Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmE 100/12
Data wyroku: 2014-05-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Malinowska

Sygn. aktXVII AmE 100/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 maja 2014 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie:
Przewodniczący:SSO Ewa Malinowska
Protokolant:  protokolant sądowy – stażysta Piotr Hołyś
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 roku w Warszawie sprawy
z odwołania(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.
przeciwkoPrezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
z udziałem(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.
o wstrzymanie dostaw energii
na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 6 czerwca 2012 roku nr OWA –(...)(...)(...)
oddala odwołanie.
SSO Ewa Malinowska

UZASADNIENIE
W dniu 6 czerwca 2012 r. Prezes URE wydał decyzję nr OWA —(...)(...)mocą której stwierdził, że wstrzymanie dostaw energii elektrycznej do obiektuS. J. (1)położonego wW.przyul. (...)przez(...) sp. z o.o.wW.było nieuzasadnione. W uzasadnieniu decyzji podniesiono m. in., że w dniu 17 grudnia 2009 r. zdemontowano uS. J. (1)licznik zużycia energii elektrycznej i zamontowano na jego miejsce nowy. Następnie zdemontowany licznik został poddany badaniu w laboratorium; na podstawie odczytu uzyskanego w trakcie badań(...) S.A.sporządziła korektę należności i wezwałaS. J. (1)do uiszczenia niedopłaty z tytułu dostaw energii. Z uwagi na nieuiszczenie należności w dniu 13 czerwca 2011 r.(...) sp. z o.o.(działając na zlecenie(...) S.A.) dokonał wstrzymania dostaw energii i zdemontował układ pomiarowo - rozliczeniowy. Zdaniem Prezesa URE wobec braku jednoznacznych regulacji uzasadniony jest pogląd, zgodnie z którym żądanie przez przedsiębiorstwo energetyczne uiszczenia dopłaty winno podlegać ocenie przepisówKodeksu cywilnego; w konsekwencji spory wynikłe z tego tytułu winny być poddane pod rozstrzygnięcie sądom powszechnym.Ustawa Prawo energetycznenie zawiera przepisu, który zobowiązywałby odbiorcę do uiszczenia jakichkolwiek należności wynikających z korekty dokonanej przez przedsiębiorstwo energetyczne. Zatem brak jest podstaw do akceptacji poglądu w myśl którego nieuiszczenie należności wynikających z dokonanej korekty uprzednio wystawionych faktur w przypadku stwierdzenia uszkodzenia układu pomiarowo - rozliczeniowego lub błędów w jego odczycie, stanowi podstawę do wstrzymania dostaw w trybieart. 6 ust. 3a ustawy Prawo energetyczne, (k. 3-8)
W odwołaniu od powyższej decyzji powód(...) sp. z o.o.wW.wniósł o zmianę decyzji i stwierdzenie, że wstrzymanie dostawy energii elektrycznej do lokaluS. J.nie było nieuzasadnione, ewentualnie, o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania —art. 40 k.p.a.— albowiem w niniejszym postępowaniu administracyjnym powód ustanowił pełnomocnika, jednak decyzja doręczona została powodowi z jego pominięciem - a także naruszenieart. 6 ust. 3a Prawa energetycznegopoprzez przyjęcie, że nieuiszczenie przez odbiorcę należności wynikających za dokonanej przez przedsiębiorstwo energetyczne korekty wystawionych faktur nie stanowi podstawy do wstrzymania dostaw energii elektrycznej a w konsekwencji błędne orzeczenie, iż wstrzymanie dostaw energii było nieuzasadnione.Artykuł 6 ust. 3a ustawy Prawo energetycznenie uzależnia możliwości wstrzymania dostaw energii elektrycznej od faktu, czy nieuregulowane należności wynikają z faktur wystawionych przez przedsiębiorstwo energetyczne czy ich korekt. Powód spełnił przesłanki warunkujące dopuszczalność zgodnego z prawem wstrzymania dostaw energii do lokalu zainteresowanego, (k. 9-14)
