Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Kp 384/14
Data wyroku: 2014-11-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Słowa kluczowe: Zażalenie Na Postanowienie O Odmowie Wszczęcia Śledztwa
Podstawa prawna: art. 465 § 2 k.p.k

Sygn. akt II Kp 384/14

UZASADNIENIE
W dniu 14 sierpnia 2014r. do Prokuratury Rejonowej wŚ., za pośrednictwem Prokuratury Okręgowej wŚ., wpłynęło zawiadomienie pokrzywdzonegoP. O.o podejrzeniu popełnienia przestępstwazart. 231 § 1 k.k., w którym zarzucono Prokuratorowi Prokuratury RejonowejwD.przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków służbowych w prowadzonym postępowaniu o sygn. akt 2 Ds.(...), które zakończono wydaniem w dniu 27 czerwca 2014r. postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa.
Postanowieniem z dnia 8 września 2014r. Prokurator Prokuratury RejonowejwŚ.w sprawie sygn. akt 3 Ds.(...)odmówił wszczęcia śledztwaw sprawie przekroczenia uprawnień przez Prokuratora Prokuratury RejonowejwD., poprzez nieprawidłowe prowadzenie postępowania o sygn. 2 Ds.(...), na szkodę interesu prywatnegoP. O.tj. o czyn zart. 231 § 1 k.k., wobec braku znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.).
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż w wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, że w Prokuraturze Rejonowej wD.prowadzone było postępowanie pod sygn. 2 Ds.(...). Postępowanie to dotyczyło przekroczenia uprawnień przez Prokuratorów Prokuratury Rejonowej wK., poprzez nieprawidłowe prowadzenie postępowania w sprawie o sygn. akt 2 Ds.(...),dotyczącego niedopełnienia obowiązków przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym wK.w okresie od 29 kwietnia 2013r. do 19 września 2013r. Postępowanie to zakończone zostało wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn zart. 231 § 1 k.k.Podniesiono, iż w niniejszej sprawie analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie potwierdziła, aby Prokurator Prokuratury Rejonowej wD.swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 231 § 1 k.k.
W szczególności wskazano, iż do kompetencji Prokuratora Prokuratury Rejonowej wK.należało rozpatrzenie oraz wydanie merytorycznejw przedmiotowej sprawie o sygn. 2 Ds.(...), która to decyzja utrzymana zostaław mocy przez Sąd, a prokurator Prokuratury Rejonowej wD.ocenił postępowanie tego prokuratora jako prawidłowe, nie dopatrując się zachowań wyczerpujących znamiona czynu zart. 231 § 1 k.k.i wydał w tym zakresie postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. Zwrócono również uwagę, iż sam fakt, że orzeczenie zapadłe w analizowanej sprawie pozostaje w opozycji z twierdzeniami zawiadamiającego, nie może być automatycznie podstawą do uznania, że rozstrzygnięcie merytoryczne, zapadło w wyniku zachowania wyczerpującego znamiona przestępstwa zart. 231 k.k.
Na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej wŚ.
w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa w ustawowym terminie zażalenie złożyłP. O.wnosząc ( jak wynika z treści zażalenia ) o jego uchylenie i wszczęcie śledztwa w sprawie. Skarżący wskazał, iż wnosi o ponowną kwalifikację prawną czynu, przeprowadzenie czynności względem wyjaśnienia zaniechania czynności sprawdzających, dotyczących okoliczności uzyskania poświadczenia prezentaty ZUSK., widniejącego na blankiecie, ostemplowanego datą 27 sierpnia 2013r., dotyczącego wpływu wezwania do potrącenia z renty bądź emerytury raty alimentacyjnej dłużnikowiT. O., wydane dnia 27 sierpnia 2013r. w postępowaniu egzekucyjnym KMP(...),prowadzone przezH. S., komornika sądowego działającego przy Sądzie Rejonowym wK.podczas gdy data faktycznego wpływu przedmiotowego wezwania do ZUS to 2 września 2013r., przeprowadzenia dowodu z zaświadczenia uzyskanego osobiście przez skarżącegoz ZUS Oddział
W.oraz przeprowadzenia dowodu z treści załączonych pism. Skarżący zarzucił wysnucie błędnych wniosków, wynikłych z chybienia kwalifikacji prawnej przedmiotowego przestępstwa zart. 239 § 1 k.k., którego okoliczności zajścia opisał w treści swojego zawiadomienia oraz brak przeprowadzenia czynności wyjaśniających zaszłe okoliczności, wobec wykazanego przestępstwa zart. 239 § 1 k.k., popełnionego przez prokuratorów Prokuratury Rejonowej wK.–J. S.iA. G., kierujących tokiem postępowania sprawdzającego sygn. akt 2 Ds.(...), którzy w ocenie skarżącego uchylając się od przeprowadzenia czynności sprawdzających, udaremnili w ten sposób ujawnienie popełnionego przezH. S.przestępstwa zart. 270 § 1 k.k.i pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej.
