Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 174/14
Data wyroku: 2014-07-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Żłobińska, Maria Mrozik-Sztykiel, Krzysztof Karpiński
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Życiu
Podstawa prawna: art.158§3 kk

Sygn.akt.II AKa 174/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 lipca 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie w Wydziale II Karnym w składzie:
Przewodniczący: SSA Maria Mrozik - Sztykiel /spr/
Sędziowie: SA Krzysztof Karpiński
SA Maria Żłobińska
Protokolant: st.sekr.sąd. Małgorzata Reingruber
przy udziale prokuratora Jacka Pergałowskiego
po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2014 r.
sprawy1/.R. S.oskarżonego zart. 158 § 3 kk, zart. 158 § 1 kk, zart. 189 § 1 kk
2/.W. G. (1)oskarżonego zart. 158 § 3 kk, zart. 158 § 1 kk
z powodu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. VIII K 256/12
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
zwalnia oskarżonychR. S.iW. G. (1)od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając wydatkami w tym zakresie Skarb Państwa;
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. O.i adw.M. S.kwoty po 738 zł, w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE
R. S.został oskarżony o to, że:

1
w bliżej nieustalonym dniu, jednak nie wcześniej niż 01 października 2011 r. i nie później niż w dn. 16 listopada 2011 r. wW.działając wspólnie i w porozumieniu zW. G. (1)dokonał pobiciaM. P.ps. (...)w ten sposób, iż uderzali go pasem i rękoma po całym ciele powodując u niego obrażenia ciała w postaci: zasinień oraz wylewów krwawych na w tkankach miękkich kończyn górnych, kończyn dolnych, powłok karku, grzbietu i pośladków, złamań żeber po obu stronach klatki piersiowej z rozerwaniami opłucnej ściennej przez odłamy kostne z wynaczynieniami krwi w okolicy złamań od IV do X żebra po prawej stronie klatki piersiowej oraz od X do XII po lewej stronie klatki piersiowej, podbiegnięć krwawych w tkance podskórnej głowy, mięśniach prawego policzka oraz w okolicy potylicznej, krwiaka podtwardówkowego po stronie prawej, które to obrażenia głowy z następowym krwawieniem wewnątrzczaszkowym skutkowały śmierciąM. P.,

tj. o czyn zart. 158 § 3 k.k.

2
w dn. 08 września 2011 r. wW.działając wspólnie i w porozumieniu zW. G. (1)i nieustalonym do tej pory mężczyzną dokonał pobiciaW. M., podczas którego pokrzywdzony został narażony na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, w ten sposób, że kopali go i uderzali rękami po tułowiu i głowie w wyniku, czego spowodowali u pokrzywdzonego uraz głowy bez utraty przytomności i obustronne krwiaki okularowe, co naruszyło czynności ciała na okres poniżej 7 dni,

tj. o czyn zart. 158 § 1 k.k.

3
w dn. 07/08 września 2011 r. wW.pozbawił wolnościW. M.w ten sposób, że związał jego ręce i nogi przy użyciu folii,

tj. o czyn zart. 189 § 1 k.k.

4
w nieustalonym dniu, latem 2011 r. wW.działając wspólnie i w porozumieniu z nieustalonym do tej pory mężczyzną dokonał pobiciaM. P.ps. (...), podczas którego pokrzywdzony został narażony na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, w ten sposób, że kopali go i uderzali rękami po całym ciele,

tj. o czyn zart. 158 § 1 k.k.
W. G. (1)został oskarżony o to, że:

1
w bliżej nieustalonym okresie czasu, jednak nie wcześniej niż 01 października 2011 r. i nie później niż w dn. 16 listopada 2011 r. wW.działając wspólnie i w porozumieniu zR. S.dokonał pobiciaM. P.ps. (...)w ten sposób, iż uderzali go pasem i rękoma po całym ciele powodując u niego obrażenia ciała w postaci: zasinień oraz wylewów krwawych na w tkankach miękkich kończyn górnych, kończyn dolnych, powłok karku, grzbietu i pośladków, złamań żeber po obu stronach klatki piersiowej z rozerwaniami opłucnej ściennej przez odłamy kostne z wynaczynieniami krwi w okolicy złamań od IV do X żebra po prawej stronie klatki piersiowej oraz od X do XII po lewej stronie klatki piersiowej, podbiegnięć krwawych w tkance podskórnej głowy, mięśniach prawego policzka oraz w okolicy potylicznej, krwiaka podtwardówkowego po stronie prawej, które to obrażenia głowy z następowym krwawieniem wewnątrzczaszkowym skutkowały śmierciąM. P., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary ponad 6 -ciu miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne tj. o czyn zart. 157 § 1 k.k.z wyroku orzeczonego przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy z dnia 26 października 2007r. sygn. akt. III K 773/07,

tj. o czyn zart. 158 § 3 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.

