Sąd Okręgowy w Toruniu
VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Cz 23/14
Data wyroku: 2014-01-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jadwiga Siedlaczek, Marek Lewandowski, Małgorzata Kończal
Słowa kluczowe: Klauzula Wykonalności
Podstawa prawna: art. 385 kpc w zw. z art. 397§2 kpc w zw. z art. 13§2 kpc

Sygn. akt VIII Cz 23/14

POSTANOWIENIE

Dnia 17 stycznia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący  SSO Małgorzata Kończal (spr.)
Sędziowie SO Jadwiga Siedlaczek, SO Marek Lewandowski
po rozpoznaniu w dniu17 stycznia 2014 r.w Toruniu
na posiedzeniu niejawnym

    sprawy z wniosku(...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego wW.

przeciwko dłużnikowiG. J.
o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego
na skutek zażalenia wnioskodawcy
napostanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu
z dnia 26 listopada 2013 r.
sygn. akt I Co 4171/13
postanawia: oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy oddalił wniosek(...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego wW.o nadanie na jego rzecz klauzuli wykonalności wyrokowi wydanemu w sprawie XIV CUPR 907/09 z powództwa Banku(...)wW.S.A. przeciwko dłużnikowi. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji stwierdził, że treśćart. 788 § 1 k.p.c.nie pozostawia wątpliwości, że osoba domagająca się nadania klauzuli wykonalności na skutek przejścia uprawnień zobowiązana jest wykazać nabycie wierzytelności dokumentem urzędowym albo prywatnym z podpisem poświadczonym urzędowo; jest to przy tym dowód wyłączny. Zdaniem Sądu Rejonowego, dokumenty złożone przez wnioskodawcę nie pozwalały na uwzględnienie wniosku. Miały bowiem postać luźnych kart, które wprawdzie były poświadczone za zgodność z oryginałem przez działającego w sprawie radcę prawnego, jednak nie łączyły się w jeden dokument. W szczególności akt poświadczenia podpisów sporządzony przez notariusza nie był połączony z umową, na której znajdowały się podpisy, zaś ani jego treść ani nawet forma, inna niż umowa, nie pozwalały na ustalenie, że dotyczy ona właśnie jej. Zart. 110 § 3 zd. 3w zw. zart. 112 § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – prawo o notariaciewynika zaś, że jeżeli odpis dokumentu wydany przez notariusza liczy więcej niż jedną kartę, powinny być one połączone, opatrzone pieczęcią i parafowane. Kopia umowy z podpisami poświadczonymi przez notariusza, musi natomiast spełniać powyższe wymagania niezależnie od tego, czy jest to jedyny dokument, czy też zostaje on powielony przez fachowego pełnomocnika na potrzeby kolejnych postępowań zart. 788 k.p.c.Wymaga tego formalizm postępowania klauzulowego, w którym jedyną gwarancją dla dłużnika jest właśnie zachowanie odpowiedniej formy dokumentów.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł wnioskodawca, zarzucając naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 361 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów dokonanej wybiórczo, wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, polegające na przyjęciu, iż przedłożonym do wniosku dokumentem nie wykazał on przejścia uprawnienia w sposób opisany wart. 788 § 1 k.p.c.Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu w postaci Załącznika nr 1 do umowy cesji wierzytelności z dnia 15 kwietnia 2013 r. zawartej między nim a Bankiem(...)S.A. wW., który jednoznacznie potwierdza, że jej przedmiotem była m.in wierzytelność stwierdzona tytułem wykonawczym wskazanym we wniosku.
W oparciu o ten zarzut skarżący domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku oraz o zasądzenie na jego rzecz od dłużnika kosztów postępowania za obie instancje, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie podlegało oddaleniu jako bezzasadne.

Na wstępie należy zauważyć, że w myślart. 788 § 1 k.p.c.jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Wykładnia tego przepisu nie wywołuje w doktrynie i judykaturze większych wątpliwości. Powszechnie przyjmuje się, że regulacja przewidziana wart. 788 k.p.c.umożliwia w uproszczony sposób uzyskanie tytułu wykonawczego przeciwko lub na rzecz innych podmiotów niż wskazane w tytule egzekucyjnym. Ten uproszczony sposób uzależniony jest jednak od zachowania rygorystycznych reguł postępowania klauzulowego, przewidujących konieczność dołączenia do wniosku odpowiednich dokumentów urzędowych lub prywatnych z podpisem urzędowo poświadczonym. Formalizm postępowania klauzulowego przejawia się przede wszystkim w ograniczonej kognicji sądu opartej na zaoferowanych przez wnioskodawcę dokumentach, które muszą dodatkowo spełniać odpowiednie wymogi.
Przechodząc do analizy konkretnej sprawy wypada zaznaczyć, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Rejonowy szczegółowo wyjaśnił przyczynę odmowy uwzględnienia wniosku, wskazując na wadliwość dostarczonej dokumentacji. Sąd Okręgowy aprobuje tę argumentację. Ubocznie należy dodać, że w zażaleniu skarżący nie odniósł się w żaden sposób do stanowiska Sądu I instancji zawartego w uzasadnieniu orzeczenia. Przeciwnie, treść uzasadnienia zażalenia dotyczy zagadnienia w ogóle nie poruszanego w zaskarżonym postanowieniu. Bezzasadnie zatem skarżący twierdzi w środku odwoławczym, że Sąd Rejonowy w zaskarżonym rozstrzygnięciu „zważył, iż przedstawiony przez pełnomocnika wnioskodawcy Załącznik nr 1a do Umowy cesji, z racji nikłych danych w nim zawartych, nie mógł przejść pozytywnej weryfikacji z treścią tytułu egzekucyjnego (…)”. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera takiego sformułowania.
Dodatkowo, za oddaleniem wniosku przemawiał fakt, że jak wynika z przedłożonych dokumentów, umowa cesji, która doprowadziła do przeniesienia wierzytelności cedenta wobec dłużniczkiG. J.na wnioskodawcę, miała skutek wyłącznie zobowiązujący (art. 510 § 1in finek.c.), co wynika jednoznacznie z brzmienia jej § 3, w myśl którego przeniesienie wierzytelności następuje w dniu wpływu ceny, o której mowa w § 4 ust.2 na rachunek zbywcy, o którym mowa § 4 ust3 („Dzień Przeniesienia”). W rachubę wchodził więc warunek, czyli postanowienie uzależniające skuteczność czynności prawnej od zdarzenia przyszłego i niepewnego (89k.c.).
W przypadku zawarcia umowy o podwójnym skutku pod warunkiem zawieszającym odnoszącym się do skutku rozporządzającego, skutek zobowiązujący następuje natychmiast wraz z dokonaniem czynności prawnej, natomiast skutek rzeczowy (rozporządzający) uzależniony jest od spełnienia się warunku. Skutek ten następuje bezpośrednio w razie ziszczenia się zdarzenia określonego w warunku, bez konieczności składania kolejnych oświadczeń woli. Skoro w przypadku umowy zawartej pod warunkiem zawieszającym jej skutek rzeczowy następuje nie z chwilą jej zawarcia, lecz dopiero z chwilą ziszczenia się tego warunku, to dla wykazania przejścia uprawnienia w rozumieniuart. 788 § 1 k.c.konieczne jest wykazanie obu tych okoliczności - w jednej z form przewidzianych w przytoczonym przepisie. W konsekwencji, obok samego zawarcia umowy cesji, również i ziszczenie się warunku determinującego jej skuteczność powinno zostać udokumentowane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Tymczasem, nawet złożona do akt i poświadczona przez pełnomocnika kopia umowy jest niekompletna, § 4 stanowiący o zapłacie ceny umowy jest bowiem nieczytelny.
Z przedstawionych względów Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart.397 § 2 zd. 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.