Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 105/14
Data wyroku: 2014-05-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Celej, Anna Prokopiuk, Barbara Lubańska-Mazurkiewicz
Słowa kluczowe: Wymuszenie Rozbójnicze, Zamiar, Rozbój, Kumulatywna Kwalifikacja Przestępstwa
Podstawa prawna: art.280§2 w zb. z art.191§2 kk w zb. z art.13§1 w zw. z 282 w zb. z art. 189§1 w zb. z art.157§2 w zb. z art.275§1 w zw. z art.11§2kk w zw. z art.12 kk

Sygn. akt II AKa 105/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 maja 2014r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Anna Prokopiuk (spr.)

    Sędziowie: SA – Barbara Lubańska-Mazurkiewicz

SO (del.) – Marek Celej
Protokolant: – st. sekr. sąd. Marzena Brzozowska
przy udziale Prokuratora Elżbiety Kozakiewicz - Jackowskiej
po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2014 r.
sprawy

1
P. K. (1)

2
M. R. (1)

3
E. W.

4
J. T. (1)

oskarżonych ad. 1- 4 zart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 191 § 2 k.k.w zb. zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 2 k.k.w zb. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i nadto ad. 3 w zw. zart. 64 § 1 k.k., ad. 4 nadto – zart. 270 § 1 k.k.
na skutek apelacji, wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie
z dnia 24 października 2013 r. sygn. akt V K 105/12
- zmienia zaskarżony wyrok w pkt I wobec oskarżonychP. K. (1),M. R. (1),E. W.iJ. T. (1)oraz na podstawieart. 435 k.p.k.wpkt IIwobecD. K.iP. K. (2)w ten sposób, że przyjmuje, iż oskarżonyE. W.spowodował u pokrzywdzonegoM. B. (2)obrażenia naruszające czynności narządu ciała na czas nie przekraczający 7 dni, i z podstawy prawnej skazania oskarżonychP. K. (1),M. R. (1),J. T. (1),D. K.iP. K. (2)eliminuje przepisart. 157 § 2 k.k.;
- utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części;
- zasądza na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonychP. K. (1),M. R. (1),E. W.iJ. T. (1)koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w częściach na nich przypadających, w tym po 400 zł (czterysta) tytułem opłaty;
- zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackich wW.– adw.Z. J.i adw.B. R., Kancelarii Adwokackiej wJ.-adw.S. D., kwoty po 738 zł w tym, 23% VAT, tytułem kosztów nieopłaconej obrony z urzędu pełnionej przed Sądem Apelacyjnym.

UZASADNIENIE
P. K. (1),M. R. (1),E. W.iJ. T. (1)zostali oskarżeni o to, że:
I. w okresie od dnia 13 stycznia 2012 r. do dnia 16 stycznia 2012 roku wW.działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w krótkich odstępach czasu, a także wspólnie i w porozumieniu z innymi dwoma ustalonymi osobami oraz w celu uzyskania zwrotu wierzytelności powstałej w wyniku przywłaszczenia pieniędzy przekazanych poprzednio na poczet zakupu środków odurzających używając w nocy z 13/14 stycznia 2012 r. wobecM. B. (2)przemocy w postaci przytrzymywania za kończyny i odzież, wielokrotnego uderzania w twarz, jak też posługując się przedmiotem niebezpiecznym w postaci masywnej maczety metalowej, którą zadano pokrzywdzonemu sparowane przez niego uderzenie skutkujące powstaniem rany ciętej dłoni, czym spowodowali obrażenia ciała na czas nie przekraczający dni 7, a także grożąc przedmiotem przypominającym wyglądem broń palną, jak też używając w dniu15 stycznia 2012 r. noża oraz kierując groźby pobicia, okaleczenia oraz pozbawienia życia pokrzywdzonego i jego osób najbliższych - zabrali mu w celu przywłaszczenia mienie w postaci pieniędzy w kwocie 450 zł, telefon komórkowymarki S.oraz dokument w postaci książeczki wojskowej, czym działali dodatkowo w celu zmuszeniaM. B. (2)do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem do wysokości 5 tyś. złotych, przy czymE. W.czynu powyższego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne,
tj. o czyn zart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 191 § 2 k.k.w zb. zart.13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 2 k.k.w zb. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.wobecP. K. (1),M. R. (1),J. T. (1), oraz o czyn zart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 191 § 2 k.k.w zb. zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 2 k.k.w zb. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1  k.k.wobecE. W.;
D. K.iP. K. (2)zostali oskarżenio to, że:
II. w okresie od dnia 13 stycznia 2012 r. do dnia 14 stycznia 2012 roku wW.działając wspólnie i w porozumieniu z innymi czterema ustalonymi osobami oraz w celu uzyskania zwrotu wierzytelności powstałej w wyniku przywłaszczenia pieniędzy przekazanych poprzednio na poczet zakupu środków odurzających używając wobecM. B. (2)przemocy w postaci przytrzymywania za kończyny i odzież, wielokrotnego uderzania w twarz, jak też posługując się przedmiotem niebezpiecznym w postaci masywnej maczety metalowej, którą zadano pokrzywdzonemu sparowane przez niego uderzenie skutkujące powstaniem rany ciętej dłoni, czym spowodowali obrażenia ciała na czas nie przekraczający dni 7, a także grożąc przedmiotem przypominającym wyglądem broń palną jak też kierując groźby pobicia, okaleczenia oraz pozbawienia życia pokrzywdzonego i jego osób najbliższych - zabrali mu w celu przywłaszczenia mienie w postaci pieniędzy w kwocie 450 zł, oraz dokument w postaci książeczki wojskowej, czym działali dodatkowo w celu zmuszeniaM. B. (2)do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem do wysokości 4.500 złotych,
tj. o czyn zart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 191 § 2 k.k.w zb. zart.13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 2 k.k.w zb. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
a ponadtoJ. T. (1)oskarżony o to, że:
III. w nieustalonym okresie czasu od 04 marca 2010 r. do dnia 20 marca 2012 r. w nieustalonym miejscu przerobił w celu użycia za autentyczną książeczkę wojskową nr(...)wyd. 04 marca2010 r. przez(...)W.O.wystawioną dlaJ. T. (2)w ten sposób, że w miejsce zdjęciaJ. T. (2)wstawił swoje zdjęcie,
tj. o czyn zart. 270 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 24 października 2013 r. sygn. akt V K 105/12 Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie:
