Sąd Okręgowy w Elblągu
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 40/14
Data wyroku: 2014-03-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Kowalczyk-Przedpełska, Elżbieta Kosecka – Sobczak, Natalia Burandt
Słowa kluczowe: Kradzież Z Włamaniem
Podstawa prawna: art. 279§ 1 kk i inne

Sygn. akt VI Ka 40/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 06 marca 2014 r.

Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodnicząca:

SSO Małgorzata Kowalczyk-Przedpełska

Sędziowie:

SSO Natalia Burandt (spr.)
SSO Elżbieta Kosecka – Sobczak

Protokolant

st. sekr. sądowy Joanna Prabucka - Ochniak

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Jerzego Adamowskiego
po rozpoznaniu w dniu 06 marca 2014r.,
sprawyA. N.
oskarżonego o czyn zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 12 kk
na skutek apelacji wniesionej przez Prokuratora Rejonowego w Elblągu
od wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu
z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt VIII K 779/13

uchyla wyrok w zaskarżonej części i sprawę oskarżonegoA. N.przekazuje Sądowi Rejonowemu w Elblągu do ponownego rozpoznania.

sygn. akt VI Ka 40/14

UZASADNIENIE
A. N.oskarżony został o to, że w okresie od marca 2013r. do 28 maja 2013r. wE., działając z góry powziętym zamiarem, wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami oraz z nieletnim, po uprzednim otwarciu 5 budynków oryginalnymi kluczami, weszli do ich wnętrza skąd zabrali w celu przywłaszczenia mienie w postaci żeliwnych grzejników w ilości(...)żeberek, 13 szt. baterii umywalkowych i 8 szt. baterii natryskowych, o łącznej wartości 16182 zł, na szkodę Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wO., tj. o popełnienie czynu kwalifikowanego zart.279 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k
W dniu 18 października 2013r. na rozprawie głównej, do chwili zakończenia pierwszego przesłuchania,A. N.przyznał się do popełnienia zarzucanego mu oskarżeniem czynu i złożył wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz wymierzenie mu kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat, dozór kuratora i zobowiązał się do naprawienia szkody w części przez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wO.kwoty 3000 zł,.
Sąd postanowił wniosek oskarżonego uwzględnić, uznając że okoliczności popełnienia „zarzucanego im przestępstwa” nie budzą wątpliwości, a postawa oskarżonego wskazuje na to, iż cele postępowania zostaną osiągnięte, mimo nieprzeprowadzenia rozprawy w całości.
Tego samego dnia Sąd Rejonowy w Elblągu wydał wyrok w sprawie o sygn. akt. VIII K 779/13, mocą którego uznał oskarżonegoA. N.za winnego tego, że w okresie od połowy marca 2013r. do połowy maja 2013r. wE., działając z góry powziętym zamiarem, wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami oraz z nieletnim, po uprzednim otwarciu 5 budynków oryginalnymi kluczami, weszli do ich wnętrza skąd zabrali w celu przywłaszczenia żeliwne grzejniki w ilości(...)żeberek, 13 szt. baterii umywalkowych i 8 szt. baterii natryskowych, o łącznej wartości 16182 zł, czym wyrządzili szkodę Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wO., tj. popełnienia czynu kwalifikowanego zart.278 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 278 § 1 k.k.wymierzy mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawieart. 69 § 1 i § 2 k.k.iart.70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat tytułem próby, zaś na podstawieart. 46 § 1 k.k.zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody w części przez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wO.kwoty 3000 zł.
Orzeczenie zawiera także rozstrzygnięcie o kosztach sądowych, od uiszczenia których sąd zwolnił oskarżonego w całości.

