Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 441/13
Data wyroku: 2014-07-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Bożena Murawska-Kołota, Anna Wrembel-Woźniak, Beata Janiszewska
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 k.c.

Sygn. akt IV Ca 441/13

POSTANOWIENIE
Dnia 18 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący SSO Bożena Murawska-Kołota (spr.)
Sędziowie SO Anna Wrembel-Woźniak
SO Beata Janiszewska
Protokolant  Joanna Rekruciak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2014 r. wW.
sprawy z wnioskuZ. K.iA. K.
z udziałem m.(...)W.
o zasiedzenie
na skutek apelacji wnioskodawców
od postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ wW.
z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt I Ns 1038/11
postanawia:

1
oddalić apelację;

2
nakazać pobrać odZ. K.iA. K.na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie) kwotę 469,69 (czterysta sześćdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt dziewięć groszy) tytułem zwrotu wydatków.

Sygn. akt IV Ca 441/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 października 2012 roku Sąd Rejonowy oddalił wniosekZ. K.iA. K.o stwierdzenie nabyciaw drodze zasiedzenia przez wnioskodawców własności nieruchomości stanowiącej zabudowanądziałkę oznaczoną nr (...), położoną wW.przyul. (...)o pow. 896 m2(pkt I) oraz zasądził solidarnie od wnioskodawców na rzecz uczestnika – m.(...)W.kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt II).
Rozstrzygnięcie swoje Sąd I instancji oparł na następujących ustaleniach:
Wnioskodawcy zamieszkują nadziałce nr (...), znajdującej się w obrębie(...)wW.przyul. (...)i są jej użytkownikami wieczystymi. Jest to działka sąsiadująca zdziałką nr (...), objętą wnioskiem o zasiedzenie w niniejszej sprawie.
Jak ustalił Sąd Rejonowy,działka nr (...)stanowiła niegdyś dwie nieruchomości:działkę nr (...)położoną przyul. (...)orazdziałkę nr (...)położoną przyul. (...), która w latach 1971-1986 r. była zajmowana bez tytułu prawnego przezS. K.. Z ustaleń Sądu Rejonowego wynika, żeS. K.samowolnie wybudował na wymienionej nieruchomości drewniany gołębnik, cieplarnię ogrodniczą oraz klatki dla królików, komórki dla kur, altankę i komórkę. Uprawiał na niej warzywa, hodował gołębiei króliki. Był on z tego powodu wielokrotnie wzywany przez Urząd DzielnicowyW.P.do opróżnienia oraz rozbiórki samowolnie wybudowanych urządzeń. Po jego śmierci w 1986 r. działką zajmowała się także jego żona (do śmierci w roku 2005).
Sąd I instancji zważył, że od 1997 r. właścicielem nowo oznaczonejdziałki nr (...)jest m.(...)W.i prowadzona jest dla niej przez Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa wW.księga wieczysta o nr (...)//(...). Działka ta została przekazana w administrowanieZakładowi (...)wD.T.m.(...)W.na mocy zarządzeniaz dnia 8 października 2009 r.
Zgodnie z ustaleniami Sądu Rejonowego, obecnie przedmiotowa działka wykorzystywana jest jako miejsce wypoczynku przez wnioskodawców, a także jako miejsce wypoczynku i składu drewna na opał przezG.iB. S., którzy jednak nie roszczą sobie żadnych praw do przedmiotowej działki. Wnioskodawcy w 1981 roku ogrodzilidziałkę nr (...), a następnie doprowadzili do niej wodę.Działkę nr (...)z sąsiadującądziałką nr (...), na której mieszkają wnioskodawcy, dzieli mały parkan.
Sąd Rejonowy ustalił, że obecnie działka jest zagrodzona z każdej strony i nie ma do niej bezpośredniego dostępu dla osób postronnych. Ponadto, z ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji wynika, że wnioskodawcy nigdy nie płacili i nie płacą podatków za zajmowanądziałkę nr (...). Przedmiotowa nieruchomość nie figuruje w ewidencji podatkowej.
Powyższy stan faktyczny Sąd I instancji ustalił w oparciu o zgromadzonew toku postępowania dokumenty, jak również zeznania wnioskodawców oraz świadków.
Sąd Rejonowy nie dał wiary zeznaniom wnioskodawców i powołanych przez nich świadków w zakresie dotyczącym zagospodarowania działki i samodzielnego jej zajmowania przez wnioskodawców oraz udzielenia przez nich zezwoleniaS. K.na korzystanie z działki i dokonywanie naniesień. Zeznania te, w ocenie Sądu Rejonowego, nie były obiektywne, gdyż pochodziływ głównej mierze od rodziny wnioskodawców, przy tym pozostawały w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym, w szczególności z załączonymi fotografiamii dokumentami przedstawionymi przez pełnomocnika uczestnika postępowania – m.(...)W., w których jako posiadacz działki w latach 1970-tych i 1980-tych figuruje jedynieS. K..
Sąd Rejonowy dał natomiast wiarę zeznaniom świadkówB. S.iG. S.orazJ. K., z których wynika,iż wnioskodawcy nie są jedynymi użytkownikami przedmiotowej działki.
Reasumując, Sąd Rejonowy ustalił, że z całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, na który składają się zeznania świadków oraz załączone dokumenty, nie wynika, aby wnioskodawcy byli posiadaczami samoistnymi przedmiotowej nieruchomości przez czas potrzebny do stwierdzenia nabycia własności w drodze zasiedzenia i przy tym w sposób ciągły. Nieruchomość ta jest obecnie uważana przez sąsiadów za skwer publiczny i użytkowana także przez inne osoby niż wnioskodawcy. W związku zatem z brakiem wykazania przez wnioskodawców przesłanek niezbędnych do zasiedzenia, Sąd Rejonowy wniosek oddalił.
Apelację od powyższego postanowienia złożył pełnomocnik wnioskodawców, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.art. 172 § 1 k.c.poprzez błędne zastosowanie i niewłaściwą wykładnię, co skutkowało przyjęciem braku posiadania samoistnego przedmiotowej nieruchomości przez wnioskodawców, a także naruszenie przepisów postępowania, tj.:art. 233 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, sprzeczność ustaleń Sądu ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz błędy w ustaleniach faktycznych,a ponadto naruszenieart. 328 § 2 k.p.c.iart. 510 § 1 k.p.c.poprzez ich niezastosowanie.
Skarżący wniósł o wydanie postanowienia reformatoryjnego, zmieniającego postanowienie Sądu I instancji w całości poprzez uwzględnienie żądania zmodyfikowanego wniosku i o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całościi przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do dokonanej przez Sąd I instancji oceny dowodówi poczynionych na tej podstawie ustaleń, należy zauważyć, że Sąd ten w sposób prawidłowy zbadał okoliczności władania sporną nieruchomością. W ocenie natomiast materiału dowodowego sprawy zadośćuczynił, wbrew twierdzeniom skarżącego, wszystkim wymaganiom określonym wart. 233 § 1 k.p.c., tzn. ocenił wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia całości zebranego materiału. Odmienne wywody skarżących, prezentujących własne zapatrywania co do okoliczności sprawy, stanowią jedynie polemikę z trafnymi, umotywowanymi ustaleniami i wywodami prawnymi Sądu I instancji.
Zgodnie zart. 172 k.c.posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (§ 1). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (§ 2). Posiadaczem samoistnym jest, zgodnie zart. 336 k.c., ten, kto faktycznie włada rzeczą jak właściciel, co oznacza wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywistyi niezależny od woli innych osób stan władztwa.
Wnioskodawcy w niniejszej sprawie byli zatem obowiązani udowodnić fakt nieprzerwanego posiadania samoistnego przedmiotowej nieruchomości, co w ocenie Sądu Okręgowego nie zostało wykazane. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną Sądu I instancji dotyczącą braku wykazania przez wnioskodawców, iż byli oni wyłącznymi samoistnymi posiadaczami przedmiotowej nieruchomości przez czas niezbędny do zasiedzenia przy uwzględnieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianieustawy Kodeks cywilny(Dz. U. 1990 r., Nr 55, poz.321).
W szczególności należy zauważyć, że od lat 1970-tych do roku 1986 posiadaczem przedmiotowej nieruchomości był równieżS. K.. Świadczą o tym licznie przedstawione dokumenty – m.in. upomnienia z Urzędu DzielnicowegoW.P.kierowane doS. K.w związkuz jego samowolą budowlaną. Fakt, iż dokumenty te kierowane były doS. K.przesądza o tym, iż w tamtym okresie skarżący nie mogli być posiadaczami samoistnymidziałki nr (...)i nie uzewnętrzniali woli władania działką jak właściciele. Niezrozumiały jest przy tym zarzut, że złożone do akt przez uczestnika dokumenty dotycząceS. K.zostały „ex lege wyeliminowanez obrotu prawnego z uwagi na zatarcie skazania”.
Przedstawiony materiał dowodowy nie wskazuje na to, abyS. K.zajmował działkę i budował na niej urządzenia wyłącznie za zgodą skarżących,a dokumenty wystawiane były na jego nazwisko tylko dlatego, że „krył” skarżących. Zauważyć przy tym należy, że na fakt, iżS. K.był niezależnymw korzystaniu zdziałki nr (...), wskazują zeznania świadkaE. D.– brata wnioskodawczyni (k-102), z których wynika, żeS. K.nigdy nie pytał wnioskodawczyni o zgodę na przeprowadzenie prac budowlanych.
