Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 421/14
Data wyroku: 2014-04-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Józef Pawłowski
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza

Sygn. akt III U 421/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 kwietnia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym :
Przewodniczący:SSO Józef Pawłowski
Protokolant: st. sekr. sądowy Ewelina Kowalska
po rozpoznaniu w dniu29 kwietnia 2014 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyJ. C.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
oemeryturę

na skutek odwołaniaJ. C.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia20 marca 2014 r.,znak:(...)

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyJ. C.prawo do emerytury w ustawowej wysokości począwszy od dnia 1 marca 2014 r.

Sygn. akt III U 421/14

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 29 kwietnia 2014 r.

Decyzją z dnia 20 marca 2014 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyJ. C.przyznania emerytury.
W podstawie prawnej powołanoart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. 2013 r. poz. 1440 ze zm.) oraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca nie udokumentował 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, jak również nie przedłożył żadnego świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Zakład przyjąłza udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowew wymiarze 22 dni; składkowe – 25 lat i 9 dni; łącznie 25 lat, 1 miesiąci 1 dzień.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawcaJ. C., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie pracy w całym okresie zatrudnienia w(...) Sp. z o.o.wL.jako pracy w szczególnych warunkach i przyznanie mu prawa do emerytury.
Na uzasadnienie swojego stanowiska podał, że pracowałw w/w zakładzie przez cały okres zatrudnienia, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako pracownik kontroli i dozoru technicznego na produkcji. Kontrolerzy są pracownikami wykonującymi kontrolę jakości produkcjioraz dozoru technicznego na oddziałach i wydziałach. Technologia produkcji stosowana w w/w zakładzie oparta była m.in. na obróbce szlifierskiej – szlifierki do płaszczyzn, wałków, otworów, szlifierki trzpieniowe (ręczne szlifowanie pozostałości odlewniczych), obróbce cieplnej (kucie na gorąco, hartowanie), malowaniu wyrobów, obróbce materiałów żeliwnychi kolorowych, piaskowaniu na sucho i śrutowaniu, jak również spawaniui wycinaniu elektrycznym i konserwacji zabezpieczającej wyrobów metalowych. Ponadto wykonywano prace wdrożeniowe nowych procesów technologicznych na spawalni, co wiązało się z całym szeregiem pomiarów dokładności wykonywania wyrobów, jak i kontrolą pomiarową. Wszystkiete czynności były wykonywane przez wnioskodawcę przy stanowiskach pracy wyżej wymienionych. Stanowisko kontrolera jakości w w/w zakładzie znajdowało się na hali produkcyjnej, bez osobnego pomieszczeniai dodatkowego zabezpieczenia przed wpływem oddziaływania środowiska pracy.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wskazano w szczególności, że wnioskodawcaur. (...), w dniu 3 marca 2014 r. złożył wniosek o emeryturę. Do dnia 1 stycznia 1999 r. udowodnił 25 lat, 1 miesiąc i 1 dzień okresów składkowych i nieskładkowych. Wnioskodawca jest członkiem OFE, złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFEna dochody budżetu państwa. Wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy w szczególnych warunkach, w szczególności świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych, stanowiących podstawę do zaliczenia okresu pracyw warunkach szczególnych w postępowaniu dotyczącym ustalenia uprawnień emerytalnych. Posiadana dokumentacja nie daje podstawdo uwzględnienia okresu zatrudnienia w(...)Zakład (...)wL.jako pracy w szczególnych warunkach. Przedłożone świadectwo pracy wskazujące okres zatrudnienia od 2 maja 1979 r. do 31 grudnia 2004 r. nie zawiera adnotacji o zatrudnieniu w szczególnych warunkach. Organ rentowy dokonał również analizy dokumentacji z akt osobowych wnioskodawcy i stwierdził, że nie zawiera ona danych pozwalających określić charakter pracy wnioskodawcy. Zajmował on stanowiska kontrolera jakości produkcji, kontrolera jakości wyrobów, kontrolera jakości wD.Kontroli Jakości. Brak zatem podstawdo przyznania wnioskodawcy prawa do emerytury wynikającej z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z przepisamirozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze, wnioskodawca nie legitymuje się bowiem wymaganym do dnia 31 grudnia 1998 r. co najmniej 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.