Od powyższego wyroku apelację wniósł Prokurator Rejonowy w Elblągu zaskarżając wyrok w całości w stosunku doA. N.na niekorzyść oskarżonego.
Prokurator wyrokowi temu na zasadzieart. 427§ 1 i 2 kpkiart. 438 pkt. 1 i 2 kpkorzeczeniu temu zarzucił:
1. obrazę przepisu prawa materialnego - to jestart. 278 § 1 kkpoprzez jego niesłuszne zastosowanie i uznanie oskarżonegoA. N.za winnego czynu kwalifikowanego zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 12 kk, pomimo, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny, wskazuje, iż zachowanie oskarżonego polegające na wejściu do wnętrza 5 budynków Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wO.po uprzednim otwarciu oryginalnymi kluczami, skąd zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci żeliwnych grzejników w ilości(...)żeberek wartości 15574 zł, 13 szt. baterii umywalkowych i 8 szt. baterii natryskowych o łącznej wartości 16182 zł, wypełniło znamiona czynu wskazanego w treści aktu oskarżenia tj.art. 279 § 1 kkw zw. zart. 12 kk,
2. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku tj.art. 387 kpkpolegającą na nieuprawnionym uwzględnieniu wniosku podejrzanegoA. N.o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu określonej kary oraz środka karnego bez przeprowadzania postępowania dowodowego, podczas gdy okoliczności, które mają znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności karnej sprawcy zwłaszcza w zakresie prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu, bez dokonania modyfikacji w tym zakresie i skazanie w/w za czyn zakwalifikowany odmienienie niż w skierowanym przez oskarżyciela publicznego akcie oskarżenia, tj. jako czyn zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 12 kk, a nie zart. 279 § 1 kkw zw. z art.art. 12 kk,
3. obrazę przepisu prawa materialnego, tj.art. 73 § 2 kkpoprzez jego niezastosowanie i nie orzeczenie wobec młodocianego oskarżonegoA. N.obligatoryjnego dozoru kuratora w okresie próby,
4. obrazę przepisu prawa materialnego, tj. jestart. 70 § 1 pkt 1 kkpoprzez jego niewłaściwe zastosowanie jako podstawy do warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej wobecA. N.kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, w sytuacji gdy podstawą warunkowego zawieszenia kary dla osób młodocianych jakimi jest oskarżonyA. N., jestart. 70 § 2 kk.
Podnosząc te zarzuty autor apelacji, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w stosunku do oskarżonegoA. N.i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja wniesiona przez Prokuratora Rejonowego zasługiwała na uwzględnienie, a następstwem jej rozpoznania stała się konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w stosunku do oskarżonegoA. N.i przekazania sprawy tegoż oskarżonego do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd odwoławczy podzielił zasadność zarzutów podniesionych w apelacji przez prokuratora odnośnie naruszenia prawa procesowego, tj.art. 387 § 2 i § 3 kpkoraz obrazy przez Sąd Rejonowy przepisów prawa materialnego, tj.art. 278 § 1 kk,art. 73 § 2 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kk.
Jak słusznie wskazał autor apelacji uchybienia te polegały na wydaniu wyroku odmiennego od treści wniosku o skazanie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, w wyniku zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu oraz zaniechaniu wydania, wskazanego we wniosku oskarżonego, dodatkowego rozstrzygnięcia o środku probacyjnym w postaci dozoru kuratora i to w sytuacji gdy orzeczenie tego rodzaju wobec sprawcy młodocianego, a z takiego statusu korzysta oskarżony, ma charakter obligatoryjny, doprowadzając w konsekwencji do rażącego naruszenia także przepisu prawa materialnego. Sąd meriti dopuścił się ponadto obrazy także innej normy prawa materialnego, tj.art. 70 § 2 kk, co sprowadzało się do przywołania „art. 70 § 1 pkt 1 kk” jako podstawy prawnej określenia okresu próby, na jaki warunkowo zawieszono oskarżonemu wykonanie kary pozbawiania wolności zamiast – „art. 70 § 2 kk”.
