Sąd Apelacyjny w Lublinie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 140/14
Data wyroku: 2014-09-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Brzozowska, Lech Lewicki, Elżbieta Jóźwiakowska
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Porządkowi Publicznemu
Podstawa prawna: art. 252 § 2 k.k.

Sygn. akt II AKa 140/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 września 2014r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Lech Lewicki

Sędziowie:

SA Elżbieta Jóźwiakowska (sprawozdawca)
SA Elżbieta Brzozowska

Protokolant

sekretarz sądowy Agnieszka Muszyńska

przy udziale Anny Utnik-Wójtowicz  prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Lublinie
po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 r.
sprawy1/G. S. (1)
oskarżonego zart. 252 § 2 kki innych
2/D. T. (1)
oskarżonego zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 252 § 2 kki innych
z powodu apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu
z dnia 24 stycznia 2014r. sygn. akt II K 71/12
I- zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy uznając wszystkie apelacje za oczywiście bezzasadne;
II- zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokatM. S.- Kancelaria Adwokacka wZ.kwotę 1033, 20 (tysiąc trzydzieści trzy 20/100) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wykonywanej z urzędu w postępowaniu odwoławczym wobecG. S. (1);
III– zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa za postępowanie odwoławcze: odG. S. (1)300 (trzysta) zł opłaty oraz 1040,20 (tysiąc czterdzieści 20/100) zł tytułem wydatków, zaś odD. T. (1)700 (siedemset) zł opłaty oraz 7 (siedem) zł tytułem wydatków; w części dotyczącej apelacji prokuratora ustala, że wydatki ponosi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
G. S. (1)został oskarżony o to, że:

I
w nocy na 27 lipca 2011 r. wZ.woj.(...)działając wspólniei w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami wziął udział w pobiciuP. M. (1), w ten sposób, że zadawał mu ciosy rękami i nogami po całym ciele, przez co naraził go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego wart. 156 § 1 kklubwart. 157 § 1 kktj. o czyn zart. 158 § 1 kk,

II
w okresie od dnia 27 lipca 2011 r. do dnia 28 lipca 2011 r. wZ.,T.województwa(...)oraz innych nieustalonych miejscach działając wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami, wziął i następnie przetrzymywałP. M. (1)jako zakładnikaw celu zmuszeniaW. O.i innych nieustalonych osób do określonego zachowania się, polegającego na przekazaniu nieustalonym osobom pieniędzy w kwocie 60 000 zł, w zamian za uwolnienie pokrzywdzonego, przy czym po przewiezieniuP. M. (1)do nieustalonego lasu w okolicachT. L., gdzie dopuścił się na nim szczególnego udręczenia w ten sposób, że zaciskał mu na szyi pętlę wykonanąz liny holowniczej, zakładał mu na głowę szmatę, bił rękami i kopał po całym ciele oraz groził mu pozbawieniem życia w wypadku nieotrzymania wspominanej kwoty pieniężnej tj. o czyn zart. 252 § 2 kkw zw. zart.252 § 1 kkw zw. zart.11 § 2 kk,

D. T. (1)został oskarżony o to, że:
III. w okresie od dnia 27 lipca 2011r. do dnia 28 lipca 2011r. wŁ.iT.Lub. woj.(...)działając w zamiarze bezpośrednimi chcąc, abyG. S. (1)iŁ. M. (1)przetrzymywaliP. M. (1)wziętego uprzednio jako zakładnika w celu zmuszeniaW. O.i innych nieustalonych osób do określonegozachowania się, polegającego na przekazaniu im pieniędzy w kwocie 60 000 zł w zamian za uwolnienie pokrzywdzonego, tj. w celu osiągnięcia przez nich korzyści majątkowej, ułatwił im popełnienie tego przestępstwa łączącego się ze szczególnym udręczeniem pokrzywdzonego, w ten sposób, że będąc funkcjonariuszem publicznym, wykonując zawód policjanta, nie dopełnił obowiązków i wbrew szczególnemu obowiązkowi niedopuszczenia do popełnienia czynu zabronionego, zataił przed funkcjonariuszami policjipatrolującymi okolice miejsca przetrzymywania pokrzywdzonego powyższe informacje, które otrzymał odG. S. (1)będąc na miejscu zdarzenia i zaniechał wszelkich działań zmierzających do niedopuszczenia albo utrudnienia sprawcom popełnienia przestępstwa oraz ostrzegłG. S. (1)iŁ. M. (1)o zbliżającym się do miejsca przetrzymywania przez nich zakładnika patrolu policji, czym działał na szkodę interesu publicznego oraz na szkodę interesu prywatnegoP. M. (1), tj.o czyn zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 252 § 2 kkw zw. zart. 252 § 1 kkw zb.zart.231 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kk.
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Zamościu uznał oskarżonegoG. S. (1)za winnego tego, że:

I
w nocy na 27 lipca 2011 roku wZ.województwa(...)działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą wziął udziałw pobiciuP. M. (1), w ten sposób, że zadawał mu ciosy rękami i nogami po całym ciele, przez co naraził go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku określonego wart.156 § 1 kklub wart.157 § 1 kkto jest czynu wyczerpującego dyspozycjęart.158 § 1 kki za to skazał go na karę 8 (osiem) miesięcy pozbawienia wolności;

oskarżonegoG. S. (1)uznał nadto za winnego tego, że:

II
w okresie od dnia 27 lipca 2011 roku do dnia 28 lipca 2011 rokuwZ.,T.województwa(...)i innych nieustalonych miejscach w okolicachT.działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wziął a następnie przetrzymywałP. M. (1)jako zakładnika i stosował wobec niego przemoc polegającą na biciu rękami, kopaniu po całym ciele, zakładaniu na szyję pętli wykonanej z liny holowniczej i grożeniu pozbawieniem życia w celu zmuszenia go orazW. O.i innych nieustalonych osób do przekazania nieustalonym osobom pieniędzy w kwocie 60 000 złotych, przy czym do przekazania tych pieniędzy nie doszło wobec ucieczkiP. M. (1)to jest czynu wyczerpującego dyspozycjęart.252§ 1 kkw zb. zart.13 § 1 kkw zw. zart. 282 kkw zw. zart. 11§ 2 kki za to na mocyart.252 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkw zw. zart.60 § 2 pkt 2 kkw zw. zart.60 § 6 pkt 2 kkskazał go na karę 1 (jednego) roku i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;

na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kktak orzeczone wobec oskarżonegoG. S. (1)za czyny z punktów I (pierwszego) i II (drugiego) kary pozbawienia wolności połączył i jako karę łączną orzekł 1 (jeden) roki 8 (osiem) miesięcy pozbawienia wolności;
na podstawieart.63 § 1 kkna poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemuG. S. (1)okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, to jest okres zatrzymaniai tymczasowego aresztowania od dnia 14 lutego 2012 roku do dnia27 czerwca 2012 roku, przy czym jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;
zasądził od oskarżonegoG. S. (1)na rzecz Skarbu Państwa kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem opłaty, zaś zwolnił go od zapłaty wydatków;
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokataM. S.kwotę 2.361,60 (dwa tysiące trzysta sześćdziesiąt jeden złoty sześćdziesiąt groszy) w tym obejmującą podatek od towarów i usług w kwocie 441,60 (czterysta czterdzieści jeden złoty sześćdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonegoG. S. (1).
oskarżonegoD. T. (1)uznał za winnego tego, że:

III
w okresie od dnia 27 lipca 2011 roku do dnia 28 lipca 2011 rokuwŁ.iT.województwa(...)chcąc abyG. S. (1)i ustalona osoba przetrzymywaliP. M. (1)wziętego uprzednio jako zakładnika w celu zmuszenia go,W. O.i innych nieustalonych osób do przekazania im pieniędzyw kwocie 60 000 złotych w celu osiągnięcia przez nich korzyści majątkowej ułatwił im popełnienie tego przestępstwa w ten sposób, że będąc funkcjonariuszem publicznym, wykonując zawód policjanta, nie dopełnił obowiązków i wbrew szczególnemu obowiązkowi niedopuszczenia do popełnienia czynu zabronionego zataił przed funkcjonariuszami patrolującymi okolice miejsca przetrzymywania pokrzywdzonego powyższe informacje, które uprzednio otrzymał odG. S. (1)będąc na miejscu zdarzenia i zaniechał wszelkich działań zmierzających do niedopuszczenia albo utrudnienia sprawcom popełnienia przestępstwa oraz ostrzegłG. S. (1)i ustaloną osobę o zbliżającym się do miejsca przetrzymywania przez nich zakładników patrolu policji, czym działał na szkodę interesu publicznego oraz na szkodę interesu prywatnegoP. M. (1)to jest czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 18 § 3 kkw zw. zart. 252 § 1 kkw zb.zart.231 § 2 kkw zw. zart.11 § 2 kki za to na podstawieart.19 § 2 kkw zw. zart.252 § 1 kw zw. zart.11 § 3 kkw zw. zart. 60 §1 kkw zw.zart.60 §6 pkt 2 kkskazał go na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

na podstawieart.69 § 1 i § 2 kkiart.70 § 1 pkt 1 kkwykonanie tak orzeczonej wobec oskarżonegoD. T. (1)kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 4 (czterech) lat tytułem próby;
na podstawieart.71 § 1 kkwymierzył oskarżonemuD. T. (1)grzywnę 200 (dwieście) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 (dwadzieścia) złotych;
na podstawieart.63 § 1 kkna poczet orzeczonej kary grzywny zaliczyłD. T. (1)okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, to jest okres zatrzymania od dnia 26 czerwca 2012 roku do dnia 27 czerwca 2012 roku, przy czym jeden dzień zatrzymania równa się dwóm dziennym stawkom grzywny;
zasądził od oskarżonegoD. T. (1)na rzecz Skarbu Państwa kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem opłaty, zaś zwolnił go od zapłaty wydatków.
Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżyli: prokurator oraz obrońcy oskarżonych.
Prokuratorzaskarżył wyrok w całości na niekorzyśćG. S.iD. T..
W wywiedzionym przez siebie środku odwoławczym podniósł zarzuty:

I
błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mającego wpływ na jego treść, polegającego na uznaniu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, iż czyn zarzucany oskarżonemuG. S. (1)w pkt II aktu oskarżenia wyczerpuje znamionaart. 252 § 1 kkw zb. zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 282 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw sytuacji, gdy prawidłowo ocenione dowody oraz okoliczności sprawy przemawiająza uznaniem, iż oskarżony dopuścił się czynu określonego wart. 252 § 2 kkw zw. zart. 252 § 1 kkw zb. zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 282 kkw zw. zart. 11 § 2 kk,

II
błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mającego wpływ na jego treść, polegającego na uznaniu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, iż czyn zarzucany oskarżonemuD. T. (1)w pkt III aktu oskarżenia wyczerpał znamionaart. 18 § 3 kkw zw. zart. 252 § 1 kkw zb. zart. 231 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw sytuacji, gdy prawidłowo ocenione dowody oraz okoliczności sprawy przemawiają za uznaniem, iż oskarżony dopuścił się czynu określonego wart. 18 § 3 kkw zw.zart. 252 § 2 kkw zw. zart. 252 § 1 kkw zb. zart. 231 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kk,

III
rażącej niewspółmierności kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonegoD. T. (1)za przypisane mu przestępstwo wyrażającą się w warunkowym zawieszeniu wykonania tej kary w sytuacji, gdy stopień społecznej szkodliwości czynu, charakter przestępstwa i zawinienia sprawcy wskazywały, że kara ta nie spełnia swej funkcji w zakresie prewencji ogólneji szczególnej oraz nie zaspokaja społecznego poczucia sprawiedliwości.

Powołując się na powyższe – skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:
I. uznanie oskarżonegoG. S. (1)za winnego czynu określonegow pkt II aktu oskarżenia, polegającego na tym, że oskarżony w okresie od dnia 27 lipca 2011 r. do dnia 28 lipca 2011 r. wZ.,T.woj.(...)i innych nieustalonych miejscach w okolicachT., działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wziął, a następnie przetrzymywałP. M. (1)jako zakładnika i dopuścił się wobec niego szczególnego udręczenia polegającego na biciu rękami, kopaniu po całym ciele, zakładaniu na szyję i zaciskaniu pętli wykonanej z liny holowniczej, zakładaniu na głowę szmaty i grożeniu pozbawieniem życia w celu zmuszenia go orazW. O.i innych nieustalonych osób do przekazania nieustalonym osobom pieniędzy w kwocie 60 000 zł, przy czym do przekazania tych pieniędzy nie doszło wobec ucieczkiP. M. (1), tj. czynu określonego wart. 252 § 2 kkw zw. zart. 252 § 1 kkw zb. zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 282 kkw zw. zart. 11 § 2 kk,
II. uznanie oskarżonegoD. T. (1)za winnego czynu określonegow pkt III aktu oskarżenia, polegającego na tym, że w okresie od 27 lipca 2011 r. do dnia 28 lipca 2011 r. wŁ.iT.woj.(...), chcąc abyG. S. (1)i ustalona osoba przetrzymywaliP. M. (1)wziętego uprzednio jako zakładnika w celu zmuszenia go,W. O.i innych nieustalonych osób do przekazania im pieniędzy w kwocie 60 000 zł w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oskarżony ułatwił im popełnienie tego przestępstwa łączącego się ze szczególnym udręczeniem pokrzywdzonego w ten sposób, że będąc funkcjonariuszem publicznym, wykonując zawód policjanta, nie dopełnił obowiązków i wbrew szczególnemu obowiązkowi niedopuszczenia dopopełnienia czynu zabronionego zataił przed funkcjonariuszami patrolującymi okolice miejsca przetrzymywania pokrzywdzonego powyższe informacje, które uprzednio otrzymał odG. S. (1)będąc na miejscu zdarzenia i zaniechał wszelkich działań zmierzających do niedopuszczenia albo utrudnienia sprawcom popełnienia przestępstwa oraz ostrzegłG. S. (1)i ustaloną osobę o zbliżającym się do miejsca przetrzymywania przez nich zakładnika patrolu policji, czym działał na szkodę interesu publicznego oraz na szkodę interesu prywatnegoP. M. (1), tj. czynu określonego wart. 18 § 3 kkw zw. zart. 252 § 2 kkw zw. zart. 252 § 1 kkw zb. zart. 231 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kk,
III. wymierzenie oskarżonemuD. T. (1)za przypisane mu przestępstwo kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania oraz wyeliminowanie z sentencji orzeczenia przypisanej oskarżonemu kary grzywny w rozmiarze 200 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 20 zł, jak też zaliczenie okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności.

    ObrońcaG. S. (1)zaskarżył wyrok w całości.
W apelacji podniósł zarzut:

1
obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicieart. 5 § 2 k.p.korazart. 7 k.p.kpoprzez przyjęcie,z przekroczeniem swobodnej oceny dowodów, z naruszeniem zasady domniemania niewinności, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie iż oskarżony dopuścił się zarzuconych mu czynów,

2
błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mającego wpływ na treść, a polegającego na dokonaniu przez Sąd błędnych ustaleń w zakresie oceny działań oskarżonego w odniesieniu do pkt I i II wyroku poprzez dowolne ustalenie, że wobec pokrzywdzonegoP. M. (1)była stosowana przemoc fizyczna , oraz iż został porwany podczas gdy analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosków przeciwnych,

3
niewspółmierności kary łącznej wymierzonej oskarżonemu, która polegała na wymierzeniu oskarżonemu kary 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności bez należytego uwzględnienia dyrektyw sądowego wymiaru kary zart. 53 kkw szczególności dostatecznego uwzględnienia okoliczności łagodzących.

W konkluzji apelacji skarżący wniósł o zmianę wyroku przez uniewinnienie oskarżonegoG. S. (1)od zarzucanych mu czynów, ewentualnie:
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemuw Zamościu II Wydziałowi Karnemu do ponownego rozpoznania,
ewentualnie przy uznaniu zarzutu dotyczącego rażącej niewspółmierności kary za skuteczny wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie kary poprzez wymierzenie oskarżonemuG. S. (1)kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wskazany przez Sąd.
ObrońcaD. T. (1)zaskarżył wyrok w całości. Zapadłemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, żeB. T.dopuścił się popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 18 § 3kkw zw. zart.252 § 1 kkw zb.zart.231 § 2 kkw z w. zart.11 § 2 kk., podczas gdy faktycznie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w szczególności wyjaśnienia wymienionego oskarżonego, częściowe wyjaśnienia oskarżonegoS. S., świadkaP. M. (1)oraz pozostałych świadków zeznającychw sprawie w tym funkcjonariuszy policji m. in.C.,Ł., wykluczają jego winę w przypisanym mu przestępstwie

Powołując się na powyższe – skarżący wniósł:
1) o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu,
2) ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacje nie są zasadne i jako takie nie zasługują na uwzględnienie,a charakter podniesionych w nich zarzutów powodują, że posiadają one status oczywiście bezzasadnych.
Z uwagi na fakt, że wnioski o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył prokurator i obrońcaG. S.– pisemne motywy wyroku sądu odwoławczego będą dotyczyć środków odwoławczych wywiedzionych przez te podmioty.
Z uwagi na fakt, że dalej idąca jest apelacja obrońcyG. S.– zostanie ona omówiona w pierwszej kolejności.
Autor apelacji w wywiedzionym środku odwoławczym sformułowałzarzuty obrazy przepisów postępowania /art. 5 § 2 kpk,art. 7 kpk/ oraz zarzut błędu ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na jego treść.
Literalna analiza treści stanowiących uzasadnienie apelacji prowadzi do przekonania, że skarżący przede wszystkim kontestuje dokonaną przez Sąd I instancji ocenę zeznańP. M.oraz wyjaśnień oskarżonego.
W materii dotyczącej naruszenia normyart. 7 kpk– należy przede wszystkim podkreślić, że wynikające z niej prawo swobodnej oceny dowodów jest jedną z najistotniejszych prerogatyw sądu orzekającego, a zarzut obrazytego przepisu może być skuteczny jedynie wtedy, gdy zostanie wykazane, że sąd oceniając dowody naruszy zasady logicznego rozumowania, bądź nie uwzględni przy ich ocenie wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego /OSNPG 1978 z.3 poz.40/. Istotnym czynnikiem kształtującym przekonanie sądu orzekającegow I instancji o wiarygodności wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadków - są spostrzeżenia i wrażenia odniesione w toku bezpośredniego przesłuchania tych osób na rozprawie - i tej sfery przekonania sędziowskiego kontrola odwoławcza już nie obejmuje, sprowadzając się wyłącznie do jej weryfikacji w kontekście występowania powołanych wyżej uchybień.
Analogicznie - nie sposób podzielić stanowiska autora apelacji dotyczącej obrazyart. 5 § 2 kpk, gdyż skarżący wadliwie interpretuje wskazany przez siebie przepis. W sytuacji bowiem, gdy sąd rozpoznający sprawę dysponuje określonymi dowodami, które uzna za wiarygodne i stanowisko to nie będzie pozostawało w opozycji do normyart. 7 kpk– to nawet wówczas, gdy z innej grupy dowodów można byłoby wywieść wniosek przeciwny – ta pozytywna ocena dowodów obciążających powoduje, że nie sposób mówić o jakichkolwiek wątpliwościach w rozumieniuart. 5 § 2 kpk.
Taka właśnie jest konsekwencja prawa sądu do swobodnej oceny dowodów, ponieważ gdyby w każdej sytuacji procesowej, gdzie istnieją przeciwstawne grupy dowodów uznawać, że jest to ów stan, który generuje uzasadnione wątpliwości - to rola sądu byłaby w istocie ułomna. To właśnie sąd, po wyczerpaniu inicjatywy dowodowej, jest nie tylko uprawniony, ale i zobligowany do wskazania, które dowody i z jakich względów uznał za miarodajne, a którym i z jakiej przyczyny cechy tej odmówił.
Tego rodzaju interpretacjaart. 5 § 2 kpkwynika z jednolitej w tej materii linii judykatury i doktryny prawa i wskazuje jednoznacznie, że o naruszeniucytowanej normy nie można mówić w sytuacji, gdy sąd w wyniku pełnej i poprawnie przeprowadzonej swobodnej oceny dowodów uznał, że albo brak jest wątpliwości albo nie mają one znaczenia dla odpowiedzialności karnej oskarżonego.
Oczywiste jest przy tym, iż rolą obrony jest akcentowanie i eksponowanie przede wszystkim faktów, jakie jej zdaniem optują za zakwestionowaniem winy oskarżonego – ale jeżeli sąd rozpoznający sprawę sprosta wskazanym wyżej wymaganiom w zakresie poprawności, kompletności postępowania dowodowego i oceny dowodów oraz w logiczny sposób zaprezentuje swoje stanowisko – to o wątpliwościach i konieczności zastosowania zasady in dubio pro reo mowy być nie może /por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 V 1999r. IV KR 173/79 OSNPG 2/1980 poz.24., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2011r. III KK 93/11 Biul PK 2011/10/31/.
Kontrola odwoławcza zaskarżonego orzeczenia wykazała, że postępowanie dowodowe w zakresie istotnym z punktu widzenia odpowiedzialności karnej oskarżonego - zostało przeprowadzone w niewadliwy i kompleksowy sposób, zaś dokonana przez sąd ocena dowodów nie nosi cech dowolności i nie wykracza poza ramy określone wart. 7 kpk.
Analiza pisemnych motywów orzeczenia prowadzi do przekonania,że proces decyzyjny sądu nie pozostaje w opozycji do zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, co powoduje, że uzasadnienie w pełni odpowiada wymogomart. 424 §1 pkt.1 i 2 kpk. Jego treść dowodzi także, że respektując zasadę obiektywizmu /art. 4 kpk/ - sąd uwzględnił przy wyrokowaniu tak okoliczności przemawiające na niekorzyść oskarżonych, jak i na ich korzyść, orzeczenie zostało zaś oparte na całokształcie materiału ujawnionego na rozprawie /art. 410 kpk/.
Jak już zostało wyżej zasygnalizowane – zaprezentowana przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku ocena dowodów jest jak najbardziej prawidłowa i nie nosi cech dowolności. Z cytowanego dokumentu wynika w sposób nie budzący zastrzeżeń z jakich powodów określone dowody zostały uznane za wiarygodne, a z jakich przyczyn innym dowodom waloru tego odmówiono. Ów proces decyzyjny nie jest dotknięty błędem natury logicznej lub faktycznej –a zatem pozostaje w pełni pod ochronąart. 7 kpk. Uzasadnienie wyroku zostało zatem sporządzone stosownie do reguły zawartej w normieart. 424 § 1 pkt.1 kpk, w sposób całkowicie czytelny i wyczerpujący z punktu widzenia przeprowadzenia kontroli instancyjnej procesu decyzyjnego Sądu I instancji.
Analiza zawartej w apelacji argumentacji w zakresie dotyczącym czynuz pkt. I prowadzi do przekonania, iż w istocie sprowadza się ona do zacytowania treści wynikających przede wszystkim z wyjaśnieńG. S., w których zaprzeczał on aby brał udział w pobiciu pokrzywdzonego oraz własnego poglądu autora środka odwoławczego, dotyczącego oceny zeznań P.M..
Rzecz jest jednak w tym, że skuteczność zarzutu obrazyart. 7 kpkoraz błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia - jest uzależniona od wykazania, że tak proces oceny dowodów, jak i prawidłowość wniosków wywiedzionych przez sąd na podstawie zgromadzonego materiału –są dotknięte wadami natury faktycznej bądź logicznej. Okoliczność, że sam skarżący posiada odmienny pogląd w zakresie wiarygodności określonych dowodów – nie jest wystarczający dla zdyskredytowania stanowiska sądu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej wskazać należy, że w treści omawianego środka odwoławczego brak jest wskazanych wyżej elementów – co przesądza o wybitnie polemicznym charakterze apelacji. Przekonanie o zawinieniu oskarżonego w zakresie występku zart. 158 § 1 kkzostało oparte w głównej mierze na depozycjach pokrzywdzonego. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji był w pełni legitymowany do uznania tych zeznań za wiarygodne – o ileP. M.wskazywał na oskarżonego jako jednego ze sprawców pobicia. W tym przedmiocie relacje pokrzywdzonego były niesprzeczne i konsekwentne oraz co charakterystyczne – częściowo zostały potwierdzone przez samegoG. S.. Trudno założyć, że pokrzywdzony podając w sposób wiarygodny i zgodny z faktycznym stanem rzeczy okoliczności zdarzenia – w kwestii dotyczącej tego jego fragmentu kiedy był bity i kopany przez jego uczestników – miałby niezgodnie z prawdą obciążyć również oskarżonego. Dla oceny tego fragmentu zeznańP. M.istotna jest także okoliczność, że toG. S.był głównym „kontrahentem” pokrzywdzonegow zakresie nielegalnej transakcji nabycia papierosów bez znaków akcyzy i to on był najbardziej zainteresowany odzyskaniem utraconego towaru bądź jego równowartości pieniężnej. Trudno zatem założyć, że w sytuacji, gdy okazało się, żeP. M.nie miał zamiaru zapłacić za towar –G. S.był biernym uczestnikiem zdarzenia i nie podejmował żadnych czynności wobec nieuczciwego „nabywcy”.
Na aprobatę nie mogą zasługiwać argumenty podnoszone przez autora apelacji, a dotyczące tego, że skoro świadkowieM. M.iK. M.nie widziały momentu bicia pokrzywdzonego – to taki fakt nie mógł mieć miejsca. Już sam sposób dowodzenia powyższej tezy jest dotknięty ułomnością. Taki osąd mógłby mieć rację bytu gdyby zostało udowodnione, że świadkowie obserwując cały przebieg zdarzenia i mając obiektywną możliwość obserwowania go od początku do końca – istotnie nie dostrzegli tego fragmentu, który dostrzec musieli. Natomiast z relacji wskazanych wyżej osób oraz dodatkowoZ. M.jednoznacznie wynika, że zaczęli oni obserwować zdarzenie dopiero od określonego momentu, który nastąpił już po fakcie pobicia pokrzywdzonego /videk. zeznaniaZ. M.k. 17,M. M.k.18-19 iK. M.–k. 30-31/.
Kontestując wiarygodność zeznańP. M.obrońca nie wskazuje okoliczności natury procesowej, ale personalnej. W szczególności twierdzi, że pokrzywdzony miał interes, aby nieprawdziwie obciążać oskarżonego oraz że prezentował postawę obronną i zmierzał do wzbudzenia litości.
W omawianym kontekście skarżący pomija, że znaczna część twierdzeń pokrzywdzonego została w sposób nie budzący wątpliwości potwierdzona przez inne dowody osobowe /o czym szerzej w dalszej części/, ale przede wszystkim przez samegoG. S.. Obrońca nie dostrzega także faktu, że relacjeP. M.dotyczące opisu podejmowanych przezG. S.czynności sprawczych są niezwykle wyważone i ewidentnie nie zmierzają do nadmiernegoobciążenia osób biorących udział w pobiciu.
Cytowana przez obrońcę konkluzja wynikająca z opinii biegłego psychiatry – w żaden sposób nie może stanowić autonomicznej podstawy do zakwestionowania uznanych przez Sąd I instancji za wiarygodne zeznań, skoro ówdowód, oceniany zgodnie z regułamiart. 7 kpk/a więc wszechstronnie/ - został uznany za miarodajny.
Analogiczny status posiada podnoszony w apelacji zarzut, żeP. M.wyłudził od oskarżonego papierosy oraz, że był już wielokrotnie karany. Jak dowodzi treść pisemnych motywów wyroku – Sąd Okręgowy w sposób oczywisty ustalił rolę pokrzywdzonego w objętych zarzutami zdarzeniach. W poluwidzenia, a zatem także przy ocenie wiarygodności relacji pokrzywdzonego, znalazła się okoliczność, że to w istocie on sam, swą naganną postawą zmierzająca do zaboru papierosów bez uiszczenia należności – wygenerował objęteniniejszym postępowaniem działania oskarżonych.
Nie sposób zatem podzielić zaprezentowanego w apelacji poglądu, że skoro postawa pokrzywdzonego wskazuje, że nie jest on człowiekiem przestrzegającym norm społecznych i prawnych – to niejako automatycznie należy zdyskredytować wszystkie jego depozycje.
Lektura uzasadnienia wyroku wskazuje, że Sąd Okręgowy nie uznał za wiarygodne wszystkich treści wynikających z relacjiP. M.– i stanowisko to należycie umotywował. Świadczy to jednoznacznie o tym, że wbrew twierdzeniom obrońcy – wszelkie okoliczności związane z prezentowaną przez świadka postawą procesową, jego rolą w zdarzeniu oraz jego cechami charakterologicznymi – zostały uwzględnione przy ocenie tego dowodu i w tej materii sąd odwoławczy nie dostrzega żadnych deficytów.
W powyższym kontekście znaczenie całkowicie wtórne posiada kwestia obrażeń doznanych przezP. M.. Sąd Okręgowy powołał ten argument jako dodatkowy, optujący za tym, że podczas inkryminowanych zdarzeń wobec pokrzywdzonego była stosowana przemoc fizyczna. Trudno bowiem wnioskować, że część z nich mogła powstać podczas próby jego ucieczki z samochodu. Z zeznań samegoP. M., ale równieżG. S.wynika, że opuszczał stojący już pojazd i z niego po prostu wysiadł,a więc trudno uznać, że zwykłe opuszczenie pojazdu, nawet w szybkim tempie - mogło spowodować wszystkie wynikające z opinii sądowo- lekarskiej urazy /jak choćbyw okolicach czoła, oczodołów, uszu/.
Podniesione wyżej argumenty zachowują swoją aktualność w odniesieniu do czynu przypisanego oskarżonemu w pkt. II. Jako uzasadnienie swych zarzutów w tym przedmiocie skarżący podniósł jedynie okoliczność, iżG. S.utrzymywał, że pokrzywdzony dobrowolnie wsiadł z nimi do samochodui w dalszym ciągu przebywał z mężczyznami w nim się znajdującymi - bezstosowania przymusu.
Podobnie zatem jak w odniesieniu do czynu zart. 158 § 1 kk– autor apelacji przytacza jedynie prezentowaną przez oskarżonego linię obrony, uchylając się od wskazania jaka konkretnie nieprawidłowość w procesie oceny dowodów oraz wyprowadzonych przez Sąd I instancji wniosków zaistniała i z jakiej przyczyny posiadała wpływ na prawidłowość zapadłego rozstrzygnięcia.
Co zostało już w niniejszym uzasadnieniu zasygnalizowane - przywilejem Sądu I instancji mającym swe źródło wart. 7 kpkbyło zdyskredytowanie wyjaśnień oskarżonego w kwestiach ewidentnie sprzecznych z materiałem uznanym za miarodajny. I tak – skoro z dowodów w postaci nie tylko zeznań pokrzywdzonego, ale również świadkówZ. M.,K. M.iM. M.jednoznacznie wynika, żeP. M.nie wsiadł dobrowolnie do samochodu, ale został tam przez oskarżonego i innego mężczyznę doprowadzony przy użyciu siły – to naturalną konsekwencją procesową było przyjęcie że w tej materiiwyjaśnieniaG. S.nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzenia.
Za takim a nie innym charakterem umieszczenia pokrzywdzonego w pojeździe poza wskazanymi wyżej dowodami przemawia nie tylko logika sytuacji /oczywistym jest bowiem, że oskarżony po utracie papierosów musiał być zainteresowany uzyskaniem rekompensaty od „kontrahenta”/, ale także wcześniejsza próba ucieczki podjęta przezP. M.. Trudno bowiem założyć, że podjąwszy bezpośrednio przedtem próbę opuszczenia pojazdu i ucieczki – pokrzywdzony po pobiciu go przez biorących udział w zajściu mężczyzn dobrowolnie zdecydował się z nimi podróżować – szczególnie mając, co oczywista, świadomość, że nie dokonał zapłaty za przejęty towar.
Okoliczności ekskulpującej nie stanowi fakt, żeG. S.przekazał pokrzywdzonemu owe papierosy; może ona być natomiast rozpatrywana jedyniew kategoriach elementów posiadających wpływ na wymiar kary – co Sąd Okręgowy słusznie uwzględnił. Analogicznie – zważywszy na ugruntowane stanowisko tak judykatury jak i doktryny prawa - wyłączona jest możliwość rozpatrywania odpowiedzialności oskarżonego na gruncieart. 191 § 2 kk/przedmiotem transakcji były papierosy bez znaków akcyzy, co przesądza o tym, że była ona niezgodna z prawem/.
Sposób zachowaniaG. S.wobec pokrzywdzonego został prawidłowo ustalony w oparciu o zeznaniaP. M.. Skarżący zdaje się pomijać, że analogicznie jak w odniesieniu do omówionych wyżej kwestii – zeznaniaP. M.zostały częściowo potwierdzone przez samego oskarżonego /jak np. założenie pętli na szyję, przytrzaśnięcie jej drzwiami, związanie rąk, faktu kopnięcia/. Pokrzywdzony opisując zachowanie oskarżonego iŁ. M.w sposób spójny i konsekwentny opisał cały katalog stosowanych przez nich środków, mających na celu wyegzekwowanie pieniędzy. Co charakterystyczne – w tych zeznaniach brak jest jakichkolwiek treści wskazujących na próbę niezgodnego z prawdą eskalowania zachowań obu mężczyzn – jak choćby w odniesieniu do uderzania. SamP. M.podkreślał, że były to pojedyncze czynności.
Oczywistym jest, że z uwagi na swój status procesowyG. S.starał się minimalizować własną rolę oraz rangę niezgodnych z prawem zachowań, ale wszakże wyjaśnienia oskarżonego podlegają identycznym regułom ocennym, co inne dowody i sąd, wskazując w sposób jak najbardziej prawidłowy swe motywy – za podstawę swych ustaleń słusznie przyjął w przeważającej części zeznania pokrzywdzonego.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej pozostaje akcentowany w apelacji fakt, że z uwagi na fakt ukrywania sięŁ. M.– sąd pozbawiony był możliwości zweryfikowania materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie niniejszej jego depozycjami. Z punktu widzenia prawidłowości zapadłego rozstrzygnięcia – zgromadzony materiał dowodowy wydaje się kompletny i w pełni zezwalający na uznanie zawinienia oskarżonego w zakresie obu przypisanych mu czynów – nawet z pominięciem relacji osoby której postawiono analogiczne zarzuty.
Konkludując zatem dotychczasowe rozważania – kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia apelacji obrońcyG. S., gdyż zarzut wadliwego uznania zawinienia oskarżonego okazał się bezzasadny.
Skarżący w wywiedzionej apelacji zawarł także alternatywny zarzut oparty na normieart. 438 pkt. 4 kpk. Niewspółmierność orzeczonej wobecG. S.kary autor apelacji upatruje w odstąpieniu przez sąd od instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej pozbawienia wolności.
Podkreślenia wymaga, że zarzut rażącej niewspółmierności kary, jako zarzut w kategorii ocen może realizować się jedynie wówczas, gdy kara nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, stając się w odczuciu społecznym karą niesprawiedliwą. Nie sposób zatem przyjąć, że kara wobec określonej osoby jest karą niewspółmiernie surową w sytuacji, gdy sąd wymierzając ją uwzględnił wszystkie okoliczności wiążące się z poszczególnymi ustawowymi dyrektywami i wskaźnikami jej wymiaru, czyli wówczas, gdy granice swobodnego uznania sędziowskiego nie zostały przekroczone / por. wyrok SA w Poznaniu z 22 VI 1995r.II Akr 178/95 Prok. I Pr. 1996/2-3/25 /.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, iż Sąd I instancji określając wobec oskarżonego tak wymiar kary pozbawienia wolności oraz uznając, że winna ona być wykonywana w warunkach izolacyjnych – w sposób wolny od błędu ocenił wszelkie okoliczności wskazane w normieart. 53 § 1 i 2 kk, posiadające wpływ na zastosowane instrumentypolityki karnej.
W szczególności Sąd Okręgowy w należyty sposób ocenił rangę przedmiotowych i podmiotowych okoliczności determinujących problematykę wymiaru kary i stanowisko w tym przedmiocie należycie uzasadnił. Sąd Apelacyjny podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku, nie dostrzegając konieczności jej ponownego przytaczania.
Odnosząc się jedynie do kwestii podnoszonych przez skarżącego – to te wszystkie okoliczności polegające na nagannej roli pokrzywdzonego, postawie procesowejG. S.oraz dobrej opinii z miejsca zamieszkania – znalazły się w polu rozważań sądu procedującego i zostały należycie ocenione. Autor apelacji wywodząc przede wszystkim z tychże okoliczności pozytywną prognozę kryminologiczną – nadaje im zbyt znaczną rangę.
Przede wszystkim - analiza zgromadzonych w sprawie niniejszej dowodów prowadzi do przekonania, żeG. S.jest osobą o zaawansowanym poziomie demoralizacji. Ilość czynów objętych zarzutami, sposób działania sprawcy,popełnienie przestępstw wspólnie z innymi, upór i determinacja w dążeniu do jego popełnienia, a wreszcie sposób życia oskarżonego przed popełnieniem czynów zabronionych /kilkakrotna karalność/ - optuje za przyjęciem, iż inkryminowane działania nie posiadały w jego życiu charakteru wyłącznie incydentalnego.
Poza sporem pozostaje, iż w stosunku do każdego sprawcy równie istotny jak aspekt represyjny i prewencyjny kary winien mieć jej aspekt resocjalizacyjny, jednakże dotyczy to sprawców o określonych warunkach osobistych.
W odniesieniu do oskarżonego przyjąć należy, że warunkowe zawieszeniewykonania kary pozbawienia wolności nie byłoby uzasadnione nie tylko z uwagi na brak pozytywnej prognozy kryminologicznej, ale także z tej przyczynyiż nie czyniłoby zadość realizacji celów, jakie ustawodawca wiąże ze stosowaniem konkretnych rozwiązań w zakresie karania.
O ile dla sprawcy incydentalnego sam fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego i orzeczenie kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania byłby wystarczającą dolegliwością z jednej strony; z drugiej zaś stanowiłby gwarancję przestrzegania przez sprawcę porządku prawnego – to powyższe założenie nie może być odnoszone do osoby oskarżonego, zważywszyna względy wymienione wyżej.
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia apelacji obrońcy również w jej części dotyczącej orzeczenia o karze.
Przechodząc do omówienia środka odwoławczego wywiedzionego przez oskarżyciela publicznego – zaakcentować należy, iż zarzuty zawarte wpkt. I i IIapelacji zostały wadliwie skonstruowane. Z treści zawartych na str. 7 środka odwoławczego jednoznacznie wynika, że skarżący nie kwestionuje dokonanych przez sąd ustaleń faktycznych – a zatem przedmiot zarzutów winno stanowić uchybienie o jakim stanowi przepisart. 438 pkt. 1 kpk, tym bardziej, że z pisemnych motywów apelacji jednoznacznie wynika, że skarżący, mimo wadliwego sposobu wskazania podstaw odwoławczych - kwestionuje prawidłowość przyjętej przez sąd kwalifikacji prawnej czynu zpkt. II i III.
Akcentowanej nieprawidłowości w postaci błędnego zakwalifikowania czynówG. S.iD. T.m.in. zart. 252 § 1 kk, a nie 252§ 2 kk– skarżący upatruje w wadliwym, jego zdaniem, uznaniu przez Sąd I instancji, że podejmowane wobecP. M.czynności podczas przetrzymywania go przezG. S.i innego współsprawcę - nie posiadały statusu „szczególnego udręczenia” w rozumieniu normyart. 252 § 2 kk.
O ile zatem skarżący słusznie uznaje ustalenia faktyczne poczynionew sprawie niniejszej za prawidłowe – to działania podejmowane wobec pokrzywdzonego zamykały się w katalogu: bicia rękami, kopania, zakładania pętli na szyję, czasowym zakładaniem materiału na głowę, czasowym związaniu rąki nóg oraz grożeniu pozbawieniem życia. Nie bez znaczenia dla oceny kontestowanego przez autora apelacji znamienia pozostaje dodatkowo /czego także nie kwestionuje/, że z ustaleń sądu wynika iż uderzenia i kopnięcia posiadały charakter „pojedynczych”. Nadto – przywiązanieP. M.linką okręconą wokół szyi do pojazdu nie może być rozpatrywane w oderwaniu od tego, czemu ta właśnie czynność miała służyć. Otóż nie miała ona na celu spowodowanie u pokrzywdzonego dodatkowych cierpień fizycznych czy psychicznych, jako forma intencjonalnego upokorzenia – lecz służyła wyłącznie uniemożliwieniu jego ucieczki.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz ustaleń sądu uznanych przez autora apelacji za miarodajne nie wynika, aby fakt opisanego wyżej sposobu unieruchomieniaP. M.powodował dla niego jakiekolwiek dodatkowe, poza niemożnością oddalenia się, uciążliwości. W szczególnościpokrzywdzony nie sygnalizował, że został przywiązany w taki sposób, że np. nie mógł się w ogóle poruszać czy że musiał pozostawać w jakiejś konkretnej wymuszonej i dolegliwej pozycji.
Analogiczna sytuacja miała miejsce w odniesieniu do zakładania na jego głowę materiału. Tego rodzaju czynność dokonana była tylko w momencie przejazdu z jednego miejsca przetrzymywania do innego i było to podyktowane wyłącznie obawą rozpoznania ich w przyszłości przez pokrzywdzonego. W omawianym aspekcie również brak jest dowodów na to, aby założenie na głowęP. M.materiału było związane z jego dodatkowymi dolegliwościami np. z duszeniem się.
Groźby pozbawienia życia były kierowane zawsze w kontekście konieczności wywiązania się przezP. M.z podjętego wobecG. S.zobowiązania.
Ustawodawca konstruując desygnat ”szczególnego udręczenia” unormował wart. 252 § 2 kk/i innych zawierających to znamię/- postać przestępstwa nacechowanego określonym stosunkiem psychicznym sprawcy do przetrzymywanej ofiary. Już choćby posłużenie się określeniem „szczególnym” dodatkowo optuje za przyjęciem, że chodzi tu o czynności nadzwyczajne, wykraczające poza te niezbędne dla zatrzymania ofiary w określonym miejscu. Słowo „szczególny” posiada w języku polskim jednoznaczną konotację i oznacza coś o charakterze nadzwyczajnym, ponadprzeciętnym. Aby zatem ocenić, czy działaniu danego sprawcy można przypisać cechy zmierzające do szczególnego udręczenia ofiary – koniecznym jest, zdaniem Sądu Apelacyjnego, ustalenie, że poza głównym zamiarem przetrzymywania określonej osoby w celu zmuszenia wskazanych w cytowanej normie podmiotów do określonego zachowania się – jego przestępczemu działaniu towarzyszy określony stosunek psychiczny ukierunkowany właśnie na wyrządzeniu osobie przetrzymywanej szczególnych cierpień fizycznych czy psychicznych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, iż Sąd Apelacyjny owego ekstraordynaryjnego ukierunkowania działania sprawców na szczególne udręczenieP. M.się nie dopatrzył. Jakkolwiek było to w oczywisty sposób naganne – to większość podnoszonych przez skarżącego, a wymienionych wyżej działań oskarżonegoG. S.-była podejmowana ewidentnie w celu zapobieżenia ucieczce bądź identyfikacji miejsca przezP. M./przywiązanie liną, zakładanie materiału na głowę/. Nie może być zatem mowy, że były to działania w znaczny sposób przekraczające miarę „zwykłego” pozbawienia wolności – skoro w odczuciu sprawcy miały służyć wyłącznie swoistemu zabezpieczeniu przestępczego przedsięwzięcia, a nie udręczeniu ofiary. Co się natomiast tyczy bicia – tow świetle zgromadzonego materiału dowodowego chybiony wydaje się argument, że charakter obrażeń ciała ujawnionych uP. M.świadczy dodatkowo o tym, że miało miejsce „szczególne udręczenie”. Autor apelacji zdaje się pomijać po pierwsze fakt, iż na szkodę pokrzywdzonego zostało bezpośrednio przed jego przetrzymywaniem popełnione przestępstwo zart. 158 § 1 kkw trakcie którego był bity i kopany przez dorosłych mężczyzn – a więc częśćz tychże obrażeń mogła stanowić skutek uprzedniego pobicia; po wtóre – samP. M.akcentował, że owe uderzenia czy kopnięcia były „pojedyncze”.
W tych powołanych przez Sąd Okręgowy oraz innych judykatach dotyczących znamienia „szczególnego udręczenia” jako przykłady takowego są przytaczane stany faktyczne polegające na długotrwałym skrępowaniu ofiary, jej podduszaniu, przystawianiu do głowy broni, demonstrowaniu przedmiotów typu wiertarka, siekiera, czy substancje żrące, przetrzymywaniu w skrajnych warunkach stwarzających poważne niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia – np. pozostawienie pobitej ofiary w ciasnym bagażniku pojazdu w miesiącu grudniu, kłuciu śrubokrętem i podpaleniu stóp, przetrzymywaniu ofiary przykutej do ściany łańcuchem przez 2 lata w piwnicy /vide postanowienia SN: z 11 VI 2002r. II KKN 258/00 OSNKW 2002/9-10/70, z 9 II 2011r. V KK 288/10 Lex nr 783117, wyrok SA w Warszawie z dnia 8 XII 2008r. II AKa 306/08, wyrok SA w Lublinie z 12 IV 2001r. II AKa 59/01/ . Już tylko pobieżna analiza wskazanych wyżej okoliczności dowodzi, że nie sposób przyjąć, iż przetrzymywanieP. M.przezG. S.połączone było ze szczególnym udręczeniem. Katalog podejmowanych wobec pokrzywdzonego czynności sprawczychi ich charakter powoduje, że nie posiadały one statusu o jakim stanowiart. 252 § 2 kk.
Oceny prawnej przypisanego oskarżonemu czynu nie można dokonywać w oderwaniu od tego, że sprawcy na zasygnalizowaną prośbę pokrzywdzonego rozwiązywali mu ręce, zezwolili na to, aby spał razem z nimi w samochodzie i nie pozostawili go na zewnątrz, częstowali go jedzeniem.
Brak jest także podstaw do zaaprobowania stanowiska skarżącego o ile kwestionuje on brak przypisaniaD. T.zawinienia w zakresieart. 252 § 2 kk– nie tylko ze względów wyżej wymienionych, ale także innych.
Swe przekonanie o wadliwości rozstrzygnięcia w tej części autor apelacji opiera jedynie na tym, żeG. S.okazującD. T.opuchniętą rękę powiedział, że„to od uderzenia gościa którego mają w samochodzie”.
Zważywszy na treść zawartą w tak lakonicznej wypowiedzi – nie sposób kategorycznie przyjąć, żeD. T.musiał zinterpretować ją jako sygnalizację stosowania wobec owego mężczyzny przemocy; równie możliwe byłoby przyjęcie w oparciu o tak sformułowaną informację, że to nieG. S.uderzył przetrzymywanego, ale że miała miejsce sytuacja odwrotna.
W zaistniałym stanie rzeczy zatem wywodzenie jedynie na podstawie wskazanego wyżej faktu, że po stronieD. T.istniała świadomość, że przetrzymywanie mężczyzny jest połączone ze szczególnym udręczeniem – jest w kontekście materiału dowodowego sprawy niniejszej całkowicie nieuprawnione.
W ocenie Sądu Apelacyjnego niezasadny jest także sformułowanyw pkt.III wywiedzionego środka odwoławczego zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonejD. T.kary. Nieprawidłowości rozstrzygnięcia autor apelacji upatruje w niezasadnym, jego zdaniem, skorzystaniu z instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.
Podnosząc powyższy zarzut sam skarżący wskazuje, że artykułowane przez niego uchybienie – było konsekwencją przyjęcia względniejszej dla oskarżonego kwalifikacji prawnej /a więc należy rozumiećart. 252 § 1 kkw miejsce postulowanego przez oskarżycielaart. 252 § 2 kk/. Takie zastrzeżenie w istocie mogłoby zwolnić sąd odwoławczy od szczegółowego ustosunkowania się do podnoszonego zarzutu, skoro wyrok w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanegoD. T.uznano za prawidłowy, jednakże w dalszej części uzasadnienia środka odwoławczego zawarty został jedyny argument dotyczący aktualności zarzutu także w odniesieniu do kary za czyn przypisany.
I tak – skarżący neguje rangę przyjętej przez sąd okoliczności łagodzącej jaką jest niekaralnośćD. T.. Z poglądem tym nie sposób się zgodzić. Wykonywanie w dacie popełnienia czynu przez oskarżonego zawodu policjanta, jakkolwiek może wpływać na stopień szkodliwości społecznej czynu, to nie może całkowicie niweczyć tak doniosłej okoliczności jak niekaralność. Idąc tokiem rozumowania autora apelacji – w odniesieniu do wszystkich osób wykonujących zawody zaufania publicznego kwestia uprzedniej niekaralności - byłaby w istocie dla wymiaru kary iluzoryczna.
Reasumując zatem tę część rozważań należy wskazać, że wymierzonaD. T.kara jest w pełni adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości czynu i uwzględnia w sposób należyty wszelkie istotne elementy o jakichstanowi przepisart. 53 § 1 i 2 kk. Jakkolwiek nie sposób dyskutować o znacznej szkodliwości społecznej przypisanego oskarżonemu czynu – to dla osoby nie karanej sam fakt prowadzenia postępowania karnego, skazanie na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz na karęfinansową – będzie po pierwsze niewątpliwie stanowiło wystarczającą i znaczącą dolegliwość; po wtóre – zainicjuje u niej pożądane z punktu widzenia celów kary procesy resocjalizacyjne gwarantujące przestrzeganie porządku prawnego. Owa pozytywna prognoza kryminologiczna, wbrew odmiennemu stanowisku zawartemu w apelacji, przesądza o uznaniu rozstrzygnięcia o karze za prawidłowe.
Uwzględniając zatem podniesione okoliczności – Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska zawartego w apelacji prokuratora i nie dopatrzył się przesłanek obligujących do zmiany zaskarżonego wyroku.
Jakkolwiek nie podnosili tego skarżący – sąd odwoławczy zobligowany treściąart. 455 kpk- poddał kontroli prawidłowość przyjętej w odniesieniu do obu oskarżonych kwalifikacji prawnej, rozważając, czy możliwe było przyjęcie w miejsceart. 252 § 1 kk-art. 189 § 1 kk.
Ocena powyższa potwierdziła prawidłowość kwalifikacji prawnej przyjętej w zaskarżonym orzeczeniu.
Treśćart. 252 kknie pozostawia wątpliwości co do tego, co jest przedmiotem ochrony tego przepisu. Bezspornie jest nim niezagrożone niedozwolonym przymusem funkcjonowanie organów państwowych, samorządowych, instytucji, organizacji, ale także osób prawnych i fizycznych – a więc porządek publiczny /por. M. Fleming w: M. Fleming, W. Kutzman Przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu Rozdział XXXII kk Komentarz Warszawa 1999 s. 30/. Ubocznym przedmiotem ochrony jest natomiast życie, zdrowie lub wolność człowieka, przy czym porządek publiczny burzy nie tylko branie lub przetrzymywanie zakładnika w celu zmuszenia do określonego zachowania się organu, instytucji, osoby prawnej – lecz także w celu zmuszenia do określonego zachowania się osoby fizycznej. Ustawodawca nie czyni przy tym dystynkcji pomiędzy osobą fizyczną, a pozostałymi podmiotami wymienionymi wart. 252 kk. Przestępstwo to bowiem zawsze będzie łączyło się z pozbawieniem wolności osoby będącej zakładnikiem.
Identyczna czynność sprawcza jest zawarta w normieart. 189 kk. Różnica pomiędzy normąart. 252 kk, a uregulowaniemart. 189 kksprowadza się do określenia celu, do którego sprawca zmierza. Celem czynu zart. 252 kkjest „zmuszenie” do określonego zachowania się wskazanych tamże podmiotów i może ono być popełnione wyłącznie z zamiarem bezpośrednim /dolus coloratus/ -w określonym celu. Z kolei - dla bytu czynu zart. 189 kk- cel jest całkowicie obojętny. W związku z tym - w doktrynie podkreśla się że przestępstwo zart. 252 kkstanowi z uwagi na szczególny zamiar sprawcy – kwalifikowany typ przestępstwa zart. 189 kk.
Wadliwy jest zatem pogląd, żeart.252 kkkryminalizuje jedynie działania o szerokim wydźwięku społecznym, podejmowane na skalę wykraczającą poza naruszenie dobra prawnego jednostki, gdyż nie znajduje on żadnego uzasadnienia w treści omawianego przepisu /por. postanowienie SN z dnia 28 III 2002r.I KZP 3/02 OSNKW 2002/5-6/41, wyrok SN z dnia 11 XII 2006r. OSNwSK 2006/1/2399/.
Mając zatem na uwadze powołane okoliczności oraz nie dopatrując się przesłanek zart.439 § 1 kpk– zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.
Orzeczenie w przedmiocie kosztów sądowych zostało oparte naart. 618 § 1 pkt. 11 kpk,art. 636 § 2 kpkiart. 2 ust. 1 pkt. 4 i art. 3 ust. 2 ustawy z 23 VI 1973r. o opłatach w sprawach karnych/Dz. U. z 1983r. Nr 49 poz.223 – ze zm./.