Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 587/14
Data wyroku: 2014-10-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Szyburska-Walczak, Ireneusz Lejczak, Stanisława Kubica
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 FUS

Sygn. akt III AUa 587/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 października 2014 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Stanisława Kubica

Sędziowie:

SSA Ireneusz Lejczak (spr.)
SSA Grażyna Szyburska-Walczak

Protokolant:

Robert Purchalak

po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. we Wrocławiu
na rozprawie
sprawy z wnioskuZ. M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o emeryturę
na skutek apelacjiZ. M.
od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt V U 1020/13

I

zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL., w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyZ. M.prawo do emerytury poczynając od dnia 1 czerwca 2013 roku;

II

zasądza od strony pozwanej na rzecz wnioskodawcy kwotę 150 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 19 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy oddalił odwołanie wnioskodawcyZ. M.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia 28 maja 2013 r.
Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych:
Z. M.,urodzony (...), z zawodu mechanik maszyn i urządzeń przemysłowych. Na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał 27 lat 10 miesięcy i 9 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Nie przystąpił do OFE.
W okresie od 21 lutego 1972 r. do 31 marca 2001 r. wnioskodawca był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wJ., w okresie od 21 lutego 1972 r. do 30 czerwca 1993 r. na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych, a od 1 lipca 1993 r. do 31 marca 2001 r. na stanowisku maszynisty koparki. W dniu przyjęcia do pracy powierzono wnioskodawcy stanowisko pomocnika operatora ładowarki, które zmieniono angażem z 10 stycznia 1973 r. na stanowisko ślusarza samochodowego. Po odbyciu zasadniczej służby wojskowej został ponownie przyjęty do pracy z dniem 10 maja 1976 r. na stanowisku ślusarza samochodowego. Z dniem 1 grudnia 1979 r. przeniesiono go ze stanowiska ślusarza z Działu Remontowego na stanowisko montera maszyn i urządzeń w Brygadzie Budowlanej, następnie został przeniesiony z dniem 2 maja 1980 r. z Brygady Budowlanej do Działu Remontowego.
W okresie od 14 sierpnia 1982 r. do 26 sierpnia 1984 r. był zatrudniony na kontrakcie zagranicznym na budowie eksportowej w Libii. Po powrocie z kontraktu, od 3 grudnia 1984 r. został ponownie przyjęty do pracy na stanowisku monter maszyn i urządzeń w Wydziale Remontowym. Angażem z dnia 22 lipca 1993 r. powierzono wnioskodawcy z dniem 1 lipca 1993 r. stanowisko mechanika-operatora, na którym pracował do końca okresu zatrudnienia. W dniu 17 maja 1979 r. wnioskodawca uzyskał uprawnienia do obsługi ciężkich maszyn budowlanych i drogowych typu koparki jednonaczyniowe, a 19 grudnia 1997 r. do obsługi spycharek.
Przedsiębiorstwo (...)wJ.posiadało kilka warsztatów. W każdym warsztacie pracowało po 5-6 mechaników. Jako mechanik samochodowy wnioskodawca pracował w warsztacie w którym było od 3 do 5 kanałów remontowych i zatrudnionych było około 12 mechaników, a w razie naglącej potrzeby do warsztatu w którym pracował ubezpieczony kierowano mechaników z innych warsztatów. Jego praca polegała na wymianie skrzyni biegów, silników, resorów, smarowaniu hamulców, wymianie oleju.Z. M.w obowiązującym go wymiarze czasu pracy jako mechanik samochodowy częściowo wykonywał prace przy naprawie pojazdów mechanicznych w kanale remontowym, a częściowo poza kanałem.
Na kontrakcie w Libii wnioskodawca pracował jako mechanik sprzętu ciężkiego. Zajmował się naprawą samochodów, koparek, spycharek. Były tam 2,3 kanały tzw. najazdowe – konstrukcja wzniesiona na podłożu w górę na wysokość 1,5 m.
Sąd I instancji, opierając się na ustalonym w sprawie powyższym stanie faktycznym uznał, że odwołanie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko organu rentowego, iż zatrudnienie wnioskodawcy wPrzedsiębiorstwie (...)wJ.na stanowisku mechanika pojazdów samochodów i maszynisty koparki nie podlega uwzględnieniu do okresów pracy w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy wskazał, że w okresie od dnia 21 lutego 1972 r. do 30 czerwca 1993 r. wnioskodawca nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasowym pracy mechanika pojazdów samochodów w kanałach remontowych. Warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku, stale, czyli ciągle, wykonuje pracę w szczególnych warunkach i nie wykonuje w tym czasie żadnych innych czynności nie związanych z zajmowanym stanowiskiem. Zatem w przypadku jednoczesnego wykonywania prac wymienionych wrozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43), z nie wymienionymi, nawet gdy stosunek tych prac jest nieproporcjonalnie wysoki na rzecz tych pierwszych, przekreśla to możliwość uznania za pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, jako, że nie była wykonywana stale, w pełnym wymiarze czasu pracy.
Wnioskodawca wyjaśnił, że wszystkie prace były wykonywane w kanałach remontowych. Jednak pozostaje to w sprzeczności z zeznaniami świadkaP., który zeznał, iż w warsztacie w którym pracował razem z wnioskodawcą było 5 kanałów remontowych i było 12 osób do prac w tych kanałach. Ponadto w razie naglącej potrzeby przesuwało się mechaników z innych działów do pracy w dziale w którym pracował wnioskodawca. Nieracjonalnym jest aby przy takiej liczbie mechaników wszyscy jednocześnie, stale i pełnym wymiarze czasu pracy, w tym samym czasie wykonywali pracę w 5 czy 3 kanałach remontowych. ŚwiadekB.zeznał, iż raczej pracowało się tylko w kanale, ale czasem wykonywało się prace poza kanałem np. wybijanie resorów. ŚwiadekP.zeznał, iż liczba mechaników była różna, nieraz do jednego samochodu kierowanych było 4 mechaników i każdy zajmował się naprawą innej części samochodu. Jeśli była konieczna naprawa części innych to samochód wjeżdżał na kanał, podnosiło się kabinę i resztę naprawy wykonywało się w kanale. Powyższe oznacza, iż część naprawy była dokonywana poza kanałem. Pozostaje to w spójności z wyjaśnieniami wnioskodawcy, który stwierdził, iż wszyscy pracownicy zatrudnieni w Przedsiębiorstwie wykonywali te same prace. Mechanicy z pozostałych działów częściowo wykonywali prace w kanale, a częściowo poza kanałem. Jeżeli wszystkich pracowników obowiązywały takie same zasady pracy to należy uznać, iż mechanicy w warsztacie w którym pracował wnioskodawca także częściowo wykonywali prace w kanale a częściowo poza kanałem.
W świetle powyższego Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracy w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych. Z uwagi na fakt, iż pozostały okres pracy wPrzedsiębiorstwie (...)wJ.na stanowisku maszynisty koparki i na kontrakcie zagranicznym w Libii jest niewystarczający do wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach, wobec czego analiza charakteru tego zatrudnienia jest bezprzedmiotowa. Potencjalne uznanie tego okresu, jako okresu wykonywania przez wnioskodawcę pracy w szczególnym charakterze, i tak nie pozwoli mu na uzyskanie prawa do emerytury.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 1 kpcoddalił odwołanie wnioskodawcy.
Powyższy wyrok w całości zaskarżył wnioskodawca, zarzucając mu naruszenieart. 233 kpciart. 244 kpcw związku zart. 32 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. 2009 Nr 153, poz. 1227 ze zm.) i§ 2 oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności w sprawie. Ponadto podniósł, że świadekK. B.wykonywał te same prace i zostały mu one zaliczone do okresów pracy w szczególnych warunkach. Zarzucił również naruszenieart. 184 i art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzez nieznanie, iż w okresie od dnia 21 lutego 1972 r. do dnia 30 czerwca 1993 r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych.
Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie mu emerytury, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja wnioskodawcy jest uzasadniona.
Sporna kwestia w sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy wnioskodawca spełnia warunek 15 lat pracy w warunkach szczególnych, w szczególności czy podczas zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wJ.od dnia 21 lutego 1972 r. do dnia 30 czerwca 1993 r. wykonywał pracę w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych, a więc pracę w warunkach szczególnych określoną w wykazie A Dział XIV poz. 16 załącznika do powyższego rozporządzenia.
Sąd I instancji przyjął, że z powodu niewykonywania pracy mechanika pojazdów samochodowych w kanałach remontowych stale i w pełnym wymiarze czasowym nie można zaliczyć mu spornego zatrudnienia do okresów pracy w warunkach szczególnych.
Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska Sądu Okręgowego. Co prawda Sąd Apelacyjny nie kwestionuje ustaleń Sądu I instancji, co do nazw stanowisk pracy wnioskodawcy w spornym okresie, bowiem one jasno wynikają z dokumentów zawartych w aktach osobowych. Jednak należy podkreślić, że dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj faktycznie wykonywanej pracy. Nie ulega wątpliwości, że stanowiska pracy wynikające z akt osobowych, to jest: operator ładowarki, ślusarz samochodowy, mechanik sprzętu na budowie eksportowej w Libii, monter maszyn i urządzeń, mechanik – operator, nie zostały wymienione w wykazach określających rodzaje prac, których wykonywanie uprawnia do wcześniejszej emerytury. Wnioskodawca podnosił jednak, iż będąc zatrudnionym na tych stanowiskach w rzeczywistości pracował w warsztacie jako mechanik samochodowy w kanałach remontowych. Natomiast Sąd Okręgowy, powołując się na zeznania świadków, w szczególności na zeznania świadkaE. P., stwierdził, że wnioskodawca nie wykonywał pracy mechanika samochodowego w kanałach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
W świetle powyższego należało więc rozważyć, czy wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę mechanika samochodowego w kanałach remontowych.
Przede wszystkim należy zauważyć, że wnioskodawca na potwierdzenie swych twierdzeń przedstawił świadectwo pracy, z którego wynika, że będąc zatrudnionym na stanowiskach: mechanika samochodowego i maszynisty koparki, wykonywał pracę w warunkach szczególnych w okresach: od dnia 21 lutego 1972 r. do dnia 30 czerwca 1993 r., jako mechanik pojazdów samochodowych (wykaz A Dział XIV, poz. 16) i od dnia 1 lipca 1993 r. do dnia 31 marca 2001 r., jako maszynista koparki (wykaz A Dział V poz. 3). Niewątpliwie świadectwo to stanowi istotny dowód potwierdzający wykonywanie pracy w warunkach szczególnych. Jednak wobec rozbieżności świadectwa pracy i dokumentów zawartych w aktach osobowych, dla oceny pracy wnioskodawcy, istotne więc były zeznania świadków oraz wnioskodawcy. Sąd Okręgowy wskazał, że z zeznań świadków, w szczególnościE. P., wynika, iż wnioskodawca nie pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jako mechanik w kanałach remontowych. Sąd Apelacyjny nie kwestionuje, że w pewnych okresach zatrudnienia wnioskodawca mógł wykonywać inne prace, tym bardziej, że koresponduje to z dokumentami zawartymi w aktach osobowych. Jednak były to stosunkowo krótkie okresy pracy. Natomiast Sąd Okręgowy pominął istotną okoliczność wynikającą z zeznań świadków oraz wnioskodawcy, że w powyższym zakładzie istniał wyraźny podział pracy zatrudnionych w warsztacie mechaników, to jest była grupa mechaników zajmujących się głównie naprawą oraz grupa mechaników zajmujących się demontażem i montażem części pojazdów w kanałach remontowych. Wnioskodawca, co potwierdzili zgodnie świadkowie, pracował w drugiej grupie, czyli pracował w kanałach remontowych. W tej sytuacji okoliczność, iż część prac (napraw) w warsztacie była wykonywana poza kanałami remontowymi, wbrew ustaleniom Sądu Okręgowego, nie oznacza, iż wnioskodawca nie wykonywał pracy w kanałach remontowych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zeznania świadków i wnioskodawcy w powyższym zakresie Sąd Apelacyjny uznał za wiarygodne, bowiem w sposób zgodny i logiczny przedstawili istnienie podziału czynności i podział ten, z uwagi liczbę zatrudnionych pracowników (mechaników) w warsztacie, był uzasadniony dla sprawnego wykonywania napraw pojazdów samochodowych oraz ciężkiego sprzętu budowlanego.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny uznał, iż wnioskodawca w spornym okresie, z wyłączeniem pracy na budowie eksportowej w Libii oraz krótkich okresów pracy poza kanałami remontowymi, wykonywał pracę mechanika pojazdów w kanałach remontowych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a więc pracę w warunkach szczególnych. Nadto wnioskodawca w okresie od dnia 1 lipca 1993 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. (5 lat i 6 miesięcy) pracował jako operator koparki, czyli wykonywał pracę w warunkach szczególnych określoną w wykazie A dziale V poz. 3. Potwierdzają to jednoznacznie: świadectwo pracy, zeznania świadków oraz akta osobowe wnioskodawcy. Niewątpliwie po uwzględnieniu tego okresu oraz okresu pracy jako mechanika pojazdów w kanałach remontowych, wnioskodawca posiada wymagane 15 lat pracy w warunkach szczególnych i tym samym spełnia wszystkie warunki do nabycia prawa do emerytury.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjnym w punkcie I wyroku na podstawieart. 386 § 1 kpczmienił zaskarżony wyrok i poprzedzająca go decyzję organu rentowego z dnia 28 maja 2013 r. w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury, poczynając od dnia 1 czerwca 2013 r., a więc po spełnieniu przez niego warunki wieku (60 lat).
Wnioskodawca jest zatem stroną wygrywającą sprawę i zgodnie zart. 98 kpcprzysługuje mu od organu rentowego zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, w tym koszty zastępstwa procesowego. Wnioskodawca w postępowaniu apelacyjnym był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (k.50 – akt sprawy), który wniósł o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny w punkcie II wyroku w oparciu oart. 98 kpci§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. z 2013 r., poz. 490 j.t.) zasądził od organu rentowego na rzecz wnioskodawcy kwotę 150,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.
R.S.