Ponownie należy przypomnieć, że w toku postępowania przygotowawczego, oskarżonemuA. N.początkowo przedstawiono zarzut popełnienia 13 czynów polegających na dokonaniu kradzieży z włamaniem na szkodę Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wO., tj. popełnienia przestępstw zart.279 § 1 kk,a następnie zmodyfikowano zarzut dokonania czynu ciągłego kradzieży z włamaniem zart. 279 § 1 kkw z w. zart. 12 kk. Oskarżyciel publiczny w akcie oskarżenia zarzucił oskarżonemu popełnienie występku polegającego na tym, że w okresie od marca 2013r. do 28 maja 2013r. wE., działając z góry powziętym zamiarem, wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami oraz z nieletnim, po uprzednim otwarciu 5 budynków oryginalnymi kluczami, weszli do ich wnętrza skąd zabrali w celu przywłaszczenia mienie w postaci żeliwnych grzejników w ilości(...)żeberek, 13 szt. baterii umywalkowych i 8 szt. baterii natryskowych, o łącznej wartości 16182 zł, na szkodę Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wO., proponując jednocześnie przyjęcie tożsamej kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu występku, tj,.art. 279 § 1 kkw z w. zart. 12 kk.
Na rozprawie, protokolant odczytał akt oskarżenia, zaś oskarżony, na zapytanie przewodniczącego, oświadczył, że zrozumiał treść zarzutu oraz przyznał się do popełnienia zarzucanego mu oskarżeniem czynu, tj. przestępstwa kradzieży z włamaniem zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 12 kk., a następnie złożył wniosek o wydanie wyroku skazującego w trybieart. 387 kpkbez przeprowadzenia postępowania dowodowego i wymierzenie mu kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat, orzeczenie dowodu kuratora i zobowiązał się do czesiowego naprawienia szkody poprzez zapłatę kwoty 3000 zł. Tymczasem Sąd I instancji przychylając się do wniosku oskarżonego, wbrew uzgodnieniom procesowym, w wyroku dokonał modyfikacji kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego i przypisanego oskarżonemu, poprzez przyjęcie „art. 278 § 1 kkw zw. zart. 12 kk”, zamiast zaproponowanej przez oskarżyciela publicznego „art. 279 § 1 kkw zw. zart. 12 kk”. Nota bene już w części wstępnej wyroku, sąd odtwarzając opis zarzucanego oskarżeniem czynu i jego kwalifikację, odmiennie od zapisów aktu oskarżenia, przytoczył „art. 278 § 1 kkw zw. zart. 12 kk”, zamiast przepisów „art. 279 § 1 kkw zw. zart. 12 kk”, wskazanych w tym dokumencie przez prokuratora. Zaznaczyć należy, że powyższe zmiany nie były przedmiotem jakichkolwiek porozumień na rozprawie, a także Sąd nie wydał postanowienia w myślart. 399 kpk, tj. nie uprzedził stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu. Ponadto w świetle treści pisemnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie sposób jednoznacznie stwierdzić, czy do zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu doszło w wyniku nieuwagi i omyłki pisarskiej przy redagowaniu wyroku, czy też wskutek powziętych przez sąd meriti wątpliwości co do tego czy sprawca popełnił zarzucany mu czyn w postaci opisanej w akcie oskarżenia, a tym samym w rezultacie poczynienia odmiennej oceny prawnokarnej jego zachowania (brak znamienia przełamania przeszkody chroniącej dostęp do budynków, z których skradziono mienie - to jest brak przesłanki dokonania włamania). Ustalając stan faktyczny w pisemnych motywach, sąd ograniczył się bowiem do zapisu o brzmieniu „(…) podczas pełnienia służby przezH. K.wpuściłon do 5 budynków położonych przyulicy (...)swego nieletniego synaJ. K.oraz jego dwóch znajomychA. Ż.PS(...)iA. N.i razem z nimidokonał kradzieżyżeliwnych grzejników (…)”. Tak skonstruowane uzasadnienie nie tylko nie wyjaśnia sposobu dostania się sprawców do wnętrza pomieszczeń (czy za pomocą oryginalnych kluczy, czy też drzwi nie były w jakikolwiek sposób zabezpieczone) ale także nie odpowiada opisowi czynu zarzucanego i przypisanego oskarżonemu w wyroku , gdzie zaznaczono, iż sprawcy weszli do wnętrza „(…) po uprzednim otwarciu 5 budynków oryginalnymi kluczami (…)”. Wątpliwości w omawianym przedmiocie pogłębiają się w świetle dalszych fragmentów pisemnego uzasadnienia, w których sąd meriti podjął próbę wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku i przekonywał do słuszności potraktowania zachowania oskarżonego jako realizującego znamiona występku kradzieży zwykłej zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 12 kk. W żaden sposób nie wytłumaczył jednocześnie powodów, dla których nie uznał działania sprawcy polegającego na wejściu do wnętrza budynków po uprzednim otwarciu drzwi oryginalnymi kluczami (opis czynu ujęty w wyroku) jako włamania, a tym samym odrzucił proponowaną przez oskarżyciela kwalifikację prawną czynu zart. 279 § 1 kkw z w. zart. 12 kk.
