Sąd Okręgowy w Białymstoku
VIII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Ka 552/14
Data wyroku: 2014-09-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Przemysław Wasilewski
Słowa kluczowe: Uszkodzenie Mienia, Przestępstwo Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 157§1 kk w zb. z art 288 § 1 kk w zw z art 64§1 kk

Sygn. akt VIII Ka 552/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 września 2014 roku
Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
PrzewodniczącySSO Przemysław Wasilewski
Protokolant Aneta Chardziejko
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku Marka Żendziana
po rozpoznaniu w dniu 22 września 2014 roku
sprawyP. B.
oskarżonego o czyn zart. 157 § 1 k.k.w zb. zart. 288 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku
z dnia 03 czerwca 2014 roku, sygnatura akt III K 310/14
Zaskarżony wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE
P. B.został oskarżony o to, że:
w dniu 23 października 2013 roku wW.naul. (...)dokonał uszkodzenia ciałaJ. S. (1)w ten sposób, że po uprzednim przewróceniu go na ziemię zadawał mu ciosy rękoma i kopał w tułów, w wyniku czego pokrzywdzony doznał wielomiejscowego stłuczenia tkanek miękkich powłok zewnętrznych ciała, wielomiejscowego złamania żuchwy z przemieszczeniem odłamów, złamania lewego łuku jarzmowego, złamania żebra po stronie prawej, co spowodowało naruszenie czynności narządu ciała i rozstrój zdrowia trwające dłużej niż 7 dni, powodując przy tym uszkodzenie okularów o wartości 700 złotych na szkodę wymienionego, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary, co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne,
tj. o czyn zart. 157 § 1 k.k.w zb. zart. 288 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z 3 czerwca 2014 r. sygnatura akt III K 310/14 oskarżonyP. B.został uznany za winnego tego, że: w dniu 23 października 2013 roku wW.naul. (...)dokonał uszkodzenia ciałaJ. S. (1)w ten sposób, że po uprzednim przewróceniu go na ziemię zadawał mu ciosy rękoma i kopał w tułów, w wyniku czego pokrzywdzony doznał wielomiejscowego stłuczenia tkanek miękkich powłok zewnętrznych ciała, wielomiejscowego złamania żuchwy z przemieszczeniem odłamów, złamania lewego łuku jarzmowego, złamania żebra po stronie prawej, co spowodowało naruszenie czynności narządu ciała i rozstrój zdrowia trwające dłużej niż 7 dni tj. czynu zart. 157 § 1 k.k.i za to na mocyart. 157 § 1 k.k.został skazany i wymierzono mu karę 1 roku pozbawienia wolności;
Na mocyart. 69§ 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 pkt. 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono tytułem próby na okres 3 lat.
Na mocyart. 46 § 1 k.k.zasądzono od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonegoJ. S. (1)kwotę 200 złotych tytułem naprawienia szkody w całości oraz kwotę 3800 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę i uznano ją za wykonaną do wysokości 1000 złotych.
Zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatę w kwocie 180 złotych, obciążono go kosztami sądowymi w kwocie 138,17 złotych i zwolniono go od ponoszenia kosztów sądowych w pozostałym zakresie.
Na zasadzieart. 425 § 1 i 2 k.p.k.,art. 444 k.p.k.iart. 447 § 1 k.p.k.prokurator zaskarżył powyższy wyrok w całości na niekorzyść oskarżonegoP. B..
Na zasadzieart. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.,art. 427 § 1 i 2 k.p.k.iart. 437 § 1 i 2 k.p.k.zarzucił powyższemu wyrokowi obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 7 k.p.k.- poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów w postaci zeznańJ. S. (1)orazE. S.i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, bez uwzględnienia zasad logicznego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, polegającym na przyjęciu, że okulary pokrzywdzonego nie zostały zniszczone i po kilku dniach od zdarzenia zostały odnalezione przez córkę pokrzywdzonego, w związku z czym nie ma podstaw do przypisania oskarżonemu odpowiedzialności za przestępstwo zart. 288 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k., podczas gdy prawidłowa i zgodna z regułami logiki i doświadczenia życiowego ocenę zeznań świadków wskazuje w sposób jednoznaczny, że działanieP. B.wyczerpało znamiona również i tego przestępstwa, a nie tylko występku zart. 157 § 1 k.k.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja oskarżyciela publicznego okazała się zasadna i w pełni zasługiwała na uwzględnienie.
Zaznaczyć należy, iż obowiązkiem sądu wynikającym z zasady prawdy obiektywnej jest dążenie do wyjaśnienia wszystkich istotnych wątpliwości w sprawie, zwłaszcza zaś do wyjaśnienia sprzeczności i to przy uwzględnieniu całości zebranego materiału dowodowego, zgodnie z treściąart. 410 k.p.k.Należy bowiem pamiętać o tym, że przekonanie sądu orzekającego o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochronąart. 7 k.p.k.tylko wtedy, gdy:

-

jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (wspomniany jużart. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.),

stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.),

jest wyczerpujące i logiczne – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego umotywowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 k.p.k.) (por. też wyrok Sądu Najwyższego z 03 marca 1998 roku, V KKN 104/98, Prokuratura i Prawo 1999/2/6, LEX 35095; wyrok Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 1997 roku, IV KKN 58/97, Prokuratura i Prawo 1997/11/1, LEX 31393).

Sąd Rejonowy podczas orzekania nie w pełni wziął pod uwagę wszystkie w/w wskazania.
W ocenie Sądu Okręgowego dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na poczynienie jednoznacznych ustaleń, jak uczynił to Sąd Rejonowy, który uznał, że bez żadnych wątpliwości nie można przypisać oskarżonemuP. B.popełnienia zarzuconego mu czynu zart. 157 § 1 k.k.w zb. zart. 288 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k., a jedynie czyn zart. 157 § 1 k.k., eliminując z opisu zachowanie oskarżonego w postaci zniszczenia okularów, w związku z tym równieżart. 288 § 1 k.k.z podstawy prawnej tego czynu.
Bezspornym w niniejszej sprawie był fakt spowodowania przez oskarżonegoP. B.u pokrzywdzonegoJ. S. (1)obrażeń ciała w postaci wielomiejscowego stłuczenia tkanek miękkich powłok zewnętrznych ciała, wielomiejscowego złamania żuchwy z przemieszczeniem odłamów, złamania lewego łuku jarzmowego, złamania żebra po stronie prawej, które to spowodowały naruszenie czynności narządu ciała i rozstrój zdrowia trwających dłużej niż 7 dni.
Powyższe wynikało w ocenie Sądu Okręgowego zarówno z wyjaśnień oskarżonegoP. B.(k. 23v, 45v, 58v, 135-136), który przyznał się do faktu pobicia pokrzywdzonego, wyrażając żal i skruchę, że tak się stało, jak również z zeznań pokrzywdzonegoJ. S. (1)(k. 5v-6, 41v, 137), córki pokrzywdzonego –E. S.- naocznego świadka zdarzenia (k. 3, 138) oraz opinii sądowo-lekarskiej (k. 19).
Tym samym zagadnieniem wymagającym szczegółowej i precyzyjnej weryfikacji było to, czy 23 października 2013 r.P. B.swoim zachowaniem oprócz uszkodzeń ciała spowodował również uszkodzenie okularów należących do pokrzywdzonego, co miało kluczowe znaczenie dla kwalifikacji prawnej czynu, w tym w szczególności popełnienia czynu przez oskarżonego w warunkach recydywy podstawowej.
Córka pokrzywdzonegoE. S.- jako naoczny świadek zdarzenia w postępowaniu przygotowawczym zeznała (k. 3-4), że w wyniku pobiciacałkowitemu zniszczeniuuległy okulary ojca o wartości 400 złotych. Podkreśliła, że ojca nie stać na zakup nowych, gdyż utrzymuje się z zasiłku w wysokości 600 złotych. Także pokrzywdzonyJ. S. (1), składając po raz pierwszy zeznania w postępowaniu przygotowawczym stwierdził (k. 5-6), że od córki dowiedział się, że zniszczone zostały jego okulary. Zażądał ścigania i ukarania sprawy uszkodzenia ciała i zniszczenia okularów. Ponadto w dniu 24 października 2013 r. (k. 9) pokrzywdzony złożył wniosek o naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem w wysokości 400 złotych, zaś w dniu 3 grudnia 2013 r. (k. 41) opisał jak wyglądały zniszczone okulary (oprawki metalowe srebrne) i jaki był ich koszt, stwierdzając po raz kolejny, iż żąda zwrotu pieniędzy za zniszczone okulary w wysokości „na pewno większej jak 400 złotych”.
Tymczasem po rozpoczęciu przewodu sądowegoE. S.stwierdziła (k. 138),że okulary znalazła jakieś 2-3 dni po zdarzeniu, wcześniej zaś sądziła, że zostały zgubione, bo jej tata po pobiciu nie miał okularów. PokrzywdzonyJ. S. (2)stwierdził (k. 137), że po zdarzeniu miał jakieś plastikowe okulary zastępcze, a dopiero później wyrobił sobie nowe okulary za pieniądze otrzymane od oskarżonego. Podkreślił, że w dniu rozprawy ma na sobie okulary, te które rzekomo miały mu zginąć w dniu zdarzenia, bowiem je odzyskał. Tymczasem Sąd I Instancji mając możliwość porównania okularów pokrzywdzonego, w których był on na rozprawie głównej, z ich opisem, zawartym we wcześniejszych zeznaniach pokrzywdzonego z 3 grudnia 2013 r. (k. 41) nie skorzystał z okazji i nie zrobił tego, przyjmując za wiarygodne twierdzenie pokrzywdzonego, że są to te same okulary.
