Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 866/13
Data wyroku: 2014-01-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Kupcewicz, Adam Sygit-sprawozdawca, Włodzimierz Hilla
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 437§1 k.p.k.
Teza: Skuteczne doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy i brak jakiegokolwiek usprawiedliwienia nieobecności oskarżonego, który przed terminem rozprawy ale po odebraniu zawiadomienia został pozbawiony wolności, uprawnia Sąd I instancji do kontynuowania rozprawy na podstawie art. 376§2 k.p.k.

Sygn. akt.IV Ka 866/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 stycznia 2014 roku

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy IV Wydział Karny Odwoławczyw składzie:
Przewodniczący SSO Włodzimierz Hilla
Sędziowie SSO Adam Sygit - sprawozdawca
SSO Piotr Kupcewicz
Protokolant sekr. sądowy Dominika Marcinkowska
przy udziale Janusza BogaczaProkuratora Prokuratury Okręgowejw Bydgoszczy
po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2014 roku
sprawyJ. N.
oskarżonego zart. 254 a kkw zw. zart. 64§1 kk,art. 278§1 kkw zw. zart. 64§1 kk
skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy
z dnia 19 kwietnia 2013 roku sygn. akt XVI K 2897/12
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną;
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i jego wydatkami obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt IV Ka 866/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 19 kwietnia 2013 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze akt XVI K 2897/12, oskarżonegoJ. N.uznano za winnego tego, że:
1.w dniu 11 lipca 2012 roku wB., na terenie(...) Parku (...)przyul. (...), wspólnie i w porozumieniu zR. S., dokonał uszkodzenia kabla energetycznego(...), co spowodowało przerwanie działania sieci elektroenergetycznej zasilającej między innymi główne pompy wody(...), czym działał na szkodęZakładów (...), przy czym czynu tego dokonał w ciągu pięciu lat od odbycia w okresie od 27.04.2007r. do 10.03.2008r., od 10.03.2009r. do 26.04.2009r. oraz od 18.02.2010r. do 27.03.2012r. kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Bydgoszczy sygnatura akt sprawy IV K 50/10 z dnia 27.04.2010r. za czyn zart. 286 § 1 k.k.i inne,
tj. występku zart. 254 a k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i za to, na podstawieart. 254 a k.k., skazano go na karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności.
2.w warunkach powrotu do przestępstwa zart. 64 § 1 k.k.a opisanych wyżej dopuścił się ciągu przestępstw:
-w okresie od 11 lipca 2012 roku do 12 lipca 2012 roku wB.na terenie(...) Parku (...)przyul. (...)z terenu hali, wspólnie i w porozumieniu zR. S., dokonał zaboru w celu przywłaszczenia miedzianego kabla(...)(...)o wartości 8000 zł na szkodęfirmy (...),
-w dniu 6 września 2012 roku wB.na terenie(...) Parku (...)w rejoniefirmy (...), wspólnie i w porozumieniu zR. S., z nieczynnej sieci elektroenergetycznej dokonał zaboru w celu przywłaszczenia około 25 metrów kabla(...)w wyniku czego powstały łączne straty w wysokości 2500 zł na szkodęZakładów (...),
-w dniu 7 września 2012 roku wB.na terenie(...) Parku (...)w rejoniefirmy (...), wspólnie i w porozumieniu zR. S., z nieczynnej sieci elektroenergetycznej dokonał zaboru w celu przywłaszczenia około 25 metrów kabla(...)w wyniku czego powstały łączne straty w wysokości 2500 zł na szkodęZakładów (...),
-w dniu 10 września 2012 roku wB.na terenie(...) Parku (...)w rejoniefirmy (...), wspólnie i w porozumieniu zR. S., z nieczynnej sieci elektroenergetycznej dokonał zaboru w celu przywłaszczenia około 25 metrów kabla(...), w wyniku czego powstały łączne straty w wysokości 2500 zł na szkodęZakładów (...),
-w dniu 11 września 2012 roku wB.na terenie(...) Parku (...)w rejoniefirmy (...), wspólnie i w porozumieniu zR. S., z nieczynnej sieci elektroenergetycznej dokonał zaboru w celu przywłaszczenia około 40 metrów kabla(...), w wyniku czego powstały łączne straty w wysokości 4000 zł na szkodęZakładów (...),
tj. za winnego popełnienia występków zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i za to, na podstawieart. 91 § 1 k.k.w zw. zart. 278 § 1 k.k., skazano go na karę roku pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 91 § 2 k.k.powyższe kary połączono i w ich miejsce wymierzono oskarżonemuJ. N.karę łączną roku i czterech miesięcy pozbawienia wolności. Ponadto zwolniono oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych, w tym od obowiązku uiszczenia opłaty a poniesionymi wydatkami obciążono Skarb Państwa.

