Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1228/13
Data wyroku: 2014-04-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Peteja-Żak, Agata Gawron-Sambura, Ewa Trzeja-Wagner
Słowa kluczowe: Naprawienie Szkody
Podstawa prawna: art. 46 § 1 kk

Sygnatura akt VI Ka 1228/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia22 kwietnia 2014r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Ewa Trzeja-Wagner
Sędziowie SSR del. Małgorzata Peteja-Żak
SSO Agata Gawron-Sambura (spr.)
Protokolant Natalia Skalik-Paś
przy udziale Bożeny Sosnowskiej
Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2014 r.
sprawy1.G. R., synaP.iM.
ur. (...)R.
oskarżonego zart. 279§1 kk,art. 13§2 kkw zw. zart. 279§1 kk,art. 278§1 kk,art. 13§1 kkw zw. zart. 278§1 kk
2.P. Z., synaJ.iE.
ur. (...)wR.
oskarżonego zart. 279§1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej
z dnia 19 lipca 2013 r. sygnatura akt VI K 716/11
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpk,art. 624 § 1 kpk,art. 636 § 1 kpk

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

- uchyla rozstrzygnięcie zpunktu 7i na mocyart. 46 § 1 kkorzeka wobec oskarżonegoG. R.obowiązek naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego(...) S.A.z/s wW.kwoty 1200,00 zł (jeden tysiąc dwieście złotych),
- uchyla rozstrzygnięcie z punktu 11 w stosunku do oskarżonegoP. Z.i na zasadzieart. 627 kpkzasądza od tego oskarżonego wydatki postępowania przed Sądem I instancji w kwocie 70 zł (siedemdziesięciu złotych) i obciąża go opłatą w kwocie 300 zł (trzystu złotych);
2. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
3. zasądza od oskarżonegoP. Z.na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania odwoławczego w kwocie 10 zł (dziesięć złotych) i wymierza mu opłatę za II instancję w kwocie 300 zł (trzysta złotych).
4. zwalnia oskarżonegoG. R.od zapłaty kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając wydatkami Skarb Państwa.
Sygn. akt VI Ka 1228/13

