Sąd Okręgowy we Wrocławiu
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 1346/13
Data wyroku: 2014-10-07 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jarosław Jaroń, Wojciech Wójcik, Monika Kuźniar
Słowa kluczowe: Podział Majątku Wspólnego
Podstawa prawna: art. 45 kro, art. 566-567 kpc, art. 43§2kro

Sygn. akt II Ca 1346/13

POSTANOWIENIE
Dnia 7 października 2014r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym:
Przewodniczący-Sędzia SO Wojciech Wójcik
Sędzia SO Jarosław Jaroń
Sędzia SO Monika Kuźniar (spr.)
Protokolant: Elżbieta Biała
po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014r. we Wrocławiu
na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. C.
przy udzialeE. C.
o podział majątku wspólnego
na skutek apelacji uczestniczki postępowania
od postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia- Fabrycznej we Wrocławiu
z dnia 29 kwietnia 2013r.
sygn. akt I Ns 742/09
p o s t a n a w i a:

I
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że:

1
w punkcie I ppkt 1 ustalić wartość spółdzielczego, własnościowego prawa do lokalu tam opisanego na kwotę 285000 zł (dwieście osiemdziesiąt pięć tysięcy złotych);

2
w punkcie III w ten sposób, że wartość nakładu z majątku wspólnego wnioskodawcy i uczestniczki postępowania na majątek osobisty uczestniczki postępowania ustalić na kwotę 705800 zł (siedemset pięć tysięcy osiemset złotych);

3
w punkcie IV w ten sposób, że wartość nakładu z majątku osobistego uczestniczki postępowania na majątek wspólny wnioskodawcy i uczestniczki postępowania ustalić na kwotę 171000 zł (sto siedemdziesiąt jeden tysięcy złotych);

4
w punkcie VI w ten sposób, że zasądzić od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy kwotę 377656 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem tysięcy sześćset pięćdziesiąt sześć złotych ) tytułem rozliczeń wzajemnych nakładów oraz dopłaty, płatną w terminie do 30 września 2015r. z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności;

II
oddalić apelację w pozostałym zakresie;

III
zasądzić od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy 3600 zł kosztów postępowania apelacyjnego;

IV
nakazać uczestniczce postępowania uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego we Wrocławiu 1892,71 zł tytułem kosztów przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w postępowaniu odwoławczym.

Sygn. akt II Ca 1346/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w pkt I ustalił, że w skład majątku wspólnegoJ. C.iE. C.wchodzi:

1
spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego weW.przyul. (...)w zasobachSpółdzielni Mieszkaniowej (...)weW.dla którego Sąd Rejonowy dla Wrocławia — Krzyków, wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...)o wartości 274.000 zł;

2
oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym nr(...)wBanku (...) S.A.weW.w kwocie 1.797,30 zł;

3
oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym nr(...)prowadzonym w(...) Banku S.A.wW.w kwocie 2.513,79 zł;

4
jednostki uczestnictwa(...)o łącznej wartości 71.204,06 zł;

5
samochód osobowy markiD. (...)nr rej. (...)o wartości 6.000 zł,

w pkt II ustalił, że udziały wnioskodawcyJ. C.i uczestniczkiE. C.w majątku wspólnym są równe i wynoszą po ½; w pkt III ustalił, że wnioskodawcaJ. C.i uczestniczkaE. C.ponieśli nakład z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestniczki o wartości 790.100 zł; w pkt IV ustalił, że uczestniczkaE. C.dokonała ze swego majątku osobistego na majątek wspólny nakładu o wartości 164.400 zł; w pkt V dokonał podziału majątku wspólnegoJ. C.iE. C.w ten sposób, iż składniki opisane szczegółowo w pkt I ppkt 1,3 i 5 przyznał uczestniczceE. C., zaś składniki opisane szczegółowo w pkt I ppkt 2 i 4 przyznał wnioskodawcyJ. C.; w pkt VI zasądził od uczestniczkiE. C.na rzecz wnioskodawcyJ. C.kwotę 417.614,48 zł tytułem spłaty udziału wnioskodawcy w majątku wspólnym płatną w terminie 1 roku od uprawomocnienia się postanowienia w niniejszej sprawie z ustawowymi odsetkami w wypadku opóźnienia w płatności; w pkt VII koszty zastępstwa procesowego pomiędzy stronami wzajemnie zniósł; w pkt VIII zasądził od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy kwotę 1.410,89 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia stanu faktycznego.

