Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1681/13
Data wyroku: 2014-03-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Kołeczko-Wacławik, Anna Hajda, Barbara Braziewicz
Słowa kluczowe: Najem
Podstawa prawna: art. 691 k.c., art. 189 k.p.c.

Sygn. akt III Ca 1681/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 marca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Teresa Kołeczko - Wacławik (spr.)
Sędzia    SO Barbara Braziewicz
Sędzia    SR (del.) Anna Hajda
Protokolant    Kornelia Dziambor
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. w Gliwicach
sprawy z powództwaK. C.(C.)
przeciwko(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)wZ.
o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt I C 1734/12

oddala apelację.

SSR (del.) Anna Hajda  SSO Teresa Kołeczko - Wacławik  SSO Barbara Braziewicz
Sygn. akt III Ca 1681/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Zabrzu ustalił, że powódK. C.wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego przyulicy (...)wZ.w miejsce zmarłej najemczyniG. S.z dniem 8 marca 2012r i orzekł o kosztach procesu.
Sąd I instancji ustalił, że powód pozostawał we wspólnym pożyciu z główną najemczynią lokaluG. S., od 25 lat do jej śmierci mieszkał w tym mieszkaniu, nigdy nie miał innego mieszkania. Razem ze zmarłą najemczynią regulował opłaty związane z mieszkaniem, przeprowadzał remonty. Konkubina chciała zameldować go w mieszkaniu, ale pozwana nie zgodziła się na to podnosząc, że trzy osoby nie mogą być zameldowane w kawalerce. Razem z powodem i jego konkubiną mieszkała też córkaG. S.i w tym okresie, należne opłaty z tytułu zużycia wody czy wywozu śmieci były uiszczane od dwóch osób. Po śmierci konkubiny powód zwrócił się do pozwanej o przyjęcie go w poczet członków lub zawarcie z nim umowy najmu, ale pozwana odmówiła stwierdzając, że nie posiada w swojej ewidencji informacji o zamieszkiwaniu powoda w przedmiotowym mieszkaniu oraz o formie związku łączącego go ze zmarłąG. S..
Ustalając powyższe uznał Sąd Rejonowy, iż skoro centrum życiowe powoda pozostającego w faktycznym pożyciu z główną najemczynią do jej śmierci znajdowało się w tym właśnie mieszkaniu, zachodzą przesłanki zart. 691 § 1 i 2 k.c.uzasadniające wstąpienie powoda w stosunek najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Orzeczenie o kosztach procesu uzasadnił przepisemart. 98 k.p.c.
W apelacji pozwana zarzuciła naruszenie:
- przepisów postępowania które miało wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcie, w szczególnościart. 233 § 1 k.p.c.poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności zeznań świadków, skutkujące nieuzasadnionym przyjęciem, iż powód należy do katalogu osób wymienionych wart. 691 § 1 k.c., a więc pozostawał faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą lokalu, podczas gdy z prawidłowej oceny zeznań świadków nie można wyprowadzić tego wniosku,
- naruszenie prawa materialnego, przepisuart. 691 § 1 i 2 k.c.poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, pomimo nie spełnienia przez powoda przesłanki pozostawania faktycznego we wspólnym pożyciu z najemcą lokalu oraz przesłanki stałego w nim zamieszkiwania,
- naruszenie prawa materialnego, przepisuart. 189 k.p.c.w zw. zart. 328 § 2 k.p.c.poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a polegające na przyjęciu, iż powództwo o ustalenie jest uzasadnione, pomimo niewykazania przez powoda interesu prawnego w żądaniu ustalenia.
W uzasadnieniu apelacji podniosła, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdził, by powód pozostawał w faktycznym pożyciu zG. S.i by ona kiedykolwiek informowała pozwaną o fakcie zamieszkiwania powoda w przedmiotowym lokalu chociażby dla celu uiszczania opłat za wodę czy wywóz śmieci. O tym że powód mieszka w mieszkaniu przyul. (...)dowiedziała się dopiero gdy powód zwrócił się o zawarcie z nią umowy najmu. Zarzuciła, też, że powód nie wykazał swojego interesu prawnego w żądaniu ustalenia wstąpienia w stosunek najmu.
