Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1231/14
Data wyroku: 2015-01-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Mariola Szmajduch
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32  ustawy  o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 1231/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 stycznia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Szmajduch

Protokolant:

Ewa Gambuś

po rozpoznaniu w dniu13 stycznia 2015 r. w Gliwicach
sprawyT. W.(W.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaT. W.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia18 marca 2014  r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuT. W.prawo do emerytury, poczynając od(...);

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.na rzecz ubezpieczonego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

(-) SSO Mariola Szmajduch

Sygn. akt. VIII U 1231/14

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 marca 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.odmówił ubezpieczonemuT. W.prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat. Powołując się naart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorgan rentowy wskazał, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach a jedynie 3 miesiące i 7 dni takiej pracy.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż do pracy w warunkach szczególnych nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu zatrudnienia od 1 września 1969r. do 30 kwietnia 1987r., od 29 czerwca 1992r. do 14 czerwca 1993r. i od 1 września 1993r. do 13 października 1996r. wPrzedsiębiorstwie (...)weW.z uwagi na brak świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych oraz okresu zatrudnienia od 4 maja 1987r. do 7 marca 1992r. wPrzedsiębiorstwie Budowlano- (...) Sp. z o.o.wG., gdyż w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych z 15 października 2009r. nie określono stanowiska pracy zgodnie z Wykazem A, działem IV, poz. 38, pkt 9 Zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985r.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do spornego świadczenia. Podniósł, iż posiada wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, gdyż w okresie od 1 września 1969r. do 30 kwietnia 1987r., wykonywał pracę wPrzedsiębiorstwie (...)weW.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku układacza wykładzin chemoodpornych. Nadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Odwołujący wskazał, że wykonywanie pracy w szczególnych warunkach może udowodnić na podstawie zeznań świadków.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto ZUS wskazał, że ubezpieczony nie osiągnął wieku pozwalającego mu na przyznanie świadczenia na podstawie art. 24 ustawy emerytalno-rentowej.
Na rozprawie w dniu 6 listopada 2014r.T. W.sprecyzował, iż domaga się zaliczenia do pracy w warunkach szczególnych całego okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)weW.zakwestionowanego przez ZUS tj. okresów od 1 września 1969r. do 30 kwietnia 1987r., od 29 czerwca 1992r. do 14 czerwca 1993r. i od 1 września 1993r. do 13 października 1996r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił:
UbezpieczonyT. W.urodził się (...)Wiek 60 lat osiągnął(...)
W dniu 30 października 2013r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Zaskarżoną decyzją z dnia 18 marca 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.odmówił ubezpieczonemuT. W.prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat z uwagi na brak wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
ZUS ustalił, iż ubezpieczony na dzień 31 grudnia 1999r. posiada 28 lat, 7 miesięcy i 20 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu 3 miesiące i 7 dni takiej pracy.
Do pracy w warunkach szczególnych, z uwagi na brak świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, ZUS nie uwzględnił ubezpieczonemu okresów zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)weW.:
- od 1 września 1969r. do 30 kwietnia 1987r.,
- od 29 czerwca 1992r. do 14 czerwca 1993r.
- od 1 września 1993r. do 13 października 1996r.
Do pracy w warunkach szczególnych ZUS nie uwzględnił ubezpieczonemu także okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budowlano- (...) Sp. z o.o.wG.od 4 maja 1987r. do 7 marca 1992r., gdyż w ocenie ZUS, w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych z 15 października 2009r. nie określono stanowiska pracy zgodnie z Wykazem A, działem IV, poz. 38, pkt 9 Zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985r.
Sąd ustalił, iżT. W.od 1 września 1969r. do 4 lipca 1972r. odbywał naukę w(...) Szkole Zawodowej (...)wG., gdzie uzyskał zawód murarza wykładzin chemoodpornych.
