Sąd Okręgowy w Nowym Sączu
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 216/14
Data wyroku: 2014-09-04 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Katarzyna Kwilosz-Babiś
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 § 2 kc

Sygn. akt III Ca 216/14

POSTANOWIENIE
Dnia 4 września 2014 r.
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie
następującym:

Przewodniczący:

SSO Urszula Kapustka
SSO Agnieszka Skrzekut
SSO Katarzyna Kwilosz-Babiś (sprawozdawca)

Protokolant:

insp. Jadwiga Sarota

po rozpoznaniu w dniu 4 września 2014 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuF. K. (1)
przy uczestnictwie:E. K.,A. K. (1)s.F.,J. K. (1),A. K. (2),M. S. (1),S. K.,P. K.s.F.,A. M.,J. K. (2)s.J.,A. K. (2)s.J.,P. K.s.J.,D. P.,H. B.
o zasiedzenie nieruchomości
na skutek apelacji uczestnikaJ. K. (2)s.J.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Targu
z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I Ns 866/12

p o s t a n a w i a :

1
zmienić zaskarżone postanowienie w pkt I. II. i V. w ten sposób, że wniosek oddalić i orzec, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie;

2
zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestnikaJ. K. (2)s.J.kwotę 2 617 zł (dwa tysiące sześćset siedemnaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt III Ca 216/14

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2013r. (sygn. akt I Ns 866/12) Sąd Rejonowy w Nowym Targu uwidocznił zgodnie z mapą z projektem podziału nieruchomości z dnia 14 września 2006r. sporządzoną przez geodetę mgr inż.J. K. (3), żedziałka ewidencyjna nr (...)zKW (...)dzieli się nadziałki ewidencyjne nr (...), adziałka ewidencyjna nr (...)zKW (...)dzieli się nadziałki ewidencyjne nr (...)(pkt I), stwierdził, żeF. K. (1)s.F.iJ.orazE. K.c.J.iH.na zasadzie wspólności małżeńskiej nabyli w drodze zasiedzenia z dniem 1 stycznia 2011r. prawo własności nieruchomości obejmującejdziałki ewidencyjne nr (...)o powierzchni 0,0838 ha położonej wN.(pkt II), opłatą sądową od wniosku obciążył Skarb Państwa wobec zwolnienia wnioskodawcy od jej ponoszenia (pkt III), nakazał ściągnąć od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2 595,86 zł tytułem zwrotu wydatków (pkt IV) oraz w pozostałej części koszty postępowania wzajemnie zniósł (pkt V).
Sąd Rejonowy ustalił, że prawo własnościdziałek ewidencyjnych nr (...)położonych wN.wchodzących w skład gospodarstwa rolnego o powierzchni 6 4601 ha należy doF. K. (1)s.J.iK.i uczestniczkiJ. K. (1)c.J.iA.na zasadzie wspólności małżeńskiej.F. K. (1)s.J.iK.zmarł 4 grudnia 1983r., a spadek po nim nabyli uczestniczka żonaJ. K. (1)w 8/32 części oraz dzieciS. K.,F. K. (1),A. K. (1),P. K.,A. K. (2),M. S. (1),H. A.,J. K. (2)po 3/32 części. Postępowanie dotyczące częściowego działu spadku (przedmiotowychdziałek nr (...)) poF. K. (1)zostało umorzone prawomocnym postanowieniem z dnia 28 lutego 2012r po cofnięciu wniosku przez wnioskodawcęF. K. (1)s.F.iJ., kiedy to uczestnicyA. M.iD. P.nie wyraziły zgody na jego dokonanie w sposób wskazany we wniosku.
Na podstawie mapy z projektem podziału nieruchomości wraz z wykazem zmian gruntowych z dnia 14 września 2006r. sporządzonej przez geodetę mgr inż.J. K. (3)działka ewidencyjna nr (...)położona wN.uległa podziałowi nadziałki ewidencyjne nr (...), adziałka ewidencyjna nr (...)położona wN.uległa podziałowi nadziałki ewidencyjne nr (...). Przedmiotowa nieruchomość stanowiącadziałki nr (...)o łącznej powierzchni 0,0838 ha położona jest wN.na zachód odulicy (...)bezpośrednio przy tej ulicy. Jest to nieogrodzony grunt porośnięty trawą, na którym od strony południowej znajduje się budynek murowany w stanie surowym z wjazdem do garażu od ulicy oraz od strony północno-wschodniej (od ulicy) drewniana szopa z wygódką. W miejscu tym złożony jest także materiał budowlany w postaci cegieł i pustaków, rośnie drzewo – świerk, a od strony zachodniej znajduje się skarpa u podnóża, obok której płynie potoczek.
