Sąd Okręgowy w Toruniu
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 537/13
Data wyroku: 2014-01-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: L.Gutkowski
Słowa kluczowe: Wykroczenie
Podstawa prawna: art. 122 § 1 kw

IX Ka 537/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
30 stycznia 2014r.

Sąd Okręgowy w Toruniu w IX Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SO L.Gutkowski
Protokolant: st. sekr. sąd. M.Maćkiewicz
przy udziale Prok. Prok. Okr. J.Winiarskiego
po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014r. sprawy:
M. S., obwinionego z art.122§1 kw, z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionego
od wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 18 lipca 2013r.
sygn. akt II K 241/13

I
zmienia zaskarżony wyrok w pkt I w ten sposób, iż uznajeM. S.za winnego tego, że w dniu 28 września 2012r. wT.przyjął w celu osiągnięcia korzyści majątkowej telefon komórkowyN. (...)c o nr(...)o wartości 50,- zł, o którym na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i mógł przypuszczać, że został uzyskany za pomocą kradzieży, przy czym czynu tego dopuścił się mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, tj. wykroczenia z art.122§2 kw w zw. z art.17§2 kw i za to na podstawie art.122§2 kw wymierza mu karę nagany;

II
w pozostałym zakresie tenże wyrok utrzymuje w mocy;

III
zwalnia obwinionego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych należnych za obie instancje i wydatkami poniesionymi w postępowaniu obciąża Skarb Państwa;

IV
zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Toruniu na rzecz adw.S. G.kwotę 516,60 (pięćset szesnaście 60/100) zł brutto tytułem zwrotu kosztów obrony z urzędu obwinionego w postępowaniu odwoławczym.

Sygn. akt IX Ka 537/13

UZASADNIENIE
M. S.został oskarżony o to, że
w dniu 28 września 2012 r. wT.posiadał telefon komórkowymarki N. (...)o nr(...)wartości 50 zł pochodzący z rozboju na osobieM. J., który następnie zbył w punkcie serwisowym przyul. (...)wT.za kwotę 20 zł, wiedząc, że pochodzi on z przestępstwa przy czym czynu tego dopuścił się mając w stopniu znacznym ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem
tj. o czyn zart. 291 § 1 kkw zw. zart. 31 §2 kk

Sąd Rejonowy w Toruniu wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 roku(sygn. akt IX Ka 241/13) przyjmując, iż oskarżony przez to, iż w dniu 28 września 2012 r. wT.przyjął w celu osiągnięcia korzyści majątkowej telefon komórkowyN. (...)c o nr(...)wartości 50 zł, co do którego godził się, iż pochodził z przestępstwa przy czym czynu tego dopuścił się mając w stopniu znacznym ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem to jest dopuścił się wykroczenia z art. 122 § 1 kw w zw. z art. 17 § 2 kw i za to na podstawie art. 122 § 1 kw wymierzył mu karę 100 zł grzywny;
Sąd Rejonowy zwolnił oskarżonego od ponoszenia opłaty i wydatków, którymi obciążył Skarb Państwa, a nadto zasądził od Skarbu Państwa (kasy Sądu Rejonowego w Toruniu ) na rzecz Kancelarii Adwokackiejadw. S. G.kwotę 672 zł plus VAT tytułem kosztów obrony udzielonej z urzędu.

Od powyższego wyrokuapelację wniósł obrońca oskarżonego zaskarżając wyrok w całościi zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez przyjęcie, że oskarżony przewidywał i godził się na to, że telefon przyjęty odP. M.pochodził z kradzieży lub z przywłaszczenia i z uwagi na chęć zysku postanowił przyjąć telefon a następnie sprzedać, co uzasadnia przyjęcie kwalifikacji prawnej czynu nie jako przestępstwa a wykroczenia z art. 122 §1 kw, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że oskarżony nie miał świadomości, iż telefon pochodził z czynu zabronionego.
Powołując się na powyższy zarzut obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienieM. S.od postawionego mu zarzutu.
W trakcie rozprawy apelacyjnej przedstawiciel Prokuratury Okręgowej wnosił o zmianę wyroku poprzez zakwalifikowanie zarzucanego czynu z art.122§2 kw i wymierzenie kary nagany.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Niezależnie od zarzutów apelacji obrońcy sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok.
Obrońca podnosząc zarzut błędnych ustaleń faktycznych podniósł, że oskarżony nie miał świadomości, że przyjęty odP. M.telefon pochodził z kradzieży, ani nie mógł nabrać przekonania o nielegalnym jego pochodzeniu, w związku z czym należało go uniewinnić od postawionego mu zarzutu.
Analizując stanowisko obrońcy należy się z nim zgodzić w zakresie w jakim podniósł, że Sąd Rejonowy niezasadnie przypisał oskarżonemu wykroczenie z art. 122 §1 kw, a więc paserstwo umyślne. Paserstwo w tej formie polega na tym, że sprawca nabywa mienie, wiedząc o tym, że pochodzi ono z kradzieży lub z przywłaszczenia, lub pomaga w jego zbyciu albo w celu osiągnięcia korzyści majątkowej mienie to przyjmuje lub pomaga w jego ukryciu. Tymczasem w okolicznościach sprawy nie ma wystarczających dowodów by przyjąć, że oskarżony wiedział o nielegalnym pochodzeniu telefonu. Oskarżony nie miał świadomości, że telefon uzyskany został za pomocą kradzieży i żaden z przeprowadzonych w sprawie dowodów takiej wiedzy obwinionego nie potwierdza. Przeciwne założenie sądu meriti jest wątpliwe, gdyż ustalenia faktyczne tego sądu wcale na umyślność działania obwinionego nie wskazują. Stwierdzenie więc, żeM. S.„przewidywał i godził się na to, że telefon komórkowy pochodzi z kradzieży” jest dowolne.
Rację ma więc obrońca kiedy podnosi, że w sprawie nie ma podstaw do uznania winy oskarżonego za czyn z art. 122 § 1 kw z uwagi na brak wypełnienia znamion strony podmiotowej. Domagając się z tej przyczyny uniewinnienia obrońca pomija jednak, że strona podmiotowa wykroczenia z art. 122 § 1 i 2 kw obejmuje dwie postacie paserstwa, tj. umyślne i nieumyślne. Paserstwo nieumyślne zachodzi w sytuacji gdy sprawca nabywa mienie, o którym na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i może przypuszczać, że zostało uzyskane za pomocą kradzieży lub przywłaszczenia, lub pomaga w jego zbyciu albo w celu osiągnięcia korzyści majątkowej mienie to przyjmuje lub pomaga w jego ukryciu.
Nie ulega wątpliwości, że na podstawie okoliczności towarzyszących przyjęciu telefonu obwiniony powinien i mógł przypuszczać, że został uzyskany za pomocą kradzieży. Rozsądna i nie wymagająca zbyt dużego doświadczenia życiowego ocena okoliczności w jakich oskarżony przyjął telefon (chodzi głównie o osobę oferującego telefon oraz miejsce przekazania) bezsprzecznie uzasadniały powzięcie przypuszczenia, że telefon uzyskany został za pomocą kradzieży. Na podstawie obiektywnych i jednoznacznych okoliczności charakteryzujących sytuację w wyniku której oskarżony wszedł w posiadanie telefonu powinien i mógł przypuszczać, że telefon nie został uzyskany w sposób legalny. Rzecz w tym, że znany mu tylko z widzenia młody człowiek oddał mu zupełnie bezinteresownie i za darmo telefon nie oczekując w zamian jakiejkolwiek zapłaty ani innej rekompensaty. Cała sytuacja miała miejsce na ulicy, w porze nocnej i niewątpliwie miała przypadkowy charakter, bowiem mężczyźni nie umawiali się na spotkanie. Z pewnością nie jest to typowy, zwyczajowy sposób na zawieranie tego rodzaju transakcji. Poza tym - co sam oskarżony podkreślał -P. M.bardzo natarczywie i nachalnie nalegał, by wziął od niego telefon, a więc dążył za wszelką cenę do wyzbycia się go. Takie zachowanieP. M.również winno skłonić obwinionego do nabrania podejrzeń odnośnie legalności pochodzenia telefonu.
Przytoczone powyżej okoliczności wskazują, żeM. S.powinien i mógł przypuszczać, że telefon został uzyskany za pomocą kradzieży, co przemawiało za uznaniem jego winy za wykroczenie zart. 122 § 2kw. Dodać należy, że w sprawie mimo, że bezsporne jest, iż telefon pochodził z rozboju, nie sposób było rozważać czy zachowanie obwinionego stanowi przestępstwo paserstwa zart. 292 § 2 kk. Nie miał on świadomości (ani nie przypuszczał), że telefon został uzyskany za pomocą rozboju, stąd też o jego odpowiedzialności za przestępstwo nie mogło być mowy.
W związku z powyższym sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w pkt I w ten sposób, iż uznałM. S.za winnego tego, że w dniu 28 września 2012 r. wT.przyjął w celu osiągnięcia korzyści majątkowej telefon komórkowyN. (...)c o nr(...)o wartości 50 zł, o którym na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i mógł przypuszczać, że został uzyskany za pomocą kradzieży, przy czym czynu tego dopuścił się mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem tj. wykroczenia z art.122§2 kw w zw. z art.17§2 kw i za to na podstawie art.122§2 kw wymierzył mu karę nagany.
Sąd odwoławczy wymierzył karę najłagodniejszego rodzaju uznając, że kara w takim kształcie jest wystarczająca do realizacji celów kary. Za karą nagany przemawiał fakt, żeM. S.dopuścił się czynu nieumyślnie, a wartość przyjętego mienia była niewielka. Stopień zawinienia obniża też stwierdzone przez biegłych lekarzy psychiatrów upośledzenie umysłowe obwinionego, będące jedną z przyczyn ograniczenia poczytalności w stopniu znacznym w momencie popełnienia zarzucanego czynu.
W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok Sąd Okręgowy utrzymał w mocy albowiem brak było jakichkolwiek uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze stanowiących podstawę uchylenia lub zmiany wyroku w dalszej części.
O kosztach sądowych za drugą instancję sąd odwoławczy orzekł na podstawieart. 634 kpkw zw. zart. 624 § 1 kpkzwalniając obwinionego z obowiązku ich uiszczenia i obciążając wydatkami postępowania odwoławczego – w tym kosztami nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Skarb Państwa. Za takim rozstrzygnięciem przemawia sytuacja majątkowaM. S..