Ubezpieczony był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)weW.(przekształconego z(...)) w okresie:
- od 1 września 1969r. do 30 kwietnia 1987r., w tym od 1 września 1969r. do 4 lipca 1972r. jako uczeń nauki zawodu zaś od 5 lipca 1972r. do 30 kwietnia 1987r. na podstawie umowy o pracę,
- od 29 czerwca 1992r. do 31 grudnia 1996r.
- od 16 grudnia 1997r. do 15 czerwca 1998r.
Przedsiębiorstwo (...)zostało zlikwidowane. Pracodawca ubezpieczonego nie wystawił mu świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Sąd ustalił, iżPrzedsiębiorstwo (...)weW.było zakładem usługowym branży chemicznej, który wykonywał prace antykorozyjne i wykładzinowe na rzecz innych zakładów branży chemicznej i hutniczej w zakresie wykładania wykładzin chemoodpornych. W nowo wybudowanych obiektach Zakład wykonywał zabezpieczenia chemoodporne poprzez wykładanie wykładziną ceramiczną urządzeń chemicznych i posadzek w halach produkcyjnych. Siedziba zakładu mieściła się weW.ale usługi były realizowane w całym kraju, jak i za granicą, m. in. w zakładach azotowych:T.,K.,P.,C.,O.,N.Huta,P.. W zależności od rozmiaru zakładu roboty w danym zakładzie trwały od pół roku do dwóch lat. Prace wykonywane były nadto w istniejących już zakładach, gdyż zabezpieczenia chemoodporne miały określoną trwałość.
W trakcie nauki ubezpieczonego w szkole przyzakładowej przyZakładach (...)wG.,Zakład (...)przekształcił się w(...). Ubezpieczony odbywał praktyki zawodowe na budowach na Śląsku, gdzie prace wykonywali pracownicy(...).
Po zakończeniu nauki zawoduT. W.z dniem 5 lipca 1972r. podjął prace w(...)i został zatrudniony na stanowisku układacza wykładzin chemoodpornych. W zakładzie tym pracował do 30 kwietnia 1987r.
Sąd ustalił, iż w powyższym okresie spornym od 5 lipca 1972r. do 30 kwietnia 1987r. odwołujący wykonywał roboty chemoodporne i antykorozyjne w brygadzie układaczy wykładzin chemoodpornych. W zakładzie były też inne brygady antykorozyjne malarskie.
W brygadzie układaczy wykładzin chemoodpornych pracowało około 20 osób. Układacze wykładzin chemoodpornych pracowali przy zabezpieczeniu posadzek, zbiorników i innych konstrukcji przeciwko związkom żrącym, kwasom, rozpuszczalnikom. Praca polegała między innymi na robieniu izolacji wewnętrznej w zbiornikach na kwas. Na tę izolację następnie kładziono kształtki ceramiczne. Z kolei na posadzkach robiona była izolacja z płyt azbestowych. Układano płyty azbestowe również w zbiornikach. Pracownicy brygady zajmowali się również malowaniem posadzek, wanien i ścian środkami chemoodpornymi, takimi jak: żywice epoksydowe, fenolowoformaldehydowe, jak i wykładaniem zbiorników specjalnymi kitami, wykładzinami azbestowymi.
Ubezpieczony pracował po 8 godzin dziennie przy wykonywaniu zabezpieczeń antykorozyjnych. Często trzeba było pracować w godzinach nadliczbowych do 12 na dniówkę oraz w soboty i w niedziele. Była to praca szkodliwa w narażeniu na opary i pyły związane z azbestem i substancjami z żywic epoksydowych, fenolowych, w kontakcie z azbestem, acetonem, tribenzenami. Najczęściej wykonywana była w pozycji klęczącej, często w zbiornikach
Ubezpieczony nigdy nie był kierowany do innych prac, nie zmieniano mu zakresu obowiązków.
Zakład płacił dodatek szkodliwy, wydawał mleko, posiłki regeneracyjne.