I. oskarżonychP. K. (1),M. R. (1),E. W.,J. T. (1)w ramach czynu zarzucanego im w punkcie I uznał za winnych tego, że w okresie od dnia 13 stycznia 2012 roku do dnia 16 stycznia 2012 roku wW.działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w krótkich odstępach czasu, a także wspólnie i w porozumieniu z innymi dwoma ustalonymi osobami oraz w celu uzyskania zwrotu wierzytelności powstałej w wyniku przywłaszczenia pieniędzy w wysokości 3.600 złotych przekazanych poprzednio na poczet zakupu środków odurzających, używając w nocy z 13/14 stycznia 2012 roku wobecM. B. (2)przemocy w postaci przytrzymywania za kończyny i odzież, wielokrotnego uderzania w twarz, jak też posługując się przedmiotem niebezpiecznym w postaci masywnej maczety metalowej, którą zadano pokrzywdzonemu sparowane przez niego uderzenie skutkujące powstaniem rany ciętej dłoni, czym spowodowali obrażenia ciała na czas nie przekraczający dni 7, następnie pozbawiając wolności poprzez umieszczenie w samochodzie, jak też w dniu 15 stycznia 2012 roku pozbawiając wolności, używając noża oraz kierując groźby pobicia, okaleczenia oraz pozbawienia życia pokrzywdzonego i jego osób najbliższych - zabrali mu w celu przywłaszczenia mienie w postaci pieniędzy w kwocie 450 zł, telefon komórkowymarki S.oraz dokument w postaci książeczki wojskowej, czym dodatkowo usiłowali zmusićM. B. (2)do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem do wysokości 5.000 złotych, lecz tego celu nie osiągnęli wobec postawy pokrzywdzonego, przy czymE. W.czynu powyższego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, to jestP. K. (1),M. R. (1),J. T. (1)za winnych popełnienia czynu zart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 191 § 2 k.k.w zb. zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 2 k.k.w zb. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k., zaśE. W.za winnego popełnienia czynu zart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 191 § 2 k.k.w zb. zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 2 k.k.w zb. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart.11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i za to oskarżonychP. K. (1),M. R. (1),J. T. (1)na mocyart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 191 § 2 k.k.w zb. zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 2 k.k.w zb. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.skazał, zaś na mocyart. 280 § 2 k.k.w zw zart. 11 § 3 k.k.wymierzył oskarżonemuP. K. (1)karę 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności, oskarżonemuM. R. (1)karę3 (trzech) lat pozbawienia wolności, oskarżonemuJ. T. (1)karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności, a nadto oskarżonegoE. W.na mocy zart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 191 § 2 k.k.w zb. zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 2 k.k.w zb. zart.275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.skazał, zaś na mocyart. 280 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mu karę 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności;
II. oskarżonychD. K.iP. K. (2)w ramach czynu zarzucanego im w punkcie II uznał za winnych tego, że w okresie od dnia 13 stycznia 2012 roku do dnia 14 stycznia 2012 roku wW.działając wspólnie i w porozumieniu z innymi czterema ustalonymi osobami, oraz w celu uzyskania zwrotu wierzytelności powstałej w wyniku przywłaszczenia pieniędzy w wysokości 3.600 złotych przekazanych poprzednio na poczet zakupu środków odurzających, używając w nocy z 13/14 stycznia 2012 roku wobecM. B. (2)przemocy w postaci przytrzymywania za kończyny i odzież, wielokrotnego uderzania w twarz, jak też posługując się przedmiotem niebezpiecznym w postaci masywnej maczety metalowej, którą zadano pokrzywdzonemu sparowane przez niego uderzenie skutkujące powstaniem rany ciętej dłoni, czym spowodowali obrażenia ciała na czas nie przekraczający dni 7, następnie pozbawiając wolności poprzez umieszczenie w samochodzie, oraz kierując groźby pobicia, okaleczenia oraz pozbawienia życia pokrzywdzonego i jego osób najbliższych - zabrali mu w celu przywłaszczenia mienie w postaci pieniędzy w kwocie450 zł, telefon komórkowymarki S.oraz dokument w postaci książeczki wojskowej, czym dodatkowo usiłowali zmusićM. B. (2)do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem do wysokości 4.500 złotych, lecz tego celu nie osiągnęli wobec postawy pokrzywdzonego, to jest za winnych popełnienia czynu zart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 191 § 2 k.k.w zb. zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 2 k.k.w zb. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to oskarżonychD. K.iP. K. (2)na mocyart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 191 § 2 k.k.w zb. zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 2 k.k.w zb. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.skazał ich, zaś na mocyart. 280 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył oskarżonemuD. K.karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności, zaś oskarżonemuP. K. (2)na mocyart. 280 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.przy zastosowaniuart. 60 § 3 i 6 pkt. 2 k.k.wymierzył karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;
III. oskarżonegoJ. T. (1)uznał za winnego popełnienia czynu zpunktu IIIi za to na mocyart. 270 § 1 k.k.skazał go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
IV. na mocyart. 85 k.k.w zw. zart. 86 § 1 k.k.połączył oskarżonemuJ. T. (1)orzeczone wyżej wobec niego kary pozbawienia wolności i wymierzył mu jedną karę łączną 4 (czterech) lat pozbawienia wolności;
V. na mocyart. 69 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.w zw. zart. 73 § 2 k.k.przy zastosowaniuart. 60 § 3 i 5 k.k.wykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoD. K.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 5 (pięciu) lat tytułem próby i oddał go w okresie próby pod dozór kuratora sądowego, zaś na mocyart. 69 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoP. K. (2)kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 5 (pięciu) lat tytułem próby;
VI. na mocyart. 63 § 1 k.k.zaliczył oskarżonemuP. K. (1)na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia24 stycznia 2012 roku do dnia 24 października 2013 roku, oskarżonemuM. R. (1)na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 7 marca 2012 roku do dnia 14 marca 2012 roku i od dnia 14 lipca 2013 roku do dnia24 października 2013 roku, oskarżonemuE. W.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 13 lutego 2012 roku do dnia 21 lutego 2012 roku oraz od dnia 11 kwietnia2012 roku do dnia 24 października 2013 roku, oskarżonemuJ. T. (1)na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 20 marca 2012 roku do dnia 22 marca 2012 roku.
Sąd nadto orzekł o dowodach rzeczowych, kosztach sądowych oraz kosztach obrony pełnionej z urzędu.
Powyższy wyrok zaskarżyli apelacjami obrońcy oskarżonychP. K. (1),M. R. (1),E. W.iJ. T. (1).
Wyrok uprawomocnił się wobec oskarżonychD. K.iP. K. (2).
Obrońca oskarżonegoP. K. (1)zaskarżył wyrok w całości na korzyść oskarżonego. Na podstawieart. 438 pkt 3 k.p.k.wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść orzeczenia, a polegający na przyjęciu, iż oskarżonyP. K. (1)działał z zamiarem dokonania wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi oskarżonymi rozboju na szkodęM. B. (2)posługując się niebezpiecznym przedmiotem, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności treść wyjaśnień oskarżonych wskazuje jednoznacznie, iż zabór należących do pokrzywdzonego przedmiotów oraz pieniędzy przy użyciu maczety i noża stanowił eksces oskarżonegoE. W., za który nie może ponosić odpowiedzialności oskarżonyP. K. (1), którego zachowanie można zakwalifikować wyłącznie jako współudział w popełnieniu przestępstwa określonego wart. 191§ 2 k.k.
Mając powyższe na uwadze, w trybieart. 427 § 1 i 437 § 2 k.p.k., wnosił o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie, iż zachowanieP. K. (1)wypełniło znamiona przestępstwa zart. 191 § 2 k.k.i przy przyjęciu tej kwalifikacji wymierzenie oskarżonemu kary jednego roku pozbawienia wolności.