F. K. (1)iJ. K. (1)- rodzice wnioskodawcy i uczestnikówA. K. (1),A. K. (2),M. S. (1),S. K.,P. K.,H. B.a także zmarłegoJ. K. (2)darowali w 1981r. wnioskodawcyF. K. (1)przedmiotowe działki pod budowę domu. Powodem tego dokonanego bez szczególnej okazji rozporządzenia nieruchomością był fakt zamieszkiwania wnioskodawcy w domu rodziców i praca w ich gospodarstwie rolnym. Wnioskodawca w 1981r. zgromadził materiał budowlany, a następnie w roku 1994 rozpoczął na przedmiotowym gruncie budowę domu z własnych środków pieniężnych uzyskanych z pracy w gospodarstwie rolnym. Dom został postawiony do pierwszej kondygnacji, w roku następnym została zamontowana stolarka okienna i od tego czasu dom stoi w stanie surowym. Obok nieukończonego domu wnioskodawca w 1982r. wybudował budynek gospodarczy. Ponadto nawoził grunt, kosił trawę oraz wypasał barany i krowy. Nikt inny poza nim nie użytkował nieruchomości zgłoszonej do zasiedzenia. Po dokonanym po śmierciF. K. (1)s.J.iK.wydzieleniu z gospodarstwa rolnego przedmiotu sporu oraz gruntów dla uczestnikówP. K.,A. K. (1),M. S. (1),S. K.,H. B.zmarłego synaJ. K. (2), pozostałą część gospodarstwa rolnego objął uczestnikA. K. (2)i prowadzi je z pomocą uczestnikaA. K. (1).
W oparciu o powyższe Sąd Rejonowy uznał, że objęcie przez wnioskodawcę w samoistne posiadanie przedmiotu sporu nastąpiło w 1981r. na podstawie nieformalnej umowy darowizny. Od tego czasu biegł 30-letni termin zasiedzenia właściwy dla złej wiary wnioskodawcy (od 1983r. przeciwko spadkobiercom zmarłegoF. K. (1)), który nie został przerwany przez zainicjowanie sprawy sądowej o sygn. akt I Ns 1405/11 o częściowy dział spadku, bowiem postępowanie to zostało prawomocnie umorzone. Żaden ze spadkobiercówF. K. (1)nie żądał też wydania przedmiotowej nieruchomości. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu Rejonowego zostały spełnione przesłanki zasiedzenia. O kosztach orzeczono na podstawieart. 520 § 2 k.p.c.
Powyższe postanowienie zaskarżył w całości apelacją uczestnikJ. K. (2), zarzucając naruszenie przez Sądart. 233 § 1 k.p.c.,art. 234 k.p.c.,art. 244 k.p.c.,art. 252 k.p.c.,art. 328 § 2 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.polegające na poczynieniu niepełnych i dowolnych ustaleń w zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego, rażącej sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią tego materiału oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a także błędną wykładnię i naruszenieart. 172 i nast. k.c., w zw. zart. 123 § 1 k.c.,art. 336 k.c.,339 k.c.oraz340 k.c.poprzez nieuprawnione przyjęcie, że wnioskodawca i jego żona władali od 1981r. przedmiotową nieruchomością jako posiadacze samoistni pomimo aktów posiadania ze strony ojcaJ., apelującego i jego rodzeństwa, manifestujących w sposób widoczny dla otoczenia władanie tym gruntem oraz zawarcia przez wnioskodawcę małżeństwa z żonąE.dopiero w 2002r. Przeciwko samoistnemu posiadaniu gruntu przez wnioskodawcę i jego żonę świadczą w ocenie apelującego częściowo zeznania świadkaJ. G.oraz zeznania wnioskodawcy podającego, iż po śmierci ojca gospodarstwo przejąłA. K. (2), który pozostawił mu do użytkowania przedmiot sprawy, a także zainicjowanie przez wnioskodawcę sprawy o częściowy dział spadku w skład którego wchodziły działki zgłoszone do zasiedzenia, co wyklucza świadomość posiadania właścicielskiego. Apelujący zarzucił także błędne uznanie zeznańJ. G.,A. S. (1)iB. S.za wiarygodne zwłaszcza w części, w której przyznają, że wnioskodawca budował dom położony na działce w latach 80-tych jeszcze za życia ojca, pomimo że na przedmiotowej działce od kilkudziesięciu lat stał budynek gospodarczy służący jako zadaszenie dla owiec, przechowywania siana i płodów, apelującyJ. K. (2)po śmierci ojca mieszkał w domu babci oraz pracował na spornych działkach, a wnioskodawca uzyskał pozwolenie na budowę dopiero w roku 1994r. na nazwisko nieżyjącego ojcaF. K. (1)i babciJ. K. (1). Apelujący podniósł także, iż nigdy na rzecz ich rodziny nie została wydzielona żadna nieruchomość pochodząca ze spadku poF. K. (1), a majątek własności rodziny apelującego został nabyty na podstawie odrębnego postanowienia spadkowego z 1996r.
Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. W zakresie środków dowodowych apelujący wniósł o dopuszczenie dowodów w postaci: Aktu Własności Ziemi nr(...)Naczelnika MiastaN.wraz z porównawczym wykazem zmian do tej decyzji, odpisu zksięgi wieczystej nr (...), zaświadczenia Starosty(...)z dnia 29 stycznia 2014r., odpisu postanowienia spadkowego po ojcuJ. K. (2)z dnia 14 maja 1996r., sygn. akt I Ns 353/96, kopii wniosku o udzielenie informacji o warunkach zabudowy i zgłoszenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę z dnia 24 czerwca 1994r., pokwitowania wpłaty podatku od nieruchomości rolnej dokonanej przez apelującego uczestnika, trzech dokumentów ubezpieczenia budynków OC wystawionych naJ. K. (1)z lat 2006-2009, faktur wystawionych przezspółkę (...), zapłaconych przezJ. K. (2)pięciu faktur za wywóz śmieci z lat 2009-2011 oraz siedmiu fotografii lotniczych przedmiotowej działki wykonanych w latach 1977, 1983, 1993, 1999, 2003, 2009, 2012.
W odpowiedzi na apelację wnioskodawca domagał się oddalenia apelacji i zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzą uchybienia, które Sąd Okręgowy bierze pod rozwagę z urzędu, a skutkiem których byłaby nieważność postępowania. Oceniając zarzuty apelacji Sąd Okręgowy stwierdził, że większość zarzutów jest zasadna. Przede wszystkim apelujący skutecznie zarzucił dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia oraz poczynienie niepełnych i dowolnych ustaleń faktycznych. Konsekwencją w/w naruszeń prawa procesowego było również wytknięte w apelacji naruszenie prawa materialnego poprzez uwzględnienie wniosku o zasiedzenie, mimo braku podstaw faktycznych i prawnych.
W ocenie Sądu Okręgowego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do ustalenia, że w 1981r. miała miejsce nieformalna darowizna przedmiotu wniosku na rzecz wnioskodawcy i, że od tej daty wnioskodawca był samoistnym jej posiadaczem. Brak również wiarygodnych dowodów na fakt, że od 1981r. wnioskodawca składował na przedmiocie wniosku materiały budowlane a w 1982r. wybudował budynek gospodarczy. Ocena taka wynika z analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym dowodów dopuszczonych w postępowaniu apelacyjnym a mianowicie dowodu ze zdjęć lotniczych obrazujących przedmiot wniosku o zasiedzenie ( okoliczność niesporna ) oraz wniosku o zatwierdzenie planu realizacyjnego z dnia 24 czerwca 1994r. ( k. 211).
Dowody zgromadzone w sprawie pozwalają na poczynienie następujących ustaleń faktycznych:
Przedmiot wniosku o zasiedzenie ( tj. projektowanedziałki (...)) jest to nieogrodzony grunt porośnięty trawą, na którym od strony południowej znajduje się budynek murowany w stanie surowym z wjazdem do garażu od ulicy oraz od strony północno-wschodniej (od ulicy) drewniana szopa z wygódką. W miejscu tym złożony jest także materiał budowlany w postaci cegieł i pustaków, rośnie drzewo – świerk, a od strony zachodniej znajduje się skarpa u podnóża, obok której płynie potoczek.
