Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 83/14
Data wyroku: 2014-02-27 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Grzegorz Ślęzak, Wioletta Krawczyk, Arkadiusz Lisiecki
Słowa kluczowe: Dziedziczenie Ustawowe
Podstawa prawna: art. 931 kc

Sygn. akt II Ca 83/14

POSTANOWIENIE
Dnia 27 lutego 2014 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Arkadiusz Lisiecki (spr.)

Sędziowie:

SSO Grzegorz Ślęzak
SSR del. Wioletta Krawczyk

Protokolant:

Paulina Neyman

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 roku
sprawy z wnioskuJ. G.
z udziałemA. J. (1),C. G.,Ł. J.,A. J. (2),T. J.
o stwierdzenie nabycia spadku
na skutek apelacji uczestnikaA. J. (1)
od postanowienia Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 18 września 2013 roku, sygn. akt I Ns 168/13

postanawia:

1
zmienić zaskarżone postanowienie w punktach:

- pierwszym w ten sposób, iż stwierdzić, że spadek poG. G. (1)na podstawie ustawy nabyły z dobrodziejstwem inwentarza żonaE. G.i córkaP. G.po ½ (jednej drugiej) części każde z nich;
- drugim w ten sposób, iż stwierdzić, że spadek poE. G.na podstawie ustawy nabyła z dobrodziejstwem inwentarza córkaP. G.;
2. ustalić, iż każdy z zainteresowanych ponosi koszty postępowania odwoławczego związane ze swoim udziałem w sprawie.

Sygn. akt II Ca 83/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 września 2013 roku Sąd Rejonowy w Radomsku cytuję:

1
stwierdził, że spadek poG. G. (1), synuC.iJ., zmarłym 28 października 2012 roku wW., ostatnio stale zamieszkałym wR., na podstawie ustawy nabyli rodzice:C. G.iJ. G.po ½ (jednej drugiej) części każde z nich;

2
stwierdził, że spadek poE. G., córceJ., zmarłej 28 października 2012 roku wW., ostatnio stale zamieszkałej wR., na podstawie ustawy nabyła matkaJ. J. (3)w całości;

3
stwierdził, że spadek poP. G., córceG.iE., zmarłej 28 października 2012 roku wW., ostatnio stale zamieszkałej wR., na podstawie ustawy nabyli dziadkowie:C. G.,J. G.,J. J. (3)po 1/3 części każde z nich;

4
ustalił, iż każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie – koniec cytatu.

Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przedstawione poniżej ustalenia i zarazem rozważania Sądu Rejonowego:
G. G. (1), synC.iJ.,E. G., córkaJ.,P. G., córkaG.iE.zmarli 28 października 2012 roku wW., ostatnio stale zamieszkiwali wR..
Spadkodawcy zmarli jednocześnie wskutek wypadku samochodowego.
W dacie śmierciG. G. (1)pozostawał w związku małżeńskim zE. G., która zmarła wskutek tego samego zdarzenia. Jako spadkobierców ustawowych pozostawił rodzicówC. G.,J. G.. Spadkodawca nie miał innych dzieci własnych ani przysposobionych, nikt ze spadkobierców ustawowych nie zrzekł się spadku, nie został wydziedziczony ani uznany niegodnym dziedziczenia, a ponadto nikt ze spadkobiercówG. G. (1)nie składał oświadczeń o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku.
W dacie śmierciE. G.pozostawała w związku małżeńskim zG. G. (1), który zmarł wskutek tego samego zdarzenia. Jako spadkobierców ustawowych pozostawiła matkęJ. J. (3), która zmarła 11 listopada 2012 roku wK.Spadkodawczyni nie miała innych dzieci własnych ani przysposobionych, nikt ze spadkobierców ustawowych nie zrzekł się spadku, nie został wydziedziczony ani uznany niegodnym dziedziczenia, a ponadto nikt ze spadkobiercówE. G.nie składał oświadczeń o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku.
W dacie śmierciP. G.miała 10 lat, jej rodziceG.iE. G.zmarli wskutek tego samego zdarzenia. Jako spadkobierców ustawowych pozostawiła dziadków:J. J. (3)orazC. G.iJ. G.. Spadkodawczyni nie miała dzieci własnych ani przysposobionych, nikt ze spadkobierców ustawowych nie zrzekł się spadku, nie został wydziedziczony ani uznany niegodnym dziedziczenia, a ponadto nikt ze spadkobiercówP. G.nie składał oświadczeń o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku.
Ustalając stan faktyczny Sąd Rejonowy oparł się na dokumentach zgromadzonych w aktach śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Częstochowie za numerem Ds 174/12 przede wszystkim w postaci kart medycznych czynności ratunkowych podjętych w stosunku doG.iE. G.oraz protokołu oględzin i otwarcia zwłok wszystkich spadkodawców. Z dokumentów tych jednoznacznie wynika, iż cała rodzinaG.zmarła podczas tego samego zdarzenia drogowego. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika uczestnikaA. J. (1)o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka w osobie lekarza Stacji Pogotowia RatunkowegoA. H., sporządzającego kartę czynności medycznych, na okoliczność określenia chwili zgonu spadkodawców. Zdaniem Sądu Rejonowego, wniosek ten był bezzasadny, albowiem lekarz skierowany na miejsce zdarzenia jedynie stwierdził zgon. Z karty tej wynika, iż względem zmarłych spadkodawców nie podjęto żadnych czynności ratunkowych. W karcie czynności medycznych wpisano datę i godzinę, w jakiej lekarz potwierdził zgon. Spadkodawcy ponieśli obrażenia tego rodzaju, iż nawet dla osoby nie mającej specjalistycznej wiedzy medycznej jest oczywistym, że śmierć wszystkich spadkodawców nastąpiła natychmiast po zderzeniu z innym pojazdem.
Sąd Rejonwy oddalił także wniosek pełnomocnika uczestnika o zawieszenia postępowania do czasu wydania decyzji organu administracyjnego (Urzędu Stanu Cywilnego) w przedmiocie wniosku pełnomocnika uczestnika z dnia 19 kwietnia 2013 roku w przedmiocie naniesienia w akcie zgonu spadkodawców godziny śmierci. Wniosek ten podlegał oddaleniu jako zmierzający do przedłużenia postępowania a przede wszystkim bezprzedmiotowy.
Pełnomocnik uczestnikaA. J. (1)nie zdołał obalić domniemania wynikającego z treściart. 32 k.c, stosownie do treści którego to, jeżeli kilka osób utraciło życie podczas wspólnie im grożącego niebezpieczeństwa, domniemywa się, że zmarły jednocześnie.
Materiał zgromadzony w sprawie, któremu Sąd Rejonowy dał wiarę, był wystarczający dla orzeczenia w przedmiocie dziedziczenia ustawowego.
Z uwagi treśćart. 32 k.c.statuującego domniemanie jednoczesności śmierci, w przypadku gdy kilka osób utraciło życie podczas wspólnie im grożącego niebezpieczeństwa, Sąd Rejonwy przyjął, iż spadkodawcaG. G. (1)nie pozostawił zstępnych ani małżonka. Zatem do dziedziczenia powołane zostają osoby należące do drugiej grupy spadkobierców ustawowych, to jest rodzice. SpadkodawcaG. G. (1)w chwili śmierci pozostawił rodzicówC.iJ.małżonkówG.W świetle obowiązującego prawa oznacza to, że w sytuacji, kiedy do spadku powołani są rodzice, ich udział w spadku jest równy i wynosi po 1/2 części dla każdego z nich.
Według tych samych zasad orzeczono w przedmiocie dziedziczenia ustawowego po spadkodawczyniE. G., która nie pozostawiła zstępnych ani małżonka. Jej jedyna spadkobierczynią ustawowa była jej matka, albowiem ojcostwo nie zostało stwierdzone.
MałoletniaP. G.nie pozostawiła jako spadkobierców w osobach swoich rodziców. Jako spadkobierców ustawowych pozostawiła dziadków.C.iJ.małżonkówG.orazJ. J. (3). Treśćart. 934 k.c.jednoznacznie stanowi, iż w braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy, cały spadek przypada dziadkom spadkodawcy; dziedziczą oni w częściach równych. Stosownie do treści powołanego przepisu orzeczono o dziedziczeniu na podstawie ustawy po zmarłejP. G.na rzecz dziadkówC. G.,J. G.iJ. J. (3)po 1/3 części.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.
Pełnomocnik uczestnikaA. J. (1)zaskarżył postanowienie w punktach 1 i 2.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1. Błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż spadkobiercy zmarli jednocześnie i nie była udzielana im pomoc medyczna;
2. Obrazę prawa materialnego poprzez niezasadne zastosowanieart. 32 k.c.i jego błędnąinterpretację
3. Bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego z kart czynności medycznych jak również przesłuchania świadka , podczas gdy za pomocą tych środków dowodowych możliwe byłoby podważenie domniemania jednoczesności zgonów spadkodawców zwłaszczaP. G., która była reanimowana i zmarła najpóźniej
Wskazując na powyższe wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ewentualnie zmianę poprzez ustalenie że spadek poG. G. (1)nabyłaE.iP. G., a poE. G.P. G..
Pełnomocnik wnioskodawczyni wnosiła o oddalenie apelacji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