W pisemnych motywach apelacji obrońca podniósł, iż jego zdaniem wymierzona oskarżonemu kara 5 lat pozbawienia wolności przy przyjęciu kwalifikacji zart. 280 § 2 k.k.jest rażąco niewspółmierna (surowa) przy zastosowaniu wyłącznie jednego kryterium przez Sąd Okręgowy, iż oskarżonyP. K. (1)zorganizował grupę oskarżonych, dlatego wniósł też o znaczne złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary w przypadku gdyby Sąd Odwoławczy nie podzielił podniesionego zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych.
Obrońca oskarżonegoM. R. (1)zaskarżył wyrok na korzyść w części dotyczącej tego oskarżonego – w całości.
Na podstawieart. 438 pkt 1, 2 i 3 k.p.k.zarzucił mającą wpływ na treść wyroku - rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj.art. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 191 § 2 k.k.w zw. zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 2 k.k.polegającą na bezpodstawnym i nieuprawnionym uznaniu, że oskarżonyM. R.działając wspólnie i w porozumieniu z innymi współoskarżonymi tj.P. K. (1),E. W.iJ. T. (1)dopuścił się przestępstw zarzucanych mu aktem oskarżenia przy użyciu niebezpiecznego narzędzia w postaci maczety w sytuacji kiedy w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób zasadny i uprawniony należy jego zachowanie zakwalifikować jedynie zart. 191 § 2 k.k.
W oparciu o przepisyart. 427 § 1 k.p.k.orazart. 437 § 1 i 2 k.p.k.wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie kary pozbawienia wolności z dobrodziejstwem warunkowego zawieszenie jej wykonania.
Na rozprawie apelacyjnej obrońca podniósł, iżpetitumapelacji zawiera oczywistą omyłkę pisarską, bowiem podstawą zarzutu winien byćart. 438 pkt 1 k.p.k., a nieart. 438 pkt 1, 2 i 3 k.p.k.
Obrońca oskarżonegoE. W.zaskarżył wyrok na korzyść oskarżonego w całości. Na podstawieart. 438 pkt 2 k.p.k.wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na jego treść, mianowicie:
1. przepisuart. 410 k.p.k.i przepisuart 7 k.p.k.poprzez ich niezastosowanie względem oskarżonegoW., polegające na wydaniu skarżonego wyroku w oparciu jedynie o część zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pomijając jednocześnie dowody przemawiające za uznaniem braku winy oskarżonego, ocenie materiału dowodowego w sposób dowolny, a nie swobodny, przy jednoczesnym nieuwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, co doprowadziło do ukształtowania przekonania Sądu I instancji co do winy oskarżonego jedynie na podstawie części materiału dowodowego i uznania oskarżonegoW.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu;
2. przepisuart. 4 k.p.k.i5 k.p.k.poprzez ich niezastosowanie względem oskarżonegoW.polegające na rozstrzygnięciu wątpliwości na niekorzyść oskarżonego i uwzględnieniu jedynie okoliczności przemawiających na niekorzyść oskarżonego przy jednoczesnym nieuwzględnieniu okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, co skutkowało naruszeniem zasad legalizmu oraz zasad domniemania niewinności, będących fundamentalnymi zasadami postępowania karnego, co w konsekwencji doprowadziło do uznania oskarżonegoW.za winnego zarzucanego mu czynu. W szczególności zarzut ten dotyczy uznania przez Sąd za wiarygodne wyjaśnień tych współoskarżonych, którzy obciążają oskarżonegoW., nie wzięciu przez Sąd pod uwagę okoliczności iż wyjaśnienia pozostałych współoskarżonych są wewnętrznie sprzeczne, niespójne i stanowią jedynie linię obrony pozostałych współoskarżonych.
Nadto, na zasadzie przepisuart. 438 pkt 3 k.p.k.skarżonemu wyrokowi zarzucił liczne błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, które miały istotny wpływ na jego treść, mianowicie:
1. uznanie, iż oskarżonyW.brał udział w czynie, za którego popełnienie został skazany podczas gdy brak jest, poza wyjaśnieniami pozostałych współoskarżonych, dowodów jednoznacznie wskazujących na jego winę, tym bardziej, iż całkowicie pominięty został przez Sąd dowód z opinii wydanej na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań genetycznych, w której to opinii zbadane zostały dowody będące podstawą skazania oskarżonych i w treści której jednoznacznie stwierdzono, że żadna z przebadanych próbek nie zawiera DNA oskarżonegoW.;
2. uznanie, iż oskarżonyW.dokonał rozcięcia ręki pokrzywdzonego masywną, metalową maczetą, podczas gdy w zgromadzonym materiale dowodowym takowy przedmiot nie został zabezpieczony, wobec czego nie dokonano analizy ewentualnych odcisków palców znajdujących się na ww. przedmiocie, wobec czego brak jest podstaw do uznania, iż to właśnie oskarżonyW.posłużył się ww. przedmiotem w celu okaleczenia pokrzywdzonego;
3. uznanie, iż oskarżonyW.brał udział w czynie przestępczym, którego dopuścili się pozostali współoskarżeni, podczas gdy w trakcie policyjnej kontroli samochodu dokonanej przyul. (...), którym poruszali się sprawcy wraz z pokrzywdzonym, w pojeździe nie znajdował się oskarżonyW., co rodzi domniemanie, iż nie był on obecny w trakcie dokonania czynu opisanego w akcie oskarżenia;
4. uznanie za istotne faktu opisanego na stronie 22 uzasadnienia, mianowicie „Spójne z wyjaśnieniamiP. K. (2)są dowody z wykazu połączeń telefonu komórkowego wraz z adresami stacji(...), z których wynika, iż telefony oskarżonychE. W.,M. R. (1),J. T. (1)iP. K. (1)logowały się w pobliżu miejsca zamieszkania oskarżonego -Z.(Z.), każdy w okolicach godziny 00.30 już w dniu 14 stycznia 2012 r.”, natomiast powyższa okoliczność nie powinna jawić się jako dowód przeciwko oskarżonemuW., bowiem oskarżony zameldowany jest i mieszka wZ., wobec czego nie dziwi fakt, iż jego telefon komórkowy logował się właśnie w tej miejscowości;
5. założenie przez Sąd, iżE. W.dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu podpierając się w dużej mierze argumentem, iż jest on osobą wcześniej karaną, a w swoim środowisku posiada negatywną opinię, podczas gdy przesłanki te nie mogą jednoznacznie i automatycznie świadczyć o fakcie, iż osoba wcześniej skazana dopuściła się po raz kolejny popełnienia przestępstwa;
6. założenie przez Sąd, że pozytywna opinia biegłego psychologaW. G.całkowicie uzasadnia uznanie zeznań pokrzywdzonegoM. B. (2)za w pełni wiarygodne, przy całkowitym pominięciu faktu, iż pokrzywdzony w niniejszym procesie posiada status oskarżonego w innym postępowaniu, w którym to oskarżeni są pokrzywdzonymi, wobec czego istnieje podstawa by twierdzić, iż ma on interes procesowy, by obciążać oskarżonych i przedstawić siebie, jako osobę poszkodowaną. Nadmieniam, iż Sąd całkowicie pominął okoliczność, iż to pokrzywdzony zainicjował ciąg zdarzeń, które w konsekwencji doprowadziły wszystkich oskarżonych (oraz jego samego w odrębnym procesie) na ławę oskarżonych.