Od powyższego orzeczenia apelację wniósł oskarżonyJ. N.zaskarżając wyrok w całości i zarzucając dopuszczenie się uchybienia proceduralnego oraz nieprawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia. Wnioskował o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd odwoławczy zważył, co następuje:

Apelacja była oczywiście bezzasadna.
I.
Skarżący podniósł, iż w toku procedowania Sąd Rejonowy w Bydgoszczy dopuścił się uchybienia proceduralnego, istotnego z punktu widzenia zapewnienia oskarżonemu prawa do uczestnictwa w rozprawie i realizacji jego prawa do obrony a tym samym mającego znaczenie dla zapadłego rozstrzygnięcia. Owe uchybienie miało polegać na uniemożliwieniu podsądnemu uczestnictwa w rozprawie, konkretnie w dniu 19 kwietnia 2013 roku, z uwagi na niedoprowadzenie w sytuacji pozbawienia wolności w innej sprawie.
Sąd odwoławczy uznał, że w toku przedmiotowego procesu nie doszło do uchybień proceduralnych a mogących mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, w tym - w szczególności - niezasadny jest zarzut sformułowany przez apelującego.
OskarżonyJ. N.nie uczestniczył, będąc prawidłowo zawiadomiony (k. 212), w terminie rozprawy w dniu 1 marca 2013 roku (k. 221). Rozprawę w tym terminie kontynuowano pod jego nieobecność na podstawieart. 376 § 2 k.p.k.Na kolejny termin rozprawy w dniu 19 kwietnia 2013 roku doręczono oskarżonemu zawiadomienie, którego odbiór osobiście potwierdził w dniu 13 marca 2013 roku (k. 223). Dopiero dniu 26 marca 2013 roku oskarżony został pozbawiony wolności w innej sprawie (k. 248-253). Do terminu rozprawy w dniu 19 kwietnia 2013 roku oskarżony nie poinformował sądu o fakcie pozbawienia go wolności, nie wyraził w jakikolwiek sposób woli wzięcia udziału w rozprawie w znanym sobie terminie, nie wnosił o jego doprowadzenie (k. 342). To zawinione zaniechanie skarżącego (oskarżony miał bowiem możliwość takiego postąpienia) a trwające przez ponad trzy tygodnie, nie może skutkować uznaniem, iż to sąd orzekający dopuścił się uchybienia i tym samym nie zapewnił podsądnemu realizacji przysługującego mu prawa.
Skuteczne doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy przed sądem pierwszej instancji i brak jakiegokolwiek usprawiedliwienia niestawiennictwa oskarżonego, który od dłuższego już czasu przed tym terminem jest pozbawiony wolności, uprawnia sąd pierwszej instancji do kontynuowania rozprawy na podstawieart. 376 § 2 k.p.k.(k. 232). Sąd pierwszej instancji nie jest w takiej sytuacji zobowiązany - z urzędu - do podejmowania czynności zmierzających do wyjaśnienia przyczyn owego niestawiennictwa, tym bardziej gdy w toku postępowania w sprawie, także w okresie pozostawania na wolności, oskarżony nie stawiał się i nie usprawiedliwiał swego niestawiennictwa. Poinformowanie sądu o obiektywnej przeszkodzie w stawieniu się na rozprawie leżało w możliwościach oskarżonego, powiadomionego o jej terminie - także w sytuacji pozbawienia wolności - wobec czego zaniechanie takiego powiadomienia należy potraktować jako równoznaczne z jego decyzją o nieuczestniczeniu w rozprawie. Treść przepisuart. 376 § 2 k.p.k.nie daje podstaw do odmiennej interpretacji, gdyż byłaby ona sprzeczna zratio legistego uregulowania (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2008 roku w sprawie III KK 214/08, publ. LEX nr 469435; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2003 roku w sprawie II KK 11/03, publ. OSNwSK 2003/1/1304).  Tak więc uznanie w dacie rozprawy braku przesłanek zart. 117 § 2 k.p.k.dotyczy także sytuacji, gdy oskarżony zaniechał poinformowania - mimo takowych możliwości - o zaistniałej obiektywnie przyczynie uniemożliwiającej mu stawiennictwo, co pozwala sądowi przyjąć, że nie stawił się na rozprawę bez należytego usprawiedliwienia (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 listopada 2007 roku w sprawie III KK 402/06, publ. LEX nr 351209).