E. C.iJ. C.zawarli związek małżeński w Urzędzie Stanu Cywilnego weW.w dniu 20 października 1978r. Małżeństwo to rozwiązane zostało przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu wydanym w sprawie XIII RC 1329/08 dnia 17 kwietnia 2009r. z winyJ. C.. Wyrok uprawomocnił się 29 maja 2009r. Strony nie zawierały umów majątkowych małżeńskich. W dniu 3 października 1980r.,Spółdzielnia Mieszkaniowa (...)weW.przydzieliłaE. C.lokal mieszkalny nr (...)położony weW.przyul. (...), naprawach spółdzielczegowłasnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Środki przeznaczone na wkład budowlany związany z uzyskaniem tego prawa w kwocie 272.500 zł pochodziły z majątku osobistego uczestniczkiE. C.i uzyskane w drodze darowizny od rodziców uczestniczki. Kwota ta stanowiła 60 % należnego wkładu budowlanego, którego pozostała część została umorzona. Łącznie kwotę 339.700 starych złotych z czego pozostała część ponad kwotę wpłaconą tytułem wkładu budowlanego została przeznaczona na potrzeby rodziny. Darowizna poczyniona została wyłącznie na rzecz uczestniczkiE. C.bowiem w dacie jej dokonania strony pozostawały w konflikcie co zaowocowało postępowanie rozwodowym prowadzonym przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia – Fabrycznej w sprawie R III C 284/81 z powództwaJ. C., która to sprawa ostatecznie zakończyła się umorzeniem postępowania 29 kwietnia 1981r. Wartość spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego weW.przyulicy (...)oceniana według stanu lokalu na dzień ustania wspólności majątkowej małżeńskiej zaś cen z daty orzekania wynosiła 274.000 zł. W skład majątku wspólnegoJ. C.iE. C.wchodził samochód osobowy markiD. (...)nr rej. (...), rok produkcji 2003 o wartości 6.000 zł. Samochód ten użytkowany był w dacie orzekania przezE. C.. UczestniczkaE. C.była właścicielką nieruchomości znajdującej sięK.przyul. (...). Nieruchomość ta stanowiła jej majątek osobisty. Na nieruchomości tej znajdowały się dom mieszkalny oraz budynek gospodarczy. W trakcie trwania małżeństwa, w latach 1999 - 2004, ze środków pochodzących z majątku wspólnego wnioskodawca i uczestniczka wykonali remont i adaptację tych budynków, zakładając tam pensjonat, w którym uczestniczka prowadziła działalność gospodarczą polegająca na wynajmie pokoi. Wartość nieruchomości wK.przyul. (...)przed wykonanymi pracami remontowymi, adaptacyjnymi i rozbudową budynków wynosiła 526.900 zł., zaś po uwzględnieniu dokonanych prac budowlanych według stanu na dzień ustania wspólności majątkowej małżeńskiej, zaś cen z daty orzekania wynosiła 1.317.000 zł.
Wartość wykonanych prac ustalona metodą odtworzeniową według cen z daty orzekania wynosiła przy wykonaniu systemem zleceniowym 595.900 zł zaś przy wykonaniu systemem gospodarczym 423.800 zł. W dacie ustania wspólności majątkowej małżeńskiej na rachunku bankowymJ. C.prowadzonym wBanku (...) S.A.nr(...), znajdowała się kwota 1.779,30 zł. Z rachunku tego wnioskodawca obsługiwał także prowadzona działalność gospodarczą, na rachunek ten sukcesywnie wpływały większe kwoty pieniężne rozliczane następnie z kontrahentami w miarę dokonywanych sprzedaży produktów, rozliczenia te dotyczyły głównie GminyW., w związku z prowadzoną sprzedaży biletów(...). W dacie ustania wspólności majątkowej małżeńskiej na rachunku bankowym uczestniczE. C.prowadzonym w(...) Banku S.A.nr(...)znajdowała się kwota 2.513,79 zł. Z rachunku tego uczestniczka obsługiwała także prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą polegająca na wynajmie pokoi w nieruchomości wK.. Strony prowadziły wspólne gospodarstwo domowe do sierpnia 2007r. kiedy to wnioskodawca wyprowadził się i zamieszkał z inna kobietą. W trakcie małżeństwa uczestniczka pracowała w(...)oraz prowadziła działalność gospodarczą polegająca na wynajmie