2
w dn. 07/08 września 2011 r. wW.działając wspólnie i w porozumieniu zR. S.i nieustalonym do tej pory mężczyzną dokonał pobiciaW. M., podczas którego pokrzywdzony został narażony na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, w ten sposób, że kopali go i uderzali rękami po tułowiu i głowie w wyniku czego spowodowali u pokrzywdzonego uraz głowy bez utraty przytomności i obustronne krwiaki okularowe co naruszyło czynności narządów ciała na okres poniżej 7 dni, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary ponad 6 - ciu miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne tj. o czyn zart. 157 § 1 k.k.z wyroku orzeczonego przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy z dnia 26.10.2007 r. sygn. akt. III K 773/07,

tj. o czyn zart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. VIII K 256/12 orzekł:

I
oskarżonegoR. S.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu w pkt. 1 aktu oskarżenia czynu, z tym ustaleniem, że dopuścił się go w bliżej nieustalonym dniu pomiędzy 2 a 5 listopada 2011 roku i za to na podstawieart. 158 § 3 k.k.skazał go i wymierzył mu karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

II
oskarżonegoR. S.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu w pkt. 2 aktu oskarżenia czynu, z tym ustaleniem, że dopuścił się go w nocy z 7 na 8 września 2011 r. działając wspólnie i w porozumieniu zW. G. (1)i ustaloną osobą i za to na podstawieart. 158 § 1 k.k.skazał go i wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności;

III
oskarżonegoR. S.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu w pkt. 3 aktu oskarżenia czynu i za to na podstawieart. 189 § 1 k.k.skazał go i wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

IV
oskarżonegoR. S.uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu w pkt. 4 aktu oskarżenia czynu;

V
oskarżonegoW. G. (1)uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu w pkt. 1 aktu oskarżenia czynu, z tym ustaleniem, że dopuścił się go w bliżej nieustalonym dniu pomiędzy 2 a 5 listopada 2011 roku i za to na podstawie 158§ 3 k.k.w zw. zart. 64§1 k.k.skazał go, zaś na podstawieart. 158 § 3 k.k.wymierzył mu karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

VI
oskarżonegoW. G. (1)uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu w pkt. 2 aktu oskarżenia czynu, z tym że w opisie czynu słowa „nieustalonym do tej pory mężczyzną” zastąpił słowami „ustaloną osobą” i za to na podstawieart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 64§1 k.k.skazał go, zaś na podstawieart. 158 § 1 k.k.wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności;

VII
na podstawieart. 85 k.k.w zw. zart. 86 § 1 i 2 k.k.orzeczone wobec oskarżonych,R. S.iW. G. (1)kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył im kary łączne po 5 lat pozbawienia wolności;

VIII
na podstawieart. 62 k.k.określił, że oskarżeniR. S.iW. G. (1)orzeczone kary łączne pozbawienia wolności mają odbywać w systemie terapeutycznym dla osób uzależnionych od alkoholu;

IX
na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonych kar łącznych pozbawienia wolności zaliczył oskarżonymR. S.iW. G. (1)okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 16 listopada 2011 roku do 15 października2013;

X
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońców z urzędu wynagrodzeń:

XI
na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżonychR. S.iW. G. (1)od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, wydatki przejmując na rachunek Skarbu Państwa.

Apelacje od tego wnieśli obrońcy oskarżonych.
Apelacja obrońcy oskarżonegoR. S.zaskarżając wyrok w zakresie pkt I-II zarzuca:

1
naruszenieart. 5 § 2 k.p.k.w zw. zart. 424 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.poprzez rozstrzygnięcie wszelkich istniejących w sprawie wątpliwości co do okoliczności śmierci i osobyM. P., obejmujących m.in. czas zgonu denata, jego stan zdrowia w chwili śmierci, prowadzony tryb życia i rzeczywiste przyczyny zgonu, w kontekście procesów gnilnych oddziaływujących na stan fizyczny ciała denata, na niekorzyść oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło do uznania oskarżonegoR. S.winnym czynu opisanego w art. 158 § 3k.k.

