Sąd Okręgowy w Kielcach
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 1072/14
Data wyroku: 2014-10-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Zbigniew Karamara, Adam Zarzycki, Adam Kabziński

Sygn. akt IX Ka 1072/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 października 2014 roku
Sąd Okręgowy w Kielcach IX Wydział Karny-Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Adam Kabziński
Sędziowie: SSO Zbigniew Karamara
SSO Adam Zarzycki (spr.)
Protokolant: protokolant sądowy Anna Wołowiec - Piłat
po rozpoznaniu w dniu 10 października 2014 roku
sprawyK. S.
oskarżonego o przestępstwo zart. 177 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki subsydiarnej
od wyroku Sądu Rejonowego w Busku – Zdroju VI Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Kazimierzy Wielkiej
z dnia 29 kwietnia 2014 roku sygn. akt VI K 158/13

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok uznając apelację za oczywiście bezzasadną;

II
zasądza od oskarżycielki subsydiarnej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem opłaty za postępowanie odwoławcze.

IX Ka 1072/14  
Uzasadnienie

K. S.oskarżony był z subsydiarnego aktu oskarżenia wniesionego przezK. K.o to , że :
w dniu 25 maja 2011 r. około godz. 14.20 , w miejscowościK., gm.C., woj.(...), prowadząc pojazd m-kiO. (...),nr rej. (...)naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym poprzez niezachowanie należytej ostrożności podczas manewru omijania pojazdu m- kiI.,nr rej. (...), w wyniku czego nieumyślnie doprowadził do potrąceniaK. K., pasażerki wysiadającej z w/w pojazdu , w wyniku którego to potrąceniaK. K.doznała złamania głowy kości strzałkowej lewej , zerwania więzadła pobocznego i przyśrodkowego kolana lewego , uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego kolana lewego , co skutkowało naruszeniem czynności narządów ciała na czas powyżej 7 dni ,
tj. o przestępstwo zart. 177 § 1 kk.
Sąd Rejonowy w Busku – Zdroju VI Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Kazimierzy Wielkiej wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2014 r. w sprawie VI K 158/13 orzekł co następuje :
I. oskarżonegoK. S.uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu ;
II. na podstawieart. 632 pkt 1 kpkw zw. zart. 640 kpkustalił , że koszty procesu ponosi subsydiarny oskarżyciel posiłkowyK. K..
Powyższy wyrok zaskarżony został przez pełnomocnika subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego w całości na niekorzyść oskarżonego . Zarzucił on temu wyrokowi :
I . naruszenie przepisów prawa procesowego , mające wpływ na treść orzeczenia , tj.:
1 .art. 4 kpkw zw. zart. 7 kpkiart. 92 kpkpoprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów , wbrew wskazaniom wiedzy oraz zasadom prawidłowego rozumowania , polegające na :
a ) pominięciu istotnej części wyjaśnień oskarżonegoK. S., tj. m.in. w zakresie prędkości deklarowanej przez oskarżonego (około 50 km/h) , faktu liczenia się oskarżonego zmożliwością otwarcia drzwi przez kierowcę samochoduI., deklarowania przez oskarżonegomożliwości zatrzymania sięw przypadku otwarcia drzwi przez kierowcęI.;
b ) uznaniu w całości za wiarygodne wyjaśnień oskarżonegoK. S., który m.in. deklarował poruszanie się zprędkością umożliwiającą zatrzymanie pojazduO. (...)w przypadku otwarcia drzwi samochoduI., podczas gdy oskarżony nie zdołał zatrzymać pojazdu przed pieszą , która znajdowała się zaledwie ok. 2 m w odległości od drzwi kierowcy i została dostrzeżona przez oskarżonego w momencie , gdy oskarżony nadal powinien liczyć się ( i liczył się ) z możliwością otwarcia drzwi przez kierowcęI.;
c ) uznaniu za w pełni wiarygodne wyjaśnień oskarżonegoK. S., podczas gdy wyjaśnienia jego pozostają w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym i ustaleniami Sądu , m.in. w zakresie rzekomego wcześniejszego urazu i leczeniaK. K., odległości od samochoduI., a także z pominięciem faktu , że oskarżony może być istotnie zainteresowany uniknięciem odpowiedzialności karnej
d ) pominięciu ustaleń dotyczącychczasu potrzebnego ( ok. 25-30 sekund )łącznie na zatrzymanie samochoduI., przedostanie sięK. K.ze środkowego miejsca w samochodzie - poprzez prawe siedzenie z dzieckiem siedzącym w foteliku - do drzwi po stronie prawej , wyjście z samochodu na pobocze , przejście na przód samochodu i w końcu przejście w pobliże lewego przedniego narożnika samochoduI.w kontekście odległości , jaką w tym czasie przebył oskarżony samochodemO. (...), a która to okoliczność powinna być wzięta pod uwagę przez biegłych przy dokonywaniu analizy czasowo-ruchowej w ramach opinii ;
