Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 143/14
Data wyroku: 2014-03-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Ślęzak, Lucyna Szafrańska, Jarosław Gołębiowski
Słowa kluczowe: Pozbawienie Wykonalności
Podstawa prawna: art. 840 kpc

Sygn. akt II Ca 143/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 marca 2014 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSO Jarosław Gołębiowski (spr.)

Sędziowie

SSO Grzegorz Ślęzak
SSR del. Lucyna Szafrańska

Protokolant

st. sekr. sąd. Beata Gosławska

po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie sprawy z powództwaR. M.
przeciwkoJ. F.
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb.
z dnia 16 października 2013 roku, sygn. akt I C 893/13
oddala apelację i zasądza od powodaR. M.na rzecz pozwanejJ. F.kwotę 600 ( sześćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą.

Na oryginale właściwe podpisy

Sygn. akt II Ca 143/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 października 2013 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. po rozpoznaniu sprawy z powództwaR. M.przeciwkoJ. F.o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności
oddala powództwo zasądził od powodaR. M.na rzecz pozwanejJ. F.kwotę 1 541,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego.
Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 7 maja 1993 r. w sprawie sygn. akt V Ng 376/93 Sąd Rejonowy w Zielonej Górze nakazałK. F., aby zapłaciłR. M.kwotę 264.000.000 starych zł z 60 % w stosunku rocznym od dnia 25.10.1992 r. i dalszymi odsetkami ustawowymi w przypadku zmiany ich wysokości wraz z kwotą 25.000.000 starych zł wynagrodzenia adwokackiego i 6.621 zł kosztów sądowych. W dniu 01.09.2004r. w sprawie VGCo 90/04 Sąd Rejonowy w Zielonej Górze nadał klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty z dnia 7 maja 1993 r. także przeciwko małżonce dłużnikaJ. F.. Na tej podstawie wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 548/03 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nowej Soli-L. K..
Wyrokiem z dnia 29.06.2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt I C 398/04 Sąd Rejonowy w Nowej Soli pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanym w sprawie sygn. akt V Ng 376/93 przez Sąd Rejonowy w Zielonej Górze w całości wobecJ. F.oraz zasądził odR. M.(pozwanego w tamtej sprawie) na rzeczJ. F.(powódki w tamtej sprawie) kwotę 5.263,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Wyrokiem z dnia 28 marca 2013 r. wydanym w sprawie sygn. akt VI Ca 152/13 Sąd Okręgowy w Zielonej Górze oddalił apelacjęR. M.i zasądził odR. M.na rzeczJ. F.kwotę 1.200,00 zł tytułem kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym.
Pismem z dnia 07.05.2013r. oraz z dnia 11.05.2013r. powód złożył pozwanej na piśmie oświadczenie o potrąceniu kwoty 64.190,88 zł należnej mu odK. F.z tytułu odsetek z kwotą 5.263 zł należnąJ. F.z tytułu kosztów procesu zasądzonych w sprawie I C 398/04 oraz kwotą 1.200 zł należnąJ. F.z tytułu kosztów procesu zasądzonych w sprawie VI Ca 152/13.
Pismem z dnia 28.09.2013 r. powód złożył pozwanej na piśmie oświadczenie o dokonaniu przelewu na zasadzieart. 509 kckwot z tytułu kosztów procesu należnych pozwanej w łącznej wysokości 6.463,00 zł z uwagi na to, że jest wierzycielem jej mężaK. F.- przelew wierzytelności dotyczy sprawy I C 893/13 Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb.
Pełnomocnik pozwanejJ. F.złożył do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Piotrkowie Tryb.S. S.wniosek o wszczęcie egzekucji w celu wyegzekwowania kwot z tytułu kosztów sądowych zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowej Soli w sprawie I C 398/04 oraz Sądu Okręgowego w Zielonej Górze wydanym w sprawie VI Ca 152/13. Komornik wszczął egzekucję w sprawie Km 1445A/l 3.
Sąd Rejonowy zważył, iż Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie .
Podstawą prawną żądania jestart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.Przepis ten rodzi dla dłużnika uprawnienie żądania pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może egzekwowane.
W rozpoznawanej sprawie powód powoływał się na wygaśniecie zobowiązania stwierdzonego tytułem wykonawczym wskutek złożenia oświadczenia o potrąceniu. Skuteczne dokonanie potrącenia, ze względu na jego skutki, porównywalne jest do zarzutu wygaśnięcia zobowiązania przez uiszczenie. Potrącenie w świetleart. 498 k.c.polega na umorzeniu wzajemnych wierzytelności przez zaliczenie - wartość jednej wierzytelności zalicza się na poczet drugiej. W wyniku potrącenia wprawdzie żaden z wierzycieli nie otrzymuje efektywnego świadczenia, ale za to zwolniony zostaje z zobowiązania albo całkowicie, albo do wysokości wierzytelności niższej. W doktrynie i judykaturze przyjmuje się zgodnie, że dopóki zasądzone świadczenie nie zostanie wyegzekwowane, dopóty istnieje prawo dłużnika, będącego wierzycielem wzajemnym do dokonania potrącenia, a dłużnik może w toku egzekucji wytoczyć na podstawieart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.powództwo opozycyjne.
Powód złożył pozwanej oświadczenie o potrąceniu wierzytelności przysługującej pozwanej z tytułu kosztów procesu zasądzonych w sprawie I C 398/04 i VI Ca 152/13 podlegającą przymusowemu zaspokojeniu w sprawie egzekucyjnej prowadzonej przeciwkoR. M.przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Piotrkowie Tryb. w sprawie KM 1445A/13 z wierzytelności służącej mu wobec męża pozwanejK. F., a wynikającej z nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego w Nowej Soli z dnia z dnia 7 maja 1993 r. w sprawie sygn. akt V Ng 376/93. Dodatkowo pismem z dnia 28.09.2013 r. powód złożył pozwanej na piśmie oświadczenie o dokonaniu przelewu na zasadzieart. 509 kckwot z tytułu kosztów procesu należnych pozwanej w łącznej wysokości 6.463,00 zł z uwagi na to, że jest wierzycielem jej mężaK. F.- przelew wierzytelności dotyczy sprawy I C 893/13 Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb.
W rozpoznawanej sprawie pozwana zaprzeczyła, aby istniała po stronie powoda wierzytelność, którą powód mógłby potrącić z wierzytelności pozwanej, ponieważ tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty z dnia 7 maja 1993 r. w sprawie sygn. akt V Ng 376/93 wobec niej został prawomocnym wyrokiem wydanym przez Sąd Rejonowy w Nowej Soli dnia 29.06.2013 r. w sprawie sygn. akt I C 398/04 w całości pozbawiony wykonalności.
Twierdzenia pozwanej wynikają wprost z treści wyroków sądów obu instancji, na które sam powód powoływał się w pozwie. Istotnie pozwana nie jest obecnie dłużnikiem powoda wobec pozbawienia w stosunku do niej tytułu wykonawczego wykonalności, wskutek czego powód nie mógł skutecznie dokonać potrącenia.
Bezskuteczne jest także potrącenie wierzytelności, jaka przysługuje powodowi przeciwko małżonkowi pozwanejK. F.z wierzytelnością, jaką wobec powoda ma pozwanaJ. F.( brak tożsamości stron).
Wreszcie nie ma mocy prawnej oświadczenie powoda z dnia 28.09.2013 r. o przelewie wierzytelności powoda przysługującej mu przeciwkoK. F.w łącznej kwocie 6.463,00 zł na rzecz pozwanej. Przepisart. 509i następnekcregulujące przelew wierzytelności jednoznacznie wskazują, iż cesja wierzytelności to umowa, na podstawie której wierzyciel-cedent przenosi na nabywcę-cesjonariusza wierzytelność przysługującą mu wobec dłużnika. Wierzytelność przechodzi na nabywcę solo consensu, tj. przez sam fakt zawarcia umowy. Tym samym wobec braku umowy pomiędzy powodem a pozwaną co do przelewu wierzytelności złożenie przez powoda pozwanej jednostronnego oświadczenia woli w tym zakresie nie ma żadnej mocy prawnej.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki zart. 840 kpci oddalił powództwo jako całkowicie bezzasadne. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 kpc.
Apelację od powyższego wyroku wniósł powód zaskarżając go w całości. Zarzucają nie uwzględnienie przepisów regulujących zagadnienie prawne dotyczące przelewu wierzytelności.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja powoda nie jest uzasadniona.
Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. W toku postępowania ustalenia Sądu nie były kwestionowane.
Treść środka odwoławczego sprowadza się jedynie do polemiki z oceną prawną zgłoszonego żądania.
Roszczenie powoda oparte jest na treściart. 840 § 1 pkt 2 kpc. W przekonaniu autora apelacji zachodziła podstawa do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności – z uwagi na skutecznie podniesiony zarzut potrącenia.
Stanowisko to – co trafnie podniósł Sąd Rejonowy – jest błędne. Z prawidłowych ustaleń wynika, iż dłużnikiem powoda jest mąż pozwanej. Tytuł wykonawczy został pozbawiony wykonalności w całości w stosunku do pozwanej.
Rozstrzygnięcie Sądu w tej mierze jest prawomocne.
W zaistniałej sytuacji zgodzić się należało z zapatrywaniem Sądu, iż pozwana nie ma przymiotu dłużnika.
Odmienny pogląd skarżącego jest wadliwy i nie poparty jakąkolwiek rzeczową argumentacją. Rozumowania Sądu nie przekreśla unormowanie zawarte wart. 31 krioiart. 45 kriookreślające ustrój wspólności ustawowej oraz rozliczenie składników majątku dorobkowego, po ustaniu wspólności małżeńskiej.
Nie ma racji skarżący upatrując zasadności roszczenia w złożonym przez siebie piśmie nazwanym „przelewem wierzytelności”. Zmiana wierzyciela jest określona w przepisieart. 509 kc.Przelew jest czynnością dwustronną. Istota jej polega na złożeniu dwóch wzajemnych oświadczeń woli: dotychczasowego wierzyciela , że przenosi określoną wierzytelność na inny podmiot, oraz nabywcy, że tę wierzytelność przejmuje.
Złożone do akt pismo takiego waloru nie posiada. Jest to bowiem jedynie czynność jednostronna – zawierająca tylko oświadczenie woli powoda. Powyższe musi prowadzić do wniosku, iż do tak pojmowanej zmiany wierzyciela nie doszło.
W konsekwencji nieskuteczne było potrącenie (art.498 kc), które wymaga istnienia wzajemnych wierzytelności czyli istnienia po obu stronach podmiotów, które są względem siebie jednocześnie dłużnikami i wierzycielami.
Z tych więc przyczyn wniesioną apelację jako nieuzasadnioną należało oddalić, o czym orzeczono na podstawieart. 385 kpc.
O kosztach procesu za instancję odwoławczą orzeczono na podstawieart. 98 kpcstosując zasadę w min wyrażoną odpowiedzialności za wynik procesu.

Na oryginale właściwe podpisy