Sąd Okręgowy w Świdnicy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 562/14
Data wyroku: 2014-09-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anatol Gul, Alicja Chrzan Piotr Rajczakowski
Słowa kluczowe: Eksmisja
Podstawa prawna: art. 14 u o.p.l.

Sygn. akt II Ca 562/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 września 2014 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Anatol Gul
Sędziowie: SO Alicja Chrzan SO Piotr Rajczakowski
Protokolant:  Alicja Marciniak     
po rozpoznaniu w dniu 30 września 2014 r. w Świdnicy
na rozprawie
sprawy ze skargi interwenienta ubocznego GminyS.o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego
w Wałbrzychu
z dnia 24 września 2013r. sygn. akt I C 627/13
z powództwa Agencji(...)weW.
przeciwkoT. M.,Ł. M.iM. M.
o eksmisję
na skutek apelacji interwenienta ubocznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I C 117/14
I oddala apelację;
II zasądza od interwenienta ubocznego na rzecz strony powodowej 120zł kosztów postępowania apelacyjnego.
Sygn. akt II Ca 562/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem oddalono skargę interwenienta ubocznego o wznowienia postępowania, opierając rozstrzygnięcie o następujące ustalenia i oceny: - Agencja(...)wniosła pozew, w którym zażądała nakazaniaB. M.,T. M.,Ł. M.,M. M.iM. M. (1), aby opróżnili i opuścililokal mieszkalny nr (...)położony wS.przyulicy (...).
- wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 24 września 2013 r. nakazano pozwanym, aby opróżnili, opuścili i wydali stronie powodowej lokal mieszkalny, a także orzeczono o uprawnieniu pozwanychŁ. M.,M. M.iT. M.do otrzymania lokalu socjalnego (pkt II), orzeczono o braku uprawnienia pozwanychB. M.iM. M. (1)do lokalu socjalnego (pkt III) , nakazano wstrzymanie wykonania wyroku w pkt I do czasu złożenia pozwanym wskazanym w pkt II oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego przez GminęS.(pkt IV) .;
- sąd nie zawiadomił o procesie GminyS., na terenie której położony jest lokal, którego dotyczył pozew;
- stronę powodową łączyła zB. M.umowa najmu lokalu mieszkalnego, w lokalu tym zamieszkiwali również żonaB. T.M.oraz jego dzieciŁ. M.,M. M.iM. M. (1), najemcy lokalu nie płacili regularnie czynszu, czego następstwem było powstanie zadłużenia z tego tytułu;
- pismem z dnia 22 stycznia 2010 r. strona powodowa wezwałaB. M., aby zapłacił zadłużenie z tytułu najmu wskazanego wyżej lokalu w wysokości 6.196,35 zł w terminie miesięcznym pod rygorem rozwiązania umowy najmu tegoż lokalu, a pismo to doręczone zostało w dniu 28 stycznia 2010 r. ;
- kolejnym pismem z dnia 4 maja 2010 r.Agencja (...)Skarbu Państwa wypowiedziałaB. M.łączącą ich umowę najmu lokalu;
-T. M.utrzymuje się ze świadczeń z opieki społecznej, od 1 kwietnia 2014 r. pracuje na(...)etatu w firmie sprzątającej z wynagrodzeniem w wysokości 1000 zł brutto;
-M. M.jest osobą bezrobotną, jest zarejestrowany w urzędzie pracy, od marca wykonuje czynności w ramach umowy zlecenia w supermarkecie, a ego wynagrodzenie za ten miesiąc wyniosło 200 zł;
-Ł. M.utrzymuje się z prac dorywczych, z wynagrodzeniem od 300 do 600 zł miesięcznie.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że jako podstawę skargi o wznowienie postępowania GminaS.podniosła fakt, że w toku procesu w sprawie I C 627/13 nie została zawiadomiona o tymże postępowaniu, co uniemożliwiło jej złożenie oświadczenia o wstąpieniu do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego. Zarzut ten należy rozpatrywać w świetle podstawy wznowienia postępowania stypizowanej wart. 401 pkt 2 k.p.c.,zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania.