pokoi wK.. Wnioskodawca natomiast prowadził działalność gospodarczą. Domem i opieką nad dziećmi gdy były małe zajmowała się uczestniczka, wnioskodawca zaś zajmował się rozliczeniami finansowymi oraz prowadzeniem prac remontowych w mieszkaniu przyul. (...)i na nieruchomości wK.. W dacie orzekania w mieszkaniu przyul. (...)zamieszkiwała uczestniczka. Ona też użytkowała samochód osobowy markiD. (...). Udziały stron w majątku dorobkowym były równe i wynosiły po ½. W dniu 17 maja 2007r. wnioskodawcaJ. C.wydał dyspozycję sprzedaży jednostek uczestnictwa(...), z którego to tytułu uzyskał łączną kwotę 71.204,06 zł. Z pieniędzy tych nie rozliczył się z uczestniczką ani nie przeznaczył ich na potrzeby rodziny lecz na własne wydatki.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd podał, że wnioskodawca i uczestniczka zgodni byli co do tego, iż w skład ich majątku wspólnego wchodzi mieszkanie przyul. (...)oraz samochód markiD. (...). Na etapie orzekania w zasadzie zgodni byli także co do wartości tych składników przy czym ustalenie wartości spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nastąpiło w drodze opinii biegłego, której na etapie orzekania strony już nie kwestionowały. Bezsporna była także wartość samochodu osobowego markiD. (...), którą strony zgodnie ustaliły na kwotę 6.000 zł. Sporna była natomiast wysokość oszczędności zgromadzonych na rachunku wnioskodawcy. Uczestniczka wnosiła, iż wnioskodawca na swoim rachunku bankowym zgromadził kwotę 31.318,12 zł, którą pobrał z tego rachunku po wyprowadzeniu się z mieszkania przyul. (...)w sierpniu 2007r. i przeznaczył wyłącznie na własne potrzeby. Sąd uznał, że okoliczności wywodzonych przez siebie jakoby przy wyprowadzce wnioskodawca zagarnął wspólne oszczędności znajdujące się na rachunku wBanku (...), a następnie przeznaczył je wyłącznie na swoje potrzeby uczestniczka nie wykazała. W istocie na rachunku wnioskodawcy w okresie wskazanym przez uczestniczkę znajdowała się kwota 31.318,12 zł. Jednakże z materiału dowodowego nie wynika aby były to oszczędności stron. Jak wynika z historii tego rachunku w latach 2007 – 2010 regularnie wpływały większe sumy pieniężne w kwotach kilku – kilkunastu tysięcy złotych, które to kwoty były następnie rozliczane z kontrahentami, głównie z GminaW.. Sąd dał w tej mierze wiarę zeznaniom wnioskodawcy, iż kwota wskazywana przez uczestniczkę nie stanowiła oszczędności stron lecz była kwota przychodu rozliczaną następnie w ramach działalności gospodarczej na rzecz kontrahentów, głównie GminyW.. Z tego względu Sąd przyjął do rozliczenia kwoty znajdujące się na rachunkach bankowych wnioskodawcy i uczestniczki istniejące w dacie ustania wspólności majątkowej małżeńskiej tj. w maju 2010r. Dalej Sąd wskazał, że strony zgromadziły oszczędności zainwestowane w jednostki(...). W maju 2009 r. wnioskodawca sprzedał jednostki uczestnictwa za łączna kwotę 71.204,06 zł. Z pieniędzy tych nie rozliczył się z uczestniczką ani nie przeznaczył ich na potrzeby rodziny lecz na własne wydatki. Sąd nie dał wiary twierdzeniom wnioskodawcy jakoby pieniądze te przeznaczył na prowadzenie działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie przedstawił na powyższe okoliczności żadnych dowodów. Nadto nawet gdyby w istocie uzyskane w ten sposób pieniądze przeznaczył na prowadzenie działalności gospodarczej to od sierpnia 2007r. strony prowadziły już osobne gospodarstwa domowe i wnioskodawca nie przyczyniał się już do utrzymania rodziny. Wobec powyższego Sąd uznał, iż kwota ta powinna był rozliczona w ramach podziału majątku wspólnego. Sąd uznał ostatecznie, iż w skład majątku wspólnego wchodzi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przyul. (...)o wartości 274.000 zł, oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym wnioskodawcy