2
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że zachowanie oskarżonegoR. S.stanowiło czyn wskazany wart. 189 § 1 k.k.przy jednoczesnym uznaniu, że nie zachodzą okoliczności wskazane wart. 12 § 1 k.k.co doprowadziło do uznania oskarżonego winnym czynu wskazanego wart. 189 § 1 k.k.

W związku z podniesionymi zarzutami apelacja wnosi o:

1
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Apelacja obrońcy oskarżonegoW. G. (1)zaskarża wyrok w zakresie pkt V-IX i zarzuca:

1
obrazę przepisu postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 7 k.p.k., polegającą na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów zgromadzonych w sprawie w postaci uznania za wiarygodne w pełnym zakresie wyjaśnień oskarżonegoR. S.w części wskazującej na współsprawstwo oskarżonegoW. G. (1), podczas gdy z prawidłowej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, byW. G. (1)miał powody do wzięcia udziału w sporze pomiędzy pokrzywdzonymM. P., a oskarżonymW. G. (1), a także by był w stanie uczestniczyć w zarzucanych mu czynach w związku ze złym stanem ręki lewej, a w szczególności w konfrontacji tych wyjaśnień z uznanym przez Sąd za wiarygodny dowodem z protokółu oględzin i sekcji zwłokM. P.oraz z opinii biegłejM. B.i wadliwą przy właściwym zastosowaniu reguł logicznego rozumowania oceną dowodu z zeznańA. P. (1)w zakresie dania im pełnej wiarygodności pomimo opinii biegłego psychologa w zakresie dotyczącym sposobu postrzegania tego świadka (k. 1048 akt) w zestawieniu z uznaną za wiarygodną opinią biegłego z zakresu chirurgiiJ. P.odnośnie wyglądu obrażeń ręki lewejW. G.w okresie obejmującym przypisane mu w punkcie V wyroku zdarzenie, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia;

2
obrazę przepisu postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 7 k.p.k., polegającą na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów zgromadzonych w sprawie w postaci wyjaśnień oskarżonych oraz dowodów z opinii biegłych, polegającej na przyjęciu, iż wszystkie obrażenia ciała doznane przez PokrzywdzonegoM. P.zostały spowodowane działaniem oskarżonych w sposób opisany przezR. S., a nie w sposób opisany przezW. G. (1), podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że złamanie żeber mają charakter obrażeń świeżych z cechami zażyciowości.

3
obrazę przepisów postępowania to jestart. 9 § 1 k.p.k.w związku zart. 193 § 1 k.p.k.i w związku zart. 167 k.p.k.poprzez nie dopuszczenie z urzędu :

a
dowodu z opinii biegłego z zakresu patologii i medycyny sądowej w celu ustalenia daty zgonuM. P.i oceny możliwego czasu oraz przyczyny powstania obrażeń w postaci uszkodzenia żeber u pokrzywdzonegoM. P.i weryfikacji czy mogły one ulec złamaniu na skutek kopania go w klatkę piersiową i bicia pięścią i czy mogły ulec złamaniu na skutek uderzeń pasem w liczbie nie przekraczającej kilku razy w opisanym w protokóle oględzin zwłok pokrzywdzonego zakresie w związku z nieprecyzyjnymi określeniami dotyczącymi daty powstania tych obrażeń zwartymi w opinii biegłejM. B.co ma istotny wpływ na ocenę prawno karną zachowań (zaniechań) oskarżonegoW. G. (1)w zakresie dotyczącym przypisanego mu czynu z punktu 1 aktu oskarżenia w punkcie V wyroku, które to ustalenia w sposób sprzeczny z dyspozycją tych przepisów zostały zastąpione w części ustaleniami własnymi dokonanymi przez sąd na s. 17 wyroku,

b
dowodu z opinii biegłego toksykologa i biegłego z zakresu medycyny sądowej w celu oceny ogólnego stanu zdrowiaM. P.przed dniem zdarzenia z dnia poprzedzającego pobicie w okresie pomiędzy 2 i 5 listopada 2011 r. oraz ocena stanu trzeźwościM. P.i ich wpływ na fakt jego zgonu jako przyczyna główna lub współprzyczyna,

