Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 392/14
Data wyroku: 2014-06-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Szmajduch
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32  ustawy  o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. aktVIII U 392/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Szmajduch

Protokolant:

Ewa Gambuś

po rozpoznaniu w dniu24 czerwca 2014 r. w Gliwicach
sprawyG. W.(W.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaG. W.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia28 stycznia 2014  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuG. W.prawo do emerytury, poczynając od dnia 1 stycznia 2014r.
(-) SSO Mariola Szmajduch

Sygn. akt. VIII U 392/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 28 stycznia 2014. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ., powołując się naustawę z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2009r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) odmówił ubezpieczonemuG. W.prawa do emerytury w niższym wieku w związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, bowiem ZUS nie zaliczył mu żadnego okresu takiej pracy.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez przyznanie prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Podniósł, iż pracę w warunkach szczególnych wykonywał w latach 1976r. – 1998r. Nadto wskazał, iż taki charakter jego pracy wynika z zeznań świadków, o przesłuchanie których wniósł.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazał, że odwołujący nie spełnia warunków do emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych, gdyż nie wykazał żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych. Równocześnie organ rentowy poinformował, iż nie uznał ubezpieczonemu za pracę w warunkach szczególnych okresu pracy od 1 sierpnia 1976r. do 30 września 1998r. wFabryce (...) S.A.wT.ponieważ nie przedłożył on stosownego świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Równocześnie ZUS wskazał, że pracodawca za ten okres wystawił mu świadectwo pracy z którego wynika, że w tym czasie pracował jako ślusarz, po. mistrza i ślusarz konstrukcyjny, które nie odpowiadają stanowisku na jakie powołuje się odwołujący, tj. wymienionej w wykazie A, dział XIV, poz. 12 pracy przy pracach spawalniczych.
Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy w Gliwicach poczynił następujące ustalenia:
W dniu 10 stycznia 2014r. ubezpieczonyG. W.,urodzony (...)złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego fundusz emerytalnego. Do 31 grudnia 1998r. udokumentował ponad 25 letni okres składkowy i nieskładkowy – okoliczności te były niesporne pomiędzy stronami.
Na postawie złożonych przez ubezpieczonego świadectw pracy organ rentowy nie uwzględnił mu do 31 grudnia 1998r. żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie zaliczył odwołującemu do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 1 sierpnia 1976r. do 30 września 1998r. na stanowisku ślusarza, po. mistrza i ślusarza konstrukcyjnego.
W okresie od 1 sierpnia 1976r. do nadal ubezpieczonyG. W.zatrudniony jest wFabryce (...) S.A.wT.. W toku procesu Sąd ustalił, iżFabryka (...) S.A.wT.była nowopowstałym przedsiębiorstwem zajmujących się produkcją zmechanizowanych obudów ścianowych dla górnictwa węgla kamiennego. Z tego względu podlegało ministrowi górnictwa, mimo iż faktycznie zajmowało się produkcją w branży metalowej. Było ono podzielone na różne wydziały produkcyjne. Był też wydzielony jako wydział o szczególnym profilu ,wydział prototypowni, zajmujący się produkcją prototypów obudów zgodnie z dokumentacją prototypową opracowaną przez biuro projektowe, a także nietypowych obudów, na specjalne zamówienia, tj. na potrzeby wystaw i ekspozycji i egzemplarze niestandardowe, wykonywał także naprawy w ramach gwarancji. Pozostałą produkcją masową zajmowały się wydziały typowo produkcyjne. W wydziale prototypowni było zatrudnionych 25 fachowców, mających umiejętności do różnych specyficznych prac, którzy uczestniczyli w kolejnych fazach budowy prototypu obudowy.
Zmechanizowane obudowy ścianowe był to ciężki sprzęt do pracyw ekstremalnych warunkach, zatem jego montaż prawie wyłącznie odbywał sięw technologii spawalniczej. Były one zbudowane z grubych elementów stalowych, które należało w pierwszej kolejności wyciąć za pomocą palników acetylenowych. Następnie przy użyciu tych samych palników należało sfazować i za pomocą szlifierek dopasować do wymaganych wymiarów, a następnie przy użyciu spawarek elektrycznych połączyć tak przygotowane elementy w całość, oszlifować i wyrównać spoiny, a następnie farbami antykorozyjnymi pokryć gotowy wyrób.
Ubezpieczony w czasie pracy na wydziale prototypowni od 1 sierpnia 1976 do 30 września 1998r zajmował stanowiska ślusarza, po. mistrza i ślusarza konstrukcyjnego. W tym czasie przez pełne dniówki robocze zajmował się pracami związanymi z wycinaniem, docinaniem i dopasowywaniem za pomocą palnika acetylenowego elementów do dalszej produkcji. Następnie elementy te oszlifowywał z rdzy, ostrych i nierównych krawędzi, poczym sczepiał je, tj. za pomocą spawarki elektrycznej łączył punktowymi spawami. Po sczepieniu poszczególnych elementów w całość, ostateczne łączenie ciągłymi spawami wykonywał spawacz, zaś po zakończeniu przez niego pracy odwołujący ponownie za pomocą szlifierki wyrównywał spoiny i oczyszczał z rdzy, a następnie farbą antykorozyjną (minią) wykonywał ręcznie powłoki malarskie. W czasie prac montażowych oprócz spawarki i szlifierki, posługiwał się również młotami pneumatycznymi, którymi wibracyjnie usuwał większe nadlewki i fragmenty rdzy oraz montował części hydrauliki siłowej, będącej elementem obudowy. W czasie, gdy nie zajmował się pracami spawalniczymi, to pracę wykonywał bezpośrednio obok stanowisk spawalniczych. Jego praca w takim charakterze była wykonywana przez pełne dniówki robocze, tj. przez 8 godzin i więcej. Otrzymywał z tytułu tej pracy dodatek za pracę w warunkach szczególnych oraz mleko i okresowo posiłki regeneracyjne. Ubezpieczony podstawowe uprawnienia do spawania uzyskał w pracy u poprzedniego pracodawcy.
Sporadycznie 1-2 razy w roku, był kierowany na kilkudniowe wyjazdy na targi przemysłowe, do montażu wystawianych tam obudów, z kolei w czasie gdy powierzono mu funkcję p.o. mistrza, to faktycznie doraźnie pełnił funkcję brygadzisty pracującego razem z brygadą.
Razem z ubezpieczonym w spornym okresie pracowaliT. L.iJ. K.- ślusarze wykonujący taką samą pracę jak odwołujący orazJ. S.– kierownik wydziału prototypowni, przełożony odwołującego .
W sprawie z odwołaniaT. L.toczącej się w tut. Sądzie pod sygn. VIII U 761/04, prawomocnym wyrokiem z 2 grudnia 2004r. przyznano mu prawo do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, zeznań świadkówT. L.iJ. K.(zapis nagrania protokołu z rozprawyw dniu 13 maja 2014r. minuty od 15:28 i nast.) orazJ. S.(zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 24 czerwca 2014r. minuty od 1:22 i nast.), a także w oparciu o akta osobowe ubezpieczonego (koperta k.17) oraz akta tut. Sądu o sygnaturze VIII U 761/04 dot.T. L.. Zgromadzona w sprawie dokumentacja została sporządzona w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, a zeznania świadków są spójne, wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają, dając łącznie pełny obraz przebiegu i charakteru zatrudnienia odwołującego w spornym okresie. Nadto zeznania świadków korelują z zapisami w dokumentacji osobowej ubezpieczonego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Stosownie do treściart. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U.z 2009r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) w powiązaniu z§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
1. osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat
2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym
co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z kolei zgodnie z treścią art. 184 ust 1 ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

