Sąd Apelacyjny w Łodzi
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1231/13
Data wyroku: 2014-08-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Szybka, Anna Szczepaniak-Cicha, Mirosław Godlewski
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 28 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt: III AUa 1231/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 sierpnia 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Mirosław Godlewski
Sędziowie: SSA Anna Szczepaniak-Cicha
SSA Iwona Szybka (spr.)
Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Sztuka
po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2014 r. w Łodzi
sprawyW. M.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi wŁ.
o emeryturę,
na skutek apelacjiW. M.
od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu
z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt: IV U 1165/12,

oddala apelację.
Sygn. akt III AUa 1231/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 listopada 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.odmówiłW. M.prawa do emerytury na podstawieart. 28 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychz uwagi na brak co najmniej 20-letniego okresu składkowego i nieskładkowego.
W odwołaniu od powyższej decyzjiW. M.wniósł o uwzględnienie okresu pracy wCegielni (...)należącej do Kółka Rolniczego wB.od 20 czerwca 1961 r. do 31 października 1968 r. i przyznanie prawa do emerytury.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił odwołanieW. M..
Wydając zaskarżony wyrok sąd pierwszej instancji za podstawę orzeczenia przyjął następujące ustalenia faktyczne: WnioskodawcaW. M.urodził się (...)Płatnik składek – Kółko Rolnicze wB.istniał od 1 listopada 1968 r. do 10 kwietnia 1973 r. Konto ubezpieczeniowe Kółka Rolniczego było czynne od 1 stycznia 1967 r. W okresie od 20 czerwca 1961 r. do 31 grudnia 1967 r. brak było zgłoszenia Kółka Rolniczego wB.jako płatnika składek. Od 1 stycznia 1967 r. do 31 października 1968 r. pod(...)brak jest zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego. Sąd Okręgowy wskazał, że według świadkaS. K.Cegielnia (...), powstała w 1954 roku, należała do Kółka Rolniczego wB., a następnie została przejęta przez(...)wK.. Prezesami KR wB.byli:G.,S. C.,M. P.. W cegielni pracowali stali pracownicy iW. M.był zatrudniony wCegielni (...)przy wypale cegły jako pracownik fizyczny mniej więcej od 1962 roku do likwidacji Cegielni w 1990 roku. Praca odbywała się na dwie zmiany, po 12 godzin. Sąd Okręgowy ustalił, że świadekS. K.nie posiada dokumentów potwierdzających jego zatrudnienie wCegielni (...)od 1957 roku. W kwestionariuszu dotyczącym prowadzenia gospodarstwa rolnego, pracy w gospodarstwie rolnym lub okresów równorzędnychS. K.podał, że od 1939 roku do 1989 roku pracował w gospodarstwie rolnym. W oświadczeniu z dnia 29 listopada 1988 r.S. K.podał, że w okresie od 15 stycznia 1959 r. do 30 czerwca 1974 r. pracował w KRB.. ZUS zaliczyłW. M.do ogólnego stażu 16 lat, 2 miesiące i 18 dni okresów składkowych, to jest okresy:
- od 1 kwietnia 1965 r. do 27 listopada 1965 r. – okres odbywania zasadniczej służby wojskowej,
- od 1 listopada 1968 r. do 10 kwietnia 1973 r. – zatrudnienie w Kółku Rolniczym wB.,
- od 20 kwietnia 1973 r. do 31 maja 1984 r. - zatrudnienie w(...)wK.oraz(...)wW..