Z ostrożności procesowej, na wypadek nieprzyznania przez SądII instancji słuszności powyższej argumentacji, w oparciu o przepisart. 438 pkt 4 k.p.k.podniósł zarzut rażącej niewspółmierności kary orzeczonej względem oskarżonego w stosunku do czynu, za jaki został ukarany.
W związku z powyższym, na podstawie przepisuart. 427 § 1 i 437 § 1 i 2 k.p.k.wniósł o zmianę skarżonego wyroku i odmienne orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie oskarżonegoE. W.od popełniania zarzucanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie wyroku i orzeczenie kary łagodniejszej aniżeli kara orzeczona skarżonym wyrokiem.
Obrońca oskarżonegoJ. T. (1)zaskarżył wyrok w części dotyczącej oskarżonego, tj. w zakresie pkt I, III i IV – na jego korzyść.
Na podstawieart. 438 pkt 2, 3 i 4 k.p.k.wyrokowi zarzucił:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść zaskarżonego Wyroku, poprzez uznanie, iż oskarżonyJ. T. (1)obejmował swoim zamiarem i godził się na użycie przez inne osobytempore criminisniebezpiecznych narządzi w postaci noża i maczety, które to osoby zgodnie z wiarygodną relacją oskarżonego korzystającego z dobrodziejstwaart. 60 kkużyły tych narzędzi niezależnie od woli pozostałych uczestników zdarzeń, co doprowadziło do błędnych rozważań w zakresie granic odpowiedzialności oskarżonego, a także błąd w ustaleniach faktycznych co do zakresu zamiaru oskarżonego, który ograniczał się jedynie do zwrotu wyłudzonych wartości pieniężnych, co skutkowało niesłusznym zakwalifikowaniem czynu opisanego w pkt. I wyroku zart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 191 § 2 k.k.w zb. zart. 13§ 1k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 2 k.k.w zb. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
2. rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary8 miesięcy pozbawienia wolności za popełnienie czynu zart. 270 § 1 k.k.opisanego w pkt. III wyroku i kary łącznej w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności;
Mając na uwadze wskazane powyżej zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej czynu przyjętej wobec oskarżonegoJ. T. (1)art. 280 § 2 k.k.iart. 282 k.k.i wymierzenie wobec jego osoby jak najniższej kary.
Ewentualnie w przypadku niepodzielenia przez Sąd Odwoławczy prezentowanej w niniejszym środku odwoławczym argumentacji obrońca wniósł o zmianę wyroku przez złagodzenie kary pozbawienia wolności tj. wymierzenie oskarżonemu:
- za czyn opisany w pkt I wyroku kary 3 lat pozbawienia wolności,
- za czyn opisany w pkt III wyroku kary 3 miesięcy pozbawienia wolności,
oraz na podstawieart. 85 k.k.w zw. zart. 86 § 1 k.k.połączenie wskazanych powyżej jednostkowych kar pozbawienia wolności i wymierzenie oskarżonemu jednej kary łącznej w wymiarze 3 lat pozbawienia wolności.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacje obrońców oskarżonych nie zasługują na uwzględnienie, jednak doprowadziły do korekty wyroku dokonanej z urzędu, a na podstawieart. 435 k.p.k.również wobec oskarżonych, którzy wyroku nie zaskarżyli.
Nie można uwzględnić zarzutów ani wniosków apelacji, brak też podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza, którą byłby dotknięty zaskarżony wyrok. Zauważyć należy, że uzasadnienie wyroku odpowiada wymogom stawianym przez przepisart. 424 k.p.k.Sąd I instancji dokonał oceny i analizy dowodów ujawnionych w toku postępowania. Ocena ta obejmuje również dowody we wzajemnym ich porównaniu i odniesieniu. Ocena ta nie budzi zastrzeżeń, bowiem odpowiada dyrektywom określonym wart. 7 k.p.k.– jest swobodna, uwzględnia zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego. Tym samym stawiany w apelacjach obrońcy oskarżonegoE. W.zarzut obrazyart. 4 i 5 k.p.k.nadtoart. 410i 7 k.p.k.nie mógł być podzielony. Zarzut obrazy przepisów prawa procesowego został podniesiony również w apelacji obrońcy oskarżonegoJ. T. (1), jednakże ani w jejpetitum, ani w pisemnych motywach skarżący nie wskazał jakie przepisy procesowe Sąd orzekający naruszył. Nie mógł też zostać podzielony zarzut błędu w ustaleniach faktycznych wyartykułowany w apelacjach obrońców oskarżonychP. K. (1),E. W.iJ. T. (1). Zarzut ten nie został uzasadniony przez skarżących w sposób wystarczający dla uznania, iż stanowi skuteczną polemikę z wywodami zawartymi w motywach zaskarżonego wyroku. Argumentacja prezentowana w apelacjach jest próbą podważenia ustaleń dokonanych przez Sąd Okręgowy poprzez posługiwanie się treścią pojedynczych dowodów, bez oceny całokształtu dowodów ujawnionych na rozprawie w płaszczyznach przewidzianych przepisemart. 7 k.p.k.
Odnosząc się do poszczególnych argumentów podniesionych w środkach odwoławczych należy stwierdzić co następuje:
Odnośnie apelacji obrońcy oskarżonegoP. K. (1).