W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie. Odnosząc się do zarzutu wadliwego doręczenia decyzji i naruszeniaart. 40 k.p.a.pozwany wskazał, że powód ustanowił w niniejszej sprawie pełnomocnika, jednakże jako adres do doręczeń wskazał adres swojej siedziby, co związane jest z faktem, iż pełnomocnikiem powoda jest w niniejszej sprawie jego pracownik. Tym samym nie było ryzyka zaistnienia niekorzystnych skutków procesowych wskutek nieznajomości prawa przez stronę. Skoro w niniejszej sprawie powód skutecznie wniósł odwołanie od decyzji, to należy przyjąć, iż okoliczność niedoręczenia decyzji bezpośrednio pełnomocnikowi nie skutkowała ograniczeniem praw procesowych powoda. Odnosząc się do zarzutu naruszeniaart. 6 ust. 3a ustawy Prawo energetycznepozwany podniósł, że zgodnie z§ 34 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 2 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektrycznąprzedsiębiorstwo energetyczne - w razie stwierdzenia błędów w pomiarze lub odczycie wskazań układu pomiarowego - może dokonać korekty uprzednio wystawionych faktur, lecz jedynie w przypadku zawyżenia należności za energię. Natomiast prawo nie dopuszcza możliwości korekty w przypadku zaniżenia należności. Zdaniem Prezesa URE wstrzymanie dostaw energii jest dopuszczalne jedynie wskutek nieuregulowania przez odbiorcę zobowiązania wynikającego z faktury wystawionej w oparciu o wskazania prawidłowo działającego urządzenia pomiarowego. Brzmienieart. 6 ust. 3a Prawa energetycznegouprawnia do przyjęcia poglądu, zgodnie z którym możliwość wstrzymania dostaw energii elektrycznej zachodzi jedynie w przypadku kiedy należności są bezsporne, a niespełnienie świadczenia w terminie jest następstwem okoliczności, za które odbiorca ponosi odpowiedzialność, (k 29 - 36)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 19 grudnia 2005 r. zainteresowanyS. J. (1)podpisał z zainteresowanym(...) S.A.wW.umowę sprzedaży energii elektrycznej dla lokalu przyul. (...)wW..
dowód:pismo zainteresowanego(...) S.A.wW.z dnia 15
listopada 2011 r . (k. 35 akt adm.)
Zużycie energii elektrycznej w ww. lokalu było określane przy użyciu układu pomiarowo - rozliczeniowego nr(...).
dowód: twierdzenia pozwanego o okolicznościach, którym powód nie zaprzeczył
i które Sąd uznał za przyznane na podstawieart. 299 i 231 kp.c. (k. 6)
W dniu 17 grudnia 2009 r. licznik nr(...)został zdemontowany ze względu na uszkodzony wyświetlacz. Na jego miejsce został zamontowany licznik nr(...). W dniu 6 stycznia 2010 r. przeprowadzono badania laboratoryjne uszkodzonego licznika w wyniku których ustalono, iż całkowite zużycie energii wyniosło 31312, 08 kWh. Z kolei z badania przeprowadzonego przez producenta licznika wynikało, że wyświetlacz licznika wyświetlał nieczytelne komunikaty, zaś sam licznik jest sprawy metrologicznie.
dowód:twierdzenia pozwanego o okolicznościach, którym powód nie zaprzeczył
i które Sąd uznał za przyznane na podstawieart. 299 i 231 kp.c. (k. 5) protokół z odczytu wskazań licznika w laboratorium (k. 59 akt adm.) protokół z badań metrologicznych (k. 58 akt adm.)
Na podstawie odczytu ustalonego w drodze badań laboratoryjnych(...) S.A.wW., spółka ta sporządziła korektę należności za energię wystawiając w dniu 22 kwietnia 2010 r. faktury korygujące. Korekta ta obejmowała okres w którym występowały nieprawidłowości w odczycie wskazań licznika, tj. za okres od 1 maja 2008 r. do 31 października 2009 r.
Oprócz faktur korygujących(...) S.A.wystawił także fakturę rozliczeniową i dwie faktury zaliczkowe.
Łączna kwota uwidoczniona na ww. fakturach wynosiła 2394, 02 zł.
dowód:twierdzenia pozwanego o okolicznościach, którym powód nie zaprzeczył
i które Sąd uznał za przyznane na podstawieart. 299 i 231 kp.c. (k. 5 i 5v.)
Pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r.(...) S.A.wW.wezwałS. J. (1)do zapłaty ww. należności w 14 - dniowym terminie, pod rygorem wstrzymania dostaw energii elektrycznej do punktu odbioru przyul. (...)wW..
dowód: twierdzenia pozwanego o okolicznościach, którym powód nie zaprzeczył
i które Sąd uznał za przyznane na podstawie ort. 299 i 231kp.c. (k. 5 i 5v.)
pismo(...) S.A.wW.z dnia 14 kwietnia 2011 r. (k. 41 — 42 akt adm.)
