Sąd Apelacyjny w Lublinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 471/14
Data wyroku: 2014-08-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Gawda, Elżbieta Czaja, Bogdan Świerk
Słowa kluczowe: Nierozpoznanie Istoty Sprawy
Podstawa prawna: art. 68 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt III AUa 471/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 sierpnia 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Elżbieta Gawda

Sędziowie:

SA Elżbieta Czaja
SA Bogdan Świerk (spr.)

Protokolant: Anna Szymanek-Leziak

po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. w Lublinie
sprawyM. M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek
na skutek apelacji wnioskodawcyM. M.
od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt VII U 2569/13

I
uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.i przekazuje sprawę temu organowi rentowemu do ponownego rozpoznania;

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.na rzeczM. M.kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

III AUa 471/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 9 września 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówiłM. M.wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia jego należności z tytułu nieopłaconych składek. Z uzasadnienia decyzji wynika, że chodzi o nieopłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne wnioskodawcy.
W odwołaniu pod tej decyzji, kwestionując jej prawidłowość,M. M.wnosił o jej zmianę i orzeczenie, że umorzeniu podlegają nieuiszczone przez niego składki na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy.
Po jego rozpoznaniu Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 11 marca 2014 r. oddalił odwołanieM. M.. Swoje rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na poniższych ustaleniach faktycznych oraz ich ocenie prawnej: w okresie czasu od dnia 1 października 2002 r. do dnia 31 marca 2009 r.M. M.z tytułu prowadzonej przez siebie pozarolniczej działalności gospodarczej podlegał tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu. Za okres od stycznia 2003 r. do marca 2009 r. nie zapłacił składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu powyższej działalności. RównolegleM. M.posiadał tytuł do objęcia go obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi gdyż pozostawał on także w stosunku pracy.
W dniu 19 lipca 2013 r.M. M.wystąpił do pozwanego organu rentowego z wnioskiem o umorzenie jego nieopłaconych należności z tytułu składek wraz z odsetkami w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2009 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U z 2012 r., poz.1551 – dalej podawaną jako ustawa abolicyjna). W załatwieniu tego wniosku organ rentowy wydał decyzję z dnia 9 lipca 2013 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w tym przedmiocie.
Sąd Okręgowy zauważył, że decyzja pozwanego, inicjująca postępowanie sądowe w tej sprawie, stanowi rozstrzygnięcie proceduralne. Sądowa kontrola decyzji organu rentowego następuje – co do zasady – jedynie na płaszczyźnie materialno-prawnej. Jednak przedmiotową decyzja pozwany rozstrzygał o przesłankach podjęcia postępowania w przedmiocie umorzenia składek. Dlatego Sąd Okręgowy przyjął, że była to decyzja wydana w zakresie umarzania należności z tytułu składek i dlatego oceniał istnienie przesłanek warunkujących umorzenia należności z tytułu zaległych składek. Według sądu pierwszej instancji organ rentowy trafnie przyjął, że wnioskodawca nie może skorzystać z umorzenia swoich zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne bo z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczejM. M.nie podlegał ubezpieczeniom społecznym. Dlatego jego odwołanie jako bezzasadne podlegało oddaleniu.
Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wywiódłM. M.wnosząc o jego zmianę przez orzeczenie o umorzeniu nieopłaconych przez niego składek na ubezpieczenie zdrowotne, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Skarżący zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego – art. 1 ust. 6 ustawy abolicyjnej przez jego błędną wykładnię i uznanie, że w przypadku, gdy wniosek o umorzenie należności nie obejmował także składek na ubezpieczenia; emerytalne, rentowe i wypadkowe, to nie ma możliwości umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne, oraz
-art. 193 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiejprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy istnieje zagadnienie prawne mające wypływ na rozstrzygnięcie i wymagające przedstawienia tego zagadnienie Trybunałowi Konstytucyjnemu celem zbadania zgodności przepisu art. 1 ust. 6 ustawy abolicyjnej zart. 32 ust.1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu apelacji jej autor przedstawił swoją argumentację na poparcie zgłoszonych zarzutów. Sprowadza się ona do twierdzenia, że art. 1 ust. 6 ustawy abolicyjnej, w wykładni przedstawionej przez organ rentowy i zaakceptowanej przez Sąd Okręgowy, narusza konstytucyjną zasadę równości wyrażoną w art. 32 ust.1 ustawy zasadniczej.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:w żaden sposób nie można podzielić poglądu sądu pierwszej instancji, że organ rentowy rozstrzygał o istnieniu przesłanek pozwalających ( albo też nie) na umorzenie należności z tytułu zaległych składek wnioskodawcy na ubezpieczenie zdrowotne. Decyzja pozwanego, kontrolowana w tej sprawie, składa się z dwóch części: pierwsza, to rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania strony i druga, zatytułowana uzasadnienie, zawiera motywację tego rozstrzygnięcia.
Z pierwszej części decyzji w oczywisty sposób wynika, że pozwany, w zakresie żądania zgłoszonego przez wnioskodawcę, odmówił wszczęcia postępowania. Zatem organ rentowy nie rozstrzygał o zasadności roszczenia ubezpieczonego przyjmując, że istnieją przeszkody formalno-prawne do rozstrzygania w tym przedmiocie.
W tej sytuacji organ rentowy nie rozpoznał wnioskuM. M.lecz bezzasadnie odmówił mu wszczęcia postępowania w tej sprawie. Zupełnie innym zagadnieniem jest ocena zgłoszonego roszczenia ale nie stanowi ona przeszkody tamującej wszczęcie postępowania. Dlatego organ rentowy powinien rozpoznać wniosek ubezpieczonego pod katem jego merytorycznej zasadności i albo uznać zgłoszone w nim żądanie albo też odmówić jego uwzględnienia.
Nie było więc potrzeby wypowiadania się przez Sąd Apelacyjny o merytorycznej wartości zarzutów apelacyjnych oraz trafności ich motywacji skoro organ rentowy nie zajął merytorycznego stanowiska w kwestii zasadności wniosku ubezpieczonego.
Wskazać przy tym także należy, że ustawodawca nie wyposażył sądu pierwszej instancji w stosowne narzędzie prawne pozwalające mu na zwrócenie organowi rentowemu żądania ubezpieczonego do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy sprawa dotarła już na etap postępowania rozpoznawczego.
Z tych zatem względów i z mocyart. 47714akpcSąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.