Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 1567/13
Data wyroku: 2014-06-26 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Paweł Iwaniuk, Beata Janiszewska, Marcin Łochowski
Słowa kluczowe: Użytkowanie Wieczyste
Podstawa prawna: art. 78 ust 2 i art. 80 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami art. 370 k.p.c.

Sygn. akt IV Ca 1567/13

POSTANOWIENIE CZĘŚCIOWE
Dnia 26 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Paweł Iwaniuk
Sędziowie: SO Marcin Łochowski (spr.)
SO Beata Janiszewska
Protokolant:  Olga Wyszomierska
po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. w Warszawie na rozprawie spraw
z powództwM. S.,J. W.;W. Ż.,A. Ż. (1)iA. Ż. (2);J. S. (1);S. S.iH. S.;A. S.iJ. S. (2);J. S. (3);A. T.iD. T.;H. W.;E. Z.iM. Z.;H. P. (1)iC. P.;E. P. (1)iB. P.;B. T.;E. W.iT. W.;P. S.iB. S.;J. P.iM. P.;L. Z.iJ. Z.;W. P.iK. P.;W. S.iI. S.
przeciwko Skarbowi Państwa – DyrektorowiOddziału (...)Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wW.
o ustalenie
na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe wW.z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt II C 695/12
postanawia:

I
odrzucić obie apelacje;

II
zasądzić na rzecz Skarbu Państwa – DyrektorowiOddziału (...)Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wW.tytułem zwrotu kosztów procesu w instancji odwoławczej:

a
odE. Z.iM. Z.solidarnie kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

b
odM. S.kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

c
odJ. W.kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

d
W. Ż.,A. Ż. (1)iA. Ż. (2)solidarnie kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

e
odJ. S. (1)kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

f
odS. S.iH. S.solidarnie kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

g
odA. S.iJ. S. (2)solidarnie kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

h
odJ. S. (3)kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

i
odA. T.iD. T.solidarnie kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

j
odH. W.kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

k
odH. P. (1)iC. P.solidarnie kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

l
odE. P. (1)iB. P.solidarnie kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

m
odB. T.kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

n
odE. W.iT. W.solidarnie kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

o
odP. S.iB. S.solidarnie kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

p
odJ. P.iM. P.solidarnie kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

q
odL. Z.iJ. Z.solidarnie kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

r
odW. P.iK. P.solidarnie kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych);

s
odW. S.iI. S.solidarnie kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych).

Sygn. akt IV Ca 1567/13

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Apelacje powodów podlegały odrzuceniu, jako niedopuszczalne.
Sąd Okręgowy podziela pogląd, że w przypadku nie rozstrzygnięcia przez sąd o całości żądania strona może złożyć wniosek o uzupełnienie orzeczenia (art. 351 § 1 k.p.c.). Jeżeli natomiast wniosła środek odwoławczy dotyczący przedmiotu nieobjętego rozstrzygnięciem w sentencji orzeczenia, to środek ten podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny z powodu braku substratu zaskarżenia (zob. np. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1997 r. II CKN 15/97, z dnia 8 lipca 1997 r. I CZ 76/97, z dnia 21 kwietnia 1998 r. III Cz 43/98 oraz z dnia 28 maja 1998 r. III CKN 409/98).
W niniejszej sprawie powodowie, za wyjątkiem powodówE. Z.iM. Z., wnieśli o ustalenie, że dokonana przez pozwanego aktualizacja opłat rocznych za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona. PowodowieE. Z.iM. Z.wnieśli natomiast, iż aktualizacja opłaty rocznej jest uzasadniona, lecz w innej wysokości oraz zawnioskowali o zaliczenie na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a opłatą zaktualizowaną wydatków poniesionych na budowę urządzeń infrastruktury.
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 18 stycznia 2013 r. orzekł, że aktualizacja opłaty w stosunku do wszystkich powodów była uzasadniona do ustalonych w toku postępowania kwot netto. Od przedmiotowego orzeczenia apelację skutecznie złożyli powodowie za wyjątkiem powodówE. Z.iM. Z.orazE. P. (2)iH. P. (2), zaskarżając wyrok z dnia 18 stycznia 2013 r. w części, tj. w pkt I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, XI, XII, XIII, XIV, XV, XVI, XVII, XVIII, XIX, XX, XXI dotyczących ustalenia w stosunku do poszczególnych powodów wysokości opłaty rocznej, wnosząc o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. PowodowieE. Z.iM. Z.również zaskarżyli skutecznie wskazany wyrok w części, tj. w pkt X dotyczącym ustalenia wysokości opłaty rocznej i wnieśli o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Wymaga wyjaśnienia, że zgodnie zart. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami(t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm. – dalej, jako: „u.g.n.”) użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia dotychczasowej opłaty, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Po wniesieniu sprzeciwu od orzeczenia kolegium wniosek ten zastępuje pozew (art. 80 ust. 2 u.g.n.).
Przedmiotem postępowania sądowego jest zatem żądanie użytkownika wieczystego obejmujące ustalenie, że aktualizacja jest w ogóle nieuzasadniona lub jest uzasadniona w kwocie niższej niż określono to w wypowiedzeniu. Należy podzielić pogląd, iż powództwo to ma charakter powództwa o ukształtowanie prawa, a orzeczenie sądu jest konstytutywne (tak np. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 lutego 2013 r., IV CSK 430/12). Punktem odniesienia dla rozważań sądu jest zatem wysokość opłaty po aktualizacji, a nie opłaty pierwotnej, skoro ocenie poddana jest zasadność aktualizacji. Innymi słowy, sąd rozpoznaje powództwo w relacji do zaktualizowanej opłaty. W pewnym uproszczeniu można wskazać, że sąd – uwzględniając powództwo – dokonuje swoistej „obniżki” zaktualizowanej opłaty. W konsekwencji, uwzględnienie powództwa o ustalenie, że aktualizacja jest w ogóle nieuzasadniona będzie skutkowało pozostawieniem opłaty w pierwotnej wysokości (obowiązującej przed wypowiedzeniem). Natomiast, oddalenie takiego powództwa spowoduje, że użytkownik będzie zobowiązany uiszczać opłatę w wysokości zaktualizowanej, czyli określonej w wypowiedzeniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2003 r., I CK 66/02).
Oczywiste jest przy tym, że rozpoznając powództwo o ustalenie niezasadności aktualizacji sąd może uwzględnić je częściowo, tj. ustalić, że aktualizacja jest uzasadniona w innej wysokości niż określił to właściciel. W takim wypadku, sąd uwzględnia żądanie w zakresie różnicy między wysokością opłaty zaktualizowanej, a wysokością opłaty określonej w wyroku. Nie uwzględnia natomiast dalej idącego żądania w zakresie różnicy między opłatą określoną w wyroku, a wysokością opłaty pierwotnej. W tym zakresie, w jakim powództwo o ustalenie, że aktualizacja jest w ogóle nieuzasadniona nie jest zasadne konieczne jest, zdaniem Sądu Okręgowego, oddalenie powództwa (por. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 6 lutego 2014 r., I ACa 719/13 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 września 2013 r., I ACa 464/13). Odmienny pogląd, wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 czerwca 2013 r., III CZ 29/13 bez szerszego uzasadnienia, nie zasługuje na aprobatę.
Takie same zasady obowiązują w przypadku nieuwzględnienia w całości powództwa o ustalenie, że aktualizacja jest uzasadniona w innej wysokości. Jeżeli sąd ustali, że aktualizacja jest uzasadniona w innej wysokości niż określona w wypowiedzeniu, ale w kwocie wyższej niż żądał tego użytkownik, to powództwo zostaje uwzględnione w zakresie różnicy między opłatą zaktualizowaną, a opłatą ustaloną w wyroku. Konieczne jest jednak w takim wypadku oddalenie powództwa w zakresie różnicy między opłatą ustaloną w wyroku, a wysokością opłaty wskazywaną przez użytkownika wieczystego.
Z tego względu, obie apelacje należało odrzucić jako niedopuszczalne ze względu na brak substratu zaskarżenia w postaci orzeczeń oddalających powództwa w pozostałej części. Sąd Rejonowy dał bowiem wyraz temu, że nie przychylił się w pełni do stanowiska powodów jedynie w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wskazując, iż powodowie nie wygrali sprawy w całości.
Wobec nie rozstrzygnięcia o całości żądania powodowie uprawnieni byli zatem do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku (art. 351 § 1 k.p.c.), czego jednak nie uczynili. Co prawda, powodowieE. Z.iM. Z.złożyli taki wniosek, lecz wyłącznie w zakresie zaliczenia wydatków poniesionych na fundusz remontowy. Nie zaskarżyli jednak postanowienia Sądu I instancji z dnia 20 maja 2013 r. oddalającego wniosek o uzupełnienie wyroku.
Z uwagi na zawieszenie w dniu 26 maja 2014 r. przez Sąd Okręgowy postępowania apelacyjnego w sprawie, w stosunku do powodówH. P. (2)iE. P. (2)na podstawieart. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., postanowienie w przedmiocie odrzucenia apelacji pozostałych powodów miało charakter częściowy (art. 317 § 1 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.).
Dlatego też, Sąd Okręgowy na podstawieart. 370 k.p.c.odrzucił apelacje powodów, jako niedopuszczalne.
Nadto, Sąd Okręgowy na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.w zw.art. 391 § 1 k.p.c.w zw. z§ 6 pkt 2 i § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 461) zasądził od powodów na rzecz Skarbu Państwa – DyrektoraOddziału (...)Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wW.zwrot kosztów procesu w instancji odwoławczej.
Wobec powyższego Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji.