Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 750/14
Data wyroku: 2014-07-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogusław Glinka
Słowa kluczowe: Klauzule Niedozwolone
Podstawa prawna: art. 385^1^ - 385^3^ kc

Sygn. akt I C 750/14

WYROK ZAOCZNY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 08 lipca 2014 roku
Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie I Wydział Cywilny
w składzie :

Przewodniczący: SSR Bogusław Glinka

Protokolant: Anna Gołębiowska
po rozpoznaniu w dniu 08 lipca 2014 roku na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Sp. z o.o.wW.
przeciwkoJ. W.
o zapłatę kwoty 3 066,26 zł

I
zasądza od pozwanejJ. W.na rzecz strony powodowej(...) Sp. z o.o.wW.kwotę1 501,26 zł(tysiąc pięćset jeden złotych dwadzieścia sześć groszy) z następującymi odsetkami:

- ustawowymi liczonymi od kwoty 301,26 zł od dnia 25 października 2013 roku do dnia zapłaty;
- umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP liczonymi od kwoty 1200 zł od dnia 25 października 2013 roku do dnia zapłaty;

II
oddala dalej idące powództwo;

III
znosi między stronami koszty procesu;

IV
nadaje wyrokowi w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności.

UZASADNIENIE
Powód(...) spółka z o.o.wS.w elektronicznym postępowaniu upominawczym wniósł o zasądzenie od pozwanejJ. W.kwoty 3066,26 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i kosztami procesu.
Na uzasadnienie żądania powód wskazał, że dochodzona wierzytelność wynika zumowy pożyczki nr (...)zawartej w dniu 17.09.2012 r. przez pozwaną za pośrednictwem upoważnionego agenta. Powód przelał pozwanej wnioskowaną kwotę pożyczki 1200 zł na rachunek wskazany przez pozwaną we wniosku o udzielenie pożyczki. Strony uzgodniły spłatę w 10 ratach, a całkowita kwota spłaty wyniosła 2620 zł. Na całkowity koszt udzielenia pożyczki składają się następujące należności: kwota przekazanej pożyczki powiększona o oprocentowanie – 1422,10 zł, opłata administracyjna – 60 zł i składka zabezpieczenia, której powstanie związane jest z udzieleniem pożyczki - 1137,90 zł. Pomimo upływu terminu wynikającego z umowy pozwana nie spłaciła pożyczki. Do zapłaty pozostała kwota 3066,26 zł, w tym całkowita ww. kwota spłaty 2620 zł, koszty wezwań i upomnień – 145 zł oraz skapitalizowane odsetki 301,26 zł, którą powód dochodzi wraz z odsetkami od dnia wniesienia pozwu.
W dniu 21.02.2014 r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie, pod sygn. akt VI Nc-e 2461949/13, stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i przekazał sprawę do rozpoznania Sadowi Rejonowemu w Dzierżoniowie.
Powód w zakreślonym terminie uzupełnił braki formalne pozwu oraz pozew w trybieart. 50537§ 1 k.p.cpodtrzymując żądanie pozwu w niezmienionym zakresie.
Pozwana nie stawiła się na rozprawę w dniu 08 lipca 2014 r. nie składała żadnych wyjaśnień, ani nie wnosiła o rozpoznanie sprawy w jej nieobecności.
Sąd po przeprowadzeniu postępowania dowodowego wydał wyrok zaoczny.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 17.09.2012 r. między pozwaną i powodem, działającym wówczas pod nazwą(...) spółka z o.o.wW.została zawarta umowa pożyczki gotówkowej nr(...). Warunki udzielenia pożyczki określone zostały w § 2 umowy. Wysokość pożyczki określona została na kwotę 1200 zł. Ponadto naliczona została na rzecz pożyczkodawcy opłata przygotowawcza w wysokości 60 zł i odsetki skapitalizowane w kwocie 222,10 zł. W umowie ustanowiono na rzecz pożyczkodawcy opłatę w wysokości 1137,90 zł określoną jako „koszt ustanowienia zabezpieczenia, którego powstanie związane jest z udzieleniem pożyczki”. Spłata pożyczki miała nastąpić w 10 miesięcznych ratach po 262 zł. Całkowity koszt pożyczki określony został na 1420 zł, w tym odsetki 222,10 zł, opłata przygotowawcza 60 zł i opłata za zabezpieczenie 1137,90 zł, co dało rzeczywistą roczną stopę oprocentowania w wysokości 143,972%. Dla przeterminowanego zadłużenia przewidziano oprocentowanie w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP (§ 5) – na dzień zawarcia umowy – 24%. Nadto w § 6 ust. 1 umowy zastrzeżone zostały opłaty związane z opóźnieniem pożyczkobiorcy ze spłatą rat, w szczególności za pierwsze wezwanie do zapłaty za pośrednictwem wiadomości SMS – 15 zł, za drugie wezwanie drogą pocztową 50 zł, a za trzecie 80 zł.
Przelew kwoty pożyczki miał nastąpić na rachunek bankowy o nr(...), który był rachunkiem przedstawiciela powodaA. M.. W dniu 17.09.2012 r. dokonano przelewu kwoty 1200 zł na wskazany rachunek jako tytuł operacji wskazano „wypłata pożyczki nr(...)z dnia 17.09.2012PESEL (...)”. Z kolei spłata pożyczki miała następować na rachunek(...)spółki z o.o. wW., która upoważniona została także do podejmowania w imieniu pożyczkodawcy czynności faktycznych i prawnych wobec pożyczkobiorcy, szczegółowo opisanych w umowie dodatkowej, w tym kierowania wezwań do pożyczkobiorców.
W § 7 ust. 9 umowy zawarto następującą treść: „Celem i sposobem zabezpieczenia niniejszej umowy, Pożyczkobiorca oświadcza, iż upoważnia Pożyczkodawcę i(...)do wystąpienia i uzyskania od(...) S.A.z siedzibą wW.(…) informacji gospodarczych o swoich zobowiązaniach, w tym stanowiących tajemnicę bankową, uzyskanych przez InfoMonitor odBiura (...) S.A.i(...) Banków (...)i innych podmiotów oraz upoważnia Pożyczkodawcę i(...)do telefonicznej, mailowej lub pisemnej weryfikacji informacji dotyczących źródła i wysokości uzyskiwanego przez Pożyczkobiorcę dochodu, bieżącej kontroli sytuacji finansowej Pożyczkobiorcy w zakresie uzyskiwanych przez niego przychodów, zdolności i historii kredytowej, wypłacalności, niefigurowania w żadnym rejestrze dłużników, nieposiadania żadnych innych zaległości oraz wszelkich innych czynników mogących wpłynąć na sposób wykonywania niniejszej umowy przez Pożyczkobiorcę.”