II.
Skarżący ponadto zakwestionował prawidłowość przypisania mu odpowiedzialności karnej za czyny zarzucone w punktach 1-4 aktu oskarżenia podnosząc, iż dopuścił się jedynie tych, opisanych w punktach 5-6 skargi publicznej i tylko w tym zakresie może ponieść karę. W argumentacji skarżącego brak jest jakichkolwiek, racjonalnie umotywowanych przesłanek, aby zakwestionować prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w zakresie przypisaniaJ. N.odpowiedzialności karnej za popełnienie wszystkich zarzuconych mu czynów, ich kwalifikacji prawnej i prawnokarnych konsekwencji. W sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano materiał dowodowy, który nakazywał przypisanie w/wym. sprawstwa i zawinienia w zakresie wszystkich czynów. Jedynie gwoli przypomnienia należy wskazać, że oskarżonyJ. N.został zatrzymany w dniu 11 września 2012 roku w związku z popełnieniem przestępstwa opisanego w punkcie 6 aktu oskarżenia (w momencie przygotowywania zabranego mienia do zbycia). W trakcie czynności przeprowadzonych po zatrzymaniu sam ujawnił swój udział także w innych przestępstwach niż to w związku z którym doszło do jego ujęcia. Istotne przy tym jest, że nie tylko formalnie przyznał się do sprawstwa wszystkich czynów ale także opisał sposób ich popełnienia i okoliczności temu towarzyszące (k. 111). Przyznanie dotyczyło podobnych czynów, popełnionych z tym samym współsprawcą i na tym samym terenie, gdzie doszło do zatrzymania obu podsądnych oraz skąd pozyskano mienie, dzień wcześniej dostarczone przez oskarżonego do skupu złomu. RelacjaJ. N.była zgodna z wyjaśnieniami drugiego ze sprawców, tj.R. S.oraz potwierdzona również i jego przyznaniem.
Gdy doszło, jeszcze w toku postępowania przygotowawczego, do ponownego przesłuchania apelującego, w związku ze zmianą treści postanowienia o przedstawieniu zarzutów (uwzględniono bowiem jego działanie w warunkach recydywy zart. 64 § 1 k.k.), to ponownie przyznał się on do sprawstwa wszystkich czynów i podtrzymał swe wcześniejsze wyjaśnienia (k. 171). Jednocześnie należy podkreślić, że do tego przesłuchania doszło ponad miesiąc od daty zatrzymania w sprawie. Oskarżony nie był już wówczas osobą zatrzymaną, nie zgłaszał żadnych obiekcji do prawidłowości wcześniejszych czynności z jego udziałem, przesłuchanie prowadził inny funkcjonariusz Policji. Sporządzone z tych czynności procesowych (obu przesłuchań) dokumenty zostały podpisane przez oskarżonego, nie zgłaszał on wówczas żadnych zastrzeżeń do zaprotokołowanych treści, nie zgłaszał także żadnych skarg na postępowanie funkcjonariuszy Policji. Również z racji swej wcześniejszej karalności oskarżony był świadomy konsekwencji przyznania się, tym bardziej iż potwierdził to w toku dalszych czynności. Tym samym przyznanie się i opisanie przebiegu wszystkich zdarzeń należało uznać za konsekwencję faktycznego uczestnictwaJ. N.w popełnieniu wszystkich zarzuconych i ostatecznie przypisanych czynów.
Dopiero na etapie rozprawy obaj podsądni zmienili swe wyjaśnienia i oskarżonyJ. N.przyznał się jedynie do czynów opisanych w punktach 5 i 6 aktu oskarżenia. Treść swoich wcześniejszych wyjaśnień tłumaczył bezprawnym działaniem funkcjonariuszy organów ścigania. Wersja wskazana - na tym etapie postępowania - przez apelującego była przedmiotem wnikliwego postępowania dowodowego i argumentację przedstawioną przez sąd I instancji na jej jednoznaczne zakwestionowanie należy w pełni podzielić. Przyznanie oskarżonego było zgodne z relacją współsprawcy i znalazło potwierdzenie, w zakresie czasu, miejsca i sposobu popełnienia przestępstw, w relacjach przesłuchanych świadków oraz zostało potwierdzone w toku ponownego przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym. Przeprowadzona przez Sąd Rejonowy analiza zmiany stanowiskaJ. N.skutkowała słusznym wnioskiem, iż było to postępowanie obliczone na uniknięcie odpowiedzialności karnej za te zachowania, odnośnie których, oprócz wyjaśnień oskarżonych z etapu postępowania przygotowawczego, brak było dowodów wskazujących bezpośrednio na jego sprawstwo.