Jeżeli nawet zatem zamiarem Sądu I instancji było dokonanie zmiany kwalifikacji prawnej bez wychodzenia poza granice oskarżenia, powinien był w trybieart. 399 § 1 kpkuprzedzić o takiej możliwości strony. Przepisart. 387 kpk, przewidujący uproszczenie dowodowe w takiej sytuacji, w sposób oczywisty nie pozwala na dokonanie zmiany wskazanej w akcie oskarżenia kwalifikacji prawnej bez informowania o zamiarze dokonania takiej zmiany stron (por. wyrok SN z dnia 7.07.2006r., III KK 439/05, LEX nr 193012).
Postępując w ten sposób, sąd meriti rażąco naruszył treśćart. 387 § 2 i 3 k.p.k., doprowadzając w konsekwencji także do obrazy przepisów prawa karnego materialnego.
W tym miejscu wypada także zaakcentować, że oskarżonyA. N., który w chwili popełnienia czynu zabronionego nie ukończył 21 lat i w czasie orzekania w pierwszej instancji 24 lat (data urodzenia – 9 czerwca 1992r., data czynu – od połowy marca 2013r. do połowy maja 2013r, data wyroku Sądu I instancji – 18 października 2013r.) korzysta ze statusu sprawcy młodocianego (art. 115 § 10 kk). W przypadku orzeczenia kary pozbawienia wolności okres próby warunkowego zawieszenia jej wykonania dla "zwykłych" sprawców wynosi od 2 do 5 lat (art. 70 § 1 pkt 1 kk), jeśli zaś sprawcą jest m.in. młodociany (jak w niniejszej sprawie), podwyższeniu ulega dolny próg okresu próby do 3 lat (art. 70 § 2 kk) i ten przepis jako szczególny w stosunku do ogólnej normy określonej w§ 1należy wówczas zastosować. Natomiast wart. 73 kkustawodawca przewiduje dwie postaci dozoru: obligatoryjny (§ 2) i fakultatywny (§ 1). Dozór obligatoryjny ma miejsce w przypadku m.in. młodocianego sprawcy przestępstwa umyślnego. Dozór w stosunku do tych sprawców musi trwać przez cały okres próby i nie może zostać zniesiony w ramach dopuszczalnych modyfikacji nałożonych na sprawcę obowiązków (art. 74 § 2 k.k.). Wynika to ze sformułowania: "dozór jest obowiązkowy", a nie "orzeczenie dozoru jest obowiązkowe".
Zasadnie zatem podniósł Prokurator w wywiedzionym przez siebie środku odwoławczym, iż sąd meriti był zobligowany do uwzględniania wniosku oskarżonego i zawarcia w wyroku obligatoryjnego rozstrzygnięcia o dozorze kuratora na podstawieart. 73 § 2 kk, czego jednak zaniechał oraz przyjąćart. 70 § 2 kkjako podstawę prawną rozstrzygnięcia dotyczącego okresu próby, na jaki warunkowo zawieszono wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec młodocianegoA. N.. Podkreślenia wymaga okoliczność, że Sąd I instancji dostrzegł pierwszą z wymienionych wad zaskarżonego wyroku, czemu dał wyraz w pisemnym uzasadnieniu.
Reasumując, taki sposób procedowania jest niedopuszczalny i za w pełni uprawnione należy uznać stanowisko skarżącego, iż w niniejszej sprawie doszło do rażącego i mającego wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia naruszenia wskazanych w apelacji przepisów tak prawa procesowego jak i materialnego.
Wadliwy sposób procedowania Sądu Rejonowego, który doprowadził do wydania wyroku rażąco naruszającego prawo, implikuje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w stosunku doA. N.i przekazania sprawy tegoż oskarżonego sądowi I instancji do ponownego rozpoznania (art. 437 § 2 kpk). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jeżeli oskarżony podtrzyma zamiar dobrowolnego poddania się karze i złoży wniosek zgodnie zart. 387 § 1 k.p.k.Sąd będzie miał obowiązek ocenić go, nie tylko pod kątem wysokości proponowanych kar i środków karnych, ale również zbadać, czy przedstawione tam propozycje odpowiadają normom prawa karnego materialnego, a także czy proponowana przez oskarżyciela kwalifikacja prawna zarzucanego oskarżonemu czynu jest prawidłowa.