4
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, iż oskarżonyW. G. (1)przewidywał lub mógł przewidzieć następstwo dokonanego pobiciaM. P.w postaci śmierci pokrzywdzonego, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, kiedy doszło do zgonuM. P., a nadto wynika, że pewien czas po pobiciuM. P.okazywał oznaki życia i był cucony przezR. S.wodą, a możliwość weryfikacji funkcji życiowych pokrzywdzonego przez oskarżonych w szczególności przezW. G. (1)była niemożliwa z powodu braku należytych kompetencji zawodowych w tym zakresie a również jego stan to jest znajdowania się w stanie nietrzeźwości;

5
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, iż oskarżonyW. G. (1)dopuścił się zarzucanych mu czynów, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego to jest opinii biegłego z zakresu chirurgiiJ. P.i z opinii biegłego psychologa i z prawidłowo z uwzględnieniem wskazań wynikających z tej opinii ocenionych zeznań świadkaW. M.niezbicie wynika, iż stan zdrowia lewej ręki oskarżonegoW. G. (1)uniemożliwiał mu swobodne poruszanie tą ręką, co w konsekwencji wyklucza możliwość jego udziału uczestniczenie w przenoszeniu ciała pokrzywdzonegoM. P.a pokrzywdzony myliB.zW., zaś ogólny stan zdrowia oskarżonegoW. G. (1)spowodowany ropowicą ręki lewej uniemożliwiał dokonanie przez niego zarzucanych mu w akcie oskarżenia czynów w odniesieniu do przypisanych mu w punkcie V i VI wyroku.

ponadto, zarzucił:
6. rażącą niewspółmierność kary orzeczonej względemW. G. (1), polegająca na wymierzeniu oskarżonemuW. G. (1), którego rola, zgodnie z ustalonym przez Sąd stanem faktycznym, w dokonaniu obu czynów za które został on skazany była podrzędna, a mimo wszystko został on skazany na taki sam wymiar kary co główny sprawca czynu, wykonujący znaczną część czynności sprawczych w stosunku do obu pokrzywdzonych.
W związku z powyższym, na podstawieart. 452 § 2 k.p.k.wnosi o :
1. dopuszczenie dowodu:

a
z opinii biegłego z zakresu patologii i medycyny sądowej w celu ustalenia daty zgonuM. P.i oceny możliwego czasu oraz przyczyny powstania obrażeń w postaci uszkodzenia żeber u pokrzywdzonegoM. P.i weryfikacji czy mogły one ulec złamaniu na skutek kopania go w klatkę piersiową i bicia pięścią i czy mogły ulec złamaniu w opisanym w protokóle oględzin zwłok pokrzywdzonego zakresie na skutek uderzeń pasem w liczbie nie przekraczającej kilku razy w związku z nieprecyzyjnymi określeniami dotyczącymi daty powstania tych obrażeń zwartymi w opinii biegłejM. B.zmianę zaskarżonego orzeczenia,

b
z opinii biegłego toksykologa i biegłego z zakresu medycyny sądowej w celu oceny ogólnego stanu zdrowiaM. P.przed dniem zdarzenia z dnia poprzedzającego pobicie w okresie pomiędzy 2 i 5 listopada 2011 r. oraz ocena stanu trzeźwościM. P.i ich wpływ na fakt jego zgonu jako przyczyna główna lub współprzyczyna,

Działając na podstawie 437§ 2 k.p.k.wnosi o:

2
uniewinnienie oskarżonegoW. G. (1)od zarzucanych mu w punkcie 1 i 2 aktu oskarżenia czynów,

względnie, w razie nieuwzględnienia zarzutów z punktów 1-5 apelacji, wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku wnosi o :

3
orzeczenie o rozwiązaniu orzeczenia o karze łącznej zawartego w punkcie IX wyroku,

4
w zakresie czynu opisanego w punkcie 1 aktu oskarżenia zakwalifikowanie go zart. 162 § 1 k.k.względnie zart. 158 § 1 k.k.w związku zart. 64 § 1 k.k.. i o orzeczenie wobec oskarżonegoW. G. (1)kary w dolnej granicy ustawowego zagrożenia karą za zarzucane oskarżonemu przestępstwa z orzeczeniem o warunkowym jej zawieszeniu na okres próby określony przez sąd z zastosowaniem pełnej absorpcji kar połączonych w przypadku oddalenia apelacji w odniesieniu do zarzutu przypisanego oskarżonemuW. G. (1)w punkcie VI zaskarżonego wyroku.

