Sąd Apelacyjny w Gdańsku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 293/14
Data wyroku: 2015-01-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Rostankowska, Witold Kuczorski, Lidia Jedynak
Słowa kluczowe: Podatki, Przestępstwa Karnoskarbowe

Sygn. akt II AKa 293/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 stycznia 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący:  SSA Dorota Rostankowska (spr.)
Sędziowie:   SSA Witold Kuczorski
SSO del. Lidia Jedynak
Protokolant:   sekr. sądowy Katarzyna Pankowska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Mirosława Kido
po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy
T. M.oskarżonego zart. 258 § 1 k.k.;art. 73a § 2 k.k.s.w zw. zart. 37 § 1 pkt 5 k.k.s.
R. J.oskarżonego zart. 258 § 1 k.k.;art. 73a § 2 k.k.s.w zw. zart. 37 § 1 pkt 5 k.k.s.
B. S.oskarżonego zart. 258 § 1 k.k.;art. 73a § 2 k.k.s.w zw. zart. 37 § 1 pkt 5 k.k.s.
J. K.oskarżonej zart. 258 § 1 k.k.;art. 73a § 2 k.k.s.w zw. zart. 37 § 1 pkt 5 k.k.s.

M.S.oskarżonego zart. 258 § 1 k.k.;art. 73a § 2 k.k.s.w zw. zart. 37 § 1 pkt 5 k.k.s.
Ł. S.oskarżonego zart. 291 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora i obrońców oskarżonych:T. M.,R. J.iM.S.iJ. K.

od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy
z dnia 12 marca 2014 r., sygn. aktIII K 53/12

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że w pkt. 3 w ramach przypisanego czynu uznaje, że oskarżeni:T. M.,R. J.,J. K.orazM.S.pomogli do zmiany przeznaczenia w użyciu co najmniej 60 000 litrów oleju napędowego, czyn ten kwalifikuje zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart 20 § 2 k.k.s.w zw. zart. 73a § 2 k.k.s w zw. zart. 6 § 2 k.k.s w zw. zart. 37 § 1 pkt 5 k.k.s i za to przy zastosowaniuart. 19 § 1 k.k.w zw. zart. 20 § 2 k.k.s, na mocyart. 73a § 2 k.k.s w zw. zart. 38 § 1 pkt. 2 k.k.s skazuje oskarżonych:T. M.,R. J.,J. K.iM.S.na karę pozbawienia wolności w wymiarze po 6 (sześć) miesięcy oraz karę grzywny w wymiarze po 100 (sto) stawek dziennych przyjmując wartość jednej stawki dziennej w kwocie po 30 (trzydzieści) złotych wobec każdego z oskarżonych;

II
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części;

III
wymierza oskarżonym:T. M.,R. J.,M.S.kwoty po 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych , zaś oskarżonejJ. K.kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem opłat za II instancję oraz obciąża ich wydatkami postępowania odwoławczego w częściach równych;

IV
wydatkami postępowania odwoławczego w odniesieniu do oskarżonych:B. S.iŁ. S.obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznawał sprawę:
T. M.,R. J.,B. S.iJ. K.oskarżonych o to, że:
I. w okresie od miesiąca grudnia 2010r. do połowy miesiąca stycznia 2011r. w miejscowościJ.gminaB.na terenieposesji nr (...)działając wspólnie i w porozumieniu oraz z innymi nieustalonymi osobami i w okresie od połowy miesiąca stycznia 2011r. do dnia 22 lutego 2011r. działając wspólnie i w porozumieniu oraz zM.S.i innymi nieustalonymi osobami brali udział w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych związanych z obrotem paliwami płynnymi i zmianą przeznaczenia w użyciu wyrobów akcyzowych, narażając przez to podatek akcyzowy na uszczuplenie, tj. o czyn zart.258 § 1 kk,
II.  w okresie od miesiąca grudnia 2010r. do połowy miesiąca stycznia 2011r. w miejscowościJ.gminaB.na terenieposesji nr (...)działając wspólnie i w porozumieniu oraz z innymi nieustalonymi osobami i w okresie od połowy miesiąca stycznia 2011r. do dnia 22 lutego 2011r. działając wspólnie i w porozumieniu oraz zM.S.i innymi nieustalonymi osobami brali udział w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych związanych z obrotem paliwami płynnymi i zmianą przeznaczenia w użyciu wyrobów akcyzowych zmieniali ich przeznaczenie w ten sposób, że zmieniali zabarwienie oleju opałowego, w celu dalszego wprowadzania do obrotu jako oleju napędowego w ilości co najmniej 1638.121 litrów, przez co narazili podatek akcyzowy na uszczuplenie w kwocie co najmniej 2984,656 zł czym działali na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Urzędu Celnego wB., tj. o czyn zart.73a § 2 kksw zw. zart.37 § 1 pkt 5 kks

M.S.oskarżonego o to że:
III. w okresie od połowy miesiąca stycznia 2011r. do dnia 22 lutego 2011r. w miejscowościJ.na terenieposesji oznaczonej nr (...)w gminieB.działając wspólnie i w porozumieniu oraz zT. M.,R. J.,J. K.,B. S.i innymi nieustalonymi osobami brał udział w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych związanych z obrotem paliwami płynnymi i zmianą przeznaczenia w użyciu wyrobów akcyzowych, narażając przez to podatek akcyzowy na uszczuplenie, tj. o czyn zart.258 § 1 kk,
IV. w okresie od połowy miesiąca stycznia 2011r. do dnia 22 lutego 2011r. w miejscowościJ.na terenieposesji oznaczonej nr (...)w gminieB.działając wspólnie i w porozumieniu oraz zT. M.,R. J.,J. K.,B. S.i innymi nieustalonymi osobami w ramach zorganizowanej grupy mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych związanych z obrotem paliwami płynnymi i zmianą przeznaczenia w użyciu wyrobów akcyzowych, za pomocą uprzednio przygotowanej linii technologicznej w użyciu wyrobów akcyzowych zmieniali ich przeznaczenie w ten sposób, że zmieniali zabarwienie oleju opałowego, w celu dalszego wprowadzania do obrotu jako oleju napędowego w ilości co najmniej 1638.121 litrów, przez co narazili podatek akcyzowy na uszczuplenie w kwocie co najmniej 2984,656 zł czym działali na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Urzędu Celnego wB., tj. o czyn zart.73a § 2 kksw zw. zart.37 § 1 pkt 5 kks,
Ł. S.oskarżonego o to, że:
V.  w okresie od 21 do 22 lutego 2011r. w miejscowościJ.gminaB.dwukrotnie przyjął znajdującą się w cysternie ciągnika siodłowego markiM.onr rej. (...)wraz z naczepą onr rej. (...)rzecz w postaci odbarwionego oleju opałowego w łącznej ilości 60.187 litrów, uzyskaną za pomocą czynu zabronionego polegającego na zmianie przeznaczenia wyrobu akcyzowego w użyciu poprzez zmianę zabarwienia oleju opałowego, w celu dalszego wprowadzenia do obrotu jako oleju napędowego, gdzie kwota narażonego na uszczuplenie podatku akcyzowego na skutek zmiany przeznaczenia wyrobu akcyzowego wyniosła 109.660 zł., tj. o czyn zart.291 § 1 kk.
Wyrokiemz dnia 12 marca 2014 roku w sprawie III K 53/12:
oskarżonychT. M.,R. J.,J. K.orazM.S.uznał za winnych tego, że działając od daty bliżej nieustalonej w drugiej połowie 2010r., zaśT. M.iR. J.od grudnia 2010r., natomiastM.S.od połowy stycznia 2011r. do dnia 22 lutego 2011r. wspólnie i w porozumieniu wraz z innymi nieustalonymi osobami w miejscowości(...)gminaB.oraz innych nieustalonych miejscowościach, brali udział w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnienie przestępstwa skarbowego polegającego na zmianie przeznaczenia w użyciu wyrobu akcyzowego, przez co Skarb Państwa narażony został na uszczuplenie podatku akcyzowego, to jest przestępstwa zart.258 § 1 kki za to na podstawie tego przepisu skazał:
- oskarżonąJ. K.na karę roku pozbawienia wolności,
- oskarżonychT. M.,R. J.iM.S.na karę w wymiarze po 8 miesięcy pozbawienia wolności,
oskarżonegoB. S.uniewinnił od popełnienia czynu opisanego powyżej wpunkcie Ito jest przestępstwa zart.258 § 1 kk,
oskarżonychT. M.,R. J.,J. K.orazM.S.uznał za winnych tego, że działając od grudnia 2010r., zaś oskarżonyM.S.od połowy stycznia 2011r. do dnia 22 lutego 2011r. wspólnie i w porozumieniu wraz z innymi nieustalonymi osobami oraz w ramach zorganizowanej grupy mającej na celu popełnienie przestępstwa skarbowego, w miejscowości(...)gminaB., w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru zmienili w użyciu przeznaczenie co najmniej 60.000 litrów oleju napędowego przeznaczonego do celów grzewczych w ten sposób, że w procesie obróbki fizyczno-chemicznej oleju napędowego przeznaczonego do celów grzewczych usunęli barwnik, a następnie produkt ten jako olej napędowy rozwożony był do odbiorców celem sprzedaży, przez co narażony został na uszczuplenie podatek akcyzowy w kwocie co najmniej 95.400,- zł., to jest przestępstwa zart.73a § 2 kksw zw. zart.6 § 2 kksw zw. zart.37 § 1 pkt 5 kksi za to na podstawieart.73a § 2 kks. w zw. zart.38 § 2 pkt 2 kksskazał oskarżonychT. M.,R. J.,J. K.orazM.S.na karę pozbawienia wolności w wymiarze po 6 miesięcy oraz na karę grzywny w wymiarze po 100 stawek dziennych, przyjmując wartość jednej stawki w kwocie po 30,-zł. wobec każdego z oskarżonych,
oskarżonegoB. S.uniewinnił od popełnienia czynu opisanego powyżej wpkt.II, tj. przestępstwa zart.73a § 2 kksw zw. zart.37 § 1 pkt 5 kks,
oskarżonegoŁ. S.uniewinnił od popełnienia czynu opisanego powyżej wpkt. V, tj. przestępstwa zart.291 § 1 kk,
na podstawieart.85 kkw zw. zart.20 § 2 kksiart.39 § 1 kksw zw. zart.39 § 2 kkspołączył kary pozbawienia wolności orzeczone wobec oskarżonych:T. M.,R. J.,J. K.orazM.S.w pkt. 1 i 3 wyroku i w ich miejsce wymierzył:
- oskarżonejJ. K.karę łączną roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności,
- oskarżonymT. M.,R. J.orazM.S.karę łączną roku pozbawienia wolności,
na podstawieart.69 § 1 kkw zw. zart.20 § 2 kksiart.41a § 1 i 2 kkswarunkowo zawiesił wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonychT. M.,R. J.,J. K.orazM.S.w pkt.6 wyroku na okres próby lat 3 i w tym czasie oddał oskarżonych pod dozór kuratora sądowego,
na podstawieart.33 § 1 kksorzekł wobec oskarżonych:T. M.iR. J.środek karny ściągnięcia równowartości pieniężnej korzyści majątkowej w kwocie:
- 2.000,-zł. wobec oskarżonegoT. M.,
- 9.000,-zł. wobec oskarżonegoR. J.,
na podstawieart.63 § 1 kkw zw. zart.20 § 2 kksna poczet orzeczonych wobec oskarżonych:T. M.,R. J.orazM.S.w pkt. 3 wyroku kar grzywien zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności:
- od dnia 23 lutego 2011r. do dnia 25 lutego 2011r. wobec oskarżonych:T. M.iR. J., uznał karę grzywny za wykonaną do wysokości 6 stawek dziennych,
- od dnia 23 lutego 2011r. do dnia 15 marca 2011r. wobec oskarżonegoM.S., uznano karę grzywny za wykonaną do wysokości 42 stawek dziennych,
kosztami procesu w części uniewinniającej obciążył Skarb Państwa,
kosztami sądowymi przypadającymi na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonych:T. M.,R. J.,M.S.iJ. K.obciążył tych oskarżonych w częściach równych oraz wymierzył im opłatę w kwocie po 780,-zł. wobec oskarżonychT. M.,R. J.,M.S.oraz w kwocie 900,-zł. wobec oskarżonejJ. K..

    Apelacjeod wyroku wywiedli: Prokurator Prokuratury Rejonowej wS.oraz obrońcy oskarżonych:T. M.,R. J.,J. K.iM.S..
Oskarżyciel publicznyzaskarżył wyrok w całości na niekorzyść oskarżonych zarzucając mu:
1. obrazę przepisów prawa procesowego tj.art.413 § 1 pkt 4 i 6 kpkco miało wpływ na treść orzeczenia poprzez podanie w wymiarze kary wobec oskarżonychT. M.,R. J.,J. K.iM.S.w pkt 3 wyroku przepisuart.38 § 2 pkt 2 kks, którego to w ogóle nie ma wkodeksie karnym skarbowymzatem nie może on stanowić podstawy wymiaru kary,
2. obrazę przepisów postępowania tj.art.4 kpk,art.5 § 2 kpk,art.7 kpkiart.410 kpkco miało także istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez dokonanie jednostronnej, rażąco dowolnej nie popartej żadnymi zasadami logiki, wiedzy, doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego zgromadzonego w zakresie oceny materiału dowodowego co do czynów zarzucanychB. S.iŁ. S.przy nieuwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności ujawnionych w toku całego procesu co miało wpływ na treść wyroku i uniewinnienie oskarżonychB. S.iŁ. S.od zarzucanych im czynów.
Wniósł o:
1 zmianę pkt 3 wyroku poprzez wymierzenie kary oskarżonym:T. M.,R. J.,J. K.iM.S.na podstawieart.73 § 2 kksw zw. zart.38 § 2 pkt 1 kkszamiastart.38 § 2 pkt 2 kks,
2. uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji w stosunku doB. S.iŁ. S.,
3. utrzymanie w pozostałej części wyroku w mocy.
Obrońca oskarżonegoT. M.zaskarżył wyrok w całości zarzucając mu:
1. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, a mogący mieć wpływ na jego treść, polegający na błędnym ustaleniu, iż:
a. oskarżonyM.uczestniczył w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnienie przestępstwa skarbowego, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, iż zorganizowana grupa mająca na celu popełnienie przestępstwa w ogóle istniała, a oskarżeń i działali w jej ramach,
b. oskarżonyM., biorąc udział w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnienie przestępstwa skarbowego, zmienił w użyciu przeznaczenie co najmniej 60.000 litrów oleju napędowego przeznaczonego do celów grzewczych, przez co narażony został na uszczuplenie podatek akcyzowy w kwocie co najmniej 95.400,-zł., podczas gdy w oparciu o dostępny w sprawie materiał dowodowy nie sposób ustalić, jaka faktycznie ilość oleju przeznaczonego do celów grzewczych miała zostać zmieniona by zostać sprzedana jako olej napędowy, a tym samym, nie sposób stwierdzić, czy podatek akcyzowy został narażony na faktyczne uszczuplenie
2. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart.7 kpk,art.410 kpkiart.424 § 1 pkt 1 kpk, poprzez dokonanie błędnej oceny dowodów w sprawie zgromadzonych i ustalenie, że oskarżony uczestniczył w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnienie przestępstwa oraz zmienił w użyciu przeznaczenie co najmniej 60.000 litrów oleju napędowego przeznaczonego do celów grzewczych, przez co narażony został na uszczuplenie podatek akcyzowy w kwocie co najmniej 95.400,-zł.
Wniósł o uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Obrońca oskarżonegoR. J.zaskarżył wyrok w całości zarzucając mu:
1) obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art.410 kpkw zw. zart.7 kpkiart.4 kpkoraz w zw. zart.113 § 1 kks- na skutek zarówno dowolnej oceny dowodów, jak i nieuwzględniania przez Sąd I instancji okoliczności korzystnej dla oskarżonegoR. J., iż organ podatkowy właściwy w zakresie prowadzenia postępowań w przedmiocie podatku akcyzowego faktycznie odmówił w realiach sprawy karnej - pomimo jej około 3-letniego monitorowania - uznania oskarżonego za podatnika podatku akcyzowego;
2) rażącą obrazę prawa materialnego, tj.art.73a § 2 kks, na skutek wydania wyroku skazującego w sytuacji niewłaściwego zastosowania tego przepisu do ustalonego przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy (błędna subsumcja), bowiem:
a. Sąd I instancji bezzasadnie - gdyż z rażącym naruszeniem art.13 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym - uznał z oczywistym przekroczeniem swojej kognicji, iż sprawcą zarzucanego przestępstwa skarbowego jest oskarżonyR. J., w sytuacji, gdy podmiotem przestępstwa stypizowanego w przepisieart.73a § 2 k.k.s.może być jedynie osoba, na której ciąży obowiązek podatkowy, zatem podatnik, a tej cechy normatywnej nie można w realiach sprawy przypisać oskarżonemu;
b. Sąd I instancji bezzasadnie — gdyż z rażącym naruszeniem art.8 ust.2 pkt 1 lit. a) oraz art.89 ust.4 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym uznał w wyniku niedopuszczalnej na niekorzyść oskarżonegoR. J.wykładni rozszerzającej wskazanych przepisów podatkowych, iż oskarżony wypełnił znamię strony przedmiotowej przestępstwa skarbowego stypizowanego w przepisieart.73a § 2 kks, tj. znamię „w użyciu wyrobu akcyzowego zmienił jego przeznaczenie", w sytuacji, gdy czynności dokonanych przez oskarżonego w miejscowościJ.nie można prawidłowo zakwalifikować jako „użycie" w myśl ww. regulacji ustawy o podatku akcyzowym;
c. Sąd I instancji bezzasadnie - gdyż z rażącym naruszeniem art.10 ust.1, art.12 i art.21 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym - pociągnął oskarżonego z oczywistym przekroczeniem swojej kognicji do odpowiedzialności karnej skarbowej za okres „od grudnia 2010r. do dnia 22 lutego 2011r.", w sytuacji, gdy z uwagi na wskazane regulacje podatkowe oskarżonyR. J.(rzekomo jako podatnik) nie mógł w dacie 22 lutego 2011r. narazić podatku akcyzowego na uszczuplenie w zakresie dotyczącym ilości paliwa przypisanej mu w zaskarżonym wyroku;
3) rażącą obrazę prawa materialnego poprzez przyjęcie, że działanie oskarżonegoR. J.wypełnia znamiona przestępstwa zart.258 § 1 kk;
ewentualnie, na wypadek nie podzielenia przez Sąd powyższych zarzutów, zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
4) rażącą niewspółmierność orzeczonej za czyn zart.258 § 1 kkkary 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz za czyn zart.73a § 2 kkskary 6 miesięcy pozbawienia wolności, a w konsekwencji wymierzonej kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności.
Wniósł o:
a) przeprowadzenie z uwagi na treść zarzutów apelacyjnych zawartych powyżej w pkt 1 i pkt 2 lit. a) oraz lit. b) uzupełniającego przewodu sądowego w postaci przeprowadzenia na rozprawie przed Sądem odwoławczym dowodu z pisemnej informacji Naczelnika Urzędu Celnego wB.z uwagi na treść zaskarżonego wyroku wszczęte zostało postępowanie podatkowe w stosunku doR. J.- jako podatnika - w zakresie podatku akcyzowego należnego z tytułu użycia przypisanej mu ilości wyrobu akcyzowego;
b) zmianę zaskarżonego wyroku z uwagi na zarzuty apelacyjne zawarte powyżej w pkt 1, 2 i 3 poprzez uniewinnienie oskarżonegoR. J.od przypisanego mu przestępstwa oraz przestępstwa skarbowego,
oraz
c)  zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego zwrotu kosztów procesu, tj. kosztów związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru - według norm przepisanych;
ewentualnie, w przypadku uwzględnienia zarzutu apelacyjnego zawartego powyżej w pkt 4, wniósł o:
d)  złagodzenie kary jednostkowej za czyn zart.258 § 1 kki kary jednostkowej za czyn zart.73a § 2 kksoraz kary łącznej pozbawienia wolności.
Obrońca oskarżonejJ. K.zaskarżył wyrok w całości zarzucając mu:

I
obrazę przepisów prawa materialnego poprzez przyjęcie, że działanie oskarżonejJ. K.wypełnia znamiona przestępstwa zart.258 § 1 kk,

II
w zakresie czynu zart.73 a kks:

1) obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art.410 kpkw zw. zart.7 kpkiart.4 kpkoraz w zw. zart.113 § 1 kks- na skutek zarówno dowolnej oceny dowodów, jak i nieuwzględnienia przez Sąd I instancji okoliczności iż żaden organ podatkowy nie wydał w stosunku doJ. K.decyzji podatkowej, a zatem nie jest ona podatnikiem podatku akcyzowego:
2) rażąca obrazę prawa materialnego, tj.art.73a § 2 kks:
a. rażącym naruszeniu art.13 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym przez uznanieJ. K.za sprawcę czynu zabronionego zart.73a kks, podczas gdy oskarżona nie wypełnia znamienia „podatnika";
b. rażącym naruszeniu art.8 ust.2 pkt 1 lit. a) oraz art.89 ust.4 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym poprzez przyjęcie, iż doszło do realizacji znamienia ustawowego „w użyciu", podczas gdy czynności dokonanych przez oskarżoną w miejscowościJ.nie można prawidłowo zakwalifikować jako „użycie" w myśl ww. regulacji ustawy o podatku akcyzowym;
c.  rażącym naruszeniu art.10 ust.1, art.12 i art.21 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym pociągnął oskarżoną do odpowiedzialności karnej skarbowej za okres „od grudnia 2010r. do dnia 22 lutego 2011r.", w sytuacji gdy nie mógł w dacie 22 lutego 2011r. narazić podatku akcyzowego na uszczuplenie w zakresie dotyczącym ilości paliwa przypisanej jej w zaskarżonym wyroku;
Wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uniewinnienieJ. K.od zarzucanego jej przestępstwa i przestępstwa skarbowego.
Ewentualnie, na wypadek nie podzielenia przez sąd powyższych zarzutów wyrokowi zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonej za czyn zart.258 kkkary 1 roku pozbawienia wolności, a w konsekwencji wymierzonej kary łącznej 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności.
W tym zakresie wniósł o złagodzenie kary jednostkowej za czyn zart.258 kki kary łącznej pozbawienia wolności.

    Obrońca oskarżonegoM.S.zaskarżył wyrok w całości zarzucając mu:
1/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na jego treść, a polegający na błędnym ustaleniu, że oskarżonyM.S.wraz oskarżonymi:T. M.,R. J.orazJ. K., brał udział w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnienie przestępstwa skarbowego polegającego na zmianie przeznaczenia w użyciu wyroku akcyzowego, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, że taka grupa rzeczywiście istniała, a oskarżony działał w jej ramach,
2/  obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicieart.73a § l k.k.s., przez błędną wykładnię znamienia „użycia" wyrobu akcyzowego, podczas gdy poprawne rozumienie znaczenia tego pojęcia prowadzi do wniosku, że kwestionowane znamię zarzucanego oskarżonemuM.S.nie zostało przez niego zrealizowane,
3/  błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na jego treść, polegający na ustaleniu, że oskarżonyM.S.swoim działaniem naraził podatek akcyzowy na uszczuplenie w kwocie 95.400,-zł., podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na takie ustalenie.
Skarżący nie sformułował wniosków apelacyjnych.
Obrońca oskarżonych:Ł. S.iB. S.w odpowiedzi na apelację prokuratora wniósł o jej nieuwzględnienie w części dotyczącej tych oskarżonych i utrzymanie w tej części wyroku Sądu I instancji w mocy.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Wszystkie apelacje wywiedzione w powyższej sprawie okazały się częściowo zasadne co skutkowało zmianą zaskarżonego orzeczenia.
Odnośnie apelacji oskarżyciela publicznego.
Rację ma skarżący twierdząc, że w przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy niewłaściwie wskazał jedną z podstaw wymiaru kary za czyn przypisany oskarżonym wpkt. 3zaskarżonego orzeczenia. Zastosowany bowiem przepisart.38 § 2 pkt 2 kksnie istnieje. Zastosowania w przedmiotowej sprawie nie ma jednak również wskazany przez skarżącego przepisart.38 § 2 pkt 1 kks, gdyż nie odwołuje się on doart.73a § 2 kks. Prawidłowo winien natomiast zostać wskazany przepisart.38 § 1 pkt 2 kks, skoro oskarżeni zostali skazani za przestępstwo skarbowe zagrożone tylko karą grzywny przekraczającą 360 stawek dziennych.
Aprobaty Sądu Apelacyjnego nie zyskały natomiast zarzuty dotyczące uniewinnienia oskarżonychB. S.iŁ. S.. Nie doszło bowiem do mającej wpływ na treść orzeczenia obrazyart.4 kpk,art.5 § 2 kpkiart.7 kpk. Dowody zgromadzone w powyższej sprawie zostały ocenione przez Sąd Okręgowy w sposób swobodny a wnioski poczynione po tak dokonanej ocenie zyskały aprobatę Sądu II instancji. Wskazane przez skarżącego okoliczności w jakich doszło do wydzierżawienia przez oskarżonegoB. S.nieruchomości wJ.nie stanowią dowodu na to, że oskarżony jest winny popełnienia zarzucanych mu przestępstw. Żadną miarą okoliczności takiej nie może stanowić fakt, że umowy dzierżawy wskazanej nieruchomości przesłała do niego oskarżonaJ. K.uznana za winną w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnienia bowiem jakie w powyższej sprawie składała oskarżona nie obciążają oskarżonegoB. S.. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego, że oskarżonyB. S.był jedynie zainteresowany zyskiem jaki ta dzierżawa miał mu przynieść. Nie może zostać uznany za trafny zarzut wydzierżawienia nieruchomości osobom nieznanym. Jest to bowiem powszechna praktyka, zazwyczaj stronami takiej transakcji są osoby sobie obce, choć oczywiście również między znajomymi może do nich dochodzić. Jak podał sam skarżący, w sprawie dzierżawy gruntu do oskarżonegoB. S.zgłosił się przedstawicielfirmy (...), firmy która funkcjonowała na rynku. Istotnie, podpisana została również umowa z nieistniejącąfirmą (...). Jednakże Sąd II instancji podziela stanowisko Sądu Okręgowego za wiarygodne uznającego wyjaśnienia oskarżonegoB. S., że nie wnikał w przyczyny takiego zachowania wydzierżawiającego skoro warunki finansowe dzierżawy pozostały niezmienione. Twierdzenie skarżącego o wielokrotnych wizytachB. S.na miejscu oczyszczania oleju – w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – uznać należy za dowolne. WspółoskarżonyR. J., na którego wskazuje apelujący podał, że oskarżonyB. S.„chodził i patrzył” i „raczej wiedział o tym co się tam dzieje”. Nie sposób uznać aby tej treści wyjaśnienia mogły stanowić podstawę do uznaniaB. S.winnym popełnienia zarzucanych mu przestępstw. Tym bardziej, że nie znalazły one potwierdzenia w innych dowodach. Nawet zresztą w oparciu o wyjaśnienia oskarżonegoR. J.nie sposób przypisać oskarżonemu winy w popełnieniu zarzucanych mu przestępstw. Dla uznania oskarżonegoB. S.winnym w powyższej sprawie nie wystarczy bowiem wykazanie, że miał świadomość istnienia „czegokolwiek” podejrzanego związanego z wydzierżawieniem gruntu. Koniecznym do skazania byłoby udowodnienie, że wiedział o odbarwianiu oleju opałowego i czynieniu tego w zorganizowanej grupie przestępczej. Twierdzenie apelującego, że o winie oskarżonegoB. S.świadczą wyjaśnieniaŁ. S.również nie zyskały aprobaty Sądu Apelacyjnego. „Organizacja” bowiem przewozów o jakiej pisze skarżący polegała na tym, że oskarżonyB. S.pytałŁ. S.czy może podać jego numer telefonu osobie szukającej kierowcy. O ile za cechujące się jedynie pewną dowolnością uznać należy twierdzenia skarżącego, że o winieB. S.świadczy nocna pora w której to przyjeżdżały na jego posesję cysterny i z niej wyjeżdżały, o tyle za całkowicie dowolne, niepoparte żadnym dowodem uznać należy twierdzenie, że dokonywanie płatności za dzierżawę przekazem pocztowym a nie przelewem bankowym mające- zdaniem skarżącego – na celu utrudnienie zidentyfikowania przekazującego środki finansowe - stanowi okoliczność świadczącą o winie oskarżonegoB. S.. Przekazującym bowiem pieniądze w tej formie był dzierżawca (lub osoba działająca w jego imieniu) a nie wydzierżawiający. Nadto – jak już wyżej wskazano – o winie oskarżonegoB. S.w przypisanych mu przestępstwach nie może świadczyć fakt, że nie zidentyfikowano osób, które działały w ramach fikcyjnej – jak się okazało –firmy (...)dzierżawiącej grunt od oskarżonego. Całkowicie dowolnym jest wnioskowanie o świadomości oskarżonegoB. S., że na jego posesji odbarwiany jest olej opałowy z faktu, że podpisał on umowę dzierżawy najpierw zfirmą (...)a następnie zfirmą (...). Za całkowicie dowolne uznać należy wnioskowanie skarżącego o winie oskarżonegoB. S.z przekonania apelującego o tym, że rozmawiał on z oskarżonymŁ. S.o wykonywanych przez niego transportach paliwa doJ.. Po pierwsze nawet gdyby rozmawiali o wykonywanych usługach transportowych, to – skarżący wywodząc w ten sposób - nie dostrzega istotnej okoliczności jaką jest fakt uniewinnienia oskarżonegoŁ. S.od zarzuconego mu przestępstwa paserstwa. Nawet zatem jeżeliby przyjąć, że obaj rozmawiali o transportach wykonywanych doJ.to wobec braku świadomości oskarżonegoŁ. S.co do procederu prowadzonego wJ., rozmowy te żadną miarą nie mogłyby obciążać oskarżonegoB. S.. Jednoznaczne z udziałem w przestępczej działalności nie może zostać uznane w realiach rozpoznawanej sprawy przekazanie numeru telefonuŁ. S.i zatrudnienie go w ten sposób do transportu paliwa. W ocenie Sądu Apelacyjnego bowiem nia ma niczego nielegalnego w kojarzeniu osób, które wykonują usługi transportowe z kierowcami posiadającymi uprawnienia do prowadzenia określonych pojazdów (w tym przypadku cystern z paliwem). Sąd odwoławczy nie podziela dokonanej przez skarżącego oceny wyjaśnieńB. S.dotyczących powodów zainstalowania podlicznika prądu. Za przekonujące uznać należy wyjaśnienia oskarżonego w tym zakresie i dokonaną ich ocenę przez Sąd Okręgowy, że celem działania oskarżonego w tym zakresie była kontrola oskarżonego poboru prądu dokonywanego przez dzierżawcę. Rację ma skarżący wskazując na fakt podawania sąsiadom przez oskarżonegoB. S.błędnych informacji na okoliczność tego co magazynowane jest na jego posesji. Kwestię tę dostrzegł również Sąd Okręgowy (str.42 uzasadnienia wyroku) i podzielić należy jego ocenę. Nie nosi ona bowiem cech dowolności a skarżący nie przedstawił jakiejkolwiek argumentacji mogącej ją obalić ograniczając się jedynie do zadania pytania o powody takiego zachowania oskarżonego. Wskazane przez skarżącego zachowania oskarżonegoB. S.mogą w pewnym zakresie świadczyć o jego niefrasobliwości a zdrowy rozsądek nakazywałby bardziej wnikliwe podejście do tego co działo się na wydzierżawionej przez niego nieruchomości. Nie mogą jednak stanowić podstawy skazania za zarzucone mu czyny.
Podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące oskarżonegoŁ. S.uznać należy za całkowicie dowolne. Opisane na str.4 apelacji okoliczności żadną miarą nie mogą stanowić podstawy do przypisania wskazanemu oskarżonemu świadomości, że przewożone przez niego jest olejem opałowym odbarwianym następnie dla celów napędowych. A przecież taki zarzut postawiono temu oskarżonemu. Nie wystarczy zatem wykazać oskarżonemu, że miał świadomość nielegalnego pochodzenia przewożonego paliwa a koniecznym było wykazanie, że miał świadomość przewożenia nielegalnie odbarwionego paliwa. Tego – co słusznie wskazał Sąd Okręgowy – nie uczynił oskarżyciel publiczny w niniejszym postępowaniu.
Biorąc powyższe pod uwagę należy podzielić stanowisko Sądu Okręgowego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił na uznanie oskarżonych:B. S.iŁ. S.winnymi popełnienia zarzucanych im czynów.
Odnośnie apelacji obrońców oskarżonych.
Apelacje wywiedzione przez obrońców w powyższej sprawie zostaną omówione łącznie, gdyż podniesione w nich zarzuty są tożsame a argumentacja zbliżona. Apelacje wywiedzione przez obrońców oskarżonych:R. J.iJ. K.w przeważającym zakresie są wręcz identyczne w swej treści.
Nie mają racji skarżący twierdząc, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przypisania oskarżonym:T. M.,R. J.,J. K.iM.S.działania w warunkach zorganizowanej grupy przestępczej. Sąd Okręgowy w sposób szczegółowy i przekonujący wskazał powody dla jakich uznał tych oskarżonych winnymi popełnienia przestępstwa zart.258 § 1 kki Sąd Apelacyjny ocenę tę podziela. Obrońca oskarżonegoT. M.ograniczył się jedynie do wskazania poglądów doktryny i orzecznictwa dotyczących zorganizowanej grupy przestępczej nie odnosząc się w jakimkolwiek stopniu do realiów rozpoznawanej sprawy. Tymczasem w przedmiotowej sprawie miała miejsce wewnętrzna struktura organizacyjna, na konieczność której wskazuje apelujący. Nieustaleni członkowie grupy nabywali olej opałowy i zlecali jego transport do miejsca odbarwiania a następnie odbarwionego już oleju do miejsc dystrybucji, oskarżonaJ. K.transport ten organizowała a oskarżeni:T. M.,R. J.iM.S.przeprowadzali proces odbarwiania tego oleju opałowego. Wystąpiła również cecha trwałości. Mimo bowiem, że w ramach zakreślonych aktem oskarżenia a następnie wyrokiem Sądu Okręgowego grupa ta działała krótko, to jednak w tym odcinku czasu można mówić o jej trwałości. Proceder bowiem przebiegał w sposób niezakłócony i sprawny od grudnia 2010r. do 22 lutego 2011r. i w tym czasie doszło do odbarwienia co najmniej 60.000 litrów oleju opałowego. Nie mają racji obrońcy oskarżonych:R. J.iJ. K.twierdząc, że Sąd Okręgowy przyjął iż w przedmiotowej sprawie nie udało się ustalić członków zorganizowanej grupy przestępczej. Niemożność taka dotyczyła bowiem jedynie części członków grupy, część zaś została ustalona i skazana w powyższej sprawie. W prawidłowo ustalonym przez Sąd I instancji stanie faktycznym oczywistym jest, że nie doszło do zidentyfikowania osoby, która wydzierżawiła posesję, na której doszło następnie do odbarwiania oleju napędowego przeznaczonego do celów grzewczych oraz która dystrybuowała odbarwiony surowiec. Okoliczność zatem, że nie doszło do zatrzymania i pociągnięcia do odpowiedzialności karnej przywódcy grupy nie jest jednoznaczne z tym, że przywódcy takiego nie było. Osoba ta bowiem – choć niezidentyfikowana w niniejszym postępowaniu – zorganizowała cały proceder i nim kierowała. Wskazany przez obrońcę oskarżonegoR. J.(str.18 apelacji) i oskarżonąJ. K.(str.3 apelacji) judykat Sądu Apelacyjnego w Gdańsku nie przystaje do realiów rozpoznawanej sprawy. Niezależnie od argumentów podniesionych w powyższej sprawie przez Sąd Okręgowy oraz stanowiska Sądu II instancji orzekającego w powyższej sprawie wskazać należy, że Sąd Apelacyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 28.08.2012r. w sprawie II AKa 202/12 utrzymując wyrok uniewinniający od zarzutu zart.258 § 1 kkpodkreślił, że powodem jest brak – w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności wyjaśnienia oskarżonych - wysokiego uprawdopodobnienia graniczącego z pewnością, że istniał ośrodek przywódczy poza ustalonymi sprawcami. W realiach sprawy aktualnie rozpoznawanej, istnienie takiego ośrodka przywódczego zostało udowodnione. Niewątpliwie bowiem to nie ustaleni w toku postępowania sprawcy dokonali wynajęcia nieruchomości wJ., zagospodarowania jej na potrzeby odbarwiania paliwa, zlecali transport paliwa opałowego, jego odbarwienie a następnie sprzedaż jako paliwa napędowego a właśnie podmiot będący przywódcą tej zorganizowanej grupy, którego tożsamości nie udało się ustalić w toku niniejszego postępowania. Podnoszona przez obrońcę oskarżonegoR. J.okoliczność, że nie znał on osób zlecających mu pracę przy odbarwianiu oleju opałowego nie ma wpływu na odpowiedzialność karną tego oskarżonego w omawianym zakresie, gdyż dla przyjęcia działania w ramach zorganizowanej grupy przestępczej nie jest koniecznym znajomość wszystkich członków grupy, w szczególności przywódcy tej grupy. Nie jest również koniecznym – wbrew twierdzeniom skarżącego – znajomość współoskarżonych przez dokonaniem czynu zabronionego. Nie sposób podzielić stanowiska obrońców oskarżonych:R. J.iJ. K., że działanie oskarżonych w niniejszej sprawie objęte było porozumieniem dotyczącym popełnienia jednego przestępstwa, co – przy przyjęciu za Sądem Okręgowym, że porozumienie to wypełniało znamiona działania w zorganizowanej grupie przestępczej – miałoby oznaczać, że grupa ta została założona w celu popełnienia jednego przestępstwa. Proceder odbarwiania oleju opałowego miał bowiem miejsce w określonym przez Sąd Okręgowy czasie i nie był zdarzeniem jednorazowym. Opinia oskarżonegoT. M., na którą powołuje się obrońca oskarżonejJ. K.(str.4 apelacji) co do tego, że oskarżona ta nie brała udziału w procederze, nie może – wobec dokonanej przez Sąd Okręgowy wnikliwej i swobodnej oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie – skutkować uniewinnieniem oskarżonej. Podobnie jak wyjaśnienia oskarżonejJ. K.nie przyznającej się do popełnienia przypisanych jej czynów. W polskim procesie karnym bowiem oskarżony nie ma obowiązku mówienia prawdy a swoją linię obrony może kształtować w sposób dowolny. Wyjaśnienia oskarżonego podlegają jednak swobodnej ocenie sądu orzekającego, tak jak wszystkie pozostałe dowody zgromadzone w sprawie. Wbrew twierdzeniom obrońcy oskarżonejJ. K.Sąd I instancji swe przekonanie o winie oskarżonej nie oparł jedynie o opinię biegłego z zakresu pisma ręcznego a wysnute przez sąd wnioski nie stanowią domniemania a są zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Sąd Apelacyjny nie podziela poglądu obrońcy oskarżonegoR. J.(str.18 apelacji) oraz oskarżonejJ. K.(str.3 apelacji), że fakt, iż nie wszyscy członkowie grupy jednocześnie do niej przystąpili implikuje uznanie, że grupa taka nie może zostać uznana za istniejącą. Skarżący nie poparli tego stanowiska jakąkolwiek argumentacją a w ocenie Sądu II instancji nie ma przeszkód do uznania, że do zorganizowanej grupy przestępczej mogą przystępować członkowie w trakcie jaj trwania. W realiach rozpoznawanej sprawy oczywistym jest, że twórcy zorganizowanej grupy mieli ustalony plan jej powstania i działania, który sprawnie realizowali: wynajęcie posesji, na której odbarwiano paliwo, przygotowanie jej do realizacji przestępczego procederu, zorganizowanie transportu paliwa do miejsca odbarwienia i wywozu z niego oraz zatrudnienie osób dokonujących bezpośrednio odbarwiania. Okoliczność, że oskarżeni w swych wyjaśnieniach nie przyznali się do popełnienia czynu zart.258 § 1 kksama w sobie nie implikuje uznania, że do popełnienia tego przestępstwa nie doszło. Sąd bowiem oceniał w sposób swobodny cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Nie ma racji obrońca oskarżonegoT. M.twierdząc, że w przedmiotowej sprawie doszło do błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie ilości odbarwionego paliwa i związanego z tym uszczuplenia podatku akcyzowego. Skarżący nie przedstawił żadnej rzeczowej argumentacji dla potwierdzenia swojego stanowiska. Tymczasem Sąd Okręgowy szczegółowo przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia tok swojego rozumowania w tym zakresie (str.54-56). Spotkało się ono z pełną akceptacją Sądu II instancji i wobec tego brak jest podstaw do ponownego przytaczania tej argumentacji.
Rację mają natomiast obrońcy oskarżonych:R. J.,M.S.iJ. K.twierdząc, że oskarżonym w powyższej sprawie nie sposób przypisać sprawstwa przestępstwa skarbowego określonego w przepisieart.73a § 2 kks. Argumentacja Sądu Okręgowego przedstawiona w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie jest przekonująca. Wprawdzie rację ma sąd wskazując, że podmiotem czynu zart.73a kksmoże być jedynie zobowiązany do uiszczenia podatku akcyzowego (str.51 uzasadnienia wyroku), to jednak brak jest przekonującej argumentacji co do tego, że podmiotami tymi są oskarżeni:T. M.,J. K.,M.S.iR. J.. Nie sposób uznać aby odwołanie się w tym zakresie do przepisuart.52b kodeksu wykroczeńbyło właściwe. Sąd Apelacyjny podziela pogląd Sądu Okręgowego, że użyte w przepisieart.73a § 1 kksokreślenie „użycie wyrobu akcyzowego” nie ogranicza się jedynie do użytkowania danego wyrobu. W ocenie Sądu Apelacyjnego „użycie” to zastosowanie w jakiejkolwiek formie. „Użycie wyrobu akcyzowego” zatem o jakim mowa wart.73a kksto również sprzedanie go. Nie budzi wątpliwości – w świetle zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego, że żaden z ustalonych w sprawie sprawców nie był zlecającym odbarwienie olej opałowego ani jego sprzedaż jako oleju napędowego. Oskarżeni ci bowiem pełnili inne, opisane wyżej, funkcje w zorganizowanej grupie przestępczej zajmującej się procederem odbarwiania oleju. Nie mogą zatem zostać uznanymi za sprawców popełnienia przestępstwa zart.73a § 2 kks. W ocenie Sądu Apelacyjnego prawidłowo ustalony stan faktyczny w powyższej sprawie pozwala na przypisanie oskarżonym:T. M.,J. K.,M.S.iR. J.przestępstwa pomocnictwa do przestępstwa zart.73a § 2 kks. Zgodnie z treściąart.18 § 3 kk, który poprzezart.20 § 2 kksma zastosowanie do przestępstwa skarbowych, odpowiada za pomocnictwo, kto w zamiarze, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, swoim zachowaniem ułatwia jego popełnienie, w szczególności dostarczając narzędzie, środek przewozu, udzielając rady lub informacji. Niewątpliwie wskazani wyżej oskarżeni ułatwili swoim zachowaniem popełnienie przestępstwa zart.73a § 2 kk. OskarżonaJ. K.poprzez organizowanie transportu oleju opałowego do miejsca jego odbarwienia oraz po odbarwieniu do miejsca dystrybucji, oskarżeni:T. M.,R. J.iM.S.natomiast dokonywali odbarwienia oleju. Wskazać należy, że pomocnictwo możliwe jest zarówno w zamiarze bezpośrednim, jak i ewentualnym. Przypisanie pomocnictwa jest możliwe nawet wówczas, gdy nie zostanie konkretnie ustalona ta „inna osoba”, której oskarżony udzielił pomocy (np. nie ujęto sprawców ale popełnienie przestępstwa jest niewątpliwe). Okoliczność zatem, że nie doszło do ustalenia sprawcy przestępstwa skarbowego zart.73a § 2 kksnie ma znaczenia dla odpowiedzialności karnej oskarżonych w powyższej sprawie. Nie jest konieczne również, by bezpośredni sprawca akceptował udzielaną sobie pomoc lub nawet o niej wiedział. Ta sytuacja jednak w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca, gdyż – jak wynika zez zgromadzonego materiału dowodowego – organizator procederu panował nad każdym jego elementem. Odpowiedzialność pomocnika jest zindywidualizowana i w zasadzie - z wyjątkiem przewidzianym wart. 22 kk- uniezależniona od sprawstwa. Wszak z popełnieniem przestępstwa w formie pomocnictwa mamy do czynienia już w momencie samego udzielania pomocy, niezależnie od tego, jak w przyszłości zachowa się sprawca. Nadto zamiar pomocnika obejmuje popełnienie przez sprawcę

    sensu strictoczynu zabronionego, czyli zachowania o znamionach określonych w ustawie karnej. Nie ma zupełnie żadnego znaczenia z punktu widzenia odpowiedzialności za pomocnictwo, czy ów czyn po stronie sprawcy

    sensu stricto- jeśli już do jego popełnienia rzeczywiście dojdzie - będzie umyślny lub nieumyślny, a nawet to, czy w ogóle będzie zawiniony. Z tego względu – wskazać należy ponownie – nieustalenie podmiotu zobowiązanego do uiszczenia podatku akcyzowego nie wpływa na odpowiedzialność karną oskarżonych, którym przypisano pomocnictwo do przestępstwa zart.73a § 2 kks.
Nie mają natomiast racji skarżący obrońcy oskarżonych:M.S.,R. J.iJ. K.twierdząc, że Sąd Okręgowy błędnie przyjął okres przestępczej działalności oskarżonych. Na wstępie wskazać należy, że wobec podzielenia poglądu skarżących, że oskarżeni:J. K.,T. M.,R. J.iM.S.nie mogą zostać uznani za winnych popełnienia czynu zart.73a § 2 kk, z przyczyn wskazanych we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, argumenty podnoszone w apelacjach obrońców oskarżonych:J. K.iR. J.co do braku decyzji organów podatkowych w odniesieniu do tych oskarżonych są bezprzedmiotowe. Wobec nieustalenia podmiotu zobowiązanego do uiszczenia należnego podatku nie doszło do wszczęcia postępowania podatkowego w powyższej sprawie (pismo Urzędu Celnego – k.6630 akt sprawy). Nie jest to jednak – w realiach rozpoznawanej sprawy – jednoznaczne z tym, że wydanie zaskarżonego wyroku jest wkroczeniem przez sąd w kompetencje innych organów, jak twierdzą skarżący obrońcy oskarżonych:J. K.(str.14 apelacji) iR. J.(str.16 apelacji). Niewątpliwie doszło bowiem do nielegalnego odbarwienia oleju opałowego obłożonego znacznie mniejszą akcyzą i użycia go jako oleju napędowego obłożonego akcyzą w dużo większej sprawce. Brak jest jakichkolwiek dowodów dla przyjęcia, że doszło do uiszczenia należności podatkowej w związku ze zmianą przeznaczenia odbarwionego paliwa. Dokonując swobodnej oceny zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego sąd orzekający opiera się również o zasady prawidłowego rozumowania, wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego, zgodnie z treściąart.7 kpk. Zasady te natomiast nie pozwalają na uznanie, że doszłoby do uiszczenia należnego podatku akcyzowego za paliwo, które zostało odbarwione w ostatnim okresie przestępczego procederu, zabezpieczone w dniu 22 lutego 2011r. Przestępczy proceder zorganizowanej grupy przestępczej, do której należeli oskarżeni:M.S.,R. J.,T. M.iJ. K.polegał bowiem na odbarwianiu objętego niższą akcyzą oleju opałowego i sprzedawanie go jako oleju napędowego. Wskazane wyżej zasady swobodnej oceny dowodów pozwalają na uznanie, że w tym celu wywieziono również z posesji wJ.olej opałowy odbarwiony w dniu 22 lutego 2011r. Brak jest natomiast jakichkolwiek podstaw do uznania, że doszłoby do uiszczenia należnego podatku akcyzowego za olej zabezpieczony w tym dniu a co za tym idzie, uznania że nie doszło do uszczuplenia podatku akcyzowego we wskazanej w zaskarżonym orzeczeniu kwocie. Na marginesie zatem jedynie wskazać należy, że uznanie oskarżonych winnymi pomocnictwa do popełnienia przestępstwa zart.73a § 2 kksjest niezależne od tego czy sprawca główny popełnił przestępstwo, którego dotyczyło pomocnictwo. Sąd Apelacyjny rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela poglądu Sądu Apelacyjnego w Krakowie zacytowanego na str.16 apelacji obrońcy oskarżonegoR. J.i na str.14 apelacji obrońcy oskarżonejJ. K.dotyczącego użycia określenia „co najmniej”. Nie sposób bowiem uznać tego za naruszenie zasady domniemania niewinności, skoro Sąd Okręgowy podał konkretną ilość paliwa, którego odbarwienie uznał za udowodnione w toku postępowania i związaną z tym kwotę podatku narażonego na uszczuplenie. Uzasadnienie w tym zakresie jednoznacznie wskazuje, że zarówno ilość odbarwionego paliwa jak i jego wartość jest udowodniona w zakresie określonym w wyroku i jest znacznie mniejsza niż przyjęta w akcie oskarżenia. Nie doszło zatem do naruszenia zasady domniemania niewinności.
Brak jest również podstaw do uznania za zasadne zarzutów dotyczących kar orzeczonych wobec oskarżonych:R. J.iJ. K.i przyjęcia, że w zakresie kar pozbawienia wolności orzeczonych wobec tych oskarżonych doszło do naruszeniaart.438 pkt 4 kpk. Orzeczonych bowiem kar nie sposób uznać za rażąco surowe. Bezsprzecznie Sąd I instancji ma ustawowo zagwarantowaną swobodę w ferowaniu wyroku, w tym kształtowania wymiaru kary. Rolą zaś sądu odwoławczego w tym zakresie jest kontrola, czy granice swobodnego uznania sędziowskiego, stanowiącego zasadę sądowego wymiaru kary nie zostały przekroczone w rozmiarach nie dających się zaakceptować. Ustawa traktuje jako podstawę odwoławczą tylko taką niewspółmierność kary, która ma charakter rażący (art.438 pkt. 4 kpk), a która zachodzić może jedynie wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można byłoby przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez Sąd I instancji, a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych wart.53 k.k.Na gruncieart.438 pkt 4 kpknie chodzi bowiem o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczasową nazwać można byłoby – również w potocznym znaczeniu tego słowa – „rażąco niewspółmierną”, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować. Innymi słowy zarzut rażącej niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen można zasadnie podnieść tylko wówczas, gdy orzeczona kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, to jednak nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy – a więc, gdy jest w społecznym odczuciu karą niesprawiedliwą. Należy również odwołać się do od dawna utrwalonego w judykaturze i doktrynie poglądu, że zarzut rażącej niewspółmierności kary nie wymaga wskazania nowych, nieznanych sądowi okoliczności, polegać bowiem może na wykazaniu, że okoliczności prawidłowo ustalone mają takie znaczenie i ciężar gatunkowy, których bądź orzeczona kara nie uwzględnia w ogóle, bądź uwzględnia je w stopniu niedostatecznym (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23.10.1974r. w sprawie V KRN 78/74, OSNKW 1974, poz.34). Mając na względzie, by rozmiar represji karnej był w pełni adekwatny do stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego i winy oraz spełniał swoje cele wychowawcze i zapobiegawcze, a także by uwzględniał wpływ, jaki orzeczona kara powinna wywrzeć w kierunku ugruntowania w społeczeństwie prawidłowych ocen prawnych i stosownego do tych ocen postępowania, jak i potwierdzenie przekonania, że w walce z przestępczością zwycięża praworządność, a sprawca jest sprawiedliwie karany, Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do obniżenia oskarżonym:R. J.iJ. K.kar jednostkowych pozbawienia wolności za przypisane im czyny. Podnoszona przez obrońców oskarżonych okoliczność uprzedniej niekaralności tych oskarżonych została wzięta pod uwagę przez Sąd Okręgowy przy wymierzaniu kar (str. 50 i 59 uzasadnienia wyroku). W ocenie Sądu Apelacyjnego kary: 8 miesięcy pozbawienia wolności wymierzona oskarżonemuR. J., zaś oskarżonejJ. K.roku pozbawienia wolności za czyn zart.258 § 1 kksą karami w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, o której mowa w apelacji, skoro czyn ten zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Również kary 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonegoR. J.za czyn zart.73a § 2 kksnie sposób uznać za rażąco surową. Podkreślenia wymaga, że skarżący postulując o obniżenie tej kary wskazuje na konieczność skrócenia – w jego ocenie – czasu w jakim miało dojść do popełnienia tego przestępstwa, który to postulat nie zyskał aprobaty Sądu II instancji. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do obniżenia orzeczonej wobec oskarżonegoR. J.w pkt.3 zaskarżonego orzeczenia kary pozbawienia wolności. Z uwagi na fakt, że wniosek o obniżenie orzeczonej wobec oskarżonegoR. J.kary łącznej pozbawienia wolności skarżący wywodził jedynie z postulatu obniżenia kar jednostkowych, do czego nie doszło, brak jest podstaw do obniżania orzeczonej wobec tego oskarżonego kary łącznej pozbawienia wolności. Odnosząc się do argumentów zawartych w uzasadnieniu apelacji obrońcy oskarżonejJ. K.wskazać należy, że w ocenie Sądu II instancji nie doszło w przedmiotowej sprawie do błędnej oceny stopnia społecznej szkodliwości czynów przypisanych oskarżonej w zaskarżonym orzeczeniu.
Sąd II instancji nie podziela zatem poglądu skarżących, że orzeczone wobec oskarżonych:R. J.iJ. K.kary jednostkowe są niewspółmiernie surowe a mając na uwadze powyższe wywody, ogólne i szczególne zasady wymiaru kary wskazane wart.53 § 1 i 2 kkpodzielił pogląd Sądu I instancji, że karami współmiernymi, uwzględniającymi te wszystkie elementy w odniesieniu do oskarżonych będą kary jednostkowe pozbawienia wolności i grzywny orzeczone przez Sąd I instancji. Kary te bowiem są w pełni współmierne do stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości czynów przypisanych oskarżonym, powinny spełnić zarówno cele zapobiegawcze w stosunku do oskarżonego, jak i potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Na aprobatę nie zasługiwał również wniosek obrońcy oskarżonegoR. J.o obniżenie orzeczonej wobec tego oskarżonego kary łącznej pozbawienia wolności. W ocenie Sądu Apelacyjnego brak było podstaw do obniżenia kar orzeczonych w pkt. 3 zaskarżonego wyroku w związku ze zmianą kwalifikacji prawnej czynu. Zgodnie bowiem z treściąart.19 § 1 kk, granice zagrożenia karą za pomocnictwo i sprawstwo są tożsame. Brak było podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary w oparciu o przepisart.19 § 2 kk.
Wobec powyższego Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w pkt.3 w ramach przypisanego czynu uznał, że oskarżeni:T. M.,R. J.,J. K.iM.S.pomogli do zmiany przeznaczenia w użyciu co najmniej 60.000 litrów oleju napędowego, czyn ten zakwalifikował zart.18 § 3 kkw zw. zart.20 § 2 kksw zw. zart.73a § 2 kksw zw. zart.6 § 2 kksw zw. zart.37 § 1 pkt 5 kksi za to przy zastosowaniuart.19 § 1 kkw zw. zart.20 § 2 kks, na mocyart.73a § 2 kksw zw. zart.38 § 1 pkt 2 kksskazał oskarżonych:T. M.,R. J.,J. K.iM.S.na karę pozbawienia wolności w wymiarze po 6 miesięcy oraz karę grzywny w wymiarze po 100 stawek dziennych przyjmując wartość jednej stawki dziennej w kwocie 30,-zł. wobec każdego z oskarżonych.
W pozostałym zakresie wyrok ten jako trafny utrzymał w mocy nie stwierdzając zaistnienia zarówno przesłanek zart.440 kpk, jak i bezwzględnych przyczyn odwoławczych, o których mowa w przepisieart.439 kpk.
O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny orzekł na mocyart.626 § 1 kpkw zw. zart.636 § 1 kpkobciążając nimi oskarżonych:R. J.,M.S.,T. M.iJ. K., nie znajdując podstaw do zwolnienia ich od obowiązku ich ponoszenia. W odniesieniu do utrzymanych w mocy wyroków uniewinniających oskarżonych:B. S.iŁ. S., kosztami postępowania odwoławczego, w oparciu o przepisart.632 pkt 1 kpkw zw. zart.634 kpkobciążył Skarb Państwa.