Sąd Rejonowy w Kłodzku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2014/13
Data wyroku: 2014-03-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Daria Ratymirska

Sygn. akt I C 2014/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 marca 2014 roku
Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Daria Ratymirska
Protokolant Daria Paliwoda
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2014 roku w Kłodzku
sprawy z powództwa(...) S.A.weW.
przeciwkoA. K.
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną

I
uznaje umowę darowizny udziału w(...)części w lokalu mieszkalnym, położonym wK.przyul. (...), objętymksięgą wieczystą (...), zawartą w formie aktu notarialnego(...), w dniu 4 stycznia 2012 roku przed notariuszemU. M.z Kancelarii Notarialnej wK., pomiędzyM. K.a pozwanąA. K.- za bezskuteczną w stosunku do powoda(...) S.A.weW., któremu przysługuje wobecM. K.wierzytelność, stwierdzona tytułem wykonawczym – nakazem zapłaty, wydanym przez Referendarza Sądowego w Sądzie Rejonowym Lublin - Zachód w Lublinie w dniu 17 stycznia 2012 roku, w sprawie sygn. akt(...), zaopatrzonym w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie z dnia 30 marca 2012 roku, w wysokości 62.929,84 zł wraz z odsetkami ustawowymi i kosztami procesu;

II
nie obciąża pozwanej kosztami procesu.

sygn. akt I C 2014/13

UZASADNIENIE
Strona powodowa(...) S.A.weW.wniosła pozew przeciwkoA. K.o uznanie umowy darowizny udziału w(...)części w lokalu mieszkalnym, położonym wK.przyul. (...), objętymksięgą wieczystą (...), zawartej w formie aktu notarialnego(...), w dniu 4 stycznia 2012 roku przed notariuszemU. M.z Kancelarii Notarialnej wK., pomiędzyM. K.a pozwanąA. K.- za bezskuteczną w stosunku do powoda, któremu przysługuje wobecM. K.wierzytelność, stwierdzona tytułem wykonawczym – nakazem zapłaty, wydanym przez Referendarza Sądowego w Sądzie Rejonowym Lublin - Zachód w Lublinie w dniu 17 stycznia 2012 roku, w sprawie sygn. akt(...), zaopatrzonym w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie z dnia 30 marca 2012 roku, w wysokości 62.929,84 zł wraz z odsetkami ustawowymi i kosztami procesu.
Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, zarzuciła, że dłużnikM. K.nie działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, miał stałe wynagrodzenie, pracując za granicą, posiadał więc realną możliwość wywiązywania się z zobowiązania. Podniosła nadto, że przedmiotowy lokal, mimo że nabyty w czasie trwania wspólności ustawowej rodziców pozwanej, tj. dłużnika iL. K., to jednak wyłącznie matka pozwanej spłaca zaciągnięty na ten cel kredyt.
W dniu 4 stycznia 2012 roku, przed notariuszemU. M.z Kancelarii Notarialnej wK., pomiędzyM. K.a pozwanąA. K., została zawarta umowa darowizny udziału w(...)części w lokalu mieszkalnym, położonym wK.przyul. (...), objętymksięgą wieczystą (...)(akt notarialny(...)

    )./

    Bezsporne/
Sąd ustalił:
Opisany wyżej lokal mieszkalny został nabyty przez rodziców pozwanejM. K.iL. K.w czasie istnienia między nimi wspólności ustawowej małżeńskiej. Zaciągnięty na ten cel kredyt spłacała wyłącznieL. K.i to ona zamieszkiwała ten lokal po ustaniu wspólnego pożycia.M.iL. K.rozwiedli się w 2011r., a od 2007r istniała między nimi rozdzielność majątkowa, ustanowiona po zakupie mieszkania. Nie dokonali podziału majątku wspólnego.M. K.zamieszkał ze swoją konkubiną, a następnie drugą żoną -J. M.. Oprócz tego mieszkania nie miał innego majątku. Był współwłaścicielem samochodu markiB., rok produkcji(...),nr rej (...). Pracował dorywczo, „na czarno”, w kraju i za granicą (m.in. w Niemczech). Nie był zgłoszony do ubezpieczenia społecznego, nie pobierał zasiłków ani renty czy emerytury.
Dowód:
zeznania świadkaL. K.(k-52);
zeznania świadkaJ. K.(k-52v.);