Prokurator Prokuratury Rejonowej wŚ.przekazując powyższe zażalenie wniósł o jego nieuwzględnienie i utrzymanie w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż poczynione w toku przeprowadzonego postępowania sprawdzającego czynności pozwoliły na jednoznaczne stwierdzenie, iż w zachowaniu Prokuratora Prokuratury Rejonowej wD.brak jest ustawowych znamion czynu zabronionego. Podniesiono także, że Prokurator był w pełni uprawniony do podjęcia decyzji merytorycznej kończącej prowadzone postępowanie przygotowawcze i w tym zakresie nie można mówić o przekroczeniu przez niego uprawnień, czy też niedopełnieniu obowiązków. Zwrócono również uwagę, iż wbrew twierdzeniom podnoszonym przez pokrzywdzonego w zażaleniu postępowanie w sprawie sygn. akt 3 Ds.(...)nie dotyczyło przekroczenia uprawnień przez prokuratorów Prokuratury RejonowejwK..
W toku przeprowadzonych czynności ustalono, iż wyrokiem Sądu Rejonowego wK.z dnia 18 kwietnia 2013r. w sprawie sygn. akt III RC(...)zasądzono od pozwanegoT. O.rentę alimentacyjną na rzecz powodaP. O.w kwocie po 300 zł miesięcznie do dnia 31 lipca 2013r. oraz w kwocie po 650 zł miesięcznie od dnia 1 sierpnia 2013r., do rąkP. O.każdego następującego po sobie miesiąca z góry najpóźniej do dnia 15-go z ustawowymi odsetkami w przypadku zwłoki w terminie płatności którejkolwiek z rat poczynając od dnia 15 listopada 2012r.
Następnie w dniu 29 kwietnia 2013r.P. O.u komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym wK.złożył wniosek o egzekwowanie alimentów na kwotę 300 zł miesięcznie dołączając stosowne wyroki, co było podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego o sygn. akt KMP(...). W trakcie tego postępowania wszystkie czynności były realizowane na bieżąco zgodnie z obowiązującymi procedurami na podstawie przepisówkodeksu postępowania cywilnego. Wydawane były i wysyłane postanowienia i zawiadomienia w sprawie, miedzy innymi w dniu16 maja 2013r. wydano zawiadomienie o zajęciu rachunku dłużnika, które następnie wstrzymano w dniu 27 maja 2013r. z uwagi na wpłatę własną dłużnika w kwocie 700 zł. W miesiącu lipcu 2013r. wydano informacje o stanie zaległości dla stron. Następnie w dniu 27 sierpnia 2013r.P. O.złożył wniosek o zmianę wysokości alimentów na 650 zł, w związku z czym komornik w tym samym dniu wydał stosowne postanowienie o zajęciu rachunku bankowego i świadczenia ZUS dłużnika. Przedmiotowe postanowienia zawierały właściwą kwotę tj. 650 zł, zgodniez wnioskiemP. O., jednak we wrześniu 2013r. wskazane instytucje zrealizowały zajęcia do kwot wynikających z wcześniejszych zajęć tj. 300 zł,a wyrównania dokonano by z chwilą zarejestrowania nowych zajęć przez te instytucje.P. O.tymczasem, przeświadczony o przewlekaniu sprawy, w dniu19 września 2013r. zawnioskował o umorzenie postępowania egzekucyjnegoi oświadczył jednocześnie, że przekaże sprawę innemu komornikowi, co też uczynił korzystając ze swoich praw.