W ocenie Sądu Okręgowego mając na uwadze istotne, niewyjaśnione sprzeczności w zeznaniach pokrzywdzonego oraz jego córki z postępowania przygotowawczego i sądowego trudno w chwili obecnej ustalić w sposób bezsporny, iż okulary pokrzywdzonego nie uległy ziszczeniu w dniu zdarzenia, bez uzupełniania materiału dowodowego i pogłębionej analizy zeznań w/w świadków. Należy również podjąć próbę weryfikacji obecnych okularów pokrzywdzonego, z opisem zawartym w aktach sprawy.
Co istotne wątpliwości może budzić żądanie pokrzywdzonego naprawienia szkodyz dnia 3 grudnia 2013 r.,skoro kilka dni po zdarzeniu mającym miejsce w dniu 23 października miały się rzekomo odnaleźć te okulary należące do pokrzywdzonego, „po stopieniu się śniegu”. Fakt zalegania śniegu w momencie zdarzenia, biorąc pod uwagę, że córka pokrzywdzonego oświadczyła, iż szła boso, wydaje się być wysoce nieprawdopodobne.
W ocenie Sądu Okręgowego należałoby zatem po raz kolejny przesłuchać pokrzywdzonego i jego córkę, celem wyjaśnienia wszystkich istotnych sprzeczności w złożonych przez nich zeznaniach, mając na uwadze również to, że oskarżony dobrowolnie porozumiał się z pokrzywdzonym i jego córką, oferując mu tytułem zadośćuczynienia 4000 złotych za doznaną krzywdę i przekazując na poczet zadośćuczynienia kwotę 1000 złotych, co mogło mieć wpływ na treść złożonych przez w/w świadków zeznań.
Powyższe braki dowodowe i nie rozstrzygnięte przez Sąd Rejonowy wątpliwości przemawiają za tym, że w chwili obecnej nie można ustalić w sposób nie budzący wątpliwości przebiegu zdarzenia w kontekście zniszczenia bądź nie okularów należących do pokrzywdzonego.
Przyjęcie w stanie faktycznym uzasadnienia orzeczenia wersji, bez jej wnikliwego sprawdzenia, stanowi naruszenie zasady prawdy materialnej, a ponadto przewidzianej wart. 4 k.p.k.zasady obiektywizmu, zgodnie z którą organy prowadzące postępowanie karne są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Działając w ten sposób Sąd naruszył jedną z naczelnych zasad polskiego procesu karnego wyrażoną wart. 2 § 2 k.p.k.tj. zasadę prawdy materialnej, która nakłada na Sąd orzekający w sprawie obowiązek dążenia do dokonania ustaleń zgodnych z rzeczywistością. Wprowadza ona wymóg opierania wszelkich rozstrzygnięć na prawdziwych ustaleniach faktycznych i obliguje wszystkie organy procesowe do dołożenia – niezależnie od woli stron – maksymalnych starań i wyczerpania wszelkich dostępnych środków dla poznania prawdy. Uchybienie powyższe z całą pewnością mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w stopniu określonym wart. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.
Podsumowując należy podkreślić, że wybiórcza i niepełna interpretacja niektórych okoliczności przy jednoczesnej rezygnacji z dokonywania czynności niezbędnych dla pełnej realizacji zasady prawdy materialnej, zwłaszcza zaniechania poszukiwania dalszych dowodów, stanowi istotną wadę postępowania. W związku z tym opisane powyżej uchybienia musiały skutkować uchyleniem rozstrzygnięcia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy mieć na uwadze wszystkie podniesione wyżej uwagi i wytyczne, których wykonanie powinno doprowadzić do ustalenia prawidłowego i nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego. Tak ustalony stan faktyczny musi następnie zostać poddany wnikliwej ocenie w świetle zasad określonych wart. 7 k.p.k., a to z kolei winno doprowadzić do wydania w niniejszej sprawie sprawiedliwego wyroku.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.