W okresie zatrudnienia od 5 lipca 1972r. do 30 kwietnia 1987r. ubezpieczony był dwukrotnie kierowany do pracy na budowach eksportowych: od 15 listopada 1977r. do 31 grudnia 1978r. na budowę do NRD i od 11 listopada 1982r. do 29 stycznia 1984r. do Iranu. Na obu tych budowach pracował jako układacz wykładzin chemoodpornych. W Iranie pracował przy budowie elektrowni i jako pracownik(...)został tam skierowany do pracy przy wykładaniu zbiorników przeznaczonych do przechowywania mazutu. W NRD pracował w zakładach chemicznych przy malowaniu hal, posadzek, zbiorników środkami chemoodpornymi. Na eksporcie ubezpieczony wykonywał takie same prace jak w kraju w pełnym wymiarze czasu pracy a nawet do 10 godzin.
W 1987r. wraz z innymi 4 pracownikami został przejęty przezPrzedsiębiorstwo Budowlano (...)wG., na podstawie porozumienia między zakładami na identyczne stanowisko, jakie zajmował wcześniej.Zakład (...), realizował identyczne prace na rzecz zakładów chemicznych jak(...). Ubezpieczony wykonywał te same prace, co wcześniej w(...). Pracował m.in. wZakładach (...)wM., w ZH wO..
WPrzedsiębiorstwie Budowlano (...)ubezpieczony pracował od 4 maja 1987r. do 7 marca 1992r. z 6-cio miesięczną przerwą, w czasie której był skierowany do pracy na eksport do Czech (od 8 maja 1989r. do 15 listopada 1989r.). Na budowie eksportowej w Czechach pracował przy budowie wieży na kwas – przy obkładaniu murów wieży azbestem.
W świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 15 października 2009r.Przedsiębiorstwo Budowlano (...)wG.potwierdziło że w okresie od 4 maja 1987r. do 7 marca 1992r. ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace antykorozyjne i termoizolacyjne urządzeń i instalacji technologicznych na stanowisku monter robót chemoodpornych wymienionym w dziale IV, poz. 38, pkt 9 załącznika nr 1 do Zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985r.
Od 12 marca 1992r. do 17 czerwca 1992r. ubezpieczony był zatrudniony w(...) SA. gdzie wykonywał taką samą pracę. Okres ten został uwzględniony przez ZUS do pracy w warunkach szczególnych.
Z dniem 29 czerwca 1992r. ubezpieczony ponownie został zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)weW.gdzie pracował do 31 grudnia 1996r., i poza 3 miesięcznym okresem urlopu bezpłatnego, wykonywał te same prace, co w okresie wcześniejszego zatrudnienia i w tych samych zakładach w całej Polsce, bowiem prace przy zabezpieczaniu chemoodpornym jakie wykonywał ubezpieczony musiały być okresowo powtarzane.
W okresie od 9 września 1996r. do 1 listopada 1997r.T. W.pracował wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.wK.i był skierowany na eksport do Niemiec. Zakład ten realizował usługi w zakresie układania wykładzin chemoodpornych w płytach i odwołujący pracował przy wykonywaniu tych prac jako układacz wykładzin chemoodpornych.
Następnie od 16 grudnia 1997r. do 15 czerwca 1998r. ubezpieczony ponownie został zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)weW., wykonując takie same prace jak w poprzednich zatrudnieniach w tym zakładzie, jako układacz wykładzin chemoodpornych.
W okresie od 17 czerwca 1998r. do 3 grudnia 1998r. ubezpieczony pracował wzakładzie (...)wG.. W tym zakładzie pracował przy wykładaniu azbestem i kształtkami chemoodpornego wyciągu wentylacyjnego.
W spornym okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wraz z ubezpieczonym pracowali świadkowie:W. G.– pracował od 1 stycznia 1970 do 31 października 2001r. jako układacz wykładzin chemoodpornych – brygadzista, przełożony ubezpieczonego oraz brat ubezpieczonegoH. W.– pracował od 19 maja 1971r. do 31 stycznia 1991r. na stanowisku układacz wykładzin chemoodpornych.
