Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Kp 276/14
Data wyroku: 2014-09-23 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Magdalena Kuczka
Słowa kluczowe: Zażalenie Na Postanowienie O Odmowie Wszczęcia Dochodzenia
Podstawa prawna: art. 330 k.p.k, art. 465 § 2 k.p.k

Sygn. akt II Kp 276/14

POSTANOWIENIE
Dnia 23 września 2014r.
Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie II Wydział Karnyw składzie:
Przewodnicząca: SSR Magdalena Kuczka
Protokolant: Monika Walichowska
po rozpoznaniu w sprawie o czyn zart. 270 § 1 k.k.
na skutek zażalenia Powiatowego Urzędu Pracy wD.
na postanowienie z dnia 24 czerwca 2014r. zatwierdzone przez Prokuratora RejonowegowD.w dniu 27 czerwca 2014r. w sprawie(...)o umorzeniu dochodzenia
na podstawieart. 465 § 2 k.p.k.w zw. zart. 329 § 1 i 2 k.p.k.iart. 330 § 1 k.p.k.
postanowił:
uwzględnić zażalenie Powiatowego Urzędu Pracy wD.na postanowienie z dnia 24 czerwca 2014r., zatwierdzone przez Prokuratora Rejonowego wD.w dniu 27 czerwca 2014r. w sprawie(...)o umorzeniu dochodzenia i uchylić zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE
W dniu 5 lutego 2014r. upoważniony pracownik Powiatowego Urzędu Pracy wD.–K. K. (1), złożyła w imieniu ww.(...)zawiadomienie oraz złożyła dokumenty, z którego wynika, że w dniu 15 kwietnia 2008r.R. W.przedłożył w Powiatowym Urzędzie Pracy oryginałfaktury VAT nr (...)wystawionej przezfirmę (...)ul. (...)weW.(jako sprzedającego) na rzeczR. W.prowadzącego działalność gospodarczą podfirmą Sklep (...)z/s wD.(jako nabywcę) z tytułu sprzedaży 5 szt. regałów sklepowych, 5 szt. lad sklepowych, szafy chłodniczej i wagi elektronicznej o łącznej wartości 5.013,22 zł (brutto). W dniu 16 grudnia 2013r. wpłynęło pismoR. W.o rozliczenie przez PUPumowy nr (...)z dnia 20 marca 2008r., jednakże weryfikacja dokumentów wykazujących wydatki poniesione z przyznanych przez PUP środków na ten cel, wykazała brak dokumentu potwierdzającego zapłatę za ww. fakturę, w związku z czym w dniu 14 stycznia 2014r.R. W.złożył, po pouczeniu o odpowiedzialności zart. 233 k.k., oświadczenie, iż uregulował płatność za ww. fakturę. Jednocześnie sprawdzenie podmiotu gospodarczego wystawiającego fakturę w rejestrach(...)oraz REGON wykazało, iż numer REGON i NIP nie spełniają wymagań, a Urząd Statystyczny weW.potwierdził, że wystawca faktury nie figurował w rejestrach REGON, podobnie jak sam numer wskazany na fakturze.
W toku postępowania przygotowawczego zgromadzono dokumentację w postaci oryginałufaktury VAT nr (...)r oraz innych dokumentów złożonych przezR. W.i sporządzonych w związku z podpisaniem przez niego i rozliczeniem umowy zawartej ze Starostą(...)w dniu 20 marca 2008r. nr(...)a dotyczącej przyznaniaR. W., jako bezrobotnemu środków z Funduszu Pracy w kwocie 12.700 zł na podjęcie działalności gospodarczej – handel artykułami spożywczymi wD.(w tym w postaci samej umowy, aneksów do niej i dokumentów dotyczących zarejestrowania i prowadzenia działalności gospodarczej przezR. W.), a ponadto przesłuchano w charakterze świadkówH. W.(żonę ww.),R. W.iK. K. (2)oraz dopuszczono i uzyskano dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu grafologii i grafoskopii na okoliczność autorstwa pisma ręcznego (podpisów, zwłaszcza parafy wystawcy) widniejących na kwestionowanejfakturze VAT nr (...).
Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014r., zatwierdzonym przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej wD.w dniu 27 czerwca 2014r., umorzono dochodzenie w sprawie podrobienia w dniu 7 kwietnia 2008r. w nieustalonym miejscu dokumentu w postacifaktury VAT nr (...)w celu użycia za autentyczny, działając na szkodę Powiatowego Urzędu Pracy wD., to jest o czyn zart. 270 § 1 k.k., wobec nie wykrycia sprawcy przestępstwa.
