Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 456/14
Data wyroku: 2014-07-03 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Andrzej Dyrda, Krystyna Hadryś, Anna Hajda
Słowa kluczowe: Zniesienie Współwłasności
Podstawa prawna: art. 617 k.p.c., art. 618 k.p.c., art. 619 k.p.c., art. 620 k.p.c., art. 621 k.p.c., art. 622 k.p.c., art. 623 k.p.c., art. 624 k.p.c., art. 625 k.p.c., art. 207 k.c., art. 212 k.c.

Sygn. akt III Ca 456/14

POSTANOWIENIE
Dnia 3 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący - Sędzia  SO Krystyna Hadryś
Sędziowie:    SO Andrzej Dyrda (spr.)
SR del. Anna Hajda
Protokolant   Aleksandra Sado-Stach
po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2014 r. na rozprawie sprawy
z wnioskuK. B. (1)
z udziałem Skarbu Państwa - Prezydenta MiastaZ.
o zniesienie współwłasności
na skutek apelacji uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I Ns 110/12
postanawia:

1
zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 2 w ten sposób, że w miejsce kwoty 21 074,10 zł zasądzić kwotę 33 150 zł (trzydzieści trzy tysiące sto pięćdziesiąt złotych);

2
oddalić apelację w pozostałej części;

3
zasądzić od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego;

4
nakazać pobrać od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego wZ.kwotę 121 zł (sto dwadzieścia jeden złotych) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym.

SSR (del.) Anna Hajda SSO Krystyna Hadryś SSO Andrzej Dyrda
Sygn. akt III Ca 456/14

