Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 858/14
Data wyroku: 2014-08-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Anna Hajda, Sędzia Tomasz Tatarczyk, Gabriela Sobczyk
Słowa kluczowe: Księgi Wieczyste
Podstawa prawna: art. 626^8^ § 2 kpc, art. 626^9^ kpc

POSTANOWIENIE
Dnia 19 sierpnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący-Sędzia:  SO Tomasz Tatarczyk
Sędziowie:   SO Gabriela Sobczyk (spr.)
SO Anna Hajda
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2014 r.
sprawy z wnioskuS. N.
o założenie księgi wieczystej i wpis w księdze wieczystej
na skutek apelacji wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Rejonowego w Raciborzu
z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt Dz.Kw 9976/13
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Raciborzu, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
SSO Anna Hajda SSO Tomasz Tatarczyk SSO Gabriela Sobczyk

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2014r. Sąd Rejonowy w Raciborzu oddalił wniosekS. N.o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości stanowiącejdziałkę (...)o powierzchni 1,6431 ha położoną w obrębieP., dotychczas objętej dawną księgą wieczystąP.tom(...)wykaz(...).
Sąd rejonowy ustalił, że według treści dawnej księgi wieczystejP.wykaz 296 nieruchomość składająca się zdziałek (...)o łącznej powierzchni 2,6469 ha była własnościąW. U.. Spadek po nim nabyły po połowie dzieci:A. G. (1)iH. L., zmarłe przed wniesieniem wniosku przez wnioskodawczynię. Spadek poH. L.nabyli po połowie wnioskodawczyniS. N.i synE. N., zaś spadek poA. G. (1)nabył synB. G.w całości. Sąd Rejonowy ustalił, że postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2013r., sygn. akt I Ns 1588/12 Sąd rejonowy w Wodzisławiu Śląskim w speawie z wnioskuE. L.z udziałemB. G.iS. N.dokonał częściowego i zgodnego działy spadku poP. U.,F. U.,W. U.iJ. U.. Między innymi ustalił, że w skład spadku poW. U.wchodzi nieruchomość położona wP., oznaczona jakodziałka o nr (...), dla których prowadzona była dawna księga wieczystaP.wykaz 296, a następnie z nieruchomości tej własnośćdziałki (...)przyznałE. L.zaś własnośćdziałki (...)-S. N..
W tym stanie faktycznym w ocenie Sądu Rejonowego zważywszy na treśćart. 6268§10 kpc, wskazał, że założenie księgi o wieczystej następuje z chwilą dokonania w niej pierwszego wpisu. Sąd Rejonowy powołał treść przepisów rozporządzenia z dnia 14 lipca 1986r.( Dz. U. nr 28 poz, 141), wskazując, że dawne księgi wieczyste utraciły moc prawną, zachowując znaczenie dokumentów. Jako dokumenty są dowodem własności, który musi być brany pod uwagę przy zakładaniu księgi wieczystej.
Wskazał ponadto, że w postępowaniu o założenie księgi wieczystej badaniu podlega pierwotny tytuł prawny do nieruchomości, jeżeli zaś wnioskodawca powołuje się na następstwo prawne po pierwotnym właścicielu, to dodatkowo winien on wykazać odpowiednimi dokumentami ciąg następstw prawnych po osobie, od której wywodzi swoje prawo do nieruchomości. w ocenie Sądu Rejonowego w niniejszej sprawie drugi element nie został spełniony, albowiem w dawnej księdze wieczystej jako właściciel wpisany byłW. U.. Postanowienie o dziale spadku nie rozstrzygało o spadku poH. L.. Zatem w ocenie Sądu Rejonowego przedstawione przez wnioskodawczynię dokumenty nie są wystarczające do ustalenia określonego we wniosku stanu prawnego nieruchomości zakładającego, żeS. N.jest wyłącznym właścicielem nieruchomości, dla której założona miała zostać księga wieczysta. Zatem w ocenie Sądu Rejonowego ciąg następców poW. U.przedstawiony przez wnioskodawczynię jest niepełny. Jako podstawę oddalenia wniosku Sąd Rejonowy wskazałart. 6269kpc.
Apelację od tego postanowienia wniosła wnioskodawczyni, zarzucając mu naruszenieart. 6268§2kpcpoprzez przekroczenie kognicji sądu wieczystoksiegowego polegającego an nieuprawnionym zakwestionowaniu skuteczności prawomocnego postanowienia Sądu rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 6 sierpnia 2013r., sygn. akt I Ns 1588/12 dokonującego działu spadku orazart. 6269kpcpoprzez nieuprawnione przyjęcie, ze w sprawie brak jest podstaw do założenia księgi wieczystej i dokonania wpisu. Stawiając te zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wnioskuS. N., a tym samym założenie księgi wieczystej oraz dokonanie wpisu prawa własności zgodnie ze zgłoszonym przez wnioskodawcę żądaniem.
W uzasadnieniu wskazała, że uszło uwadze Sądu, że ewentualną przeszkodę w dokonaniu działu spadku poW.utracie musiałby dostrzec Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim, rozpoznając sprawę o dział spadku. Wskazał, że Sąd w sprawie o wpis w księdze wieczystej nie może badać merytorycznej zasadności orzeczenia, bada jedynie czy zawiera ono wszystkie niezbędne dane do dokonana wpisu oraz to, czy jest ono prawomocne. Skarżąca podniosła, ze uczestnikami postępowania w sprawie o dział spadku poW. U.byli wszyscy spadkobiercyH. L.iA. G. (2). W ocenie skarżącej przeprowadzenie działu spadku poH. L.jest całkowicie zbędne w rozpoznawanym stanie faktycznym.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja zasługiwała na uwzględnienie.
Dokonane przez Sąd Rejonowy rozważania co do znaczenia zapisu w księdze dawnej oraz konieczności wykazania przez wnioskodawczynię następstwa prawnego po wymienionym w niej właścicielu nieruchomości są prawidłowe. Niemniej jednak wnioski Sądu Rejonowego o nienależytym wykazaniu przez wnioskodawczynię swego prawa własności i następstwa prawnego poW. U.wobec nieprzedstawienia postanowienia o dziale spadku poH. L.są chybione.
Nie ulega wątpliwości, że do wniosku dołączono prawomocne postanowienie Sądu o częściowym dziale spadku poW. U.ujawnionym jako właściciel w dawnej księdze wieczystej.
Nie ulega też wątpliwości, że w postępowaniu o dział spadku po nim uczestniczyli wszyscy spadkobiercy jego zmarłych spadkobiercówA. G. (1)iH. L., co wynika z dołączonego do wniosku odpisu prawomocnego postanowienia I Ns 1540/11 Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim oraz kopii postanowienia I Ns 678/09 Sądu Rejonowego w Raciborzu, którego oryginał zgodnie z zapiskiem dołączony jest do sprawy Dz. Kw 10384/13.
Nadmienić należy, że w sprawie I Ns 1588/12 Sąd Rejonowy dokonał częściowego zgodnego działu spadku m. in. poW. U., w wyniku którego wnioskodawczyni przyznano na własnośćdziałkę (...), której dotyczy postępowanie. W istocie formalnie wskazane postanowienie winno obejmować nadto częściowy dział spadku poH. L., jednak brak tego wyrzeczenia nie powoduje, że dołączone postanowienie nie odniosło swego skutku w postaci przeniesienia własności nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni. Skoro nikt pozaW. U.nie był wpisany w księdze wieczystej, to złożony dokument wykazuje prawo własności wnioskodawczyni i jako prawomocne postanowienie Sądu(art. 365§1kpc) nie może, z uwagi na zakres kognicji Sądu w sprawie wieczysto księgowej być kwestionowane w tym postępowaniu. Przy tym postanowienie to jest w kwestii objętej wnioskiem jednoznaczne, a tym samym nie istnieje przeszkoda do dokonania wpisu w księdze wieczystej na jego podstawie.
Jednocześnie Sąd Rejonowy skupiając się na kwestii wykazania przez wnioskodawczynię własności nie odniósł się do treści wpisów w pozostałych działach dawnej księgi wieczystej w kontekście uregulowania zawartego w przytoczonym przez Sąd Rejonowy rozporządzeniu z 14 lipca 1986r.( Dz. U. nr 28 poz, 141). Nie ocenił też złożonych materiałów geodezyjnych pod kątem tego, czy są one odpowiednie do założenia księg wieczystej.
Z tych powodów zaskarżone postanowienie uchylono, przekazując sprawę Sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania – na podstawieart. 386§4kpcw zw. zart. 13§2kpc.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy oceni złożone przez wnioskodawczynię materiały geodezyjne i jeżeli uzna je za odpowiednie dokona założenia księgi wieczystej, jednocześnie rozstrzygając jakie wpisy winny się w niej znaleźć. Ponadto, o ile oryginał prawomocnego postanowienia I Ns 678/09 Sądu Rejonowego w Raciborzu nie jest dołączony do sprawy Dz. Kw 10384/13, jak to wynika z zapisku na k. 18, to wezwie o jego przedłożenie wnioskodawczynię.
SSO Anna Hajda SSO Tomasz Tatarczyk SSO Gabriela Sobczyk