Na powyższe postanowienie, w terminie, zażalenie wniosła w imieniu Powiatowego Urzędu Pracy wD.jego dyrektor, zaskarżając je w całości i zarzucając, że Prokurator nie odniósł się w ogóle do kwestii użycia podrobionego dokumentu jako autentycznego, podkreślając, iż na tym faktycznie polegało przestępstwo o jakim zawiadomiono, nie zweryfikowano w szczególności prawdziwości okoliczności zakupu rzeczy i uzyskania kwestionowanej faktury, przedstawionych przezR. W.i jego żonę, tj. nie sprawdzono czy rzeczywiście i przez kogo zostało zamieszone ogłoszenie w prasie, nie sprawdzono powiązania tej osoby zR. W.oraz nie uzyskano bilingów połączeń telefonicznych potwierdzających zeznania jego żony odnośnie kontaktu telefonicznego ze sprzedawcą.
Prokurator Rejonowy wD.przekazując Sądowi powyższe zażalenie wraz z aktami do rozpoznania, wniósł o jego nieuwzględnienie, podnosząc, iż przeprowadzone w sprawie czynności nie doprowadziły do ustalenia sprawcy przestępstwa, a wskazane w zażaleniu czynności dowodowe nie są możliwe do przeprowadzenia z uwagi na upływ czasu (operatorzy telekomunikacyjni przechowują dane przez okres 12 miesięcy).
W ocenie Sądu, zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek Sąd podzielił wyłącznie część jego zarzutów.
Sąd po analizie akt sprawy i w kontekście zażalenia skarżącego uznał bowiem, że decyzja procesowa podjęta przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej wD.o umorzeniu dochodzenia w przedmiotowej sprawie, na obecnym jego etapie postępowania jest, co najmniej przedwczesna.
W istocie, dotychczas zebrany w postępowaniu przygotowawczym materiał dowodowy, w szczególności opinia biegłego sądowego z zakresu grafologii i grafoskopiiJ. W.z dnia 18 czerwca 2014r. nie daje podstaw do ustalenia, aby sprawcami podrobieniafaktury VAT nr (...)byłR. W.lub jego żonaH. W., biegły wykluczył bowiem nakreślenie przez nich kwestionowanego podpisu wystawcy dokumentu tj. nieczytelnej parafy, a materiał dowodowy nie pozwala w żadnej mierze na ustalenie innego sprawcy (sprawców) podrobienia tego dokumentu.
Niemniej jednak, co niewątpliwie wykazał materiał dowodowy, faktura ta nie została wystawiona przez osobę na niej wskazaną, informacje w niej podane dotyczące sprzedawcy (wystawcy dokumentu), identyfikującego go numeru REGON są nieprawdziwe, co wskazuje nie tylko na podrobienie dokumentu, ale także musi budzić wątpliwości, co do tego, czy rzeczywiście sprzedaż nią objęta miała miejsce. Ponadto oczywistym jest, iżR. W.posłużył się tak podrobionym dokumentem tej faktury, przedkładając go w Powiatowym Urzędzie Pracy wD.w dniu 15 kwietnia 2008r. (data potwierdzenia wpływu dokumentu na jego kserokopii – k. 6) właśnie dla celów rozliczenia środków finansowych przyznanych mu na rozpoczęcie działalności gospodarczej na podstawieumowy nr (...)zawartej ze Starostą(...), a w dniu 10 stycznia 2014r. złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za czyn zart. 233 k.k., że dokonał zapłaty gotówką za należność objętą ww. fakturą w dniu 7 kwietnia 2008r.
W myślart. 270 § 1 k.k.odpowiedzialność karną za penalizowany tym przepisem występek ponosi nie tylko ten kto w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument, ale też ten, kto takiego dokumentu, jako autentycznego używa.
Użycie za autentyczny dokumentu podrobionego, wyraża się już w samym wydaniu innej osobie sfałszowanego dokumentu. Treść takiego zachowania związana jest z samą definicją dokumentu jako dowodu pewnych faktów, czy stosunku prawnego. Musi to być zatem przedstawienie osobie lub instytucji sfałszowanego dokumentu jako dowodu pewnych faktów czy stosunku prawnego. Powracając na kanwę niniejszej sprawy, stwierdzić więc trzeba, że przedłożenie do celów rozliczenia środków przyznanych z Funduszu Pracy, podrobionego (choćby przez inną osobę) dokumentu potwierdzającego wydatki z tych środków (faktury VAT) w Powiatowym Urzędzie Pracy, winno być uznane za użycie podrobionego dokumentu w rozumieniuart. 270 § 1 k.k.