Skarżący, jak wynika z pisemnych motywów apelacji, skoncentrował się na czynie zarzucanym oskarżonym w pkt I aktu oskarżenia, kwestionując przyjęte przez Sąd Okręgowy ustalenie, żeP. K. (1)działał z zamiarem dokonania wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi oskarżonymi rozboju na szkodęM. B. (2), posługując się niebezpiecznymi przedmiotami w postaci maczety i noża. Sąd Apelacyjny uznał, że ustalenia poczynione przez Sąd I instancji, wysnute z nich wnioski i ocena prawna przedmiotowego czynu oskarżonego nie budzą wątpliwości. Twierdząc, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika by oskarżony nie tylko miał świadomość, że pozostali oskarżeni zastosują wobec pokrzywdzonego przemoc i to z użyciem niebezpiecznych przedmiotów, ale nawet, że dokonają zaboru w celu przywłaszczenia jakichś przedmiotów należących do pokrzywdzonego, autor apelacji odnosi się głównie do wyjaśnień oskarżonegoP. K. (1), który twierdził, iż celem podjętych przez niego i pozostałych oskarżonych działań było jedynie odzyskanie pieniędzy, któreM. B. (2)przywłaszczył na jego szkodę, a takie działanie wyczerpuje znamiona tylkoart. 191 § 2 k.p.k.Z przepisuart. 410 k.p.k.wynika jednak, że podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, zaś w myśl przepisuart. 7 k.p.k.przekonanie sędziowskie wysnute z oceny całokształtu okoliczności winno uwzględniać między innymi doświadczenie życiowe. Ustalenie Sądu Okręgowego, że zarówno oskarżonyP. K. (1), jak i pozostali oskarżeni, jeszcze przed spotkaniem w dniu 13/14 stycznia 2012 r. pokrzywdzonego uzgodnili, że zmuszą go do oddania pieniędzy stosując przemoc, znajduje podstawę w uznanych przez Sąd za wiarygodne wyjaśnieniach oskarżonegoP. K. (2). Wprawdzie brak dowodu, że oskarżeni uzgodnili też, że w zdarzeniu posłużą się niebezpiecznym przedmiotem, jednakże świadomość ich co do zaistnienia takiej możliwości, a w końcu użycia maczety zabranej z samochodu przez oskarżonegoE. W., w świetle okoliczności towarzyszących zdarzeniu – jak trafnie przyjął Sądmeriti– jawi się jako oczywista. OskarżonyP. K. (1)zaparkował samochód naul. (...)wW.. Jest to jedna z głównych ulic naP., oświetlona, zatem oskarżeni mieli możliwość obserwowania wzajemnych zachowań. Przy wysiadaniu z samochodu oskarżonych, którzy mieli udać się na spotkanie pokrzywdzonego, wbrew temu co podniósł w apelacji skarżący, brak było dynamiki utrudniającej czy nawet wykluczającej zauważenie, żeE. W.wziął z samochodu maczetę. Przedmiot ten, jak opisał go sam oskarżonyP. K. (1)(k. 140 – 145), – długi na ok. 70 – 90 cm., o metalowym ostrzu szerokości ok. 3 -4 cm. przebiegającym w zasadzie na całej długości był tego rodzaju, że trudno byłoby go niezauważenie dla innych wyjąć z samochodu, a następnie zanieść na miejsce spotkania z pokrzywdzonym (potwierdzają to wyj.D. K., który zauważył fakt zabrania maczety z samochodu k. 155 – 169). WyglądM. B. (2), gdy oskarżeniE. W.,D. K.,J. T. (1)iM. R. (1)przyprowadzili go do samochodu zaparkowanego naul. (...)wskazywał, iż niebezpiecznego przedmiotu wobec niego użyto – oskarżonyP. K. (1)nawet dał mu ścierkę do opatrzenia ręki, z której leciała krew. Kwestionując świadomość oskarżonegoP. K. (1)co do posługiwania się wobec pokrzywdzonego niebezpiecznym przedmiotem, apelujący pominął też okoliczność ustaloną przez Sąd I instancji, że zdarzenie opisane w pkt I aktu oskarżenia miało miejsce w okresie od dnia 13 stycznia do 16 stycznia 2012 r. i doszło do ponownego posłużenia się niebezpiecznym przedmiotem, tym razem nożem, wobec pokrzywdzonego przezE. W.w obecnościP. K. (1),M. R. (1)iJ. T. (1). Wbrew materiałowi dowodowemu sprawy obrońca w motywach apelacji stwierdził, żeE. W., wsiadając do samochodu spod swego miejsca zamieszkania, nóż kuchenny miał schowany w kurtce. Zarówno oskarżeni biorący udział w zdarzeniu 15 stycznia 2012 r., jak i pokrzywdzonyM. B. (2), takiej okoliczności nie podnieśli. Natomiast pokrzywdzony zeznał, iżE. W., wsiadając do samochodu pokazał mu nóż kuchenny, który miał przy sobie, groził, że obetnie mu ucho i potnie go (vide k. 1141). ZachowanieE. W.wobec pokrzywdzonego obserwowali obecni w samochodzie oskarżeniP. K. (1),M. R. (1)iJ. T. (1), którzy w pełni je zaakceptowali i włączyli się, grożącM. B. (2)oblaniem kwasem solnym, wywiezieniem do lasu i zakopaniem . Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku żaden z oskarżonych biorących udział w pierwszej fazie zdarzenia mającego miejsce w nocy z 13/14 stycznia 2012 r. i w drugiej jego fazie – w dniu 15 stycznia 2012 r. nie sprzeciwił się agresywnym działaniom podjętym wobec pokrzywdzonego przezE. W., a wręcz włączyli się w nie, poprzez:P. K. (1)w nocy z 13/14 stycznia, pomagając wsadzićM. B. (2)do samochodu, uderzył go w policzek,D. K.również uderzył go w twarz, naruszając dwa zęby,P. K. (2)groził mu złamaniem ręki, a w trakcie całego zdarzenia oskarżeni grozili też pozbawieniem życia rodziny pokrzywdzonego.
Materiał dowodowy sprawy dał Sądowi I instancji podstawę dla ustalenia, że wszyscy oskarżeni biorący udział w zdarzeniu z pkt I aktu oskarżenia, w tymP. K. (1), obejmowali swym zamiarem stosowanie przemocy wobecM. B. (2), w tym również posłużenie się niebezpiecznym przedmiotem. Rację należy przyznać obrońcy oskarżonegoP. K. (1), gdy twierdzi, iż celem stosowania przemocy wobec pokrzywdzonego było zmuszenie go do oddania przywłaszczonych pieniędzy. Skarżący jednak nie zauważył, iż cel ten w trakcie zdarzenia uległ eskalacji i doszło w jego trakcie do zaboru mienia pokrzywdzonego w celu jego przywłaszczenia. W trakcie pierwszej fazy zdarzenia, działając wspólnie i w porozumieniu, oskarżeni zabraliM. B. (2)pieniądze w kwocie 450 zł. Wprawdzie w składanych depozycjach twierdzili, że były to pieniądze odzyskane z kwoty przywłaszczonej wcześniej przezM. B.i jego dwóch kolegów, jednakże wyjaśnienia oskarżonegoP. K. (1)(k. 495 – 496, 768 – 771) wskazują, iż nie traktowali tej kwoty jako oddania długu bowiem nadal domagano się od pokrzywdzonego oddania całej kwoty 4.000 zł, a później nawet 5.000 zł, gdyż doliczono koszty paliwa i straconego na odzyskanie długu czasu (k. 140 – 145, k. 768 – 771, podobnie wyjaśnieniaD. K.k. 155 – 161, k. 1266, 71, wyj.P. K. (2)k. 319 – 323).
W drugiej fazie zdarzenia mającej miejsce 15 stycznia 2012 r., oskarżeniP. K. (1),E. W.,J. T. (1)iM. R. (1)zabrali pokrzywdzonemu w celu przywłaszczenia telefonm-ki(...).
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Apelacyjny uznał, że ustalenia faktyczne i ocena prawna działania oskarżonego w płaszczyźnieart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 191 § 2 k.k.w zb. zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.są prawidłowe.
Obrońca oskarżonegoP. K. (1), skarżąc wyrok w całości na korzyść oskarżonego i twierdząc, że działaniem swym oskarżony wypełnił znamiona czynu jedynie zart. 191 § 2 k.k.zakwestionował ustalenia Sądumeritico do pozostałych czynów przypisanych mu w ramach kumulatywnej kwalifikacji prawnej przestępstwa. Nie przedstawił jednak argumentów na poparcie swego stanowiska w tym zakresie.