UZASADNIENIE
Od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 19 lipca 2013 r., sygn. akt VI Ka 716/11 apelację wywiódł Prokurator, który zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonychG. R.iP. Z.zarzucając:
- obrazęart. 46§ 1 k.k.polegającą na jego niesłusznym niezastosowaniu i braku orzeczenia wobec oskarżonegoG. R.środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody oraz jednoczesnym zobowiązaniu oskarżonego do naprawienia szkody na podstawieart. 72 § 2 k.k., w sytuacji gdy pokrzywdzony(...) S.A.z/s wW.złożył wniosek w tym zakresie;
- obrazęart. 624§ 1 k.p.k.mającą wpływ na treść orzeczenia, a polegającą na zwolnieniu oskarżonegoP. Z.od ponoszenia kosztów procesu, w sytuacji gdy brak jest przesłanek do zastosowania względem niego tego przepisu.
Mając powyższe na względzie oskarżyciel publiczny domagał się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonegoG. R.środka karnego na rzecz wymienionego pokrzywdzonego w oparciu oart. 46 § 1 k.k.oraz poprzez obciążenie oskarżonegoP. Z.odpowiednimi kosztami procesu.
Apelacja jest zasadna. Istotnie, Sąd Rejonowy wydając zaskarżony wyrok dopuścił się rażącej obrazy przepisów postępowania i prawa materialnego w stopniu o jakim traktuje apelacja wywiedziona przez Prokuratora.
Odnośnie pierwszego zarzutu zawartego w środku odwoławczym przypomnieć należy, że zgodnie z treściąart. 46 § 1 k.k.w brzmieniu obowiązującym zarówno w czasie popełnienia przez oskarżonegoG. R.przypisanych mu zaskarżonym wyrokiem przestępstw, jak też w czasie orzekania, w razie skazania sąd, na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej, może orzec obowiązek naprawienia wyrządzonej szkody w całości lub w części. Sąd jest natomiast zobligowany orzec obowiązek naprawienia szkody, gdy złożono stosowny wniosek, a sąd skazuje oskarżonego za przestępstwo wskazane wart. 46 § 1 k.k.(vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2002 r., III KKN 269/00, Lex nr 74459).
Odnosząc powyższe uwagi do realiów przedmiotowej sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że prawny przedstawiciel pokrzywdzonejspółki (...) S.A.z/s wW.na rozprawie w dniu 9 maja 2012r.(k. 361), jeszcze przed otwarciem przewodu sądowego złożył stosowny wniosek o orzeczenie, na podstawieart. 46 § 1 k.k., obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody w całości. Z tego powodu sąd w oczywisty sposób dopuścił się obrazy powyżej powołanego przepisu prawa materialnego, bo zamiast go uwzględnić w końcowym rozstrzygnięciu zgodnie z żądaniem pokrzywdzonego w trybie przywołanego jużart. 46 § 1 k.k., w odniesieniu do obowiązku naprawienia szkody na rzecz wskazanego pokrzywdzonego orzekł wadliwie na podstawieart. 72 § 2 k.k.
Mając powyższe na względzie, Sąd instancji drugiej podzielając w całej rozciągłości podniesiony w tym zakresie zarzut oskarżyciela publicznego, co skutkowało koniecznością odpowiedniej zmiany zaskarżonego wyroku w jego pkt. 7 i uchyleniem zawartego w nim błędnego rozstrzygnięcia sądu I instancji, już prawidłowo na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonegoG. R.obowiązek naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz uprawnionego pokrzywdzonego(...) S.A.z/s wW.kwoty 1200zł.
Sąd II instancji zaaprobował także krytyczne uwagi, jakie skierował oskarżyciel publiczny pod adresem zawartego w zaskarżonym wyroku rozstrzygnięcia o kosztach procesu w odniesieniu do oskarżonegoP. Z.. Przypomnieć należy, iż Sąd Rejonowy podjął decyzję o zwolnieniu oskarżonych, w tymP. Z.od ponoszenia kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, że oskarżeni nie będą w stanie kosztów tych uiścić z uwagi na fakt obciążenia ich środkami karnymi. Argumentacji tej nie sposób podzielić.
Z przepisówk.p.k.wyraźnie wynika, iż regułą winno być obciążenie skazanych kosztami procesu, zaś czymś wyjątkowym zwolnienie od ponoszenia tych kosztów. Zwolnienie takie może nastąpić jedynie przy zaistnieniu przesłanek wskazanych wart. 624 § 1 k.p.k., gdy istnieją podstawy do uznania, że uiszczenie tych kosztów byłoby zbyt uciążliwe ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów, jak również wtedy, gdy przemawiają za tym względy słuszności.
Zważyć należy, że oskarżony jest osobą stosunkowo młodą i jak ustalono bezsprzecznie w trakcie procesu posiadającą stałą pracę, z której miesięcznie uzyskuje dochód w kwocie 1300 zł, co istotne akta sprawy dowodzą nadto, że oskarżonyP. Z.nie posiada żadnych osób na swoim utrzymaniu i nie ciążą na nim jakiekolwiek zobowiązania alimentacyjne.
Nie ma więc racjonalnego uzasadnienia decyzja o przeniesieniu na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów procesu, w tym wydatków, które zostały spowodowane przez oskarżonego, bo ustalona sytuacja rodzinna i majątkowa oskarżonegoP. Z.nie prowadzi absolutnie do wniosku, że obciążenie nimi oskarżonego byłoby dla niego zbyt uciążliwe. Ponadto zdaniem sądu II instancji widoczna jest pewna niekonsekwencja rozumowania sądu, gdy ten zobowiązuje oskarżonego do naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz uprawnionych pokrzywdzonych stosownych kwot, argumentując, że wykonanie tego przez oskarżonego będzie realne czyli możliwe do spełnienia, a następnie zwalnia go w całości od zwrotu Skarbowi Państwa kosztów sądowych, uznając że nie jest w stanie ich ponieść.
W konsekwencji Sąd odwoławczy skorygował zaskarżony wyrok w pkt 11 w odniesieniu do oskarżonegoP. Z.i obciążył go wydatkami poniesionymi w niniejszej sprawie przez Skarb Państwa przed sądem I instancji i wymierzył mu stosowną opłatę dostosowaną do rozmiaru orzeczonej kary.
W pozostałym zakresie, przy braku podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku w oparciu o przepisyart. 439, 440 k.p.k.tenże wyrok w pozostałej części utrzymano w mocy.
O kosztach procesu za postępowanie apelacyjne orzeczono natomiast w oparciu o treść przepisówart.636 i 624§ 1 k.p.k., odpowiednio obciążając nimi oskarżonegoP. Z.oraz zwalniając od ich ponoszeniaG. R.. W przypadku oskarżonegoG. R.postępowanie przed Sądem II instancji nie było zainicjowane przez niego, lecz było efektem błędnej decyzji sądu orzekającego, stąd na zasadach słuszności oskarżony ten został zwolniony od ich ponoszenia, zaś co do drugiego oskarżonego, jak sygnalizowano powyżej, brak jest racjonalnych podstaw do zastosowania względem niegoart. 624§ 1 k.p.k.