Sąd Apelacyjny w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1119/13
Data wyroku: 2014-02-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wiesława Kuberska, Hanna Rojewska, Barbara Bojakowska
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 23 k.c., art. 24 k.c., art. 448 k.c.

Sygn. akt: I ACa 1119/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 lutego 2014 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Wiesława Kuberska (spr.)

Sędziowie:

SSA Hanna Rojewska
SSO del. Barbara Bojakowska

Protokolant:

st. sekr. sądowy Julita Postolska

po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2014 r. w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwaR. K.
przeciwkoSkarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu wP.
o zadośćuczynienie
na skutek apelacji obu stron
od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku
z dnia 1 lipca 2013r. sygn. akt I C 209/12

I
z apelacji powoda zmienia zaskarżony wyrok w punktach 1 i 2 w ten tylko sposób, że zasądzoną w punkcie 1 kwotę 600 złotych podwyższa do kwoty 3.000 (trzy tysiące) złotych;

II
oddala apelację powoda w pozostałej części i w całości apelację strony pozwanej;

III
nie obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego poniesionymi przez stronę pozwaną;

IV
przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Płocku na rzecz adwokatŻ. Ł., prowadzącej Kancelarię Adwokacką wP.kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych brutto z tytułu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I ACa 1119/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w Płockuw sprawie z powództwaR. K.przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu wP.o zadośćuczynienie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 600 zł (pkt 1), oddalając powództwo w pozostałej części(pkt 2); przyznał ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Płocku na rzeczadw.Ż. Ł., prowadzącej Kancelarię Adwokacką wP., wynagrodzenie w kwocie 221,40 zł brutto tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu (pkt 3), nie obciążając powoda kosztami zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (pkt 4)

(wyrok – k. 194).

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie ustaleń, które Sąd Apelacyjny w całości podzielił i przyjął za własne. Z ustaleń tych wynika, żeR. K.przebywał w Zakładzie Karnym wP.w okresie od2 października 2007 r. do 25 czerwca 2009 r. w celi(...), w której okresowo przybywało 7 - 9 osadzonych. W okresie od września 2007 r. do września2008 r. razem z powodem był zakwaterowany osadzonyJ. Ś.. Cela liczyła około 20 m2powierzchni. Była wyposażona w łóżka piętrowe, w tym3 łóżka podwójne i jedno łóżko potrójne. W celi znajdowały się 4 krzesła,2 stoliki, jedna miska do mycia, jedno wiadro na śmieci, 4 szafki na talerze.W celi, w której przebywał powód znajdował się kącik sanitarny, odgrodzony od pozostałej części ściankami lekkiej konstrukcji do wysokości ok. 2 m. Był obity blachą, wejście było zasłaniane zasłonką. W kąciku sanitarnym znajdowała się toaleta i umywalka. Cela była wyposażona w dwa małe okna. Do celi doprowadzona była bieżąca, zimna woda. Powód miał możliwość używania prywatnego sprzętu, za pomocą którego mógł podgrzać wodę. Powód korzystał raz w tygodniu z ciepłej kąpieli w łaźni ogólnej. Posiłki spożywał na stojąco lub siedząc na łóżku.

