Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1025/13
Data wyroku: 2014-04-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Wojciechowska-Langda, Marek Wojnar, Beata Tymoszów
Słowa kluczowe: Wyrok Łączny
Podstawa prawna: art. 85 kk

Sygn. akt VI Ka 1025/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 kwietnia 2014 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Agnieszka Wojciechowska-Langda
Sędziowie:  SO Beata Tymoszów (spr.)
SO Marek Wojnar
protokolant: protokolant sądowy Justyna Skwiot
przy udziale prokuratora - Agaty Stawiarz
po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r.
sprawyP. W.
skazanego wyrokiem łącznym
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie
z dnia 27 maja 2013 r.    sygn. akt VIII K 19/13
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie.

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie w sprawie sygn. akt VI Ka 1025/13
P. W.został skazany prawomocnymi wyrokami:

1
Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 30.06.2005r. w sprawie o sygn. akt VII 99/05, za czyn popełniony dnia 24.03.2004r., kwalifikowany zart. 278 § 1 k.k.na karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 pkt. 1 k.k.warunkowo zawieszono na okres 4 lat próby, a na podstawieart. 33 § 1 i 3 k.k.na karę grzywny w liczbie 40 stawek dziennych każda po 10 (dziesięć) złotych; na poczet grzywny zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 12.01.2005r. do dnia 20.01.2005r., postanowieniem z dnia 18.11.2005r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieście zarządził wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności;

2
Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 18.08.2009r. w sprawie o sygn. akt IX K 1144/09, za czyn popełniony dnia 19.09.2008r., kwalifikowany zart. 278 § 3 k.k.w zw. zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 (trzydziestu) godzin w stosunku miesięcznym; na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary ograniczenia wolności zaliczono okres rzeczywistego pobawienia wolności w sprawie od dnia 19.09.2008r. do dnia 20.09.2008r.;

3
Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie z dnia 20.02.2009r. w sprawie o sygn. akt XIV K 1117/08, za czyn popełniony w dniu 3.05.2008r., kwalifikowany zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 278 § 1 k.k.na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym; na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary ograniczenia wolności zaliczono skazanemu okres zatrzymania w sprawie w dniu 3.05.2008 r.;

4
Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 26.07.2010r. w sprawie o sygn. akt X K 1654/10 za czyn popełniony w dniu 9.02.2010r., kwalifikowany zart. 278 § 1 k.k.na karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt. 1 k.k.warunkowo zawieszono na okres 3 (trzech) lat próby; postanowieniem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 3.07.2012r. zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności;

5
Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie z dnia 8.10.2010r. w sprawie o sygn. akt XIV K 730/10 za czyn popełniony w dniu 13.06.2010r., kwalifikowany zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.na karę 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie, na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.w z w. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.warunkowo zawieszono na okres 5 lat próby, a na podstawieart. 33 § 1 i 3 k.k.na karę grzywny w liczbie 200 stawek dziennych każda po 10 złotych; na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet wykonania kary grzywny zaliczono skazanemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 13.06.2010r. do dnia 8.10.2010r.; postanowieniem Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2012 r. zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności;

6
Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia z dnia 20.10.2011r. w sprawie o sygn. akt X K 725/10 za czyn popełniony w dniu 26.02.2009r., kwalifikowany zart. 278 § 1 k.k.na karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 i 2k.k. iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.warunkowo zawieszono na okres 5 (pięciu) lat próby;

7
Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 15.03.2012r. w sprawie o sygn. akt X K 1063/11 za czyn popełniony w dniu 14.11.2011r., kwalifikowany zart. 278 § 1 k.k.na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie, na podstawie na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 pkt 1 k.k.warunkowo zawieszono na okres 4 lat próby, na podstawieart. 33 § 1, 2 i 3 k.k.wymierzono karę grzywny w liczbie 20 stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięciu) złotych; na poczet orzeczonej kary grzywny na podstawieart. 63 § 1 k.k.Sąd zaliczył skazanemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w okresie od 14.11.2011r. do dnia 15.11.2011r.;

8
Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia 4.04.2012r. w sprawie o sygn. akt VIII K 648/11 za czyn popełniony w dniu 17.08.2011r., kwalifikowany zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 58 § 3 k.k.na karę 12 miesięcy ograniczenia wolności, połączoną z wykonywaniem nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 (trzydziestu) godzin w stosunku miesięcznym; na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet, orzeczonej kary ograniczenia wolności zaliczono skazanemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w dniu 17.08.2011r.

Wyrokiem łącznym z dnia 27maja 2013 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie
I. na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.połączył kary wymierzone wyrokami opisanymi w punktach 4, 5 i 6 i wymierzyłP. W.karę łączną 4 (czterech) lat pozbawienia wolności;
II. połączył kary wymierzone wyrokami opisanymi w punktach 7 i 8 i na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § l k.k.wymierzyłP. W.karę łączną roku pozbawienia wolności;
III. stwierdził, że w pozostałym zakresie wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu;
IV. na podstawieart. 572 k.p.k.umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego w zakresie wyroków opisanych w punktach 1, 2 i 3;
V. na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolniłP. W.od ponoszenia kosztów sądowych;
VI. na podstawieart. 618 § 1 pkt 11 k.p.k.zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.E. J.kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za obronę skazanego udzieloną z urzędu.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca skazanego.
Zaskarżając wyrok co do kary –w całości rozstrzygnięcia o karze łącznej na korzyść skazanego, zarzucił mu rażącą niewspółmierność czyli surowość wymierzonej kary łącznej czterech lat pozbawienia wolności oraz kary łącznej roku pozbawiania wolności, wyrażającą się w skumulowaniu kar jednostkowych powodującym nadmierną dolegliwość represji karnej zastosowanej wobec skazanego. Konkludując - skarżący domagał się zmiany wyroku łącznego poprzez połączenie kar orzeczonych wobec skazanego wyrokami opisanymi w punktach 4, 5 i 6 oraz 7 i 8 zaskarżonego wyroku z uwzględnieniem zasadyczęściowej absorpcjii wymierzenie kary łącznej, odpowiednio, nie przekraczającej dwóch lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności oraz ośmiu miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja wniesiona przez obrońcę skazanego wywołała konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, choć nie nastąpiło to ze powodów w niej wskazanych. Przypomnieć trzeba, że rozpoznając środek odwoławczy wniesiony na korzyść oskarżonego, sąd nie jest związany ściśle jego granicami ( arg. zart. 434 § 1 i 2 k.p.k.). Oznacza to, że nawet w wypadku zaskarżenia wyłącznie rozstrzygnięcia o karze, sąd ma obowiązek badania z urzędu podstaw faktycznych i prawnych całego kwestionowanego orzeczenia tym bardziej, jeśli poweźmie informację o nowych faktach, jakie nastąpiły po wydaniu skarżonego rozstrzygnięcia, a które mogły mieć wpływ na jego treść.
W pierwszej kolejności należy zatem odnieść się do tych okoliczności, które choć nie były zależne od ocen i wniosków Sądu Rejonowego, uniemożliwiały utrzymanie w mocy czy modyfikację zaskarżonego wyroku. W dniu 9 listopada 2013roku wszedł w życie m.in. przepis art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 27 września 2013 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2013, poz. 1247), który nowelizował art. 119 § 1 k.w. Od tej daty art. 119 § 1 k.w. obowiązuje w brzmieniu: kto kradnie lub przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą, jeżeli jej wartość nie przekracza ¼ minimalnego wynagrodzenia podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. na moment wejścia w życie ustawy wartość ta wynosiła 400 zł. , a zatem od dnia 9 listopada 2013r. czyny polegające na kradzieży czy przywłaszczeniu mienia o wartości nie przewyższającej kwoty 400 zł. stanowią wykroczenie. Jednocześnie przepis art. 50 ust. 1 i 2 cyt. ustawy przewidywał reguły zmiany prawomocnych orzeczeń skazujących za czyny, które uprzednio stanowiły przestępstwa m.in. kradzieży, zaś po dniu 9 listopada 2013r. stały się wykroczeniami.
Z tego też względu po dniu 9 listopada 2013r. zostały wydane następujące orzeczenia:
- postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 roku, sygn. akt X K 99/05 (X Ko 1556/13) Sąd Rejonowy Warszawa Śródmieście w Warszawie stwierdził, iż czyn, za któryP. W.został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego Warszawa Śródmieście w Warszawie z dnia 30 czerwca 2005 roku, sygn. akt VII K 99/05 stanowi wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. a z uwagi na fakt, iż kara została odbyta w całości nie podlegała modyfikacji;
- postanowieniem z dnia 09 listopada 2013 roku, sygn. akt X K 1654/10 (X Ko 1266/13) Sąd Rejonowy Warszawa Śródmieście w Warszawie stwierdził, iż czyn, za któryP. W.został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego Warszawa Śródmieście w Warszawie z dnia 26 lipca 2010 roku, sygn. akt X K 1654/10 stanowi wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. i zmienił karę pozbawienia wolności wymierzoną opisanym wyrokiem na karę 30 dni aresztu;
- postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 roku, sygn. akt X K 1063/11 (X Ko 1553/13) Sąd Rejonowy Warszawa Śródmieście w Warszawie stwierdził, iż czyn, za któryP. W.został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego Warszawa Śródmieście w Warszawie z dnia 15 marca 2012 roku, sygn. akt X K 1063/11 stanowi wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. i z uwagi na fakt, iż kara została orzeczona z warunkowym zawieszeniem jej wykonania nie podlegała modyfikacji. Zatem w świetle powyższej zmiany czyny przypisane skazanemu w sprawach o sygn. akt VII K 99/05 ( pkt. 1 komparycji wyroku), X K 1654/10 ( pkt. 4) oraz X K 1063/11 ( pkt. 7 ) w chwili obecnej nie stanowią już – z uwagi na wartość skradzionego mienia – przestępstwa, a jedynie wykroczenie, wobec czego nie ma podstaw do uznania, iż w sprawach tychP. W.został skazany „za przestępstwo”. W świetleart. 85 k.k.tylko zaś takie skazanie daje podstawę do rozważenia, czy spełnione są pozostałe warunki orzeczenia kary łącznej, gdyż kara ta, jako instytucja prawa karnego materialnego nie występuje w prawie wykroczeń. Zatem nie jest dopuszczalne wydanie wyroku łącznego obejmującego karę łączną za zbiegające się przestępstwa i wykroczenia (por. Uchwała Sądu Najwyższego w sprawie VI KZP 44/72, OSNKW 1973, nr 2-3, poz. 20).
W zaistniałej sytuacji orzeczenie z punktu II wyroku nie mogłoby się ostać, jako, że nie istniały by już kary podlegające łączeniu, zaś rozstrzygnięcie z punktu I wymagałoby znacznej modyfikacji, gdyż nie podlegałaby łączeniu kara z wyroku opisanego w punkcie 4. Nie jest to jednak jedyna konsekwencja omówionych zmian. Ustalenie, że część wyroków skazujących obecnie dotyczy wykroczeń powoduje, że zmienia się układ realnych zbiegów przestępstw, a tym samym – powstają odmienne możliwości konfiguracji wyroków objętych wyrokiem łącznym. Dopuszczalność odmiennego połączenia kar staje się aktualna również wobec stwierdzenia, że Sąd Rejonowy umarzając w części postępowanie uczynił to z obraząart. 572 k.p.k.wprawdzie kwestia ta nie została podniesiona w apelacji obrońcy, ale jest istotna z punktu widzenia interesów procesowych skazanego.
Należy bowiem zauważyć, że w wypadku gdy spełnione są warunki określone wart. 85 k.k., orzeczenie kary łącznej jest obligatoryjne niezależnie od tego, czy część lub też wszystkie kary podlegające łączeniu zostały już wykonane. Porównanie zarówno dat czynów jak i dat wyroków, zapadłych w sprawach opisanych w punktach 2 i 3 , a także rodzaju kar, wymierzonych opisanymi tam wyrokami, upoważnia do wniosku, że w odniesieniu do tych kar zachodziły warunki do ich połączenia. Mylił się zatem sąd I instancji uznając, że z uwagi na wykonanie tychże kar nie ma obecnie możliwości orzekania kary łącznej, przy czym swój wywód myślowy przedstawił w uzasadnieniu wyroku w sposób na niejasny i nieprecyzyjny. Domyślać się tylko można, iż zdaniem Sądu maksymalna granica orzekania kary ograniczenia wolności wynosi 12 miesięcy, co wynika zart. 34 § 1 k.k., tyle tylko, że przepisart. 86 § 1 k.k.- jako przepis szczególny statuujący granice kary łącznej – zawiera tu odrębną regulację. Przypomnieć też trzeba, że przepisart. 572 k.p.k.stanowi procesową podstawę prawną umorzenia postępowania o wydanie wyroku łącznego, jeżeli brak jest warunków do jego wydania. Brak warunków do wydania wyroku łącznego to zarówno brak warunków materialno-prawnych do orzeczenia kary łącznej, o których mowa wart. 85 k.k., jaki i brak warunku procesowego, którym jest prawomocność poszczególnych wyroków skazujących za przestępstwa pozostające w zbiegu realnym. W tym stanie rzeczy umorzenie postępowania (pkt. IV wyroku) nastąpiło z obraząart. 572 k.p.k.iart. 85 k.k.) .
Ponadto analiza zapadłych przeciwko skazanemu wyroków jednostkowych, a także akt spraw dołączonych w niniejszym postępowaniu upoważnia do wyrażenia poglądu, iż Sąd I instancji nie dokonał należytej analizy całości materiału dowodowego. Snując rozważania tyczące możliwości łączenia kar pozbawienia wolności: bezwzględnej oraz wymierzonej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania ( wyrok w sprawie X K 725/10, opisany w punkcie 6 komparycji) nie zauważa Sąd, że w tej ostatniej sprawie w dniu 3 lipca 2012 roku zapadło postanowienie o zarządzeniu wykonania kary. Wprawdzie informacja ta nie znalazła stosowanego odzwierciedlenia w karcie karnej skazanego, ale postanowienie o zarządzeniu wykonania kary jest w katach sprawy, a co więcej – widnieje w opinii o skazanym , którą sąd orzekający miał jakoby dokładnie analizować. ( k. 36). Także więc ta okoliczność przemawiała za koniecznością uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, celem rzetelnego przeanalizowania wszelkich okoliczności, istotnych dla rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.