k.p.c., kierując się zasadami odpowiedzialności za wynik procesu oraz kosztów niezbędnych i celowych, uwzględniając nakład pracy pełnomocnika i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję w kwocie 120 złotych /§ 2 ust. 1w zw. z§ 12 ust. 2 i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu/ - wpkt 2.