Wyposażenie cel mieszkalnych w sprzęt kwaterunkowy było zgodnezrozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r.w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnychi aresztach śledczych(Dz. U. z 2003 r., nr 186, poz. 1820). W każdej celi mieszkalnej znajduje się sprzęt w postaci - łóżka, stolika, szafki, taboretu, wieszaka, półki na przybory toaletowe, lustra. Ilość w/w sprzętu jest dostosowana do liczby osadzonych, przebywających w danej celi mieszkalnej. Utrzymywanie higieny osobistej obywało się stosownie do przepisów porządku wewnętrznego zakładu oraz na podstawie w/w rozporządzenia. Do utrzymania czystości w celi osadzeni otrzymywali pastę do czyszczenia, płyn do dezynfekcji WC, płyn do mycia szyb, płyn do mycia naczyń, a ponadto środki do higieny osobistej w postaci szczoteczki do zębów, nożyków do golenia, mydła, proszku do prania, papieru toaletowego. Kąpiele odbywały się w łaźni ogólnej, gdzie jest zapewniona odpowiednia temperatura wody. Za stan sanitarny i higieniczny celi mieszkalnych odpowiadali sami osadzeni. Ogrzewanie w celach zapewnione jest dzięki podłączeniu do sieci miejskiej i odbywa się przez cały sezon grzewczy. Na terenie zakładu funkcjonuje kotłownia, która służy jedynie do wytwarzania pary technologicznej niezbędnej do prawidłowej pracy kuchni i pralni. W tym celu używa się mieszanki koksowo - węglowej, a więc bezpyłowej. Koks, jako paliwo stałe, jest jednym z najczęstszych paliw. Nie zawiera substancji smolistych i jest odgazowany. Praca kotłowni odbywa się do godziny 15.00. W godzinach nocnych kotłownia nie pracuje. Kotłownia znajduje się dwie kondygnacje poniżej oddziału V, w którym mieściła się cela(...). Komin umiejscowiony jest na dachu pawilonu, z drugiej strony budynku. Piece są w piwnicach kotłowni i one nie stoją w pomieszczeniu przylegającym do ścian, któregokolwiek budynku. Wszystkie sadze odprowadzane są do komina wentylacyjnego.

W Zakładzie Karnym wP.pomieszczenia są sukcesywnie remontowane, ale z uwagi na brak środków finansowych częstotliwość i zakres tych remontów nie są wystarczające. W celi(...)występowały brudne ściany,z podłogi odpadały drewniane klepki. Generalny remont oddziału, w którym znajduje się ta cela został przeprowadzony na przełomie 2010 - 2011 r. Ponadto w zakładzie dokonywane były bieżące konserwacje i naprawy związanez eksploatacją budynku i sprzętu, wymieniane były łóżka (w ciągu roku wymienianych jest około 20 - 50 łóżek) i materace (w ciągu roku zakład wymienia 200 - 300 materacy). Wymiany były i są dostosowane do potrzeb osadzonych, niezwłocznie po zgłoszeniu.

Podczas osadzenia powoda w Zakładzie Karnym wP.panowało przeludnienie, które zostało opanowane dopiero w grudniu 2009 r. Pojemność jednostki wynosi około 650 skazanych, a w latach 2007 - 2009 w zakładzie przebywało 800 - 900 skazanych. Z tytułu przeludnienia osadzenie otrzymywali dodatkowe uprawnienia m.in. w ramach odbywania dodatkowego spaceru.

W pozwanej jednostce penitencjarnej odbywają się okresowe wizytacje przeprowadzane przez sędziego penitencjarnego. W trakcie wizytacji przeprowadzonej we wrześniu 2008 r. nie stwierdzono nieprawidłowościw funkcjonowaniu Zakładu, poza występującym problemem przeludnieniaw celach. Podczas przeprowadzanej kontroli skazani mają możliwość bezpośredniej rozmowy z sędzią i przedstawienia mu swoich zastrzeżeń odnośnie warunków bytowych, w jakich przebywają. Powód z takiej możliwości nie korzystał.

Powód miał dostęp do świadczeń medycznych, z których korzystał. Był leczony farmakologicznie z uwagi na stres i bóle głowy.

Powód ma 29 lat. Od 7 lat przebywa w palcówkach penitencjarnych. Koniec kary przypada na dzień 4 stycznia 2014 r.

Sąd Okręgowy uznał powództwo za częściowo zasadne.W uzasadnieniu podkreślił, że w niniejszej sprawie roszczenieo zadośćuczynienie powód wywodził z naruszenia jego dobra osobistego, polegającego na pogwałceniu jego czci, godności i prawa do prywatności poprzez niehumanitarne warunki, w jakich przebywał, odbywając karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym wP..

Materiał dowodowy zebrany w sprawie (zeznania powoda i świadkaK. G.) wskazał, że powód nie miał spełnionego warunku, związanegoz przysługującym mu metrażem w celi mieszkalnej. Odbywał bowiem karęw Zakładzie Karnym wP.w warunkach, w których nie przestrzegano wymogu zagwarantowania osadzonemu minimum 3 m2powierzchni na osobę. Na skutek osadzenia w warunkach „przeludnienia", powód doświadczał utrudnień w korzystaniu z kącika sanitarnego, który musiał dzielić z większą ilością współwięźniów i doznawał utrudnień w spożywaniu posiłków - spożywał je na stojąco lub na łóżku. W takich warunkach brakowało także dostępu do świeżego powietrza. Stłoczenie sporej liczby osób na stosunkowo małej powierzchni dawało poczucie dyskomfortu i niskiej wartości u skazanego.

W tym względzie Sąd Okręgowy uznał, że doszło do naruszeniaart. 3EKPCz i dóbr osobistych powoda na gruncieart. 23w zw. zart. 24 k.c., wobec czego Skarbowi Państwa można było przypisać odpowiedzialność na zasadzieart. 417 k.c.Zasada odpowiedzialności Skarbu Państwa wynikającaz tego przepisu wymaga wykazania, że działanie pozwanego było niezgodnez prawem, co można było wywieść z okoliczności nieprzestrzegania normy powierzchniowej w celimieszkalnej nr (...), zajmowanej przez powoda.

W pozostałym zakresie warunków bytowych, zarzuty powoda nie znajdowały potwierdzenia w zebranych dowodach. Powód skupił się przede wszystkim na wykazaniu niedogodności w odbywaniu kary w Zakładzie Karnym wP.. W ocenie Sądu Okręgowego pomimo tego, że wentylacja, czy wygląd cel, na które powód się powoływał, a także ilość dostarczanych środków higienicznych nie spełniały wymagań osadzonych, nie stanowiły o bezprawnościw tym zakresie. Normy należnych skazanemu środków higieny, jak również ubrania, obuwia, sprzętu regulujerozporządzenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczychwraz z załącznikami do aktu(Dz.U. Nr 186, poz. 1820). Zgodnie z tym aktem skazany mógł wnioskowaćo zwiększenie racji przysługujących mu środków, których przyznanie uzależnione jest od decyzji dyrektora placówki, przy czym na odmowę ich przyznania przysługuje odwołanie do sędziego penitencjarnego.

O niegodziwości warunków, w których powód obywał karę pozbawienia wolności nie mógł stanowić nieestetyczny wygląd cel (brudne ściany, odrapane tynki), czy kącików sanitarnych. Z ustaleń faktycznych sprawy wynikało, że kąciki sanitarne były oddzielone od reszty cel blaszaną ścianką, a niekiedy kocem przy wejściu. Mimo, że takie rozwiązanie miało charakter prowizoryczny, nie powodowało dyskomfortu skazanych w stopniu większym, aniżeli przy oddzieleniu kącika płytą.

Nie znalazł nadto potwierdzenia zarzut powoda o nieprawidłowościachw jego leczeniu, czy konfliktach w zajmowanej przez niego celi, które wykraczałyby poza zwykle spory i zatargi współmieszkańców, zwłaszcza że odbywanie kary pozbawienia wolności w celi wieloosobowej wiąże sięz koniecznością znoszenia obecności innych osób, często reprezentujących różne światopoglądy, mających inne potrzeby oraz inne zainteresowania.

Ze względu na to, że zdarzenia, z którymi powód wiązał powstanie szkody, dotyczyły całego okresu odbywania kary pozbawienia wolności w pozwanej jednostce, tj. od 2 października 2007 r. do 25 czerwca 2009 r., roszczenie powoda uległo przedawnieniu za okres do dnia 2 stycznia 2009 r. Nie budziło bowiem wątpliwości, że o samym fakcie naruszenia jego dobra osobistego powód miał wiedzę na bieżąco podczas pobytu w zakładzie i miał w pełni świadomość, kto za taki stan odpowiada. Nie było przy tym przeszkód, aby powód mógł wystąpić z roszczeniem we wcześniejszym okresie. Powód zaś nie wskazał na żadne wyjątkowe okoliczności, których wystąpienie usprawiedliwiałoby nie uwzględnienie zarzutu przedawnienia.

Sąd Okręgowy uznał w konsekwencji za częściowo zasadne roszczenie powoda o zasądzenie zadośćuczynienia za okres 6 miesięcy od dnia 2 stycznia 2009 r. do dnia 25 czerwca 2009 r., z uwagi na występujące w tym czasie przeludnienie w celi(...). Z tego tytułu na podstawieart. 448 k.c.przyznał mu kwotę 600 zł, licząc 100 zł za jeden miesiąc pobytu w celi. Ustalona kwota zadośćuczynienia stanowiła pewną wartość ekonomiczną, uwzględniała charakter naruszonego dobra i okres, przez jaki powód przebywał w warunkach przeludnienia oraz dolegliwości z tym związane. Żądanie powoda zasądzenia od Skarbu Państwa kwoty zadośćuczynienia w wysokości 80.000 zł było przesadnie wygórowane i pozostawało w sprzeczności z poczuciem powszechnie przyjętej sprawiedliwości społecznej.

Sąd Okręgowy nie obciążył powoda kosztami procesu w części oddalającej powództwo, mając na względzieart. 102 k.p.c., z uwagi na charakter sprawy oraz jego sytuację materialno - bytową. Istotnym dla rozstrzygnięcia w tym zakresie był fakt, że zasądzenie zadośćuczynienia zależało w istocie od uznania sądu i pomimo zgłoszenia wygórowanego roszczenia, samo powództwo, co do istoty, zostało uznane za zasadne

(uzasadnienie zaskarżonego wyroku – k. 202 – 207).

Apelacje od powyższego wyroku wywiodły obie strony.

Powód objął zakresem swej apelacji pkt 2 i 3 wyrokuSądu Okręgowego, zarzucając:

1. popełniony w wyniku naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na dowolnym przyjęciu, że zarzuty powoda co do warunków bytowych nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym za wyjątkiem przeludnienia w celi(...), a także nie uwzględnieniew treści wyroku postawy pozwanego utrudniającego przeprowadzenie w sposób właściwy postępowania dowodowego poprzez odmawianie udzielenia informacji zawnioskowanych przez pełnomocnika powoda, których był wyłącznym dysponentem, nadto pominięcie przez Sąd Okręgowy, że pozwany nie sprostał spoczywającemu na nim ciężarowi dowodu w zakresie wykazania, że warunki odbywania kary w ZK wP.w okresie objętym powództwem były właściwew sytuacji, gdy materiał dowodowy sprawy wskazał, że remont oddziału, na którym znajdowała się cela(...), rozpoczął się dopiero na przełomie 2010/2011 roku, a więc po okresie dochodzonym przez powoda niniejszym powództwem;

2. naruszenieart. 4421§ 1 k.c.w zw. zart. 5 k.c.poprzez przyjęcie, że roszczenie powoda za okres odbywania kary pomiędzy 2 października 2007 r.a 2 stycznia 2009 r. uległo przedawnieniu i bezpodstawne przyjęcie przez SądI instancji, że powód od dnia 2 października 2007 r. miał wiedzę o szkodziei osobie zobowiązanej do jej naprawienia, nadto nieuwzględnienie, że szkoda powoda miała charakter ciągły poprzez zakwaterowanie powoda w celi numer(...)w okresie od 2 października 2007 r. do 25 czerwca 2009 r. i w tym okresie nie było żadnej przerwy, uzasadniającej potraktowanie zaistniałego naruszenia za jedno z wielu naruszeń, jak również nieuzasadnione przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki zart. 5 k.c.w sytuacji, gdy powód przebywał w ZKwP.w szczególnie uciążliwych warunkach bytowych przez 2,5 roku;

3. naruszenie § 6 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu poprzez ustalenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu na podstawie§ 11 pkt. 25 przywołanego wyżej rozporządzenia w sytuacji, gdy wynagrodzenie pełnomocnika winno zostać obliczone w kwocie 3.600 zł + VAT z uwagi nafakt wszczęcia procesu w niniejszej sprawie przed dniem nowelizacji tego rozporządzenia, co zgodnie z nowelizacją nakładało na Sąd obowiązek zastosowania stawek wynagrodzenia z urzędu sprzed nowelizacji.

W następstwie tak sformułowanych zarzutów powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie na jego rzecz zadośćuczynienia w kwocie dalszych 79.400 zł, zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu w miejsce dotychczasowego wynagrodzenia kwoty 3.600 zł + VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za zastępstwo procesowe przed SądemI instancji, zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu wynagrodzenia za postępowanie przed Sądem II instancji według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu

(apelacja powoda – k. 210 – 215).

Pozwany natomiast zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w zakresie pkt. 1 i 4, zarzucając naruszenie:

1. przepisów prawa procesowego, tj.art. 233 § 1 k.p.c.i poczynienie błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że powód, wykazał, żew związku z pobytem w Zakładzie Karnym wP.przebywał w warunkach przeludnienia i że zostało to potwierdzone przede wszystkim zeznaniami świadkaK. G. (2);

2. przepisów prawa procesowego, tj.art. 233 § 1 k.p.c.i poczynienie błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że powód, wykazał, żew związku z pobytem w Zakładzie Karnym wP.doznał określonych dolegliwości, naruszenia dóbr osobistych.

3. przepisów prawa materialnego, tj.art. 417 k.c.orazart. 23 k.c.,a takżeart. 24 k.c.w zw. zart. 448 k.c.poprzez ich niewłaściwe zastosowaniei uznanie, że zostały naruszone dobra osobiste powoda, w wyniku czego została wyrządzona mu krzywda.
Przy tak sformułowanych zarzutach pozwany wniósł o zmianę wyroku Sądu I instancji w zaskarżonej części przez oddalenie powództwa, ewentualnieo jego uchylenie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych

(apelacja pozwanego – k. 217 – 222).

W odpowiedzi na apelację powoda pozwany wniósł o jej oddalenieoraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa

(odpowiedź pozwanego na apelację powoda – k. 236 – 238).

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zaskarżony wyrok podlega zmianie jedynie w wyniku częściowego uwzględnienia apelacji powoda w zakresie zasądzonego nim zadośćuczynienia.

Trafnie bowiem powód podniósł, że Sąd Okręgowy w swych ustaleniach faktycznych dopuścił się błędu, wynikłego z pominięcia dowodów, wskazujących na okoliczność nie zapewnienia odpowiednich warunków bytowych, nie tylkow kwestii należnej osadzonym powierzchni mieszkalnej, ale i odpowiedniej wentylacji. Tym samym uchybił unormowanemu wart. 233 § 1 k.p.c.wymogowi swobodnej oceny dowodów. Zgłaszane w toku postępowania zadymienie celinr(...), w której przebywał powód w okresie objętym roszczeniami, znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w toku postępowania przed Sądem I instancji materiale dowodowym, a w szczególności w zamieszczonej na karcie 118 akt sprawy kserokopii artykułu prasowego, wskazującego na tego rodzaju dolegliwość, równoznaczną z naruszeniem dóbr osobistych powoda.

Z tego też względu kwota 600 zł, przyznana powodowi tytułem zadośćuczynienia, jawi się jako niewystarczająca do zrekompensowania doznanej przez niego krzywdy, której rozmiar jest większy, aniżeli ten, uznany przez Sąd Okręgowy. Wobec jej udowodnienia w dodatkowym aspekcie zadymienia, roszczenie dochodzone niniejszym pozwem podlegało uwzględnieniu w zakresie kwoty 3.000 zł, tj. dalszych 2.400 zł, uzasadniając dokonaną wyrokiem Sądu Apelacyjnego korektę wysokości dotychczas zasądzonego świadczenia (art. 386 § 1 k.p.c.).

Roszczenie w wyższej kwocie, jako niezasadne w okolicznościach sprawy, podlegało natomiast oddaleniu, podobnie jak apelacja powoda w części, dotyczącej pozostałych przejawów naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.(zwłaszcza, że na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia okoliczności, z których wywodził swe roszczenia) oraz dalszych zarzutów (art. 385 k.p.c.).

Powód, kwestionując uznane przez Sąd Okręgowy przedawnienie roszczeń za okres od 2 października 2007 r. a 2 stycznia 2009 r., pomimo dwutorowości argumentacji, godzącej zarówno w samo uwzględnienie zarzutu przedawnienia, jak i nie nadanie mu znamion nadużycia prawa (co pozostaje w wewnętrznej sprzeczności), nie dostarczył podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia także za powyższy okres. Zastosowanie przez Sąd Okręgowyart. 4421§ 1 k.c.było prawidłowe w stanie faktycznym niniejszej sprawy, zaś powód nie wykazał żadnych szczególnych okoliczności, które stanowić by miały uzasadnienie niemożności wystąpienia z roszczeniami przed upływem terminu przedawnienia, by w ich świetle zgłoszony przez pozwanego zarzut przedawnienia jawił się jako niedopuszczalny (art. 5 k.c.).

Sąd Apelacyjny nie uwzględnił również apelacji powoda w zakresie odnoszącym się do wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, nie znajdując podstaw w okolicznościach rozpoznawanej sprawy do zastosowania stawki uzależnionej od wartości przedmiotu sporu.

Apelacja pozwanego, w przeciwieństwie do apelacji powoda, w ogóle nie dostarczyła argumentów, mogących stanowić tło dla oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku, poprzez które uzasadniona byłaby jego zmiana. Pozwany ograniczył się w apelacji do samej tylko polemiki z poczynionymi przez Sąd Okręgowy ustaleniami, dotyczącymi warunków panujących w Zakładzie Karnym wP., prowadzących do krzywdy powoda oraz tylko ogólnie wymienionymi przesłankami przypisanej mu odpowiedzialności.

Mając na uwadze, że materiał dowodowy sprawy potwierdził bezprawność zaniechania pozwanego w kwestii zapewnionych powodowi warunków osadzenia (sprawozdanie z wizytacji sędziego penitencjarnego – k. 109 - 117, kserokopia artykułu prasowego – k. 118), a także okoliczność, że umieszczenie osoby pozbawionej wolności w celi o powierzchni mniejszej niż 3 m2dla jednego osadzonego może stanowić wystarczającą przesłankę naruszenia dóbr osobistych(wyrok SN z dnia 18 kwietnia 2013 r., III CSK 232/12, Lex nr 1353199), między którymi istnieje adekwatny związek przyczynowy, Sąd Apelacyjny oddalił w całości apelację pozwanego (art. 385 k.p.c.).

Z uwzględnieniem charakteru niniejszej sprawy, a także sytuacji majątkowej i życiowej, Sąd Apelacyjny nie obciążył powoda kosztami postępowania apelacyjnego poniesionymi przez stronę pozwaną (art. 102 k.p.c.).

Wynagrodzenie pełnomocnikowi reprezentującemu powoda z urzędu Sąd Apelacyjny przyznał stosownie do§ 11 ust. 1 pkt 25w zw. z§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U.2013.461 j.t.).