W myśl ust. 2 emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wnioskuo przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Na podstawie tego przepisu, prawo do emerytury w obniżonym wieku, przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999r. spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku.
Kwestie posiadania przez ubezpieczonego ponad 25 letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz nie przystąpienia do OFE nie były sporne.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy nie zaliczył do takiej pracy żadnego okresu zatrudnienia odwołującego.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału Sąd uznał, że ubezpieczonyG. W.na dzień 31 grudnia 1998r. udowodnił łącznie ponad 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. W ocenie Sądu praca ubezpieczonego wFabryce (...) S.A.wT.od 1 sierpnia 1976r. do 30 września 1998r. na stanowisku ślusarza, po. mistrza i ślusarza konstrukcyjnego była pracą wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach, tj. przy szlifowaniu wyrobów metalowych, wypalaniu palnikiem acetylenowym, sczepianiu (punktowym spawaniu) spawarką elektryczną przy czyszczeniu i montażu z użyciem urządzeń udarowych oraz malowaniu farbami antykorozyjnymi.
Zgodnie z wykazem A stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzepracąw szczególnych warunkach, uprawniającą do niższego wieku emerytalnego są prace wymienione: w dziale III poz. 78 przy szlifowaniu lub ostrzeniu wyrobówi narzędzi metalowych oraz polerowaniu mechanicznym, w dziale III poz. 72 przy malowaniu minią, w dziale XIV poz. 12, przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym, a także w dziale XIV poz. 18 przy obsłudze urządzeń i narzędzi wibracyjnych lub udarowych.
Sąd uznał, że w okresie spornym odwołujący pracował w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W tym czasie nie wykonywał innych czynności niż związane z opisanymi pracami. Na taką ocenę charakteru jego pracy pozostaje bez wpływu fakt , że dwa razy w roku wyjeżdżał na targi wystawiennicze, bowiem były to wyjazdy incydentalne.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków potwierdzającym charakter pracy ubezpieczonego, uznając te dowody za spójne logiczne i wzajemnie się uzupełniające. Nadto zeznania świadków korelują z zapisami w dokumentacji osobowej ubezpieczonego. Dodatkowo Sąd orzekający w niniejszej sprawie badając charakter pracy ślusarzy świadczonej w dziale prototypowniFabryki (...) S.A.wT.wziął pod uwagę również ustalenia poczynione w tym zakresie przez Sąd Okręgowy w Gliwicach w sprawie o sygnaturze VIII U 761/04 dot.T. L., który był świadkiem w niniejszej sprawie.
Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracyw warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Bez znaczenia pozostaje także fakt, że odwołujący nie przedłożył za ten okres świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia - w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 - letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. Nadto Sąd uznał, że z momentem złożenia wniosku emerytalnego odwołujący spełnił wszystkie warunki uprawniające go do otrzymania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
W związku z powyższym Sąd z mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji, przyznając ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 1 stycznia 2014r. tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku.
SSO Mariola Szmajduch