Na gruncie niniejszej sprawy rozważyć należało w pierwszej kolejności, czy pojęciem „strony” w rozumieniu przywołanego wyżej przepisu objęci są jedynie powód i pozwany, czy również podmiot publicznoprawny, który w przypadku zawiadomienia go o toczącym się postępowaniu mógłby złożyć oświadczenie o wstąpieniu do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego. Zgodnie z art. 15 ust.2 ustawy z dnia z dnia z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianieKodeksu cywilnego(tekst jednolity Dz.U.2005.31.266, ze zm.), zwanej dalej ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r., w sprawie o opróżnienie lokalu sąd z urzędu zawiadamia gminę właściwą ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu w celu umożliwienia jej wstąpienia do sprawy. Redakcja przywołanego wyżej przepisu wskazuje jednoznacznie, że chodzi w nim o obowiązek, nie zaś uprawnienie, sądu zawiadomienia gminy o toczącym się postępowaniu. Realizacja przez sąd tego obowiązku umożliwia gminie złożenie oświadczenia o wstąpieniu do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego. Brak takiego działania sądu może pozbawić gminę możności obrony jej ustawowych praw (jak choćby składania wniosków dowodowych, czy też składania środków zaskarżenia) i prowadzić do nieważności postępowania. Pogląd ten znajduje oparcie w orzecznictwie (vide: uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2011 r. , I A Ca 928/10). W tej sytuacji, skoro Sąd nie zawiadomił gminy o toczącym się postępowaniu, a w wyroku z dnia 24 września 2013 r. zawarł rozstrzygnięcie w przedmiocie uprawnienia pozwanych do lokalu socjalnego, przyjąć należało, że ziściły się przesłanki podstawy skargi o wznowienie postępowania, stypizowanej wart. 401 pkt 2 k.p.c.
W dalszej kolejności należało zbadać, czy skarżąca gmina zachowała termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, o jakim mowa wart. 407 § 1 k.p.c.Stanowi on, że skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona. Analiza akt I C 627/13 wskazuje, iż w toku tego postępowania nie zawiadomiono Gminy o postępowaniu. Wyrok kończący postępowanie w tej sprawie zapadł w dniu 24 września 2013 r. Przed tym dniem Gmina nie wiedziała o toczącym się postępowaniu. Skarga o wznowienie postępowania wniesiona została skutecznie w dniu 6 grudnia 2013 r. W tej sytuacji należało przyjąć, że termin do wniesienia skargi został zachowany, zaś postępowanie podlegało wznowieniu. Sąd wydał w tym przedmiocie odrębne postanowienie. Co prawdakpckonieczność wydania orzeczenia o wznowieniu przewiduje jedynie w przypadku stypizowanym wart. 412 § 4 k.p.c., to jest gdy do rozstrzygnięcia o wznowieniu właściwy jest Sąd Najwyższy, lecz właściwe wydaje się wydanie takiego orzeczenia w każdej sprawie o wznowienie postępowania. Umożliwi to bowiem stronom uzyskanie wiedzy, że Sąd stwierdził, iż ziściły się przesłanki wznowienia postępowania i przechodzi on do etapu badania jej merytorycznej zasadności.
W następstwie zgłoszenia interwencji przez skarżącą nastąpiło jej przystąpienie do sprawy po stronie powodowej (art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r.) . Po przeprowadzeniu ponownego postępowania dowodowego Sąd uznał, że zaistnienie przywołanej wyżej podstawy wznowienia postępowania nie pociąga za sobą zmiany wyroku z dnia 24 września 2013 r. Bezsporne jest, że pozwani są lokatorami w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. i że strona powodowa skutecznie wypowiedziała umowę najmu dotyczącą przedmiotowego lokalu. Najemcy posiadali zadłużenie czynszowe i pomimo wyznaczenia im dodatkowego terminu spłaty zadłużenia nie wywiązali się z tego obowiązku, choć byli pouczeni o skutkach takiego zachowania.
W oparciu o zeznania pozwanych Sąd ustalił, żeT. M.utrzymuje się ze świadczeń z opieki społecznej i od 1 kwietnia 2014 r. pracuje na(...)etatu w firmie sprzątającej z wynagrodzeniem w wysokości 1000 zł brutto.M. M.jest zarejestrowany jako bezrobotny w urzędzie pracy. Od marca wykonuje czynności w ramach umowy zlecenia w supermarkecie. Jego wynagrodzenie za ten miesiąc wyniosło 200 zł.Ł. M.utrzymuje się z prac dorywczych, z wynagrodzeniem od 300 do 600 zł miesięcznie. Przyjąć zatem trzeba, że osoby te znajdują się w szczególnie ciężkiej sytuacji materialnej. Nie ujawniły się też okoliczności wskazujące, by dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu, którego dotyczy pozew, przemawiał za orzeczeniem braku ich uprawnienia do lokalu socjalnego. W tej sytuacji uznać należało, że wskazanym wyżej trojgu pozwanym przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego. Skarga o wznowienie postępowania podlegała zatem oddaleniu, ponieważ zgłoszona w niej podstawa wznowienia nie miała wpływu na treść wydanego uprzednio wyroku (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 września 1998 r., I CKN 475/98, niepubl.).