    informacja z(...)z dnia 19.06.2012r. (k-22 akt sprawy egzekucyjnej, prowadzonej przez Komornika Sądowego przy tut. Sądzie T. Glapiaka sygn.(...));

pismo z(...) OddziałweW.z dnia 8.06.2012r. (k-18 akt(...));

    pismo Komornika T. Glapiaka z dnia 18.06.2012r. (k-19 akt(...));

zeznania powódki (k-53).
W dniu 28.09.2007r.M. K.zawarł umowę pożyczki z(...) Bankiem S.A.weW., na kwotę 50.944,38 zł.
Na mocy nakazu zapłaty, wydanego przez Referendarza w Sądzie Rejonowym Lublin Zachód w Lublinie, z dnia 17.01.2012r., zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem tamt. Sądu z dnia 30.03.2012r., nakazanoM. K.zapłacić na rzecz powoda kwotę 62.929,84 zł z odsetkami ustawowymi i kosztami procesu.
Dowód:
umowa pożyczki (k-7-9);
nakaz zapłaty (k-10);
postanowieniu o klauzuli wykonalności (k-11).
Na podstawie nakazu zapłaty, wydanego przez Referendarza w Sądzie Rejonowym Lublin Zachód w Lublinie, z dnia 23.12.2011r., zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, powód, jako następca prawny wierzyciela, w dniu 9.05.2012r. wniósł o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwkoM. K.. Egzekucja była prowadzona przez Komornika Sądowego przy tut. Sądzie Tomasza Glapiaka sygn.(...). Pismem z dnia 18.06.2012r. Komornik poinformował powoda, że egzekucja zostanie umorzona, wobec jej bezskuteczności.
Dowód:
wniosek egzekucyjny (k-1 akt(...));

    pismo Komornika T. Glapiaka (k-19 akt(...)).

Na mocy wyroku z dnia 14.10.2013r., sygn. akt(...), Sąd Rejonowy w Kłodzku uznał przedmiotową czynność, tj. umowę darowizny udziału w(...)części w lokalu mieszkalnym, położonym wK.przyul. (...), objętymksięgą wieczystą (...), zawartą w formie aktu notarialnego(...), w dniu 4 stycznia 2012 roku przed notariuszemU. M.z Kancelarii Notarialnej wK., pomiędzyM. K.a pozwanąA. K.- za bezskuteczną w stosunku do powoda, któremu przysługiwała wobecM. K.wierzytelność, stwierdzona tytułem wykonawczym – nakazem zapłaty, wydanym przez Referendarza Sądowego w Sądzie Rejonowym Lublin - Zachód w Lublinie w dniu 23.12.2011r., zaopatrzonym w klauzulę wykonalności.
Dowód:
wyrok SR w Kłodzku z dnia 14.10.2013r., sygn. akt(...).
W dniu(...). dłużnikM. K.zmarł.
Pozwana odrzuciła spadek po ojcu, również w imieniu swojego małoletniego syna. Spadek też odrzuciła żona dłużnikaJ. K..
Dowód:
zeznania świadkaJ. K.(k-52v.);
zeznania pozwanej (k-53).
PozwanaA. K.utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych, w kwocie ok. 450 zł, opiekuje się synem w wieku 3 lat. Ojciec dziecka pomaga jej finansowo (pomoc ta wynosi ok. 200-300 zł miesięcznie). Nie mam innych dochodów, nie podejmuje prac dorywczych.
Dowód:
zeznania powódki (k-53).
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisemart. 527 § 1 kc, gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności (§ 2). Jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (art. 528 kc). Jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny (art. 529 kc).
Jak ustalono, w oparciu o przedstawione wyżej dowody, w chwili dokonywania darowizny dłużnikM. K.był niewypłacalny w rozumieniu powyższych przepisów. Dłużnik jest niewypłacalny, gdy cały jego majątek nie wystarcza na pokrycie długów. Poza udziałem w przedmiotowym lokalu mieszkalnym,M. K.nie miał innego majątku. Był wprawdzie współwłaścicielem samochodu markiB.(rok produkcji(...),nr rej (...)), jednakże nie przedstawiał on większej wartości, co wynika z pisma Komornika Sądowego przy tut. Sądzie Tomasza Glapiaka, z dnia 18.06.2012r. (k-19 akt(...)). Pracował jedynie dorywczo, „na czarno”, nie był zgłoszony do ubezpieczenia społecznego, nie pobierał zasiłków, renty czy emerytury. Egzekucja z jego majątku okazała się bezskuteczna. Jak zeznali świadkowie, nie miał żadnego majątku, miał tylko długi. Z tego też względu pozwana odrzuciła spadek po ojcu, również w imieniu swojego małoletniego syna, zeznając, że tato nie był osobą godną zaufania i miał długi. Wbrew zatem twierdzeniom pozwanej,M. K.nie miał realnej możliwości wywiązania się z zobowiązań wobec wierzycieli. W chwili dokonywania darowizny był niewypłacalny, przy czym miał już wymagalne zobowiązania wobec wierzycieli. Za niewypłacalnego można przy tym uznać takiego dłużnika, którego aktywa majątkowe (np. oszczędności z wynagrodzenia za prace dorywcze „na czarno“) równoważą zobowiązania, ale są niedostępne dla wierzyciela prowadzącego egzekucję roszczeń pieniężnych. Okoliczność, że w chwili zawierania umowy darowizny dłużnik nie miał jeszcze wiedzy o nakazach zapłaty, wydanych na rzecz powoda, nie ma tu znaczenia. Istotna jest jego wiedza o istnieniu wierzycieli w ogóle oraz znajomość skutków dokonanej czynności dla swego majątku, w postaci usunięcia istotnego składnika swojego majątku. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. W orzecznictwie przyjęto, że pokrzywdzenie powstaje na skutek takiego stanu majątku dłużnika, który powoduje niemożność, utrudnienie lub odwleczenie zaspokojenia wierzyciela (wyrok SN z dnia 28 listopada 2001 r., IV CKN 525/2000, Biul. SN 2002, nr 5, s. 11; także wyrok SN z dnia 14 lutego 2008 r., II CSK 503/07, LEX nr 496375). Natomiast zamiar pokrzywdzenia wierzyciela i zła wiara dłużnika nie jest konieczna dla objęcia wierzyciela ochroną na podstawieart. 527 k.c.i n. (wyrok SA w Poznaniu z dnia 19 września 2006 r., I ACa 1021/05, LEX nr 298435; wyrok SA w Warszawie z dnia 19 listopada 1997 r., I ACa 737/97, Apel.-W-wa 1998, nr 4, s. 36). Ponadto w orzecznictwie wskazuje się, że do przyjęcia świadomości dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli, o którą chodzi wart. 527 § 1 k.c.wystarczy, by dłużnik takie pokrzywdzenie przewidywał w granicach ewentualności (wyrok SA w Gdańsku z dnia 10 stycznia 1995 r., I ACr 1014/94, OSA 1995, z. 2, poz. 6; tak również wyrok SA w Poznaniu z dnia 12 maja 2005 r., I ACa 1764/2004, OSA 2006, z. 3, poz. 8, s. 33). Świadomość pokrzywdzenia nie musi dotyczyć osoby konkretnego wierzyciela; wystarczy świadomość pokrzywdzenia wierzycieli w ogóle. Domniemanie zart. 529 k.c.istnieje również wtedy, gdy dokonanie darowizny czyni zadość obowiązkom, wynikającym z zasad współżycia społecznego (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 11 października 2007 r., I ACa 639/2007, niepubl.). Domniemanie to nie zostało w rozpoznawanej sprawie obalone. Pozwana nie wykazała, że dłużnik – dokonując darowizny – nie zdawał sobie sprawy (nie miał świadomości), że działa z pokrzywdzeniem wierzycieli. Sytuacja taka mogłaby przykładowo mieć miejsce w szczególności wówczas, gdy wraz z dokonaniem darowizny zbiegło się zdarzenie niezależne od dłużnika, które pozbawiło go majątku lub, gdy dłużnik nie wiedział o istnieniu wierzycieli, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Skoro o zaciągniętych kredytach i długachM. K.wiedziała jego żona i córka, to należy przyjąć, że również on sam taką wiedzę posiadał, chociażby podpisując umowę pożyczki z dnia 28.09.2007r. i nie wywiązując się z ustalonych w niej terminów płatności poszczególnych rat.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, orzeczono, jak w pkt I wyroku.
Orzeczenie wpkt IIoparto na przepisie 102kpc, uwzględniając charakter sprawy i sytuację majątkową pozwanej.