w(...) S.A.w kwocie 1.779,30 zł, środki zgromadzone na rachunku bankowym uczestniczki w kwocie 2.513,79 zł oraz równowartość zbytych przez wnioskodawcę jednostek(...)w łącznej kwocie 71.204,06 zł. Sąd podał, że strony zgodne były co do tego , iż z majątku wspólnego dokonały nakładu na majątek osobisty uczestniczki w postaci poniesionych kosztów rozbudowy i adaptacji budynków posadowionych na stanowiącej majątek osobisty uczestniczki nieruchomości położonej wK.. Wartość powyższego nakładu ustalił Sąd w drodze dowodu z opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości, na kwotę 790.100 zł., jako różnice między wartością nieruchomości przed dokonaniem rozbudowy w kwocie 526.900 zł, a jej wartością po dokonaniu rozbudowy w kwocie 1.317.000 zł. W ocenie Sądu nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem uczestniczki aby rozliczeniu z powyższego tytułu miała podlegać jedynie nominalna wysokość wyłożonej na przeprowadzonej prace budowlane kwota 140.000 zł. Sad wskazał, iż dzięki dokonanemu nakładowi majątek osobisty uczestniczki powiększył się, i wartość dokonanego nakładu ustalać należy właśnie w oparciu o powyższą zmianę wartości. Wysokość nakładów stanowi różnica w wartości majątku osobistego uczestniczki przed dokonaniem nakładu i po jego dokonaniu. W innym wypadku uczestniczka zwróciłaby do majątku wspólnego kwotę nieporównywalnie mniejsza do wzrostu wartości jej majątku osobistego. Wzrost wartości nieruchomości uczestniczki Sąd ustalił w oparciu o dowód z opinii biegłego z zakresu(...). Opinii biegłego Sąd dał w całości wiarę jako rzetelnej i sporządzonej zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami prawa. Sąd ustalił ponadto, iż uczestniczka dokonała na majątek wspólny nakładu z majątku osobistego w postaci sfinansowania części wkładu budowlanego koniecznego do uzyskania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przyul. (...). Pomiędzy stronami bezspornym było, iż całość środków wpłaconych w roku 1980 doSpółdzielni Mieszkaniowej (...)na poczet wkładu budowlanego pochodziła z darowizny uzyskanej przez wnioskodawczynię od rodziców. Jednakże, wbrew stanowisku uczestniczki, wpłacona wówczas kwota 272.500 starych złotych nie stanowiła całości należnego spółdzielni wkładu budowlanego lecz jedynie 60 %. Pozostałe 40 % zostało umorzone co stanowiła w ocenie sądu korzyść i dochód obojga małżonków i nie mogło być uznane za nakład uczestniczki. Wartość nakładu sąd ustalił w odniesieniu do obecnej ceny spółdzielczego prawa do lokalu – 60 % z kwoty 274.000 zł – tj na kwotę 164.400 zł. Dokonując podziału majątku Sąd postanowił przyznać uczestniczce spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz samochód osobowy markiD. (...), a także oszczędności zgromadzone na jej rachunku bankowym, zaś wnioskodawcy oszczędności zgromadzone na jego rachunku bankowym oraz równowartość jednostek uczestnictwa(...). Wartość ustalonego majątku Sąd ustalił na kwotę 981.197,15 zł doliczając do wartości ustalonych składników wartość nakładu z majątku wspólnego ma majątek osobisty uczestniczki, zaś odejmując kwotę nakładu dokonanego przez uczestniczkę nakładu z majątku osobistego ({274.000 zł – 164.400 zł = 109.600 zł} + 1.779,30 + 71.204,06 zł + 2.513,79 zł + 6.000 zł + 790.100 zł = 981.197,15 zł). Sąd wskazał, że wartość udziału każdego z małżonków winna wynosić więc 490.598, 57 zł. Wartość składników przyznanych w ramach podziału wnioskodawcy wynosiła 72.984,09 zł. W związku z powyższym, Sąd zasądził od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy kwotę 417.614,48 zł tytułem wyrównania jego udziału w majątku wspólnym, oznaczając termin płatności na okres 1 roku od uprawomocnienia się postanowienia uznając, iż okres ten będzie wystarczającym do zgromadzenia powyższej kwoty.

    Apelacjęod powyższego postanowienia wniosła uczestniczka postępowania. Sądowi I instancji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne przyjęcie wartości rynkowej nieruchomości wK.przyul. (...), stanowiącej osobisty majątek uczestniczki oraz błędne przyjęcie wysokości nakładów z majątku wspólnego na tę nieruchomość, które winny być wyliczone w wysokości ok. 120.000 zł, zaś wartość nieruchomości jest nie większa niż 600.000 zł, jak też, błędne przyjęcie, że uczestniczka poniosła nakłady z majątku osobistego na wspólną nieruchomość przyul. (...)weW.w kwocie 164.000 zł, podczas gdy poniosła je w pełnej wysokości. Zarzuciła też naruszenieart. 233 k.p.c.poprzez uwzględnienie opinii biegłegoA. M., pomimo nieprawidłowo wyliczonej wartości nieruchomości wK.nadW., jak też wysokości nakładów z majątku wspólnego na tę nieruchomość; naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez pominięcie dowodów z zeznań świadkówM. Z.iE. K., którzy zeznali, że na rozbudowę nieruchomości wK.matka uczestniczki podarowała jej ok. 70.000 zł oraz pominięcie oświadczenia wnioskodawcy, z którego wynika, że koszt wszystkich prac budowlanych wraz z materiałami wynosił 120.000 zł.
Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez ustalenie, że w skład majątku wspólnego wchodzą: własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego weW.przyul. (...), oszczędności i lokaty w funduszach opisane w zaskarżonym postanowieniu, samochódM., wierzytelności – nakłady o wartości 120.000 zł z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestniczki, jak też poprzez dokonanie podziału majątku wspólnego poprzez przyznanie każdemu z uczestników przyznane zaskarżonym postanowieniem składniki, oraz poprzez zobowiązanie uczestniczki postępowania do uiszczenia na rzecz wnioskodawcy kwoty 63.000 zł w terminie jednego roku od daty prawomocności postanowienia tytułem wyrównania udziałów w majątku wspólnym. Ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wodpowiedzi na apelacjęuczestniczki postępowania wnioskodawca wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od uczestniczki kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja zasługiwała na uwzględnienie w części.
Sąd drugiej instancji jako sąd nie tylko odwoławczy, lecz także merytoryczny, nie może poprzestać na zbadaniu zarzutów apelacyjnych. Powinien poczynić własne ustalenia i samodzielnie ocenić je z punktu widzenia prawa materialnego, bowiem ma obowiązek rozważenia na nowo całokształtu okoliczności, istniejących w chwili zamknięcia rozprawy apelacyjnej oraz własnej ich swobodnej i samodzielnej oceny (art. 233 § 1 k.p.c.iart. 316 § 1 k.p.c.w zw. zart. 391 k.p.c.).
W sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, Sąd z urzędu ustala skład i wartość majątku podlegającego podziałowi, jak też, rozstrzyga o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi (art. 566 k.p.c.,art. 567 k.p.c.iart. 686 k.p.c.). Wartość nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków ustalana jest bez względu na inicjatywę dowodową uczestników postępowania (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2008 r. III CZP 148/07 OSNC 2009/2/23, Biul. SN 2008/2/10).
Skoro sąd odwoławczy jest sądem merytorycznym, winien ustalić skład i wartość majątku wspólnego z urzędu, jak też z urzędu orzec w przedmiocie nakładów z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego.
Jak wynika z treści akt niniejszej sprawy, skład majątku wspólnego nie był pomiędzy stronami sporny. Pomimo, że uczestniczka postępowania zaskarżyła postanowienie Sądu Rejonowego w całości, to w istocie nie kwestionowała ustaleń Sądu Rejonowego w zakresie składu majątku, jak też sposobu jego podziału, wnioskując o przyznanie każdemu z uczestników składników przyznanych im zaskarżonym postanowieniem.
Sąd Odwoławczy, działając z urzędu, dopuścił dowód z uchwały nr(...)Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej(...)z dnia 17 grudnia 2008 r. w sprawie określenia przedmiotu odrębnej własności lokali w budynku przyul. (...)weW.wraz z kartą inwentaryzacyjną lokalu mieszkalnego przyul. (...)weW.na okoliczność rzeczywistej powierzchni tego lokalu, która wynosi 58,7 m2, nie zaś – jak podawano wcześniej - 59,5 m2. Okoliczność ta, wraz ze zaktualizowaną wyceną spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przyul. (...)weW., zleconą biegłemu sądowemu z uwagi na treśćart. 156 pkt 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, doprowadziła Sąd Odwoławczy do ustalenia, że wartość spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przyul. (...)weW.wynosi 285.000 zł.
Sąd Odwoławczy dopuścił też dowód z opinii uzupełniającej biegłego sądowegoA. M.zawierającej aktualizację wyceny nieruchomości wK.przyul. (...). Biegły określił jej wartość wg stanu sprzed poczynionych na nią nakładów w wysokości 505.800 zł, zaś aktualną wartość tej nieruchomości, po poczynieniu na nią nakładów, określił na kwotę 1.211.600 zł. Przyjmując za Sądem Rejonowym prawidłowo przyjęty sposób wyliczenia nakładów jako różnicę wartości nieruchomości po poczynieniu nakładów i wartości nieruchomości sprzed poczynienia nakładów, wartość nakładów z majątku wspólnego uczestników postępowania na nieruchomość wK., stanowiącą majątek osobisty uczestniczki postępowania, wyniosła 705.800 zł.
Opinia aktualizacyjna dotycząca wartości spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przyul. (...)weW.była też niezbędna do aktualizacji wysokości nakładów poczynionych przez uczestniczkę postępowania na ten właśnie składnik ich majątku wspólnego, tj. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przyul. (...)weW.. Przyjmując za prawidłowe ustalenie Sądu Rejonowego, że nakład poczyniony przez uczestniczkę stanowił 60% wartości tego prawa, to mając na uwadze obecną jego wartość – 285.000 zł – wartość nakładów poczynionych przez uczestniczkę postępowania z majątku osobistego na majątek wspólny małżonków należało określić na kwotę 171.000 zł (285.000 zł x 60%).
Ostatecznie w skład majątku weszły: spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przyul. (...)weW.(40%) o wartości 114.000 zł (285.000 zł x 40%), oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym wnioskodawcy w(...) S.A.w kwocie 1.779,30 zł, środki zgromadzone na rachunku bankowym uczestniczki w kwocie 2.513,79 zł, równowartość zbytych przez wnioskodawcę jednostek(...)w łącznej kwocie 71.204,06 zł, oraz samochódM.o wartości 6.000 zł. Wartość majątku wspólnego wyniosła 195.515,15 zł. Połowa tej wartości to kwota 97.757,57 zł, pomniejszona o wartość składników majątku wspólnego przyznanych wnioskodawcy – 73.001,36 zł (oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym wnioskodawcy w(...) S.A.w kwocie 1.779,30 zł, równowartość zbytych przez wnioskodawcę jednostek(...)w łącznej kwocie 71.204,06 zł), a następnie powiększona o połowę nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestniczki postępowania – 352.900 zł (705.800 zł / 2) stanowi kwotę 377.656 zł należną wnioskodawcy od uczestniczki postępowania tytułem rozliczeń wzajemnych nakładów oraz dopłaty.
