Sąd Rejonowy w Kętrzynie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 161/13
Data wyroku: 2014-04-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Cichocka
Słowa kluczowe: Przestępstwa Karnoskarbowe
Podstawa prawna: art.65§3kks

Sygn. akt II K 161/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 kwietnia 2014 r.
Sąd Rejonowy w Kętrzynie II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: SSR Katarzyna Cichocka
Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Grabowska
Prokurator Prokuratury Rejonowej: Asesor Tomasz Niesłuchowski
przy udziale funkcjonariusza Urzędu Celnego w Olsztynie: Michała Macoch

po rozpoznaniu na rozprawie w dniach: 14.06.2013r., 23.08.2013r., 02.10.2013r., 15.01.2014r. i 09.04.2014r. sprawy:

Z. C.
s.M.iK.z d.M.
ur. (...)wK.

oskarżonego o to, że:
w dniu 11 maja 2012 roku wsklepie (...)wD., przyulicy (...)przechowywał wyroby akcyzowe stanowiące przedmiot czynu zabronionego, określonego wart.63 kks, w postaci 89 kilogramów tytoniu do palenia nieustalonego gatunku, bez wymaganych znaków akcyzy, przez co naraził na uszczuplenie podatek akcyzowy w wysokości 47.116,00zł
tj. o przestępstwo skarbowe określone wart.65§3 kks

I
oskarżonegoZ. C.w ramach zarzucanego czynu uznaje za winnego tego, że w okresie od kwietnia 2012r. do 11 maja 2012r. nabywał wyroby akcyzowe bez uprzedniego oznaczenia znakami skarbowymi akcyzy w postaci tytoniu do palenia nieustalonego gatunku o łącznej wadze 89 kg, od którego to towaru należny był podatek akcyzowy w kwocie 47.116,00 zł tj. popełnienia przestępstwa skarbowego określonego wart.65§3 kksi za to z mocyart.65§3 kksskazuje go na karę grzywny w wysokości 120 (sto dwadzieścia) stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę 70 (siedemdziesiąt) złotych,

II
na podstawieart.29 pkt 1 kksw zw. zart.30§2 kksorzeka przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych opisanych w postanowieniu w przedmiocie dowodów rzeczowych k. 44, zaś na podstawieart.31§6 kkszarządza ich zniszczenie,

III
na podstawieart.627 kpkzasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe, w tym opłatę w kwocie 840 (osiemset czterdzieści) złotych.

Sygn. akt II K 161/13

UZASADNIENIE

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Z. C.prowadzi na terenieD.sklep przyul. (...)„P.H. (...)” w wyrobami tytoniowymi. Na budynku widnieje napis „tani tytoń”.
W dniu 11 maja 2012r. funkcjonariusze Izby Celnej wO.oraz Urzędu Celnego wE.przeprowadzali czynności kontrolne w powiecie(...)w zakresie prawidłowości stosowania znaków akcyzy i legalności obrotu wyrobami akcyzowymi.
Podczas czynności sprawdzających w sklepie przyul. (...)„P.H. (...)” z wyrobami tytoniowymi funkcjonariusze ujawnili na półkach sklepowych worki foliowe z zapięciem strunowym zawierające oferowany do sprzedaży susz roślinny wyglądem przypominający tytoń do palenia bez polskich znaków skarbowych akcyzy. Na workach znajdował się napis ,,celuloza komponent tytoniowy”.
Na zapleczu sklepu ujawniono torebki foliowe bez oznaczeń z rozdrobnionym suszem wyglądem przypominający tytoń do palenia bez polskich znaków skarbowych akcyzy, o intensywnym zapachu tytoniu.
W sumie z powyższym suszem zabezpieczono 176 sztuk worków foliowych bez oznaczeń o wadze 0,5 kg każdy oraz 2 sztuki worków foliowych z nalepką „celuloza komponent tytoniowy produkt bezakcyzowy” o wadze po 0,5 kg każdy. Opakowania nie zawierały danych importera i producenta, napisów ostrzegających przed szkodliwością palenia oraz zakazie sprzedaży nieletnim, znaków akcyzy oraz ceny.
Badania przeprowadzone przez Laboratorium Izby Celnej wB.wykazały, iż zatrzymany w dniu 11 maja 2012r. wD.susz roślinny nie jest celulozą, a tytoniem do palenia w postaci cienko krojonych żył tytoniowych nadających się do palenia.
Towar o nazwie „celuloza” oskarżony nabywał odI. B..
Należny od przedmiotowego towaru podatek akcyzowy wyniósł 47 116,00 zł.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o następujące dowody: protokół przeszukania k.3-4, protokół oględzin wyrobów tytoniowych k.10, protokół wyceny należności k.23, sprawozdanie z badań laboratoryjnych k. 43, zeznania świadkówA. M.k. 299-306,A. T.k. 25-26, faktury VAT k.  169, 180, 175.
OskarżonaZ. C.nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. W postępowaniu przygotowawczym odmówił składania wyjaśnień. Na rozprawie wyjaśnił, że otworzył działalność gospodarczą - sprzedaż fajek wodnych, tytoniu, akcesoriów. Początkowo wR., a następnie także wD..B.mieli mu pomóc w rozkręceniu tej działalności. Był u nich w sklepach kilka razy, żeby się przyjrzeć jak to wygląda. Widział, że na półkach u nich w sklepie leży tytoń. Pytał czy to produkt akcyzowy czy bezakcyzowy i oni powiedzieli, że to produkt bezakcyzowy. Kupował od nich tytoń, liście tytoniu i celulozę. W lutym 2012r.B.pokazali mu postanowienie o umorzeniu postępowania prowadzonego wobecI. B., więc utwierdziło go to w przekonaniu, że wszystko jest w porządku. Zapewniali go, że to cały czas ten sam produkt, że biorą go cały czas z tego samego źródła. Potem dowiedział się, że towar ten był kupowany odW. P. (1).
Wyjaśnił, że kilka dni po kontroli w sklepie został zatrzymany przez funkcjonariuszy do kontroli, gdy przewoził celulozę i wszystko było w porządku, towar nie został zatrzymany.B.mówili mu, że ten towar w 2012r. był legalny, a w 2013r. już nie jest. Mówili, że celuloza to susz roślinny, że w każdej roślinie jest celuloza np. w drzewie. Jednak według niego celuloza nie ma nic wspólnego z tytoniem.(wyjaśnienia k. 348).

Sąd zważył, co następuje:

Wyjaśnienia oskarżonegoZ. C.nie zasługują na wiarę, albowiem są sprzeczne ze zgromadzonymi w sprawie dowodami oraz zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania.
Na wstępie wskazać należy, że zabezpieczony w sklepie należącym doZ. C.w dniu 11 maja 2012r. towar jest suszem roślinnym w postaci bardzo cienko krojonych żył tytoniowych, nadającym się do palenia. Jest to tytoń do palenia, który jest wyrobem akcyzowym polegającym przepisom ustawy o podatku akcyzowym(sprawozdanie z badań k. 43).Powyższą opinię Sąd podzielił w całej jej rozciągłości, nie znajdując podstaw do jej zakwestionowania.
Wbrew zatem oznakowaniu znajdującemu się na workach, zabezpieczony towar nie jest celulozą. Celuloza na żadnym etapie produkcji nie ma nic wspólnego z tytoniem. Celulozę otrzymuje się z drewna i nie są znane technologie pozwalające na produkcję celulozy z liści tytoniu. W liściach tytoniu celuloza stanowi jedynie około 10%. Celuloza przeznaczona jest do celów papierniczych – produkcji papierów pakowych, opakowań i papierów gazetowych.
W ocenie Sądu nazwa „celuloza” została nadana produktom jedynie w celu uniknięcia podatku akcyzowego.
W ocenie Sądu oskarżony nie może tłumaczyć się, że nie miał świadomości co sprzedaje, bowiemD. B., od którego kupował produkt zapewniał go, że towar ten nie jest objęty podatkiem akcyzowym. Powyższe prowadziłoby do absurdalnych z punktu wiedzenia logiki sytuacji, że sprzedawca byłby zwolniony z odpowiedzialności za sprzedawany produkt, w tym produkt np. trujący, bo inna osoba zapewniała go o braku szkodliwości.
Oskarżony prowadzi od około 2 lat dwa sklepy zajmujące się sprzedażą taniego tytoniu, a więc zajmuje się sprzedażą tytoniu (nie zaś innych produktów) zawodowo. Jak sam podał według niego celuloza nie ma nic wspólnego z tytoniem. Jego wyjaśnienia zawierają szereg sprzeczności, bowiem o tym samym produkcie raz mówi, że była to celuloza, która nie jest tytoniem, raz że jest to tytoń bezakcyzowy. Powyższe prowadzi do uzasadnionego wniosku, że oskarżony miał w pełni świadomość, iż nabywany przez niego (co znamienne w bardzo dużych ilościach) i sprzedawany produkt to tytoń do palenia, zaś jego wyjaśninia stanowią jedynie przyjętą linię obrony.
Odnośnie umorzenia postępowania wobecI. B., stwierdzić należy, że postanowieniem z dnia 4 lutego 2012r. Urząd Celny wO.umorzył dochodzenie w sprawie produkowania wyrobów akcyzowych w postaci tytoniu z suszonych liści tytoniu w ilości nie mniejszej niż 435 kg oraz magazynowania wyrobów akcyzowych w postaci krajanki tytoniowej w ilości 8 kg nie później niż do dnia 07.09. 2011r. wK.przyulicy (...)wbrew przepisom określonym w ustawie o podatku akcyzowym tj. o przestępstwo zart. 69a § 1 kks- z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego(k. 289).Sprawozdanie z badań z dnia 8 listopada 2011r. przeprowadzone przez Laboratorium Izby Celnej wB.wykazało, że zabezpieczony towar jest nieprzetworzonym tytoniem, przeznaczonym w dalszym procesie do produkcji wyrobów tytoniowych, nie jest wyrobem akcyzowym(k. 276-279).
Postanowienie zatem umarzające dochodzenie, po lekturze którego oskarżony, jak podał upewnił się, że wszystko ze sprzedawanym przez niego towarem jest w porządku, nie miało nic wspólnego z towarem ujawnionym w jego sklepie, tj.tytoniem do palenia,co wykazały badania.
Powyższe wynika również z zeznańA. M., która wskazała na czym polegają różnice pomiędzy badanymi próbkami oraz przedstawiła zdjęcia, które je obrazują. Świadek wskazała, iż kryterium stanowi stopień przetworzenia i sposób pokrojeniaproduktu .. (...)oparciu o powyższe kryteria przyjmuje się czy dany produkt nadaje się bezpośrednio do palenia czy wymaga dalszego przetworzenia.
Nie można zatem zgodzić się z tezą, iż ten sam produkt, który w dniu 11 maja 2012r. został zatrzymany w sklepie oskarżonego, był już wcześniej badany i został uznany za produkt nieakcyzowy. Żaden z dowodów na to nie wskazuje.
Liście tytoniu, tytoń odżyłowany, żyła tytoniowa, krajanka tytoniowa, żyła tytoniowa ekspandowana to różne produkty, otrzymywane na różnych etapach produkcji.
W świetle powyższego Sąd nie dał wiary zeznaniomI. B.iD. B., którzy utrzymywali iż towar, który sprzedawali oskarżonemu był badany i został uznany za bezakcyzowy. Na identyczność towaru miał wskazywać fakt, że towar ten pochodził z tego samego źródła, tj. odW. P. (2). Zeznania świadkaW. P. (2), nie dają jednak podstaw do wysnucia takiego wniosku. Wymieniony używał zamiennie szeregu pojęć, które w rzeczywistości oznaczają różne produkty. Wskazywał, że celuloza to żyła tytoniowa ekspandowana, innym razem, że to odpad tytoniowy. Dodał, że celuloza to nazwa handlowa, używana przez niego. Świadek podniósł, iż oferowany przez niego produkt był produktem bezakcyzowym i nie nadawał się do palenia, co według niego potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wK..(odezwa).
Tymczasem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wK.z dnia 27 marca 2013r. sygn. I SA/Ke 67/13 dotyczy innegoproduktu .. (...)wyroku Sądu jest mowa o żyle tytoniowej ekspandowanej, która może być wykorzystywana jako wypełniacz przy produkcji krajanki tytoniowej. Wskazać również należy, iż Sąd Administracyjny wK.uchylił jedynie przyjętą przez Ministra Finansów interpretację, która w ocenie Sądu jest wewnętrznie sprzeczna, nie rozstrzyga natomiast, czy omawiany produkt jest produktem akcyzowym czy nie. Sąd Administracyjny wskazał na konieczność dokonania ponownej interpretacji.
Podobnie nie zasługuje na aprobatę twierdzenie oskarżonegoZ. C., że skoro celuloza, którą przewoził w dniu 17 maja 2012r. podczas kontroli nie została zakwestionowana, to również zabezpieczony w dniu 11 maja 2012r. w sklepie towar (pochodzący z tego samego źródła) nie powinien być zakwestionowany. Ja wynika bowiem z pisma z dnia 1 lipca 2013r.(k.355)kontrola oskarżonego w dniu 17 maja 2012r. była tylko rutynową kontrolą drogowa, a zatem nie dotyczyła sprawdzenia legalność przewożonego towaru.
W sklepie oskarżonego zakwestionowany towar, jak podała świadekA. T.znajdował się na półkach wśród innych wyrobów tytoniowych i akcesoriów do palenia, takich jak tytoń, papierosy, akcesoria do palenia. Na sklepie był szyld „tani tytoń do palenia”(k. 349, 25-26).
Powyższe jednoznacznie wskazuje, że nazwą „celuloza” były oznakowane wyroby tytoniowe, nie mające nic wspólnego z celulozą, a nadano im tę nazwę jedynie w celu uniknięcia zapłaty podatku akcyzowego.
Przedmiotem zachowania sprawcy przestępstwa przewidzianego wart. 65 kkssą wyroby akcyzowe będące przedmiotem czynu zabronionego określonego wart. 63 kks, tj. wyroby akcyzowe znajdujące się w obrocie, które są nieoznaczone znakami akcyzy albo są nieoznaczone prawidłowo lub nieodpowiednimi znakami akcyzy.
Zgodnie zustawą o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008r.w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia zarzucanego oskarżonej czynu (tj. przed dniem 1 stycznia 2013r.) podatkiem akcyzowym objęte są wyroby tytoniowe, do których według ustawy zalicza się papierosy, tytoń do palenia oraz cygara i cygaretki(art. 98 ust. 1 cyt. ustawy).Zgodnie z definicją zawartą w cytowanej ustawie za tytoń do palenia uznaje się tytoń, który został pocięty lub inaczej podzielony, skręcony lub sprasowany w postaci bloków oraz nadający się do palenia bez dalszego przetworzenia przemysłowego oraz odpady tytoniowe będące pozostałościami liści tytoniu i produktami ubocznymi uzyskanymi podczas przetwarzania tytoniu lub produkcji wyrobów tytoniowych, oddane do sprzedaży detalicznej, niebędące papierosami, cygarami lub cygaretkami, a nadające się do palenia(art. 98 ust 5 cyt. ustawy).
Wskazać w tym miejscu należy, iż przestępstwo zart. 65 kksjest przestępstwem powszechnym. Podmiotem tego przestępstwa może być każda osoba posiadająca wyroby akcyzowe, także osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, gdy tylko ilość lub wartość tych rzeczy wskazuje na zamiar wprowadzenie ich do obrotu.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego wina oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu nie budzi żadnych wątpliwości.