W konsekwencji tych wydarzeńP. O.złożył zawiadomienieo możliwości popełnienie przestępstwa polegającego na niedopełnieniu obowiązków przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wK.w okresie od29 kwietnia 2013r. do 19 września 2013r. w toku postępowania sygn. KMP(...)przez umyślne i celowe przewlekanie egzekucji alimentów tj. o czyn zart. 231 § 1 k.k.Postanowieniem z dnia 21 listopada 2013r. (sygn. akt 2 Ds.(...)) Prokurator Prokuratury Rejonowej wK.odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie o czynzart. 231 § 1 k.k.wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego.
W ustawowo przewidzianym terminie zażalenie na powyższe postanowienie wniósłP. O.. Postanowieniem Sądu Rejonowego wK.z dnia 31 marca 2014r. w sprawie sygn. akt VIKp(...)utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż w zaskarżonym rozstrzygnięciu oskarżyciel publiczny chronologicznie i pełnie wskazał na wszelkie okoliczności, które jego zdaniem nakazywały odmówienie wszczęcia śledztwa w sprawie, a podniesione przez skarżącego w zażaleniu argumenty Sąd uznał za chybione. W ocenie Sądu RejonowegowK.postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone kompleksowo,a w jego toku po wyczerpaniu wszelkich środków dowodowych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, nie zdołano ustalić, by Komornik Sądowy przy Sądzie RejonowymwK.umyślnie, bądź celowo przewlekał postępowanie egzekucyjnew sprawie o sygn. akt(...)działając tym samym na szkodęP. O.. Wręcz przeciwnie, jak wskazał Sąd, z analizy zgromadzonego materiału dowodowego, wynika, że organ egzekucyjny podejmował działania bez zbędnej zwłoki, uwzględniając każdorazowo stanowisko i zarzuty wierzyciela, czyniąc przy tym jednocześnie starania mające na celu możliwie najpełniejsze zaspokojenie jego roszczeń.
W dniu 17 kwietnia 2014r.P. O.wniósł do Sądu RejonowegowK.subsydiarny akt oskarżenia przeciwkoH. S.(Komornikowi Sądowemu przy Sadzie Rejonowym wK.) oskarżając goo popełnienie czynu zart. 270 § 1 k.k.Zarządzeniem z dnia 11 lipca 2014r. w sprawie sygn. akt(...)na podstawieart. 55 § 1 k.p.k.odmówiono dopuszczenia oskarżyciela posiłkowego subsydiarnegoP. O.do udziałuw postępowaniu przeciwko oskarżonemuH. S..
Następnie w dniu 7 maja 2014r.P. O.złożył zawiadomienieo przestępstwie przekroczenia uprawnień przez Prokuratora Prokuratury wK.
J. S.oraz Prokuratora Rejonowego wK., poprzez nieprawidłowe prowadzenie postępowania w sprawie o sygn. akt 2 Ds.(...). Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2014r. Prokurator Prokuratury Rejonowej wD.odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia w okresie od 24 października 2013r. do14 stycznia 2014r. wK.uprawnień przez prokuratora Prokuratury RejonowejwK.oraz Prokuratora Rejonowego wK., poprzez nieprawidłowe prowadzenie postępowania w sprawie o sygn. akt 2 Ds.(...), czym działano na szkodę interesu prywatnegoP. O.tj. o czyn zart. 231 § 1 k.k., wobec braku w czynie znamion czynu zabronionego. W uzasadnieniu podniesiono, iż analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie potwierdziła, aby prokuratorzy Prokuratury Rejonowej w(...)swoim zachowaniem wyczerpali znamiona przestępstwa zart. 231 § 1 k.k., wskazując, że w szczególności do kompetencji prokuratora Prokuratury Rejonowej wK.należało rozpatrzenie oraz wydanie decyzji merytorycznejw przedmiotowej sprawie. Zwrócono przy tym uwagę, że skoro orzeczenie zapadłew sprawie pozostaje w opozycji z twierdzeniami zawiadamiającego nie może to być automatycznie podstawą do uznania, że rozstrzygnięcie merytoryczne zapadłow wyniku zachowania wyczerpującego znamiona przestępstwa zart. 231 k.k.
