Sąd Okręgowy w Toruniu
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 399/14
Data wyroku: 2014-08-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Walenta
Słowa kluczowe: Wykroczenie
Podstawa prawna: art. 66 § 1 kw, art. 107 kw

sygn. akt IXKa 399/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 sierpnia 2014r.
Sąd Okręgowy w Toruniu - Wydział IX Karny - Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący– SSO Andrzej Walenta
Protokolant- stażysta Marzena Chojnacka
po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014r. sprawyD. O.,
obwinionego o popełnienie wykroczeń z art. 66§1 kw, art. 107 kw,
na skutek apelacji wniesionej przezobwinionegoD. O.od wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 02 czerwca 2014r., sygn. akt XIIW 1087/13

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że :

    a. uchylapunkt „I” i „II” wyroku;
b. na podstawieart. 5§1 pkt. 4 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, umarza postępowanie odnośnie wykroczenia z dnia 08 czerwca 2012r. zart. 66§1kw zarzucanego w punkcie „1” wniosku o ukaranie oraz odnośnie wykroczenia z dnia 08 czerwca 2012r. zart. 107kw zarzucanego w punkcie „3” wniosku o ukaranie;
c.obwinionegoD. O.uznaje za winnego tego, że :
- w dniu 04 września 2012r. około godziny 16.10 w miejscowości
G.naul. (...)telefonicznie fałszywą
informacją wprowadził w błąd dyżurnego Policji, w wyniku
czego spowodował niepotrzebne czynności interweniujących
funkcjonariuszy Policji;
- w dniu 04 września 2012r. w miejscowościG.na ul.
(...)w celu dokuczenia poprzez bezpodstawne
wzywanie Policji, złośliwie niepokoiłM. O.;
- to jest winnegopopełnienia wykroczeń z art. 66§1 kw i art.
107 kw i za to w myśl art. 9§2 kw na podstawie art. 66§1 kw
wymierza mu karę 500zł. (pięćset złotych) grzywny;

II
zwalniaD. O.od obowiązku ponoszenia opłaty sądowej za pierwszą i drugą instancję, zaś zryczałtowanymi wydatkami postępowania za obie instancje obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt IXKa 399/14

UZASADNIENIE
D. O.został obwiniony o to, że:
1.w dniu 8 czerwca 2012 roku około godziny 16:10 w m-ciG.naul. (...)telefonicznie fałszywą informacją wprowadził w błąd dyżurnego Policji, w wyniku czego spowodował niepotrzebne czynności interweniujących funkcjonariuszy Policji,
2.w dniu 4 września 2012 roku około godziny 16:10 w m-ciG.naul. (...)telefonicznie fałszywą informacją wprowadził w błąd dyżurnego Policji, w wyniku czego spowodował niepotrzebne czynności interweniujących funkcjonariuszy Policji,
3.w dniu 08 czerwca 2012 roku i w dniu 04 września 2012 roku w m-ciG.naul. (...)w celu dokuczenia poprzez bezpodstawne wzywanie Policji złośliwie niepokoił paniąM. O.;
- tj. o wykroczenia z art. 66§1 kw oraz art. 107 kw
Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2014r. Sąd Rejonowy w Toruniu, sygn. akt XIIW 1087/13, uznał obwinionego za winnego popełnienia czynów zarzucanych mu we wniosku o ukaranie, tj. wykroczeń z art. 66§1 kw i art. 107 kw i za to, w myśl art. 9§2 kw, na podstawie art. 66§1 kw, wymierzył mu karę grzywny w wysokości 1.000 złotych.
Zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 złotych tytułem opłaty sądowej oraz kwotę 100 złotych tytułem zwrotu zryczałtowanych wydatków poniesionych w sprawie.
Wyrok ten zaskarżyłw całości obwiniony, wskazując, że sąd błędnie uznał, iż jego zachowanie, polegające na wezwaniu policji w dniach 8 czerwca 2012r. i 4 września 2012r., wypełniło znamiona umyślnych wykroczeń z art. 66§1 kw i art. 107 kw, choć jako motywowane chęcią utrzymywania kontaktów z dziećmi, pomimo tego, że była żona je utrudnia, nie może ono zostać uznane za bezprawne.
Z ostrożności procesowej obwiniony podniósł zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej kary grzywny w stosunku do jego sytuacji rodzinnej i majątkowej, ocenianej z uwzględnieniem całokształtu ciążących na nim obciążeń finansowych.
W oparciu o powyższe skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie go od popełnienia zarzucanych mu czynów, a w razie niepodzielenia zarzutów dotyczących merytorycznej prawidłowości orzeczenia – uchylenia rozstrzygnięcia co do czynu opisanego w pkt I wniosku o ukaranie i zmiany w pozostałej części poprzez obniżenie wymiaru zasądzonej grzywny z 1000zł. do 200zł, ewentualnie – uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obwinionego okazała się w przeważającej części niezasadna.
Przedstawiając po raz kolejny własne stanowisko co do prawnej oceny swojego zachowania, skarżący nieskutecznie kwestionował prawidłowość uznania przez sąd I instancji, że wezwanie przez niego policji w okolicznościach opisanych we wniosku o ukaranie wypełniało znamiona wykroczeń z art. 66§1 kw i art. 107 kw.
Zarzut dowolnego przyjęcia, że oba wezwania miały charakter nieuzasadniony i stanowiły formę celowego dokuczenia byłej żonie, nie zasługiwał na uwzględnienie. Zaaprobować w pełni należało nie tylko ustalenia co do okoliczności, w jakich miały miejsce te interwencje, ale też oparte na nich orzeczenie o sprawstwie i winie oskarżonego.
Dokonując wszechstronnej analizy argumentów przywołanych na poparcie swojego stanowiska przez obwinionego (tożsamych z powołanymi w apelacji) na tle całokształtu ustalonych okoliczności, sąd I instancji przekonująco – tj. zgodnie z zasadami określonymi przez wskazane w apelacji przepisy postępowania wyznaczające standardy swobodnej oceny dowodów w procesie karnym - wykazał, dlaczego przyjął, że obwiniony przysługujące mu, potwierdzone orzeczeniem sądu rozwodowego, prawo do kontaktów z dzieckiem wykorzystał wówczas instrumentalnie w sporze z byłą żoną pod fałszywym pretekstem wzywając organa ściągania. Rozumowanie, które doprowadziło sąd do wniosku, że obwiniony umyślnie naruszył prawo w okolicznościach wskazanych we wniosku o ukaranie, nie wykazuje błędów logicznych, ani nie kłóci się z doświadczeniem życiowym i jako takie pozostaje pod ochroną -odpowiednio stosowanego na gruncie postępowania w sprawach o wykroczenia -art. 7 kpk.
Prawdą jest, że w obu wypadkach obwiniony wysłał do żony wiadomość sms z zapowiedzią złożenia wizyty w miejscu zamieszkania jej i dzieci w konkretnym (dogodnym dla siebie) terminie. Rzecz jednak w tym, że mimo tego trudno rozsądnie uznać, że doszło – jak wymagały tego zasady realizacji prawa do kontaktów z dziećmi wyraźnie ustalone w wyroku rozwodowym – do uzgodnienia, że wówczas przybędzie on na spotkanie z dziećmi, a więc, że ma uzasadnione prawo oczekiwać, iż była żona, której powierzono sprawowanie pieczy nad nimi, zorganizuje wszystko tak, by mógł w tych dniach spędzić czas z córką i synem. Skoro w czerwcu nie zareagowała ona na sms i z tej racji obwiniony nie miał pewności, czy wiadomość w ogóle do niej dotarła, czy też – tak, jak w drugim wypadku - wyraźnie stwierdziła, że proponowany przez niego termin jej nie pasuje, bo ma już zaplanowane inne zajęcia – przy czym potwierdziło się, że faktycznie wówczas udała się ona na zaplanowaną wiele wcześniej wizytę z dzieckiem u stomatologa - oczywistym jest, że pojawiając się mimo tego w miejscu jej zamieszkania w zapowiedzianych przez siebie terminach, i konstatując, że nie może odbyć spotkań z dziećmi (co w tych okolicznościach trudno uznać za zaskoczenie), obwiniony nie mógł zasadnie twierdzić, że celowo i złośliwie zostały mu one przez byłą żonę uniemożliwione. Rozdźwięk takiej oceny sytuacji z rzeczywistością i to, że wezwanie policji na interwencje ze wskazaniem jako przyczyny uniemożliwienia mu przez byłą żonę kontaktów z dziećmi stanowiło w istocie jedynie pretekst do tego, by dokuczyć jej w odwecie za to, że mu się sprzeciwiła i nie udało mu się przeforsować własnych warunków wizyty u córki i syna, są szczególnie jaskrawo widoczne, gdy zważy się na fakt, że w czerwcuM. O., po tym, jak ostatecznie pojawiła się w domu, od razu wyraziła zgodę na odbycie spotkania, choć nie zostało ono wcześniej uzgodnione, a we wrześniu zaproponowała alternatywne terminy wizyty. Przy czym, treść przedłożonych przez obwinionego sms-ów przeczyła temu, że – jak twierdził - nie była ona wówczas skora do osiągnięcia porozumienia z nim i za wszelką cenę chciała uniemożliwić mu kontakt z dziećmi, a wezwanie przez niego policji było środkiem niezbędnym do wyegzekwowania swoich praw. Jako kompletnie niewiarygodne jawi się w tej sytuacji tłumaczenie obwinionego, który w czerwcu domagał się od policjantów - którzy sami, jak okazało się zasadnie, nie widzieli podstaw do dokonania takiej czynności - przeprowadzenia badań trzeźwości członków rodziny byłej żony, że przekonany był, iż jego zachowanie stanowi realizację przysługujących mu jako rodzicowi uprawnień.
Z wyroku rozwodowego bynajmniej nie wynika prawo obwinionego do odbywania spotkań z dziećmi na arbitralnie podyktowanych przez niego warunkach, którym była żona każdorazowo musi się bezwzględnie podporządkować. W świetle zasad doświadczenia życiowego nie ulega wątpliwości, że osiągnięcie porozumienia w tym przedmiocie przez byłych, kierujących się emocjami i wzajemnymi urazami, małżonków może nie być łatwe, jednakże nie zmienia to faktu, że obwiniony „skazany” jest na uzgadnianie terminów spotkań z dziećmi dogodnych nie tylko dla niego, ale i byłej żony. W konkretnych wypadkach, o których mowa we wniosku o ukaranie, oceniając rzecz rozsądnie, żadną miarą nie można byłoM. O.zarzucić celowych działań mających pozbawić go uprawnień do przebywania z dziećmi, a co idzie w ślad za tym - brak było jakichkolwiek podstaw do uznania, że wezwanie wówczas policji było niezbędne do wyegzekwowania przysługujących mu uprawnień.
Obwiniony ma prawo do dokumentowania przypadków utrudniania mu przez byłą żonę kontaktów z dziećmi, stanowiących naruszenie warunków wynikających z postanowienia sądu, na wszelkie uważane przez siebie za skuteczne sposoby (np. poprzez wezwanie policji w celu potwierdzenia niemożności odbycia spotkania), jednakże w okolicznościach opisanych we wniosku o ukaranie nie można mówić o takiej sytuacji. Okoliczności wezwań, oceniane rozsądnie z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, jednoznacznie wskazują na to, że obwiniony celowo wykorzystał je do dokuczenia byłej żonie i słusznie uczyniono mu z tego zarzut. Wezwania z niezgodnym z prawdą wskazaniem jako uzasadnienia interwencji faktu, że brak spotkania z dziećmi wynikał z utrudniania mu przezM. O.kontaktów z nimi były oczywiście bezpodstawne. Sprzeczne z elementarnymi zasadami logiki i wskazaniami doświadczenia życiowego byłoby w tej sytuacji przyjęcie, że zachodziły okoliczności wyłączające umyślność działania obwinionego.
Mimo, że wątpliwości nie budziła merytoryczna zasadność uznania, że wzywając bezzasadnie policję obwiniony dopuścił się wykroczeń z art. 66§1 kw i art. 107 kw, zaskarżony wyrok faktycznie nie mógł się ostać. Okoliczności, że w chwili orzekania przez sąd odwoławczy – w związku z upływem 2 lat od momentu ich popełnienia - doszło do przedawnienia karalności dwóch z popełnionych przez obwinionego czynów, implikowała konieczność dokonania zmiany wyroku w taki sposób, by uwzględniał ten fakt.
Sąd odwoławczy uchylił go zatem i na podstawie art. 5§1 pkt 4 kpsw umorzył postępowanie w zakresie obu wykroczeń, których obwiniony dopuścił się dnia 8 czerwca 2012 r., tj. nie tylko opisanego w pkt I wniosku o ukaranie wykroczenia z art. 66 kw, ale i tego z art. 107 kw, o którym mowa była w pkt III. Wbrew temu, co sądził Sąd Rejonowy, brak było bowiem w istocie wystarczających podstaw do traktowania obu przejawów złośliwego niepokojenia przez niego byłej żony za jeden czyn w rozumieniu prawnym. Nic nie wskazywało na to, by oba te zachowania objęte były jednym z góry powziętym zamiarem. Istota czynu z art. 107 kw - najczęściej faktycznie mającego charakter trwały i postać wielokrotnych powtarzających się zachowań - wcale nie sprzeciwia się zaś przyjęciu, że intensywne zachowanie jednorazowe wypełnia jego znamiona.
Stosownie do wyników postępowania dowodowego sąd odwoławczy uznał natomiast obwinionego za winnego popełnienia opisanych we wniosku o ukaranie wykroczeń z art. 66 kw i art. 107 kw w dniu 4 września 2012r.
Mając na uwadze dokonaną zmianę wyroku, którym ostatecznie przypisano obwinionemu karalne dopuszczenie się „jedynie” dwóch wykroczeń w dniu 4 września 2012r., jego sytuację finansową, ocenianą z uwzględnieniem faktu, że założył on nową rodzinę i ciążą na nim liczne zobowiązania finansowe (oświadczenia zawarte w apelacji, których nie było podstaw kwestionować), a także okoliczności popełnienia czynów, sąd odwoławczy wymierzył mu za dopuszczenie się ich, w myśl art. 9§2 kw, na podstawie art. 66§1 kw, jedną karę grzywny w wysokości 500 zł. Kara ta adekwatna jest do wagi czynów obwinionego, które stanowią w istocie kolejną odsłonę trwającego między nim a byłą żoną konfliktu, jego zawinienia, a także możliwości płatniczych obwinionego. Mając na uwadze jego sytuację finansową (dochody i zobowiązania), stwierdzić należy, że pozwoli ona realnie odczuć mu w sferze finansowej naganność własnego zachowania, nie zagrażając zarazem wywiązaniu się przez niego z innych, szczególnie tak istotnych, jak zobowiązania alimentacyjne, finansowych obowiązków i zapobiegnie tym samym przerzuceniu ciężaru ukarania na dzieci, które i tak cierpią z powodu konfliktu rodziców.
W trakcie analizy akt sprawy pod kątem zaistnienia przesłanek zart. 104 kpwiart. 440 kpkw zw. zart. 109§2 kpw, Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień, które skutkować musiały uchyleniem zaskarżonego orzeczenia niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.
Na podstawieart. 624§1 kpkw zw. zart. 634 kpkw zw. zart. 119kpsw, sąd odwoławczy zwolnił obwinionego z obowiązku ponoszenia opłaty sądowej za pierwszą i drugą instancję, a zryczałtowanymi wydatkami postępowania za obie instancje obciążył Skarb Państwa, gdyż przemawiała za tym sytuacja materialna obwinionego, zwłaszcza zobowiązanego do płacenia alimentów.