Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmE 127/12
Data wyroku: 2014-03-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Witold Rękosiewicz

Sygn. akt XVII AmE 127/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 marca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
W następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Witold Rękosiewicz
Protokolant: protokolant sądowy-stażysta Piotr Hołyś
po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z odwołania(...) sp. z o.o.spółki komandytowo-akcyjnej z/s wW.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
z udziałem zainteresowanego(...) S.A.wL.
o kontynuowanie postępowania administracyjnego
na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 11 lipca 2012 r. znak(...)

oddala odwołanie.
SSO Witold Rękosiewicz
Sygn. akt XVII AmE 127/12

UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes URE, pozwany) decyzją z dnia 11 lipca 2012 roku znak(...)umorzył postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąSpółki (...)wW.((...), powód) w sprawie rozstrzygnięcia sporu dotyczącego odmowy zawarcia przezprzedsiębiorstwo (...) S.A.z/s wL.((...), zainteresowany) umów o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej, które zostały już zawarte i które wygasły wskutek upływu okresu ich obowiązywania tj.:
1) umowy o przyłączenie Nr(...)z dnia 12.04.2010r. (warunki przyłączenia Nr(...)z dnia 3.10.2008r. –K.S.);
2) umowy o przyłączenie Nr(...)z dnia 4.03.2010r. (warunki przyłączenia z dnia 17.12.2008r. –G.);
3) umowy o przyłączenie Nr(...)z dnia 4.03.2010r. (warunki przyłączenia Nr(...)z dnia 25.02.2009r. –G.,W.);
4) umowy o przyłączenie Nr(...)z dnia 4.03.2010r. (warunki przyłączenia Nr(...)z dnia 4.03.2009r. –T.I,N., gm.N.);
5) umowy o przyłączenie Nr(...)z dnia 4.03.2010r. (warunki przyłączenia Nr(...)z dnia 4.03.2009r. –T.II,N.,N.);
6) umowy o przyłączenie Nr(...)z dnia 4.03.2010r. (warunki przyłączenia Nr(...)z dnia 24.06.2009r. –R.,S.);
7) umowy o przyłączenie Nr(...)z dnia 4.03.2010r. (warunki przyłączenia Nr(...)z dnia 26.10.2009r. –R.).
W uzasadnieniu swojego stanowiska Prezes URE powołał się na przepisart. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne(Dz. U. z 2006 r. nr 89, poz. 625 – dalej Pe). Wskazał, że zgodnie z tym przepisem Prezes Urzędu Regulacji Energetyki rozstrzyga w sprawach spornych dotyczących odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci, umowy sprzedaży, umowy o świadczenie usług przesyłania dystrybucji paliw lub energii, umowy o świadczenie usług transportu gazu ziemnego, umowy o świadczenie usługi skraplania gazu ziemnego oraz umowy kompleksowej, a także w przypadku nieuzasadnionego wstrzymania dostarczania paliw gazowych lub energii.
Pozwany zauważył, iż w rozpoznawanej sprawie żadna z wymienionych sytuacji nie zachodzi. Stwierdził, że ze zgromadzonych informacji i dokumentów wynika, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka przedmiotowa w postaci odmowy przez przedsiębiorstwo energetyczne zawarcia z wnioskodawcą umów, będących przedmiotem zarzutu w trybieart. 8 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne. Z zebranego materiału dowodowego wynika wręcz, że przedmiotowe umowy nie tylko zostały zawarte, lecz nawet były wykonywane i wygasły zgodnie z zastrzeżeniami umownymi, przewidującymi dwuletni okres ich obowiązywania, adekwatny do okresu obowiązywania warunków przyłączenia do sieci, wydanych przez przedsiębiorstwo energetyczne. Prezes URE wskazał też, że w kierowanej do niego korespondencji okoliczność zawarcia umów przyłączeniowych na podstawie wydanych warunków przyznał również sam wnioskodawca(...)oraz, że zdaniem wnioskodawcy „odmowa zawarcia umów nie została wyrażona wprost, jednak dochodzi do niej w wyniku odmowy współpracy.”
Prezes URE zauważył ponadto, że zgodnie z zastosowaną przez(...)interpretacją art. 8 ust. 1 Pe z odmową zawarcia umowy mamy do czynienia nie tylko w sytuacji faktycznego nie dojścia do jej zawarcia, ale również w sytuacji, „kiedy nie jest możliwe osiągnięcie jej rezultatu” oraz, że w ocenie wnioskodawcy odmowa zawarcia umów nie została wyrażona wprost „jednakże wynika ona z całokształtu działań podejmowanych” przez przedsiębiorstwo energetyczne.
W ocenie Prezesa URE, powyższe twierdzenia wnioskodawcy, sugerujące odmowę przez przedsiębiorstwo energetyczne, zawarcia faktycznie zawartych, wykonywanych, a nawet wygasłych już wraz z warunkami technicznymi przyłączenia umów o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej, kwalifikowane są zgodnie zart. 105 § 1 kpai powodują zasadność umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości.
(...) sp. z o.o.S.K.A. z siedzibą wW.w złożonym odwołaniu zaskarżył przedmiotową decyzję w całości. Powód wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji powód zarzucił naruszenie :
-art.7ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetycznepoprzez przyjęcie, iż zainteresowany wypełnił swoje publicznoprawne obowiązki względem powoda; jakrównieżpoprzez przyjęcie,iż zainteresowany nie odmówił zawarcia umowy o przyłączenie do sieci, w szczególności w kontekście treści zawartych w piśmie zainteresowanego z dnia 9 lutego 2012r.,
- art.7 ust. 8iustawy Pe poprzez uznanie, iżuprawnienie powoda żądania zawarcia umowy na podstawie wydanych warunków przyłączenia zostało zrealizowane,