Sąd Okręgowy w Przemyślu – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawcaJ. C.,ur. dnia (...), w dniu 3 marca 2014 r. złożył wniosek o emeryturę, zaznaczając w nim,iż jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i wnosi o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnymza pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa. Do wniosku dołączył dokumentację poświadczającą przebieg jego zatrudnienia, z której wynikało, że był zatrudniony w(...)Zakładzie (...)Sp. z o.o. wL.w okresie od 2 maja 1979 r. do 31 grudnia 2004 r.w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kontrolera jakości,z tym że w okresie od 4 stycznia 1988 r. do 15 lipca 1988 r. korzystałz urlopu bezpłatnego; w okresie od 4 stycznia 1988 r. do 4 lipca 1988 r. był zatrudniony w(...) Sp. z o.o.wW.na stanowisku mechanikads. remontów w Bazie Remontowej wW..
W aktach organu rentowego zalega również dokumentacja z akt osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnienia w(...)Zakładzie (...). Z zalegających tam angaży wynika, że wnioskodawca zajmował stanowiska: od dnia 2 maja 1979 r. kontrolera jakości wyrobów – kontrolera jakości, a od dnia 1 sierpnia 1996 r. kontrolera jakości produkcji. Na podstawie całości zgromadzonej w aktach rentowych dokumentacji, ZUS wydał zaskarżoną decyzję z dnia 20 marca 2014 r.
ZUS przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 22 dni; składkowe – 25 lat i 9 dni; łącznie 25 lat, 1 miesiąc i 1 dzień.

Dowód – akta organu rentowego:
- wniosek emerytalny z dnia 3.03.2014 r.,
- świadectwo pracy,
- dokumentacja zawarta w aktach osobowych wnioskodawcy,
- decyzja ZUS z dnia 20.03.2014 r.

Ponadto Sąd ustalił, że wnioskodawca był zatrudniony w(...) Sp. z o.o.wL.od dnia 2 maja 1979 r. do 15 sierpnia 2006 r. jako kontroler jakości. Praca jego polegałana odbieraniu wykonanych detali, dokonaniu kontroli międzyoperacyjnej,w ramach której należało sprawdzić 100% sztuk wykonanych detali żeby wyłapać ewentualne braki, sprawdzeniu technologii. Sprawdzenia dokonywał brygadzista, mistrz i kontroler na każdym stanowisku pracy. Wnioskodawca posiadał biurko na hali produkcyjnej, gdzie posiadał dokumentacjęi narzędzia pomiarowe.
Wnioskodawca jako kontroler jakości pracował bezpośrednio na hali produkcyjnej i podchodził do danego stanowiska pracy, przy którym dokonywano obróbki metalu ze skrawaniem, toczenia, frezowania, hartowania, śrutowania, spawania, szlifowania, ostrzenia i dokonywał sprawdzenia wykonanego detalu.
Z Huty przywożone były odlewy żeliwne, które należało piaskowaćna sucho i w odpowiednich komorach, ta czynność również po jej zakończeniu podlegała kontroli. Detale malowane były minią – pistoletemi ręcznie. W zakładzie pracy produkowano brony, rozdrabniacze, pastuchy. Elementy te były hartowane w piecach. Zęby do bron poza hartowaniem podlegały kuciu na młotach i zaginaniu ręcznemu, a więc wykonywana była także obróbka plastyczna – malowanie, szlifowanie, kucie na gorąco. Wycinano elementy blach, które następnie podlegały spawaniu. Ponadto zakład pracy zajmował się produkcją wojskową – amortyzatorów. W ramach tej produkcji wykonywano spawania, malowania. Ponadto każdy wykonany detal podlegał konserwacji odpowiednimi środkami chemicznymi.
Kontroler przechodził z pomieszczenia do pomieszczenia i na każdymz wyżej wymienionych stanowisk pracy sprawdzał wykonane detale, elementy, czy zostały wykonane zgodnie z dokumentacją, technologią.
Wnioskodawca na stanowisku kontrolera jakości pracował stalei w pełnym wymiarze czasu pracy.
Dodatki za pracę w warunkach szczególnych wypłacano pracownikom produkcyjnym, spawaczom przydzielano mleko, a wnioskodawca taki dodatek otrzymywał sporadycznie.