Wniesienie przez obrońcę apelacji, w której zakresem zaskarżenia objęto cały wyrok, obliguje Sąd odwoławczy do kontrolowania całego orzeczenia pod kątem ewentualnego istnienia uchybień określonych we wszystkich podstawach odwoławczych wymienionych wart. 438 k.p.k.(por. m. in. wyrok SN z dnia 5 lutego 2013 r. II KK 101/12). Kierując się powyższym, stwierdzić należy, że materiał dowodowy w postaci zeznań pokrzywdzonegoM. B. (2)(prot. okazania k. 282 – 283) potwierdzonych częściowo wyjaśnieniami oskarżonegoP. K. (2)(k. 149 – 152) wskazuje, że w trakcie zdarzenia maczety użyl oskarżonyE. W.i to on spowodował obrażenia u pokrzywdzonego naruszające czynności narządu ciała na okres poniżej 7 dni.
W orzecznictwie określa się, że przestępstwo zart. 157 § 2 k.k.można przypisać tylko tej osobie, która swoim działaniem lub zaniechaniem spowodowała konkretne obrażenia powodujące naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż siedem dni (por. Komentarz do Kodeksu karnego Magdaleny Budyn – Kulik – stan prawny 2013 r.) W powyższej sytuacji dowodowej i biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji (vide str. 5 uzasadnienia), że w trakcie przedmiotowego zdarzenia jedynie oskarżonyE. W.swym działaniem spowodował opisane w zarzucie aktu oskarżenie obrażenia u pokrzywdzonego, Sąd Apelacyjny z urzędu dokonał korzystnej dla oskarżonychP. K. (1),M. R. (1)iJ. T. (1)oraz na podstawieart. 435 k.p.k.wobec oskarżonychD. K.iP. K. (2), korekty wyroku Sądu Okręgowego przez wyeliminowanie z podstawy prawnej skazania przypisanego im wyrokiem czynu przepisuart. 157 § 2 k.k.
Odnośnie apelacji obrońcy oskarżonegoM. R. (1), która - po sprostowaniu dokonanym na rozprawie apelacyjnej – zarzuca zaskarżonemu wyrokowi obrazę prawa materialnego polegającą na bezpodstawnym i nieuprawnionym uznaniu, że oskarżony, działając wspólnie i w porozumieniu z pozostałymi oskarżonymi dopuścił się przestępstw mu przypisanych, podczas, gdy materiał dowodowy sprawy pozwala na przyjęcie, że jego zachowanie wyczerpuje znamiona jedynieart. 191§ 2 k.k.
Na wstępie podnieść trzeba, że zarzut apelacyjny został sformułowany błędnie. Obraza prawa materialnego polega na wadliwym jego zastosowaniu (lub niezastosowaniu) w orzeczeniu opartym na prawidłowych ustaleniach faktycznych. Nie ma obrazy prawa materialnego, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę. Jeżeli zatem skarżący – a tak jest w przypadku przedmiotowej apelacji – kwestionuje zastosowaną w wyroku kwalifikację prawną, ponieważ w działaniu oskarżonego dopatruje się innego od przypisanego mu przestępstwa, to podstawą takiej apelacji może być tylko zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku (art. 438 pkt 3 k.p.k.) a nie obrazy prawa materialnego określonej wart. 438 pkt 1 k.p.k.(vide: SN V KR 212/74 OSNKW 1974 nr 12 poz. 233 z aprobatąW. Daszkiewicza „Przegląd orzecznictwa”, P i P 1975 z. 12 s. 130 oraz
  M. Cieślaka, Z. Dody, „Przegląd orzecznictwa „ Pal 1975 nr 7- 8 s. 35). Bez względu jednak na rodzaj stawianego przez obrońcę zarzutu uznać należy, że rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie przepisanego oskarżonemu czynu i przyjętej kwalifikacji prawnej są prawidłowe.
Argumentacja użyta w apelacji jest bardzo lakoniczna i sprowadza się do zakwestionowania oceny dowodów dokonanej przez Sąd I instancji poprzez przedstawienie własnej, odmiennej oceny tych dowodów. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji szczegółowo i logicznie wywiódł, którym dowodom i z jakich powodów dał wiarę. Przedstawione rozumowanie nie razi dowolnością, jest przekonujące, znajduje oparcie w całokształcie ujawnionego materiału dowodowego. Nie można – tak jak czyni to skarżący – izolować zachowań oskarżonegoM. R. (1)od działań podejmowanych w jego obecności i za jego pełną akceptacją, przez pozostałych współoskarżonych. Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku nie dała podstaw do podważenia ustaleń faktycznych i oceny prawnej czynu zarzucanego oskarżonemuM. R. (1)dokonanych przez Sąd Okręgowy.
Odnośnie apelacji obrońcy oskarżonegoE. W..
Uważna lektura uzasadnienia Sądu I instancji nie daje podstaw do zasadnego kwestionowania prawidłowej oceny dowodów w zakresie przypisanego oskarżonemuE. W.przestępstwa. W świetle zeznań pokrzywdzonegoM. B. (2)i korespondujących z nimi wyjaśnień oskarżonychD. K.orazP. K. (2), Sąd orzekający słusznie odmówił wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonegoE. W.nie przyznającego się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Konfrontując zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy z poczynionymi na jego podstawie ustaleniami faktycznymi, zdaniem Sądu Apelacyjnego, w sprawie niniejszej nie może być mowy o naruszeniu obowiązujących zasad procedowania, jeśli chodzi o przypisany oskarżonemu czyn.
Sąd I instancji prawidłowo ustalił i ocenił zachowanie oskarżonegoE. W.w trakcie zdarzenia opisanego w pkt I aktu oskarżenia. Prawidłowych ustaleń faktycznych dotyczących przebiegu przedmiotowego zdarzenia, działań podejmowanych wobec pokrzywdzonego przez oskarżonych, w tym oskarżonegoE. W., nie może skutecznie podważyć odmienna ocena dowodów zaprezentowana przez autorkę apelacji, która w przeciwieństwie do kompleksowej oceny dowodów dokonanej w tym zakresie przez Sąd I instancji, jest subiektywnym odczuciem skarżącego. Za pozbawiony zasadności uznać należy w realiach niniejszej sprawy zarzut obrazyart. 5 § 2 k.p.k.orazart. 7 k.k., a polegający na rozstrzygnięciu niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego oraz na przekroczeniu swobodnej oceny dowodów. Zawarty wart. 5 § 2 k.p.k.nakaz rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego naruszony jest jedynie wówczas, gdy sąd nabierze wątpliwości co do przebiegu inkryminowanego zdarzenia lub co do interpretacji podlegającego zastosowaniu w sprawie przepisu, a następnie wobec braku możliwości usunięcia tych wątpliwości, rozstrzygnie je na niekorzyść oskarżonego. Takie nie dające się usunąć wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego w sprawie niniejszej nie wystąpiły.
Materiał dowodowy oceniony został przez Sąd I instancji prawidłowo, z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oraz prawidłowego rozumowania. Zdaniem instancji odwoławczej nie zostały przekroczone granice swobodnej oceny dowodów jeśli chodzi o zakres poszczególnych zdarzeń składających się na przypisane oskarżonemu przestępstwa.