- art.8 ust. 1ustawy Pe poprzez przyjęcie, iżnie zachodzą przesłanki powołane w przedmiotowym przepisie, umożliwiające dalsze prowadzenie niniejszego postępowania przez Prezesa URE,
- art.8ustawy Pe poprzez uznanie, iżnie doszło do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci,
-art.105kpapoprzezuznanie, iż zachodzi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego.
Powód wskazał, iż nie zgadza się z orzeczeniem Prezesa URE, gdyż przedmiotowa sprawa wymaga oceny z szerszej perspektywy faktyczno – prawnej.
W ocenie powoda,zainteresowany prowadzi szereg działań, które w sposób bezpośredni lub pośredni powodują blokowanie dostępu do sieci a jego działania z uwagi na treść art. 7 ust. 1 zd. 2 i art. 8 ust. 1 Pe podejmowane są wieloetapowo w związku z czym ich rezultat ujawnia się dopiero na końcu złożonego procesu.
Wskazał, iż zarówno warunki umów jak i dalsza współpraca z zainteresowanym wskazują nie tylko na utrudnianie w realizacji inwestycji dotyczących budowy infrastruktury wytwarzającej energię elektryczną ze źródeł odnawialnych, ale przede wszystkim na podejmowaniu wszystkich możliwych działań zmierzających albo do nie zawarcia umów o przyłączenie do sieci albo do doprowadzenia do ich rozwiązania.Przede wszystkim zwrócił uwagę na zapisy zawarte w umowach utożsamiające termin ważności umów o przyłączenie do sieci z terminem ważności warunków przyłączenia.Ponadto,zainteresowany nie respektował również § 7 ust. 2 umów o przyłączenie, które są przedmiotem niniejszego postępowania.
Podkreślił też, iżw piśmie z dnia 9 lutego 2012r. zainteresowany wprost odmówił określenia warunków przyłączenia. Oświadczenie zainteresowanego w tym zakresie jest jednoznaczne. W ocenie powoda stan faktyczny nie uległ zmianie, a tym samym brak było podstaw do odmowy wydania warunków przyłączenia.
Niezależnie od powyższego wskazał, że na przedsiębiorstwie energetycznym spoczywa obowiązek zaspokojenia nie tylko obecnego, ale i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną, w związku z czym powinno ono podejmować przedsięwzięcia związane z rozbudową albo budową nowych sieci rozdzielczych. Zwrócił również uwagę na obowiązek nałożony na podstawie Dyrektywy Wspólnot Europejskich osiągnięcia ogólnego celu krajowego, jakim jest 15% docelowy udział energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto 2020r.
Stwierdził, żew kontekście tak sformułowanych obowiązków należy dokonać interpretacji funkcjonalnej art. 8 ust. 1 Pe, zgodnie z którą z odmową zawarcia umowy mamy do czynienia nie tylko w sytuacji faktycznego nie dojścia do zawarcia przedmiotowej umowy ale również w sytuacji, kiedy nie jest możliwe osiągnięcie jej rezultatu. Ochrona przewidziana w art. 8 Pe nie może mieć bowiem iluzorycznego znaczeniai powinna w sposób realny chronić interesy przedsiębiorców zamierzających przyłączyć się do sieci.Samo zawarcie umowy nie może bowiem ograniczać praw przedsiębiorcy do skorzystania z drogi postępowania przewidzianej w art. 8 Pe, w sytuacji, w której działania przedsiębiorstwa energetycznego zmierzają do zniwelowania skutków stosunku prawnego.
Powołał się wreszcie na fakt, iż umowa o przyłączenie do sieci ma charakter umowy rezultatu.Wskazał, że w umowach tego typu przewidzianych jestdokonanie wielu złożonych czynności faktycznych, w tym także czynności które mieszczą się w ramach czynności dokonywanych w toku procesu budowlanego.Zapisy umowne nie powinny prowadzić do sytuacji przedwczesnego rozwiązania / wygaśnięcia / wypowiedzenia umowy. Uprawnienie przedsiębiorstwa energetycznego do rozwiązania (w jakikolwiek sposób) przedmiotowych umów bez wskazania istotnej, rzeczywistej przyczyny jest sytuacją niedopuszczalną.
Termin określony w umowach jest w ocenie powoda terminem szacunkowym,który strony w momencie jej zawierania uznały za instrukcyjny.Brak możliwości ścisłego określenia terminu przyłączenia w momencie zawierania umów przyłączeniowychwynika zcharakteru inwestycji, z którą związane są określone postępowania administracyjne.
Podkreślił, żefakt uznania terminów przyłączenia wskazywanych przez strony w umowach o przyłączenie jako terminów instrukcyjnych, znajduje swoje potwierdzenie w decyzjach wydawanych przez Prezesa URE, zatem w związku z powyższym sam fakt upływu ustalonych w umowie terminów przyłączenia nie powinien być podstawą do stwierdzenia ich wygaśnięcia.Zwłaszcza, że powód podjął działania zmierzające do ochrony swoich praw, jak również prowadził z zainteresowanym szereg rozmów w tym zakresie.W ocenie powoda, skoro na podstawie warunków przyłączenia zostały zawarte umowy, a sam fakt wygaśnięcia warunków przyłączenia nie powinien powodować automatycznego wygaśnięcia umowy, jak również nie powinien stanowić podstawy do stwierdzenia bezprzedmiotowości niniejszego postępowania.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jego oddalenie.
Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny.
W dniu25 kwietnia 2012r., powód- (...) Sp. z o.o.Spółka (...)wW.złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie rozstrzygnięcia sporu na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy Pe w zakresie odmowy zawarcia umów o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej przez(...) S.A.z/s wL.o/ wŁ.. Wnioskodawca wyliczył w tym kontekście:

1
umowę o przyłączenie nr(...)z dnia 12.04.2010r. (warunki przyłączenia Nr(...)z dnia 3.10.2008r. –K.S.);

2
umowę o przyłączenie nr(...)z dnia 4.03.2010r. (warunki przyłączenia z dnia 17.12.2008r. –G.);

3
umowę o przyłączenie nr(...)z dnia 4.03.2010r. – k. 15-16 k. 148-150 (warunki przyłączenia Nr(...)z dnia 25.02.2009r. –G.,W.);

4
umowę o przyłączenie nr(...)z dnia 4.03.2010r. (warunki przyłączenia Nr(...)z dnia 4.03.2009r. –T.I,N., gm.N.);

5
umowę o przyłączenie nr(...)z dnia 4.03.2010r. (warunki przyłączenia Nr(...)z dnia 4.03.2009r. –T.II,N.,N.);

6
umowę o przyłączenie nr(...)z dnia 4.03.2010r. (warunki przyłączenia Nr(...)z dnia 24.06.2009r. –R.,S.);

7
umowę o przyłączenie nr(...)z dnia 21.01.2010r. (warunki przyłączenia Nr(...)z dnia 6.10.2009r. –S.);

8
umowę o przyłączenie nr(...)z dnia 4.03.2010r. (warunki przyłączenia Nr(...)z dnia 26.10.2009r. –R.)

Pismem z dnia 21 maja 2012 r., Prezes URE zawiadomił strony o wszczęciu w dniu 25 kwietnia 2012 r., na wniosek(...) Sp. z o.o.Spółki (...)postępowania administracyjnego w sprawie rozstrzygnięcia sporu dotyczącego odmowy zawarcia wymienionych w postanowieniu umów o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej(...) S.A.(k. 68 - 69 akt adm.).
W piśmie z dnia 29 maja 2012 r.,(...) S.A.przedstawiła swoje stanowisko w sprawie podnosząc, iż wskazane w zawiadomieniu umowy o przyłączenie utraciły ważność na skutek upływu terminu na jaki zostały zawarte. (k.72 - 73 akt adm.).
Zaskarżoną decyzją z dnia 11 lipca 2012 r. na podstawieart. 105 § 1w zw. zart. 30 ust. 1 kpai w zw. zart. 8 ust. 1Pe Prezes URE postanowił stwierdzić bezprzedmiotowość i umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie rozstrzygnięcia sporu w sprawie odmowy zawarcia przez(...) S.A.z siedzibą wL.umów o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej.
W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 8 ust. 1 Pe Prezes Urzędu Regulacji Energetyki na wniosek strony rozstrzyga w sprawach spornychdotyczących odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci, umowy sprzedaży, umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, umowy o świadczenie usług transportu gazu ziemnego, umowy o świadczenie usługi magazynowania paliw gazowych, umowy, o której mowa w art. 4c ust. 3, umowy o świadczenie usługi skraplania gazu ziemnego oraz umowy kompleksowej, a także w przypadku nieuzasadnionego wstrzymania dostarczania paliw gazowych lub energii.
Tymczasem z akt niniejszego postępowania wynika, że w odpowiedzi na wniosek(...)zainteresowany(...)zawarł z powodem w okresie od 21.01.2010r. do 12.04.2010r. szereg umów o przyłączenie do sieci, których ważność ustalona została na okres 2 lat i które w dniu wydawania niniejszego postępowania już wygasły.
W skierowanym do Prezesa URE wniosku z dnia 17 kwietnia 2012 r.(...)przyznał, że na podstawie wydanych warunków doszło do zawarcia umów przyłączeniowych ( k.3 akt adm.).
W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki umożliwiające rozstrzygnięcie sporu w trybie art. 8 ust. 1 Pe, gdyż strony łączyły już umowy przyłączeniowe i w tej sytuacji nie ma zatem podstaw do wydania decyzji orzekającej ich zawarcie przez strony.
O trafności powyższego stanowiska przemawia również treść wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2004 r. III SK 56/04 z dnia 7, w którym Sąd ten stwierdził, że Prezes Urzędu Regulacji Energetyki nie może na podstawieart. 8 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczneorzekać w sprawach dotyczących umów już zawartych.
Za zasadne nie sposób jest również uznać twierdzenia powoda dotyczącego dalszego obowiązywania przedmiotowych umów, gdyż jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego ostatnia z nich wygasła z dniem 12.04.2010r. Jednakże, gdyby nawet uznać twierdzenie powoda za słuszne to i tak przedstawiony powyżej art. 8 ust. 1 Pe nie przewiduje po stronie Prezesa URE kompetencji do rozstrzygania sporów dotyczących umów już zawartych a roszczenia powoda z tego tytułu mogą być dochodzone jedynie w drodze powództwa cywilnego przed sądem powszechnym. W niniejszej sprawie nie jest również możliwe wydanie rozstrzygnięcia dotyczącego zawarcia nowej umowy o przyłączenie do sieci, gdyż powód nie złożył skutecznie nowego wniosku o przyłączenie.
Zatem, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przedmiotowe umowy nie tylko zostały zawarte, lecz nawet były wykonywane i wygasły zgodnie z zastrzeżeniami umownymi, przewidującymi dwuletni okres ich obowiązywania, adekwatny do okresu obowiązywania warunków przyłączenia do sieci wydanych przez przedsiębiorstwo energetyczne.
W tej sytuacji wydanie przez organ administracji decyzji o umorzeniu postępowania na podstawieart. 105 §1 kpanależało uznać za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47953k.p.c., oddalił odwołanie powoda jako bezzasadne.
SSO Witold Rękosiewicz