Dowód:
- zeznania świadkaW. R.,
- zeznania świadkaL. P.,
- przesłuchanie wnioskodawcy.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych, których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkówW. R.iL. P.oraz wnioskodawcyJ. C., jako logicznym, spójnym, wzajemnie się uzupełniającym. Wynika z nich jednoznacznie, w jakim charakterze i przy jakich pracach był zatrudniony wnioskodawca w spornym okresie w(...)Zakład (...)Sp. z o.o. wL..

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie wnioskodawcyJ. C.należy uznaćza uzasadnione.
Na podstawieart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U.z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianegow art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat -dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa(ust. 2 art. 184).
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowawust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 ust. 2 i 3.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1,za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwościdla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z§ 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 latdla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymido okresów zatrudnienia.

Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia,czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych.

ZUS nie kwestionował spełnienia przez wnioskodawcę innych warunków niezbędnych do nabycia prawa do emerytury na podstawie wyżej powołanych przepisów, a więc ukończenia 11 lutego 2014 r. 60 roku życia, uzyskania ogólnego stażu pracy w wymiarze 25 lat okresów składkowychi nieskładkowych, przystąpienia do OFE, ale zgłoszenia wnioskuo przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa.
Organ rentowy uznał, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymuje się stażem ubezpieczeniowym w wymiarze: okresy nieskładkowe – 22 dni; składkowe – 25 lat i 9 dni; łącznie 25 lat, 1 miesiąc i 1 dzień.

Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało natomiast, że wnioskodawca był zatrudniony w warunkach szczególnychw(...) Sp. z o.o.wL.w okresieod 2 maja 1979 r. do 31 grudnia 1998 r., z wyłączeniem okresu od 4 stycznia 1988 r. do 15 lipca 1988 r. (kiedy wnioskodawca korzystając w zakładzie pracy z urlopu bezpłatnego wyjechał do pracy na budowę eksportową), stalei w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku kontrolera jakości. Wnioskodawca jako kontroler jakości przebywał bezpośrednio na hali produkcyjnej i podchodził do danego stanowiska pracy, przy którym dokonywano obróbki metalu ze skrawaniem, toczenia, frezowania, hartowania, śrutowania, spawania, szlifowania, ostrzenia, piaskowaniana sucho i w odpowiednich komorach, malowania minią, i dokonywał sprawdzenia wykonanego detalu pod względem zgodności z dokumentacją, technologią.
Wskazane wyżej stanowiska wymienione zostały wRozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, Dziale III – „W hutnictwie i przemyśle metalowym”, poz. 67 – „Obsługa pieców grzewczych i obróbka cieplna, transport materiałów na gorąco oraz transport wewnętrzny miedzy stanowiskami pracy w wydziałach, w których wykonywane prace wymienione są w wykazie”, poz. 72 – „Malowanie minią”, poz. 78 – „Szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowychoraz polerowanie mechaniczne”, poz. 80 – „Piaskowanie na suchoi śrutowanie wewnątrz komór”, Dziale XIV – „Prace różne”, poz. 12 – „Prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym”, poz. 24 – „Kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w którychjako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie”oraz w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 r. w sprawie stanowisk pracy,na których wykonywane są prace w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwai przemysłu maszynowego w wykazie A, Dziale III, poz. 67, pkt 4 – „hartownik”, poz. 72, pkt 2 – „malarz minią”, poz. 78, pkt 4 – „ostrzarz”, pkt 6 – „szlifierz”, poz. 80, pkt 3 – „piaskowacz”, pkt 4 – „śrutowacz”, Dział XIV, poz. 12, pkt 8 – „spawacz”, poz. 24, pkt 1 _ „stanowiska pracy, na których prace wykonywane są w warunkach szczególnych – stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przy stanowisku wymienionym w wykazie”.

W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi dowodami przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego, w tym również zeznaniami świadków i stron.
W postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymi wart. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 4778i nast. k.p.c.) nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń. Przeciwnie,art. 473 § 1 k.p.c.stanowi,że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza,że fakty, od których uzależnione jest prawo do emerytury i rentyoraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków i stron.

Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych,a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów.

Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca,w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
W niniejszej sprawie wnioskodawca wszystkie przesłanki do nabycia świadczenia spełnił od dnia 1 marca 2014 r., a więc od miesiąca złożenia wniosku emerytalnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w sentencji wyroku.