Sąd Okręgowy we Włocławku
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 655/14
Data wyroku: 2014-12-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Paździerska
Słowa kluczowe: Renta Socjalna
Podstawa prawna: Art. 7 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej

Sygn. akt IV U 655/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 grudnia 2014r.
Sąd Okręgowy we Włocławku IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Małgorzata Paździerska
Protokolant: sekr. sądowy Karolina Płaczkiewicz
po rozpoznaniu w dniu 03 grudnia 2014r. we Włocławku na rozprawie
sprawyJ. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o rentę socjalną
na skutek odwołaniaJ. R.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 28 lipca 2014 znak:(...)

oddala odwołanie.
IV U 655/14

UZASADNIENIE
J. R.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddział wT.z dnia 28.07.2014r. odmawiającej mu prawa do renty socjalnej. Ubezpieczony podniósł, że organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję dokonał błędnej wykładniart. 7 ustawy z dnia 27.06.2003r. o rencie socjalnej. Zdaniem ubezpieczonego, który ma od 1996 roku przyznane prawo do renty tzw. uczniowskiej, można prawo do tego świadczenia w drodze wyjątku łączyć z prawem do renty socjalnej. W toku postępowania ubezpieczony powołał się na stanowisko ZUS zawarte w poradniku na stronie internetowej.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, że ubezpieczony od 01.05.1996r. pobierał rentę inwalidzką ( tzw. uczniowską ) na podstawieart. 63 ustawy z dnia 14.12.1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. W dniu 16.06.2014r. ubezpieczony złożył wniosek o rentę socjalną. Lekarz orzecznik orzeczeniem z dnia 03.07.2014r. uznał ubezpieczonego za całkowicie niezdolnego do pracy a całkowita niezdolność do pracy spowodowana jest naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed 18 rokiem życia. Zgodnie zart. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27.06.2003r. o rencie socjalnej( dz. U. z 2013r. poz. 982) renta socjalna nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury, uposażenia w stanie spoczynku, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej lub pobierającej świadczenie o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych, renty strukturalnej, a także osobie uprawnionej do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Tym samym decyzja organu rentowego jest prawidłowa.
Sąd ustalił i zważył, co następuje:
UbezpieczonyJ. R.urodził się dnia(...). Od dnia 01.05.1996r. pobiera rentę inwalidzką ( tzw. uczniowską ) na podstawieart. 63 ustawy z dnia 14.12.1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Decyzją z dnia 28.07.2014r. ubezpieczonemu przyznano prawo do renty rodzinnej od dnia 01.07.2014r. Jak wynika z treści tej decyzji prawo do renty uczniowskiej uległo zawieszeniu jako mniej korzystne.
D.: akta rentowe
decyzja z 28.07.2014r. K 39-40
W dniu 16.06.2014r. ubezpieczony złożył wniosek o rentę socjalną. Lekarz orzecznik orzeczeniem z dnia 03.07.2014r. uznał ubezpieczonego za całkowicie niezdolnego do pracy a całkowita niezdolność do pracy spowodowana jest naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed 18 rokiem życia.
D.: akta rentowe ubezpieczonego
Decyzją z dnia 28.07.2014r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do renty socjalnej powołując się na treśćart. 7 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej, uzasadniając, że ubezpieczony jest uprawniony do renty uczniowskiej pomimo zawieszenia jej wypłaty wobec pobierania świadczenia korzystniejszego tj. renty rodzinnej.
D.; akta rentowe
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie był bezsporny pomiędzy stronami i wynikał z dokumentów zawartych w aktach rentowych i aktach sprawy. Kwestią sporną była natomiast kwalifikacja prawna ustalonego stanu faktycznego i wykładnia przepisów zastosowanych przez organ rentowy jako podstawa zaskarżonej decyzji. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że Sąd rozpoznając sprawę dokonuje wykładni przepisów nie opierające się na ich interpretacji przedstawionej przez organ rentowy w poradniku.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja organu rentowego z dnia 28.07.2014r. o odmowie prawa do renty socjalnej jest prawidłowa.
Ubezpieczony od dnia 01.05.1996r. ma ustalone prawo do renty inwalidzkiej przyznanej na podstawieart. 63 ustawy z dnia 14.12.1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin( Dz. U. z 1982r. nr 40 poz. 267). Przepis powyższy stanowił, że uczniom szkół ponadpodstawowych, studentom szkół wyższych i uczestnikom studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej, którzy stali się inwalidami I lub II grupy w czasie uczęszczania do szkoły lub odbywania studiów przysługuje prawo do renty inwalidzkiej. Powyższa ustawa została uchylona z dniem 31.12.1998r. Zastąpiła ją ustawa o emeryturach i rentach z FUS z dnia 17.12.1998r. (Dz. U. z 2013r. poz.1440), na mocy której zgodnie z art. 180 ubezpieczonemu nadal przysługiwało wcześniej przyznane prawo do renty inwalidzkiej ( uczniowskiej). Wcześniej wart. 10 ustawy z dnia 28.06.1996r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym( Dz. U. 1996 nr 100 poz. 461) wprowadzono pojęcie całkowitej i częściowej niezdolności do pracy i wskazano wust. 2, że ilekroć w przepisach jest mowa o inwalidach I grupy- należy przez to rozumieć całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji, II grupy- należy przez to rozumieć całkowitą niezdolność do pracy.
Wustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej(Dz. U. z 2013 r. poz. 982 i 1650) wart. 4 ust. 1przewidziano, że renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
1) przed ukończeniem 18. roku życia;
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25. roku życia;
3) w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.
Analiza warunków jakie należało spełnić dla przyznania renty inwalidzkiej ( uczniowskiej) określonych wart. 63 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzinoraz warunków określonych wart. 4 ustawy o rencie socjalnejsą podobne co uzasadnia stwierdzenie, że obecnie funkcjonująca renta socjalna zastąpiła rentę uczniowską. Oba świadczenia przysługują osobie całkowicie niezdolnej do pracy ( dawna I i II grupa inwalidzka), u której, zgodnie z poprzednią ustawą, inwalidztwo, a zgodnie z obecną - naruszenie sprawności organizmu, powstały przez ukończeniem 18 roku życia lub w czasie nauki w szkole lub szkole wyższej czy studiów doktoranckich. Oba te świadczenia miały taki sam cel, mianowicie zapewnienie świadczenia rentowego osobom młodym, które zachorowały lub stały się niezdolne do pracy przed rozpoczęciem zatrudnienia czyli przed rozpoczęciem okresu podlegania ubezpieczeniom społecznemu. Podkreślenia wymaga fakt, że w momencie utraty mocy obowiązującejustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin31.12.1998r. osoby, które nabyły prawo do rent z tytułu niezdolności do pracy, w tym rent „uczniowskich” prawo to zachowały.
W tym kontekście uzasadniona jest regulacja zawarta wart. 7 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej, zgodnie z którym renta socjalna nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury, uposażenia w stanie spoczynku, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej lub pobierającej świadczenie o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych, renty strukturalnej, a także osobie uprawnionej do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Brak powyższego przepisu powodowałby sytuację, gdy osoba całkowicie niezdolna do pracy, u której naruszenie sprawności organizmu powstało przed 18 rokiem życia byłaby uprawniona do dwóch podobnych świadczeń.
Jak ustalono, ubezpieczony spełnia warunki określone wart. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnejtzn. jest całkowicie niezdolny do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu powstałego przed 18 rokiem życia, jednakże kluczowe znaczenie dla przyznania prawa do tego świadczenia ma właściwa wykładnia przepisu art. 7 ust. 1 ustawy. W przepisie tym użyto sformułowania: „osobie uprawnionej” do „renty z tytułu niezdolności do pracy”. Niewątpliwie prawo do renty przyznane ubezpieczonemu od 01.05.1996r. skutkuje uznaniem, że ubezpieczony jest „osobą uprawnioną do renty z tytułu niezdolności do pracy” ( nazwanej poprzednio, przed wejściem w życie przepisów omówionej wyżejustawy z dnia 28.06.1996r.rentą inwalidzką). Ustalenie powyższe wyklucza więc możliwość przyznania ubezpieczonemu prawa do renty socjalnej. Co prawda wypłata tej renty została zawieszona w związku z przyznaniem ubezpieczonemu prawa do renty rodzinnej, której wysokość jest korzystniejsza dla ubezpieczonego, jednak zawieszenie świadczenia nie powoduje ustania „uprawnienia” do tej renty.
Podsumowując, Sąd Okręgowy uznał, że brak jest podstaw prawnych do zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania ubezpieczonemu prawa do renty socjalnej i dlatego na podstawieart. 7 ust. 1 ustawy o rencie socjalnejw zw. zart. 477 14 § 1 k.p.c.oddalił odwołanie ubezpieczonego.