Przedstawiając powyższe zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu za I i II instancję ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Apelacja nie mogła odnieść skutku.
W pierwszym rzędzie oceny wymaga zarzut niewykazania przez powoda istnienia interesu prawnego w zgłoszonym żądaniu ustalenia wstąpienia w stosunek najmu.
Pojęcie interesu prawnego w rozumieniuart. 189 k.p.c.traktowane jest w piśmiennictwie jako szczególny rodzaj klauzuli generalnej. Pojęcie to powinno być interpretowane z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądu w celu zapewnienia ochrony prawnej w postaci ustalenia stosunku prawnego lub prawa w sensie pozytywnym lub negatywnym, jeżeli w konkretnym wypadku taka forma działalności jurysdykcyjnej, polegająca na czystej deklaracji sytuacji prawnej będącej przedmiotem ustalenia ze skutkiem wiążącym dla stron, jest wymagana rzeczywistą potrzebą jej udzielenia.
Wstąpienie osoby bliskiej w stosunek najmu na podstawieart. 691 k.c.następuje z mocy samego prawa, a ocena, czy zostały spełnione przewidziane tym przepisem przesłanki, zwykle nie wywołuje sporu między wynajmującym a osobą bliską. Jeżeli jednak spór taki powstanie, to jego konsekwencją jest konieczność wytoczenia przez osobę bliską najemcy powództwa na podstawieart. 189 k.p.c.
W przedmiotowej sprawie taki spór między pozwaną jako wynajmującym a powodem jako osobą bliską zmarłego najemcy powstał, albowiem co wynikało już z treści pozwu i dołączonych do niego załączników, pozwana zaprzeczała by powód pozostawał z najemczynią w faktycznym wspólnym pożyciu i by mieszkał w przedmiotowym mieszkaniu ( tak w piśmie pozwanej z 19.10.2012r. k. 7 akt). Stąd też powód miał interes prawny w potwierdzeniu stanu wynikającego ze śmierci najemcy. Wniesienie przez niego pozwu na podstawieart. 189 k.p.c.w zw. zart. 691 § 1 i 2 k.c.było więc uzasadnione, gdyż tylko w ten sposób mógł żądać ustalenia wstąpienia w stosunek najmu.
Z tej przyczyny zarzut nie wykazania przez powoda interesu prawnego w wytoczeniu powództwa nie mógł odnieść skutku.
Nie jest też uzasadniony zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 691 § 1 k.c.i zarzut naruszeniaart. 691 § 1 i 2 k.c.
Wbrew zarzutom apelacji, poczynione przez sąd I instancji ustalenia faktyczne co do pozostawania powoda w faktycznym wspólnym pożyciu z najemczyniąG. S.i wspólnego z nią zamieszkiwania w mieszkaniu położonym wZ.przyul. (...)mają odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i nie wykazują z nim sprzeczności, wręcz przeciwnie mają w nim odzwierciedlenie. Dokonana przez sąd ocena materiału dowodowego w ramach przysługujących mu uprawnień zart. 233 § 1 k.p.c.nie wykazuje nieprawidłowości w rozumowaniu, błędów logicznych czy też niezgodności z doświadczeniem życiowym, a wysnute zeń wnioski są trafne i w pełni zasługują na podzielenie.
Wszyscy przesłuchani w sprawie świadkowie i ci będący członkami rodziny zmarłej najemczyni (B. K.k. 52,S. P.k. 53) jak i obcy (A. K.k. 52,J. B.k. 53,E. K.k. 53,I. B.k. 53), potwierdzili fakt stałego zamieszkiwania powoda zG. S.od co najmniej 25 lat w przedmiotowym mieszkaniu. Pozostawanie powoda we wspólnym pożyciu z najemczynią potwierdzili przede wszystkim świadkowie będący rodziną zmarłej - córkaS. P.i siostraB. K., ale też świadekE. K., która w zeznaniach określiłaG. S.jako żonę powoda zeznając „ Jak jeszcze żona powoda żyła, to razem z nią wspólnie robili remonty”. Wszystkie te zeznania uwiarygodniły i potwierdziły zeznania powoda w tym względzie, stąd zasadnie sąd I instancji ocenił twierdzenia pozwanej, zaprzeczające faktowi pozostawania powoda w faktycznym wspólnym pożyciu zG. S.i wspólnego z nią zamieszkiwania, jako gołosłowne i nie znajdujące potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
Ponieważ ustalenia poczynione w sprawie są prawidłowe, zasadnie Sąd Rejonowy orzekł, iż powód na podstawieart. 691 § 1 i 2 k.c.wstąpił w stosunek najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego.
Z tych przyczyn apelacja jako bezzasadna  została oddalona na podstawieart. 385 k.p.c.

SSR (del.) Anna Hajda SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SSO Barbara Braziewicz