W. G.pobiera emeryturę z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach,H. W.pobiera emeryturę z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach przyznaną wyrokiem sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 16 sierpnia 2010r. (sygn. VIII U 790/10).
Przedsiębiorstwo (...)wystawiłoW. G.iH. W.świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach wskazując, iż we wskazanych w świadectwie okresach wykonywali oni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace na stanowisku układach wykładzin chemoodpornych wymienionych w Wykazie A, dział IV, poz. 38 pkt. 9 stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 19 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 6 sierpnia 1983r.
Sąd ustalił, iż ubezpieczony legitymuje na dzień 1 stycznia 1999r. okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze 28 lat, 7 miesięcy i 20 dni.
Nadto Sąd ustalił, iż w czasie zatrudnienia od 5 lipca 1972r. do 30 kwietnia 1987r. wPrzedsiębiorstwie (...)weW.T. W.odbył w okresie od 25 kwietnia 1973r. do 10 kwietnia 1975r. zasadniczą służbę wojskową. Pracę u dotychczasowego pracodawcy podjął z dniem 2 maja 1975r.
Bezsporne było, że ubezpieczony ukończył 60 lat życia z dniem(...)i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego zPrzedsiębiorstwa (...)weW.(k.45), pisma syndykaPrzedsiębiorstwa Budownictwa (...)wG.z dnia 19 grudnia 2014r. (k.92), akt emerytalnych świadkaH. W., zeznań świadków:H. W., przesłuchanego w drodze pomocy prawnej przez Sąd Rejonowy w Puławach (k.78) iW. G.(nagranie z rozprawy z dnia 6 listopada 2014r. min. 06.02 i n. k.67) oraz przesłuchania ubezpieczonego (nagranie z rozprawy z dnia 13 stycznia 2015r. min. 12.15 i n. k.97).
Odnośnie rodzaju pracy wykonywanej przez ubezpieczonego Sąd dał wiarę jego twierdzeniom, które zostały potwierdzone przez zeznania świadków. Świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym w spornym okresie zatrudnienia, posiadają zatem szczegółową wiedzę na temat miejsca i charakteru wykonywanej przez odwołującego pracy. Świadkowie wykonywali takie same prace jak odwołujący i są uprawnieni do emerytury wcześniejszej z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych.
Sąd Okręgowy w Gliwicach zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) w powiązaniu z § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
1. osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat
2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym
co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z kolei zgodnie z treściąart. 184 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

W myśl art. 184 ust. 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013r. – emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Na podstawie tego przepisu, prawo do emerytury w obniżonym wieku, przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999r. spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy uwzględnił mu jedynie 3 miesiące i 7 dni takiej pracy z okresu zatrudnienia w(...) SA. od 12 marca 1992r. do 17 czerwca 1992r.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony legitymuje się wymaganym 15 letnim okresem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem w ocenie Sądu do takiej pracy należało zaliczyć mu zakwestionowane przez ZUS okresy zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)weW.:
- od 5 lipca 1972r. do 30 kwietnia 1987r. – z wyłączeniem okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej od 1 stycznia 1975r. do 1 maja 1975r. (od 2 maja 1975r. ubezpieczony powrócił do pracy u dotychczasowego pracodawcy)
- od 29 czerwca 1992r. do 14 czerwca 1993r. oraz
- od 1 września 1993r. do 13 października 1996r.
a także okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budowlano- (...) Sp. z o.o.wG.od 4 maja 1987r. do 7 marca 1992r.
Z materiału dowodowego wynika, że w wymienionych wyżej okresach zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)weW.T. W.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace antykorozyjne i termoizolacyjne urządzeń i instalacji technologicznych, na stanowisku układacza wykładzin chemoodpornych.
Przedsiębiorstwo (...)było zakładem usługowym, który wykonywał prace antykorozyjne i wykładzinowe na rzecz innych zakładów w branży chemicznej i hutniczej w kraju i za granicą w zakresie wykładania wykładzin chemoodpornych. Zakład wykonywał zabezpieczenia chemoodporne w nowo wybudowanych obiektach jak i obiektach już istniejących, gdyż zabezpieczenia antykorozyjne i termoizolacyjne miały określoną trwałość.
Ubezpieczony pracował w brygadzie układaczy wykładzin chemoodpornych, wykonywał roboty chemoodporne i antykorozyjne. Prace wykonywał w obiektach na terenie całego kraju. Pracował przy zabezpieczeniu posadzek, zbiorników i innych konstrukcji przeciwko związkom żrącym, kwasom, rozpuszczalnikom. Praca polegała między innymi na robieniu izolacji wewnętrznej w zbiornikach na kwas. Na tą izolację następnie kładziono kształtki ceramiczne. Izolacja posadzek i zbiorników robiona była z płyt azbestowych. Odwołujący zajmował się również malowaniem posadzek, wanien i ścian środkami chemoodpornymi, takimi jak: żywice epoksydowe, fenolowoformaldehydowe, jak i wykładaniem zbiorników specjalnymi kitami, wykładzinami azbestowymi. Praca ta odbywała się w narażeniu na szkodliwe opary i pyły związane z azbestem i substancjami z żywic epoksydowych, fenolowych, w kontakcie z azbestem, acetonem, benzenami. Najczęściej wykonywana była w pozycji klęczącej, często w zbiornikach.
Przy wykonywaniu zabezpieczeń antykorozyjnych pracował po 8 godzin dziennie a często w godzinach nadliczbowych oraz w soboty i w niedziele. Nie był kierowany do innych prac.
Z materiału dowodowego wynika, że taką samą pracę, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy zabezpieczeniach chemoodpornych i antykorozyjnych, wykonywał ubezpieczony w okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budowlano (...)wG., który to zakład również realizował identyczne prace na rzecz zakładów chemicznych jakzakład (...).
Zarówno w okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)weW.jak i wPrzedsiębiorstwie Budowlano (...)wG.T. W.był kierowany do prac za granicę kraju. Na budowach eksportowych odwołujący również był układaczem wykładzin chemoodpornych i wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy a nawet w nadgodzinach, takie same prace jakie wykonywał w kraju.
I tak w okresie od 15 listopada 1977r. do 31 grudnia 1978r. pracował w NRD w zakładach chemicznych przy malowaniu hal, posadzek, zbiorników środkami chemoodpornymi.
W okresie od 11 listopada 1982r. do 29 stycznia 1984r. pracował w Iranie. przy budowie elektrowni przy wykładaniu zbiorników przeznaczonych do przechowywania mazutu.
Od 8 maja 1989r. do 15 listopada 1989r. ubezpieczony był skierowany do pracy na budowie eksportowej w Czechach, gdzie pracował przy budowie wieży na kwas – przy obkładaniu murów wieży azbestem.
Wykonywane przez ubezpieczonego prace antykorozyjne i termoizolacyjne urządzeń i instalacji technologicznych są wymienione pod poz. 38, działu IV, wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.), zawierającego wykaz prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, nawet jeśli stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że ubezpieczony nie przedłożył za okresy sporne (poza okresem zatrudnienia w BREM wG.) świadectw pracy w szczególnych warunkach. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków potwierdzającym taki charakter jego pracy, uznając te dowody za spójne logiczne i wzajemnie się uzupełniające. Świadkowie ci wykonywali pracę o takim samych charakterze jak ubezpieczony i pobierają emeryturę z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Sąd wskazuje, że wyżej wskazane okresy nie obejmują okresów urlopu bezpłatnego, które ZUS wyłączył.
Sąd zwraca także uwagę, iż w okresie od 25 kwietnia 1973r. do 10 kwietnia 1975r.T. W.odbył zasadniczą służbę wojskową. Pracę u dotychczasowego pracodawcy podjął z dniem 2 maja 1975r. tj. w terminie 30 dni od zakończenia odbywania służby. Okres odbywania zasadniczej służby wojskowej od 25 kwietnia 1973r. do 31 grudnia 1974r. należało uwzględnić do pracy w warunkach szczególnych, z uwagi na obowiązywanie w tym okresieart. 108 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowejw brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1974r. Natomiast okresu od 1 stycznia 1975r. do 1 maja 1975r. nie zalicza się do zatrudnienia w warunkach szczególnych, a to z uwagi na zmianę z dniem 1 stycznia 1975r. przepisów.
Odbywanie zasadniczej służby wojskowej regulowane jest przez ustawę z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416).
Zgodnie z treścią art. 108 ust. 1 tej ustawy obowiązującego w okresie od 29 listopada 1967r. do 31 grudnia 1974r. (a zatem częściowo w okresie obywania zasadniczej służby wojskowej przez odwołującego), okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zalicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, pracownikom, którzy po odbyciu tej służby podjęli zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby, albo w tej samej gałęzi pracy.
Na podstawie art. 108 ust. 4 w/w ustawy wydane zostałoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968r.w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin(Dz. U. Nr 44, poz. 318). Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia żołnierzowi, który podjął zatrudnienie stosownie do zasad określonych w § 2-4 (tj. w terminie 30 dni od dnia zwolnienia ze służby wojskowej zgłosił powrót do zakładu pracy), wlicza się czas odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął zatrudnienie, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie.
W uchwale z dnia 16 października 2013r. II UZP 6/13(LEX nr 1385939, Biul.SN 2013/10/24),Sąd Najwyższy potwierdził, iż czas zasadniczej służby wojskowej odbytej w okresie obowiązywaniaart. 108 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej(Dz. U. Nr 44, poz. 220, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1974 r.) zalicza się – na warunkach wynikających z tego przepisu – do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym (art. 184w związku zart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), zaś Sąd orzekający prezentowane stanowisko w pełni podziela.
Mając na uwadze wszystkie powyższe rozważania Sąd orzekający stwierdza, że już zaliczenie wymienionych wyżej spornych okresów zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)weW.oraz wPrzedsiębiorstwie Budowlano- (...) Sp. z o.o.wG.(po uwzględnieniu do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach okresu uznanego przez ZUS) pozwala na uznanie, żeT. W.legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 – letnim okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Niemniej jednak Sąd zwraca uwagę, iż w toku postępowania dowodowego ustalono, że poza wyżej wymienionymi okresami spornymi ubezpieczony posiada (do dnia 31 grudnia 1998r.) także inne okresy zatrudnienia w których wykonywał również pracę w szczególnych warunkach przy takich samych pracach jak w okresach spornych.
I tak w okresie od 9 września 1996r. do 1 listopada 1997r.T. W.pracował wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.wK.jako układacz wykładzin chemoodpornych na eksporcie w Niemczech.
Od 16 grudnia 1997r. do 15 czerwca 1998r. ubezpieczony ponownie był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)weW.i wykonywał takie same prace jak w poprzednich okresach zatrudnienia w tym zakładzie.
Z kolei w okresie od 17 czerwca 1998r. do 3 grudnia 1998r. ubezpieczony pracował wzakładzie (...)wG., przy wykładaniu azbestem i kształtkami chemoodpornego wyciągu wentylacyjnego.
Reasumując, należało uznać, żeT. W.legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 – letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Kwestia posiadania przez ubezpieczonego ponad 25 letniego okresu składkowego i nieskładkowego nie była przedmiotem sporu. Nie było także sporne, iż odwołujący nie jest członkiem OFE i ukończył wymagany wiek 60 lat.
W konsekwencji Sąd, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od dnia(...)tj. z dniem osiągnięcia wieku emerytalnego.
W punkcie 2 wyroku – na podstawieart. 98 k.p.c.w związku z§ 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(t.j. Dz. U. z 2013r., Nr 461) – Sąd zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.na rzecz ubezpieczonego kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.
SSO Mariola Szmajduch