Dowód:

umowa pożyczki nr (...),
umowa dodatkowa z 17.09.2012 r.,
harmonogram spłat,
dowód przelewu z dnia 17.09.2012 r.
wniosek o udzielenie pożyczki – k. 25
W dniu 02.10.2012 r.(...) S.A.wystawiłspółce (...)fakturę na sumę 5547,30 zł tytułem „cennik za pojedyncze raporty” szt. 1, która została zapłacona w dniu 16.10.2012 r.

Dowód:

faktura VAT nr (...),
dowód przelewu z dnia 16.10.2012 r.
Powodowa spółka uchwałą z dnia 16.10.2012 r. dokonała zmiany nazwy z(...)na(...), która została wpisana do KRS spółki w dniu 29.10.2012 r.

Dowód:

odpis z KRS powoda
(...)wystosował do pozwanej dwa wezwania do zapłaty z datą 20.11.2012 r. i 03.12.2012 r., które nadane zostały listami poleconymi do pozwanej na adres wskazany w umowie pożyczki.

Dowód:

wezwania do zapłaty wraz z dowodami nadania – k. 26-31
Sąd ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie odpisów lub kserokopii dokumentów zaoferowanych przez powoda, przy czym Regulamin świadczenia usług dorgą elektroniczną nie mógł mieć zastosowania w sprawie, bowiem opracowany został już po udzieleniu pożyczki pozwanej, gdyż zawierał dane pożyczkodawcy wpisane do rejestru sądowego dopiero w dniu 29 października 2012 r.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo jest częściowo zasadne i zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Stosownie doart. 6 k.c.ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W niniejszej sprawie powód dochodząc należności z umowy pożyczki nie wykazał, by poniósł koszty zabezpieczenia w kwocie 1137,90 zł, co skutkowało oddaleniem powództwa w tym zakresie. Nie można uznać za dowód poniesienia kosztów w wysokości wskazanej w umowie na „koszt ustanowienia zabezpieczenia” na podstawie faktury z(...), z której nie wynika, by powód poniósł koszty w tej właśnie wysokości za „sprawdzenie” pozwanej, skoro tytuł faktury wskazywał na „cennik za pojedyncze raporty” i nie odnosił się do pozwanej, a z kolei należność wskazana w fakturze nie pokrywa się z kwotą mającą obciążać pozwaną. Ponadto takie „ustanowienie zabezpieczenia” niższe zaledwie o 62,10 zł od kwoty udzielonej pożyczki należy uznać za zupełnie nieuzasadnione, naruszające interes konsumenta i zmierzające do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych poprzez obciążenie pożyczkobiorcy taką dodatkową opłatą. Także opłaty za wezwania do zapłaty stanowią niedozwolone klauzule umowne, naruszające interes konsumenta.
Pozwana jest bowiem konsumentem w rozumieniuart. 221k.c.i Sąd zobowiązany jest dokonać oceny roszczenia w świetle przepisów o ochronie konsumentów, w tym szczególnieart. 3851– 3853k.c.Stąd należy zauważyć, że analogiczne opłaty, jak wymienione w § 6 umowy stron uznane zostały w wielu orzeczeniach Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za klauzule naruszające zbiorowe interesy konsumentów, czyli klauzule niedozwolone. Także w niniejszej sprawie opłaty przewidziane w § 6 ust. 1 umowy należy za takie uznać w świetleart. 3853pkt. 16-17 k.c.Zresztą opłaty z § 6 umowy sąsui generiskarami umownymi, pozostającymi w sprzeczności zart. 483 § 1 k.c., przewidującym karę umowną na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania świadczenia niepieniężnego. Powód narzucił pożyczkobiorcom karę umowną za opóźnienie w spłacie raty pożyczki (świadczenia pieniężnego), od której – co do zasady wyrażonej wart. 481 § 1 k.c.– mogą przysługiwać odsetki, a nie kara umowna. Naliczenie opłat za wezwanie przez wiadomość tekstową SMS w wysokości 15 zł, podczas gdy koszt wysłania wiadomości wynosi od kilkunastu groszy do kilku złotych, a za wezwanie pisemne w wysokości 50 zł i 80 zł, podczas gdy koszt sporządzenia wezwania i nadania przesyłki może wynieść maksymalnie kilka złotych, należy uznać za nieekwiwalentne i niedozwolone.
Przykładowo wymienić można orzeczenia wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych UOKIK pod numerami 4090, 4089, dotyczące opłat za wezwania do zapłaty, czy wypowiedzenia umowy. Ponieważ powód wskazuje w pozwie, że część dochodzonego roszczenia zawiera opłaty za wezwania do zapłaty w kwotach kolejno 15 zł, 50 zł i 80 zł, wobec czego stanowią one klauzule niedozwolone, czyli nie są wiążące dla konsumenta (art. 3851§ 1 k.c.). Podobne regulacje zawarte są w Dyrektywie nr 93/13/ EWG, która wprowadza ochronę konsumentów przed nieuczciwymi postanowieniami umownymi. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 30 maja 2013 r. C-488/11 przyjęto, że„Art. 6 ust. 1dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że nie pozwala on sądowi krajowemu, jeżeli stwierdził on nieuczciwy charakter postanowienia dotyczącego kary umownej w umowie zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, na ograniczenie się, do czego upoważnia go prawo krajowe, do obniżenia przewidzianej przez nie kwoty kary umownej obciążającej tego konsumenta, lecz zobowiązuje go do zwykłego niestosowania rzeczonego postanowienia wobec konsumenta.”Wprawdzie w niniejszej sprawie wprost nie ma mowy o karze umownej, jednak opłaty windykacyjne wymienione w pozwie stanowią podobne obciążenie, co wymaga analogicznej oceny. W świetle przepisów o ochronie konsumentów kwotę „kosztu ustanowienia zabezpieczenia” w wysokości 1137,90 zł należy uznać za nadużycie, bowiem powód nie wykazał, by koszt taki poniósł, a przy tym wątpliwe, by sprawdzenie pożyczkodawcy było rzeczywiście obciążone takim kosztem. Ponadto obowiązek poniesienia takiego dodatkowego obciążenia, które w istocie nie zabezpiecza pożyczki, lecz daje pożyczkodawcy dodatkowy nieuzasadnione i nieekwiwalentne świadczenie kosztem konsumenta, należy uznać także za nieuczciwe warunki umowy, nie uzgodnione indywidualnie z konsumentem i nie wiążące go w oparciu o wskazane powyżej przepisy prawa krajowego i unijnego.
Dlatego powodowi przysługuje wyłącznie prawo domagania się zwrotu udzielonej kwoty pożyczki wraz z odsetkami, które to świadczenie zasądzono od pozwanej w pkt I wyroku, a dalej idące powództwo podlegało oddaleniu (pkt II).
O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie zart. 100 k.p.c.znosząc wzajemnie te koszty, gdyż powództwo uwzględnione zostało tylko częściowo (i to w proporcjach zbliżonych do połowy żądania).
O rygorze natychmiastowej wykonalności Sąd orzekł na podstawieart. 333 § 1 pkt 3 k.p.c., w części obejmującej uwzględnienie powództwa wyrokiem zaocznym.
Mając powyższe argumenty na względzie Sąd orzekł jak sentencji wyroku.