e ) bezpodstawnym przyjęciu , jakobyK. K.miaławtargnąćprzed nadjeżdżający samochód , podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika z jednej strony , że uczestnicy ruchu ( oskarżony iK. K.) nie widzieli się nawzajem ( nie pozostawali w swoim polu widzenia ) oraz żeK. K.przed wkroczeniem na jezdnię obserwowała jezdnię w kierunku , z którego nadjechał oskarżony ;
f ) bezpodstawnym przyjęciu jakoby na miejscu zdarzenia nie byłośladów hamowaniawyłącznie na podstawie faktu , że część świadków nie pamięta takich śladów , podczas gdy ze zgromadzonego materiału wynika , że Policja nie dokonała prawidłowych oględzin miejsca wypadku , a jednocześnie fakt istnienia śladów hamowania wynika z zeznań świadkówR. K. (1),K. D.iM. S.;
g ) oparciu się na ustaleniach poczynionych przezświadkaW. Ł. (1)( funkcjonariusza KPP wK. W.) w zakresie ustalenia wtargnięcia przezK. K.przed samochódO. (...), podczas gdy z zeznań świadkaW. Ł. (1)wynika , że nie pamięta w oparciu o jakie dowody dokonał takich ustaleń , co nie wyklucza , że mogły to być ustalenia poczynione wyłącznie o wersję wydarzeń przekazaną przezK. S., zwłaszcza że świadek nie jest pewien czy rozmawiał zK. K.na miejscu zdarzenia ;
h ) bezpodstawnymuznaniu za niewiarygodne treści zeznańK. K.iR. K. (1)wyłącznie na tej podstawie , że są one sprzeczne z wyjaśnieniami oskarżonego oraz z treścią dowodów mających charakter wtórny w stosunku do dowodów osobowych , tj. opinii biegłych , a także na podstawie rzekomego zainteresowania świadków sprowadzeniem odpowiedzialności karnej na oskarżonego , podczas gdy np. świadkowie ci zeznają zgodnie z prawdą i na korzyść oskarżonego m.in. w zakresie braku włączenia kierunkowskazu przezR. K. (1);
i ) bezpodstawnym uznaniu za niewiarygodne twierdzeńR. K. (1),że nie było innych uczestników ruchu, podczas gdy z zeznańK. K.i analizy czasowo – ruchowej przemieszczania sięK. K.i samochoduO. (...)wynika , że nawet przy prędkości rzędu 30 km/h mógł on znajdować się 250 m za samochodemI., a przy deklarowanej przez oskarżonego prędkości 50 km/h mógł on znajdować się nawet ponad 400 m za samochodemI.;
j ) bezpodstawnym uznaniu za niewiarygodne twierdzeńK. K., żenie widziała ona samochoduO. (...)wchodząc na jezdnię, podczas gdy z analizy czasowo- ruchowej przemieszczania sięK. K.i samochoduO. (...)wynika , że nawet przy prędkości rzędu 30 km/h mógł on znajdować się 250 m za samochodemI., a przy deklarowanej przez oskarżonego prędkości 50 km/h mógł on znajdować się nawet ponad 400 m za samochodemI.;
k ) bezpodstawnym pominięciu przy ocenie zachowania oskarżonego faktu , że nie był on w stanie kontynuować jazdy po jezdni ibył zmuszony zjechać na przeciwległe pobocze;
l ) bezpodstawnym pominięciu faktuodrzucenia prawego butaK. K.w wyniku zderzenia , która to okoliczność powinna być wzięta pod uwagę przez biegłych przy dokonywaniu analizy czasowo-ruchowej w ramach opinii ;
II . naruszenie przepisów prawa materialnego , mające wpływ na treść orzeczenia , tj.:
1 )art. 22 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowympoprzez jego niezastosowanie do manewru wykonanego przez oskarżonego , t j. manewru omijania połączonego ze zmianą zajmowanego pasa ruchu w rozumieniuart. 2okt 7 ustawy , a w konsekwencji błędnym uznaniu , że manewr ten nie wymagał zachowania szczególnej ostrożności przez oskarżonego ;
2 )art. 23 ust. 1 pkt 2w zw. zart. 22 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowympoprzez jego błędną wykładnię polegającą na bezpodstawnym przyjęciu , jakoby przy manewrze omijania połączonym ze zmianą zajmowanego pasa ruchu kierujący pojazdem nie miał obowiązku zachowania szczególnej ostrożności w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy ;
3 )art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo o ruchu drogowympoprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu , jakoby zachowanie odstępu ok. 40 cm od omijanego pojazdu - który dopiero co się zatrzymał i co do którego oskarżony liczył się z możliwością otwarcia drzwi przez kierowcę - jest odstępem bezpiecznym , a także poprzez uznanie jakoby przy wykonywaniu tego manewru nie zachodziła potrzeba zmniejszenia prędkości poniżej 30 km/h ;
4 )art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy prawo o ruchu drogowympoprzez jego błędne niezastosowanie w sytuacji , gdy samochódI.jechał w tym samym kierunku co samochódO. (...), lecz zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszejK. K.;
5 )art. 19 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowympoprzez jego błędne pominięcie w sytuacji , gdy warunki , w jakich oskarżony wykonywał manewr omijania nakazywały dostosowanie prędkości do tych warunków , w tym w szczególności do przewidywanej przez oskarżonego możliwości otwarcia drzwi przez kierowcęI.;
6 )art. 13 ustawy prawo o ruchu drogowympoprzez jego błędną wykładnię polegającą na bezpodstawnym przyjęciu , jakoby pieszy miał obowiązek przy przekraczaniu jezdni spojrzeć najpierw w lewo , później w prawo i ponownie w lewo , podczas gdy z treści przepisu nie wynika taki sposób postępowania w ramach obowiązku zachowania szczególnej ostrożności ;
III . błędy w ustaleniach faktycznych polegające na:
1 . ustaleniu błędnej prędkości samochoduO. (...);
2 . ustaleniu błędnej i nierealnej wobec ustalonego stanu faktycznego odległości między samochodemO. (...)i samochodemI.;
3 . błędnym ustaleniu , że samochódO. (...)był w zasięgu wzrokuK. K., gdy ta rozpoczęła przechodzenie przez jezdnię ;
4 . błędnym ustaleniu , żeK. K.wtargnęła przed samochódO. (...);
5 . błędnym ustaleniu , że brak było śladów hamowania na miejscu zdarzenia .
Podnosząc te zarzuty pełnomocnik subsydiarnego oskarżyciela posiłkowegowniósło :
1 .zmianę zaskarżonego wyroku, orzekając odmiennie co do istoty poprzez uznanie oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu oraz zasądzenie kosztów postępowania , w tym kosztów zastępstwa wg norm przepisanych ;
ewentualnie o :
2 .uchylenie zaskarżonego wyrokuoraz przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania .
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja pełnomocnika subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego nie zasługuje na uwzględnienie . Zawiera ona liczne , drobiazgowe zarzuty dotyczące przede wszystkim oceny zebranych dowodów , która według apelującego jest dowolna oraz ustaleń faktycznych , będących konsekwencją takiej oceny . Apelujący , mimo iż w istocie zarzuca Sądowi uchybienia polegające na dokonaniu wadliwych , jego zdaniem , ustaleń faktycznych , zarzuca także obrazę przepisów prawa materialnego , tj. szeregu przepisówprawa o ruchu drogowym.
Odnosząc się do tak sformułowanej apelacji , na wstępie należy stwierdzić , że wbrew podniesionemu zarzutowi obrazyart. 7 kpk, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego , która w żadnym razie nie może być uznana za jednostronną i dowolną. Rezultatem tej oceny są prawidłowe i mające oparcie w zebranych dowodach ustalenia faktyczne . W szczególności należy podkreślić , że Sąd dokonał prawidłowej oceny wyjaśnień oskarżonego , trafnie uznając za wiarygodne . Za taką oceną przemawiają bowiem opinie obu biegłychS. K.iW. S.. Z opinii obu biegłych bezspornie wynika , iż przyczyną przedmiotowego wypadku drogowego było nieprawidłowe zachowanie się pieszejK. K., która bez należytego upewnienia się i obserwacji sytuacji na drodze wyszła zza samochoduI.wprost pod nadjeżdżający samochódO. (...)kierowany przez oskarżonego . Zachowanie pieszej miało charakter wtargnięcia przed nadjeżdżający samochód z uwagi na krótki czas trwania zagrożenia dla kierującego tym samochodem i niemożność uniknięcia potrącenia pieszej . Opinie obu biegłych są zasadniczo zgodne co do istoty sprawy , a tylko nieznacznie się różnią . Obaj biegli dokonali analizy czasowo – przestrzennej przedmiotowego wypadku i przedstawili wszystkie możliwe warianty jego przebiegu , opowiadając się za tym , który uwzględnia wszystkie okoliczności ujawnione w sprawie . Z opinii biegłych bezspornie również wynika , że oskarżony zachował bezpieczny odstęp omijając samochódI., jak również że nie miał żadnych możliwości uniknięcia wypadku . Nie miał bowiem możliwości zatrzymania pojazdu przed pieszą , ani też zjechania na lewe pobocze w taki sposób , aby ominąć pieszą . Oskarżony bowiem i tak omijając samochódI.częściowo zjechał na pobocze , a uwzględniając ustalone przez biegłych miejsce potrącenia pieszej , nie mógłby jeszcze bardziej zjechać w lewo , gdyż uderzyłby w mur ogrodzenia . Trzeba dodać , że droga na tym odcinku jest wąska .
Brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń Sądu co do prędkości samochoduO. (...)w czasie przejeżdżania przez miejscowośćK.( 50 km/h ) , omijania samochoduI.( 30 km/h ) oraz w chwili potrącenia pieszej ( 15 – 17 km/h ) . Podstawą do tych ustaleń były wyjaśnienia oskarżonego , trafnie ocenione jako wiarygodne , oraz opinie obu biegłych , także trafnie ocenione jako miarodajne i pozwalające na dokonanie tych ustaleń . Za wersją oskarżonego przemawia analiza czasowo – przestrzenna zachowań obu uczestników ruchu ( oskarżonego kierującego pojazdem mechanicznym oraz pieszej ) dokonana przez biegłych . Analiza ta uwzględnia wszystkie konieczne parametry ( usytuowanie samochoduI., powypadkowe usytuowanie samochoduO. (...), ślady na pokrywie komory silnika tego samochodu wskazujące na kontakt z pieszą , miejsce zdarzenia , brak uszkodzeń tego pojazdu , obrażenia pieszej , sposób jej poruszania się , miejsce jej potrącenia ) . Z analizy tej bezspornie wynika , że w czasie omijania samochoduI.prędkość samochoduO.mogła wynosić ok. 30 km/h , a wcześniej mogła być większa , co nie stoi w sprzeczności z twierdzeniami oskarżonego , że jechał z prędkością ok. 50 km/h , natomiast w chwili potrącenia pieszej prędkość ta mogła wynosić ok. 15 - 17 km/h . Wskazuje na to rodzaj obrażeń ciała pieszej , brak uszkodzeń samochoduO.( zagnieceń blachy i rozbicia szyby czołowej ) oraz ślad starcia kurzu na pokrywie silnika z jej prawej strony . Okoliczności te zgodne są z twierdzeniami samego oskarżonego , że zmniejszył prędkość samochodu omijając samochódI., gdyż obawiał się nagłego otwarcia drzwi przez jego kierowcę . Należy dodać , że różnica między prędkościami 50 km/h a 30 km/h jest tak niewielka , że oczywiście możliwe jest zmniejszenie prędkości z 50 km/h do 30 km/h ( co jest zgodne z ustaleniami biegłych ) w krótkim czasie bez potrzeby nagłego hamowania . W kwestii prędkości samochoduO. (...)należy jeszcze dodać , że Sąd oczywiście się pomylił w uzasadnieniu wyroku ( k . 191 ) , wskazując , iż oskarżony jechał przez wieś z prędkością 30 km/h . Z dalszego uzasadnienia bezspornie bowiem wynika , iż chodzi o prędkość 50 km/h . Należy również dodać , że zupełnie niewiarygodne są twierdzeniaK. K.o rzekomym „ koziołkowaniu ” po uderzeniu przez samochódO. (...). Sprzeciwia się temu zdecydowanie rodzaj doznanych przez nią obrażeń oraz brak uszkodzeń tego samochodu . Również niewiarygodne są twierdzenia pokrzywdzonej o rzekomym odrzuceniu buta na odległość 20 m . Takiemu twierdzeniu przeczą opinie biegłych , np. opiniaW. S.( k . 176 ) .
Oskarżony nie miał również żadnego obowiązku przewidywania , że zza omijanego samochodu wybiegnie piesza . Właśnie zmniejszenie prędkości do 30 km/h świadczy o tym , że oskarżony zachował należytą ostrożność omijając stojący pojazd . Od kierującego pojazdem mechanicznym nie można oczekiwać , że omijając stojący pojazd , powinien nie tylko zmniejszyć prędkość , ale nawet zatrzymać się , gdyż zawsze może znaleźć się w sytuacji niebezpiecznej . Oznaczałoby to paraliż ruchu drogowego . Trzeba również wskazać na usytuowanie samochoduI., który zatrzymał się ukośnie na drodze , a kierujący tym samochodem nie sygnalizował manewru skrętu w lewo . Oskarżony nie miał żadnego obowiązku przewidywania , że z tego pojazdu ktoś wysiądzie i będzie chciał przejść na drugą stronę drogi w sposób nieprawidłowy . W kwestii podnoszonej w apelacji dotyczącej czasu potrzebnego na opuszczenie samochodu przez oskarżycielkę , należy podkreślić , że oskarżony z pewnością się myli twierdząc , iż jechał za samochodemI.w odległości ok. 50 – 60 m . Uwzględniając prędkość z jaką jechał oraz konieczność opuszczenia samochodu przez pokrzywdzoną , odległość ta musiała być większa . Nie zmienia to oceny wiarygodności jego wyjaśnień , a świadczy tylko o tym , że błędnie wskazał tą odległość . Wskazywane natomiast przez niego informacje co do prędkości z jaką jechał , zostały zweryfikowane przez biegłych . Brak jest także podstaw do kwestionowania ustalenia co do braku śladów hamowania . Nie przeprowadzono w tym zakresie odpowiednich oględzin na miejscu zdarzenia , które mogłyby zweryfikować twierdzenia np.R. K.o istnieniu takich śladów . Nie oznacza to , że wyjaśnienia oskarżonego , iż hamował przed zderzeniem są niewiarygodne . Należy przypomnieć , że prędkość samochoduO.była niewielka , mogło więc tych śladów w ogóle nie być . Sąd I instancji prawidłowo ocenił zeznania świadkaW. Ł., funkcjonariusza Policji , który był na miejscu zdarzenia .
Uwzględniając powyższe okoliczności , Sąd I instancji dokonał prawidłowych i mających oparcie w przeprowadzonych dowodach , ustaleń faktycznych co do przebiegu i przyczyn zaistniałego wypadku komunikacyjnego . Sąd I instancji dokonał również prawidłowej oceny prawnej zachowania wszystkich uczestników przedmiotowego wypadku komunikacyjnego . Przede wszystkim Sąd słusznie przyjął , iż oskarżony nie naruszył żadnych zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym , a wyłączną przyczyną wypadku było nieprawidłowe zachowanie się pieszejK. K.. Oskarżycielka posiłkowaK. K.nie zachowała bowiem należytej ostrożności przy przechodzeniu przez jezdnię , wychodząc zza samochodu i będąc niewidoczna dla oskarżonego , wtargnęła na jezdnię po nadjeżdżający samochód . Sąd słusznie powołał się na przepisart. 13 ustawy prawo o ruchu drogowymco do oceny zachowania pieszej . Prawidłowo również Sąd przyjął , iż oskarżony nie naruszył art. 23 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy , zachował bowiem bezpieczną odległość od omijanego pojazdu . Ustalenia faktyczne oparte na wyjaśnieniach oskarżonego i opinii biegłych świadczą również o tym , że oskarżony dostosował prędkość do sytuacji drogowej , a więc nie naruszył przepisu art. 19 ust. 1 w/w ustawy . Wprawdzie Sąd na ten przepis się nie powołał , ale z ustaleń Sądu wynika , iż oskarżonemu tego nie zarzucił . Należy natomiast zgodzić się z apelującym , że należało uwzględnić także przepis art. 22 ust. 1 w/w ustawy wymagający od kierującego pojazdami zachowania szczególnej ostrożności przy wykonywaniu manewru połączonego ze zmianą pasa ruchu , tak jak w niniejszej sprawie . Ustalenia faktyczne Sądu świadczą o tym , że oskarżony taką ostrożność zachował , a więc to uchybienie nie wpłynęło na rozstrzygnięcie Sądu . Bezpodstawnie natomiast apelujący zarzuca , iż Sąd nie wziął pod uwagę art. 26 ust. 3 tej ustawy . Z prawidłowych ustaleń faktycznych Sądu wynika bowiem , iż nie było takiej sytuacji , jak twierdzi apelujący , aby samochódI.zatrzymał się , aby ustąpić pierwszeństwa przechodzącej przez jezdnię pieszej , a wręcz przeciwnie to piesza wtargnęła na jezdnię .
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (art. 437 § 1 kpk,art. 456 kpk) . O kosztach sądowych orzeczono na podstawieart. 627 kpk,art. 634 kpk,art. 640 kpkw zw. zart. 13 ust. 2 ustawy z dnia 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych( tekst jedn. Dz. U. nr 49 z 1983 r. , poz. 223 z późn. zm.) .
SSO Zbigniew Karamara SSO Adam Kabziński SSO Adam Zarzycki