Z uwagi na nieuiszczenie przezS. J. (1)należności wskazanych w wezwaniu z dnia 14 kwietnia 2011 r., w dniu 13 czerwca 2011 r. powód(...) Sp. z o.o.wW.— działający na zlecenie(...) S.A.wW.- wstrzymał dostawy energii do lokalu należącego doS. J. (1)a następnie dokonał demontażu układu pomiarowo - rozliczeniowego.
dowód:twierdzenia pozwanego o okolicznościach, którym powód nie zaprzeczył
i które Sąd uznał za przyznane na podstawie ort. 299 i 231kp.c. (k. 5 i 5v.)
dokument odłączenia (k. 40 akt adm.)
S. J. (1)zakwestionował stanowisko(...) S.A.co do ilości dostarczonej energii oraz w zakresie kwot uwidocznionych na fakturach korygujących i wezwał(...) S.A.wW.do wyjaśnienia niejasności związanych z przedstawionymi wyliczeniami. Podniósł również, że wstrzymanie dostaw energii w zaistniałej sytuacji stanowi wymuszenie zapłaty spornych należności. Jego zdaniem przedsiębiorstwo energetyczne winno było skierować roszczenie o zapłatę na drogę postępowania sądowego.
dowód:pismoS. J. (1)z dnia 1 lipca 201 Or. (k. 50 akt adm.)

pismoS. J. (1)z dnia  7  września 2011 r. (k. 51 akt adm.)
Pismem z dnia 10 listopada 2011 r.(...) S.A.wW.poinformowałS. J. (1), że warunkiem zwrotu licznika i wznowienia energii elektrycznej do lokalu przyul. (...)jest wpłata 50 % kwoty zadłużenia.
dowód:pismoz dnia 10 listopada 2011 r. (k. 60 akt adm.)
W dniu 4 kwietnia 2012 r. przedsiębiorstwo energetyczne wznowiło dostawy energii elektrycznej do lokalu przyul. (...)wW..
dowód:  twierdzenia pozwanego o okolicznościach, którym powód nie zaprzeczył
i które Sąd uznał za przyznane na podstawieart. 299 i 231 k.p.c.(k. 7 i8)
Sąd przyznał moc dowodową wszystkim zgromadzonym w sprawie dokumentom; ustalenia Sądu znajdują uzasadnienie we wszystkich przeprowadzonych dowodach, które zostały powołane przy ustalaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny był w niniejszej sprawie w całości bezsporny.
W szczególności żadna ze stron nie kwestionowała okoliczności wstrzymania dostaw energii do lokaluS. J. (1)oraz istnienia sporu międzyS. J. (1)a(...) S.A.wW.co do zasadności należności uwidocznionych w fakturach korygujących. Nie była również kwestionowana okoliczność, iż(...) sp. z o.o.wW.działał na zlecenie(...) S.A.w zakresie czynności faktycznych prowadzących do wstrzymania dostaw energii w lokaluS. J. (1).
W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu naruszeniaart. 40 § 1 k.p.a.W ocenie Sądu zarzut ten jest chybiony - po pierwsze, postępowanie przed SOKiK nie zmierza do kontroli postępowania administracyjnego, ale merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co oznacza, że ewentualne uchybienia popełnione w postępowaniu przed Prezesem Urzędu nie mogą być tym samym przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym, po drugie, w odpowiedzi na odwołanie trafnie wskazano, że powód ustanowił w niniejszej sprawie pełnomocnika, jednakże jako adres do doręczeń wskazał adres swojej siedziby, co związane jest z faktem, iż pełnomocnikiem powoda jest w niniejszej sprawie jego pracownik. Tym samym nie było ryzyka zaistnienia niekorzystnych skutków procesowych wskutek nieznajomości prawa przez stronę.
Z tych samych przyczyn jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy Sąd ocenił stanowisko powoda, iż fakt sporu co do zasadności roszczeń o zapłatę między odbiorcą a przedsiębiorstwem energetycznym jest zagadnieniem wstępnym, skutkującym koniecznością zawieszenia postępowania administracyjnego.
Przechodząc do oceny zarzutów merytorycznych podnieść należy, iż zgodnie zart. 6 ust. 3a ustawy Prawo energetyczne(w brzmieniu obowiązującym w dacie wstrzymania dostaw energii elektrycznej tj. w dniu 13 czerwca 2011 r.), przedsiębiorstwa energetyczne mogą wstrzymać dostarczanie paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w przypadku, gdy odbiorca zwleka z zapłatą za pobrane paliwo gazowe, energię elektryczną lub ciepło albo świadczone usługi co najmniej miesiąc po upływie terminu płatności, pomimo uprzedniego powiadomienia na piśmie o zamiarze wypowiedzenia umowy i wyznaczenia dodatkowego, dwutygodniowego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności.
W ocenie Sądu powołany art. 6 ust. 3a ustawy winien być wykładany ściśle, bowiem przewiduje daleko idące sankcje za brak opłat ze strony odbiorcy. Umowa o dostawę energii nie jest zwykłą umową cywilnoprawną, lecz występują w niej liczne elementy publicznoprawne wynikające z charakteru dostarczanego dobra.
Zauważyć przy tym należy, że pod pojęciem „pobrana energia” należy rozumieć - wbrew twierdzeniom pozwanego - energię faktycznie pobraną i zużytą a nie wyłącznie zmierzoną przez układ pomiarowy. Zdarzyć się bowiem może, że układ ten jest niesprawny i nie wykazuje faktycznej ilości pobranej energii elektrycznej. Z uwagi na fakt, że urządzenie do pomiaru stanowi własność przedsiębiorstwa energetycznego i to ono odpowiedzialne jest za jego odczyty, konserwacje i legalizacje ciężar wykazania ilości pobranej energii spoczywa na przedsiębiorcy. W szczególności przedsiębiorca zobowiązany jest do dopełniania należytej staranności przy odczytach z urządzeń pomiarowych ilości energii a ryzyko niesprawności tych urządzeń obciąża przedsiębiorcę.
W ocenie Sądu nie można twierdzić, iż odbiorca pozostaje w zwłoce z zapłatą należności wynikających z korekty faktur w sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - odbiorca wchodzi w spór z przedsiębiorstwem energetycznym co do zasadności czy wysokości tych należności.
Odmienna interpretacja art. 6 ust.3a ustawy przyznawałaby przedsiębiorcy energetycznemu łatwy instrument nacisku na odbiorę w celu wymuszenia na nim zapłaty, wyłącznie dla odsunięcia groźby wyłączenia dostaw energii. W ten sposób, przedsiębiorca egzekwowałby należności sporne z pominięciem normalnej procedury sądowej, w której ciążyłyby na nim określone obowiązki dowodowe.
W niniejszej sprawie - jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przed Prezesem URE -S. J. (1)i przedsiębiorstwo energetyczne(...)S.A. wW.pozostawali w sporze co do zasadności opłat wynikających z korekty faktur. Ani zainteresowany(...) S.A.wW.ani powód nie udowodnili w toku procesu w żaden sposób, żeS. J. (1)rzeczywiście pobrał wskazaną w wystawionych fakturach korygujących ilość energii elektrycznej, co samo w sobie wyłącza możliwość zastosowania art. 6 ust. 3 a ustawy.
Zdaniem Sądu nadto nie można też przypisać winy w odmowie zapłaty należności zainteresowanemuS. J.. Zainteresowany z całą pewnością nie ponosi odpowiedzialności za awarię skutkującą brakiem możliwości odczytu wyników układu pomiarowego. Ponadto z akt postępowania administracyjnego wynika, że zainteresowanyJ.zgłosił szereg zastrzeżeń do obliczeń wysokości spornych należności.
W opisanej sytuacji ochrony swoich roszczeń o zapłatę(...)Polska wW.winien dochodzić w postępowaniu przed sądem powszechnym, tak jak każdy inny podmiot. Wstrzymanie dostaw energii w sytuacji sporu co do zasadności roszczeń przedsiębiorstwa energetycznego należało ocenić jako bezpodstawne.
Ponadto wskazać należy, iż dla zaistnienia sporu na gruncieart. 8 ustawy Prawo energetycznewystarczy różnica poglądów między przedsiębiorstwem energetycznym a odbiorcą dotycząca zasadności wstrzymania dostaw. Dla rozstrzygnięcia sprawy obojętne jest, czy dostawy energii zostały w międzyczasie wznowione a zatem okoliczność w tej postaci nie stanowi przesłanki umorzenia postępowania.
Mając na uwadze powyższe na mocyart. 479indeks 53§ 1 k.p.c.Sąd orzekł jak w sentencji.
SSO Ewa Malinowska