Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 301/14
Data wyroku: 2014-10-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariusz Żak, Wojciech Kopczyński, Aleksander Sikora
Podstawa prawna: art. 286§1 kk, art. 294§1 kk

Sygn. akt : II AKa 301/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 października 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący

SSA Mariusz Żak

Sędziowie

SSA Wojciech Kopczyński
SSA Aleksander Sikora (spr.)

Protokolant

Agnieszka Przewoźnik

przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Małgorzaty Bednarek
po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. sprawy
A. M.c.J.iI.,ur. (...)wG.
oskarżonej zart. 270 § 1 kk,art. 287 § 1 kkiart. 294 § 1 kkiart. 11 § 2 kk
na skutek apelacji prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 17 kwietnia 2014 r.
sygn. akt. V K 144/13

I
Zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 3 w ten sposób, że ustala, iż podstawą wymiaru kary łącznej są przepisyart. 85 kkiart. 86§1 kk;

II
W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
Zasądza od oskarżonejA. M.na rzecz oskarżyciela posiłkowego(...) Spółka z o.o.(...) S.K.A. z siedzibą wK.kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowegow postępowaniu odwoławczym;

IV
Zwalnia oskarżoną od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

Sygn. akt II AKa 301/14

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2014 roku w sprawie sygn. akt V K 144/13:
1. uznał oskarżonąA. M.za winną tego, że w okresie od grudnia 2006 roku do października 2008 roku wK.jako doradca handlowy i sprzedawcafirmy (...) spółka z o.o.działając z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej użyła jako autentyczne 278 sfałszowanych umów o świadczenie przez(...) S.Az siedzibą wW.usług telekomunikacyjnych na rzecz:firmy (...) Sp. z o.o.z siedzibąR.,firmy (...) Spółka z o.o.Biuro Studiów, (...)z siedzibą wG., firmy(...)T. G.z siedzibą wG.,firmy (...).P.H.U. (...),R. B.z siedzibą wB.,firmy (...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.,firmy Usługi (...)M. M.z siedzibą wP., firmy Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe(...)z siedzibą wP.,firmy Usługi (...)z siedzibą wP.,firmy (...)z siedzibą wG.,firmy Przedsiębiorstwo (...)J. W.z siedzibą wG.,firmy Biuro (...) Sp. z o.o.z siedzibą wG.,firmy Przedsiębiorstwo (...)–M. H.z siedzibą wC.,firmy Handlowo-Usługowa (...)-A. M.z siedzibą wM.,firmy (...) sp. jawnaz siedzibą wG., Urzędu Miejskiego wG.,firmy Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowe (...)J. D.z siedzibą wG.,firmy Zakład (...)z siedzibą wG.,firmy Zakład (...)z siedzibą wG., czym wprowadziła w błąd pracownikówspółki (...) S.A., a tym samym doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniem tej spółki przez: świadczenie usług telekomunikacyjnych wskazanych w wystawionych, a nie opłaconych fakturach o łącznej wartości 39 815,41 złotych oraz zwrócenie wartości subsydiówfirmie (...) spółka z o.o.za aparaty telefoniczne i aktywacje w wysokości 405 802,77 złotych, powodując szkodę w łącznej kwocie 445 618,18 złotych, a czym wyczerpała znamiona ustawowe przestępstwa zart.286§1kkw zw. zart.294§1kkiart.270§1kkprzy zast.art.11§2kkw zw. zart.12kki za to na mocyart.294§1kkw zw. zart.286§1kkprzy zast.art.11§3kkskazał ją na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
2. uznał oskarżonąA. M.za winną tego, że w okresie od grudnia 2006 roku do października 2008 roku wK.jako doradca handlowy i sprzedawcafirmy (...) spółka z o.o.działając z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu przywłaszczyła powierzone jej mienie: w postaci aparatów telefonicznych, które sprzedała po zaniżonych cenach powodując stratęfirmy (...) spółka z o.o.o łącznej wartości 236 026,14 złote, w postaci aparatów telefonicznych na które wystawiła faktury VAT na łączną kwotę 182 402,64 złote bez wiedzy wskazanych w nich klientów, w postaci aparatów telefonicznych i akcesoriów z magazynufirmy (...) spółka z o.o.wartości 50 627,77 złotych, powodując szkodę wfirmie (...) spółka z o.o.w łącznej wysokości 469 056,55 złotych, a czym wyczerpała znamiona ustawowe przestępstwa zart.284§2kkw zw. zart.294§1kkw zw. zart.12kki za to na mocyart.294§1kkw zw. zart.284§2kkskazał ją na karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności;
3. na mocy art. na mocyart.91§2kkiart.86§1i2kk połączył oskarżonejA. M.orzeczone wyżej w punkcie 1 i 2 przedmiotowego wyroku kary pozbawienia wolności, wymierzając jedną karę łączną 2 lat pozbawienia wolności;
4. na mocyart.69§1kkiart.70§1pkt.1kkwykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności oskarżonejA. M.warunkowo zawiesił ustalając okres próby na 5 lat;
5. na mocyart.73§1kkoddał oskarżonąA. M.w okresie próby pod dozór kuratora sądowego;
6. na mocyart.46§1kkzobowiązał oskarżonąA. M.do zapłaty na rzecz:
- (...) spółka z o.o.(...) S.K.A. z siedzibą wK.kwoty 364.056,55 zł tytułem naprawienia w pozostałej części szkody wyrządzonej przypisanym w punkcie 2 przedmiotowego wyroku przestępstwem,
- (...) S.A.z siedzibą wW.kwoty 445.618,18 zł tytułem naprawienia w całości szkody wyrządzonej przypisanym w punkcie 1 przedmiotowego wyroku przestępstwem;
7. na mocy§14ust.7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduzasądził od oskarżonejA. M.na rzecz(...) spółka z o.o.(...) S.K.A. z siedzibą wK.kwotę 4 280,40 złotych tytułem zwrotu poniesionych kosztów ustanowienia pełnomocnika w sprawie;
8. na mocyart.624§1kpkiart.17ust.1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnychzwolnił oskarżoną od ponoszenia kosztów procesu, obciążając nimi równocześnie Skarb Państwa.
Apelację od wyroku wniósł prokurator, zaskarżając wyrok w części obejmującej punkty 3 i 4, na niekorzyść oskarżonej, zarzucając orzeczeniu:

⚫

obrazę prawa materialnego, to jestart. 91 § 2 kkiart. 85 kk, poprzez błędne przywołanie jako podstawy wymiaru kary łącznej, za czyny określone w punktach 1 i 2 wyroku,art. 91 § 2 kkw punkcie 3 wyroku, zamiast prawidłowej podstawy wymiaru kary łącznej przy zbiegu realnym to jestart. 85 kk;

rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonej, polegającą na zastosowaniu środka probacyjnego w postaci warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności na pięcioletni okres próby, podczas gdy z analizy okoliczności sprawy, w szczególności: wysokiego stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonej, przejawiającego się w działaniu zorganizowanym, przemyślanym, a wręcz uczynienia z popełniania przestępstw stałego źródła dochodu, nadużycia zaufania pracodawcy oraz jej klientów, znacznych wymiarów szkody wyrządzonej przestępstwem, które to okoliczności świadczą o wysokim stopniu społecznej szkodliwości czynów przypisanych oskarżonej, a tym samym nie spełnieniu w wymierzonej oskarżonej karze dyrektyw wymiaru kary, prowadzącego do wniosku, iż orzeczona tym wyrokiem kara z zastosowanym środkiem probacyjnym, nie spełni w żaden sposób dyrektyw w zakresie prewencji ogólnej jak i szczególnej, czyniąc orzeczoną karę rażąco niewspółmierną do wagi i społecznej szkodliwości czynów popełnionych przez oskarżoną.

