Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 3252/13
Data wyroku: 2014-01-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Procek, Maria Małek-Bujak, Marek Żurecki
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 3252/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 stycznia 2014 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Marek Procek (spr.)

Sędziowie

SSA Maria Małek - Bujak
SSA Marek Żurecki

Protokolant

Aneta Szafruga

po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2014r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaE. F.(E. F.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział
wB.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Bielsku-Białej
z dnia 5 września 2013r. sygn. akt VI U 380/13

oddala apelację.

/-/ SSA M. Żurecki /-/ SSA M. Procek /-/ SSA M. Małek-Bujak

Sędzia Przewodniczący Sędzia

Sygn. akt III AUa 3252/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 5 września 2013 roku Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku-Białej zmienił zaskarżoną przez ubezpieczonegoE. F.decyzję organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.z dnia 20 lutego 2013 roku, w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do, opisanej normąart. 32w zw. zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.), emerytury począwszy od dnia 30 stycznia 2013 roku.
W motywach przedstawionej decyzji - po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonegoz dnia 14 stycznia 2013 r. - organ rentowy podniósł, że wnioskodawca nie udowodnił przesłanki w postaci piętnastoletniego okresu pracy w warunkach szczególnych.
Zatem, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego z zeznań świadków, wyjaśnień ubezpieczonego i dokumentów opisujących przebieg zatrudnienia ubezpieczonego, Sąd Okręgowy ustalił, iż ubezpieczonyE. F.był zatrudniony w(...) Zakładach (...)jako maszynista typograficzny w okresach od dnia 2 września 1972 roku do dnia 15 stycznia 1975 roku oraz od dnia 28 czerwca 1978 roku do dnia 30 grudnia 1978 roku.
Następnie ubezpieczony był zatrudniony jako kierowca samochodów ciężarowycho ładowności powyżej 3,5 tony w okresach:
- od dnia 5 września 1979 r. do dnia 31 marca 1982 r. w(...) Spółdzielni (...),
- od dnia 1 kwietnia 1982 r. do dnia 5 października 1986 r. w Wojewódzkim Zarządzie(...)wB.,
- od dnia 7 stycznia 1987 roku do dnia 22 października 1987 roku w Wojewódzkim Zarządzie(...)wB.,
- od dnia 5 września 1989 r. od dnia 31 lipca 1991 r. wSpółce (...).
Ponadto – jak podaje Sąd Okręgowy –w trakcie postępowania sądowego odwołujący przedłożył z istniejących zakładów pracy tj.(...)wB.,(...),(...) Zakładów (...),Zakładów (...) Sp. z o.o.ifirmy (...)świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach.
W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji ustalił, że staż pracy w warunkach szczególnych, po uwzględnieniu opisanych wyżej okresów zatrudnienia ubezpieczonego, wynosi powyżej 15 lat.
Dokonując rozważań prawnych, Sąd Okręgowy powołał się na treśćart. 32 i art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U nr 39 poz. 352 z pózn. zm.),§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z dnia 18 lutego 1983 r.) uznając, że ubezpieczony, w dniu(...)ukończył 60 rok życia, wykazał ponad 25 lat łącznego stażu emerytalnego oraz legitymuje się stażem pracy w warunkach szczególnych wynoszącym powyżej 15 lat.
Sąd Okręgowy zaliczył bowiem ubezpieczonemu do pracy w warunkach szczególnych - na podstawie działu XI, poz. 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983 roku - pracę w charakterze maszynisty typograficznego oraz - na podstawie działu VIII, poz. 2 cyt. załącznika – zatrudnienie na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o ładowności powyżej 3,5 tony.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na mocyart.47714§ 2 k.p.c.orzekł jakw sentencji.
Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy.
Zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w całości, apelujący zarzucił mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,a w szczególności naruszenie art. 184 w związku z art. 32 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz.1227 ze zm.).
Wskazując na powyższy zarzut, organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.
Uzasadniając wniesiony środek odwoławczy, skarżący wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż przepisy dotyczące uprawnień pracowników pracujących w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze są przepisami o charakterze szczególnym(lex specjalis), co oznacza, że nie mogą być w drodze wykładni rozszerzane.
Organ rentowy, powołując się na treść art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentachz FUS, uznał za podstawowy warunek uznania danej osoby za pracownika zatrudnionegow warunkach szczególnych, to status pracownika, a zatem osoba nie będąca pracownikiem, np. kierowca ciągnika będący „tylko członkiem(...), nie skorzysta z dobrodziejstw tych przepisów.
Dlatego, zdaniem apelującego, brak jest podstaw, aby żołnierz zasadniczej służby wojskowej - podlegający w okresie jej odbywania pod inne szczególne przepisy i nie wykonujący żadnej pracy zarobkowej, a co za tym idzie nie pobierający wynagrodzenia - miałby mieć zaliczony taki okres jako pracę w szczególnych warunkach.
Organ rentowy podkreślił, że co prawda okres zasadniczej (czynnej) służby wojskowej w Wojsku Polskim jest, zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 6 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, okresem składkowym, lecz brak jakichkolwiek podstaw do uznania, że jest on tożsamy z okresem pracy w szczególnych warunkach.
Skarżący powołał się przy tym na stanowisko przedstawione przez tutejszy Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 lutego 2013r., sygn. akt III AUa 898/12.
Według organu rentowego, z akt sprawy wynika, że ubezpieczony nie spełnił warunku 15 lat pracy w warunkach szczególnych z uwagi na fakt, iż po wyłączeniu okresu służby wojskowej, okres zatrudnienia ubezpieczonego w warunkach szczególnych wynosi jedynie14 lat, 7 miesięcy i 6 dni.

Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje:
Przyjmując ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji jako własnei uzupełniając je przy wykorzystaniu dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych ubezpieczonego oraz jego aktach osobowych z okresu zatrudnienia w(...) Zakładach (...), uznał, że apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Otóż bowiem z dokumentów zebranych w aktach rentowych wnioskodawcy oraz jego aktach osobowych z(...) Zakładów (...)wB.wynika, że istotnie ubezpieczonyE. F.był zatrudniony w(...) Zakładach (...)jako maszynista typograficzny w okresach od dnia 2 września 1972 roku do dnia 15 stycznia 1975 roku oraz od dnia 28 czerwca 1978 roku do dnia 30 grudnia 1978 roku. W trakcie owego zatrudnienia powołany został do zasadniczej służby wojskowej, którą odbył w okresieod 10 stycznia 1973 r. do dnia 13 grudnia 1974. (k. 7-9 akt rentowych). Po zakończeniu służby wojskowej powrócił do zatrudnienia w(...) Zakładach (...)na dotychczasowym stanowisku maszynisty typograficznego, zaś opisywany stosunek pracy został rozwiązany w dniu 14 stycznia 1975 r. na zasadzie porozumienia stron.
W niniejszej sprawie wnioskodawca domaga się przyznania prawa do świadczenia emerytalnego opisanego treścią art. 184 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118). Zatem należy stwierdzić, że bezspornie ubezpieczony:
- osiągnął wiek przewidziany w art. 32 cyt. ustawy;

-

w dniu wejścia w życie ustawy dysponował okresem składkowymi nieskładkowym, o którym mowa w art. 27;

nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego;

spór zaś dotyczył przesłanki w postaci okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach wymaganego w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym 65 lat - dla mężczyzn.
Według apelującego organu rentowego, ocenić należało kwestię dopuszczalności wliczenia okresu zasadniczej służby wojskowej - żołnierza zatrudnionego przed powołaniem do czynnej służby wojskowej w warunkach szczególnych, który po zakończeniu tej służby podjął zatrudnienie w tych samych warunkach - do okresu pracy w szczególnych warunkach, w rozumieniu przepisów § 3 i 4 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych charakterze.
W sprawie bezsporne jest zaś, że ubezpieczony bezpośrednio przed powołaniemdo zasadniczej służby wojskowej był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku maszynisty typograficznego (dział XI pkt 4 załącznika nr 1 do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku). Służbę wojskową odbył w okresie od dnia10 stycznia 1973 roku do dnia 13 grudnia 1974 roku i po jej zakończeniu powrócił do pracyu dotychczasowego pracodawcy, w dalszym ciągu pracując jako maszynista typograficzny do dnia 14 stycznia 1975 roku.
Odnosząc się zatem do zarzutu apelacji, Sąd drugiej instancji w niniejszym składzie podziela - ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych - stanowisko, zakładające, iż przepisart. 108 ust. 1obowiązującej od dnia 29 listopada 1967 r.ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej(tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) - w brzmieniu pierwotnym, obowiązującym do 31 grudnia 1974 r. wskazuje, iż czas odbywania zasadniczej lub okresowej służby wojskowej wlicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby podjął on zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniemdo służby. Wydane na podstawie, między innymi,art. 108 ust. 4powyższej ustawyrozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin(Dz. U. Nr 44, poz. 318 z późn. zm.) regulowało w sposób szczegółowy uprawnienia żołnierza, który w terminie 30 dni po zwolnieniu ze służby zgłosił powrót do zakładu pracy i w wyniku tego podjął w nim zatrudnienie. W myśl w § 5 ust. 1 tego rozporządzenia żołnierzowi wlicza się czas odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął zatrudnienie, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lubw określonym zawodzie. Wykładnia gramatyczna powołanych unormowań nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości, że okres odbytej czynnej (zasadniczej) służby wojskowej przez pracownika zatrudnionego poprzednio w szczególnych warunkach pracy, który po zakończeniu tej służby zgłosił swój powrót do tego zatrudnienia, traktuje się tak samo jak wykonywanie takiej pracy. Skoro okres ten podlega zaliczeniu do okresu zatrudnieniaw zakresie wszelkich uprawnień uzależnionych od ilości lat pracy w szczególnych warunkach, to uwzględnia się go także do stażu pracy wymaganego do nabycia prawado emerytury w niższym wieku emerytalnym  (por. wyroki SN z dnia 25 lutego 2010 roku,II UK 219/09; z dnia 6 kwietnia 2006 roku, III UK 5/06; z dnia 17 maja 2012 r.,I UK 399/11; wyrok SA w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2013 roku, III AUa 1412/12; wyrok SA w Gdańsku z dnia 19 marca 2013 roku, III AUa 1600/12; wyrok SA w Lublinie z dnia17 stycznia 2013 roku, III AUa 1070/12; wyrok SA w Łodzi z dnia 20 września 2013 roku,III AUa 116/12; wyrok SA w Katowicach z dnia 18 sierpnia 2011 roku, III AUa 415/11; wyrok SA w Katowicach z dnia 20 września 2012 roku, III AUa 1468/12).
Przekładając powyższe na grunt analizowanej sprawy należy uznać, że okres odbywania przez ubezpieczonego zasadniczej służby wojskowej bezsprzecznie stanowi okres zatrudnienia w szczególnych warunkach (por. uchwała 7 sędziów SN z dnia 16 października 2013 r., II Uk 6/13).
Trafnie, zatem, Sąd Okręgowy przyjął, że ubezpieczony wypełnił przesłankę w postaci posiadania wymaganego okresu co najmniej 15 lat pracy wymienionej w Wykazie Acyt. rozporządzenia RM.
Konkludując, Sąd II instancji uznał, że apelacja jest bezzasadna i na mocyart. 385 k.p.c., orzekł o jej oddaleniu.

/-/ SSA M. Żurecki /-/ SSA M. Procek /-/ SSA M. Małek-Bujak

Sędzia Przewodniczący Sędzia

ek