Ponadto, oprócz skarżących, w ostatnich latach nieruchomością gospodarowali takżeB.iG. S., co również wyłącza samoistność posiadaniaZ.iA. K.. Nie można przy tym zgodzić się z zarzutem apelacji,iż posiadanie zarównoS. K., jak i państwaS., miało charakter posiadania zależnego. W zeznaniach swoichS.wskazują bowiem, że działka ta ma dla nich charakter skweru publicznego, nie zaś własności państwaK.. Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, iż przesłanka samoistności posiadaniadziałki nr (...)przez skarżących nie została wykazanaw sposób jednoznaczny, nie budzący wątpliwości.
Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, iż skarżący nigdy nie uiszczali należnych od przedmiotowej nieruchomości podatków. Braku zapłaty podatków nie można uzasadniać brakiem ujawnienia posiadania w ewidencji podatkowej. Jak słusznie stwierdził Sąd Rejonowy, podatnikami podatku od nieruchomości są bowiem nie tylko jej właściciele, ale także posiadacze samoistni. Skoro zatem skarżący uważali się za posiadaczy samoistnych nieruchomości nr(...), powinni uczynić zadość obowiązkowi podatkowemu i zgłosić fakt zajmowania nieruchomości celem opodatkowania. Wbrew zarzutom skarżących, brak płacenia podatków nie został uznany przez Sąd jako niezbędny element posiadania samoistnego, ale okoliczność ta przyczynia się do stwierdzenia braku zdecydowanej manifestacji władztwa nad działką.
Po przeprowadzeniu wizji lokalnej na przedmiotowej nieruchomości oraz na nieruchomości nr(...)w dniu 3 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy stwierdził, że wnioskodawcy zagrodzili przedmiotową działkę nowym ogrodzeniem z blachy falistej, przy czym rozebrali parkan, który ograniczał część działki, z której korzystali małżonkowieS..
Biorąc pod uwagę obecnie istniejący stan na przedmiotowej działce, należy uznać iżZ. K.iA. K.obecnie spełniają przesłanki samoistnego posiadania nieruchomości nr(...). Nieruchomość ogrodzona przez skarżących pozostaje obecnie dostępna tylko dla nich, posadzone są na niej drzewa. Należy jednak wskazać, iż przedmiotem oceny w postępowaniuo stwierdzenie nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia jest stan istniejący przez okres 30 lat, gdyż jak słusznie stwierdził Sąd I instancji – posiadanie skarżących należy zakwalifikować jako posiadanie w złej wierze. W złej wierze jest bowiem ten, kto wie albo wiedzieć powinien, że prawo własności przysługuje nie jemu, lecz innej osobie. Co do całego więc okresu potrzebnego do zasiedzenia, nie zostało wykazane przez skarżących ich posiadanie samoistne nieruchomości nr(...).
Dodatkowo wskazać należy, że jak wynika z oględzin, najstarsze drzewo rosnące na przedmiotowej działce ma 12 lat, reszta roślin jest młodsza, zatem fakt gospodarowania nieruchomością poprzez zasadzenie drzew nie wykazuje władania działką przez okres potrzebnego do zasiedzenia.
W związku z powyższym, w braku dostatecznego wykazania przez skarżących spełnienia przez nich przesłanek zasiedzenia, należy stwierdzić iż zarzut naruszenia przez Sąd I instancjiart. 172 k.c.jest niezasadny.
Odnośnie zarzutu naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów postępowania, tj.art. 328 § 2 k.p.c.iart. 510 § 1 k.p.c.poprzez ich niezastosowanie, należy wskazać, iż zarzuty te również nie znajdują uzasadnienia. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w sposób spójnyi wyczerpujący, zgodnie zart. 328 § 2 k.p.c.i nie dopuścił się uchybień, które skutkowałyby wzruszeniem zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się natomiast do dokumentów złożonych przez wnioskodawców wraz z apelacją (k- 185) w postaci: decyzji z dnia 21 maja 1969 r. o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie wzniesionego budynku, to należy zauważyć, że nie może ona stać się podstawą do zmiany ustaleń faktycznych, gdyż nie wynika z niej, że dotyczy budynku zlokalizowanego na przedmiotowej działce, natomiast złożony przez wnioskodawców dokument w postaci„Postanowienie o nałożeniu grzywny z dnia 14 kwietnia 1969 r.” nie określa do jakich uprzednio robót wnioskodawca był zobowiązany i gdzie miały być wykonane, natomiast „ Zgłoszenie budowy obiektu budowlanego z 23 lutego 2007 r.” dotyczy robót budowlanych nadziałce nr (...), a nie nadziałce nr (...), będącej przedmiotem postępowania w tej sprawie.
Apelacja więc, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, podlegała oddaleniu zgodnie zart. 385w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.