Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Cz 790/14
Data wyroku: 2014-12-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Wojciech Vogt

Sygnatura akt II Cz 790/14

POSTANOWIENIE
K., dnia 9 grudnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu Wydział II Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSO. Wojciech Vogt
po rozpoznaniu w dniu wK.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaJ. B.
przeciwko pozwanemu(...) S.A.z siedziba wS.
o zapłatę
na skutek zażalenia powoda
od punktu 2 postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 3 listopada 2014 r., sygn. akt I C 2514/14
postanawia:
oddalić zażalenie

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił wniosek powoda o zwolnienie go od kosztów sądowych ponad kwotę 1500 zł Ustalił, że powód prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną Powód posiada budynek mieszkalny i gospodarczy oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2,79 ha Powód uzyskuje roczny dochód z gospodarstwa w wysokości 22.449 zł. Ponosi on stałe wydatki związane z utrzymaniem , mediami i prowadzeniem działalności rolniczej. W ocenie Sądu może on ponieść koszty tylko w wysokości 1500 zł, a od pozostałych kosztów powinien być zwolniony.
Zażalenieod tego rozstrzygnięcia złożył powód wskazując, że po wypadku jest niezdolny do pracy i do października otrzymywał zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 600 zł miesięcznie, obecnie nie otrzymuje żadnych świadczeń. Nie jest więc w stanie ponieść kosztów.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Powód – co wynika z jego oświadczenia majątkowego – uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 1625 zł, a do października pobierał oprócz tego rentę w 620 zł miesięcznie wysokości.
Zgodnie zart. 2 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 z późn. zm.) strona dokonująca czynności procesowej, od której należy pobrać opłatę sądową, co do zasady obowiązana jest ponieść te koszty, gdyż sprawy cywilne są prowadzone na koszt stron.
W sytuacjach wyjątkowych, a w stosunku do osób fizycznych, taką sytuację wyjątkową opisuje art. 102 ust. 1 cytowanej ustawy, może się ona ubiegać o zwolnienie od kosztów sądowych.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy. Nie bez znaczenia jest fakt, iż w razie przegrania sporu przez osobę zwolnioną od kosztów sądowych - następuje to na koszt Skarbu Państwa, a więc wszystkich podatników. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego zart. 84 Konstytucji RP. Dlatego też zwolnienia mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., FZ 478/04, LEX nr 393645 oraz z dnia 31 lipca 2008 r., II FZ 297/08, LEX nr 493855).
W swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy wyraził również pogląd, iż instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób najuboższych, które bez drastycznego ograniczenia bieżących kosztów związanych z ich egzystencją nie są w stanie ponieść kosztów sądowych. Chodzi zatem o sytuacje, w których strona nie tylko wykaże, że nie posiada bieżących dochodów, czy też jakichkolwiek oszczędności na pokrycie ewentualnych kosztów związanych z toczącym się postępowaniem sądowym, ale również nie jest w stanie w żaden sposób takich środków zdobyć w oparciu o majątek, którego jest właścicielem. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84).
Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi do utrzymania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 1980 r., I CZ 99/80).
Wskazać również należy, że instytucja zwolnienia od kosztów nie służy utrzymaniu dotychczasowego poziomu życia, skoro granicą określoną w art. 102 u.k.s.c. jest utrzymanie konieczne wnioskującego i jego rodziny, lecz ma uczynić realną drogę sądową, na skutek indywidualizacji opłaty sądowej.
Biorąc [pod uwagę wyżej wymienione zasady należy podzielić ocenę dokonaną przez Sąd Rejonowy, że powód jest w stanie ponieść cześć tych kosztów bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
Mając powyższe na uwadze należało, zgodnie zart. 385w zw. zart. 397 § 2 k.p.c., orzec jak w sentencji.