( dowód: protokół oględzin k. 74 , mapa k. 98)
Rodzice wnioskodawcy tj.F. K. (1)s.J.iJ. K. (1)nabyli własnośćdziałek (...)oraz innych na podstawie(...)z dnia 14 marca 1977r. Własność tę ujawnili w księgach wieczystych 22 sierpnia 1983r.
( dowód: odpis z KW nr(...)w aktach I Ns 1405/11)
Wnioskodawcaurodził się (...)a więc w 1981r miał 21 lat. Związek małżeński zawarł w 2002r.
( dowód: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS k.18, w którym jest dokładna data urodzenia wnioskodawcy, zeznania wnioskodawcy k.146 , zeznaniaE. K.k. 133 )
Ojciec wnioskodawcyF. K. (1)s.J.iK.zmarł w dniu 4 grudnia 1983r. i spadek po nim wraz z wchodzącym w skład spadku gospodarstwem rolnym na podstawie ustawy nabyli żonaJ. K. (1)w 8/32 części oraz dzieciS. K.,F. K. (1),A. K. (1),P. K.,A. K. (2),M. S. (2),H. A.,J. K. (2)- każde po 3/32 części. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku zostało wydane w 1997r. na wniosekS. K.. Mapa z projektem podziałudziałek (...)powstała w 2006r. na potrzeby wniosku o częściowy zgodny dział spadku poF. K. (1), która to sprawa została umorzona wobec cofnięcia wniosku.
( dowód: akta Ns 1405/11, postanowienie spadkowe w aktach I Ns 1405/11).
Działki objęte wnioskiem o zasiedzenie były użytkowane rolniczo przez małżonkówJ. K. (1)iF. K. (1)przez cały czas do śmierci ojca wnioskodawcy.F. K. (1)- senior mówił o przyszłym podziale majątku między swoje dzieci, m.in. działki objęte wnioskiem obiecywał wnioskodawcyF. K. (1), mówiąc mu, że dostanie te działki jak się ożeni.
( dowód: częściowo zeznaniaE. K.k. 134, częściowo zeznania wnioskodawcy k.146, częściowo zeznaniaA. K. (1)s.F.k. 147 )
Po śmierciF. K. (1)– seniora gospodarstwo rolne stanowiło majątek wspólny, na którym pracowali członkowie rodziny.
( dowód: zeznania uczestnikówJ. K. (2), k. 133,A. M.k. 133,A. K. (1)k. 133,D. P.k. 134, częściowoE. K.k. 134),
W 1994r. wnioskodawca postanowił wybudować dom na przedmiocie wniosku. W tym celu złożył wniosek o pozwolenie na budowę, podając się w nim za swojego ojcaF.. We wniosku zapisano bowiem, że składają goF.iJ. K. (1)zam. Oś(...), oraz zapisano: „posiadamy gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 6,68 ha. Obecne zabudowania są zlokalizowane na oś(...)i z uwagi na oddalenie i zły dojazd nie nadają się na rozbudowę”. Wniosek podpisał tylkoF. K. (1). Budowa domu mieszkalnego rozpoczęła się w październiku 1994r. W tym roku powstał także budynek gospodarczy.
( dokumenty k. 113-114 i 2011-212, częściowo zeznania wnioskodawcy k. 146)
Na wybudowanie domu wnioskodawca miał zgodę matki i części rodzeństwa, albowiem planowano, że grunt ten w wyniku działu spadku przypadnie wnioskodawcy, zaś gospodarstwo rolne przejmieA. K. (2). Przeprowadzenie formalnego działu spadku jednakże odwlekano na później.
(dowód : zeznania wnioskodawcy k. 147)
Budynek mieszkalny i budynek gospodarczy są wyraźnie widoczne na zdjęciach lotniczych z lat 2012r., 2009r, 2003r., 1999r. Tych obiektów brak na zdjęciach lotniczych z lat 1977r., 1983r. i 1993.
( dowód: zdjęcia lotnicze w aktach sprawy )
Przeciwko uwzględnieniu wniosku oponują oprócz apelującego również uczestnicyA. M.,D. P.,A. K. (1)s.J.. Wszystkie te osoby są dziećmi brata wnioskodawcyJ. K. (2)zmarłego w 1990r.J. K. (2)w chwili śmierci był wdowcem. Gdy rozpoczynała się budowa domu na działkach objętych wnioskiem o zasiedzenie to nikt nie pytał o zdanie dzieciJ. K. (2), ponieważ były małoletnie lub dopiero co ukończyły 18 lat. One same również nie sprzeciwiały się, w rodzinie była zgoda. ApelującyJ. K. (2)mieszkał z babciąJ. K. (1)od 1991r do 2012r. Pomagał w pracach na gospodarstwie, był świadkiem budowy domu przez wnioskodawcę.
