Sąd Okręgowy w Świdnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 779/14
Data wyroku: 2014-12-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Połyniak, Adam Pietrzak, Mariusz Górski
Słowa kluczowe: Przestępstwa Karnoskarbowe
Podstawa prawna: art. 437 § 1 k.p.k.

Sygnatura akt IV Ka 779/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 grudnia 2014 roku.
Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący :

SSO Agnieszka Połyniak (spr.)

Sędziowie :

SSO Mariusz Górski
SSO Adam Pietrzak

Protokolant :

Ewa Ślemp

po rozpoznaniu dnia 16 grudnia 2014 roku
sprawyK. N.
synaK.iM.z domuO.
urodzonego (...)wW.
oskarżonego zart. 56 § 2 k.k.s.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
z dnia 20 sierpnia 2014 roku, sygnatura akt III K 1207/12
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt IV Ka 779/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2014r. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu, w sprawie o sygn. akt III K 1207/12, uznałK. N.za winnego tego, że w dniu 26 kwietnia 2010 r. wW., będąc właścicielem firmy p.n. : Przedsiębiorstwo(...)K. N.zs. wD., z naruszeniem przepisówart. 14 ust. 1, art. 22 ust. 4w zw. zart. 22 ust. 5, art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych(Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.), w złożonym właściwemu organowi podatkowemu - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego wW.zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu za 2009 r. (PIT-36L) podał nieprawdziwe dane o wysokości osiągniętego przez siebie dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej p.n. : Przedsiębiorstwo(...)K. N.zs. wD.i uszczuplił należny od niego podatek dochodowy od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie 83.942 zł, poprzez niewykazanie w tym zeznaniu przychodu w łącznej kwocie 391.800 zł osiągniętego w związku z realizacją robót budowlanych dotyczących inwestycji p.n. : Budowa stacji dealerskiejT.wW.wedługfaktury nr (...)z dnia 19 marca 2009 r. oraz w związku z otrzymaną odSpółdzielni (...)wB.przedpłatą według faktury zaliczkowej nr(...)z dnia 19 marca 2009 r., jak również poprzez zawyżenie w tym zeznaniu kosztów uzyskania przychodów o kwotę 50.000 zł poprzez zaliczenie do nich wydatku z tytułu zakupu, usługi budowlanej od firmy p.n. :Przedsiębiorstwo (...)H. N.zs. wD.wedługfaktury nr (...)z dnia 31 grudnia 2009 r., który to wydatek nie przyczynił się jednak do osiągnięcia przychodu 2009 r. tj. przestępstwa skarbowego określonego wart. 56 § 2 kksi za to na podstawieart. 56 § 2 kkswymierzył mu karę 80 (osiemdziesiąt) stawek dziennych grzywny, po 100 (sto) złotych każda oraz  zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki powstałe od chwili wszczęcia postępowania w kwocie 40 złotych i wymierzył mu opłatę w wysokości 800 złotych.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się oskarżony, który za pośrednictwem swego obrońcy zaskarżył wyrok w całości na swoją korzyść, zarzucając na podstawieart. 438 pkt 1 i 2 k.p.k.1. obrazę przepisów prawa materialnego, tj.art. 56§2 k.k.s.poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie:
- że oskarżony - podatnik miał zamiast dokonać oszustwa podatkowego, tj. w jednym przypadku zawyżył koszt, a w drugim zaniżył przychód w oderwaniu od stanów faktycznych (robót remontowo – budowlanych), które uznać należy za pierwotne wobec wtórnych zobowiązań podatkowych, a nadto,
- że oskarżony – podatnik wyczerpał ustawowe znamiona występku – oszustwa podatkowego i przyjęcie w części motywacyjnej wyroku, że wartość uszczuplenia nie ma znaczenia, a „sprawca oszustwa nie może być zwolniony od odpowiedzialności za przestępstwo z chwilą zwrotu mienia, będącego przedmiotem niekorzystnego rozporządzenia” bez rozważenia, iż wartość ewentualnego uszczuplenia ma wpływ na uznanie go za wykroczenie skarbowe,
2. naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść orzeczenia:
-art. 424§1 k.p.k.poprzez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku podstaw wykluczenia częściowego odbioru robót zgodnie z etapami usuwania usterek wsalonie (...)oraz nieustalenie w jakiej wysokość rzeczywiście oskarżony – podatnik uiścił podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2009
-art. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.przez uchybienie zasadom towarzyszącym ocenie dowodów polegającej na braku weryfikacji wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadkaK. R.w kontekście stawianych zarzutów, dokumentów: zestawienia obrotów i sald analitycznych za rok obrotowy 2010 z treścią pisma Urzędu Skarbowego z dnia 9 czerwca 2014r.
Podnosząc powyższe zarzuty apelujący wniósł o uniewinnienie oskarżonego do stawianych mu zarzutów, ewentualnie o umorzenie postępowania na podstawieart. 51§1i 2 k.k.s.w zw. zart. 53§3 k.k.s.

Sąd odwoławczy zważył, co następuje:
Apelacja okazała się o tyle skuteczna, że zaskarżony wyrok, jako co najmniej przedwczesny, należało uchylić i sprawę – wbrew wnioskom obrońcy - przekazać sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, bowiem materiał dowodowy, zwłaszcza ten odnoszący się do inwestycji w salonie firmowyT., oceniony został pobieżnie, a kluczowe dla odpowiedzialności oskarżonego kwestie, tj. wskazania momentu zakończenia i rozliczenia inwestycji, nie wyjaśnione.
Bezsporne bowiem jest to, że oskarżony 14.03.2009r. zawarł umowę na wykonanie przez firmę oskarżonego stacji dealerskiejT.wW.przyul. (...)oraz, że pierwsza faktura z dnia 19.03.2009r. nr(...)na kwotę 453.840,00 zł, w tym 81.840 podatku VAT wystawiona została tytułem „zaliczka zgodnie z umową z dnia 14.03.2009r.” (k. 15).
Prawidłowe są ustalenia sądu meriti, iż wymieniona w fakturze suma przelana została na konto oskarżonego, a w dniu 05.11.2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję – pozwolenie na użytkowanie salonu i serwisu samochodowego, ale uszło uwagi tegoż sądu, że zgodnie z brzmieniemart. 14 ust. 3 pkt 1 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznychprzychodu nie stanowią należności pobrane na poczet odstaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych.
Gdy nadto przeczyta się treść protokołu końcowego odbioru prac z 02.04.2010r. (k. 35 – 37), w którym wymieniane są nadal prace do wykonania ( usunięcie usterek do 30.04.2010r.), to twierdzenie sądu I instancji, że „roboty zostały zakończone w dniu 30 grudnia 2009r.”, a faktura na kwotę 498.100 złotych była ostatnim rozliczeniem z oskarżonym, nie są wcale tak jednoznaczne.
Sąd ustalił, że roboty wymienione w w/wym. protokołach dotyczyły innej umowy (z dnia 30.40.2009r.), lecz z treści tych dokumentów należy domniemywać, iż jest to umowa oskarżonego z podwykonawcą (firmą (...) Sp. z o.o.), zatem konieczne było wyjaśnienie związku tej umowy z umową zawartą 14.03.2009r. przezK. N.i wpływu tych prac na ostateczne zakończenie prac do których wykonania zobowiązał się oskarżony i ich rozliczenia.
Z pismafirmy (...)J. N.(k. 38) nie wynika kiedy owa zaliczka w kwocie 372.000 zł dla firmy została ostatecznie rozliczona, a wskazano jedynie to, że „ została zaksięgowana na koncie
    środki trwałe w budowiejako koszt wytworzenia środka trwałego”. Nie wyjaśnione zostało natomiast to, czy faktura na 0,00 zł z dnia 18.06.2010r. w ogóle do firmy tej dotarła i co oznacza owo sformułowanie „nie była księgowana”. Kiedy zatem firma(...)dokonała rozliczenia zaliczki?
W tych okolicznościach zasadnym jest przesłuchanieR. F.na okoliczność tego kiedy nastąpiło faktyczne odebranie i rozliczenie prac, które miał oskarżony wykonać w ramach inwestycji „Budowa stacji dealerskiejT.wW.przyul. (...)”.
Dopiero dokonanie ustaleń w powyższym zakresie pozwoli jednoznacznie ocenić wyjaśnieniaK. N.i stwierdzić czy rozliczeniefaktury nr (...)nastąpiło w późniejszym okresie i czy istotnie doszło do zaniżenia kwoty przychodu osiągniętego w 2009r.
Zgodzić się należy z apelującym, że nie bez wpływu na odpowiedzialność karnoskarbową oskarżonego (stopień społecznej szkodliwości, zawinienia) pozostaje kwestia rozliczeń w 2010r. obu kwot, które uzyskał tytułem „zaliczki” i „przedpłaty” ((...)wB.), tj. wysokości należnego podatku za rok 2009 i 2010, tj. czy istotnie doszło do uszczuplenia (jaki podatek winien był zapłacić w 2010r. bez owych przychodów, a jaki zapłacił). Rację ma skarżący, że bez porównania tych dwóch okresów rozliczeniowych, trudno właściwie ocenić treść pisma US wW.(k. 235).
Do dokonania tych ustaleń oraz właściwej oceny przedłożonego zestawienia obrotów sald kont analitycznych (tej sąd I instancji nie dokonał, uznając je ze nieistotne – k. 251) zasadnym wydaje się przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości i podatków. Niemniej kwestię tę winien rozważyć sąd orzekający wtedy, kiedy poczyni kompleksowe ustalenia odnośnie momentu zakończenia i rozliczenia inwestycji przede wszystkim w saloniefirmy (...). Zgodzić się bowiem należy z apelującym, że wysokość uszczuplonego lub narażonego na uszczuplenie podatku dla sprawcy oszustwa podatkowego ma znaczenie, o czym świadczy to, że ustawodawca przewidział także możliwość popełnienia w ten sposób wykroczenia skarbowego (art. 56§3 k.k.s).
Z tych też względów zaskarżony wyrok, jak przedwczesny, nie mógł się ostać, a postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia we wskazanych powyżej kierunkach.