Sąd Okręgowy w Gdańsku
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 261/14
Data wyroku: 2014-05-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Ołtarzewska
Słowa kluczowe: Świadczenia Przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych

Sygn. akt VII U 261/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 maja 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gdańsku
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Maria Ołtarzewska
Protokolant: st. sekr. sądowy Alicja Jarzyna
po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. w Gdańsku
sprawyM. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
o prawo do świadczenia przedemerytalnego
na skutek odwołaniaM. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
z dnia 30 grudnia 2013 r. nr(...)- (...)
oddala odwołanie.
Sygn. akt VII U 261/14

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.decyzją z dnia 30 grudnia 2013r. odmówił ubezpieczonemuM. W.prawa do świadczenia przedemerytalnego podnosząc, że wnioskodawca nie wykazał 40-letniego okresu zatrudnienia i nie złożył wymaganego zaświadczenia z PUP potwierdzającego 6-cio miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz informacji, że nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny podjęcia propozycji pracy. Pozwany podał też, iż do stażu pracy nie uwzględniono okresu 20.01.1975r. – 31.12.1982r. z tytułu pracy wgospodarstwie rolnym (...), bowiem pracodawca nie zgłosił ubezpieczonego do ubezpieczeń społecznych, a jego zeznania nie zawierają informacji dlaczego zaniechał tego zgłoszenia.
Ubezpieczony odwołał się od powyższej decyzji domagając się uwzględnienia do stażu okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 20.01.1975r. do 31.12.1982r.
Organ ubezpieczeniowy w odpowiedzi na odwołanie podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji , a ponadto wskazał na brak dowodu potwierdzającego istnieniegospodarstwa rolnego (...)w spornym okresie.
Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyM. W.urodzony dnia (...), w dniu 06 grudnia 2013 r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.wniosek o świadczenie przedemerytalne. Na dzień złożenia wniosku ubezpieczony wykazał 32 lata, 1 miesiąc i 20 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Decyzją z dnia 30 grudnia 2013r . zaskarżoną w niniejszym postępowaniu, pozwany odmówił ubezpieczonemu prawa do świadczenia przedemerytalnego wskazując, iż wnioskodawca nie wykazał 40-letniego okresu zatrudnienia na dzień rozwiązania stosunku pracy zatrudnienia i nie złożył wymaganego zaświadczenia z PUP potwierdzającego 6-cio miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz informacji, że nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny podjęcia propozycji pracy.
Ubezpieczony był zatrudniony wZakładach (...)do dnia 23 października 1973r. Następnie odbywał zasadniczą służbę wojskową, w czasie której w lipcu 1974r. uległ wypadkowi. Wskutek tego wypadku doznał on złamania prawego podudzia i urazu lewej dłoni. W styczniu 1975r. ubezpieczony został zwolniony z wojska i wrócił do domu. Mieszkał wówczas na terenie PGRS..
Ubezpieczony nie ubiegał się o zatrudnienie w PGR, m.in. z uwagi na wątpliwości czy zostałby dopuszczony do pracy z uwagi na stan zdrowia. Podjął więc pracę uF. K., który był właścicielem gospodarstwa rolnego. Według ustnej umowy zawartej miedzyF. K.a ubezpieczonym, ubezpieczony miał pracować w gospodarstwie rolnym przy różnych pracach fizycznych po 8 godzin dziennie, za wynagrodzeniem miesięcznym 1100zł, później 1200zł. W okresach spiętrzenia prac polowych tj. w czasie żniw i wykopków buraków pracodawca wypłacał ubezpieczonemu również premie, przez co jego wynagrodzenie wynosiło 3000zł miesięcznie. Wynagrodzenie pomniejszono o koszty wyżywienia ubezpieczonego. Po przekazaniu gospodarstwa rolnego córceF. K.–T. K.ubezpieczony pracował na jej rzecz na tych samych warunkach jak wcześnie dla jej ojca. W okresie pracy w gospodarstwie rolnym ubezpieczony nie został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych jako pracownik. W okresie spornym był on jedynym pracownikiem w tym gospodarstwie, choć od 1977r. pracował tam również zięćF. K.oraz jego córka.
Od dnia 17 marca 1983r. ubezpieczony został zatrudniony wStoczni (...)wT.na stanowisku uczeń spawacz, spawacz i pracował tam do dnia 21 lutego 1995r.
Ostatnie zatrudnienie ubezpieczonego ustało z dniem 10 sierpnia 2013r. wskutek wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony przez zakład pracy w związku z wcześniejszym zakończeniem prac.
W dniu 12 sierpnia 2013r. ubezpieczony zarejestrował się jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy wT., z prawem do zasiłku od dnia 20 sierpnia 2013r. Okres 6 miesięcy pobierania zasiłku upłynął 20 lutego 2014r. Zaświadczenie z PUP w powyższym zakresie ubezpieczony uzyskał dnia 11 maca 2014r. Ponadto dnia 04 marca 2014r. ubezpieczony uzyskał również zaświadczenie z PUP wT., że w okresie rejestracji nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny podjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia oraz innej pracy zarobkowej.
Oba w/w zaświadczenia ubezpieczony złożył dopiero na rozprawie w dniu 08 maja 2014r.
Powyższych ustaleń Sąd dokonał w oparciu o akta rentowe ubezpieczonego, jego zeznania – uznając je za wiarygodne w takim zakresie, w jakim posłużyły do ustaleń faktycznych – oraz zaświadczenia z PUP (k.18).
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych(Dz. U. Nr 120, poz. 1252) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. W myślust. 2za okres uprawniający do emerytury, o którym mowa wust. 1, uważa się okres ustalony zgodnie z przepisamiart. 5-9, art. 10 ust. 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.).
Zgodnie zart. 2 ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej wust. 1po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:
1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna;
2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych;
3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Ubezpieczony nie spełnia wyżej wymienionych przesłanek, bowiem nie spełnia on warunku posiadania 40-letniego okresu zatrudnienia, a nadto zarówno w dacie złożenia wniosku o świadczenie przedemerytalne, jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie złożył on wymaganego zaświadczenia z PUP, bowiem nie upłynął okres 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Wymagane prawem zaświadczenia złożył dopiero na rozprawie, po ponad 30 dniach od ich wydania.
Ubezpieczony nie wykazał również 40 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Zgodnie zart. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( t.j. Dz. U. z 2013r., 1440 ze zm. ) przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również jako okresy składkowe – przypadające przed dniem 1 stycznia 1983r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe ustalone na zasadach określonych wart. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż wnioskodawca w spornym okresie świadczył pracę wgospodarstwie rolnym (...)i jego córki na przełomie października i listopada 1975r., jednakże nie zdołało wykazać, iż wnioskodawca był domownikiem rolnika lub też, iż podlegał ubezpieczeniu społecznemu w związku ze świadczeniem pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie stosunku pracy łączącego go z właścicielem gospodarstwa rolnego. Brak obowiązku ubezpieczenia społecznego w spornym okresie dotyczył tylko domowników rolników, natomiast osoby świadczące pracę w ramach stosunku pracy podlegały ubezpieczeniom społecznym w ZUS.
Ubezpieczony reprezentowany przez fachowego pełnomocnika nie przedstawił żadnego dowodu w zakresie wielkościgospodarstwa rolnego (...)w spornych latach, ani też kiedy nastąpiła zmiana właściciela. Nie wskazał też podstawy prawnej uzasadniającej uwzględnienie odwołania.
W ocenie Sądu ubezpieczony, nie mając innych źródeł utrzymania, świadczył pracę w gospodarstwie rolnym jako pracownik najemny, choć buzi wątpliwości Sądu rozmiar tegoż zatrudnienia zważywszy z jednej strony na stan zdrowia ubezpieczonego, który po wypadku obawiał się czy uzyska zaświadczenie o zdolności do pracy, z drugiej zaś mając na względzie, iż przed zatrudnieniem ubezpieczonego i po jego odejściu z pracy nikogo innego nie zatrudniano. Modernizacja i mechanizacja gospodarstwa nie może stanowić takiego wytłumaczenia skoro kombajn do buraków zakupiono na kilka lat przed odejściem ubezpieczonego, a ponadto w tym czasie był już w gospodarstwie zięćF. K..
Kwestia pracy w gospodarstwie rolnym była wielokrotnie przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądowym. Wątpliwości budziło zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym uczniowi, który nie spełnia kryteriów pojęcia "domownika" z art. 6 pkt 2 ustawy o u.s.r., tj. osobie bliskiej rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. W judykaturze wykształcił się pogląd, iż o uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych okresów pracy w gospodarstwie rolnym sprzed objęcia rolników obowiązkiem opłacania składki na rolnicze ubezpieczenie społeczne domowników (tj. przed dniem 1 stycznia 1983 r.) przesądza wystąpienie dwóch okoliczności:
1) wykonywanie czynności rolniczych powinno odbywać się zgodnie z warunkami określonymi w definicji legalnej "domownika" z art. 6 pkt 2 ustawy o u.s.r. oraz
2) czynności te muszą być wykonywane w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, tj. minimum 4 godziny dziennie. Zob. wyrok SA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 1996 r., III AUr 833/95 (OSA 1998, z. 4, poz. 15) i wyroki SN: z dnia 28 lutego 1997 r., II UKN 96/96 (OSNAPiUS 1997, nr 23, poz. 473); z dnia 13 stycznia 1998 r., II UKN 433/97 (OSNAPiUS 1998, nr 22, poz. 668); z dnia 13 listopada 1998 r., II UKN 299/98 (OSNAPiUS 1999, nr 24, poz. 799); z dnia 18 lutego 1999 r., II UKN 491/98 (OSNAPiUS 2000, nr 8, poz. 324, notka); z dnia 9 listopada 1999 r., II UKN 190/90 (OSNAPiUS 2001, nr 4, poz. 122, notka); z dnia 3 grudnia 1999 r., II UKN 235/99 (OSNAPiUS 2001, nr 7, poz. 236, notka); z dnia 10 maja 2000 r., II UKN 535/99 (OSNAPiUS 2001, nr 21, poz. 650); z dnia 12 maja 2000 r., II UKN 538/99 (OSNAPiUS 2001, nr 21, poz. 651); z dnia 27 czerwca 2000 r., II UKN 612/99 (OSNAPiUS 2002, nr 1, poz. 21, notka); z dnia 3 lipca 2001 r., II UKN 466/00 (OSNPUSiSP 2003, nr 7, poz. 186).
Wnioski wypływające z lektury powołanego wyżej orzecznictwa pozwalają na uwzględnienie okresu pracy w gospodarstwie rolnym także wówczas, gdy praca ta faktycznie nie była codziennie wykonywana, lecz wnioskodawca gotów był tę pracę codziennie wykonywać w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie, tj. był dyspozycyjny w tym zakresie. W praktyce oznacza to konieczność zamieszkiwania wnioskodawcy co najmniej w pobliżu gospodarstwa rolnego. Z oczywistych względów kryteriom tym zazwyczaj nie będzie odpowiadała praca domownika, tj. najczęściej dziecka rolnika, które uczyło się w szkole położonej w innej miejscowości niż miejsce gospodarstwa rolnego.
Ubezpieczony nie prowadził z rolnikiem wspólnego gospodarstwa domowego, jakkolwiek zeznał, iż w ciągu tygodnia tam przebywał i otrzymywał wyżywienie, ale za wyżywienie potrącano odpowiednią kwotę z wynagrodzenia.
W stosunku do ubezpieczonego jako pracownika w gospodarstwie rolnym nie może mieć zastosowania powołany wyżej art. 10 ust.1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Z kolei wobec faktu, że jako pracownik zatrudniony w ramach stosunku pracy nie został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych w spornym okresie, okres ten nie może być zaliczony do stażu pracy zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1a w/w ustawy.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd oddalił wniosek ubezpieczonego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadkówF. K.iT. K.mając na względzie, że w okolicznościach faktycznych sprawy nawet potwierdzenie przez świadków okoliczności, o których mówił ubezpieczony, nie wpłynęłoby na uwzględnienie odwołania, a jedynie przedłużyłoby postępowanie.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.w związku z wyżej wskazanymi przepisami orzekł, jak w sentencji wyroku.
SSO Maria Ołtarzewska
Z

1
(...)

2
(...)

(...)