Sąd Okręgowy w Gliwicach
IX Zamiejscowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IX U 2120/13
Data wyroku: 2014-04-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Konieczna
Słowa kluczowe: Zwrot Nienależnie Pobranych Świadczeń Z Ubezpieczenia
Podstawa prawna: art.477 ^14^ § w zw. z art.68 ust.1,pkt 2 , art.101 ust.1 , art. 138 ust.1 ,ust 2 pkt 1 ustawy  z dnia 17.12.1998r.o  emeryturach i rentach  z Funduszu  Ubezpieczeń Społecznych ( j.t. Dz.U. z 2013r. , poz.1440  ze zm.)
Teza: Dla ustalenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego  świadczenia  decydujące znaczenie  ma  wykazanie  w toku postępowania  dowodowego , iż spełnione zostały przesłanki  nienależnie pobranego świadczenia określone  w art. 138 ust. 1 i ust.2 pkt 1 , ustawy  z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach  z Funduszu Ubezpieczeń  Społecznych ( j.t.Dz.U. z 2013r.,poz. 1440 ze zm. ) , tj. świadczenie wypłacone  zostało ubezpieczonemu  , mimo zaistnienia  okoliczności  powodujących ustanie prawa  do świadczenia , przy  braku niezwłocznego poinformowania  organu rentowego o okolicznościach jw , gdy ubezpieczony był prawidłowo  pouczony  o obowiązku  informowania  oraz braku  prawa do pobierania świadczenia .

Sygn. akt IX U 2120/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 kwietnia 2014 r.
Sąd Okręgowy___________________w Gliwicach Wydział IX

    Sąd Pracy i Ubezpieczeń SpołecznychOśrodek Zamiejscowy w Rybniku

w składzie:

Przewodniczący:

SSO Maria Konieczna

Protokolant:

Iwona Porwoł

przy udziale: ./.
po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. w Rybniku
sprawy z odwołaniaP. R.(R.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o zwrot nienależnie pobranej renty rodzinnej
na skutek odwołaniaP. R.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
z dnia 19 sierpnia 2013 r. Znak R-(...)
oddala odwołanie.
Sędzia
Sygn. akt IX U 2120/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19.08.2013r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR., na podstawie art. 138 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i retach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych orazart. 84 ust.1 , 9 i 11 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zobowiązał ubezpieczonegoP. R.(R.) do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej za okres od 01.03.2013r. do 31.08.2013r., w kwocie 6.932,16zł i odsetek za okres od 26.03.2013r. do 19.08.2013r., tj. do dnia wydania decyzji, w kwocie 175,71zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany wskazując, iż w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji nie był w stanie uczęszczać do szkoły, gdyż przebywał na leczeniu w szpitalu i nie wiedział, że fakt ten trzeba zgłaszać do ZUS, jego stan zdrowia nie pozwalał mu na załatwianie spraw urzędowych. Podniósł także, iż choruje na schizofrenię paranoidalną i nie wie, czy będzie mógł zwrócić tak ogromną sumę pieniędzy oraz, iż aktualnie, wraz z żoną i dzieckiem utrzymuje się z zasiłku macierzyńskiego.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy wskazał nadto, iż ubezpieczony nie poinformował Oddziału o przerwaniu nauki mimo, że taki obowiązek wynikał z treści pouczeń zawartych w kolejnych decyzjach rentowych.
Rozpoznając sprawę Sąd ustalił, co następuje.
Ubezpieczonyurodził się w dniu (...)
Od dnia 07.06.2010r. uprawniony jest do renty rodzinnej po zmarłym ojcu, która do czasu uzyskania pełnoletniości doręczna była opiekunowi prawnemu ubezpieczonego, tj. jego bratuM. B.(B.), a od 01.04.2011r. – ubezpieczonemu.
Poszczególne decyzje organu rentowego doręczane ubezpieczonemu, dotyczące przysługującej mu renty rodzinnej, zawierały pouczenie o obowiązku poinformowania organu rentowego o zaprzestaniu kontynuowania nauki, o definicji świadczenia nienależnego, obowiązku zwrotu takiego świadczenia. Takie pouczenia zawierały między innymi decyzje z dnia 29.08.2012r. i 19.09.2012. w pkt IV i VIII pouczenia znajdującego się na odwrotnych stronach tych decyzji. Nadto decyzja z dnia 19.09.2012r. na pierwszej stronie zawierała informację o bezwzględnej konieczności poinformowania organu rentowego w terminie do 7 dni o każdej przerwie w kontynuowaniu nauki
Ubezpieczony w dniu 05.08.2013r. poinformował organ rentowy, że od marca 2013r. nie kontynuuje nauki i przedłożył zaświadczenie szkolne.
Z zaświadczenia tego, wystawionego w dniu 19.07.2013r. przez dyrektoraZespołu Szkół (...)wR.wynika, iż ubezpieczony był w roku szkolnym 2012/2013 słuchaczem I klasy Technikum Uzupełniającego dla Dorosłych(...)wR.do dnia 28.02.2013r.
Ubezpieczony w okresie spornym od 01.03.2013r. do 31.08.2013r. pobrał rentę rodzinną w łącznej kwocie 6.932,16zł.
Ubezpieczony w okresie od 13.12.2012r. do 13.11.2013r. pięciokrotnie był hospitalizowany w Państwowym Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie(...)wR.z powodu stanu zdrowia spowodowanego zaostrzeniem rozpoznanej u niego schizofrenii, w tym w okresie następującym bezpośrednio po dniu 28.02.2013r. przebywał dwukrotnie w Szpitalu jw., za każdym razem w okresach trwających trzy miesiące: od 11.03.2013r. do 04.06.2013r. i od 19.08.2013r. do 13.11.2013r.
Organ rentowy nieformalną decyzją z dnia 09.12.2013r., na podstawie wniosku ubezpieczonego z dnia 20.09.2013r., sprecyzowanego w dniu 18.11.2013, odmówił ubezpieczonemu prawa do odstąpienia od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń.
Ubezpieczony złożył odwołanie od decyzji z dnia 20.09.2013r. w toku niniejszego postępowania, na rozprawie w dniu 10.04.2014r., które Sąd przyjął do protokołu oraz wyłączył do odrębnego rozpoznania.
Powyższe ustalił Sąd w oparciu o akta organu rentowego, informację Państwowego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie(...)wR.z dnia 10.02.2014r. k. 16 akt sądowych oraz kart informacyjnych Państwowego Szpitala jw. k. 22-26 akt sądowych.
Zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny, wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje.
Odwołanie ubezpieczonego od decyzji z dnia 19.08.2013r. nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z treściart. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(j.t. Dz.U. 2013r., poz. 1440 ze zm.) dzieci własne mają prawo do renty rodzinnej do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia.
Art. 101 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r.: „Prawo do świadczeń ustaje, gdy ustanie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania tego prawa”.
Zgodnie natomiast z treścią art. 138 ust.1 i ust.2 pkt 1 powołanej ustawy osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Przeprowadzone postępowanie wykazało, że ubezpieczony był w roku szkolnym 2012/2013 słuchaczem I klasy Technikum Uzupełniającego dla Dorosłych(...)wR.do dnia 28.02.2013r. oraz, iż w okresie od 01.03.2013r. do 31.08.2013r. pobrał rentę rodzinną w łącznej kwocie 6.932,16zł, co było okolicznościami bezspornymi w niniejszym postępowaniu oraz.
Postępowanie dowodowe wykazało nadto, iż ubezpieczony był prawidłowo pouczony o obowiązku niezwłocznego poinformowania organu rentowego o niekontynuowaniu nauki, definicji świadczenia nienależnego, obowiązku zwrotu takiego świadczenia, gdy takie pouczenia zawierały niewątpliwie kolejne, doręczane osobiście ubezpieczonemu, decyzje w zakresie przysługującego ubezpieczonemu świadczenia i gdy treść tych pouczeń była czytelna, jednoznaczna.
W sytuacji ustalenia jw., zdaniem Sądu, decyzja organu rentowego z dnia 19.08.2013r. stwierdzająca, iż ubezpieczony w okresie spornym pobrał nienależnie świadczenie – rentę rodzinną jest zasadna, gdy spełnione zostały przesłanki nienależnie pobranego świadczenia określone w powołanym powyżej art. 138 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, tj. gdy niewątpliwie świadczenie wypłacone zostało ubezpieczonemu mimo niekontynuowania przez niego nauki, a zatem mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia, gdy ubezpieczony był prawidłowo pouczony o braku prawa do jego pobierania.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie powołanych przepisów, z mocyart. 47714§1 kpcoddalił odwołanie od decyzji z dnia 19.08.2013r. nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.
Wskazać nadto należy, iż zdaniem Sądu, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie były okoliczności podnoszone przez ubezpieczonego w zakresie przyczyn niepoinformowania bezzwłocznego organu rentowego o zaprzestaniu kontynuowania nauki – przyczyn zdrowotnych, przebywania w leczeniu szpitalnym w okresie spornym oraz dotyczące jego trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej, gdy okoliczności te, w ocenie Sądu, mogą stanowić podstawę do odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia i gdy odwołanie ubezpieczonego od decyzji organu rentowego z dnia 09.12.2013r. odmawiającej mu prawa do odstąpienia od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń Sąd, postanowieniem z dnia 10.04.2014r., wydanym na rozprawie, wyłączył do odrębnego rozpoznania kierując się uregulowaniemart. 4779§5 kpc.
SSO Maria Konieczna