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniK. B. (1)domagała się zniesienia współwłasności nieruchomości położonej wZ., przyul. (...)poprzez przeniesienie na jej rzecz całości współwłasności bez spłat podnosząc, że poniosła koszty związane z remontem nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania w kwocie 44.587,92 zł.
Uczestnik postępowania Skarb Państwa – Prezydent MiastaZ.przychylił się do wniosku wnioskodawczyni domagając się spłaty na jego rzecz.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 grudnia 2013r. Sąd Rejonowy w Zabrzu zniósł współwłasności nieruchomości położonej wZ., przyul. (...)dla której Sąd Rejonowy w Zabrzu prowadziksięgę wieczystą o numerze (...), w ten sposób, że nieruchomość przyznać na wyłączną własność wnioskodawczyniK. B. (2)oraz zasądził do wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania Skarbu Państwa – Prezydenta MiastaZ.kwotę 21.074,10 zł tytułem spłaty płatną w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia. Nadto postanowił, że strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, a wydatkami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Orzeczenie to poprzedził ustaleniem, że w dniu 12 kwietnia 2002 r. wnioskodawczyni zakupiła udział w części 210/288 własności nieruchomości położonej wZ., przyul. (...), dla której w Sądzie Rejonowym w Zabrzu założona zostałaksięga wieczysta o numerze (...). Udział we własności wyżej opisanej nieruchomości w części 36/288 posiadałaC. A., a w części 42/288E. W..
Spadek po zmarłychC. A.iE.W.nabył w całości na podstawie ustawy Skarb Państwa.
Na remont przedmiotowej nieruchomości wnioskodawczyni poniosła nakłady w kwocie 44.587,92 zł.
Wartość przedmiotowej nieruchomości wynosi 136.000 zł, a wartość udziału uczestnika 78/288 w jej własności wynosi 33.150 zł.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że wniosek którego podstawą prawną byłart. 210 k.c.w związku zart. 212 § 2 k.c.,art. 207 k.c.iart. 618 § 1 k.p.c., zasługiwał na uwzględnienie jedynie w części. Sąd wskazał, że obydwie strony postępowania zgodnie wniosły o zniesienie współwłasności nieruchomości poprzez przyznanie jej na wyłączną własność wnioskodawczyni, co w ocenie Sądu, jest najwłaściwszym sposobem zniesienia współwłasności. Uwzględniając stanowiska uczestników Sąd orzekł zgodnie z ich żądaniem i przedmiotową nieruchomość przyznał na wyłączną własność wnioskodawczyni. Sąd wskazał przy tym, że wnioskodawczyni domagając się braku orzeczenia spłaty na rzecz uczestnika nie przedstawiła żadnych argumentów przemawiających za takim rozstrzygnięciem. Z tych względów wniosek uczestnika o dokonanie na jego rzecz spłaty z tytułu przyznania wnioskodawczyni na wyłączną własność wspólnej nieruchomości zasługiwał na uwzględnienie.
Wartość przypadającego uczestnikowi udziału w prawie własności przedmiotowej nieruchomości Sąd ustalił na kwotę 33.150 zł. Wnioskodawczyni wykazała nakłady poniesione na nieruchomość wspólną w wysokości 44.587,92 zł, co koryguje wysokość należnej uczestnikowi spłaty. Uczestnik był współwłaścicielem nieruchomości wspólnej w części 78/288, tak więc jego udział w całości rzeczy wspólnej wynosił 27,08(3) %, dlatego też w tym zakresie winien on ponieść koszty poczynionych na nią nakładów. Oznacza to, że wartość jego udziału należy obniżyć o kwotę 12.075,90 zł do kwoty 21.074,10 zł stanowiącej wysokość należnej uczestnikowi spłaty z tytułu dokonania zniesienia współwłasności nieruchomości położonej wZ., przyul. (...)poprzez przyznanie jej wyłącznej własności wnioskodawczyni.
Sąd ustalił termin płatności wymienionej sumy jako miesiąc od uprawomocnienie się postanowienia, co w realiach sprawy jest terminem rozsądnym i nie godzącym w interesy żadnej ze stron postępowania.
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 520 k.p.c.
Apelację od tego orzeczenia wniósł uczestnik postępowania zarzucając naruszenie art. 226 § 2 k..c. poprzez przyjęcie, że przedstawiony przez wnioskodawczynię kosztorys dotyczy nakładów koniecznych.
Na tych podstawach wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji lub zmianę zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że w pkt 2 kwotę 21.074,10 zł zastąpić kwotę 33.150 zł oraz w pkt 4 postanowienia, zwrot „Skarb Państwa” zastąpić zwrotem „Skarb Państwa – Sąd Rejonowy wZ.”. Nadto wniósł o zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kosztów zastępstwa procesowego za postępowania przed Sądem II instancji według norm przepisanych.
W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni wniosła o jej oddalenie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował roszczenie wnioskodawczyni przyjmując za podstawę prawną swego rozstrzygnięcia normy prawne zawarte wart. 617 – 625 k.p.c. k.p.c.orazart. 207 k.c.i212 k.c., a następnie prawidłowo ustalił wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednak z tak ustalonego stanu faktycznego wyprowadził nieprawidłowe wnioski co do ustalenia prawidłowej wysokości spłaty należnej uczestnikowi postępowania.
Zgodnie zart. 207 k.c.pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Zakres objętych tym przepisem wydatków i ciężarów obejmuje wszelkie wydatki czynione na rzecz wspólną, a więc zarówno nakłady konieczne jak inne nakłady oraz inne obciążenia.
Doktryna przyjmuje, że rozliczenia z tytułu nakładów dotyczą tylko nakładów poczynionych zgodnie z zasadami zarządu rzeczą wspólną, a więc za zgodą większości - nakłady konieczne, lub wszystkich współwłaścicieli - inne nakłady (A. Cisek (w:) E. Gniewek (red.),Komentarz, 2006, s. 344). Wnioskodawczyni, jako właścicielka 210/288 przedmiotowej nieruchomości, była uprawniona do żądania zwrotu (w stosunku odpowiadającym wielkościom udziałów uczestnika) jedynie nakładów koniecznych.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 marca 2006r. (III CSK 3/06) nakładami koniecznymi są wydatki, których celem jest utrzymanie rzeczy w stanie zdatnym do normalnego korzystania, zgodnie z przeznaczeniem. Mieszczą się tu wydatki na remonty i konserwację rzeczy, dokonanie zasiewów, utrzymanie inwentarza, podatki oraz inne świadczenia publiczne, a także ubezpieczenia rzeczy.
Pomimo, iż wnioskodawczyni zgłosiła do rozliczenia takie wydatki, to zgodnie zart. 6 k.c., winna nie tylko zgłosić fakt ich poniesienia, ale również, zgodnie zart. 232 k.p.c.,art. 3 k.p.c.orazart. 6 k.c., udowodnić również fakt ich poniesienia, a także, że mieściły się one w ramach wydatków koniecznych.
Wnioskodawczyni podniosła, że na nieruchomość wspólną poniosła nakłady w wysokości 44.587,92 zł. Na tą okoliczność wskazała kosztorys budowlany (k. 21 – 39). Pomimo, iż wskazany w nim zakres prac remontowych wskazuje na dokonanie przez wnioskodawczynię nakładów odpowiadających wskazanej powyżej kwocie, to jednak brak jest podstaw do przyjęcia, że nakłady te mieściły się w ramach nakładów koniecznych.
Z tych też względów, spłata należna uczestnikowi nie może uwzględniać wskazanych powyżej nakładów. Zatem należna uczestnikowi spłaty winna wynosić 33.150 zł (78/288 z wartości nieruchomości wynoszącej 136.000 zł).
Z tych przyczyn na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c., Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w sposób wskazany w sentencji. W pozostałym zakresie apelacja podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawieart. 385 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.Sąd Odwoławczy, wobec sprzecznego stanowiska stron co wysokości spłaty, co było przedmiotem zaskarżenia, o kosztach postępowania orzekł na podstawieart. 520 § 2 k.p.c.Koszty te ustalono w oparciu o § 7  pkt 6 w związku z§ 6 pkt 5 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tekst jednolity Dz.U. z 2013 poz. 490), natomiast kwotę 121 zł nakazano pobrać od wnioskodawczyni na podstawieart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tekst jednolity: Dz.U. z 2010r. Nr 90, poz. 594 z późniejszymi zmianami)

SSR (del.) Anna Hajda   SSO Krystyna Hadryś   SSO Andrzej Dyrda