Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Cz 312/14
Data wyroku: 2014-07-15 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Janusz Roszewski-, Wojciech Vogt, Barbara Mokras

Sygn. akt II Cz 312/14

POSTANOWIENIE
K., dnia 15 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt
SSO Barbara Mokras
SSO Janusz Roszewski- spr.
po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. w Kaliszu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuM. T. (1)
przy udzialeM. T. (2)
o przymusowe odebranie małoletniegoM. T. (3)
na skutek zażalenia uczestnikaM. T. (2)
na postanowienie Sądu Rejonowego w OstrowieW..
z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt III RCo 8/14,
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie.
Sygn. akt II Cz 312/14

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2014 r., Sąd Rejonowy w OstrowieW.. w sprawie z wnioskuM. T. (1)przy udzialeM. T. (2)o przymusowe odebranie małoletniegoM. T. (3)stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pile jako właściwemu do jej rozpoznania powołując się na wynikającyz wykładniart. 569 §1 kpciart.26 k.c.prymat miejsca zamieszkania matki małoletniego, pod której władzą rodzicielska pozostawać ma małoletni zgodnie wyrokiem Sadu Okręgowego w Kaliszu zmienionego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi
Postanowienie to - zażaleniem z dnia 22 kwietnia 2014 r. – zaskarżył uczestnik postępowaniaM. T. (2)w całości. Wniósł on o uchylenie zaskarżonego przez siebie postanowienia podając, ze powódka przebywa stale poza granicami kraju.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Zażalenie jest zasadne.
Pomijając argumenty skarżącego przytoczone dla uzasadnienia zgłaszanego wniosku o zmianę zawartego w wyroku Sadu Okręgowego w Kaliszu i podlegającego wykonaniu w ramach rozpoznawanej sprawy orzeczenia o władzy rodzicielskiej, uzasadnione jest żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia rozstrzygającego, który sad opiekuńczy właściwy jest w tej sprawie.
Sad Okręgowy akceptuje dokonaną przez Sąd I instancji wykładnię przepisówart. 569 §1 k.p.c.iart. 26 §1 k.c.z której wynika, że zasada z przepisuart. 26 §1 k.c.w zw. zart. 569 §1 k.p.c.. ma pełne zastosowanie w sprawach opiekuńczych. Wprawdzie stwierdzenie to jest prawdziwe, tyle tylko, że nie uzasadnia zaprezentowanego ich zastosowaniu w rozpoznawanej sprawie.
Sad Rejonowy skupiając się na wykładniart. 26 §1 k.c.pominął cel regulacji zawartej wart. 569 §1 k.p.c.Wskazana zaś wzajemna relacja tych przepisów wyrażająca się wyłącznie pokreśleniem prymatu miejsca zamieszkania przed miejscem pobytu dziecka pomija cel normy szczególnej zawartej w art.art. 569 §1 k.p.c.Ponadto wskazując na normę ogólna w przepisieart. 26 §1 k.c.jako podstawę subsumpcji czyni ją w sposób niezgodny z wynikami ustaleń faktycznych.
Jak bowiem wynika z ustaleń Sądu Rejonowego, a co znajduje potwierdzeniew stanowisku skarżącego zawartego w jego zażaleniu, wykonanie władzy rodzicielskiej zostało wprawdzie powierzone matceM. T. (1), ale nie zostało od chwili orzeczenia zrealizowane. Tymczasem przepis naart. 26 §1 k.c.wprawdzie łączy z miejscem zamieszkania rodzica, któremu zostało powierzona władza rodzicielska, zamieszkiwanie z nim dziecka, ale prawidłowa wykładnia celowościowa wyrażonej wart. 569 §1 k.p.c.normy musi prowadzić musi do wniosku, że w sprawach opiekuńczych chodzi o faktyczne zamieszkiwanie dzieckaz tym rodzicem.
Należy bowiem zważyć, że stosowanie „odpowiednie” oznacza niezbędna adaptacje(i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postepowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które maja być zastosowane. (por. uchwała SN z 15 września 1995r., III CZP 110/95, OSNC 1995, Nr 12, poz. 177).
Na tej podstawie należy podkreślić, że podstawą szczególnej regulacji zart. 569 §1 k.p.c.wprawach opiekuńczychz udziałem małoletnich centralna postacią postepowania jest dziecko i jego dobro. W ten sposób do czasu zrealizowania orzeczenia związanego ze zmiana miejsca zamieszkania dziecka, realizuje się zasada „jedności sądu opiekuńczego”, która podyktowana jest tym, aby wszystkie sprawy dotyczące dziecka zostały zgromadzone w jednym sądzie opiekuńczym, gdyż ten sąd dysponuje pełnym materiałem odnoszącym się do małoletniego. Oznacza to, że zmiana właściwości sądu opiekuńczego, może m.in. nastąpić po wykonaniu orzeczenia związanego z przymusowym odebraniem dziecka. Inaczej ujmując, postępowanie opiekuńcze podążać powinno w ślad za małoletnim – oczywiście jeżeli spełnione zostaną przesłanki zart. 26 k.c.– z uwzględnieniem naczelnej reguły interpretacyjnej, że o wszystkim decyduje dobro dziecka, a nie zasady procesu cywilnego.
W podsumowaniu należy podkreślić, że nieuwzględnienie faktu, iż małoletniM. T. (3)dotąd nie zamieszkał u matki, jak również tego, że obecnie małoletni przebywa u ojca, któremu została ograniczona władza rodzicielska, jak również pominięcie zasady „ jedności sądu opiekuńczego”, doprowadziło do błędnego stanowisko Sądu Rejonowego, który pominął, żew rozpoznawanej sprawie ustalenie właściwości sądu opiekuńczego winno nastąpić według miejsca pobytu małoletniego.
Ubocznie należy podkreślić, rozważając właściwość sądu w sprawie o przymusowe odebranie dziecka, że należy także mieć na względzie objęte przepisamiart. 5986-59812k.p.c., reguły postępowania wykonawczego postanowienia uwzględniającego wniosek, które wobec manifestowanej postawy przez ojca małoletniego, nieuchronnie doprowadziłyby do wykonania orzeczenia przez kuratora sądowego działającego w sądzie, w okręgu którego małoletni faktycznie przebywa. (art. 5987k.p.c.)
Z wszystkich powyższych przyczyn sądem opiekuńczym właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy jest zgodnie zart. 569 §1 k.p.c.Sad Rejonowy w ostrowie(...), i dlatego z mocyart. 386§4w zw. zart. 397§2 k.p.c.iart. 13§2 k.p.c.należało uchylić zaskarżone postanowienie.