Oczywistym jest, że przypisanie sprawcy występku zart. 270 § 1 k.k.wymaga ustalenia nie tylko tego, że użyty dokument został podrobiony czy przerobiony, ale i tego, że czyn wyczerpał również znamiona jego strony podmiotowej, bowiem typy czynów zabronionych określone wart. 270 § 1 k.k.mają charakter umyślny, a więc w przypadku używania dokumentu sfałszowanego sprawca musi obejmować świadomością, iż dokument ten jest podrobiony lub przerobiony.
Powyższymi, dotyczącymi użycia podrobionego dokumentu faktury kwestiami, jak wynika z opisu czynu zart. 270 § 1 k.k., w sprawie, w którego dochodzenie wszczęto a następnie umorzono, jak słusznie zarzuca skarżący, organy ścigania w ogóle się nie zajmowały, jak również nie podjęły w tym zakresie decyzji, choć z treści ustnego zawiadomienia złożonego w sprawie wynika, iż takie właśnie zachowanie było nim objęte.
Decyzja Prokuratora byłaby natomiast uzasadniona, jedynie wtedy, gdyby nie istniały w momencie jej podejmowania, znane organom ścigania źródła dowodowe, pozwalające nie tylko na pozyskanie danych identyfikujących potencjalnego sprawcę podrobienia dokumentu faktury przestępstwa lub gdyby dowodów takich z obiektywnych przyczyn nie można by było przeprowadzić, ale także wykluczających czy nie pozwalających w sposób dostateczny na uznanie, iż ustalonej w sprawie osobie, która tym dokumentem się posłużyła w PUP wD.w 2008r. świadomości sfałszowania dokumentu przypisać by nie było można, a w każdym bądź razie, nie wobec istniejących wątpliwości, których rozstrzygnięcie na korzyść tej osoby nakazywałbyart. 5 § 2 k.p.ki wyrażona w nim zasada in dubio pro reo.
Tymczasem, jak słusznie zarzuca skarżący, nie zweryfikowano w żaden obiektywny sposób okoliczności transakcji sprzedaży rzeczy objętych kwestionowaną fakturą, nie sprawdzono, czyR. W.jest (lub był) w rzeczywistości w posiadaniu tych przedmiotów, nie zweryfikowano prawdziwości zeznań świadków odnośnie tego czy rzeczywiście ogłoszenie o treści przez nich podawanej zostało zamieszczone w(...)i czy były tam podane informacje o sprzedawcy, na jakie się powołują, czy i kto, jeżeli takie ogłoszenie zostało zamieszczone, dokonał jego zamówienia i opłacił je. Tak natomiast pozyskane informacje pozwoliłyby, w ocenie Sądu, nie tylko na zweryfikowanie zeznańR.iH. W., ale także na być może ustalenie osoby, która sporządziła dokument faktury. Natomiast zgodzić się należy z Prokuratorem Rejonowym, iż wobec upływu czasu obecnie niemożliwym jest uzyskanie bilingów połączeń telefonicznych za rok 2008r. (z uwagi na roczny okres przechowywania takich danych telekomunikacyjnych zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami).
Dlatego też rolą prokuratora winno być ustalenie przede wszystkim czy w 2008r. (do dnia sprzedaży tj. 7 kwietnia 2008r.) ukazało się we wskazywanej przez świadków gazecie, tj.A.(...), ogłoszenie o treści, o jakiej zeznaliR. W.i jego żona, a jeżeli tak, to ustalenie kto zamieścił to ogłoszenie, dokonał za nie zapłaty i wówczas podjęcie działań w celu ustalenia i przesłuchania tej osoby celem zweryfikowania depozycji  ww. osób, ewentualnie ocena tychże zeznań i zachowaniaR. W.pod katem znamion (także podmiotowych_) czynu zart. 270 § 1 k.k.polegającego na używaniu podrobionego dokumentu faktury jako autentycznego.
Dopiero to pozwoli na prawidłowe rozstrzygnięcie, czy wersjaR. W.zasługuje na uznanie za miarodajną i czy można ustalić sprawcę podrobienia dokumentu, ewentualnie czy też po przeprowadzeniu już wszelkich możliwych dostępnych dowodów brak jest rzeczywiście takich, które pozwalają na jego ustalenie lub przypisanie czynu polegającego na posłużeniu się podrobionym dokumentem.
W związku z powyższym, Sąd uwzględnił zażalenie Powiatowego Urzędu Pracy i uchylił zaskarżone postanowienie o umorzeniu dochodzenia, celem kontynuowania postępowania przygotowawczego, w toku którego, należy dokonać co najmniej powyższych podkreślonych czynności. Dopiero taki stan materiału, po wyczerpaniu inicjatywy dowodowej, pozwoli na podjęcie właściwej decyzji, co do dalszego toku postępowania przygotowawczego w sprawie.
Z tych wszystkich względów, orzeczono jak w sentencji.
(...)
(...)