Sąd Okręgowy w Gliwicach
X Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: X Ga 204/14
Data wyroku: 2014-09-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Korfanty, Iwona Wańczura-spr, Ewa Trzeja-Wagner
Słowa kluczowe: Umowa, Sprzedaż
Podstawa prawna: art. 592 kc

Sygn. akt X Ga 204/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 września 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy
w składzie
Przewodniczący Sędzia SO Iwona Wańczura - spr
Sędzia SO Małgorzata Korfanty
Sędzia  SO Ewa Trzeja - Wagner
ProtokolantAleksandra Ciesińska
po rozpoznaniu w dniu26 września 2014 rokuw Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwa:(...) S.A.wG.
przeciwko:E. S.
o zapłatę
na skutek apelacji wniesionej przez powódkę
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 15 kwietnia 2014 r.
sygn. akt VII GC 762/13
oddala apelację.
SSO Małgorzata Korfanty SSO Iwona Wańczura SSO Ewa Trzeja - Wagner
Sygn. akt X Ga 204/14

UZASADNIENIE
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.wniosła o zasądzenie odE. S.kwoty 10.026,64 zł wrazz ustawowymi odsetkami od dnia 6 stycznia 2012r. oraz o zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu powódka podniosła, że pozwana była zobowiązana do zapłaty powódce kwoty 13.234,26 zł za wydany towar wskazany wfakturze VAT nr (...). Pozwana zapłaciła jedynie kwotę 3.207,62 zł. Powódka podkreśliła, że umowa łącząca strony nie była umową sprzedaży komisowej ani nie zawierała postanowień przewidujących uprawnienie kupującego do zwrotu towaru w razie niemożności odsprzedaży, aM. S.nie był uprawniony do reprezentowania powódki ani do składania w jej imieniu oświadczeń oraz przyjmowania od jej kontrahentów jakichkolwiek należności bądź towarów.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty z dnia 12 marca 2013 roku pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu podniosła, że zawarła z powódką umowę komisu, na mocy której pozwana zobowiązała się do sprzedaży towaru powódki, a powódka zobowiązała się do przyjęcia zwrotu towaru w przypadku niemożności jego sprzedaży przez pozwaną. W imieniu powódki ustalenia w tym zakresie mógł czynićM. S.. W treści sprzeciwu pozwana z ostrożności podniosła zarzut potrącenia roszczenia dochodzonego w niniejszej sprawie w zakresie kwoty 5.449,98 zł, wynikającej zfaktury VAT nr (...).
Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 roku Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił powództwo oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 2417 zł tytułem kosztów procesu.
Rozstrzygnięcie poprzedzono ustaleniem, żeM. S.przechowywał w swoim magazynie towar będący własnością powódki. Była to odzież, obuwie i sprzęt sportowy. Z racji posiadanych kontaktów, na podstawie uzgodnień z ówczesnym prezesem powódkiB.został umocowany do podjęcia działań zmierzających do sprzedania sprzętu sportowego kupowanego przez powódkę. Kontaktował się on z klientami i uzgadniał z nimi warunki, na jakich zdecydują się przyjąć towar, ustalał z niektórymi klientami, że przyjmą oni towar powódki za dowodem WZ i fakturą, a po sezonie dokonają rozliczenia niesprzedanej części sprzętu, który mogą zwrócić i wówczas wystawiona zostanie faktura korygująca.
M. S., działając w imieniu powódki, zawarł także umowęz pozwaną. Uzgodniono, że pozwana odbierze towar powódki, który będzie we własnym imieniu oferowała do sprzedaży, a po zakończeniu sezonu niesprzedana część zostanie zwrócona do magazynu powódki. Podczas wydawania towaru z magazynu żadna z osób obecnych w magazynie powódki nie kwestionowała uprawnieniaM. S.do dysponowania towarem. Strony nie ustalały, że pozwana otrzyma prowizję za sprzedaż. Pozwana część towarów, które nie zostały sprzedane zwróciła do magazynu prowadzonego przezM. S.. Latem 2012r. powódka zażądała odM. S.zwrotu całości towaru, chcąc zakończyć współpracę.M. S.przekazał cały towar, w tym również zwrócony przez pozwaną, powódce.
