Sąd Okręgowy w Rzeszowie
V Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ca 290/14
Data wyroku: 2014-05-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Adam Simoni, Małgorzata Moskwa, Iwona Szczypiór

Sygn. akt V Ca 290/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 maja 2014 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie V Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący-Sędzia

SSO Adam Simoni (spr.)

Sędzia:
Sędzia:

SSO Iwona Szczypiór
SSO Małgorzata Moskwa

Protokolant:

st. sekr. sąd. Agnieszka Nowak

po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2014 r. w Rzeszowie
na rozprawie
sprawy z powództwaBanku (...) S.A.z siedzibą wW.
przeciwkoJ. P.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Dębicy VI Zamiejscowego Wydziału Cywilnegoz siedzibą wR.
z dnia 28 czerwca 2013 r. sygn. akt VI C 256/13 upr

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

a
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2152,78 zł (dwa tysiące sto pięćdziesiąt dwa złote 78/100) stanowiących umowne odsetki w wysokości 1,50 krotności odsetek ustawowych w wysokości nie większej niż czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP za okres od dnia 11.01.2013 r. do dnia zapłaty,

b
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 401 zł (czterysta jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu,

2
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt VCa 290/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem zaocznym z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. Akt VI C 256/13 upr., Sąd Rejonowy w Dębicy VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą wR., uwzględnił częściowo żądanie pozwu, co do kwoty 1000 zł, w którym powodowyBank (...) S.A.z siedzibą wW.domagał się zasądzenia od pozwanegoJ. P., kwoty kwoty 2152,78 zł wraz z umownymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty w wysokości 1,5 – krotności stopy odsetek ustawowych ale nie większymi niż 4 - krotność stopy kredytu lombardowego.
Ustalił Sąd rejonowy, że w dniu 24 stycznia 2007r. pozwanyJ. P.zawarł zBankiem (...) S.A.z siedzibą wW.umowę Nr(...)umowę pożyczki w Eurokoncie Standard.
Zgodnie z §1 i 2 w/w umowy, powodowi został przyznany limit pożyczki w kwocie 1000,00 zł. Zgodnie natomiast z §4 ust. 1 umowy, pożyczka oprocentowana była według zmiennej stopy procentowej, ustalonej na bazie zmiennej stopy podstawowej banku , powiększonej o stałą w całym okresie obowiązywania umowy- marże banku w wysokości 0 p.p.W dniu zawarcia umowy zmienna stopa podstawowa banku wynosiła 19,25% p.a.- a oprocentowania pożyczki wynosiło 19,25% p.a.
Zgodnie §11 ust.1pkt2. zadłużenie powstałe w wyniku braku spłaty zadłużenia z tytułu pożyczki w terminie określonym w umowie traktowane jest jako zadłużenie przeterminowane. Od kapitału przeterminowanego bank pobiera odsetki w wysokości 4x stopa kredytu lombardowego NBP. Odsetki te naliczane są od dnia powstania zadłużenia do dnia poprzedzającego jego spłatę.
Zgodnie z §12 ust.1 za wystawienie i wysłanie upomnień wezwań do zapłaty bank pobiera opłaty w wysokości określonej w „Taryfie prowizji i opłat bankowych dla klientów detalicznych”, obowiązującej w chwili pobierania opłaty. Powód nie przedłożył taryfy prowizji i opłat .
Pismem z dnia 13 lutego 2012r. doręczonym pozwanemu w dniu 17 lutego 2012r. powódBank (...) S. A.z siedzibą wW.skierował do pozwanego, ostateczne wezwanie przedsądowe. W piśmie tym powód poinformował również pozwanego, że w dniu 13 lutego 2012r. jego zadłużenie wobec powoda z powyższej umowy wynosi 2047,85 zł na którą to kwotę składa się kapitał w wysokości 1000,00 zł, odsetki karne w kwocie 393,65zł, odsetki umowne w kwocie 282,75 zł. , opłaty i prowizje w kwocie 253,45zł. oraz koszty w kwocie 118,00zł. Jednocześnie powód wezwał pozwanego o niezwłoczne uregulowanie wskazanego zadłużenia a najpóźniej w terminie 7 dni od otrzymania tego pisma, informując pozwanego iż od dnia sporządzenie tego pisma kwotę zadłużenia należy powiększyć o kwotę odsetek od zadłużenia przeterminowanego.
W dniu 11 stycznia 2013r. powód wystawił wyciąg z ksiąg bankowych w którym stwierdził, iż z tytułuumowy Nr (...)z dnia 24 stycznia 2007r. przysługuje mu roszczenie w stosunku doJ. P.o zapłatę kwoty 2152,78 zł, na którą to kwotę składają się:

⚫

należność główna w wysokości 1000,00 zł,

odsetki od zadłużenia przeterminowanego w wysokości 1,5 krotności stopy odsetek ustawowych, która na dzień wystawienia wyciągu wynosiła 19,50 % w stosunku rocznym, wymagalne za okres do dnia29 listopada 2008r. do dnia 10 stycznia 2013r. w kwocie 899,33 zł,

opłaty i prowizje w kwocie 253,45 zł,

a ponadto powodowi przysługują od całego zadłużenia dalsze odsetki w wysokości 1,5 –krotności stopy odsetek ustawowych, które na dzień wystawienia wyciągu wynoszą 19,50% ,jednak nie więcej niż 4 - krotności stopy kredytu lombardowego NBP, wynoszące w dniu wystawienia wyciągu z ksiąg bankowych 22% w skali roku, od dnia 11 stycznia 2013r. do dnia zapłaty.
Przedłożony wyciąg z ksiąg banku oraz pismo powoda z dnia13 lutego 2012r. stanowią dowód jedynie tego, że powód złożył oświadczenia zawarte w tych dokumentach. Zauważyć należy, że występują rozbieżności co do wysokości poszczególnych roszczeń powoda np. w zakresie odsetek i opłati kosztów, a także terminu wymagalności odsetek przeterminowanych. Pisma te nie mogą stanowić zatem dowodu tego, że pozwany posiada wobec powoda zadłużenie w nich opisane.
W oparciu o powyższe ustalenia, zważył Sąd Rejonowy, iż powództwo nie mogło być uwzględnione w całości , albowiem powód udzielił pozwanemu limitu pożyczki w kwocie 1000 złotych. Jak wynika z §1ust.4 umowy pożyczkiz dn.24.01.2007r. termin spłaty pożyczki upływał w dniu31 stycznia 2008r.Natomiast jak z kolei wynika z §6ust.1 tej umowy po zakończeniu okresu jaki wynika z cyt. wyżej paragrafu tj. po31 stycznia 2008r.powód mógł prolongować umowę na następne i kolejne 12 miesięczne okresy zachowując dotychczasową wysokość limitu. Powód nie przedłożył żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, iż umowa została prolongowana na następne okresy .Zatem nie można ustalić w sposób nie budzący wątpliwości czy nie spłacony przez pozwanego limit pożyczkowy dotyczy pierwszej umowy czy też kolejnych a co za tym idzie ustalić terminu wymagalności odsetek tak zwanych przeterminowanych. Przedłożony przez powoda wyciąg z ksiąg banku z dnia 11 stycznia 2013r. budzi wątpliwości w zakresie sposobu wyliczenia odsetek przeterminowanych. Po pierwsze nie wynika z niego od jakiej kwoty odsetki te zostały wyliczone, po drugie w oparciu o ,który zapis umowy pożyczki zostały one wyliczone gdyż w żadnym paragrafie czy ustępie tej umowy nie widnieje zapis o naliczaniu odsetek w wysokości 1,5 krotności odsetek ustawowych. Ponadto z przedłożonych przez powoda dokumentów nie wynika dlaczego akurat od 28 listopada 2008r. roszczenie powoda stało się przeterminowane. Skoro bowiem pozwany od28 listopada 2008r.pozostawał w zwłoce wobec powoda, dlaczego nie została mu wypowiedziana umowa pożyczki, tym bardziej że pismo z dnia
13 lutego 2012r. również nie jest wypowiedzeniem tej umowy.
Wobec powyższego, niemożliwym jest zweryfikowanie czy odsetki tzw. przeterminowane zostały poprawnie wyliczone i od kiedy można mówić o ich wymagalności.
Powód nie wykazał również, w jaki sposób dokonał wyliczenia opłat i prowizji w wysokości 253,45 zł. natomiast powołana w umowie pożyczki taryfa prowizji i opłat bankowych dla klientów detalicznych nie została przedłożona przez powoda.
Wobec szeregu wątpliwości co do wysokości i terminu wymagalności odsetek przeterminowanych Sąd na podstawieart.353k.c. i 354§1 k.c.zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę limitu pożyczki w wysokości 1000,00 zł wraz z odsetkami jak od należności przeterminowanych( jak to wynika z §11ust.1i2 umowy pożyczki z dnia 24.01.2007r.) stanowiącymi czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP w stosunku rocznym ,od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.
W pozostałym zakresie Sąd na podstawie art. 353k.c.i art.471k.c. powództwo oddalił . W pkt. III wyroku Sąd orzekł o kosztach procesu na podstawieart. 100k.p.c. i art. 108§1k.p.c mając na uwadze fakt iż powód wygrał procesw 50% , zasądził od pozwanego opłatę w wysokości 50 zł (cała opłata 100,00zł) oraz wydatki w kwocie 51 zł.(opłata skarbowa od pełnomocnictw). Ponadto Sąd zasądził koszty zastępstwa procesowego na podstawie §6 pkt.3 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu z dnia 28 września 2002r. (Dz.U.163,poz.1349 z późn. zm.)- także uwzględniając fakt, iż powód wygrał proces w 50 %.W tym miejscu podkreślić należy iż , Sąd w wyniku omyłki rachunkowej nieprawidłowo wyliczył koszty zastępstwa procesowego na kwotę 90 zł gdy faktycznie powinny one wynosić 300 zł. W tym zakresie Sąd wydał odrębne postanowienie o sprostowaniu wyroku na skutek oczywistej omyłki rachunkowej.
Wnosząc apelację od powyższego wyroku /k.78-80/, powód zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego, a toart. 481 §1kcpoprzez niezasądzenie na rzecz powoda odsetek za opóźnienie w kwocie 899,33 zł tj. za okres opóźnienia od dnia 29 listopada 2008r. do dnia 10 stycznia 2013r., mimo wystąpienia przesłanek ku temu,
-art. 95 u.1prawa bankowegopoprzez błędne przyjęcie, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 marca 2011r., przepis ten jest pozbawiony mocy dowodowej, podczas gdy konsekwencją tego orzeczenia jest tylko utrata przez wyciąg z ksiąg banku mocy dokumentu urzędowego,
- naruszenie przepisuart. 233 § 1 kpcpoprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów dotyczącej postanowień wiążącej strony umowy, skutkujące błędnym uznaniem, iż powódce nie należą się odsetki umowne za opóźnienie w kwocie 899,33 zł za okres od dnia 29 listopada 2008r. do dnia 10 stycznia 2013r. oraz należności z tytułu prowizji i opłat w wysokości 253,45 zł.
Wnioski apelacji zmierzały do zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w dalszej części, tj. co do odsetek umownych za opóźnienie w wysokości czterokrotności kredytu lombardowego NBP w kwocie 899,33 zł za okres od dnia 29 listopada 2008r. do dnia 10 stycznia 2013r., oraz co do kwoty opłat i prowizji w wysokości 253,45 zł, ewentualnie uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
W apelacji został złożony wniosek o dopuszczenie dowodów z historii rachunku bankowego pozwanego, oraz taryfy i prowizji i opłat na okoliczność naliczenia przez stronę powodową w sposób prawidłowy kwoty prowizji.
Sąd Okręgowy pomijając przepisy o postępowaniu uproszczonym- art. 5057-uznał, że przeprowadzenie takich dowodów jest zbędne w sytuacji gdy chodzi
o fakty niezaprzeczalne. Otóżart. 230 kpcstwarza domniemanie przyznania faktów. Chodzi tu o fakty stwierdzone przez jedną stronę, wyraźnie niezaprzeczone przez stronę przeciwną w procesie. Fakty przytoczone przez stronę powodową w pozwie były niekwestionowane przez pozwanego
w procesie, a zatem istnieją podstawy do przyjęcia, że pozwany zawierając z powodowym bankiem umowę pożyczki znał i rozumiał następstwa niewywiązania się warunków określonych w umowie. Spowodowało to powstanie wymagalnego zadłużenia, które na dzień 11.01.2013r. wynosiło kwotę określoną żądaniem pozwu tj. 2.152,78 zł.
Wbrew ustaleniom poczynionym przez Sąd I instancji zadłużenie powyższe stwierdzone zostało wyciągiem z ksiąg banku (k.7).
Oczywiście ma rację Sąd Rejonowy, żeart. 95 u. 1prawa bankowegopoddany został kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 15 marca 2011r.,stwierdził,że wyciągom z ksiąg banku odebrano status dokumentów urzędowych. Nie oznacza to jednakże że taki dokument nie ma żadnej mocy dowodowej. Wyciąg z ksiąg banku jest bowiem dokumentem spełniającym określone wymagania merytoryczne tj. odzwierciedla treść ksiąg rachunkowych banku, zawiera określone oświadczenia banku w sferze obrotu cywilno-prawnego, a więc jest dokumentem prywatnym w rozumieniuart. 245 kpc. Stanowi potwierdzenie istnienia i wysokości zobowiązania pozwanego. Przedłożony przez stronę powodową wyciąg z ksiąg banku nie był zresztą jedynym dowodem na podstawie którego apelujący dochodził od pozwanego swojej wierzytelności. Oprócz wyciągu z ksiąg banku powód dołączył bowiem do pozwu umowę pożyczki zawartą pomiędzy stronami (k.8-13), wezwanie do zapłaty skierowane do pozwanego (k.14), jak również potwierdzenie odbioru wezwania do zapłaty przez pozwanego (k.14/2). Pozwany nie kwestionował okoliczności przedstawionych w pozwie. Sąd I instancji błędnie przyjmuje, że wyciąg z ksiąg bankowych nie może być dowodem tego, że pozwany posiada wymagalne zadłużenie określone w tym wyciągu. Nie można zatem było dowodowi temu odmówić mocy dowodowej, jak to uczynił Sąd Rejonowy, skoro nie zostało obalone domniemanie prawdziwości tego dokumentu w rozumieniuart. 245 kpc.
Z tych motywów wobec trafności zarzutów podniesionych w apelacji, zaskarżony wyrok podlegał zmianie, zgodnie z postulatem złożonym w apelacji (art. 386 § 1 kpc).
Konsekwencją wydania orzeczenia reformatoryjnego jest także zmiana rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu za obie instancje (art. 98 § 1w zw. zart. 108§ 1 kpc).