Sąd Okręgowy w Świdnicy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 1035/13
Data wyroku: 2014-06-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Alicja Chrzan, Maria Kołcz, Jerzy Dydo
Słowa kluczowe: Księgi Wieczyste
Podstawa prawna: art.10 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece

Sygn. akt II Ca 1035/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Świdnica, dnia 3 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący SSO Jerzy Dydo
SędziowieSSO Alicja Chrzan
SSO Maria Kołcz
Protokolant Alicja Marciniak
po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014r., w Świdnicy
na rozprawie
sprawy z powództwa GminyZ.
przeciwko Skarbowi Państwa-Staroście(...)
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
na skutek apelacji strony powodowej
od wyroku  Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich
z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt I C 203/13.

I
oddala apelację;

II
zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej 1.200 zł kosztów

postępowania apelacyjnego.
Sygn akt II Ca 1035/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 roku w sprawie o sygn. akt I C 203/13 Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich oddalił powództwo GminyZ.przeciwko Skarbowi Państwa – Staroście(...)o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Według zapisów w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich nr(...), właścicielem nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)położonej wZ.przyul. (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym jest GminaZ.. Działka ta została oddana w użytkowanie wieczyste, a w budynku na niej posadowionym ustanowiono odrębną własność trzech lokali.
Przedmiotowy w sprawielokal nr (...)położony w opisanym wyżej budynku został nabyty w dniu 24.01.1986r. przez Przedsiębiorstwo(...)weW.odZ. K.iM. K.. Z własnością tego lokalu łączy się udział w wysokości 1/3 we wspólnych częściach budynku i w prawie użytkowania wieczystego działki. Na podstawie wniosków stron zawartych w akcie notarialnym sprzedaży lokalu wpisano w księdze wieczystej prowadzonej dla lokalu w dziale II: ”

    Skarb Państwa pod zarządem Przedsiębiorstwa(...)W.”.

    Następnie na wniosek z dnia 7.02.1995r. wpisano „Skarb Państwa pod zarządem Przedsiębiorstwa(...)wZ..

Zarządzeniem Nr 31 Wojewody(...)z dnia 29.02.1990r. utworzono Przedsiębiorstwo Państwowe pod nazwą „Przedsiębiorstwo(...)” i przydzielono mu część mienia Przedsiębiorstwa(...)

    Porozumieniem z dnia 16 marca 1990r. zwartym między Wojewodą(...)a Wojewodą(...)przekazano uprawnienia i obowiązki organu założycielskiego w stosunku do Przedsiębiorstwa(...)wZ.Wojewodzie(...). Na podstawie tego porozumienia wksiędze wieczystej Kw (...)w dziale II wpisano „Skarb Państwa pod zarządem Przedsiębiorstwa(...)wZ..

Decyzją nr G.K. VIII-(...)z dnia 19.08.1992r. Wojewoda(...)na podstawieustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowychw związku z art. 5 ust 1 pkt 1 tej ustawy stwierdził nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie przez GminęZ.własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 821, wpisanej w księdze wieczystej Kw(...)
W wyniku przekształcenia z Przedsiębiorstwa(...)wZ.powstałaCukrownia (...) Spółka Akcyjna. Została ona wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego dnia 7.09.2006r.
Syndyk prowadzący postępowanie upadłościoweCukrowni (...) S.A.zwrócił się do Starosty(...)pismem z dnia 25.01.2005r. o wygaszenie prawa zarządu na rzeczCukrowni (...) S.Aw odniesieniu do przedmiotowej w sprawie nieruchomości. Pismem z dnia 14.02.2005r. Starosta(...)udzielił odpowiedzi, żeCukrownia (...) S.Anie jest państwową jednostką organizacyjną, a zatem nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku.
Decyzją z dnia 29 grudnia 2005r. BurmistrzZ.wygasił dlaCukrowni (...) S.A.wZ.trwały zarząd do lokalu mieszkalnego nr(...)położonego wZ.przyul. (...)wraz z udziałem 1/3 części wdziałce nr (...)o powierzchni 0,1019 ha i w częściach wspólnych budynku oraz orzekł przejęcie nieruchomości na rzecz GminyZ..
Sąd Rejonowy uznał, że skoro organem założycielskim przedsiębiorstwa(...)wZ.był Wojewoda(...), a przedmiotowa nieruchomość była oddana w zarząd temu przedsiębiorstwu państwowemu, to wykluczona była komunalizacja tej nieruchomości.
Sąd Rejonowy wydając powyższy wyrok wskazał na treśćart. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece( tekst jedn. Dz. U. z 2001 roku, Nr 124, poz. 1361 ze zm.),art.321 par. 1 k.p.c.,art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości,art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Powódka zaskarżając apelacją powyższy wyrok w całości, zarzuciła naruszenieart.46 k.c.iart. 48 k.c.,art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece,art. 217 k.p.c.zw. zart. 233 k.p.c.i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, przy uwzględnieniu kosztów dotychczasowego postępowania.
Sąd Okręgowy przyjmując ustalenia Sądu Rejonowego za własne, uzupełnił postępowanie dowodowe Sądu Rejonowego poprzez dopuszczenie dowodu z aktu przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną sporządzonego w dniu 12 września 1996 roku i ze statutu spółki na okoliczność wysokości kapitału zakładowego i liczby akcji, zważył co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
W okolicznościach niniejszej sprawy, skoro przedsiębiorstwo(...)weW., poprzednik prawny przedsiębiorstwa(...)

    nabyłow dniu 24 stycznia

    1986roku

    własnośćlokalu nr(...)wydzielonego z domu mieszkalnego przyul. (...)wZ., z którym łączyły się udziały wynoszące po 1/3 części we wspólnych częściach budynku i w prawie użytkowania wieczystego działki, objęte księgą wieczystą kw(...)(vide: k. 72-73), a

    następniedecyzją z dnia 19 sierpnia

    1992roku

    Wojewoda(...)na podstawieart. 18 ust. 1w zw. zart. 5 ust. 1pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

    stwierdził nabycie przez GminęZ.z mocy prawa własności całej przedmiotowej nieruchomości, bez uwzględnienia faktu, iż GminieZ.nie przysługuje w stosunku do tej nieruchomości z przyczyn wyżej wskazanych prawo własności i pozostałe prawa wyżej określone (vide: k. 31) i powyższy błąd nie mógł być naprawiony z przyczyn formalnych, to jest z tej przyczyny, że decyzje deklaratoryjne nie mogą być zmieniane za zgodą stron w trybieart. 155 k.p.a.(vide:decyzja nr (...)z dnia 5 maja 2005 roku Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji – k. 35), oznacza, że są przesłanki do ustalenia zgodnie zart. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, czy istotnie zachodzi niezgodność pomiędzy ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, niezgodność uzasadniająca jej usunięcie przez dokonanie prawidłowych wpisów.
W pierwszej kolejności przede wszystkim wskazać należy, że zasada jednolitego funduszu oznaczała, iż przedsiębiorstwo państwowe w stosunkach zewnętrznych z osobami trzecimi miało pozycję taką jak właściciel, bowiem o ile w relacjach wewnętrznych między Skarbem Państwa a państwową osobą prawną właścicielem nieruchomości państwowej było zawsze państwo, o tylez punktu widzenia relacji zewnętrznych przedsiębiorstwo państwowe, które władało oddaną mu w zarząd nieruchomością było uznawane za właściciela nieruchomości, niezależnie od tego czy była to nieruchomość państwowa oddana w zarząd przez organ założycielski, czy też nieruchomość nabyta w czasie funkcjonowania przedsiębiorstwa państwowego, skoro na zewnątrz przedsiębiorstwo państwowe jako osoba prawna, a nie Skarb Państwa występowało zgodnie zart. 44 k.c.w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 1990 roku (porównaj uzasadnienie do postanowienia S.N. z dnia 12 stycznia 2012 roku w sprawie sygn. akt IV CSK 183/2011).
Oznacza to, że
    Skarb Państwazawiązując w dniu 12 września 1996 roku Spółkę Akcyjną pod nazwą „Cukrownia (...)poprzez przekształcenie przedsiębiorstwa(...)w spółkę akcyjną i wnosząc na pokrycie akcji tej spółki obok funduszu założycielskiego, fundusz tego przedsiębiorstwa (vide: k. 167-173),
    mógł również wnieśćnależącą do tego funduszu przedsiębiorstwa na podstawie umowy z dnia 24 stycznia 1986 roku
    własność przedmiotowego lokalu.
Zauważyć jednak należy, że w sytuacji, gdyCukrownia (...) S.A.zaniechała złożenia wniosku o dokonanie zmiany wksiędze wieczystej KW (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych wK.poprzez wpisanie nowego właściciela (vide: koperta – k. 65), a

    powódka nie wykazała,zgodnie zart. 6 k.c., że w pisemnym sprawozdaniu wymieniającym szczegółowo przedmiot wkładów niepieniężnych wnoszonych na pokrycie części kapitału akcyjnego - jakie zgodnie zart. 312 § 1 pkt. 1 k.h.powinien sporządzić założyciel Spółki Akcyjnej(...)- wymieniono przedmiotowy lokal, to

    nie udowodniłaona, że właścicielem przedmiotowego lokalu wraz z udziałem w 1/3 we wspólnych częściach budynku i w prawie użytkowania wieczystego działki byłaCukrownia (...) S.A.

Dodać należy, że wniesienie przez akcjonariusza na pokrycie akcji wkładów niepieniężnych w postaci przedmiotowej nieruchomości stanowiłoby podstawę dla syndyka jako zarządcy majątkiem upadłej spółki akcyjnej do sprzedaży w postępowaniu upadłościowym (art. 313 § 1 i 2 prawa upadłościowego i naprawczego) przedmiotowej nieruchomości wraz z przypisanymi do niej prawami, a nie podstawę jak to wskazał BurmistrzZ.w decyzji z dnia 29 grudnia 2005 roku do „wygaszenia trwałego zarządu” (vide: k. 49), bowiem niewątpliwie z przyczyn wyżej wskazanych Spółka Akcyjna mogła być właścicielem przedmiotowego lokalu i przypisanych do tego lokalu praw a nie „trwałym zarządcą” tego lokalu.
Skoro syndyk w toku postępowania upadłościowego nie sprzedał przedmiotowej nieruchomości, a Spółka Akcyjna została wykreślona z rejestru przedsiębiorców w dniu 7 września 2006 roku (vide: k. 6), to oznacza, że pozostał po niej majątek niepodzielony. Problem, co zrobić z majątkiem należącym do byłej spółki, ujawnionym po jej wykreśleniu, pozostaje w praktyce niewyjaśniony, bowiem nie jest on uregulowany wprost w przepisach prawa, co uzasadnia poszukiwanie jego rozwiązania w drodze analogii. Jest on przedmiotem rozważań w doktrynie (vide: Rafał Kos i Marek Porzycki w Monitorze Prawa Handlowego Nr 3/2013, Izabela Lewandowska w Rzeczpospolitej z sierpnia 2010roku, Jaroslaw Grygiel w „Glosie’ Nr 2 z 2011 roku) a także przedmiotem orzecznictwa Sądu Najwyższego (vide: uchwała S.N. z dnia 24 stycznia 2007 roku, sygn. akt III CZP 143/06, postanowienie S.N. z dnia 19 września 2013 roku, sygn. akt I CZ 69/13).
Zatem trafnie Sąd Rejonowy wskazał, że decyzja z dnia 29 grudnia 2005r. BurmistrzaZ.„wygaszająca dlaCukrowni (...) S.A.wZ.trwały zarząd do lokalu mieszkalnego nr(...)położonego wZ.przyul. (...)wraz z udziałem 1/3 części wdziałce nr (...)o powierzchni 0,1019 ha i w częściach wspólnych budynku oraz orzekająca przejęcie nieruchomości na rzecz GminyZ.” nie znajduje żadnych podstaw faktycznych ani prawnych.
Wobec powyższego uznać należy, że nie zachodzi niezgodność pomiędzy ujawnionym w księdze wieczystej nr KW nr(...)a rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, uzasadniająca jej usunięcie przez dokonanie wpisu w miejsce dotychczasowego właściciela - GminyZ., co oznacza, że Sąd Rejonowy nie naruszyłart. 46 k.c.iart. 48 k.c.aniart. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelacje powoda jako bezzasadną.
Sąd Okręgowy o kosztach instancji odwoławczej orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.,art. 108 § 1 k.p.c.,art. 391 § 1 k.p.c.