W oparciu o powyższe okoliczności Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że powództwo zasługuje na oddalenie. Sąd, uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że bezspornym był między stronami fakt współpracy pomiędzy powódką aM. S.. Co za tym idzie, z zasad doświadczenia życiowego wynikało, że strony musiały uzgodnić zakres tej współpracy i zasady, na jakich będzie się odbywać. Okoliczności faktyczne jednoznacznie wskazują na to, iż zakres umocowaniaM. S.musiał być szerszy niż to wynika z umowy przechowania, był także umocowany przez powódkę do uzgadniania warunków umów sprzedaży w jej imieniu. Sąd Rejonowy podkreślił, że do żądania zapłaty kwoty doszło już po rozwiązaniu współpracy powódki zM. S., a brak ponaglania pozwanej daje się logicznie wytłumaczyć tym, że brak zapłaty w terminie wynikającym z faktury był zgodny z dokonanymi przez strony ustaleniami. Powódka nie miała więc podstaw do domagania się zapłaty od pozwanej za towar, który został jej zwrócony, gdyż pozwana była uprawniona do dokonania zwrotu niesprzedanego towaru. Powódka miała także obowiązek przyjęcia od pozwanej zwrotu pozostałego towaru, bez prawa domagania się zapłaty.
W zakresie kwalifikacji umowy łączącej strony, Sąd uznał, że strony zawarły umowę sprzedaży, w treści której dodatkowo postanowiły, że pozwanej będzie przysługiwać uprawnienie do zwrotu po sezonie towaru, którego nie zdoła sprzedać. Do umowy łączącej strony należało zatem zastosować przepisyart. 535 k.c.i następne, uwzględniając wspomnianą modyfikację polegającą na powrotnym przeniesieniu niesprzedanego towaru na powódkę po zakończeniu sezonu. Umowa łącząca strony nie była umową komisu, gdyż strony nie przewidziały, że za przyjęcie towaru w celu dalszej odsprzedaży pozwana otrzyma wynagrodzenie, co jest niezbędnym elementem umowy komisu zgodnie zart. 765 k.c.
Sąd Rejonowy szczegółowo odniósł się także do zarzutu powódki o braku umocowaniaM. S.Sąd Rejonowy stwierdził, że nawet zakładając, żeM. S.nie był upoważniony do działania w imieniu powódki, choć stało to w sprzeczności z wnioskami wynikającymi z analizy materiału dowodowego, to takie założenie nie stanowiło podstawy do uwzględnienia powództwa. Gdyby założyć, żeM. S.nie był umocowany do działania w imieniu powódki, a powódka nie potwierdziła czynności dokonanych przezM. S.z przekroczeniem umocowania, jak twierdziła, to powyższe prowadziłoby do wniosku, że na zasadzieart. 103 k.c.umowa była nieważna. Z tego względuw sytuacji, kiedy umowa zawarta z przekroczeniem umocowania, której powódka nie potwierdziła, była nieważna, powódka nie miała żadnych podstaw do domagania się od pozwanej zapłaty.
W świetle powyższego roszczenie powoda po myśliart. 535 k.c.było nieuzasadnione i podlegało oddaleniu zarówno przyjmując, że pozwana zawarła umowę z pełnomocnikiemM. S., której treścią było uprawnienie do zwrotu towaru, a pozwana towar do zwrotu zaoferowała, jak i w świetleart. 103 k.c.przyjmując, że umowa o takiej treści była nieważna. Mając na uwadze wynik sprawy na mocyart. 98 k.p.c.Sąd obciążył powódkę kosztami procesu.
Od powyższego wyroku apelację wniosła powódka, zaskarżając gow całości. Zarzuciła mu:
- sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem, tj. przyjęcie, że świadekM. S.był uprawniony do ustalenia szczegółowych zasad kontraktów zawieranych przez powódkę i jej kontrahentów, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia, że pozwana była uprawniona do zwrotu zakupionego towaru – podczas gdy z zeznań części świadków jak i z przedłożonych dokumentów wynika, że bez wyraźnego umocowania w każdej indywidualnej sprawie świadekM. S.nie mógł podejmować żadnych czynności w imieniu powódki, poprzez przyjęcie, przy hipotetycznym rozpatrywaniu przez Sąd I instancji stanu faktycznego na gruncie przepisuart. 103 k.p.c., że powódka nie potwierdziła zgodnie z treścią przepisuart. 103 k.p.c.treści umowy sprzedaży co do przedmiotu umowy, ceny i terminu zapłaty, podczas gdy zebrany w sprawie materiał, w tym zwłaszcza dokument WZ, jak i sporna faktura VAT bezpośrednio wskazują na zawarcie przez powódkę umowy sprzedaży, poprzez przyjęcie, że towar objęty sporną fakturą został wydany pozwanej w siedzibie powódki przez świadkaM. S.przy akceptacji i obecności przedstawicieli powódki, co doprowadziło do ustalenia, że świadekM. S.miał uprawnienie do reprezentowania powódki – podczas gdy zeznania świadków jak i samej pozwanej wskazują, że świadekM. S.jedynie uczestniczył w wydawaniu towaru – pomagając pozwanej w jego załadunku i oznaczeniu,
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a toart. 233 k.p.c.poprzez oparcie wnioskowania na zeznaniach świadków oraz wyjaśnieniach pozwanej – które to źródła dowodowe, w świetle pozostałego materiału dowodowego zebranego w sprawie, a także w oparciu o zasady doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania, należało uznać za mało wiarygodne i nieobiektywne,
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.art. 60 k.c.poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w ramach wyrokowania zasad wykładni oświadczeń woli, co doprowadziło do ustalenia, że powódka nie potwierdziła treści umowy sprzedaży w rozumieniuart. 103 k.c.– podczas gdy zarówno oświadczenia złożone na dokumentach (potwierdzenie wydania towaru opatrzone podpisem przedstawiciela powódki oraz pieczątką firmy) jaki zachowanie powódki (wydanie towaru przedstawicielowi pozwanejw siedzibie powódki przy obecności „rzekomego pełnomocnika”) wskazują, że doszło do potwierdzenia zawarcia przez strony umowy sprzedaży i wydania towaru, a nie doszło do potwierdzenia uprawnienia do zwrotu towaru.
Zarzucając powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego wyrokui zasądzenie na rzecz powódki dochodzonych pozwem kwot, ewentualnieo przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji orazo stosowną zmianę rozstrzygnięcia co do kosztów postępowania, w tym przyznanie powódce zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja powódki nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wywiódł trafne wnioski. Pisemne uzasadnienie wyroku zawiera pełną ocenę niezasadności powództwa(...) sp. z o.o.z wyjaśnieniem wszystkich okoliczności, jakie pojawiły się w toku postępowania. Sąd Okręgowy aprobuje stanowisko Sądu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i ustalenia poczynione przez Sąd meritii przyjmuje jako własne. Argumentacja prawna przyjęta przez Sąd Rejonowy była właściwa. Nie sposób było uwzględnić któregokolwiek z zarzutów powódki.
Przede wszystkim podkreślić należy, że aby móc rozważać kwestię ewentualnej wadliwości poczynionych przez Sąd orzekający ustaleń faktycznych, należy w pierwszym rzędzie poddać analizie ocenę zebranego materiału dowodowego. W zakresie bowiem wykazywania określonych uchybień postępowania dowodowego, funkcjonuje swoista gradacja. Najpierw dowody powinny być prawidłowo zebrane, następnie właściwie ocenione przy uwzględnieniu zasad wynikających z treściart. 233 k.p.c., w dalszej kolejności powinny być poczynione odpowiednie ustalenia faktyczne.
Powódka nie podnosiła, aby Sąd pierwszej instancji popełnił jakiekolwiek błędy podczas gromadzenia materiału dowodowego, zarzuciła jedynie, że zgromadzony materiał dowodowy – a zwłaszcza zeznania świadków, został niewłaściwie oceniony.
Zgodnie z treściąart. 233 § 1 k.p.cSąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Taka ocena dokonywana jest na podstawie przekonań Sądu, jego wiedzy i posiadanego doświadczenia życiowego,a ponadto winna uwzględniać wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia. Skuteczne zatem podniesienie zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.– co podnosi apelacja – wymaga wskazania, jakie kryteria oceny zostały naruszone przez sąd przy analizie konkretnych dowodów, tj. czyi w jakim zakresie analiza ta jest niezgodna z zasadami prawidłowego rozumowania, z wiedzą lub doświadczeniem życiowym, względnie, czy jest ona niepełna. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął Sąd wadze dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena Sądu.
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Sąd Rejonowy w szczegółowy sposób odniósł się zarówno do dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, które stanowiły podstawę roszczeń powoda, jak i zeznań przesłuchanych w sprawie świadków. Powódce nie udało się wykazać, aby świadkowie, których zeznaniom Sąd dał wiarę, byli z jakiejkolwiek przyczyny niewiarygodni. Wskazać należy za Sądem Rejonowym, że to właśnie na zeznaniach świadkówM. S.,T. J.oraz pozwanego należało oprzeć ustalenia faktyczne. Zeznania tych świadków wzajemnie korelują, są spójne oraz wbrew temu, co twierdzi powódka, są zbieżne z pozostałym materiałem dowodowym. Pozwoliły one słusznie ustalić, żeM. S.był umocowany przez powódkę do ustalania warunków sprzedaży w jej imieniu. Słusznie Sąd Rejonowy nie oparł swoich ustaleń na zeznaniach świadkaL. B., albowiem to one pozostawały w sprzeczności z pozostałymi okolicznościami sprawy, a zwłaszcza z faktycznymi czynnościami podejmowanymi przezM. S.oraz zasadami doświadczenia życiowego. Brak było też podstaw do uwzględnienia zeznań świadkaR. S., który twierdził, iżM. S.nie posiadał żadnego umocowania, dlatego że świadek nie mógł posiadać takiej wiedzy, nie uczestniczył w rozmowachM. S.i byłego prezesa powódki. Ocena Sądu Rejonowego dokonana w wyżej wskazany sposób nie posiada żadnych uchybień i nie została dokonana z naruszeniemart. 233 k.p.c.
Ponieważ jak wyżej wskazano, Sąd pierwszej instancji właściwie zebrał materiał dowodowy i prawidłowo go ocenił, należało w dalszej kolejności rozważyć zarzuty dotyczące sprzeczności istotnych ustaleń faktycznychz materiałem. Także i one nie mogły zostać uwzględnione. W apelacji powódki brak jest jakichkolwiek przekonywających argumentów, które dawałyby podstawę poczynienia innych ustaleń faktycznych, niż te, które poczynił Sąda quo, uprzednio prawidłowo oceniając dowody zebrane w sprawie i stanowi ona swoistą polemikę z twierdzeniami Sądu bez osadzenia jej w konkretnym materiale dowodowym.
Podkreślić należy w pierwszej kolejności, iż wobec wyżej wykazanego braku nieprawidłowości w ocenie materiału dowodowego, nie ma żadnych podstaw do ustalenia na jego podstawie, żeM. S.nie miał umocowania do dokonywania czynności w imieniu powódki. Kwestia umocowaniaM. S.jest oczywista w oparciu o podejmowane przezM. S.czynności, brak obecności przedstawiciela powódkiw magazynach oraz cel jego zatrudnienia. Brak jest też powodów dla uznania, żeM. S.jedynie uczestniczył przy wydawaniu towaru, czy też był umocowany jedynie do dokonywania czynności sprzedaży bez możliwości uzgadniania dalszych jej warunków. Twierdzeniu takiemu przeczy całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Całkowicie zgodnez zasadami logiki i doświadczenia życiowego są twierdzeniaM. S., że zatrudniony został w celu kompleksowej dystrybucji towarów powódki. Skoro powódka nie miała ani kontaktów z kontrahentami, ani wiedzy na temat handlu towarami, nie sposób twierdzić za powódką, że sama podejmowała decyzje w tym zakresie, aM. S.był jedynie upoważniony do wydawania towaru, które to czynności mogliby w takim przypadku wykonywać pracownicy powódki.
Nie sposób także zgodzić się z twierdzeniami powódki w zakresie nieprawidłowego ustalenia, że powódka nie potwierdziła zgodnie z treścią przepisuart. 103 k.c.treści umowy sprzedaży. Podkreślić należy, iż Sąd Rejonowy w ustaleniach faktycznych przyjął, że w przedmiotowej sprawieM. S.miał umocowanie do zawierania umów sprzedaży w imieniu powódki oraz ustalania jej warunków, co oznaczało, że przepisart. 103 k.c.w ogóle nie miał zastosowania do tychże transakcji. Z tymi ustaleniami jak wyżej wskazano, Sąd Okręgowy w pełni się zgadza. Przyjęcie wersji ewentualnej, miało jedynie na celu wykazanie, jakie konsekwencje miałoby przyjęcie za powódką, żeM. S.nie był upoważniony do dokonywania czynności w imieniu powódki. Ustalenia w tym zakresie zostały poczynione jedynie na marginesie sprawy i nie wpłynęły w jakikolwiek na rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego. W związku z powyższym za całkowicie chybiony uznać należało także zarzut naruszeniaart. 60 k.c., skoro odnosi się on do potwierdzenia treści czynności prawnej na podstawieart. 103 k.c., który w ogóle nie był podstawą rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego.
Pomimo braku zarzutów apelacyjnych w tym zakresie, Sąd Okręgowy zwraca uwagę na prawidłowe wskazanie przez Sąd Rejonowy – pomimo odmiennej oceny pozwanej w tym zakresie w toku postępowania – że umowa łącząca strony nie mogła zostać zakwalifikowana jako umowa komisu, z uwagi na bezsporny fakt braku otrzymania przez pozwaną wynagrodzenia za odsprzedaż produktów. Do umowy tej Sąd Rejonowy zastosowałart. 535 k.c., uznając że strony łączyła umowa sprzedaży zmodyfikowana o prawo powrotnego przeniesienia własności towaru na powódkę. W ocenie Sądu Okręgowego umowę łączącą strony należało zakwalifikować raczej jako umowę sprzedaży na próbę, określoną wart. 592 k.c., albowiem dopuszczalne jest stosowanie analogii pomiędzy sprzedażą na próbę pod warunkiem uznania przedmiotu za dobry, a sprzedażą na próbę w celu sprawdzenia pobytu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 czerwca 1991 roku, sygn. akt I Acr 181/91). Kwalifikacja umowy nie wpłynęła jednakże w żaden sposób na prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, albowiem sprzedaż na próbę jest jednym z rodzajów sprzedaży i w pełni zastosowanie do niej mają przepisy ogólneart. 535 k.c.i następnych.
Z tych względów, uznając apelację za bezzasadną, na mocyart. 385 k.p.c.Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki.
Małgorzata Korfanty Iwona Wańczura Ewa Trzeja-Wagner