Do ustalenia prawa do emerytury okres od 25 czerwca 1960 r. do 19 czerwca 1969r. został zaliczonyW. M.przez KRUS PT wZ.jako okres pracy w gospodarstwie rolnym. W świetle tak poczynionych ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że odwołanieW. M.nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w oparciu o treśćart. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychzważył, że odwołujący nie spełnia ustawowego wymogu posiadania 20-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, który warunkuje przyznanie emerytury. Sąd Okręgowy przyjął, że w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, tj. dokumentów zawartych w aktach emerytalnych wnioskodawcy i świadkaS. K.oraz zeznań tego świadka, brak jest podstaw do zaliczenia jako składkowego okresu od 20 czerwca 1961 r. do 31 października 1968 r. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie potwierdza wykonywania pracy przez wnioskodawcę w ramach stosunku pracy wCegielni (...)należącej do KR wB.. Zeznania świadkaS. K.Sąd Okręgowy ocenił jako mało przekonujące. ŚwiadekS. K.twierdził bowiem, że pracował wCegielni (...)od 1957 roku podczas gdy w kwestionariuszu złożonym w KRUS podał, że w latach 1939 – 1989 pracował w gospodarstwie rolnym. Świadek nie posiada nadto żadnych dokumentów potwierdzających jego zatrudnienie wCegielni (...). Ponadto brak jest zgłoszenia do ubezpieczenia KR wB.w okresie od 20 czerwca 1961 r. do 31 grudnia 1967. Jak bowiem wynika z potwierdzenia ubezpieczenia pracowników płatnik składek Kółko Rolnicze wB.istniał w okresie od 1 listopada 1968 r. do 10 kwietnia 1973 r. Sąd Okręgowy uznał, że nie ma przekonywujących dowodów potwierdzających faktyczne wykonywanie pracy przez odwołującego wCegielni (...)należącej do KR wB.przed dniem 1 listopada 1968 r., a tym samym nie sposób jest zaliczyć okres od 20 czerwca 1961 r. do 31 października 1968 r. jako składkowy w rozumieniuart. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Powyższy wyrok zaskarżył apelacją ubezpieczony. Wniósł o uwzględnienie przy ustaleniu uprawnień do emerytury okresu pracyCegielni (...)w okresie od 20 czerwca 1961 r. do 31 października 1968 r. Wskazał, że okres takiej pracy potwierdzają zeznania świadkaS. K.oraz świadectwo pracy wystawione przezM. P.. Podniósł, że okres pracy wCegielni (...)w tych latach ZUS uwzględnił już nie żyjącemuJ. P.. Do apelacji ubezpieczony załączył kserokopię świadectwa pracy wystawioną w dniu 1 czerwca 1994 r. przezM. P..
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
ApelacjaW. M.nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych oraz trafnej oceny prawnej, które sąd drugiej instancji w całości podziela i przyjmuje za własne bez potrzeby ich powielania. Zgodnie z treścią art. 28 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 2, przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: osiągnęli wiek emerytalny, o którym mowa w art. 27 ust. 2 i 3 i mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla mężczyzn.
Rozstrzygnięcie sporu sprowadzało się do ustalenia, czy wnioskodawca spełnia warunki do nabycia emerytury na podstawie art. 28 ustawy. Niesporne było, żeW. M.ur. (...), w dacie złożenia wniosku o emeryturę 15 października 2012r., spełnił warunek wieku. Sporne natomiast było spełnienie przez wnioskodawcę warunku stażowego, a mianowicie warunku 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych. W sprawie spór skoncentrował się do ustalenia, czy można zaliczyć do stażu ubezpieczeniowego wnioskodawcy okresu zatrudnienia w Kółku Rolniczym wB.w okresie czasu od 20 czerwca 1961 r. do 31 października 1968 r., w niezbędnym zakresie 3 lat 9 miesięcy i 12 dni. Taki bowiem okres był brakujący do uzupełnienia 20 lat wymaganych przepisemart. 28. W postępowaniu sądowym fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie mogą być dowodzone wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, bez ograniczeń obowiązujących w postępowaniu administracyjnym przed organem rentowym. Do sądu orzekającego należy zaś ocena wiarygodności i mocy dowodowej wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów. Ustalenie zatrudnienia w ramach stosunku pracy, które ma przesądzać o dodatkowym stażu ubezpieczeniowym, jest faktem mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 k.p.c.), który w postępowaniu przed sądem może być udowadniany wszelkimi środkami dowodowymi. Nie obowiązują wówczas ograniczenia wynikające zrozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe. Zgodnie jednak zart. 232 k.p.c.to strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania tych okoliczności, od których zależy prawo do określonego świadczenia rentowo-emerytalnego, jak i jego wysokości. Tym samym w niniejszym postępowaniu to naW. M.spoczywał ciężar udowodnienia tego, że we wskazywanym przez siebie okresie świadczył