Sąd Apelacyjny w Poznaniu
I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej
Sygnatura akt: I ACz 2062/14
Data wyroku: 2014-11-28 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Bogusława Żuber, Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga, Jan Futro
Słowa kluczowe: Wybory
Podstawa prawna: art. 111 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks Wyborczy (Dz.U. nr 21 poz. 112)

I A Cz 2062/14

POSTANOWIENIE
Dnia 28 listopada 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSA Jan Futro (spr.)
Sędziowie: SA Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga, SA Bogusława Żuber
po rozpoznaniu dnia 28 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuL. J.– pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego Wyborców(...)
przy uczestnictwieB. B. (1)
z wniosku złożonego w trybie art. 111 § 1 Kodeksu Wyborczego
na skutek zażalenia wnioskodawcy
na postanowienie Sąd Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 25 listopada 2014 r.
sygn. akt I Ns 271/14
oddala zażalenie.
Bogusława Żuber Jan Futro Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosekL. J.będącego pełnomocnikiem wyborczym Komitetu Wyborczego Wyborców(...), który działając na podstawieart. 111 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks Wyborczy(Dz. U. nr 21 poz. 112 dalej: kodeks wyborczy) wniósł
1/ zakazanie uczestnikowi postępowaniaB. B. (1)rozpowszechniana nieprawdziwych informacji o tym, że

a
L. J.publicznie, w sposób jednoznaczny sugerował, jakobyB. B. (1)czerpał korzyści majątkowe z budowy kanalizacji,

b
L. J.w zamian za udzielenie poparcia w kampanii wyborczej obiecałJ. B.bądź jego żonie jakiekolwiek korzyści, w szczególności korzyść w postaci stanowiska dyrektora szkoły dla jego żonyM. B.,

2/ nakazanie uczestnikowi postepowaniaB. B. (1)przeproszeniaL. J.przez opublikowanie:

a
na oficjalnym profilu „B. B. (1)– kandydat na burmistrzaL.” prowadzonym na portaluF.,

b
na stronie internetowej http://(...),

c
w pierwszym po uprawomocnieniu się orzeczenia, wydaniu tygodnikaGazeta (...)na 5 stronie w module M6A o rozmiarach 131 mm na 80 mm – tekstu czcionką 12 pkt przeprosin.

W uzasadnieniu wniosku, wnioskodawca podał, żeB. B. (1)– kandydat naB.L.w dniu 19 listopada 2014 r., przeprowadził wL.spotkanie wyborcze z pracownikami(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wL.. Jak wynika z nagrania audio tego spotkania, opublikowanego na portalu internetowym(...),B. B. (1)poinformował uczestników spotkania, jakobyL. J.w zamian za udzielenie mu przezJ. B.poparcia w kampanii wyborczej obiecał mu i jego żonieM. B.korzyść w postaci stanowiska dyrektora którejś ze szkół wL.. Wypowiedź ta stanowi formę agitacji wyborczej i jest nieprawdziwa.
Odnosząc się do żądania zakazania uczestnikowi postępowania rozpowszechniana nieprawdziwych informacji o tym, żeL. J.publicznie, w sposób jednoznaczny sugerował, jakobyB. B. (1)czerpał korzyści majątkowe z budowy kanalizacji, wnioskodawca wskazał, że postanowieniem z dnia 20 listopada 2014 r. w sprawie o sygnaturze akt Ns 265/14 Sąd Okręgowy w Zielonej Górze zakazałL. J.rozpowszechniana nieprawdziwych informacji o tym, że po zakończeniu inwestycji budowy kanalizacji w GminieL.1% od wartości projektu wpłynie na kontoB. B. (2)L.oraz nakazał przeproszenia w określonej formie i treści. Uczestnik będąc w pełni świadomym treści rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia, w dniu 21 listopada 2014 r. na swoim profilu „B. B. (1)– kandydat na burmistrzaL.” prowadzonym na portaluF.i na stronie internetowej http://(...)opublikował dwa oświadczenia będące formą agitacji wyborczej, informując o fakcie zapadnięcia orzeczenia w trybie wyborczym. Zawarł w nich jednak nieprawdę, bowiem wskazał, iż „PanJ.publicznie, w sposób jednoznaczny sugerował, jakobym czerpał korzyści majątkowe z budowy kanalizacji”. Uczestnik nie opublikował treści uzasadnienia postanowienia, z którego wynikało, żeL. J.przeprosił już na rozprawie. Wyborcy nie mogli więc poznać całości okoliczności przedmiotowej sprawy.
Uczestnik postepowania wniósł o oddalenie wniosku.
Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawcaL. J.jest kontrkandydatem uczestnika postępowaniaB. B. (1)w II turze tegorocznych wyborów na burmistrzaL..
W dniu 19 listopada 2014 r.,B. B. (1), przeprowadził wL.spotkanie wyborcze z pracownikami(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wL.. W trakcie spotkania powiedział: „…J. B.sprzedał go z(...), poszedł do Pana z PaniąG.… Powiem to jest żenujące, że człowiek, który jest 12 lat potrafi dla tego, że coś ma obiecane, że może żona będzie dyrektorem, czy cokolwiek innego, z mojego forum we mnie wali, chodzi i namawia. Ludzie mi donieśli, że panB.namawia, a był u nas w forum”.
Nagrania audio tego spotkania, opublikowane zostało na portalu internetowym(...).
J. B.jest członkiem(...)MiastaL.i przewodniczącym komisji rewizyjnej w Radzie Miasta. Cieszył się dużym zaufaniem Burmistrza MiastaB. B. (1). ŻonaJ. B.jest członkiem koła(...)wL., którego przewodniczącym jestL. J..
Postanowieniem z dnia 20 listopada 2014 r. w sprawie o sygnaturze akt Ns 265/14, Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, po rozpoznaniu wnioskuB. B. (1)w trybie wyborczym, zakazałL. J.rozpowszechniana nieprawdziwych informacji o tym, że po zakończeniu inwestycji budowy kanalizacji w GminieL.1% od wartości projektu wpłynie na kontoB. B. (2)L.oraz nakazał przeproszenia w określonej formie i treści.
Uczestnik postępowaniaB. B. (1), w dniu 21 listopada 2014 r. na swoim profilu „B. B. (1)– kandydat na burmistrzaL.” prowadzonym na portaluF.i na stronie internetowej http://(...)opublikował oświadczenie informujące o zapadnięciu w dniu 20 listopada 2014 r. przez Sądem Okręgowym w Zielonej Górze orzeczenia w trybie wyborczym. W oświadczeniu wskazał, że: „PanJ.publicznie, w sposób jednoznaczny sugerował, jakobym czerpał korzyści majątkowe z budowy kanalizacji. To bardzo poważne oskarżenie. Dlatego złożyłem w trybie wyborczym wniosek do Sądu Okręgowego w Zielonej Górze o wydanie orzeczenia w tej sprawie i jednoznaczne oczyszczenie mojej osoby z nieprawdziwych zarzutów stawianych przez PanaJ.. Sąd, postanowieniem z dnia 20 listopada 2014 r. zakazał PanuJ.rozpowszechniana nieprawdziwych informacji o tym, że po zakończeniu inwestycji budowy kanalizacji w GminieL.1% od wartości projektu wpłynie na moje konto oraz nakazał publicznie przeprosić mnie za te oszczerstwa”.
W ocenie Sądu wniosekL. J.nie zasługiwał na uwzględnienie.
B. B. (1)na swoim profilu prowadzonym na portaluF.i na stronie internetowej http://(...)zamieścił oświadczenie, w którym poinformował o treści orzeczenia Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 20 listopada 2014 r. wydanego w trybie wyborczym, w którym udzielona została jemu ochrona prawna. Bez wątpienia miał do tego prawo i nie miał obowiązku szczegółowego przedstawienia przedmiotu sporu i przebiegu postępowania sądowego. Istotna była treść zapadłego orzeczenia, a ta została rzetelnie podana do publicznej wiadomości.
Zarzut wnioskodawcy, że uczestnik postepowania rozpowszechnia nieprawdziwe informacje o tym, żeL. J.w zamian za udzielenie poparcia w kampanii wyborczej obiecałJ. B.bądź jego żonie jakiekolwiek korzyści, w szczególności korzyść w postaci stanowiska dyrektora szkoły dla jego żonyM. B., nie został przez niego udowodniony. W ocenie Sądu w ustalonej wyżej wypowiedzi uczestnik opisywał w niej zachowanie jednego ze swoich dawnych politycznych sprzymierzeńcówJ. B., doszukiwał się przyczyn zmiany jego poglądów i postawy, odwoływał się do zasłyszanych opinii. Nie wskazał naL. J.jako osobę, która przekupuje wyborców i składa obietnicę udzielenia korzyści. Wypowiedź jest bardzo ogólnikowa i zdaniem Sądu nie daje podstaw do wniosków, które wyciągnął wnioskodawcaL. J..
Na postanowienie to zażalenie wniósł wnioskodawca zarzucając mu sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, iżB. B. (1)był uprawniony do podania w złożonym oświadczeniu, iżL. J.w sposób jednoznaczny sugerował jakobyB. B. (1)czerpał korzyść majątkowe z budowy kanalizacji w sytuacji, gdy z ustaleń dokonanych w toku postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w Zielonej Górze sygn. akt. I Ns 265/14 zakończonego postanowienia z dnia 20.11.2014 r. jednoznacznie wynika, że wypowiedź dotyczyła „wypłaty na konto" przez co treść wydanych przez uczestnika oświadczeń zawierała fragmenty nie polegające na prawdzie oraz na przyjęciu, iżB. B. (1)w wypowiedzi na spotkaniu wyborczym zfirmie (...) sp. z o.o.w dniu 19.11.2014 r. nie przedstawiłL. J.jako osobę, która w zamian za pomoc i poparcie w kampanii wyborczej składa obietnice udzielenia korzyści w sytuacji gdy całość nagranego wystąpieniaB. B. (1)wzakładzie (...) sp. z o.o.bezsprzecznie wskazuje, iż osobą która miała obiecaćJ. B.korzyści, w szczególności stanowisko dyrektora szkoły dla jego żonyM. B.jestL. J..
Zarzucił także mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicieart. 217 § 2 k.p.c.polegające na niepełnym przeprowadzeniu przez Sąd zawnioskowanego przez stronę dowodu z nagrania audio spotkaniaB. B. (1), z dnia 19.11.2014 r., stanowiącego formę agitacji wyborczej, poprzez ograniczenie się Sądu do odtworzenia na rozprawie jedynie fragmentu nagrania ze stanowiącą nieprawdę wypowiedziąB. B. (1).
W konsekwencji wniósł o

