Sąd Okręgowy w Katowicach
X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: X U 2136/14
Data wyroku: 2015-01-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Petri

Sygn. akt: X U 2136/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 stycznia 2015 roku
Sąd Okręgowy – Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach Wydział X
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Anna Petri

Protokolant:

Magdalena Stachurska

po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2015 roku w Katowicach
odwołaniaM. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
z dnia 24 września 2014 roku Nr:(...)
o prawo do emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonemu prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych począwszy od 3 sierpnia 2014r.
SSO Anna Petri
sygn. akt X U 2136/14

UZASADNIENIE
UbezpieczonyM. S.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.z dnia 24 września 2014r. o odmowie przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Podniósł, że stanowisko ZUS jest krzywdzące, gdyż wbrew twierdzeniom organu rentowego w okresie zatrudnienia w ZakładzieRemontowo-Budowlanym(...)wŁ.od 16 sierpnia 1988r. do 30 czerwca 1992r. jako kierowcasamochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony oraz autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 wykonywał obowiązki w warunkach szczególnych (k. 2-3 i 12-13).
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania wskazując, iż wbrew stanowisku ubezpieczonego podany przez niego okres pracy nie może być uznany za zatrudnienie w warunkach szczególnych z uwagi na to, iż nie wydano mu za ten okres świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, co wyklucza możliwość zmiany zaskarżonej decyzji. Stąd organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu tylko okres 14 lat, 10 miesięcy, 5 dni pracy w warunkach szczególnych wykonywanej w okresie od 18 grudnia 1978r. do 30 maja 1987r. wJ.-(...)Zakładzie (...)wM.w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony i od 11 sierpnia 1992r. do 31 grudnia 1998r. wPrzedsiębiorstwie (...) spółce z o.o.wT.w charakterze kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 (k. 4-5).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Ubezpieczony był zatrudniony wZakładzie (...)wŁ.w pełnym wymiarze czasu pracy od 16 sierpnia 1988r. do 30 czerwca 1992r. jako kierowca (umowa o pracę i świadectwo pracy ubezpieczonego w jego aktach emerytalnych). Uprawnienia do kierowania autobusem – prawo jazdy kategorii D – uzyskał w dniu 28 września 1983r., auprawnienia do kierowania samochodem ciężarowym o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony z przyczepą – prawo jazdy kategorii CE - w dniu 25 sierpnia 1983r.(kopia prawa jazdy ubezpieczonego – k. 14, okazywanego na rozprawie).
Od początku tego zatrudnienia do 31 marca 1992r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze kierował pojazdamio dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony takimi jak KamazDłużyca i Kras, którymi woził materiały budowlane oraz autobusemJelcz o liczbie miejsc powyżej 15. Żadnymi innymi samochodami nie kierował i nie wykonywał innych obowiązków.W przypadku awarii jego samochodu w zastępstwie kierował innym takim samochodem ciężarowym lub pracował jako mechanik. Awarie zdarzały się średnio raz na kwartał, a usuwanie ich zajmowało do 2 dni. Najczęściej starano się to czynić po godzinach pracy.Ubezpieczony realizował obowiązki do 12 godzin dziennie. Jego praca nie różniła się niczym od pracy świadkaP. B.wykonywanej w tym Przedsiębiorstwie od 1977r. do 30 czerwca 1992r., któremu z tego tytułu przyznano wcześniejszą emeryturę – nr akt emerytalnych ENMS/6/038001314 (zeznania świadków: współpracowników ubezpieczonego –– mechanikaM. M. (1)i kierowcy(...)– k. 29, przesłuchanie ubezpieczonego – k. 29).
W dniu 31 marca 1992r. wypowiedziano ubezpieczonemu umowę o pracę i z dniem 1 kwietnia 1992r. przeniesiono go do pracy na stanowisko pomocnika budowlanego, na którym wraz ze świadkiemB.świadczył pracę przez cały okres wypowiedzenia w związku z przekazaniem Wydziału(...)i(...)w dzierżawę (oświadczenie o wypowiedzeniu i przeniesieniu ubezpieczonego w jego aktach osobowych).
Ubezpieczony ukończył 60 lat w dniu 3 sierpnia 2014r. Nie jest członkiem OFE.Na dzień 1 stycznia 1999r. posiadał 25 lat, 10 miesięcy i 28 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W dniu 25 sierpnia 2014r. złożył wniosek o emeryturę (wniosek emerytalny ubezpieczonego i wykaz stażu pracy w jego aktach emerytalnych, okoliczności przyznane przez organ rentowy – k. 4-5).
Powyższe okoliczności nie są przez strony kwestionowane. Spornym jedynie pozostaje, czy ubezpieczony spełnił warunki do uzyskania wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, iż powoływane przez organ rentowy pismo pracodawcy ubezpieczonego ze spornego okresu z dnia 30 marca 1990r. wskazujące na przeniesienie go z dniem 2 maja 1990r. z mocyart. 81 § 3 k.p.na czas przestoju na stanowisko pomocnika w Grupie(...)Ł.ma żadnego znaczenia dla sprawy. Przede wszystkim zarówno ubezpieczony, jak i jego współpracownicy z tego okresu – świadkowieM.iB.przeczyli temu, by w okresie zatrudnienia, przed wypowiedzeniem umowy o pracę ubezpieczony wykonywał jakiekolwiek inne obowiązki. Nawet zresztą jeśli tak było, to ostatecznie najpóźniej w lipcu 1990r. po zakończeniu przestoju powrócił on do wykonywania obowiązków kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. W jego aktach osobowych znajduje się bowiem odwołanie z dnia 10 sierpnia 1992r. związane z pozbawieniem go premii za lipiec 1990r., w którym ubezpieczony oświadcza, że kieruje samochodem Kamaz Dłużyca KTG 325f. Ponadto skoro przyczyną wypowiedzenia mu umowy o pracę i przeniesienia go z dniem 1 kwietnia 1992r. do pracy na stanowisku pomocnika budowlanego było przekazanie Wydziału(...)i(...)w dzierżawę, przeto do tego czasu musiał on pracować w tym Wydziale. Wykonywał tam stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązki kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, co potwierdzili obydwaj świadkowie i ubezpieczony. Zajmowanie przez niego tylko stanowiska kierowcy potwierdza też wydane mu świadectwo pracy.
Zważyć przy tym należy, iż szczegółowe ustalenie okresu ewentualnego przestoju w świadczeniu przez ubezpieczonego pracy kierowcy czy też okresów awarii użytkowanego przez niego pojazdu nie ma tu żadnego znaczenia. Do 15-letniego okresu pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych brakuje mu bowiem zaledwie 1 miesiąc i 25 dni. W spornym okresie zatrudnienia wZakładzie (...)od 16 sierpnia 1988r. do 31 marca 1992r. niewątpliwie przez niemal cały ten czas, znacznie dłuższy niż brakujący mu okres,faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony oraz autobusów o liczbie miejsc powyżej 15.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz.U.2013.1440 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 ustawy, jeżeli w dniu jej wejścia w życie tj. 1 stycznia 1999r. osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy emerytalnej – wynoszący 25 lat dla mężczyzn.
Z mocy art. 32 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r., będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 powoływanej ustawy. Dla celów ustalenia uprawnień do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.
W myśl art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej obniżony wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Do przepisów tych należy zaliczyćrozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8, poz. 43 z późn. zm.).
Na zasadzie § 2 ust. 1 owego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z mocy § 4 ust. 1 rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W Dziale VIII wykazu A stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia w punkcie 2 wymieniono prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tonyi autobusów o liczbie miejsc powyżej 15jako wykonywane w warunkach szczególnych.
