Sąd Okręgowy w Nowym Sączu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1361/13
Data wyroku: 2014-02-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Czernecka-Kozak
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 1361/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 lutego 2014 roku

Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSO Ewa Czernecka-Kozak
Protokolant: Małgorzata Olesiak

po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2014 roku w Nowym Sączu
na rozprawie
odwołaniaJ. F.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.
z dnia 8 lipca 2013 roku  znak:(...)
w sprawieJ. F.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.
o emeryturę

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu sięJ. F.emeryturę od dnia 1 czerwca 2013 roku.

Sygn. akt IV U 1361/13

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 20 lutego 2014 roku

Decyzją z dnia 8 lipca 2013 roku, znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.– powołując się na przepisyustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009r., nr 153, poz. 1227 z zm.) orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983r. nr 8 poz. 43 z zm.) odmówiłJ. F.przyznania emerytury. Uzasadniając decyzję organ rentowy wskazał, żeJ. F.na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnił okresy składkowe i nieskładkowe uzupełnione okresami pracy w gospodarstwie rolnym w wymiarze 25 lat, jednak nie wykazał okresów pracy w warunkach szczególnych, a zatem nie spełnia warunków do przyznania emerytury.
Od powyższej decyzji odwołał sięJ. F.zarzucając rozstrzygnięciu organu rentowego wadliwe uznanie, że nie wykazał 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Podniósł, iż w okresach: od 25 września 1968 roku do 27 czerwca 1970 roku i od 5 października 1971 roku do 14 lipca 1985 roku był zatrudniony wZakładach (...)wZ.i przez cały czas pracował w warunkach szczególnych. Wyjaśnił, iż zajmował się szlifowaniem i ostrzeniem sit, noży krajalniczych, wykonywał remonty urządzeń chłodniczych, obsługiwał sprężarki, wykonywał prace spawalnicze, pracował również jako palacz. Podkreślił, iż wykonywanie powyższych czynności odbywało się dużym hałasie, zapyleniu, niskich temperaturach.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy ponownie wskazał, żeJ. F.nie spełnia przesłanek do nabycia emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 roku nie wykazał co najmniej 15-letniego pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Bezspornymw sprawie było, iżJ. F.ur. (...)na dzień 1 stycznia 1999 roku wykazał okres składkowy i nieskładkowy uzupełniony okresami pracy w gospodarstwie wynoszący co najmniej 25 lat. Odwołujący nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Wniosek o przyznanie emerytury złożył dnia 27 czerwca 2013 roku.

Sąd ustalił następujący się stan faktyczny:

J. F.w okresie od 25 września 1968 roku do 27 czerwca 1970 roku i od 5 października 1971 roku do 14 lipca 1985 roku był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wZ.. Początkowo - do 30 kwietnia 1969 roku - odbywał wstępny staż pracy, a następnie otrzymał angaż na stanowisko ślusarza. W Zakładzie dokonywano uboju zwierząt oraz prowadzono produkcję wyrobów mięsnych i wędliniarskich.
Odwołujący pracował w dziale technicznym, który odpowiadał za bieżące utrzymanie produkcji Zakładu.J. F.należał do brygady, w skład której wchodził: elektryk, stolarz, hydraulik oraz ślusarze-spawacze. Grupa ta liczyła ok. 8 osób i odpowiedzialna była za utrzymanie Zakładu w ruchu. Do obowiązków pracowników wchodzących w skład grupy należało wykonywanie bieżących napraw, przeglądów oraz konserwacji wszystkich maszyn i urządzeń znajdujących się w Zakładzie. Podział czynności w ramach brygady następował w zależności od kwalifikacji poszczególnych pracowników. Do zadań odwołującego należało m.in. - ostrzenie noży i sit niezbędnych do produkcji (praca ta była wykonywana codziennie przez ślusarzy wchodzących w skład grupy technicznej i zajmowała około 2-3 godziny), - obsługa sprężarek w kompresorowni (praca ta wykonywana była codziennie w czasie gdy sprężarki działały i obejmowała m.in. ich czyszczenie, uzupełnianie oleju, spuszczanie wody), - spawanie elektryczne i gazowe (pracę tę wykonywało dwóch członków brygady, którzy posiadali stosowne uprawnienia – w tym odwołujący się, praca była wykonywana codziennie na terenie całego Zakładu – najczęściej spawano rury i inne urządzenia w kotłowni oraz tzw. przegony, którymi przepędzano zwierzęta do rzeźni, ponieważ elementy te ulegały najczęściej uszkodzeniu), - codzienne przeglądy chłodni, w których panowała temperatura poniżej 0º (w ramach przeglądów sprawdzano czy nie nastąpił wyciek amoniaku, skuwano zgromadzony lód, usuwano drobne awarie), - codzienne czyszczenie (przy użyciu środków chemicznych), konserwacja i naprawy urządzeń wędzarniczych oraz na terenie peklowni codzienne czyszczenie i przetykanie urządzeń do szprycowania wędlin (prace te były wykonywane na terenie oddziałów zakładu podczas trwania produkcji), - bieżące naprawy wszystkich agregatów i urządzeń funkcjonujących na terenie zakładu (prace wykonywane były podczas trwania produkcji). Członkowie brygady technicznej (w tym odwołujący się) pracowali również – w zależności od potrzeb – w zastępstwie palaczy w zakładowej kotłowni obsługując kotły olejowe i węglowe. Odwołujący się był również sporadycznie kierowany przez brygadzistę do usuwania drobnych awarii poza halami produkcyjnymi np. w pomieszczeniach administracyjnych. Czynności te zwykle wykonywali stolarze, elektrycy, hydraulicy wchodzący w skład brygady – czasami zachodziła konieczność wykonania takiej pracy przez odwołującego się.
W okresie odbywania wstępnego stażu pracyJ. F.wykonywał wszystkie w/w obowiązki pod bezpośrednim nadzorem brygadzisty.
Na terenie całego Zakładu panowały szkodliwe warunki – głównie ze względu na uciążliwy zapach, hałas, wysoką lub niską temperaturę. Większość prac odwołujący się wykonywał w odzieży ochronnej, masce i gumowym obuwiu. Stanowiska pracowników produkcyjnych w Zakładzie należały do stanowisk pracy w warunkach szczególnych.
W powyższych okresach wspólnie z odwołującym pracowali:A. S.na stanowisku magazyniera a następnie jako brygadzista produkcji,J. G. (1)jako elektromonter,J. G. (2)- początkowo na stanowisku głównego energetyka a później jako kierownik działu technicznego.

dowód:

świadectwo pracy k. 6 akt ZUS, zeznania świadków zawarte w protokole rozprawy z 21.11.2013r.:A. S.od 06:20 min do 26:19 min,J. G. (1)od 26:39 min do 46:27 min,  zeznania świadkaJ. G. (2)zawarte w protokole rozprawy z 06.02.2014r.  od 01:34 min do 23:31 min,  zeznania odwołującego zawarte w protokole rozprawy z 06.02.2014r. od 23:43 min do 49:04 min, akta osobowe odwołującego

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, której wiarygodności i mocy dowodowej żadna ze stron nie kwestionowała w toku postępowania. Sąd oparł się również na zeznaniach świadków:A. S.,J. G. (1)iJ. G. (2)oraz odwołującego, uznając je za wiarygodne, spójne, logiczne, a także zgodne z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Świadkowie pracowali wspólnie z odwołującym się i szczegółowo wskazali na czym polegał charakter jego pracy. Brak jest, w ocenie Sądu, jakichkolwiek podstaw do podważenia wiarygodności zeznań w/w świadków. Zeznania przesłuchanych w sprawie świadków oraz zgodne z nimi zeznania odwołującego potwierdziły w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości charakter zatrudnienia i rodzaj pracy wykonywanej przez odwołującego w okresie zatrudnienia wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wZ..
Pozostałe okoliczności sprawy uznał Sąd za bezsporne, bowiem nie były one kwestionowane przez strony. Również dokumenty przedstawione na stwierdzenie powyższych okoliczności zostały ocenione jako w pełni wiarygodne i prawdziwe.

Sąd zważył, co następuje:

OdwołanieJ. F.zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie czy odwołujący się spełnia przesłanki do przyznania emerytury.
W związku z tym, żeJ. F.nie osiągnął powszechnego wieku emerytalnego, jest osobą urodzoną po 31 grudnia 1948 roku i w dacie wydania zaskarżonej decyzji miał ukończone 60 lat - należało rozważyć czy spełnia przesłanki do przyznania wcześniejszej emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013r. poz. 1440 z zm.). Stosownie do tego przepisu ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. 20 lat w przypadku kobiet i 25 lat w przypadku mężczyzn.
Stosownie do ust. 2 cytowanego przepisu, emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie z ust. 2 art. 32 cyt. ustawy dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Warunki przejścia na emeryturę przez wymienionych powyżej pracowników określarozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U.83 Nr 8 poz. 43 ze zm.). Wyszczególnienie prac uznawanych za wykonywane w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zawierają wykazy A i B stanowiące załącznik do wskazanego wyżej rozporządzenia.
Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełni łącznie następujące warunki: osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla kobiet 55 lat, 60 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Za wymagany okres zatrudnienia uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.( § 3 i 4 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku).
W świetle § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia zakład pracy stwierdza zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach. Natomiast w sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie tych okoliczności także w oparciu o inne dowody. Postępowanie w sprawach emerytalnych jest bowiem dwuetapowe, stąd też przed organem rentowym "sprawa emerytalna" ma charakter administracyjnoprawny, a w postępowaniu stosuje się przepisykodeksu postępowania administracyjnego. Na etapie postępowania odwoławczego sprawa o emeryturę - uprzednio administracyjna - staje się sprawą cywilną w rozumieniuart. 1 k.p.c.Do jej rozpoznania stosuje się przepisykodeksu postępowania cywilnego, a zasadniczym celem tego postępowania jest rozstrzygnięcie sprawy po dostatecznym wyjaśnieniu jej okoliczności spornych. Sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organami rentowymi, stąd też w niniejszej sprawie Sąd – wobec braku świadectwa pracy w szczególnych warunkach - dopuścił dowód z zeznań świadków oraz z zeznań odwołującego się na okoliczność wykonywania przez odwołującego się pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 roku, III UZP 6/84, LEX nr 14625 okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidzianerozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) mogą być ustalane w postępowaniu odwoławczym także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy. Identyczne stanowisko przyjął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 września 1984 roku, III UZP 48/84.
Bezspornym w niniejszej sprawie było to, iżJ. F.w dniu(...)osiągnął wiek 60 lat i w dniu 1 stycznia 1999 roku posiadał okres składkowy i nieskładkowy uzupełniony okresami pracy w gospodarstwie rolnym wynoszący co najmniej 25 lat. Odwołujący nie przystąpił też do otwartego funduszu emerytalnego. Spór dotyczył natomiast wymaganego okresu 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a w szczególności czy praca, którą odwołujący wykonywał w okresach od 25 września 1968 roku do 27 czerwca 1970 roku i od 5 października 1971 roku do 13 lipca 1985 rokuWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wZ., może być uznana za pracę, o której mowa wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Za pracę w szczególnych warunkach uznać należy taką pracę, która spełnia kryteria określone w przepisach w/w rozporządzenia Rady Ministrów – a mianowicie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowiskach wymienionych w wykazie A lub B stanowiących załącznik do rozporządzenia. Zgodnie z załącznikiem dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeza prace w szczególnych warunkach uważa się m.in.: szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne (wykaz A, dział III, pkt 78), prace w chłodniach składowych i przyzakładowych o temperaturze wewnętrznej poniżej 0°C (wykaz A, dział X pkt 7), prace nie zautomatyzowane palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego (wykaz A, dział XIV, pkt 1), prace przy bezpośredniej obsłudze stacji sprężarek (wykaz A, dział XIV pkt 9), prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym (wykaz A, dział XIV pkt 12), bieżącą konserwację agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie (wykaz A, dział XIV pkt 25).
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, żeJ. F.wykonywał wyżej wymienione prace w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Powyższe prace w szczególnych warunkach wykonywał codziennie przez cały ośmiogodzinny dzień pracy. Jedynie sporadycznie – w zależności od potrzeb –był kierowany do innych prace np. przy usuwaniu drobnych awarii na terenie pomieszczeń administracyjnych. Miało to jednak miejsce wyjątkowo – zwykle prace te wykonywali stolarze, hydraulicy i elektrycy. Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe wykazało zatem, że w spornych okresach odwołujący się wykonywał pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu powołanych wyżej przepisów i na dzień 1 stycznia 1999 roku, tj. na dzień wejścia w życieustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiada ponad 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach wymagany przez powołany wyżej art. 184 tej ustawy.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, żeJ. F.spełnił wszystkie przesłanki wymagane do przyznania emerytury na podstawieart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W tym stanie rzeczy, Sąd - na zasadzie 477(
        14)
§ 2 kpci wskazanych powyżej przepisów - zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującemu sięJ. F.emeryturę od 1 czerwca 2013 roku, tj. od miesiąca złożenia wniosku.