Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 741/14
Data wyroku: 2014-10-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krystyna Hadryś, Marcin Rak, Gabriela Sobczyk
Słowa kluczowe: Obowiązek Alimentacyjny
Podstawa prawna: art. 189 k.p.c., art. 385 k.p.c.

Sygn. akt III Ca 741/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 października 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Krystyna Hadryś (spr.)
Sędzia    SO Gabriela Sobczyk
Sędzia    SR (del.) Marcin Rak
Protokolant    Renata Krzysteczko
po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. w Gliwicach na rozprawie
sprawy z powództwaS. R.
przeciwkoZ. R.
o wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt IV RC 234/13

1
oddala apelację;

2
przyznaje adwokatowiC. C.od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Gliwicach) kwotę 369 zł (trzysta sześćdziesiąt dziewięć złotych), w tym kwotę 69 zł (sześćdziesiąt dziewięć złotych) podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu pozwanej w postępowaniu odwoławczym.

SSR (del.) Marcin Rak SSO Krystyna Hadryś SSO Gabriela Sobczyk

UZASADNIENIE
PowódS. R.domagał się „ zwolnienia” go z obowiązku alimentacyjnego w wysokości po 200 zł miesięcznie wobec pozwanejZ. R..
W uzasadnieniu wskazał, że pozwana posiada swoje źródło utrzymania uzyskując świadczenie emerytalne, a według powoda nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec pozwanej.
PozwanaZ. R.wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając, że nadal ma złą sytuację majątkową.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 lutego 2014 r. Sąd Rejonowy stwierdził, iż obowiązek alimentacyjnyS. R.w stosunku do pozwanejZ. R.ustalony wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 23 marca 2010 r. w sprawie IV RC 653/09 ustał z mocy prawa z dniem 5 kwietnia 2011 r.; przyznał na rzecz adw.C. C.wynagrodzenie ze Skarbu Państwa w kwocie 600 zł plus podatek VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Sąd Rejonowy ustalił, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 23 marca 2010 r. na rzeczZ. R.zasądzone zostały odS. R.jako męża alimenty w kwocie po 200 zł miesięcznie. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 23 lutego 2011 r. rozwiązano przez rozwód małżeństwo stron z winy obojga małżonków. Jednocześnie oddalono żądanieZ. R.w zakresie alimentów.
Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że w świetle dokonanych ustaleń faktycznych w oparciu o powyższe okoliczności, żądanie pozwu jest uzasadnione. Obowiązek alimentacyjny oparty naart. 27 k.r.o.wygasa na skutek ustania małżeństwa, nawet w sytuacji, gdy jest orzeczony na podstawie wcześniejszego prawomocnego wyroku. Powód może żądać ustalenia nieistnienia obowiązku w oparciu oart. 189 k.p.c.
O kosztach orzeczono w oparciu oart. 98 i 102 k.p.c.oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie i ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wniosła pozwana, wnosząc o zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a toart. 27 i art. 60 k.r.o.orazart. 5 k.c.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Apelacja pozwanej nie mogła odnieść skutku.
Sąd Rejonowy zastosował prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia, a następnie ustalił wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Dokonane ustalenia faktyczne w zakresie przyjętym przez Sąd Rejonowy nie budzą wątpliwości, bowiem zostały oparte na dokumentach urzędowych i nie kwestionowanych ustaleniach stanu osobisto – majątkowego stron i jako takie Sąd Odwoławczy przyjął je w całości za własne.
Nie można podzielić zarzutu skarżącej, iż orzeczenie o zaspokojeniu potrzeb rodziny w trakcie trwania małżeństwa oparte na przesłankachart. 27 k.r.o.stanowi świadczenie alimentacyjne w rozumieniuart. 60 k.r.o.i jako takie należy traktować je równorzędnie.
Nie ulega wątpliwości, że pomiędzy obowiązkami objętymi tymi przepisami istnieje podobieństwo, jednakże nie tożsamość. Pomiędzy małżonkami w trakcie trwania małżeństwa nie istnieje obowiązek alimentacyjny a obowiązek przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny i przy uwzględnieniu wszystkich elementów prowadzenia gospodarstwa domowego rodziny.
Na brak podstaw do uznania tożsamości świadczeń wskazują również różne przesłanki ustawowe wypełniania obowiązku określonego w tych przepisach. Bowiem a przypadkuart. 27 k.r.o.są to wyłącznie potrzeby rodziny, a w przypadkuart. 60 k.r.o.potrzeby uprawnionego indywidualnie, przy uwzględnieniu zależności od winy oraz istnienia niedostatku, czego nie wymaga się przy rozpoznawaniu żądania na podstawie uprzedniego przepisu.
W tym zakresie nie można zatem przyjąć, że po rozwodzie małżonków zachodzi kontynuacja obowiązku wynikającego zart. 27 k.r.o.Skoro ustawodawca ukształtował zakres tego przepisu na potrzeby istniejącego związku małżeńskiego, co wynika jednoznacznie z jego treści, nie może ten przepis być podstawą obowiązku byłego małżonka wobec rozwiedzionego współmałżonka.
Dlatego słusznie Sąd I instancji uznał, że wobec rozwiązania małżeństwa stron, z datą prawomocnego orzeczenia w tym zakresie, z mocy prawa wygasł obowiązek pozwanego wynikający ze stosunków małżeńskich stron.
Zarzut niezastosowaniaart. 5 k.c.nie może odnieść skutku w sytuacji, gdy zarzut pozwanej oparty się na okolicznościach i stanie prawnym, które wyłączają dopuszczalność zachowania obowiązku wobec jego wygaśnięcia z mocy prawa.
Nie można przy tym podzielić stanowiska skarżącej, iż odmienne wnioski można wysnuć z wyroków Trybunału Konstytucyjnego cytowanych i wskazanych w apelacji. Należy podkreślić, że w konkluzji orzeczenia SK 27/12 Trybunał Konstytucyjny nie podzielił zastrzeżeń skarżącego w tej sprawie co doart. 60 § 2 i 3 k.r.o.na tle żadnego ze wskazanych wzorców kontroli. Podkreślił, że przedmiotem orzekania była treść tych przepisów, a nie jednostkowa praktyka stosowania tych przepisów.
Podzielając zatem motywy leżące u podstaw zaskarżonego orzeczenia, Sąd Okręgowy oddalił apelację jako nie znajdującą usprawiedliwionych podstaw prawnych (art. 385 k.p.c.).
O kosztach postępowania należnych pełnomocnikowi pozwanej, udzielającemu pomocy prawnej z urzędu, Sąd postanowił w oparciu oart. 108 § 1 k.p.c.oraz§ 2 ust. 1 i 3, § 6 pkt 3 i § 19 pkt 1 i 2, w związku z§ 13 ust. 1 rozporządzenia  Ministra Sprawiedliwości z  dnia 28 września 2002 r.  w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu( Dz. U. z 2013 r. poz. 461).

SSR(del.) Marcin Rak SSO Krystyna Hadryś SSO Gabriela Sobczyk