Sąd Okręgowy w Poznaniu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 448/14
Data wyroku: 2014-06-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Hanna Bartkowiak, Leszek Matuszewski, Andrzej Klimowicz

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13.06.2014r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący SSO Leszek Matuszewski (spr)
Sędziowie: SSO Hanna Bartkowiak
SSR Andrzej Klimowicz
Protokolant: sekr. sąd. Marzena Szymaś
przy udzialeM. K.Prokuratora Prokuratury Rejonowej del do Prokuratury Okręgowej w Poznaniu, po rozpoznaniu w dniu 13.06.2014r. sprawyM. S.oskarżonego o popełnienie przestępstwa zart. 190§ 1kk, na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Pile z dnia 24.03.2014r., sygn. akt IIK 597/13
uchyla wyrok w zaskarżonej części i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pile
A. K. (1)L. H.B.

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Pile wyrokiem z dnia 24.03.2014r wydanym w sprawie IIK 597/13 uznał oskarżonegoM. S.za winnego tego, że w dniu 5.05.2013r w sklepie przyulicy (...)wP., groził pozbawieniem życiaD. J.iK. J., a wypowiadane słowa i zachowanie wzbudziły u pokrzywdzonych uzasadnioną obawę, że groźby te mogą być spełnione, tj. za winnego występku zart. 190§ 1kki na podstawieart. 190§ 1kkwymierzył oskarżonemu karę 40 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na 20 zł.
W tym samym wyroku Sąd ten uniewinnił oskarżonego od zarzutu że w okresie od stycznia 2013r do 5 maja 2013r wP.kilkukrotnie groził pozbawieniem życiaD. J., a wypowiadane słowa i zachowanie wzbudziły u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że groźby te mogą być spełnione, tj. od występku zart. 190§ 1kk.
W ostatnim punkcie wyroku Sąd obciążył oskarżonego kosztami postępowania i wymierzył opłatę za pierwszą instancję.
Z wyrokiem tym nie zgodził się obrońca oskarżonego zaskarżając go w zakresie w jakim Sąd przypisał winę oskarżonego. Skarżący zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż oskarżonyM. S.dopuścił się wobecD. J.iK. J.czynu w postaci groźby karalnej, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki wymienione wart. 190§ 1kk,

2
obrazę przepisów postępowania, tj.art. 5§ 2kpkpoprzez rozstrzygnięcie istniejących wątpliwości na niekorzyść oskarżonego.

3
naruszenieart. 7 kpkpoprzez pominięcie treści zeznań świadkaA. K. (2), wyjaśniających motywy działania pokrzywdzonej wobec oskarżonego mające charakter odwetu, na niej i oskarżonym za zeznania złożone przez nią na rozprawie rozwodowej.