Przestępstwo opisane wart. 231 k.k.należy do grupy przestępstw służbowych związanych z nadużyciem władzy i działaniem na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. Działanie sprawcy, polegające na przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków, musi stwarzać zagrożenie dla jakiegokolwiek dobra ze sfery życia publicznego lub prywatnego. Ustalenie przekroczenia uprawnień związanych z daną funkcją publiczną wymaga nie tylko stwierdzenia, że dokonana przez funkcjonariusza publicznego czynność leży poza zakresem jego uprawnień musi ona bowiem pozostawać w związku formalnym lub merytorycznym z jego działalnością, w granicach w których zawarte są jego uprawnienia. Sprawcą opisywanego przestępstwa może być tylko funkcjonariusz publiczny wskazany wart. 115 § 3 kk. Jest to więc przestępstwo indywidualne właściwe, do którego znamion należy przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków wynikających z przepisów określających ich zakres w związkuz zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją (przepisy ustawy i rozporządzenia wykonawcze, w tym regulaminy, statuty), a także z istoty zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji. Zprzekroczeniem uprawnieńmamy do czynienia przede wszystkim wtedy, gdy funkcjonariusz publiczny podejmuje czynność wykraczającą poza jego uprawnienia służbowe (np. decyzję pozostającą w kompetencji kierownika organu lub urzędu). Przekroczeniem uprawnień jest również czynność mieszcząca się wprawdzie w zakresie uprawnień funkcjonariusza, ale do podjęcia której nie było podstawy faktycznej lub prawnej; jest nim także wykonanie czynności, które stanowiło wyraźne nadużycie tych uprawnień (jako przykłady można wskazać: wydanie pozwolenia na prowadzenie pojazdów przez nieupoważnionego urzędnika; dokonanie przeszukania bez podstawy faktycznej i prawnej; stosowanie szykan lub groźby bezprawnej wobec osoby, u której dokonywane jest przeszukanie). Źródłem przypisanych mu uprawnień i obowiązków są przepisy ogólne odnoszące się do danego mu zakresu działania, a także zbiory przepisów szczególnych regulujących funkcjonowanie poszczególnych rodzajów służb.
Zgodnie zart. 239 § 1 k.k.podlega karze, kto utrudnia lub udaremnia postępowanie karne, pomagając sprawcy przestępstwa, w tym i przestępstwa skarbowego uniknąć odpowiedzialności karnej, w szczególności kto sprawcę ukrywa, zaciera ślady przestępstwa, w tym i przestępstwa skarbowego albo odbywa za skazanego karę. Określone wart. 239 § 1przestępstwo poplecznictwa godziw prawidłową realizację wymiaru sprawiedliwości. Jego istota polega bowiem na utrudnianiu lub udaremnianiu postępowania karnego przez udzielenie sprawcy przestępstwa pomocy w uniknięciu odpowiedzialności karnej. Poplecznictwo jest szczególną formą pomocnictwa, różniącą się od określonego wart. 18 § 3 k.k.pomocnictwa do popełnienia przestępstwa tym, iż działanie poplecznika następuje już po dokonaniu przestępstwa przez sprawcę, któremu udziela pomocy. Jednak gdyby pomoc w uniknięciu odpowiedzialności za konkretne przestępstwo została jego sprawcy przyrzeczona i stanowiła ułatwienie w popełnieniu tego przestępstwa, czyn wypełnia znamiona pomocnictwa określonego wart. 18 § 3 k.k.. Do znamion przestępstwa poplecznictwa należy utrudnianie lub udaremnianie postępowania karnego. Jest to więc przestępstwo materialne. Utrudnianie postępowania nie jest równoznaczne z jego udaremnieniem. Zgodnie z regulacjąart. 239 § 1 k.k., objęte poplecznictwem zachowanie może polegać na: ukrywaniu sprawcy, zacieraniu śladów przestępstwa, odbywaniu za skazanego kary. Oprócz ukrywania sprawcy, zacierania śladów przestępstwa (np. ukrycie narzędzia, usunięcie z niego odcisków linii papilarnych, śladów krwi, zniszczenie dokumentów dowodowych itp.) oraz odbywania za skazanego kary, poplecznictwo może się przejawiać w innych czynnościach, jak np. ułatwienie sprawcy ucieczki z miejsca przestępstwa, skierowanie czynności śledczych na fałszywy trop przez dostarczanie nieprawdziwych informacji, wreszcie - na niepodejmowaniu przez funkcjonariusza publicznego, wbrew obowiązkowi, czynności śledczych lub ukryciu albo zniszczeniu zawiadomienia o przestępstwie w zamiarze umożliwienia sprawcy przestępstwa uniknięcia odpowiedzialności karnej. Podmiotem poplecznictwa może być każdy (przestępstwo ogólnosprawcze), w tym funkcjonariusz publiczny. Poplecznictwo jest przestępstwem umyślnym, co oznacza, iż sprawca musi obejmować swoją świadomością, że udziela pomocy sprawcy przestępstwa i że ta pomoc powoduje lub może spowodować utrudnienie albo udaremnienie postępowania karnego. Udzielenie pomocy osobie niewinnej, nawet gdyby przeciwko tej osobie prowadzone było postępowanie karne, nie wypełnia istoty poplecznictwa. Świadomość sprawcy poplecznictwa, że osoba, której udziela pomocy, dopuściła się przestępstwa, nie musi mieć charakteru pewności ani dokładnej wiedzy o rodzaju i okolicznościach tego czynu. Wystarczy ogólna wiedza, iż w grę wchodzi pomoc udzielona sprawcy przestępstwa.