( dowód: zeznaniaJ. K. (2), k. 133,A. M.k. 133,A. K. (1)k. 133,D. P.k. 134,E. K.k. 134, odpisy aktów urodzenia k.155, 157-160 ),
Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd Okręgowy nie dał wiary zeznaniom świadkówJ. G.,A. S. (1)iB. S.w zakresie, w jakim twierdzili, że zabudowania znajdujące się na przedmiocie wniosku zostały wybudowane na początku lat 80-tych, jeszcze za życia ojca wnioskodawcy i za jego zgodą. Twierdzenia te są ewidentnie nieprawdziwe nie tylko w świetle zdjęć lotniczych obrazujących m.in. działki objęte wnioskiem o zasiedzenie i dołączonych do akt w postępowaniu apelacyjnym, ale również w świetle innych dowodów, które zostały przeprowadzone jeszcze w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Chodzi w szczególności o zalegające na karcie 113 i 114 akt sprawy decyzje z 1994r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego zagrodowego i zawiadomienie z dnia 10.10.1994r. o zamierzonym przystąpieniu do wykonywania robót budowlanych. Dokumenty te złożyli do akt uczestnicy po przesłuchaniu w/w świadków na dowód nieprawdziwości zeznań tych osób a Sąd I instancji w/w dowody z dokumentów zupełnie pominął. Należy zauważyć, że skoro świadkowie w tak istotnej kwestii jaką jest data rozpoczęcia budowy i okoliczności tej budowy zeznawali zgodnie i zarazem ewidentnie nieprawdziwie to znaczy, że zostali przygotowani do zeznań celem osiągnięcia zamierzonego celu postępowania. Fakt ten podważa wiarygodność zeznań świadkaA. S. (2)oraz wiarygodność zeznań uczestnikówJ. K. (1),M. S. (3)iA. K. (1)s.F.,E. K.i samego wnioskodawcy na temat rzekomej darowizny w 1981r. i samoistnego posiadania przedmiotu wniosku przez wnioskodawcę od 1981r. Podany nieprawdziwie fakt rozpoczęcia budowy jeszcze za życiaF. K. (1)– seniora miał niewątpliwie uwiarygodnić twierdzenia o dokonaniu nieformalnej darowizny już w 1981r. Skoro budowa rozpoczęła się dopiero w 1994r. twierdzenia o darowiźnie w 1981r. stają się niewiarygodne.
W ocenie Sądu Okręgowego o niewiarygodności zeznań w/w osób na temat rzekomej nieformalnej darowizny w 1981r. świadczy i to, że zeznania na temat tej darowizny są niekonkretne i nieprawdopodobne w świetle doświadczenia życiowego. Żadna z w/w osób nie podaje żadnych motywów dokonania darowizny właśnie w 1981r. ani szczegółów zawarcia tej umowy ( co do okoliczności zawarcia jak i co do przedmiotu darowizny). Należy zauważyć, że w 1981r. wnioskodawca był bardzo młody, miał 21 lat i nie miał skonkretyzowanych planów co do ożenku. Sami rzekomi darczyńcy tj.F.iJ. K. (1)nie byli w podeszłym wieku i niedługo wcześniej uregulowali na swoją rzecz własność gospodarstwa w postępowaniu uwłaszczeniowym. Darowizna w 1981r. na rzecz wnioskodawcy nie miała więc żadnego uzasadnienia ani gospodarczego ani emocjonalnego. Po dacie 1981r. działki objęte wnioskiem do 1994r. nadal były użytkowane w taki sam sposób jak wcześniej a na gruncie w miejscu granic planowanychdziałek (...)do chwili obecnej brak jakichkolwiek ogrodzeń czy innych obiektów wyznaczających zakres posiadania wnioskodawcy. W ocenie Sądu Okręgowego zeznania matki, siostry i jednego z braci wnioskodawcy o rzekomej darowiźnie w 1981r. nie odpowiadają prawdzie a zostały złożone dlatego, że w 2011r. ujawnił się w rodzinie konflikt interesów na tle sposobu podziału majątku spadkowego. Za pomocą tych zeznań w/w osoby chcą pomóc wnioskodawcy w dojściu do celu, którym jest otrzymanie na własność działek objętych wnioskiem o zasiedzenie. Gdyby twierdzenia o darowiźnie były prawdziwe, wnioskodawca najpierw