W konkluzji apelacji obrońca wniósł o uniewinnienie oskarżonego od przypisanego mu przestępstwa ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku celem uzupełnienia postępowania dowodowego we wskazanym w apelacji zakresie.
Sąd odwoławczy zważył co następuje;
Apelacja obrońcy okazała się konieczna i to nie tylko z przyczyn w niej wskazanych. Sąd odwoławczy podzielił istotną część zarzutów apelacyjnych uznając jednak, że sprawa wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego i z tego względu, na tym etapie postępowania, nie jest możliwym uwzględnienie wniosku obrońcy o uniewinnienie oskarżonego.
Przede wszystkim zaskarżony wyrok jest sprzeczny wewnętrznie i sprzeczność ta, z uwagi na kierunek apelacji- na korzyść oskarżonego- przy uznaniu winy oskarżonego może zostać naprawiona jedynie poprzez wyeliminowanie z opisu przypisywanego mu czynu działania na szkodęD. J..
Konstrukcja aktu oskarżenia jest tego rodzaju, że prokurator zarzucił oskarżonemu dwa odrębne zachowania jedno na szkodęD. J., drugie na szkodęK. J., które jego zdaniem wyczerpywały znamionaart. 190§ 1kk, a w odniesieniu doD. J.w zw. zart. 12kk. Zarzucany przez prokuratora w punkcie 1 aktu oskarżenia czyn, który oskarżony miał popełnić na szkodęD. J.obejmował również zdarzenie jakie miało miejsce w sklepie należącym do małżonkówJ.z dnia 5 mają 2013r. Niezależnie od tego czy prokurator prawidłowo opisał i zakwalifikował zarzucane oskarżonemu zachowania, to rozstrzygniecie Sądu zawarte w zaskarżonym wyroku polegające na uniewinnieniu oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu w punkcie 1, tj. na szkodęD. J.i to w okresie od stycznia 2013r do5 maja 2013r – czyli od całości zachowania na szkodęD. J.jakie zarzucał prokurator oskarżonemu, przy równoczesnym skazaniu oskarżonego za zachowaniez dnia 5 maja2013r na szkodęD. J.iK. J.powoduje, że oskarżony za to samo działanie w odniesieniu doD. J.został tym wyrokiem uniewinniony i równocześnie skazany. Taka sytuacji jest prawnie niedopuszczalna.
Oczywiście uzasadnienie zaskarżonego wyroku przedstawia intencję jaką kierował się Sąd Rejonowy ale nie zmienia zaistniałej sytuacji.
Na marginesie należy zauważyć, że przy przyjętych ustaleniach faktycznych Sąd Rejonowy sprzeczności tej mógł uniknąć, uznając oskarżonego za winnego, w ramach obu zarzucanych mu czynów, zachowania przypisanego w punkcie II wyroku. Nie uniewinnia się oskarżonego od wyeliminowanych z opisu czynu części zachowań, które miały być dokonane w warunkach określonych wart. 12kk.
Już powyższy błąd przesądza, że zaskarżony wyrok nie mógł się ostać, z tym że mógł podlegać zmianie na etapie postępowania odwoławczego.
Powodem uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania jest uznanie zasadności części z postawionych zarzutów zawartych w apelacji.
Sąd odwoławczy nie kwestionuje prawidłowości ustaleń Sądu I instancji, że w dniu 5 maja 2013r oskarżony wypowiadał obraźliwe słowa i artykułował groźby wobec małżonkówJ., natomiast istotne wątpliwości wzbudza ustalenie, że te groźby rzeczywiście wzbudziły u pokrzywdzonych, a w realiach przedmiotowej sprawy uK. J., obawę spełnienia.
Kwestiami czy pokrzywdzony miał realne powody aby obawiać się wypowiedzianych przez oskarżonego gróźb, Sąd Rejonowy w ogóle się nie zajął. Słusznie podnosi obrońca, że w dość specyficznych realiach przedmiotowej sprawy, wyjaśnienia wymaga, jakiego rodzaju relacje łączyły oskarżonego z pokrzywdzonymi i czy i na jakim tle doszło pomiędzy nimi do konfliktu. Jeżeli relacje pomiędzy nimi i podłoże konfliktu były tego rodzaju jak wskazuje obrońca, to rzeczywiście nie można wykluczyć, że deklarowana przez pokrzywdzonego obawa, że oskarżony może spełnić wypowiedziane groźby, może być jedynie próbą odwetu na oskarżonym iA. K. (2)– siostrzeD. J..
Kontekst sytuacyjny w jakim doszło do wzburzenia u oskarżonego i wykrzykiwania przez niego wulgarnych słów i gróźb wobecK. J.i jego małżonki, po części usprawiedliwia wzburzenie oskarżonego. To przecież pokrzywdzony jako właściciel sklepu i zarazem sprzedawca, bez obiektywnej przyczyny, odmówił oskarżonemu sprzedaży dostępnego w sklepie towaru, który chciał kupić oskarżony. Przecież, z wyjątkiem sytuacji przewidzianych prawem, sprzedawca nie może sobie decydować czy danemu klientowi sprzeda udostępniony do sprzedaży w sklepie towar czy nie.
Wydaje się, że takie zachowanie pokrzywdzonego było bezprawne i jak podnosi obrońca upokarzające oskarżonego, bo naruszało jego prawa jako kupującego. Wyjaśnienia i szczegółowego rozważenia wymaga czy pokrzywdzony upokarzając w ten sposób oskarżonego nie zademonstrował swojego lekceważącego stosunku do niego, a tym samym, że się go nie obawia. Oczywiście odczucie strachu jest czymś subiektywnym, na tym etapie postępowania nie znając, uprzednich relacji pokrzywdzonego i oskarżonego i podłoża ich konfliktu, jednoznacznie przesadzić tej kwestii.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy winien uwzględnić powyższe uwagi, podjąć próbę wyjaśnienia podłoża konfliktu oskarżonego z pokrzywdzonym i czy rzeczywiście, w zaistniałej sytuacji pokrzywdzony miał realne powody aby obawiać się spełnienia przez oskarżonego wypowiedzianych gróźb. Koniecznym jest rozważenie czy przedmiotowa sprawa, faktycznie nie jest formą odwetu pokrzywdzonego na swojej szwagierce i jej przyjacielu.
Sąd winien również rozważyć czy do sprawy cokolwiek istotnego, zwłaszcza po takim czasie od zdarzenia, mogą wnieść zeznania funkcjonariuszy policji wezwanych na interwencję w dniu 5 maja 2013r.
SSR Andrzej Klimowicz SSO Leszek Matuszewski SSO Hanna Bartkowiak