Uwzględniając powyższe okoliczności, na podstawieart. 412 § 2 k.p.c., orzeczono jak na wstępie.
W apelacji interwenient uboczny zarzucił : 1. naruszenie przepisuart. 233 § 1 kpcprzez dokonanie swobodnej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego przekonania, że po stronie pozwanych występuje ciężka sytuacja osobista i majątkowa, niemożliwa do przezwyciężenia, a tym samym uprawniająca do otrzymania lokalu socjalnego, jak również nieuwzględnienie zeznańB. M., wskazujących, że nieuiszczanie opłat za lokal było formą niezadowolenia pozwanych ze stanu technicznego lokalu;
2. naruszenie przepisuart. 5 kcprzez brak dokonania oceny żądania eksmisji w świetle zasad współżycia społecznego, skoro trudna sytuacja pozwanych – przy jednoczesnym nienależytym wykonywaniu przez wynajmującego jego obowiązków umownych - powinna skłaniać do oceny żądania jako sprzecznego z tymi zasadami;
3. błędy w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że pozwani znajdują się w szczególnej sytuacji materialnej i rodzinnej, a orzeczeniu eksmisji nie sprzeciwiają się zasady współżycia społecznego.
Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa lub jego zmianę przez orzeczenie o braku uprawnienia pozwanych do otrzymania lokalu socjalnego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje :
Apelacja nie podlega uwzględnieniu, a podniesione w niej zarzuty nie znajdują potwierdzenia w okolicznościach sprawy. Przyjmując ustalenia sądu pierwszej instancji za swoje, Sąd Okręgowy podziela także ocenę prawną tego stanu faktycznego oraz wyciągnięte z tej oceny wnioski, co zwalnia z potrzeby ponownego przytaczania szeregu powołanych już wcześniej trafnych argumentów.
Tylko dodatkowo odnośnie zarzutów apelacji należy wskazać na następujące kwestie :
- zgodnie zart. 14 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów..., sąd , badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa wust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną, natomiastust. 4 art. 14określa krąg osób, wobec których sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego;
- jak wynika z materiału dowodowego sprawy, pozwanaT. M.jest osobą niepełnosprawną i utrzymuje się ze świadczeń z opieki społecznej,natomiast pozwanyM. M.jest osobą bezrobotną dlatego też w stosunku do nich zastosowanie znajdują pkt. 2 i 5 ust. 4 art. 14 ustawy , stanowiący o obowiązku przyznania tym pozwanym uprawnienia do lokalu socjalnego;
- z kolei pozwanyŁ. M.wprawdzie nie pracuje , jednak nie jest osobą posiadającą status bezrobotnego w rozumieniu pkt. 5 ust. 4 art. 14 ustawy, pracuje jedynie dorywczo, za niewielkim wynagrodzeniem, dlatego też sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej, co w konsekwencji prowadziło do przyznania także jemu uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego;
- bez znaczenia dla tej oceny była kwestia niepłacenia przez pozwanych czynszu z uwagi na zły stan techniczny zajmowanego lokalu, przy czym stan ten nie był jedyną przyczyną nieuiszczania czynszu, którą głównie była sytuacja materialna najemców, co w konsekwencji doprowadziło do rozwiązania umowy najmu;
- dlatego też zarzut skarżącej gminy o naruszeniuart. 233 § 1 kpcnie jest uprawniony, ponieważ sprowadza się wyłącznie do bezzasadnej polemiki z poglądem sądu pierwszej instancji, a treść zarzutu i jego rozwinięcie świadczą jedynie o przekonaniu skarżącej o innej niż przyjął sąd doniosłości dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu, co nie może odnieść pożądanego przez skarżącą skutku;
- z kolei zarzut naruszeniaart. 5 kcnie jest możliwy do oceny, jeśli skarżąca gmina w istocie nie wskazuje nawet, jaka to zasada współżycia społecznego została naruszona, poprzestając na ogólnikowych uwagach w tym zakresie.
Z tych przyczyn apelacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw została oddalona /art. 385 kpc/, natomiast o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 98 i 99 kpcw zw. zart. 391 § 1 kpc.