Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 1817/13
Data wyroku: 2014-05-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Suchcicka
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt:III U 1817/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 maja 2014 r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Suchcicka

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Małgorzata Laskowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu30 maja 2014 r. wO.
sprawy z odwołaniaW. A.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wP.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaW. A.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.
z dnia18 listopada 2013r.znak(...)

orzeka:

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeW. A.prawo do emerytury od 1 listopada 2013r;

2
stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji;

3
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.na rzeczW. A.kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

UZASADNIENIE
W. A.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.z dnia 18.11.2013r., znak:(...), odmawiającej mu prawa do wcześniejszej emerytury. Ostatecznie domagał się zaliczenia do pracy w szczególnych warunkach zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych wM.od 15.07.1975r. do 30.09.1987r. na stanowisku kierowcy ciągnika. W uzasadnieniu wskazał, że przyczyną odmowy przyznania prawa do emerytury było nieprawidłowo wystawione świadectwo pracy. Wniósł o przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia wykonywanej przez niego pracy w szczególnych warunkach, zmiany zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do emerytury, ewentualnie o uchylenie w/w decyzji i przekazanie sprawy ZUS do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na odwołanieZUS wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że na dzień 01.01.1999r.W. A.nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach, tylko 7 lat, 3 miesięcy i 11 dni, gdyż okres od 15.07.1975r. do 30.09.1987r. nie został uwzględniony. Świadectwo pracy w szczególnych warunkach za ten okres nie zostało bowiem wystawione przez pracodawcę – Spółdzielnię Kółek Rolniczych wM., tylko przez archiwum. Wobec powyższego zaskarżoną decyzją z dnia 18.11.2013r. odmówiono mu przyznania prawa do emerytury.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 07.11.2013r.W. A.złożył w ZUS wniosek o ustalenie uprawnień do wcześniejszej emerytury, na podstawie przepisówustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. (k. 1 a.e. nr(...))
Po rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy uznał za udowodniony na dzień 01.01.1999r. ogólny okres pracy wynoszący 26 lat, 9 miesięcy i 13 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 26 lat, 5 miesięcy i 20 dni okresów składkowych oraz 3 miesiące i 23 dni okresów nieskładkowych. Do stażu pracy w szczególnych warunkach emerytalny uwzględnił odwołującemu 7 lat, 3 miesiące i 11 dni, tj. zatrudnienie wZakładach (...) S.A.wO.w okresach: 08.10.1987r. – 29.11.1987r., 01.12.1987r. – 18.12.1987r., 20.12.1987r.. -28.12.1987r., 30.12.1987r., 01.01.1988r. – 18.09.1988r., 09.10.1988r. – 30.04.1995r. (k. 10 a.e. nr(...)).
Z akt emerytalnych nr(...)wynika, żeW. A.nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego (k. 1 a.e. nr(...)).
W. A.wykonywał pracę warunkach szczególnych na stanowisku kierowcy ciągnika w Spółdzielni Kółek Rolniczych wM.od 15.07.1975r. do 30.09.1987r. w wymiarze 12 lat, 2 miesięcy i 17 dni.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o:niesporne twierdzenia odwołującego się, odpowiedź na odwołanie (k. 11 -12), zeznania świadków:K. B.(rozprawa z dnia 11.04.2014r., adnotacja 00:07:58),W. Z.(rozprawa z dnia 11.04.2014r., adnotacja 00:12:28), akt sprawyW. Z., sygn. III U 1699/10, akt emerytalnychK. B.nr(...)), oraz dokumentację zawartą w aktach emerytalnych nr(...)i aktach osobowychW. A.zGminnej Spółdzielni (...)wM., m.in. świadectwa pracy z dnia 30.09.1987r. i świadectwa wykonywania pracy w szczególnych z dnia 18.03.2003r., zeznańW. A.w charakterze strony (rozprawa z dnia 30.05.2014r., adnotacja 00:00:39, k. 39 a.s.).