Mając powyższe na uwadze Sąd Odwoławczy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 361 k.p.c.zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że: 1) w punkcie I ppkt 1 ustalił wartość spółdzielczego, własnościowego prawa do lokalu tam opisanego na kwotę 285000 zł (dwieście osiemdziesiąt pięć tysięcy złotych); 2) w punkcie III w ten sposób, że wartość nakładu z majątku wspólnego wnioskodawcy i uczestniczki postępowania na majątek osobisty uczestniczki postępowania ustalił na kwotę 705800 zł (siedemset pięć tysięcy osiemset złotych); 3) w punkcie IV w ten sposób, że wartość nakładu z majątku osobistego uczestniczki postępowania na majątek wspólny wnioskodawcy i uczestniczki postępowania ustalił na kwotę 171000 zł (sto siedemdziesiąt jeden tysięcy złotych); 4) w punkcie VI w ten sposób, że zasądził od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy kwotę 377656 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem tysięcy sześćset pięćdziesiąt sześć złotych ) tytułem rozliczeń wzajemnych nakładów oraz dopłaty, płatną w terminie do 30 września 2015r. z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności, o czym orzeczono jak w pkt I sentencji.W pozostałym zakresie apelacja uczestniczki postępowania jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Odnosząc się natomiast do zarzutu uczestniczki, jakoby poczyniła nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny – spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przyul. (...)weW.– w całości, wskazać należy, że kwota umorzona z tytułu przydziału lokalu w trakcie trwania małżeństwa stanowiła majątek wspólny. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w powołanej przez pełnomocnika wnioskodawcy uchwale z dnia 26 kwietnia 1995 r. w której przyjął, że kwotę umorzenia z tytułu przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na prawo własnościowe, należy traktować jako dorobek małżonków nawet wtedy, gdy tylko jedno z małżonków pokryło z majątku odrębnego wkład mieszkaniowy oraz wkład budowlany związany z przekształceniem tego prawa (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1995 r. III CZP 41/95 OSNC 1995/9/121). Wskazać też należy, że – jak słusznie przyjął Sąd Rejonowy - wartość nakładu z majątku odrębnego jednego z małżonków na majątek wspólny, polegającego na wpłacie dokonanej przez tego małżonka na wkład mieszkaniowy związany ze spółdzielczym prawem do lokalu, odpowiada w chwili podziału tego majątku takiej części wartości spółdzielczego prawa do lokalu, jaką część stanowiła ta wpłata w stosunku do całego wkładu mieszkaniowego wpłaconego przez małżonków, od zgromadzenia którego uzależniony był przydział mieszkania (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 października 1990 r. III CZP 55/90 OSNC 1991/4/48). Jeśli zatem środki przeznaczone na wkład budowlany związany z uzyskaniem przez uczestników postępowania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przyul. (...)weW.pochodziły w całości z majątku osobistego uczestniczki postępowania, jednakże stanowiły one jedynie 60% należnego wkładu budowlanego, to pozostałe 40% tego wkładu, mimo, że umorzone przez spółdzielnię mieszkaniową, należy traktować jako składnik majątku wspólnego stron.
Dalej wskazać należy, że na podstawieart. 45 k.r.o.można żądać zwrotu tylko równowartości poczynionych nakładów, zaś ich wartość ustala się, uwzględniając ich stan z chwili dokonania, a ceny z daty orzekania o zwrocie. Nigdy przedmiotem rozliczenia nie będzie wartość nominalna nakładu, tak jak tego żąda wnioskodawczyni. Może być bowiem tak, że zwrot nakładu w nominalnej wartości byłby nieproporcjonalnie niski do obecnej wartości rzeczy. W braku przepisu, który wskazywałby określony sposób ustalenia wartości danego prawa podlegającego rozliczeniu, to Sąd winien, uwzględniając wszelkie okoliczności sprawy, samodzielnie przyjąć adekwatny miernik przeszacowania, ustalić wartość nakładu w chwili orzekania o jego zwrocie, nie zaś w chwili jego dokonywania. Uchwałą z dnia 16 grudnia 1980 r. (III CZP 46/80, OSNC 1981/11/206) Sąd Najwyższy orzekł, że w sytuacji, gdy małżonkowie w czasie trwania wspólności ustawowej wspólnie zbudowali dom na gruncie wchodzącym w skład majątku odrębnego jednego z nich, wartość nakładów określa się w ten sposób, że najpierw ustala się ułamkowy udział nakładów małżonków w wartości domu według cen rynkowych z czasu jego budowy, a następnie oblicza się ten sam ułamkowy udział w wartości domu według cen rynkowych z chwili podziału majątku wspólnego. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na upływ czasu pomiędzy dokonaniem przez uczestników postępowania nakładów na nieruchomość wK.a podziałem majątku wspólnego, Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił wartość nakładów jako różnicę aktualnej wartości nieruchomości i wartości nieruchomości sprzed poczynienia nakładów. Sposób ten jawi się jako najbardziej sprawiedliwy, nakłady czynione przez małżonków były swego rodzaju inwestycją, mającą na celu uatrakcyjnienie nieruchomości, a w konsekwencji wzrost jej wartości. Ewentualna waloryzacja nakładów nie gwarantuje natomiast właściwego wyliczenia realnej wartości tych nakładów, nie wiadomo bowiem według jakich wskaźników należałoby taką waloryzację przeprowadzić. Uwzględnienie licznych zmian cen materiałów i wartości prac budowlanych, z uwagi na upływ czasu, mogłoby okazać się niemożliwe, a w konsekwencji - niemiarodajne do określenia faktycznej wartości nakładów na dzień orzekania.
Zarzuty uczestniczki postępowania dotyczące nieprawidłowo sporządzonej opinii przez biegłego sądowego, szacującego wartość nieruchomości wK., ocenić należy jako gołosłowne i bezzasadne. Ogólnikowe powołanie się na ceny ofertowe sprzedaży podobnych nieruchomości wK., czy też na zawyżenie przez biegłego wartości zastosowanych przy rozbudowie nieruchomości materiałów budowanych, wobec oświadczenia biegłego sądowego z dnia 22 sierpnia 2014 r., iż podtrzymuje on w całości swoją pierwotną opinię, w tym stanowisko w kwestii rodzaju i wartości zastosowanych materiałów budowlanych, nie mogło stanowić podstawy do stawiania Sądowi Rejonowemu zarzutu, iż opinia biegłego sądowegoA. M., na której się oparł, była nierzetelna i błędnie określała wartość szacowanej przez niego nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez Sąd Rejonowy w nakładach poczynionych przez małżonków na nieruchomość uczestniczki postępowania wK.domniemanej darowizny kwoty 70.000 zł z przeznaczeniem na remont nieruchomości, którą na rzecz uczestniczki dokonać miała jej matka, wskazać należy, że okoliczność taka nie wynikała z zebranego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie którego Sąd Rejonowy poczynił trafne ustalenia faktyczne.
Mając powyższe na uwadze Sąd Odwoławczy na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 361 k.p.c.oddalił apelację uczestniczki postępowania w pozostałym zakresie, o czym orzeczono jak w pkt II sentencji.
Zmiana orzeczenia Sądu Rejonowego objęta pkt I sentencji nie była wynikiem zasadności zarzutów zgłoszonych przez uczestniczkę postępowania w apelacji, a jedynie zmianą wartości nieruchomości wchodzących w skład majątku wspólnego uczestników postępowania, wynikającą z opinii aktualizacyjnych, sporządzonych przez biegłych sądowych. Z tego względu, Sąd Odwoławczy, uznając, że interesy uczestników były sprzeczne, a wnioski uczestniczki postępowania zostały oddalone, zasądził od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy 3.600 zł kosztów postępowania apelacyjnego, o czym na podstawieart. 520 § 3 k.p.c.orzeczono jak w pkt III sentencji. Zasądzona kwota stanowi koszty zastępstwa procesowego, wyliczone w oparciu o§ 6 pkt 7 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Orzeczenie w pkt IV sentencji zapadło w oparciu o przepis art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.