apelacja jest uzasadniona.
Przed tut. Sądem pełnomocnik uczestnik przedstawił nowe dowody z dokumentów w postaci aktów stanu cywilnego tj. zupełnych aktów zgonu spadkodawców-art. 381 k.p.c
Z przeprowadzonych przez Sąd Okręgowy dowodów urzędowych wynika, że w postępowaniu administracyjnym akty zgonu spadkodawców ( wszystkich ) zostały uzupełnione poprzez zamieszczenie godziny zgonów tj.:G. G. (1),E. G.iP. G.. Z dokumentów w/w wynika, że:G. G. (1)zmarł 28.10.2012 r. o godzinie 22 minut 40;E. G.zmarła 28.10.2012 r. o godzinie 22 minut 42 zaśP. G.zmarła 28.10.2012 r. o godzinie 23 minut 00.
Z treściart. 36 ustawy prawo o aktach stanu cywilnego( p.a.s.c. ) wynika, że akt stanu cywilnego niezawierający wszystkich danych, które powinny być w nim zamieszczone tj. zawierać datę i godzinę zgonu, podlega uzupełnieniu. Przepisart. 4p.a.s.c. wprowadza bowiem wyjątek od ogólnej zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.), który to wyjątek musi być respektowany w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku. Oznacza powyższe, że dopóki akty stanu cywilnego nie zostaną uzupełnione, to sąd rozpoznający sprawę o stwierdzenie nabycia spadku, nie może dokonywać samodzielnie ustaleń w tym zakresie. Postępowanie sądowe powinno być w takim przypadku zawieszone do czasu zakończenia postępowania administracyjnego o uzupełnienie w/w aktów stanu cywilnego. Przepisart. 32 k.c.w niniejszej sprawie nie ma w ogóle zastosowania.
Ponieważ pełnomocnik uczestnika przedłożył prawidłowo sporządzone akty zgonu spadkodawców, to dokumenty te stanowią dowód zdarzeń w nim stwierdzonych, a więc stosownie do treści art. 4 p.a.s.c. mają walor wyłączności w niniejszym postępowaniu
W ocenie Sądu Okręgowego zaskarżone postanowienie w punktach 1 i 2 zostało wydane z obraząart. 931 § 1 zd.1 k.p.c.Spadek poG. G. (1), synuC.iJ., zmarłym 28 października 2012 roku, o godzinie 2240wW., ostatnio stale zamieszkałym wR., na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli żonaE. G.i córkaP. G.po ½ (jednej drugiej) części każde z nich; z kolei spadek poE. G., córceJ., zmarłej 28 października 2012 roku, o godzinie 2242wW., ostatnio stale zamieszkałej wR., na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyła córkaP. G.w całości.
Z tych w/w względów Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżone postanowienie w punktach 1 i 2 i orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono z mocyart. 520 § 1 k.p.c.