Sąd przyjął, że oskarżony dopuściła się przestępstwa paserstwa akcyzowego dokonując nabycia wyrobów akcyzowych bez uprzedniego oznaczenia polskimi znakami skarbowymi akcyzy, nie zaś jak przyjęto w akcie oskarżenia przechowywania tych wyrobów. Przechowanie wyrobów akcyzowych oznacza bowiem przetrzymywanie ich (trzymanie w ukryciu) na żądnie innej osoby, z obowiązkiem ich zwrotu. Natomiast nabywanie wyrobów akcyzowych oznacza uzyskanie przez pasera władztwa nad tymi rzeczami, np. w drodze sprzedaży, pozwalające nabywcy postępowanie z rzeczą, tak jak by był jej właścicielem( vide komentarz do art. 65 k.k.s. T. Grzegorczyk ).
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał oskarżonego za winnego tego, że w okresie od kwietnia 2012r. do 11 maja 2012r. nabywał wyroby akcyzowe bez uprzedniego oznaczenia znakami skarbowymi akcyzy w postaci tytoniu do palenia nieustalonego gatunku o łącznej wadze 89 kg, od którego to towaru należny był podatek akcyzowy w kwocie 47.116,00 zł tj. popełnienia przestępstwa skarbowego określonego wart.65§3 kks.
Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa w ocenie Sądu powyższa zmiana w opisie czynu nie stanowi przekroczenia granic zaskarżenia. Tożsamość czynu jest bowiem zachowana, gdy po zmianie opisu czynu niezmienny jest podmiot czynu, przedmiot ochrony prawnej (identyczność dobra prawnego będącego przedmiotem zamachu), a w razie innych ustaleń co do miejsca i czasu czynu, także tożsamość pokrzywdzonego. Identyczność czynu będzie wyłączona jedynie wówczas, gdy w porównywalnych określeniach zachodzą tak istotne różnice, że według rozsądnej życiowej oceny nie można ich uznać za określenia tego samego zdarzenia faktycznego. Jak wskazują dołączone faktury VAT oskarżony ostatnią partię celulozy przed kontrolą w dniu 11 maja 2012r. nabył w kwietniu 2012r.(k. 169, 180, 175)
Wskazać w tym miejscu należy, iż paserstwo penalizowane wart. 65§1 kksnie wymaga ustalenia związku między sprawcą paserstwa, a sprawcą czynu zabronionego zart. 63 lub 64 kks, za pomocą którego wyrób został uzyskany( vide wyrok  Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 6 września 2012 r. II AKa 77/12).
Wymierzając karę Sąd miał na względzie, że karą współmierną i dającą zarazem zadośćuczynienie społecznemu poczuciu sprawiedliwości jest tylko taka kara, która uwzględnia wszystkie dyrektywy jej wymiaru, a w szczególności zawarte wart. 53 k.k.Kara powinna kształtować społecznie pożądaną postawę skazanego, wdrażać go do przestrzegania porządku prawnego i tym samym przeciwdziałać powrotowi do przestępstwa. Przy wymiarze kary Sąd wziął pod uwagę zarówno okoliczności podmiotowe, jak i okoliczności przedmiotowe wpływające na stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu i wymierzył wobec oskarżonego karę grzywny w wymiarze 120 stawek dziennych ustalając wysokość każdej stawki na kwotę 70 złotych. Sąd uznał ją za adekwatną do stopnia zawinienia oskarżonego i społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu.
Wymierzając karę grzywny w takiej wysokości, Sąd miał w szczególności na uwadze właściwości i warunki osobiste oskarżonego, jego dotychczasowy sposób życia, wymieniony był już karany za przestępstwa skarbowe(k. 436-43, 210)oraz rodzaj i rozmiar szkody wyrządzonej przestępstwem.
Okolicznością obciążającą jest niewątpliwie wysokość spowodowanej szkody. Podnieść należy, że nabywanie wyrobów bez znaków skarbowych akcyzy stało się w ostatnim czasie powszechnym zajęciem. Zjawisko to winno być napiętnowane, z uwagi na jego nagminność.
Zdaniem Sądu wymierzona kara grzywny spełni swe cele zarówno w zakresie prewencji indywidualnej, a także w zakresie prewencji ogólnej, czyniąc zadość społecznemu poczuciu sprawiedliwości.
Zgodnie z treścią wskazanych w wyroku przepisów, Sąd orzekł przepadek wyrobów tytoniowych, tj. przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstw i orzekł ich zniszczenie.
O kosztach sądowych Sąd orzekł zgodnie z zasada wyrażoną wart. 627 kpk.