5. zakwalifikowanie czynu opisanego w punkcie 2 aktu oskarżenia jako występku zart. 217 § 1 k.k.oraz o umorzenie w tym zakresie postępowania na podstawieart. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.w związku zart. 101 § 2 k.k.z uwagi na przedawnienie karalności tego przestępstwa,
6 uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie w sytuacji uznania konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego co do istoty sprawy z zastosowaniem zasady jego dwuinstancyjnymi z uwagi na zarzuty wskazane w punkcie 3 apelacji.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacje nie zasługują na uwzględnienie.
Jeżeli chodzi oapelację obrońcy oskarżonegoW. G. (1)nie można podzielić zarzutów jakoby Sąd Okręgowy dokonał dowolnej oceny zebranych w sprawie dowodów. To, że w zakresie czynu 1 aktu oskarżenia Sąd ten uznał za wiarygodne wyjaśnienia oskarżonegoR. S.opisujące swoje zachowanie oraz oskarżonegoW. G. (1), którego wyjaśnieniom nie nadał tego waloru, nie oznacza, że ocena ta została dokonana z przekroczeniom zasady wynikającej zart. 7 kpk. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykazał jakie względy i dlaczego zadecydowały o takim stanowisku, a apelacja nie przedstawiła argumentów, które wskazywałyby na uchybienia Sądu w tym zakresie. Niecelowym jest przytaczanie fragmentów uzasadnienia w tej części, bowiem są one znane skarżącemu, a wynika z nich jednoznacznie tok rozumowania Sądu I instancji. Należy podkreślić, że wyjaśnienia oskarżonych zostały poddane ocenie w korelacji z pozostałymi dowodami i nie uszły uwagi Sądu Okręgowego okoliczności wskazywane w apelacji.
Sąd I instancji, wbrew twierdzeniu skarżącego, rozważył okoliczności dotyczące schorzenia ręki oskarżonegoW. G. (1), weryfikował jego twierdzenia analizując opinię biegłego chirurgaJ. P., jak też uwzględnił w swej analizie opinię psychologiczną dotyczącą świadkaA. P. (1). Warto zauważyć, że zwłokiM. P.nie były zakopane w piwnicy, tym samym ten argument apelacji jest zupełnie bezprzedmiotowy.
Oczywistym w sprawie jest, że nie było bezpośrednich świadków pobiciaM. P., bowiem w mieszkaniu był tylko on i oskarżeni. Nie oznacza to jednak, że z tego powodu niemożliwe było dokonanie rekonstrukcji przebiegu zdarzenia, bowiem zebrano w sprawie dowody, które w pełni umożliwiały dokonanie ustaleń i to w sposób jaki poczynił Sąd Okręgowy.
Trzeba zauważyć, że w tym zakresie Sąd ustalił, że zdarzenie rozpoczął oskarżonyR. S., to on bił pasemM. P.wykazując o wiele większą agresję niż oskarżonyW. G. (1). Ten ostatni będący od początku zdarzenia, jak wyjaśniłR. S.„dokończył dzieła” uderzającM. P.kilkakrotnie pięścią w twarz, a następnie obaj oskarżeni wrzucili go do piwnicy. To, żeM. P.„był znajomym”W. G. (1), że między nimi nie doszło do kłótni, która była początkiem inkryminowanego zdarzenia, nie oznacza, że ustalenia Sądu Okręgowego co do przebiegu zdarzenia obarczone są błędem. Nie można również powodu zdarzenia, czy też jego braku po stronie oskarżonegoW. G. (1), jak twierdzi autor apelacji, oceniać w aspekcie racjonalności działania, a to ze względu na stan nietrzeźwości obu oskarżonych, jak też nie można pominąć treści opinii sądowo-psychiatrycznej charakteryzujących osobowość oskarżonych.
Podsumowując tę część rozważań należy stwierdzić, że apelacja nie wykazała, aby Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na ustalenia dotyczące udziału oskarżonegoW. G. (1)w przypisanym mu czynie, w wyniku którego śmierć poniósłM. P..
Jeżeli chodzi o rodzaj i charakter obrażeń jakich doznałM. P.i przyczyny jego zgonu to celowym jest łączne omówienieapelacji obrońcy oskarżonegoW. G. (1)i apelacji obrońcyR. S..Ta ostatnia apelacji nie kwestionuje ustaleń Sądu Okręgowego co do przebiegu zdarzenia i działań podjętych przez oskarżonych. Obie apelacje nie kwestionują też obrażeń stwierdzonych w czasie przeprowadzonej sekcji zwłokM. P..