Po dokonaniu przez Sąd wnikliwej analizy akt niniejszej sprawy, genezy złożenia przezP. O.zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej wD.treści postanowienia prokuratora w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa oraz treści zażaleniaP. O., a także treści poprzednio wydanych orzeczeń w sprawachz zawiadomień skarżącego, w ocenie Sądu w toku czynności podjętych przez Prokuratora nie dopuszczono się żadnych błędów konsekwencją, których mogłoby być uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Zdaniem Sądu, przychylając się w tym względzie do stanowiska Prokuratura Rejonowego wŚ., iż w toku przeprowadzonych w sprawie czynności zebrano wystarczający materiał dowodowy uzasadniający decyzję o odmowie wszczęcia śledztwa i przyjęcie, iż odnośnie czynu zart. 231 § 1 k.k.brak jest znamion czynu zabronionego.
SkarżącyP. O.w rozpatrywanym zażaleniu ( jak również w innych pismach) nie wskazuje żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń i zarzutów, lecz jedynie kwestionuje przyjęte rozstrzygnięcia nie zgadzając się z oceną materiału dowodowego, zarzucając wszystkim, którzy mają odmienne zdanie od niego organom wydającym orzeczenia inne niż oczekiwane przez skarżącego (wydając decyzję wbrew jego oczekiwaniom) popełnienie przestępstwa na jego szkodę. Okoliczności podnoszone przezP. O.w zażaleniu są powtórzeniem zarzutów stawianych początkowo Komornikowi Sądowemu przy Sądzie RejonowymwK., następnie Prokuratorom Prokuratury Rejonowej wK.a obecnie Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej wD.zawartych w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa (oraz innych postępowaniach) i stanowią jedynie polemikę z orzeczeniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej wŚ., jak również innymi decyzjami organów ścigania.
Argumentacja skarżącegoP. O.sprowadza się tylko i wyłącznie do wskazania, iż zgłoszone przez niego w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa działanie zostało błędnie zakwalifikowane jako czyn zart. 231 § 1 k.k., a w jego ocenie winno być kwalifikowane jako przestępstwo zart. 239 § 1 k.k.oraz wnioskująco przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia uzyskanego z ZUS (prawidłowo ostemplowanego). W ocenie Sądu nie sposób przychylić się do zarzutów błędnej kwalifikacji czynu zawartej w zaskarżonym postanowieniu, jednocześnie jednak wskazać należy, iż w działaniu Prokuratora Prokuratury Rejonowej wD.polegającym na odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie sygn. 2 Ds.(...)nie sposób dopatrzyć się wypełnienia zarówno znamion czynu zabronionego opisanegowart. 231 § 1 k.k., jak również wart. 239 § 1 k.k.
Z powyższych względów, zdaniem Sądu, przychylając się w tym względzie do stanowiska Prokuratury Rejonowej wŚ., w przeprowadzonychw sprawie czynnościach sprawdzających nie zebrano dowodów uzasadniających, że wskazywane przezP. O.osoby dopuścił się popełnienia czynu,o którym donosi w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa, stąd orzeczono jak na wstępie.
(...)
(...)

ZARZĄDZENIE
(...)