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności zeznań współpracowników ubezpieczonego – świadkówM.iB.oraz przesłuchania ubezpieczonego, a także jego świadectwa pracy nie budzi wątpliwości fakt, iż przez cały okres wykonywania obowiązków pracowniczych wZakładzie (...)z wyjątkiem okresu wypowiedzenia, tj. od 16 sierpnia 1988r. do 31 marca 1992r. faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace ujęte pod pozycją 2 działu VIII wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983r., do których zalicza się pracę kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony oraz kierowcy autobusu liczbie miejsc powyżej 15. W tym okresie legitymował się przy tym specjalistycznymi uprawnieniami pozwalającymi mu na to. Miał już ponadto doświadczenie zawodowe w tym zakresie, bowiem w uznanym przez organ rentowy za pracę w warunkach szczególnych wcześniejszym okresie od 18 grudnia 1978r. do 30 maja 1987r. pracował w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony wJ.-(...)Zakładzie (...)wM.. Natomiast w późniejszym okresie od 11 sierpnia 1992r. do 31 grudnia 1998r. był zatrudniony jako kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 wPrzedsiębiorstwie (...) spółce z o.o.wT..Nieprawdopodobnym zatem by było, aby mając takie uprawnienia wyłącznie w spornym okresie nie korzystał z nich pracując jako kierowca bez specjalistycznych kwalifikacji, a zatem słabiej wynagradzany.
Podkreślić przy tym należy, iż wieloletni współpracownik ubezpieczonego, wykonujący dokładnie te same, co on obowiązki – świadekP. B.nabył prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W tej sytuacji odmowa przyznania takiego świadczenia ubezpieczonemu miałaby charakter dyskryminujący.
Stosownie do art. 184 ust. 2 ustawy emerytalnej emerytura, o jakiej mowa w art. 184 ust. 2 ustawy emerytalnej przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki do przyznania mu wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych: osiągnął 60 lat życia w dniu 3 sierpnia 2014r., w dniu wejścia w życie ustawy emerytalnej tj. 1 stycznia 1999r. miał okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat, 10 miesięcy i 28 dni, w tym ponad 15-letni okres zatrudnienia w warunkach szczególnych: poza uznanym przez organ rentowy okresem 14 lat, 10 miesięcy, 5 dni okres wykazany przez ubezpieczonego 3 lata, 7 miesięcy i 15 dni. Ponadtonie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Wbrew twierdzeniom organu rentowego dowodem potwierdzającym zatrudnienie pracownika w warunkach szczególnych są nie tylko świadectwa wykonywania prac w tych warunkach wydane przez pracodawcę. W postępowaniu sądowym okoliczność tę można wykazać przy pomocy wszelkich dowodów, w tym także osobowych, mających wpływ na prawo ubezpieczonego do świadczenia. Jak wynika bowiem z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004r. (II UK 337/03; OSNP z 2004r., z. 22, poz. 392) decydujące w tym przypadku jest wykonywanie przez pracownika określonej pracy, a nie nazwa zajmowanego stanowiska, która nie odgrywa tu żadnej roli. Wskazana w aktach osobowych nazwa jego stanowiska: kierowca była prawdziwa, lecz zbyt ogólna. Jej szczególny charakter został potwierdzony w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego.
W myśl art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Ubezpieczony zgłosił wniosek o wcześniejszą emeryturę w dniu 25 sierpnia 2014r. Ostatni warunek do jej nabycia w postaci osiągnięcia 60 roku życia spełnił w dniu 3 sierpnia 2014r. świadczenie to winno mu zatem być wypłacane od tego dnia.
Mając powyższe na względzie na mocy 47714§ 2 k.p.c.w związku zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw związku z art. 32 ust. 1, 2 i 4, art. 27 i art. 129 ust. 1 tej ustawy oraz§ 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeodwołanie ubezpieczonego należało uwzględnić zmieniając zaskarżoną decyzję i przyznając mu prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych począwszy od osiągnięcia przez niego wieku 60 lat tj. od 3 sierpnia 2014r.
SSO Anna Petri
ZARZąDZENIA:

1
odnotować;

2
odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi ZUS wraz z aktami emerytalnymi ubezpieczonego po złożeniu przez niego w terminie stosownego wniosku;

3
kalendarz 14 dni lub z wpływem.

Katowice dnia 23 stycznia 2015r.