W pierwszej kolejności należy wskazać, że bezspornym jest, że śmierćM. P.nastąpiła po pobiciu go i wrzuceniu przez oskarżonych do piwnicy w mieszkaniu przez nich zajmowanym. Wynika to w sposób jednoznaczny z wyjaśnień oskarżonych, a także zeznań świadkówA. P. (1),H. O.,J. S.oraz zeznań funkcjonariuszy policji i miejsca oględzin znalezienia zwłok. Według obu oskarżonych zdarzenie miało miejsce zaraz po 1 listopada 2011 r., a zwłoki ujawniono w dniu 16 listopada 2011 r. Ze względu na stan zwłok uzasadniający twierdzenie o upływie pewnego okresu czasu od zdarzenia, a w konsekwencji od śmierci pokrzywdzonego niemożliwe jest z punktu widzenia naukowego określenie czasu zgonu. Również wyjaśnienia oskarżonych nie pozwalają na dokonanie w tym zakresie precyzyjnych ustaleń ze względu na ich treść jak też tryb życia prowadzony przez oskarżonych. W związku z tym nie można czynić zarzutu Sądowi I instancji, iż przyjął na podstawie wyjaśnień oskarżonych, że do przypisanego im czynu doszło w okresie między 2 a 5 listopada 2011 r.
Nie może też budzić wątpliwości, a uszło to uwagi obrońcy oskarżonegoW. G. (1), że w czasie sekcji zwłokM. P.stwierdzono zawartość alkoholu w ilości 1,8 promila, przy czym należy uwzględnić możliwość powstania alkoholu endogennego(k 511). Ten fakt pozostał bez wpływu na charakter obrażeń doznanych przezM. P.jak i jego śmierć, co wynika w sposób jednoznaczny z opinii uzupełniającej złożonej na rozprawie apelacyjnej przez biegłą medyk sądową.
Z opinii tej biegłej jednoznacznie wynika jakich obrażeń ciała doznałM. P.i jaka była przyczyna zgonu pokrzywdzonego. W tym zakresie Sąd I instancji przyjmując za podstawę swoich ustaleń opinię biegłej nie miał żadnych wątpliwości, co skutkuje uznaniem zarzutu apelacji obrońcy oskarżonegoR. S.obrazyart. 5 § 2 kpkza bezzasadny. Stanowisko Sądu Okręgowego należy podzielić, o czym przekonuje treść opinii z zakresu medycyny sądowej, z której to opinii wynika przyczyna zgonuM. P.formułowana na podstawie przeprowadzonej sekcji zwłok, przy zaznaczeniu postępującego procesu rozkładu zabezpieczonych zwłok.
Powoływanie się przez apelację obrońcy oskarżonegoR. S.na istnienie wątpliwości co do przyczyny zgonuM. P.nie może być uznane za zasadne o czym w świadczy opinia sądowo–medyczna. Właściwe odczytanie opinii nie stwarza podstaw do takich wniosków apelacji, bowiem biegła stwierdziła, że „jakkolwiek zmiany gnilne utrudniają kategoryczne wydanie opinii odnośnie przyczyny zgonu, to w konkretnym przypadku nie ma przeszkód do przyjęcia, by zgonM. P.spowodowany był obrażeniami głowy z następowym krwawieniem wewnątrzczaszkowym u osoby dodatkowo obciążonej obrażeniami rusztowania kostnego klatki piersiowej” (k 510). Charakter krwawienia śródczaszkowego wskazuje na to, że do jego powstania mogło dojść na pewien czas przed zgonem – rzędu godzin. Uwzględniając w tym zakresie wyjaśnienia oskarżonych, zeznania w tym szczególnieR. S., brak jest podstaw do powzięcia wątpliwości, które skutkować by miały podważeniem ustaleń Sądu Okręgowego stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku.
Jeżeli chodzi o obrażenia odniesione przezM. P.w postaci złamania żeber, to obrońca oskarżonegoW. G. (1)winien zauważyć, że biegła stwierdziła różnoczasowe ich powstanie. W przypadku złamania żeber, w których okolicy nie stwierdzono ewidentnych śladów wynaczynień krwi biegła jednoznacznie podała, że do tych złamań doszło u schyłku życia, przy skrajnie niewydolnej czynności układu krążenia, bądź już po zatrzymaniu krążenia. W tej sytuacji uznanie przez Sąd I instancji, iż do złamania tychże żeber doszło na skutek wrzuceniaA. P. (2)z pewnej wysokości do piwnicy nie jest pozbawione logiki sytuacyjnej.
