Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Cz 1012/14
Data wyroku: 2014-09-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Zwolnienie Od Kosztów Sądowych
Podstawa prawna: art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398)
Teza: Niewskazanie przez osobę prawną we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych żadnych faktów świadczących o braku środków na uiszczenie kosztów i niezłożenie jakiegokolwiek dowodu na potwierdzenie tej tezy, ani nie podanie jakichkolwiek informacji uzasadniających ten wniosek jest brakiem formalnym wniosku, do którego usunięcia przewodniczący powinien wezwać ją na podstawie art. 130 § 1 kpc w związku z art. 126 § 1 pkt 3 kpc pod rygorem zwrotu wniosku.

Sygn. akt III Cz 1012/14

POSTANOWIENIE
Dnia 9 września 2014 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący-Sędzia:  SO Leszek Dąbek
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2014 roku
sprawy egzekucyjnej z wniosku wierzyciela Skarbu Państwa - Dyrektora Izby Skarbowej wK.
przeciwko dłużnikowiPrzedsiębiorstwu Produkcyjno – Handlowo - Usługowemu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwZ.
o świadczenie pieniężne – w przedmiocie skargi dłużnika na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w ZabrzuP. W.w sprawie sygn. Km 2222/13
na skutek zażalenia dłużnika
na postanowienie Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 17 marca 2014 r., sygn. akt VIII Co 1735/13
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania.

SSO Leszek Dąbek
Sygn. akt. III Cz 1012/14

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Zabrzuw postanowieniu z dnia 17 03 2014r. oddalił wniosek dłużnikaPrzedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwZ.o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od zażalenia, uznając że przewidziany wart. 103 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. Nr 167, poz. 1398) obowiązek wykazania przez osobę prawną, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie jest kwestią merytoryczną a nie formalną i nie wskazanie przez dłużnika żadnych okoliczności, które przemawiałyby za jego uwzględnieniem musiało skutkować oddaleniem wniosku.
Orzeczenie zaskarżyłdłużnikPrzedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwZ.,który zarzucił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie
i z naruszeniem prawa.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Stosownie do regulacjiart. 103 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. Nr 167, poz. 1398) skutecznie zwolnienia
od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych może domagać się osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała ona, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.
„Ustawa nie zawiera przepisu określającego treść wniosku o zwolnienie
od kosztów sądowych składanego przez osobę prawną. Jest to jednak niewątpliwie pismo procesowe. Należy wobec tego stosować do takiego wnioskuart. 126 § 1 pkt 3 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać osnowę wniosku lub oświadczenie oraz dowody na poparcie przytoczonych okoliczności. Dlatego jeżeli wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowychosoba prawna nie przedstawi żadnych faktów świadczących o braku środków na uiszczenie kosztów i nie złoży jakiegokolwiek dowodu na potwierdzenie tezy o braku dostatecznych środków
na uiszczenie kosztów ani nie poda jakichkolwiek informacji uzasadniających ten wniosek,przewodniczący powinien na podstawieart. 130 § 1 k.p.c.w związku
zart. 126 § 1 pkt 3 k.p.c.wezwać ją do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu wniosku” (Katarzyna Gonera „Komentarz do ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych” LexisNexis Warszawa 2007r. str. 413; podobnie por. W. Gawrylczyk, Zwolnienie osób prawnych od kosztów sądowych w sprawach cywilnych - stan prawny obecny i projektowany, Mon. Pr. 2005, nr 6, s. 292).
W świetle tego poglądu należy zatem odróżnić sytuację kiedy osoba prawna wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych nie przedstawiła żadnych faktów świadczących o braku środków na uiszczenie kosztów sądowych i nie złożyła jakiegokolwiek dowodu na potwierdzenie tezy o braku dostatecznych środków na ich uiszczenie ani nie podała jakichkolwiek informacji uzasadniających ten wniosek, od sytuacji kiedy strona co prawda czyni zadość tym wymogom lecz sąd uznaje zaoferowany mu materiał za niewystarczający dla zwolnienia od kosztów sądowych (wystąpienie pierwszej sytuacji nakłada na sąd obowiązek podjęcia czynności w celu sanowania braków formalnych wniosku, a drugiej prowadzi do oddalenia wniosku).
Za wyróżnieniem tych sytuacji dodatkowo przemawia regulacja art. 107 u.o.k.s. statuująca obowiązek sądu odrzucenia ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych opartego na tych samych okolicznościach, które stanowiły uzasadnienie oddalonego wniosku, gdyż wobec ich braku jej zastosowanie byłoby co do zasady niemożliwe.
Skarżąca wnosząc wniosek o zwolnienie jej od opłaty sądowej od jej zażalenia ograniczyła się do stwierdzenia, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji nie wskazała żadnych okoliczności, które „przemawiałyby za jego uwzględnieniem”.
W świetle przywołanego powyżej poglądu prawnego obligowało to Sąd Rejonowy do podjęcia – w parciu o regulacjeart. 130 k.p.c.w związku zart. 126 § 1 pkt 3 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.– czynności w celu sanowania braków formalnych wniosku skarżącej, czego zaniechano i dlatego słusznie ona zarzuca, że zaskarżone postanowienie jest przedwczesne.
Czyni to zażalenie uzasadnionym i prowadziło do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Reasumując zaskarżone postanowienie jest wadliwe i dlatego zażalenie dłużnika jako uzasadnione uwzględniono orzekając jak w sentencji w oparciu
o regulacjęart. 386 § 4 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.
Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie wniosek dłużnika o zwolnienie od kosztów sądowych uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną i w oparciu o regulację
art. 130 § 1 k.p.c.w związku zart. 126 § 1 pkt 3 k.p.c.wezwie dłużnika do usunięcia braków formalnych wniosku przez podanie faktów świadczących o braku środków
na uiszczenie kosztów oraz dowodów na potwierdzenie tej tezy, a następnie w zależności od tego czy dłużnik wywiąże się z tego zobowiązania wniosek zwróci albo ponownie merytorycznie go rozpozna.