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
W. A.(ur. (...)) w dniu 07.11.2013r. złożył do O/ZUS wP.wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury, a decyzją z dnia 18.11.2013r. organ emerytalny odmówił mu prawa do tego świadczenia.
Zgodnie zart. 24ust. lbpkt 15 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychwiek emerytalny ubezpieczonych urodzonych po dniu 01.07.1952r. do dnia 30.09.1952r. wynosi co najmniej 66 lat i 7 miesięcy.
Natomiast na podstawie art. 184 ww. ustawy w związku z§4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeprzysługuje emerytura, jeżeli ubezpieczony spełnił łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,
2. nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa,
3. w dniu wejścia w życie przepisów cytowanej ustawy emerytalnej, tj. 01.01.1999r. udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 dla mężczyzn, w tym: okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywany stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy, wynoszący co najmniej 15 lat.
Według przepisu §2 ust. l w/w Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w Rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Zgodnie natomiast z §2 ust. 2 w/w Rozporządzenia okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy w wystawionym według określonego w przepisach wzoru świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w świadectwie pracy.
Zdaniem Sądu w świetle powyższych przepisówW. A.spełnia przesłanki do uzyskania prawa do emerytury, gdyż osiągnął wymagany wiek, nie przystąpił do OFE oraz udokumentował wymagany ogólny staż pracy oraz wymagany okres pracy w szczególnych warunkach.
Jak wnika z akt emerytalnych przy ustalaniu prawa do emerytury odwołującego się ZUS uwzględnił mu okres pracy w szczególnych warunkach jedynie w wymiarze 7 lat, 3 miesiące i 11 dni, zamiast 15 lat.
W toku postępowania przez organem emerytalnymW. A.złożył kserokopię świadectwa pracy wystawionego w dniu 30.09.1987r. przezSpółdzielnię Kółek Rolniczych (...)wM., z którego wynika, że w okresie od 15.07.1975r. do 30.09.1987r. zatrudniony był na stanowisku traktorzysty. (akta dot. kap. pocz.) Natomiast ze świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawionego w dniu 18.03.2003r. przez przechowawcę akt -Gminną Spółdzielnię (...)wM.wynika, że w w/w okresie odwołujący się stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy ciągnika określone ściśle według wykazu, działu i pozycji Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.07.1983r. na stanowisku traktorzysta wymienionym w wykazie A dziale VIII poz. 3. (k. 4 a.e. nr(...))
ZUS zakwestionował świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawione przez GS(...)(vide: decyzja z dnia 18.11.2013r., k. 11 a.e.), a Sąd uznał, że zarzuty organu rentowego są zasadne. Jak bowiem wskazano wyżej, świadectwo to nie zostało wystawione przez pracodawcę, a przez przechowawcę akt osobowych, co nie jest zgodne z §2 ust. 2 w/w Rozporządzenia z 07.02.1983r.
W ocenie Sądu w toku postępowania dowodowegoW. A.wykazał, że w okresie od 15.07.1975r. do 30.09.1987r. w(...)wM.wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie zarówno w przedstawionych za te okresy świadectwach pracy, jak i w zeznaniach świadków.
Sąd Okręgowy uzyskał akta osoboweW. A.od przechowawcy –Gminnej Spółdzielni (...)wM.. Wynika z nich, że odwołujący się w dniu 15.07.1975r. został zatrudniony przezSpółdzielnię Kółek Rolniczych (...)wM.najpierw na okres próbny, a następnie na stałe, jako traktorzysta. Stanowiska pracy wskazywane w aktach pracowniczych to traktorzysta i kierowca ciągnika. W aktach osobowych znajdują się też oryginały w/w świadectw pracy z dnia 30.09.1987r. i 18.03.2003r., brak natomiast świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawionego przez pracodawcę.
Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy w okresie od 15.07.1975r. do 30.09.1987r. odwołujący się wykonywał pracę w szczególnych warunkach.
Z w/w akt osobowych odwołującego się, w tym z zakwestionowanego przez ZUS świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach jednoznacznie wynika, że w okresie tym odwołujący się cały czas wykonywał pracę traktorzysty, a świadkowieK. B.iW. Z.potwierdzili, że praca ta wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
ŚwiadekK. B.zeznał, że z odwołującym pracowali w(...)wM., świadek od 1973r. do końca lipca 1992r. jako traktorzysta. Odwołujący przyjęty został ze 2 lata po świadku i pracował do 1985r. jako traktorzysta. W zakładzie było ok. 20 traktorzystów. Świadczyli usługi dla rolnictwa. Robili orkę, opryski, bronowanie, sianokosy, kopanie ziemniaków, żniwa, pracy od wiosny do jesieni było dużo. Zimą pracowali w transporcie, wozili materiały budowlane traktorami, doczepiali piaskarki na rozrzutniku do nawozów, rozsypywali sól i piasek. Odwołujący pracował w pełnym wymiarze i w nadgodzinach u rolników. Świadek zeznał, że otrzymał świadectwo pracy z tego zakładu uznane przez ZUS. (rozprawa z dnia 11.04.2014r., adnotacja 00:07:58)
W aktach emerytalnychK. B.nr(...)znajduje się wystawione przezSpółdzielnię Kółek Rolniczych w (...)wM.świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Wynika z niego, że w okresie 20.03.1973r. – 31.07.1992r. świadek w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy ciągnika. (k. 27 a.e. nr(...))
ŚwiadekW. Z.zeznał, że z odwołującym pracowali razem w(...), świadek w latach 1973r. - 1984r. jako traktorzysta.W. A.rozpoczął pracę później, niż świadek, i pracował dłużej. Odwołujący pracował jako traktorzysta, orał, wywoził obornik, przy żniwach, robił opryski, bronował. Zimą transportował wapno celulozowe zO.. Pracowali dla rejonu dróg, sypali piaskiem drogi. Mieli rozrzutniki do nawozów i rozsypywali nimi żwir i piasek. ŚwiadekW. Z.zeznał, że posiada prawo do emerytury, przyznane mu wyrokiem sądu. (rozprawa z dnia 11.04.2014r., adnotacja 00:12:28)
Z akt sprawyW. Z., sygn. III U 1699/10 wynika, że ZUS nie kwestionował jego zatrudnienia w(...)wM..
Odwołujący sięW. A.przesłuchiwany w charakterze strony zeznał, że w(...)wM.pracował w warunkach szczególnych od 15.07.1975r. do 30.09.1987r. jako kierowca ciągnika - traktorzysta.(...)wM.zatrudniał ok. 30 osób. Traktorzystów było może 15, każdy miał przydzielony ciągnik. Praca polegała na orce, opryskach, kopaniu ziemniaków, koszeniu traw. Zimą sypał drogi piachem i solą, podpinał piaskarki. Pracy dla traktorzysty było dużo. Pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, nawet w soboty, a latem po 12-15 godzin.(...)świadczył pracę dla rolników. (rozprawa z dnia 30.05.2014r., adnotacja 00:00:39, k. 39 a.s.)
Zdaniem Sądu zeznania świadków w całości zasługują na wiarę. Są one spójne, logiczne i korelują z dokumentacją zawartą w aktach emerytalnych i pracowniczych. Obaj świadkowie pracowali razem z odwołującym się, doskonale więc orientują się, jakie prace on wykonywał, tym bardziej że byli zatrudnienia na takim samym stanowisku. Fakt, że nie potrafili oni precyzyjnie określić okresu zatrudnienia odwołującego się w(...)wM.nie ma zasadniczego wpływu na ocenę zasadności roszczeń odwołującego się, gdyż sam fakt i okres tego zatrudnienia jest niesporny, sporna natomiast jest kwestia, czy praca ta miała charakter pracy w szczególnych warunkach. W tym zakresie zeznania świadków są jednoznaczne i precyzyjne i niewątpliwie wskazują, żeW. A.był zatrudniony w(...)wM.na stanowisku traktorzysty, przy czym pracę tę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Z treści wykazu A Działu VIII pkt 3 stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzewynika, że praca kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych zaliczona została do pracy w szczególnych warunkach.
Tym samym w świetle zgromadzonego materiału dowodowego należało uznać za pracę w szczególnych warunkach zatrudnienie odwołującego się w Spółdzielni Kółek Rolniczych wM.od 15.07.1975r. do 30.09.1987r. – tj. 12 lat, 2 miesięcy i 16 dni.
Zsumowanie tego okresu zatrudnienia z niekwestionowanym przez ZUS okresem pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 7 lat, 3 miesięcy i 11 dni daje podstawę do stwierdzenia, że łączny okres pracy odwołującego się w szczególnych warunkach wynosi ponad 15 lat wymaganych przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. (19 lat, 5 miesięcy i 27 dni).
Bezspornym było, że odwołujący się spełnia pozostałe warunki do ustalenia prawa do emerytury określone w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z §4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r., bowiem osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn (w dniu(...)nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, na dzień 01.01.1999r. udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat. Odwołujący się wykazał także okres zatrudnienia w szczególnych warunkach wynoszący co najmniej 15 lat.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że przysługuje mu prawo do emerytury od dnia 01.11.2013r. - zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS od miesiąca, w którym złożył on wniosek o emeryturę. Wszystkie przesłanki niezbędne do uzyskania prawa do emerytury były bowiem spełnione w dniu złożenia tego wniosku, a wniosek został złożony w dniu 07.11.2013r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd Okręgowy uznał, że odwołanieW. A.zasługuje na uwzględnienie i dlatego też na podstawieart. 47714 §2 k.p.c.dokonał zmiany zaskarżonej decyzji. O powyższym orzeczono w pkt 1 wyroku.
Zgodnie z treściąart. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd był zobowiązany, przyznając odwołującemu prawo do emerytury, do zamieszczenia z urzędu w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego co do nieustalenia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, tj. zarówno przyznającego prawo do świadczenia, jak też jego brak (wyrok SN z dnia 28.04.2010r., II UK 330/09, LEX 604220).
W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do obciążenia organu rentowego odpowiedzialnością za nieustalenie wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania decyzji o przyznaniu odwołującemu prawa do emerytury. ZUS nie dysponował bowiem niezbędnymi i wystarczającymi dowodami pozwalającymi na uznanie pracy odwołującego w Spółdzielni Kółek Rolniczych wM.jako pracy w szczególnych warunkach, gdyż świadectwo pracy nie było wystawione przez pracodawcę. Dopiero na etapie postępowania sądowego odwołujący za pomocą zeznań świadków i akt pracowniczych wykazał, że faktycznie pracował na stanowisku kierowcy ciągnika - co pozwoliło na zaliczenie spornego okresu do pracy w szczególnych warunkach. Z tych względów Sąd w punkcie 2 wyroku stwierdził brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
Wobec uwzględnienia odwołania Sąd w punkcie 3 orzeczenia zasądził od ZUS na rzeczW. A.koszty zastępstwa procesowego, bowiem był on reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd zasądził te koszty w minimalnej wysokości, tj. 60 zł, gdyż czynności pełnomocnika w sprawie sprowadzały się do reprezentowania odwołującego na dwóch rozprawach, cofnięcia wniosku dowodowego, a sprawa nie była szczególnie zawiła – przesłuchano świadków, których zeznania były jednoznaczne i zgodne z uzyskaną dokumentacją pracowniczą. Powyższe orzeczenie wydano na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z§ 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U.2013.461 j.t.).
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.
1