W opinii uzupełniającej złożonej przez biegłą na rozprawie apelacyjnej biegła jednoznacznie określiła, że pasek z metalową klamrą należy uznać, że narzędzie tępe i twarde, a w zależności od sposobu użycia sprzączki może uchodzić za narzędzie krawędziste. Własna opinia zaprezentowana w tym zakresie przez obrońcę oskarżonegoR. S.nie może stanowić o zasadności apelacji. Odnośnie podnoszonego przez tego obrońcę braku na pasku oskarżonego śladów genetycznych pokrzywdzonego trzeba zauważyć, że pasek został zabezpieczony po kilkunastu dniach od zdarzenia, co umożliwia zatarcie w różny sposób śladów, tym bardziej, że nie stwierdzono na nim widocznych śladów materiału biologicznego. Natomiast na zewnętrznej i wewnętrznej stronie paska wyizolowano DNA pochodzące co najmniej od dwóch mężczyzn i nie można wykluczyć obecności DNA pokrzywdzonego (k 353).
Reasumując – należy stwierdzić, iż ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące charakteru obrażeń odniesionych przezM. P.są prawidłowe, tak jak i ustalenia dotyczące przyczyny jego zgonu. To, żeM. P.został pobity w mieszkaniu, które zajmowali oskarżeni w sposób jednoznaczny wynika z wyjaśnień obu oskarżonych, tak jak i fakt, że obaj mieli świadomość, że pokrzywdzony nie żyje i podjęli próbę ukrycia jego zwłok. Nie może budzić wątpliwości, iż między pobiciemM. P.przez oskarżonych, a jego śmiercią istnieje związek przyczynowy, a ze względu na charakter obrażeń i przyczyny zgonu pokrzywdzonego bez znaczenia pozostaje jego stan zdrowia.
Zdarzenie, według relacji, oskarżonych, nie było krótkotrwałe, ale trwało przez pewien czas. Obaj widzieli jak zachowuje się w trakcie bicia i po pobiciu pokrzywdzony, jakie są reakcje jego organizmu, nie można więc podzielić stanowiska obrońcy oskarżonegoW. G. (1), że oskarżony ten nie mógł przewidzieć skutku w postaci śmierciM. P.. To, że oskarżony wykazywał mniejszą aktywność w biciu pokrzywdzonego pozostaje bez znaczenia dla bytu przestępstwa zart. 158§ 3 kk, bowiem uczestnicy pobicia dokonanego wspólnie i w porozumieniu odpowiadają za jego skutki niezależnie od tego, który z uczestników spowodował obrażenia ciała prowadzące do zgonu, jeżeli jest to następstwem dokonanego wspólnie przestępstwa. Dlatego za prawidłowe należy uznać ustalenia Sądu I instancji co do winy obu oskarżonych i kwalifikacji prawnej czynu im przypisanego dotyczącego pobiciaM. P..
Sąd Apelacyjny nie znalazł też podstaw do uznania za zasadne obu apelacji odnośnie kolejnego przypisanego obu oskarżonym czynu, tj. pobiciaW. M..
Apelacja obrońcy oskarżonego,R. S., mimo że zaskarża wyrok i w tej części nie przedstawia żadnych argumentów mających wskazywać na uchybienia Sądu Okręgowego, a i argumentów ku temu nie znalazł Sąd odwoławczy. Sąd I instancji ustaleń faktycznych dokonał na podstawie całokształtu ujawnionych w sprawie dowodów, które poddał wszechstronnej analizie, a następnie ocenie, która nie przekracza granicart. 7 kpk. Prawidłowe są ustalenia tego Sądu co do sposobu działania oskarżonych, rodzaju odniesionych przez pokrzywdzonego obrażeń jak i ich charakteru opisanego w opinii biegłego. W świetle tych okoliczności domaganie się przez obrońcę oskarżonegoW. G. (1)przyjęcia, iż czyn ten stanowi naruszenie nietykalności cielesnej pokrzywdzonego jest oczywiście bezzasadne. Apelacja nie przedstawia argumentów w tym zakresie, tym bardziej celowym jest odwołanie się do uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które wyjaśnia kwestie faktyczne i prawne oraz zasadność przyjętej kwalifikacji prawnej zart. 158 § 1 kkw zakresie czynu popełnionego na szkodęW. M..