1
orzeczenie zakazu uczestnikowi postępowaniaB. B. (1)rozpowszechniania nieprawdziwych informacji o tym, że:

a
L. J.publicznie, w sposób jednoznaczny sugerował, jakobyB. B. (1)czerpał korzyści majątkowe z budowy kanalizacji,

b
L. J.w zamian za udzielenie poparcia w kampanii wyborczej obiecałJ. B.bądź jego żonie jakiekolwiek korzyści, w szczególności korzyść w postaci stanowiska dyrektora szkoły dla jego żonyM. B.,

2. nakazanie uczestnikowi postępowaniaB. B. (1)przeproszeniaL. J.przez opublikowanie:

a
na oficjalnym profilu „B. B. (1)- kandydat na burmistrzaL." prowadzonym na portaluF.,

b
na stronie internetowejhttp://(...),

c
w pierwszym po uprawomocnieniu się orzeczenia, wydaniu tygodnikaGazeta (...)wydawanego przez wydawcę działającego podfirmą (...)na 5 stronie w module M6A o rozmiarach 131mm na 80mm - tekstu oświadczenia czcionką 12 pkt, oświadczenia o treści: „Przepraszam PanaL. J.za to, że w kampanii wyborczej przed wyborami w II turze wL.w dniu 19 listopada 2014 roku na spotkaniu z pracownikami firmy uesa(...) sp. z. o.o.rozpowszechniałem nieprawdziwe informację o tym, że PanL. J.w zamian za udzielenie poparcia w kampanii wyborczej obiecałJ. B.bądź jego żonie jakiekolwiek korzyści, w szczególności korzyść w postaci stanowiska dyrektora szkoły dla jego żonyM. B.. Przepraszam PanaL. J.również za to, że w dniu 21 listopada 2014 roku na profilu „B. B. (1)-kandydat na burmistrzaL." prowadzonym na profiluF.podałem nieprawdziwą informację o tym, żeL. J.publicznie, w sposób jednoznaczny sugerował, jakobym czerpał korzyści majątkowe z budowy kanalizacji.".

Wniósł także o przeprowadzenie przez Sąd II instancji dowodu z nagrania audio spotkania, stanowiącego formę agitacji wyborczej, w dniu 19.11.2014r. wL.z pracownikami firmy uesa(...) sp. z o.o.na okoliczność rozpowszechnienia przezB. B. (1)nieprawdziwych informacji o tym, żeL. J.w zamian za udzielenie poparcia w kampanii wyborczej obiecałJ. B.bądź jego żonie jakiekolwiek korzyści, w szczególności korzyść w postaci stanowiska dyrektora szkoły dla jego żonyM. B.poprzez przesłuchanie całej treści nagrania.
Rozpoznając zażalenie Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne.
Przede wszystkim zauważyć trzeba, że – poza szczególnymi wyjątkami - zgodnie z zasadami dyspozycyjności i kontradyktoryjności to same strony, a nie sąd działający z urzędu, mają obowiązek wyjaśniać okoliczności sprawy i przedstawiać dowody (art. 3, 187 § 1 pkt 2 i § 2, art. 217 i art. 232zd. pierwszek.p.c.). Zasady te stosowane są odpowiednio w postępowaniu nieprocesowym na podstawieart. 13 § 2 k.p.c.
Wnioskodawca w swoim wniosku powołał dowód z nagrania audio spotkania z dnia 19 listopada 2014 r. celem wykazania, że na tym spotkaniu „B. B. (1)powiedział, żeJ. B.sprzedał go z(...), poszedł do Pana z PaniąG.… Powiem to jest żenujące, że człowiek, który jest 12 lat potrafi dla tego, że coś ma obiecane, że może żona będzie dyrektorem, czy cokolwiek innego, z mojego forum mnie wali, chodzi i namawia. Ludzie mi donieśli, że panB.namawia, a był u nas w forum”. Wskazał też konkretny czas nagrania, którego odtwarzania się domagał. Sąd Okręgowy zgodnie z jego wnioskiem odtworzył tę część nagrania i poczynił ustalenia zgodne z tezą dowodową. Na rozprawie też ani wnioskodawca ani uczestnik nie domagali się odtwarzania innych tekstów.
Niemniej jednak Sąd Apelacyjny odtworzył załączone do akt około trzydziestominutowe (30:51) nagranie z nieopisanej płyty załączonej do wniosku. Zauważyć tylko ubocznie można, że na wskazanej stronie internetowej nagranie (pokrywającego się z treścią złożonego nagrania) dotyczy spotkania – według opisu - z dnia 19 października 2014 r. Na nagraniu tym osoba przemawiająca ( zapewne uczestnik) przedstawia przede wszystkim swoje działania i stan gminy. Wypowiedź uczestnika, na która powołuje się wnioskodawca trwała ok. 1 minuty. Ani z jej treści ani z innych wypowiedzi na tym spotkaniu nie wynika by uczestnik twierdził czy wyraźnie sugerował, że wnioskodawca obiecuje komukolwiek intratne stanowiska w zamian za poparcie w wyborach.
Niewątpliwie też prawomocnym od dnia 25 listopada 2014 r. postanowieniem zakazano wnioskodawcy rozpowszechniania nieprawdziwych informacji o tym, że po zakończeniu inwestycji budowy kanalizacji w GminieL.1 % od wartości projektu wpłynie na kontoB. B. (1), kandydata naB.L.i nakazano mu przeproszenie uczestnika. Potwierdza to w sposób nie budzący wątpliwości, żeL. J.publicznie, w sposób jednoznaczny sugerował, że uczestnik czerpał korzyści majątkowe z budowy kanalizacji.
Art.111 § 1 kodeksu wyborczego stanowi, że jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniuustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe(Dz. U. Nr 5, poz. 24, z późn. zm.), materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie stosownego przewidzianego w dalszej części tego przepisu orzeczenia.
W stanienie faktycznym niniejszej sprawy nie można stwierdzić by zachodziła sytuacja, do której zastosowanie mogą mieć powyższe przepisy.
Wobec powyższego Sąd Apelacyjny na podstawie 385k.p.c.w zw. z 397§ 2 k.p.c.orzekł jak w postanowieniu.
Bogusława Żuber Jan Futro Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga