Sąd Okręgowy w Poznaniu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 575/14
Data wyroku: 2014-07-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Ziołecka

WYROK

W I M I E N I U

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lipca 2014 roku
Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym - Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący: SSO Małgorzata Ziołecka
Protokolant: st.P..M. K.
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Marzanny Woltmann - Frankowskiej
po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 roku
sprawyA. D.
oskarżonego zart. 107 § 1 k.k.s.w związku zart. 18 § 3 k.k.w związku zart. 20 § 2 k.k.s.w związku zart. 9 § 2 i 3 k.k.s.
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Pile z dnia 7 kwietnia 2014 roku, sygnatura akt II K 1188/13

1
zmienia zaskarżony wyrok i uniewinnia oskarżonegoA. D.od popełnienia zarzucanego mu czynu zart. 107 § 1 k.k.s.w związku zart. 18 § 3 k.k.w związku zart. 20 § 2 k.k.s.w związku zart. 9 § 2 i 3 k.k.s.,

2
kosztami całego postępowania obciąża Skarb Państwa.

/-/M. Z.

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Pile z dnia 7 kwietnia 2014 roku oskarżonyA. D.został uznany winnym tego, że jako Prezesfirmy (...) Sp. z o.o., wynajmując powierzchnię wbarze (...),Al. (...)wP., w okresie od 24 października do 3 grudnia 2012 roku, pomagałfirmie (...) Sp. z o.o.zW., w urządzaniu poza kasynem gry gier na automacieo nazwie M. (...)numer(...), udostępniającym gry o wygrane pieniężne zawierające element losowości, co stanowi naruszenieart. 6 ust. 1w związku zart. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych, to jest popełnienia przestępstwa zart. 107 § 1 k.k.s.w związku zart. 18 § 3 k.k.w związku zart. 20 § 2 k.k.s.w związku zart. 9 § 2 i 3 k.k.s.i za to, na podstawieart. 107 § 1 k.k.s.związku zart. 19 § 1 k.k., Sad Rejonowy wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 20 stawek dziennych, przyjmując wysokość stawki dziennej na kwotę 100 złotych.
Wyrok powyższy w całości, na korzyść oskarżonego, zaskarżył jego obrońca, zarzucając:

1
obrazę przepisów postępowania mająca wpływ na treść orzeczenia, to jestart. 7 k.p.k.w związku zart. 5 § 2 k.p.k., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i nie zastosowanie zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego skutkujące przyjęciem, że oskarżonyA. D.działał, co najmniej zamiarze ewentualnym w sytuacji, gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby oskarżonyA. D.mógł lub wręcz powinien przypuszczać, żespółka (...) sp. z o.o.zW.dopuszcza się popełnienia czynu zart. 107 § 1 k.k.s.,

2
na mocyart. 438 pkt. 1 k.p.k.obrazę przepisów prawa materialnego, to jestart. 18 § 3 k.k.w związku zart. 20 § 2 k.k.s.w związku zart. 9 § 2 i 3 k.k.s., poprzez przyjęcie, że oskarżonyA. D., jako Prezesfirmy (...)pomagałfirmie (...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.w urządzaniu poza kasynem gry gier na automacieo nazwie M. (...)numer(...)udostępniającym gry o wygrane pieniężne zawierające elementy losowości.

Podnosząc powyższe zarzuty obrońca wniósł o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od dokonania przypisanego mu czynu

ewentualnie o

2
uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pile.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonegoA. D.okazała się być w pełni zasadną.
Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym niniejszej sprawy, treścią wyroku, jego pisemnym uzasadnieniem oraz apelacja obrońcy oskarżonego, Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, lecz wadliwie uznał, iż ustalone postępowanie oskarżonegoA. D.wyczerpało znamiona przestępstwa określonego wart. 107 § 1 k.k.s.w związku zart. 18 § 3 k.k.w związku zart. 20 § 2 k.k.s.w związku zart. 9 § 2 i 3 k.k.s.
Nie budzi żadnych wątpliwości, że oskarżonyA. D., jako Prezesfirmy (...) Sp. z o.o., w okresie od 24 października do 3 grudnia 2012 roku, wynająłfirmie (...) Sp. z o.o.zW.powierzchnię wbarze (...),Al. (...)wP.w celu postawienia tam automatu do giero nazwie M. (...)numer(...). Przeprowadzona zaś w dniu 3 grudnia 2012 roku przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego wP.kontrola, potwierdzona następnie ekspertyzą biegłego sądowego z zakresu informatyki, wykazała, że gry odbywające się za pośrednictwem automatu do giero nazwie M. (...)numer(...)należą do kategorii gier o wygrane pieniężne o charakterze komercyjnym i losowym. Tym samym usytuowanie tego automatu wbarze (...),Al. (...)wP.stanowiło naruszenieart. 6 ust. 1w związku zart. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych.
Bazując na takim stanie faktycznym Urząd Celny wP.postawił oskarżonemu zarzut popełnienia przestępstwa zart. 107 § 1 k.k.s.w związku zart. 18 § 3 k.k.w związku zart. 20 § 2 k.k.s.w związku zart. 9 § 2 i 3 k.k.s., a Sąd Rejonowy w Pile uznał oskarżonego winnym popełnienia takiego przestępstwa i skazał go na karę grzywny. Takiego stanowiska obu tych organów wymiaru sprawiedliwości Sąd Okręgowy w Poznaniu nie podzielił.
Zgodnie z przepisemart. 18 § 3 k.k.odpowiada za pomocnictwo ten, kto w zamiarze, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, swoim zachowaniem ułatwia jego popełnienie. A więc udzielający pomocy obejmować musi swą świadomością to, że podejmując określone czynności ułatwia w ten sposób innej osobie popełnienie czynu zabronionego oraz musi obejmować swą świadomością także i to, że czyni to w odniesieniu do konkretnego, scharakteryzowanego w odpowiednim przepisie części szczególnej lub przepisie pozakodeksowym czynu zabronionego oraz w odniesieniu do indywidualnie oznaczonej osoby bezpośredniego wykonawcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maj 1982 roku RW 317/82 OSNKW 1982 z. 10 – 11, poz. 72; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 roku II KK 184/05 OSNKW 2005 z. 12 poz. 120) . Udzielający pomocy musi zatem obejmować swą świadomością zarówno prawną charakterystykę czynu zabronionego, którego popełnienie ma zamiar ułatwić, oraz mieć świadomość znaczenia swego zachowania (działania lub zaniechania), w tym w szczególności tego, że stanowi ono ułatwienie popełnienia czynu zabronionego przez inną osobę (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1076 roku III KR 257/76 OSNPG 1977 z. 11 poz. 95) . Bezkarne jest bowiem nieumyślne pomocnictwo ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1982 roku II KR 53/82 LEX numer 21936). Zdaniem zaś Sądu Apelacyjnego w Katowicach „pomocnictwo w rozumieniuart. 18 § 3 k.k.wchodzi w grę wyłącznie wtedy, gdy za udowodnione można uznać, że zachowanie danej osoby podejmowane było z nastawieniem, a więc z zamiarem, aby inna osoba dokonała konkretnego przestępstwa i w związku z tym ułatwiła jej to. Nie jest zaś pomocnictwem zachowanie osoby, która z uwagi na splot okoliczności będących poza sferą jej przewidywań, w sposób niezamierzony sprzyjała sprawcy (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21 stycznia 2004 roku II Aka 520/03 Prok. I Pr. 2005 z. 5 poz. 12; Komentarz LEX do Kodeksu Karnego wyd. 4 Warszawa 2012).
Odnosząc powyższe rozważania teoretyczne do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że zarówno Urząd Celny wP., jak i Sąd Rejonowy w Pile, nie wskazali dowodu, który przemawiałby za tym, że oskarżonyA. D.w momencie podpisywania umowy o wynajem powierzchni miał zamiar, aby inna osoba dokonała konkretnego przestępstwa i w związku z tym ułatwił jej to. Na pewno zaś do przypisania oskarżonemu takiego zamiaru nie jest wystarczające stwierdzenie, zawarte w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że na podstawie towarzyszących okoliczności oskarżony mógł i wręcz powinien był przypuszczać, że może mieć do czynienia z taką właśnie sytuacją.
Obrót gospodarczy, podobnie jak codzienne życie, bazuje na zaufaniu. To przecież Sąd Najwyższy w jednym ze swych orzeczeń stwierdził, że normą jest, iż ludzie mówią prawdę i przestrzegają prawa. Odnieść to należy też do kontraktów zawieranych pomiędzy przedstawicielami firm. Normą jest, że firmy działają zgodnie z prawem, a ich przedstawiciele nie oszukują. W przeciwnym wypadku obrót gospodarczy zamarłby, gdyż wszyscy wszystkich ciągle by musieli sprawdzać.
W niniejszej sprawie doszło do zawarcia kolejnej umowy najmu pomiędzy dwoma firmami, gdyż nie był to pierwszy tego typu kontrakt. Nigdy wcześniej nie było podstaw do wątpienia w uczciwość i legalność działaniafirmy (...) Sp. z o.o.zW.. Na jakiej więc podstawie, zawierając umowę najmu na okres od 24 października do 3 grudnia 2012 roku, oskarżony miałby mieć nie tylko świadomość przestępczego charakteru działańfirmy (...)”, ale konkretnie wiedzieć co to jest za przestępstwo, a także być świadom, że jego postępowanie, czyli wynajęcie powierzchni, ułatwia popełnienie tego przestępstwa.
Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy uznał, iż ustalone przez Sąd Rejonowy postępowanie oskarżonegoA. D.nie wyczerpało znamion przestępstwa określonego w przepisachart. 107 § 1 k.k.s.w związku zart. 18 § 3 k.k.w związku zart. 20 § 2 k.k.s.w związku zart. 9 § 2 i 3 k.k.s., a skoro tak to należało zmienić zaskarżony wyrok i uniewinnić oskarżonego od zarzucanego mu przestępstwa (punkt 1 wyroku z dnia 25 lipca 2014 roku).
Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było obciążenie Skarbu Państwa kosztami całego postępowania (art. 632 pkt. 2 k.p.k.).
/M. Z./