Odnosząc się do zarzutu apelacji obrońcy oskarżonegoR. S.w zakresie przypisanego oskarżonemu czynu zart. 189 § 1 kkto stwierdzić trzeba, że niezasadne jest stawianie Sądowi Okręgowemu zarzutu w sposób opisany w apelacji.
Z ustaleń Sądu Okręgowego dokonanych na podstawie prawidłowo przeprowadzonych i ocenionych dowodów wynika, że pokrzywdzonyW. M.po pobiciu go przez obu oskarżonych został przez oskarżonegoR. S.związany ”aby nie uciekł”. Motywy i sposób działania oskarżonego uprawniały do uznania, że oskarżony ten dopuścił się czynu zart. 189 § 1 kk. Należy przypomnieć, że istota przestępstwa zart. 189 § 1 kksprowadza się do pozbawienia pokrzywdzonego, wbrew jego woli, możliwości swobodnego poruszania się. Skutkiem tego czynu jest dłuższe lub chociażbykrótkotrwałe pozbawienie człowiekawolności wbrew jego woli. Bez znaczenia dla bytu tego przestępstwa jest więc czasokres pozbawienia pokrzywdzonego możliwości poruszania się, jak też fakt, że pokrzywdzony sam się uwolnił.
Brak jest postaw prawnych do uznania za zasadny postulat apelacji odnośnie zastosowania w stosunku do w/w czynu zart. 189 § 1 kki czynu zart. 158 § 1 kk, obu popełnionych przez oskarżonegoR. S.na szkodęW. M.–art. 12 kk. Wystarczy w tym zakresie odwołać się do ustaleń Sądu Okręgowego, argumentów apelacji i utrwalonego orzecznictwa, aby stwierdzić brak podstawowej przesłanki uzasadniającej zastosowanieart. 12 kkw postaci „z góry powziętego zamiaru”.
Dodatkowo podnieść można, że Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu Okręgowego wyrażone w zaskarżonym wyroku, że pomiędzy przypisanymi oskarżonemuR. S.czynami popełnionymi na szkodęW. M.zart. 158 § 1 kki zart. 189 § 1 kkw realiach niniejszej sprawy nie zachodzi kumulatywny zbieg przepisów ustawy w rozumieniuart. 11 § 2 kk.
Kumulatywny zbieg przepisów ustawy zachodzi wówczas, gdy ten sam czyn wypełnia znamiona typów czynów zabronionych zawartych w co najmniej dwóch przepisach ustawy karnej. Ma to miejsce, gdy zachowanie sprawcy jest zewnętrznym przejawem jednego impulsu woli i to niezależnie od liczby skutków tego zachowania oraz liczby naruszonych przez nie norm. Tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła, dlatego też brak jest podstaw do zmiany w tej części zaskarżonego wyroku.
Sąd Apelacyjny nie znalazł też podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze wymierzonej obu oskarżonym tak za poszczególne czynu, jak i kary łącznej. Nie można bowiem uznać, aby orzeczone kary nosiły cechy kar rażąco niewspółmiernych w sensie surowości.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd I instancji orzekając wobec oskarżonych kary uwzględnił całokształt okoliczności mających wpływ na ich wymiar, poddał je wnikliwej analizie i ocenie w ramachart. 7 kpk. Sąd ten uwzględnił, że rola oskarżonegoW. G. (1)w pobiciuM. P.– ten czyn determinuje wymiar kary – była znacznie mniejsza niż oskarżonegoR. S.. Słusznie jednak Sąd ten nadał istotne znaczenie, jako okoliczności obciążającej, działaniu oskarżonegoW. G. (1)w warunkachart. 64 § 1 kk, a wobec oskarżonegoR. S., jako okoliczności łagodzącej, jego postawie zaprezentowanej w czasie postępowania. To wyjaśnienia tego oskarżonego pozwoliły na ustalenia sprawców pobiciaM. P., na rekonstrukcje przebiegu zdarzenia, a więc spowodowały, że osoby winne poniosły odpowiedzialność karną. Dlatego orzeczenie kar pozbawienia wolności wobec obu oskarżonych w tym samym wymiarze nie może być skutecznie zakwestionowane, tym samy Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia apelacji w całości orzeczenia o karze.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na mocyart. 437 § 1 kpkorzekł jak w wyroku.