Sąd Okręgowy w Krośnie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 183/14
Data wyroku: 2014-12-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Roman Jurczyk, Andrzej Dziedzic, Edyta Pietraszewska
Teza: Zarządzenie losowania w sytuacji gdy z przyczyn leżących po stronie pełnomocnika wyborczego nie można go było zawiadomić o terminie czynności, nie uchybia przepisom kodeksu wyborczego.

Sygn. akt I. Ns 183/14.

POSTANOWIENIE
Dnia 29 grudnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Krośnie Wydział I Cywilnyw składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Roman Jurczyk /spr./
Sędziowie: SSO Andrzej Dziedzic
SSO Edyta Pietraszewska
Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Niemiec
po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2014 r. w Krośnie
na rozprawie
protestu wyborczego złożonego przez pełnomocnika Komitetu Wyborczego Wyborców GminyI.(...)wI.
z udziałem Przewodniczącego Gminnej Komisji Wyborczej wI.i Komisarza Wyborczego wK.
o stwierdzenie nieważności wyboru radnego
postanawia
oddalić protest wyborczy.
Sygn. akt I.Ns 183/14

UZASADNIENIE
postanowienia z dnia 29 grudnia 2014 r.
Wnoszący protestM. K.- pełnomocnik wyborczy Komitetu Wyborczego Wyborców GminyI.(...)domagał się stwierdzenia nieważności czynności losowania radnego do Rady Miejskiej wI.w okręgu wyborczym numer 14 wL.przeprowadzonego przez Gminną Komisję Wyborczą wI.i przeprowadzenia kolejnego losowania w celu wyboru radnego do Rady Miejskiej wI.z okręgu wyborczego numer 14 wL..
W proteście wyborczym podniósł, że w wyborach do Rady Miejskiej wI.w okręgu wyborczym numer 14 wL.dwóch kandydatów to jestS. D.iK. Z.uzyskało taką samą ilość głosów, w związku z czym konieczne było przeprowadzenie losowania w celu wyłonienia zwycięzcy w wyborach. Zarzucił, że doszło do naruszenia wytycznych Państwowej Komisji Wyborczej co do zasad przeprowadzenia losowania ze względu na nieskuteczną próbę zawiadomienia pełnomocnika Komitetu Wyborczego Wyborców(...)o terminie przeprowadzonego losowania. Zarzucił że usiłowanie skontaktowania się z pełnomocnikiem komitetu wyborczego pomiędzy godziną 6 i 7 rano nie uprawniały komisji wyborczej do przeprowadzenia czynności losowania, gdyż trudno taki tryb próby zawiadomienia określić za działanie z odpowiednim wyprzedzeniem, o czym mówią wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej. Ponadto podniósł, że obawy dotyczące obiektywizmu przeprowadzonego losowania przez Gminną Komisję Wyborczą budzi osoba jej przewodniczącego, który uczestniczył w kampanii wyborczej Komitetu(...), którego kandydat został wylosowany przez komisję, tym bardziej że w składzie Gminnej Komisji Wyborczej nie było członka proponowanego przez Komitet Wyborczy Wyborców(...).
Komisarz Wyborczy wK.i Przewodniczący Gminnej Komisji Wyborczej wI.wnieśli o oddalenie protestu wyborczego podnosząc, że nie doszło do naruszenia przepisów i zasad postępowania przy czynności losowania w celu wyłonienia radnego w okręgu wyborczym numer 14. Przewodniczący Gminnej Komisji Wyborczej podniósł, że komisja podjęła kilkukrotne próby telefonicznego skontaktowania się z pełnomocnikiem Komitetu Wyborczego Wyborców GminyI.(...), ale pełnomocnik połączeń nie odbierał. Ponadto o terminie przeprowadzenia losowania i nie odbieraniu połączeń telefonicznych przez pełnomocnika powiadomiony zostałW. K., będący kandydatem tego komitetu w wyborach samorządowych a ponadto przed losowaniem pojawił się w sekretariacie Burmistrza GminyJ. R.z informacją, że pełnomocnik Komitetu Wyborczego(...)nie będzie obecny podczas losowania mandatu w okręgu wyborczym numer 14. Podniósł, że Gminna Komisja Wyborcza podjęła wszelkie możliwe działania zmierzające do zawiadomienia o terminie losowania pełnomocnika Komitetu Wyborczego GminyI.(...)M. K.i w konsekwencji była uprawniona do przeprowadzenia tych czynności w dniu 17 listopada 2014 r. o godzinie 7.00 a sama procedura losowania została przeprowadzona zgodnie z prawem wyborczym i wytycznymi Państwowej Komisji Wyborczej.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
W wyborach radnego do Rady Miejskiej wI.przeprowadzonych w dniu 16 listopada 2014 r. w okręgu wyborczym numer 14 wL.na dwóch kandydatów to jest:S. D.zgłoszonego przez KW(...), lista numer 3 iK. Z.zgłoszonego przez KWW GminyI.(...), lista numer 22 - oddano taką samą liczbę 83 głosów ważnych. Ten okręg wyborczy obejmował jeden mandat. W wyniku losowania przeprowadzonego przez Gminną Komisję Wyborczą wI.radym z tego okręgu wyborczego zostałS. D.. Przebieg losowania był następujący: do dwóch oddzielnych i nieprzeźroczystych kopert włożono kartki z numerami list kandydatów którzy uzyskali jednakową liczbę głosów poparcia, po czym koperty te wymieszano i umieszczono w dużej białej nieprzeźroczystej kopercie a wyznaczony członek Gminnej Komisji Wyborczej dokonał wyboru jednej z tych kopert, którą otwarto i przekazano pozostałym członkom Gminnej Komisji Wyborczej. Na wylosowanej kopercie widniał numer 3 Komitetu Wyborczej(...), którego kandydatem byłS. D..
Dowód: protokół Obwodowej Komisji Wyborczej numer 4 wL.z wyników głosowania w okręgu wyborczym numer 14, protokół Gminnej Komisji Wyborczej wI.z wyborów do Rady Miejskiej wI..
Losowanie w celu wyłonienia zwycięzcy w wyborach do Rady Gminy wI.w okręgu wyborczym numer 14 wL.zostało przeprowadzone w dniu 17 listopada 2014 r. przez Gminną Komisję Wyborczą wI..
Pełnomocnikiem Komitetu Wyborczego Wyborców GminyI.(...)byłM. K.. W związku z zarządzeniem losowania planowanego na godzinę 7.00 podjęto próbę skontaktowania się z pełnomocnikiem tego komitetu na telefon komórkowy, którego numer był zapisany w dokumentach Gminnej Komisji Wyborczej, ale próby skontaktowania się z pełnomocnikiem zakończyły się niepowodzeniem. Pełnomocnik nie odebrał połączeń ponieważ miał wyłączony telefon pomiędzy godziną 5 a 8 gdyż o godzinie 5 kładąc się spać wyłączył dzwonek telefonu. Niezależnie od tego Przewodniczący Gminnej Komisji Wyborczej zdecydował o telefonicznym poinformowaniuW. K.– kandydata na Burmistrza zgłoszonego przez KWW GminyI.(...)o zaplanowanym losowaniu mandatu radnego w okręgu numer 14 o godzinie 7.00 w związku z brakiem kontaktu z pełnomocnikiem wyborczym tego komitetu. Połączenie telefoniczne wykonano na numer telefonu komórkowego kandydata na Burmistrza, który znajdował się w dokumentach Gminnej Komisji Wyborczej. PonadtoJ. R.przebywając przed losowaniem w pomieszczeniu Gminnej Komisji Wyborczej wI.przekazał informację, że nie może się dodzwonić do pełnomocnika komitetuM. K.. W dniu 17 listopada 2014 r. pełnomocnik Komitetu Wyborczego(...)złożył wniosek do Przewodniczącego Gminnej Komisji Wybiorczej wI.o ponowne przeprowadzenie losowania, który został jednomyślnie odrzucony uchwałą Komisji Wyborczej w tym samym dniu. W dniu 24 listopada 2014 r. pełnomocnik wyborczy wniósł o uchylenie tej uchwały do Komisarza Wyborczego wK., który stwierdził że nie zachodzą przesłanki do uchylenia podjętej uchwały Gminnej Komisji Wyborczej wI.w trybie określonym w art. 167 §2 kodeksu wyborczego.
Dowód: oświadczenia stron, oświadczenie pełnomocnika Komitetu WyborczegoM. K.z 26.11.(...)., oświadczenieJ. R.z 27.11.2014 r., wniosek o ponowne przeprowadzenie losowania z dnia 17.11.2014 r., uchwała numer(...)Gminnej Komisji Wyborczej wI., odpowiedź Komisarza Wyborczego wK.z 24.11.2014 r.
Sąd uznając, że wszystkie konieczne ustalenia faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia protestu zostały poczynione a w oparciu o powyższe dopuszczone dowody oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez Przewodniczącego Gminnej Komisji Wyborczej, w szczególności z zeznań świadków.
Zgodnie z art. 418 §1 kodeksu wyborczego w każdym okręgu wyborczym tworzonym dla wyboru rady w gminie niebędącej miastem na prawach powiatu wybiera się jednego radnego. Na podstawie protokołów otrzymanych od obwodowych komisji wyborczych gminna komisja wyborcza ustala wyniki głosowania i wyniki wyborów do rady gminy odrębnie dla każdego okręgu wyborczego (art. 441 kodeksu wyborczego). Zgodnie z art. 443 kodeksu wyborczego za wybranego w danym okręgu wyborczym uważa się tego kandydata który otrzymał największą liczbę ważnie oddanych głosów a w przypadku równej liczby głosów rozstrzyga losowanie przeprowadzone przez komisję wyborczą, którego tryb określa Państwowa Komisja Wyborcza.
Wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej opublikowane w Monitorze Polskim z 2014 poz. 960 stanowią, że losowanie prowadzi Przewodniczący Komisji w obecności członków komisji i pełnomocników obecnych przy pracach komisji a czynności losowania wykonuje wyznaczony członek komisji. O terminie losowania należy powiadomić pełnomocników z odpowiednim wyprzedzeniem w celu umożliwienia im obecności przy tej czynności. Nieobecność pełnomocników nie wstrzymuje przeprowadzenia losowania. Losowanie przeprowadza się w ten sposób że do jednakowych przeźroczystych kopert wkłada się kartki z wypisanymi nazwiskami i imionami kandydatów oraz w przypadku kandydatów na radnych numerami list na których się znajdują a po wymieszaniu kopert losuje się jedną z nich. Nazwisko i imię wylosowanego kandydata oraz ewentualnie numer listy odczytuje się i okazuje obecnym. Przebieg przeprowadzonego losowania opisuje się w protokole.
Nie może ulegać wątpliwości, że przeprowadzenie czynności losowania w celu ustalenia który z kandydatów uzyskuje mandat powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki i opieszałości. Powinno się zatem odbyć w takim terminie, aby umożliwić udział w tej czynności pełnomocnikowi komitetu wyborczego. Przewodniczący Gminnej Komisji Wyborczej wyznaczył termin przeprowadzenia losowania na godzinę 7.00 i ze stosownym wyprzedzeniem około godziny 6.00 podjęto działania zmierzające do zawiadomienia pełnomocnika komitetu wyborczego o czynności losowania. W żadnym wypadku nie można zarzucać Gminnej Komisji Wyborczej, że termin czynności losowania był zbyt pochopny i podjęty w warunkach uniemożliwiających zawiadomienie pełnomocnika wyborczego o losowaniu. Wręcz przeciwnie odkładanie tej czynności na późniejsze godziny mogłoby budzić podejrzenie o rzetelności i prawidłowości prac komisji. Gminna Komisja Wyborcza dysponowała telefonem komórkowym pełnomocnika komitetu wyborczego i tą drogą, nie w środku nocy, lecz o godzinie 6 rano podjęto próbę skontaktowania się z pełnomocnikiem i powiadomienia go o wyznaczonym terminie losowania. To wyłącznie zaniedbanie pełnomocnika komitetu wyborczego uniemożliwiło komisji wyborczej skontaktowania się z nim. Pełnomocnik komitetu wyborczego podejmując się swojej roli powinien być przygotowany na ewentualną konieczność skontaktowania się z nim jak choćby w zaistniałej sprawie losowania i winien być bez przerwy do dyspozycji komisji wyborczej, jeżeliby zaistniała konieczność skontaktowania się z nim i powiadomienia go o czynności wyborczej w której miał prawo brać udział. Skoro zaniedbał temu obowiązkowi to nie może przerzucać odpowiedzialności na prawidłowy tryb pracy komisji wyborczej i zarzucać bezpodstawnie, że godzina losowania wyznaczono zbyt wcześnie.
Zatem po nieudanej próbie telefonicznego skontaktowania się z pełnomocnikiem wyborczym zawinionej po jego stronie, gdyż miał wyłączony dzwonek telefonu komisja wyborcza miała prawo przeprowadzić losowanie bez jego udziału. Warto zauważyć, że Gminna Komisja Wyborcza, która mogła poprzestać na próbie skontaktowania się na telefon komórkowy pełnomocnika podjęła jeszcze inne dodatkowe działania aby informacja o wyznaczonej godzinie losowania mogła także i inną drogą dotrzeć do pełnomocnika komitetu wyborczego dzwoniąc do kandydata na burmistrza wystawionego przez ten sam komitet wyborczy. RównieżJ. R., którego oświadczenie zostało dołączone do protestu wiedział, że nie można skontaktować się telefonicznie z pełnomocnikiem komitetu wyborczego. Możliwe więc było podjęcie ze strony wymienionych osób związanych z komitetem wyborczym wyborców(...)czynności zmierzającej do bezpośredniego powiadomienia pełnomocnika wyborczego o wyznaczonej czynności losowania w nieodległym od siedziby Gminnej Komisji Wyborczej miejscu jego zamieszkania.
Z tych względów należało uznać, że zarówno termin wyznaczonej czynności losowania, jak i jej przeprowadzenie bez udziału pełnomocnika komitetu wyborczego z którym Gminnej Komisji Wyborczej nie udało się skontaktować pomimo czynionych prób było prawidłowe i nie naruszyło zarówno przepisów kodeksu wyborczego jak i wytycznych Państwowej Komisji Wyborczej. Należy przy tym zauważyć, iż w zasadzie do tych zarzutów ogranicza się protest wyborczy. Niezależnie od tego należy stwierdzić, że sama procedura losowania odbyła się prawidłowo i zgodnie z zasadami ustalonymi w wytycznych Państwowej Komisji Wyborczej, zaś twierdzenia o obawach dotyczących obiektywizmu w przeprowadzonym losowaniu nie zostały w żaden sposób wykazane przez wnoszącego protest, jak również twierdzenia o uczestniczeniu przewodniczącego komisji wyborczej w kampanii wyborczej komitetu wyborczego kandydata, którego nazwisko zostało wylosowane.
Wobec stwierdzenia, że nie doszło do naruszenia przepisów kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów mający wpływ na wynik wyborów to protest wyborczy jako bezzasadny należało oddalić na podstawie art. 394 kodeksu wyborczego.