Podnosząc owe zarzuty, prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez:

⚫

orzeczenie wobec oskarżonej kary łącznej dwóch lat pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania;

orzeczenie kary łącznej na podstawieart. 85 kkw punkcie 3 wyroku zamiastart. 91 § 2 kk.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Wniesiona przez prokuratora apelacja okazała się jedynie częściowo skuteczna. Oczywiście uzasadniony był zarzut obrazy prawa materialnego, sformułowany w tym środku odwoławczym. Żaden z przypisanych oskarżonejA. M.zaskarżonym wyrokiem, a pozostających w zbiegu realnym czynów, nie stanowił ciągu przestępstw, a tylko taki stan powodowałby potrzebę stosowania i powołania w części rozstrzygającej przy wymiarze kary łącznej przepisuart. 91 § 2 kk. W sytuacji, gdy jak w niniejszej sprawie, łączeniu podlegały kary za przestępstwa nie stanowiące ciągu w rozumieniuart. 91 § 1 kk, jako podstawa orzeczenia kary łącznej winien zostać wskazany przepisart. 85 kk, który wskazuje warunki, w jakich orzekanie kary łącznej przy przestępstwach nie będących ciągami, jest możliwe. Dodać trzeba, że podobnie omyłkowo powołał Sąd I instancji w punkcie 3 zaskarżonego wyroku§ 2 art. 86 kk. Łączeniu podlegały dwie kary pozbawienia wolności, jako że wobec oskarżonejA. M.żadnej kary grzywny nie orzeczono. W tej sytuacji włączenie do podstawy kary łącznej przepisuart. 86 § 2 kknie było prawidłowe, skoro przepis ten dotyczy sposobu określania na nowo wysokości stawki dziennej przy orzekaniu kary łącznej grzywny. Dokonując takich ustaleń w toku postępowania odwoławczego, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 3 w ten sposób, że ustalił, iż podstawą wymiaru kary łącznej tam orzeczonej są przepisyart. 85 i 86 § 1 kk.
W pozostałej części apelacja nie była uzasadniona. Wbrew zarzutom skarżącego, wymierzona oskarżonej kara nie może być uznana za rażąco łagodną, a zastosowanie przez Sąd I instancji wobec oskarżonej warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności było słuszne i prawidłowe. Lektura uzasadnienia apelacji wydaje się wskazywać na to, że zamysłem formułującego taki zarzut odwoławczy prokuratora, było zdeprecjonowanie ocen dokonanych przez Sąd I instancji i nadanie im pożądanej przez siebie intensywności. Chodzi tu zwłaszcza o eksponowanie przez skarżącego względu na społeczne oddziaływanie kary. Przypomnieć trzeba, iż dyspozycje przepisówart. 69 § 1 i 2 kkwskazują na to, iż pierwszoplanowym kryterium ustaleń możliwości warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary jest uznanie, że tak ukształtowana represja będzie wystarczająca dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Wskazując zaś w§ 2 art. 69 kkokoliczności, jakie mają być brane pod uwagę przy rozważaniu stosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary, akcentuje ustawodawca postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa. Oczywistym jest, że i ogólne dyrektywy wymiaru kary, przewidziane w przepisieart. 53 kk, w tym potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, muszą być brane pod uwagę, jednakże przy uwzględnieniu szczególnych regulacji zawartych w przepisachart. 69 § 1 i 2 kk. Poczynienie owych oczywistych uwag pozwala na dokonanie we właściwy sposób analizy prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji, co do kary, jak i trafności postawionego przez prokuratora zarzutu odwoławczego. Chociaż pisemne uzasadnienie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej stosowania środka probacyjnego jest lakoniczne, to jednak sposób zaprezentowania motywów tego orzeczenia jest wystarczający dla dokonania kontroli prawidłowości rozumowania i poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń. Nie jest również tak, jak to sugeruje skarżący, że Sąd Okręgowy poprzestał na wskazaniu ogólnych przesłanek wymiaru kary w tym, co do warunkowego zawieszenia jej wykonania. Na stronach 37 i 38 pisemnego uzasadnienia przedstawił tenże Sąd szczegółowe okoliczności, przemawiające za zastosowaniem tego dobrodziejstwa wobecA. M.. W ocenie Sądu Apelacyjnego owe omówienie jest wystarczające i trafne, co do poczynionych konkluzji. Istnieje po stronie oskarżonej wyraźna kumulacja przesłanek uzasadniających wysnucie, co do niej na przyszłość dodatniej prognozy kryminologicznej. Sąd Okręgowy wskazał na stosunkowo młody wiek oskarżonej, wychowywanie małoletniego dziecka oraz brak przejawów demoralizacji. Podkreślić trzeba, iżA. M.nie była w przeszłości karana. Niedopuszczalna, bo sprzeczna z zasadą domniemania niewinności, jest próba włączenia przez skarżącego faktu toczącego się przeciwko oskarżonej innego postępowania karnego, do kręgu okoliczności, które warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary w niniejszej sprawie wykluczają. Wbrew twierdzeniom skarżącego okoliczności popełnienia przypisanych oskarżonej czynów, sposób działania, wysokość szkody i uzyskana korzyść majątkowa zostały przez Sąd I instancji prawidłowo uwzględnione już przy orzekaniu kar jednostkowych. Obie te kary zostały zaostrzone ponad dolne ustawowe zagrożenie przewidziane przez sankcjęart. 294 § 1 kk. Zastosowanie zaś przy tworzeniu kary łącznej zasady całkowitej absorpcji właściwie oddaje ścisły związek podmiotowo-przedmiotowy pomiędzy przypisanymi oskarżonej przestępstwami. Nie sposób zgodzić się ze skarżącym, iż w postawie oskarżonej nie sposób stwierdzić krytycznej refleksji wobec swojego przestępnego działania.A. M.wyrażała przed Sądami w obu instancjach żal i skruchę, prezentując dezaprobatę wobec przypisanych jej czynów, a szczere i emocjonalne podłoże tych wypowiedzi obserwował Sąd Apelacyjny również na rozprawie odwoławczej. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż Sąd I instancji przecenił kwestię możliwości naprawienia przez oskarżoną szkody w zależności od tego czy kara pozbawienia wolności wobec niej orzeczona miałaby być wykonywana czy też zostać warunkowo zawieszona. Przeciwnie, uznać trzeba, że i w tej kwestii Sąd Okręgowy postąpił zgodnie z dyrektywą zawartą w dyspozycjiart. 53 kk. Dowodem na to jest stanowisko procesowe pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, który występując na rozprawie apelacyjnej wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku, co do warunkowego zawieszenia wykonania kary, argumentując, iż upatruje w tym realną szansę na spłatę przez oskarżoną należności z tytułu nałożonego na nią obowiązku naprawienia szkody. Tenże zaś środek karny wzmaga realność orzeczonej wobec oskarżonej kary, a łącząc w sobie elementy represyjne i kompensacyjne, czyni także zadość wymogowi uwzględniania w postępowaniu karnym interesów pokrzywdzonego. Reasumując należy stwierdzić, iż wymierzona oskarżonejA. M.łączna kara 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie jest karą rażąco niewspółmierną i prawidłowo uwzględnia wszystkie dyrektywy wymiaru kary zawarte w dyspozycjiart. 53 kk, ale też czyni w pełni zadość przesłankom stosowania środka probacyjnego przewidzianym przezart. 69 § 1 i § 2 kk. Tym samym kara ta jest adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości czynów przypisanych oskarżonej i prawidłowo uwzględnia warunki i właściwości sprawcy. Jednocześnie postępowanie odwoławcze nie potwierdziło stawianej przez prokuratora w apelacji tezy, iż wzgląd na społeczne oddziaływanie kary sprzeciwia się warunkowemu zawieszeniu wykonania orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności.
W związku z taką konkluzją, wynikającą z kontroli zasadności złożonego środka odwoławczego, poza zmianą zaskarżonego wyroku opisaną wyżej, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy orzeczenie w pozostałym zakresie.
Na rzecz występującego w sprawie pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego zasądzono od oskarżonej koszty reprezentacji pokrzywdzonego w postępowaniu odwoławczym, a kosztami sądowymi tej fazy postępowania obciążono Skarb Państwa.