W toku postępowania odwoławczego, uwzględniając wniosek oskarżonego, uzupełniono postępowanie dowodowe przesłuchując w charakterze świadkaA. C.. Z zeznań w/wym. nie wynikają okoliczności mogące kwestionować prawidłowość zapadłego rozstrzygnięcia. Abstrahując od obiektywizmu świadka, osoby zaprzyjaźnionej z oskarżonym i będącej synem osoby, określającej się dobrą znajomą oskarżonego (k. 95v) a on sam określający ją swą konkubiną (k. 110), ze złożonych zeznań nie wynika aby zaistniały jakiekolwiek obiektywne przeszkody uniemożliwiające popełnienie przez oskarżonego czynów w ustalonych przez sąd terminach. Świadek ten nie był w stanie określić, co robił i gdzie przebywał oskarżony w datach przypisanych mu czynów ale przede wszystkim potwierdził, iż nawet jak dochodziło do wspólnych wyjazdów z miasta na początku lipca 2012 roku, to każdorazowo oskarżony wracał na noc doB.(k. 342v) a przypisane mu przestępstwa z dni 11-12 lipca 2012 roku zostały przecież popełnione w porze nocnej.
Ustalenia faktyczne, poczynione w przedmiotowej sprawie przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy, są więc prawidłowe. Działając w ustanowionych ramach swobodnej oceny dowodów, słusznie zakwestionowano wiarygodność wyjaśnień oskarżonego z etapu rozprawy. Nie ma więc racji skarżący zarzucając niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną prawa procesowego wtedy, gdy: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.); stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.); jest wyczerpująco i logicznie, w tym z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k.). Wszystkie te wymogi spełnia ocena dowodów dokonana przez sąd I instancji i zaprezentowana w uzasadnieniu wyroku.Ponieważ wnioski przedstawione w sporządzonym uzasadnieniu wyroku wynikają z ustaleń poczynionych przy respektowaniu reguł rzetelnego i sprawiedliwego procesu sąd odwoławczy uznaje za dopuszczalne odwołanie się do nich w zakresie szczegółowych przyczyn, jakie dowiodły sąd do wniosku o sprawstwie i zawinieniu oskarżonego w przypisanym mu zakresie. Jednocześnie należy dodać, że nawet i uczestnictwo jeszcze innych osób w popełnieniu przedmiotowych przestępstw (vide: relacja osób interweniujących w czasie popełniania ostatniego z zarzuconych czynów) nie wpłynęłoby na zakres odpowiedzialnościJ. N..

III.
Sąd odwoławczy w pełni odwołuje się także do rozważań Sądu Rejonowego w Bydgoszczy a dotyczących rozstrzygnięć o kwalifikacji prawnej czynów oraz karze, uznając je za prawidłowe. Wymiar poszczególnych kar i kary łącznej mieści się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia i nie może być uznany za rażąco surowy, w szczególności wobec prawidłowego przypisania odpowiedzialności karnej w warunkach powrotności do przestępstwa, kwalifikowanej zart. 64 § 1 k.k.(przedmiotem ochrony występku z art. 254 a k.k. jest również mienie a przestępstwo te należy traktować jakolex specialisdo występku z art. 288 k.k. – vide: Komentarz do kodeksu karnego pod red. M. Mozgawa, Lex 2013). Słusznie przyjęto, że brak jest przesłanek do skorzystania z instytucji oddziaływania probacyjnego w postaci warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary. Wobec powyższego i w tym zakresie brak jakichkolwiek a racjonalnie motywowanych przesłanek do modyfikacji zaskarżonego orzeczenia. Wcześniejsza karalność sądowa, ponowne popełnienie kilku przestępstw, również przeciwko tożsamemu dobru chronionemu prawnie (przestępstwa przeciwko mieniu) i w celu osiągnięcia bezprawnej korzyści majątkowej oraz w krótki czas po opuszczeniu jednostki penitencjarnej, skutki czynu z punktu 1 aktu oskarżenia przekładające się również na wysoki stopień społecznej jego szkodliwości, nakazywały wymierzenie kary bezwzględnej pozbawienia wolności.
Wobec powyższego zaskarżony wyrok utrzymano w mocy, jednocześnie uznając apelację za oczywiście bezzasadną. Z uwagi na orzeczenie kary bezwzględnej, aktualną sytuację majątkową i ograniczone zdolności zarobkowania zwolniono oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i jego wydatkami obciążono Skarb Państwa.