wystąpiłby o zasiedzenie a nie o zgodny częściowy dział spadku. O niewiarygodności zeznań w/w uczestników w kwestii darowizny świadczy także treść zeznań wnioskodawcy i jego żony. WnioskodawcaF. K. (1)zeznaje bowiem mało stanowczo i niekonsekwentnie. Najpierw bowiem twierdzi, że działki objęte wnioskiem dali mu ojcowie i „ było to przynajmniej w 1981r.” a za chwilę zeznaje: „Po śmierci ojca gospodarstwo prowadziłA. K. (2)a mnie pozostawił do użytkowania przedmiot sprawy”. Podobnie niekonsekwentnie zeznaje żona wnioskodawcyE. K.. Najpierw bowiem twierdzi, że w 1981r. jej teściowie darowali nieformalnie działkę wnioskodawcy a za chwilę zeznaje, że ojciec wnioskodawcy powtarzał, że jak zawrą związek małżeński to te działkę im da, aby się tam pobudowali. Skoro związek małżeński zawarli dopiero w 2002r. to nie jest możliwe aby już w 1981r.F. K. (1)- senior zrealizował swoje obietnice. W ocenie Sądu Okręgowego skoroF.iJ. K. (1)dysponowali tytułem własności dodziałek (...)( w postaci(...)) to nie było żadnych przeszkód, aby kwestię darowizny na rzecz wnioskodawcy uregulować w sposób przewidziany prawem czyli u notariusza. Gdyby taka darowizna nieformalna miała rzeczywiście miejsce to rodzice wnioskodawcy przed założeniem księgi wieczystej w sierpniu 1983r. na swoje nazwisko uregulowaliby formalnie kwestie własności spornych działek na rzecz wnioskodawcy.
O niewiarygodności zeznań w/w osób na temat rzekomego składowania na przedmiocie wniosku materiałów budowlanych przez wnioskodawcę już od daty darowizny świadczy nie tylko duża odległość czasowa pomiędzy rokiem 1981 a datą złożenia wniosku o pozwolenie na budowę ( 13 lat ) ale także wygląd działek na zdjęciach lotniczych z roku 1983 w porównaniu ze zdjęciami z lat 1977, 1993 i 1999r. Na zdjęciu z roku 1999r. widać budynek gospodarczy i budynek mieszkalny oraz na lewo od budynku gospodarczego miejsce, w którym mogły być składowane materiały budowlane, albowiem miejsce to nie jest całkowicie porośnięte trawą i jest to północna częścidziałki (...)wzdłużdrogi nr (...). ( por. także protokół oględzin ). Na zdjęciach z lat 1977 i 1983r w tym miejscu jest teren zielony. Poza tym na zdjęciu z 1977r. widać dwa obiekty ( jeden to najprawdopodobniej drzewo) i podobne obiekty widać na zdjęciu z roku 1983r. oraz dodatkowo niewielki jasny ślad tuż przy drodze wyglądający jak ubita nawierzchnia. Dopiero na zdjęciu z roku 1993r w północnej częścidziałki (...)wzdłużdrogi nr (...)widać więcej obiektów i mogą to być jakieś materiały na budowę.
Jako wiarygodne Sąd ocenił zeznania uczestników:J. K. (2),A. M.,D. P.iA. K. (2)s.J., albowiem były zgodne, logiczne i znajdują potwierdzenie w obiektywnych dowodach z dokumentów dotyczących budowy i w zdjęciach lotniczych.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy uznał, że brak podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia wniosku. Wnioskodawca nie przedstawił wiarygodnych dowodów na potwierdzenie, że w 1981r. miała miejsce nieformalna umowa darowizny zawarta pomiędzy wnioskodawcą a jego rodzicami, która dawałaby podstawę do uznania aktów posiadania wnioskodawcy na przedmiocie sporu za akty posiadania samoistnego, które to posiadanie jest konieczną przesłanką uzyskania własności przez zasiedzenie. Bez tej umowy wszelkie akty posiadania wykonywane przez wnioskodawcę nie mogą być uznane za przejawy posiadania samoistnego, ponieważ wnioskodawca jako syn prawnych właścicieli miał możliwość podejmowania aktów posiadania na w/w działce np. w ramach pomocy przy pracach w gospodarstwie.
Wnioskodawca nie wykazał także aby od co najmniej 30 – lat władał samoistnie przedmiotem sporu na podstawie innej niż umowa darowizny umowy nieformalnej. W szczególności brak dowodu, aby po śmierciF. K. (2)– seniora – wszyscy jego spadkobiercy zawarli nieformalną umowę o dział spadku, na mocy której wnioskodawcy przypadłyby działki objęte wnioskiem.
Wnioskodawca nie wykazał także, aby od co najmniej 30 lat władał samoistnie przedmiotowymi działkami na podstawie aktu zawładnięcia nimi – jawnego dla otoczenia – zwłaszcza dla pozostałych współwłaścicieli, a wyrażenie takiego jednoznacznego i widocznego na zewnątrz zamiaru władania z wyłączeniem innych osób (wyłącznie dla siebie) jest warunkiem uznania władztwa za posiadanie samoistne. Wnioskodawca na podstawie dziedziczenia spadku jest bowiem współwłaścicielem działek objętych wnioskiem a jako współwłaściciel ma prawo posiadać i korzystać z całej rzeczy - co wynika zart. 206 k.c.Samo wykonywanie aktów posiadania przez jednego ze współwłaścicieli nie przesądza oceny o posiadaniu samoistnym. Współwłaściciel nieruchomości jest posiadaczem samoistnym tylko w zakresie własnego udziału, natomiast w zakresie udziałów we współwłasności pozostałych współwłaścicieli jest posiadaczem zależnym. Opisana wyżej sytuacja prawna współwłaściciela wyklucza możliwość powołania się przez niego na domniemanie samoistności posiadania ustanowione wart. 339 k.c.Powołany przepis zresztą dotyczy posiadania rzeczy a nie posiadania udziału we współwłasności i także z tego względu nie znajduje zastosowania w sprawach o stwierdzenie zasiedzenia udziałów we współwłasności. Aby akty posiadania współwłaściciela uznać za akty samoistnego posiadania w zakresie prawa własności całej rzeczy to współwłaściciel musi wykazać, że swoim zamiarom dał jednoznaczny wyraz np. złożył wyraźne oświadczenie w tym przedmiocie pozostałym uprawnionym i nie zezwalał, aby korzystali z przedmiotu współwłasności na dotychczasowych zasadach. W niniejszej sprawie brak dowodów na takie okoliczności. Jeśli chodzi o kwestie budowy domu mieszkalnego przez wnioskodawcę to okoliczność ta nie wystarcza do stwierdzenia zasiedzenia. Po pierwsze budowa rozpoczęła się w 1994r. a zatem od daty rozpoczęcia budowy nie minęło 30 lat a jest to okres niezbędny do stwierdzenia zasiedzenia. Domniemanie nabycia posiadania w dobrej wierze niewątpliwie w niniejszej sprawie zostało obalone. Po drugie okoliczności rozpoczęcia budowy a w szczególności fakt, że wnioskodawca we wniosku o pozwolenie na budowę „udawał” swojego ojcaF., długotrwałość budowy, fakt jej nieukończenia, brak wydzielenia działki budowlanej ( zarówno na mapie jak i w terenie ) poddają w wątpliwość ocenę o że z chwilą rozpoczęcia budowy wnioskodawca zaczął władać przedmiotowymi działkami samoistnie.
Mając powyższe na uwadze na zasadzieart. 386 §1 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wniosek o zasiedzenie oddalił a o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego poniesionych przez wnioskodawcę i uczestników orzekł na zasadzieart. 520 § 1 k.p.c.
Na marginesie należy zauważyć, żeE. K.nie mogła nabyć przedmiotu wniosku przez zasiedzenie na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej również z tego względu, że ślub z wnioskodawcą zawarła dopiero w 2002r. a więc brak po jej stronie okresu posiadania niezbędnego do zasiedzenia.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na zasadzieart. 520 § 3 k.p.c.Na zasądzoną kwotę złożyły się uiszczona przez apelującego opłata od apelacji, opłata od pełnomocnictwa i zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego według stawki minimalnej.
(...)