Również nieuzasadniony jest zarzut obrazyart. 410 k.p.k.Podkreślić należy, że naruszenie wskazanej normy może polegać jedynie na pominięciu jakiejś okoliczności ujawnionej w toku rozprawy bądź też na oparciu ustaleń faktycznych na okoliczności w jej toku nieujawnionej (vide: wyrok SN z9 września 1997 r. Prok. i Prawo 1997. 110/12). Nie można zatem zarzutu obrazy tego przepisu – jak czyni to skarżąca – opierać na tym, że pewne dowody nie stanowiły podstawy ustaleń, jeśli zostały one rozważone i ocenione przez Sąd orzekający w sposób określony wart. 7 k.p.k.a taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wbrew stanowisku skarżącej zawartemu w motywach apelacji, Sąd orzekający wskazał z jakich przyczyn nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonegoE. W.(videstr. 27 uzasadnienia), jak również uznał, że nie ma on wiarygodnego alibi. Obrońca co do alibi powołała się na zeznania ojca oskarżonegoA. W., w których twierdził on, że w dacie 13 stycznia 2012 r. oskarżony przebywał w domu, jednak pominęła treść zeznań tego świadka złożonych we wcześniejszej fazie postępowania, w których stwierdził, że syn krytycznej nocy wyszedł z domu. Nie można zgodzić się ze skarżącą, iż fakt nie przebywania oskarżonegoE. W.w samochodzie w czasie przeprowadzenia kontroli przez policję świadczy niezbicie o wiarygodności wyjaśnień oskarżonego przeczącego udziałowi w przestępstwie. Argument przedstawiony przez obrońcę pomija zgodną treść wyjaśnień oskarżonychP. K. (1),D. K.iP. K. (2)oraz zeznania świadkaM. B. (2), z których wynika, że oskarżonyE. W., jak równieżM. R. (1), jedynie czasowo opuścili samochód, w którym był przetrzymywany pokrzywdzony i miało to miejsce właśnie przed zatrzymaniem samochodu do kontroli.
Jako argument uzasadniający błędność ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji odnośnie oskarżonegoE. W.obrońca wskazała na treść uzasadnienia wyroku na str. 9 – opis zdarzenia z dnia 17 stycznia 2012 r., w którym oskarżony nie został wymieniony jako uczestnik . Argument ten nie jest trafny, bowiem zdarzenie, w którym według zarzutu z pkt I a/o brał udział ten oskarżony miało miejsce w dacie 13/14 styczeń – 16 styczeń 2012 r. Przywołane przez obrońcę zdarzenie nie zostało opisane w zarzucie stawianymE. W., a dotyczyło jedynie oskarżonegoD. K.i nieustalonych osób. Brak śladów biologicznych należących do oskarżonego na dowodach zabezpieczonych w samochodzie, którym poruszali się sprawcy i pokrzywdzony, wbrew stanowisku apelującej, nie przesądza o braku dowodów winyE. W.w zakresie zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu. Możliwość zbadania maczety użytej w czasie zdarzenia i wyniki tego badania byłyby istotne w sprawie, jednakże brak tego dowodu z przyczyn obiektywnych, nie może – tak jak chce tego obrońca – prowadzić do uznania, iż użycie przez oskarżonego w krytycznym czasie tego niebezpiecznego przedmiotu nie zostało udowodnione. Fakt ten został udowodniony bowiem zeznaniami pokrzywdzonegoM. B. (2)w połączeniu z wyjaśnieniami współoskarżonychP. K. (1)iP. K. (2)pośrednio - oraz dokumentem lekarskim stwierdzającym doznanie przez pokrzywdzonego w krytycznym czasie rany ciętej dłoni. Odnosząc się do przywołanego w apelacji faktu prowadzenia postępowania karnego m. in. przeciwko pokrzywdzonemu w niniejszej sprawieM. B. (2)o przywłaszczenie pieniędzy na szkodęP. K. (1)i jego wpływu na postawę świadka w niniejszej sprawie zauważyć trzeba, że kwestia ta została już omówiona przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (k. 30). Sąd Apelacyjny w pełni akceptuje i podziela przedstawioną tam argumentację i ustalenie Sądumeriti.
Nie można zgodzić się również z oceną opinii biegłego psychologaW. G.dokonaną przez obrońcę kwestionującą tę część opinii, w której biegły podał,„... iż sprawność umysłowa pokrzywdzonego funkcjonuje na poziomie normy oraz że w okresie prowadzenia przez Sąd niniejszego postępowania cechował się on prawidłowo funkcjonującymi procesami spostrzegania i odtwarzania materiału dowodowego”.Apelująca przeciwstawia fachowej ocenie sprawności umysłowej pokrzywdzonego dokonanej przez biegłego swoje domniemanie w tym zakresie. Odpowiadając na kolejny zarzut skarżącej zawarty w motywach apelacji trzeba podnieść, iż w świetle uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, dywagacje o wcześniejszej karalności oskarżonegoE. W.i niepochlebnej opinii środowiskowej jako będących podstawą ustalenia przez Sąd orzekający, iż to właśnie ten oskarżony zaatakował maczetąM. B. (2), jawi się jako nieuprawnione.
Nie można uznać za zasadny zarzut wskazany w pkt 4 apelacji w części odnoszącej się do błędów w ustaleniach faktycznych, który wynika prawdopodobnie z niezrozumienia motywów wyroku. Przywołany przez Sądmeritiwykaz połączeń telefonu komórkowego wraz z adresami stacji(...), zgodnie z którymi telefony oskarżonychE. W.,M. R. (1),J. T. (1)iP. K. (1)logowały się w pobliżu miejsca zamieszkania oskarżonegoE. W.w okolicach godziny 00.30 dnia 14 stycznia 2012 r., trafnie został wykorzystany przezSąd I instancji do oceny wiarygodności depozycji oskarżonegoP. K. (2), który wyjaśnił, że w nocy z 13/14 stycznia 2012 r. ok. godz. 0.00 kontaktował się telefonicznie zE. W., a następnie wsiadł do samochodu, którym po niego przyjechałE. W.oraz pozostali oskarżeni i pojechali doW.odebrać przywłaszczone przez „małolata” pieniądze.
Reasumując stwierdzić należy, że wszystkie podniesione w apelacji zarzuty tak w zakresie naruszenia prawa procesowego, jak i błędu w ustaleniach faktycznych należy uznać za nietrafne, a tym samym wnioski o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego czynu lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie zasługują na uwzględnienie.
Odnośnie apelacji obrońcy oskarżonegoJ. T. (1).