pracę w warunkach zatrudnienia umożliwiającym uwzględnienie w ogólnym stażu pracy dla potrzeb emerytalnych. W opinii Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy trafnie nie zaliczył do stażu pracy objętego sporem okresu od 20 czerwca 1961 r. do 31 października 1968 r., albowiem ubezpieczony nie zdołał w tym zakresie przedstawić wiarygodnych dowodów. Trzeba mieć przy tym na względzie, że zgodnie z zasadą wyrażoną wart. 233 § 1 k.p.c.sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, a zatem, jak podkreśla się w orzecznictwie, z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych dowodów i mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1999 r., sygn. I PKN 632/98, opubl. OSNP 2000/10/382, LEx nr 39960; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2002 r., sygn. IV CKN 1256/00, opubl. LEX nr 80267). Zdaniem Sądu Apelacyjnego ocena zgromadzonych w rozpatrywanej sprawie dowodów poczyniona przez sąd pierwszej instancji, na okoliczność stażu ubezpieczeniowegoW. M.nie wykracza poza graniceart. 233 § 1 k.p.c.Zważyć należy, że wywodząc apelację od wyroku sądu pierwszej instancji ubezpieczony w zasadzie nie wskazał żadnych okoliczności, które mogłyby podważyć prawidłowość poczynionych w sprawie ustaleń. Sąd Apelacyjny podzielił ocenę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zaakceptowaną przez Sąd I instancji, że wskazane przez apelującego świadectwo pracy z dnia 1 czerwca 1994 r. nie może stanowić pewnego dowodu stwierdzającego okres zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Nie może ujść uwadze fakt, że przedmiotowy dokument został wystawiony już po likwidacji Kółka Rolniczego i opatrzony został pieczątkąK., które w istocie w dacie sporządzania świadectwa pracy nie istniało. Wątpliwości budzi ten dokument także i dlatego, że wystawiony został przezM. P.jako Prezesa Kółka Rolniczego wB.. Tymczasem z akt rentowychM. P.wynika, że w Kółku Rolniczym pracował jako dyspozytor i kierowca. Brak informacji, że sprawował funkcję prezesaK.. (k. 12 akt emerytalnychS. K.; k. 61 akt rentowych ubezpieczonego). Już z samego zatem pisemnego „oświadczenia"M. P., przy uwzględnieniu faktu że Kółko Rolnicze wB.jako płatnik składek istniał do 10 kwietnia 1973 r., wynika, żeM. P.mógł nigdy nie pełnić funkcji Prezesa tego Kółka. Powyższa okoliczność, przy uwzględnieniu dodatkowo, że przedłożone świadectwo pracy nie zawiera imiennej pieczątki osoby upoważnionej do jego wystawienia (takowej należałoby oczekiwać od Prezesa), sprzeciwia się uznaniu go za wiarygodny dowód w sprawie. Zarówno okoliczność, że KRUS cały wskazany w świadectwie pracy z dnia 1 czerwca 1994 r. okres zatrudnienia doliczył skarżącemu do stażu ubezpieczeniowego, jak i wskazana przez skarżącego okoliczność, że innym jego współpracownikom organ rentowy okres pracy w Cegielni uwzględnił w stażu pracy, nie mogą same w sobie stanowić wystarczającego powodu dla uwzględnienia spornego okresu pracy w stażu ubezpieczeniowym. Świadectwo pracy z dnia 1 czerwca 1994 r., z uwagi na wskazane wyżej rozbieżności, przy ustalaniu okresów zatrudnienia skarżącego nie może być uwzględnione. Pewnego źródła dla rekonstrukcji faktów związanych z zatrudnieniemW. M., w sytuacji gdy dotychczas przedłożone dokumenty tego nie potwierdzają, nie stanowią także zeznania przesłuchanego w sprawie świadka. Zeznania świadkaS. K., który nie był nawet wstanie podać poprawnej daty podjęcia własnego zatrudnienia, Sąd Okręgowy słusznie ocenił jako mało przekonujące, a przez to obarczone dużym stopniem niepewności. Nadmienić w tym miejscu należy, że spór nie dotyczył samego faktu zatrudnienia skarżącego w Cegielni wO., należącej w owym czasie do Kółka Rolniczego wB., lecz okresu w jakim był on tam faktycznie zatrudniony. Na podstawie bowiem legitymacji ubezpieczeniowej potwierdzającej zatrudnienie od 1 kwietnia 1969 r. oraz poświadczenia Wydziału Ubezpieczeń i Składek I Oddziału ZUS wŁ., z którego wynika Kółko Rolnicze wB.jako płatnik składek był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych od 1 listopada 1968 r., organ rentowy jako datę początkową zatrudnienia skarżącego przyjął 1 listopada 1968 r. a końcową 10 kwietnia 1973 r. Przedłożone dowody w sprawie nie pozwalają na ustalenie wcześniejszej daty zatrudnieniaW. M.w sposób nie budzący żadnych wątpliwości. W konsekwencji tez nie sposób uznać, że w spornym okresie ubezpieczony był zatrudniony jako pracownik, a od jego wynagrodzenia zostały opłacone składki na ubezpieczenia społeczne. Wobec przedstawionej powyżej oceny uznać należało, żeW. M., nie legitymując się 20-letnim okresem składkowym i nieskładkowym, nie spełnił przesłanek do nabycia emerytury określonych wart. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny, nie znajdując podstaw do uwzględnienia apelacji, orzekł jak w sentencji wyroku na mocyart. 385 k.p.c.