Wbrew zarzutowi obrońcy, Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne co do tego, żeJ. T. (1), działając wspólnie i w porozumieniu z pozostałymi oskarżonymi, dopuścił się zarzucanego mu czynu, z tym iż – jak wyżej wskazano już w uzasadnieniu – z wyłączeniem spowodowania u pokrzywdzonego obrażeń naruszających czynności ciała na okres poniżej 7 dni. Podstawą tych ustaleń był prawidłowo oceniony materiał dowodowy, szczególnie zeznań pokrzywdzonego oraz wyjaśnień współoskarżonychD. K.iP. K. (2). OskarżonyJ. T. (1)wraz z pozostałymi oskarżonymi wskazanymi w zarzucie pkt I aktu oskarżenia dopuścił się m. in. rozboju określonego wart. 280 § 2 k.k., gdyż w dniu 13/14 stycznia 2012 r. posługując się maczetą i używając przemocy zabrał w celu przywłaszczeniaM. B. (2)pieniądze w kwocie 450 zł, a w dniu 15 stycznia 2012 r. posługując się nożem zabrał mu telefon komórkowy m-ki(...). Co prawda tylko jeden ze sprawców – zgodnie z relacją pokrzywdzonego – posługiwał się niebezpiecznymi przedmiotami i nie był toJ. T. (1), jednakże słusznie Sąd I instancji, analizując zebrane dowody uznał, że wszyscy sprawcy współdziałali ze sobą w popełnieniu czynu zart. 280 § 2 k.k.na osobieM. B. (2). Ustalone prawidłowo okoliczności zdarzenia wskazują, że oskarżeni znajdowali się tuż przy pokrzywdzonym, od którego chcieli wydania mienia, każdy z nich miał świadomość posłużenia się w trakcie zdarzenia przez jednego ze sprawców niebezpiecznym przedmiotem.J. T. (1)był obecny przy całym zdarzeniu i mimo, iż nie bił pokrzywdzonego, jednak widział jak uderzył goD. K.,P. K. (1). Wyjaśnienia oskarżonegoP. K. (2)uznane przez Sąd I instancji za wiarygodne wskazują, że oskarżonyJ. T. (1)czynnie uczestniczył w stosowaniu przemocy wobec pokrzywdzonego, gdy wraz zE. W., trzymając go za ręce prowadził do samochodu, do którego został wsadzony wbrew swej woli. Sąd orzekający nie pominął podniesionej przez apelującego okoliczności, że w początkowej fazie zdarzenia zamiarem sprawców było zmuszenieM. B. (2)do oddania pieniędzy przywłaszczonych na szkodęP. K. (1). Jednak trafnie uznał, że początkowy zamiar sprawców uległ eskalacji, a zastosowana wobec pokrzywdzonego przemoc miała na celu nie tylko zmuszenie go do oddania pieniędzy, lecz również do pozbawienia go wolności poprzez zmuszenie do wejścia do samochodu i przebywania w nim tak długo jak zdecydowali sprawcy, a nadto miała ewidentny wpływ na realizację przywłaszczenia posiadanych przez niego w tym momencie pieniędzy w kwocie 450 zł, a w dniu 15 stycznia 2012 r. – telefonu komórkowego. Stosowanie przez oskarżonych przemocy wobecM. B. (2)spowodowało też, że przyrzekł oddać przywłaszczone pieniądze, choć nie tylko on je przywłaszczył.
Analizując materiał dowodowy Sąd orzekający trafnie ustalił, że każdy ze sprawców akceptował działania podejmowane przez pozostałych, żaden z nich nie zaprotestował , nie wysiadł z samochodu, odcinając się od agresywnych zachowań uczestników zdarzenia i ich żądań kierowanych wobec pokrzywdzonego. Z wyjaśnień samego oskarżonegoJ. T. (1)(k. 2191 – 2195) wynika, iż zdawał sobie sprawę z tego, że sama jego obecność w trakcie zdarzenia miała wywołać wpływ na pokrzywdzonego.W tym miejscu należy przypomnieć skarżącemu, że„Istotą współsprawstwa jest wyraźnie lub milczące porozumienie współsprawców zawarte przed popełnieniem przestępstwa lub w jego trakcie – muszą więc oni działać wspólnie i w porozumieniu. Istotne i wymagane nie jest jednak wspólne dokonanie poszczególnych czynności czasownikowych, lecz realizacja zespołu znamion przestępstwa z objęciem zamiarem całości zdarzenia jak za działanie własne. Każda z osób obejmuje swoim zamiarem realizację wszystkich znamion czynu przestępczego”.(vide – wyrok SN z 13 maja2008 r. sygn. akt IV KK 489/07 Biuletyn Prawa Karnego Biura Studiów i Analiz SN nr 10/2208 poz. 122). Materiał dowodowy sprawy i oparte na nim ustalenia Sądu I instancji wskazują, że do porozumienia między oskarżonymi – sprawcami przestępstwa opisanego w pkt I aktu oskarżenia w zakresie zmuszenia pokrzywdzonego przy zastosowaniu przemocy, do oddania przywłaszczonych na szkodęP. K. (1)pieniędzy doszło przed zdarzeniem, a do pozostałych przestępczych działań podjętych wobecM. B. (2), już w trakcie zdarzenia.
Sąd Apelacyjny zatem podzielił stanowisko Sądu I instancji w kwestii winy oskarżonegoJ. T. (1)co do popełnienia zarzucanego mu czynu i jego oceny prawnej. Z treści apelacji obrońcy oskarżonego wynika, iż skarży on wyrok również odnośnie czynu z pkt II aktu oskarżenia, z tym że co do tego czynu skarży jedynie karę, uznając iż jest ona rażąco niewspółmiernie surowa.
Odnosząc się do wymiaru kar orzeczonych wobec oskarżonychE. W.,J. T. (1), którym w apelacjach obrońcy zarzucili rażącą niewspółmierność w sensie surowości, a na podstawieart. 447 § 1 k.p.k.odnośnie kar wymierzonych oskarżonymP. K. (1)iM. R. (1)stwierdzić trzeba, że kary te nie są rażąco niewspółmierne w rozumieniuart. 438 pkt 4 k.p.k.Przepis ten stwarza możliwość zmiany orzeczenia w zakresie kary, ale tylko w sytuacji, gdy jest ona rażąco niewspółmiernie łagodna lub surowa.
Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy można przyjąć, że zachodzi wyraźna różnica między karą wymierzoną przez Sąd I instancji, a karą, która powinna zostać wymierzona w instancji odwoławczej w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary przewidzianych wart. 53 k.k.oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (vide wyrok SN z dnia 14 listopada 1973 r. – OSNPG 1974 r. z. 3-4, poz. 51). Orzekając kary wobec oskarżonych Sąd I instancji, zgodnie z dyrektywami powyższego przepisu, uwzględnił występujące okoliczności łagodzące (vide str. 48 uzasadnienia) i obciążające (vide str. 47, 48 – 49 uzasadnienia). Zdaniem Sądu II instancji, Sąd orzekający, rozważając wymiar kar odniósł się do wszystkich istotnych okoliczności, które zaważyły na rozstrzygnięciu w przedstawionym zakresie.
W ocenie Sądu Apelacyjnego wymierzone kary należy uznać za adekwatne zarówno do stopnia społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonych czynu, z uwzględnieniem okoliczności, że swym działaniem naruszyli kilka przepisów prawa materialnego, stopnia ich zawinienia, właściwości i warunków osobistych oraz realizujące cele kary zarówno w zakresie indywidualnego oddziaływania w stosunku do sprawcy, jak i kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Z tych względów brak jest podstaw do uznania, iż wymierzone oskarżonym kary noszą cechy rażącej niewspółmierności w rozumieniuart. 438 pkt 4 k.p.k.
O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawieart. 634 i 636 § 1 k.p.k.