Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 373/14
Data wyroku: 2014-07-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sławomir Gosławski, Stanisław Tomasik, Tadeusz Węglarek
Słowa kluczowe: Szkoda, Środki Karne
Podstawa prawna: art. 286§1 kk

Sygn. akt IV Ka 373/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 08 lipca 2014 roku.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący SSO Sławomir Gosławski (spr.)
Sędziowie SA Stanisław Tomasik
SO Tadeusz Węglarek
ProtokolantDagmara Szczepanik
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim Janusza Omyły
po rozpoznaniu w dniu 08 lipca 2014 roku
sprawyJ. K.
oskarżonego zart. 286 § 1 kk
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim
z dnia 18 kwietnia 2014 roku     sygn. akt II K 821/13
na podstawieart.437§1 kpk,art.438 pkt 1 kpk,art.624§1 kpk

-

zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, iż uchyla rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 dotyczące orzeczenia nawiązki;

w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

zwalnia oskarżonego od wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym.

Sygn. akt IV Ka 373/14

UZASADNIENIE
J. K.został oskarżony o to, że:
w dniu 24 sierpnia 2010 r. wB., pow.(...), woj.(...)działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniemZ. K., na skutek zakupu na podstawiefaktury VAT o nr (...)słupków betonowych w ilości 219 sztuk za kwotę 7.213,86 zł i płyt betonowych w ilości 1205 sztuk za kwotę 26.461,80, co łącznie stanowiło kwotę 33.675,66 zł za pomocą wprowadzenia w błąd co do realnej możliwości realizacji zaciągniętego przez jegofirmę (...)zobowiązania, czym działał na szkodęZ. K.w łącznej sumie strat 33.675,66 zł. ,
tj. o czyn zart. 286 § 1 kk.
Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz. wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2014 roku w sprawie sygn. akt II K 821/14:
1.oskarżonegoJ. K.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 286 § 1 kkz tą zmianą, że w miejsce wyrażenia „za kwotę 26.461,80," przyjął wyrażenie „za kwotę 26.461,80 zł" i za to na podstawieart. 286 § 1 kkiart. 33 § 2 kkwymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w rozmiarze 50 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10,00 złotych;
2.na podstawieart. 69 § 1 i § 2 kk,art. 70 § 1 pkt 1 kkwykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoJ. K.kary 10 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 lata;
3.na podstawieart. 46 § 2 kkorzekł od oskarżonegoJ. K.na rzecz pokrzywdzonegoZ. K.nawiązkę w kwocie 100 złotych;
4.zwolnił oskarżonegoJ. K.od opłat oraz od wydatków poniesionych w sprawie, które przejmuje na rachunek Skarbu
Apelację od powyższego wyroku wniósł prokurator.
Zaskarżył wyrok w części, dotyczącej rozstrzygnięcia o środku karnym-nawiązki-na korzyść oskarżonegoJ. K..
Wyrokowi zarzucił:
obrazę przepisów prawa materialnego tj.art. 46 § 2 kkwyrażającą się w orzeczeniu na wskazanej powyżej podstawie od oskarżonegoJ. K.na rzecz pokrzywdzonegoZ. K.nawiązki w kwocie 100 zł., podczas gdy po pierwsze wobec oskarżonego kwestie dotyczące roszczeń majątkowych zostały już rozstrzygnięte przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. nakazem zapłaty wydanym w dacie 19 stycznia 2011 r. w ramach postępowania V GNc 2496/10 co z kolei nie uprawniało Sądu meriti do ponownych rozstrzygnięć o charakterze majątkowym, a po wtóre treść przepisuart. 46 § 2 kknie daje podstaw do orzeczenia nawiązki na rzecz pokrzywdzonego czynem za przestępstwo przeciwko mieniu, gdyż ta instytucja zgodnie jej cywilnoprawnym charakterem może mieć zastosowanie w przypadkach doznania przez pokrzywdzonego krzywdy wynikającej z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.
W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wyeliminowanie rozstrzygnięcia z pkt 3 wyroku o orzeczeniu na podstawieart. 46 § 2 kkod oskarżonegoJ. K.na rzecz pokrzywdzonegoZ. K.nawiązki w kwocie 100 zł., a w pozostałym zakresie o utrzymanie wyroku w mocy.
Sąd okręgowy zważył co następuje:
apelacja zasługuje na uwzględnienie.
Art. 46 § 1 kkstanowi o obowiązku naprawienia szkody w sprawie o każde przestępstwo, które spowodowało szkodę, albo zadośćuczynienia pokrzywdzonemu za wyrządzoną mu krzywdę, zwiększając tym samym intensywność ochrony interesów pokrzywdzonego. Do orzeczenia środka karnego szkody konieczne jest skazanie za przestępstwo, w wyniku którego wyrządzona została szkoda lub krzywda. Podział szkód dokonywany jest ze względu na kryterium charakteru następstw zdarzenia szkodzącego (szkoda majątkowa albo krzywda).
Sąd I instancji prawidłowo ustalił, iż w niniejszej sprawie pokrzywdzony poniósł szkodę majątkową ( 33675 złotych 66 groszy ); kwota ta wraz z odsetkami została zasądzona od oskarżonego na rzeczZ. K.prawomocnym nakazem zapłaty wydanym w dniu 19 stycznia 2011 roku przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. w sprawie V GNc 2496/10.
Do orzeczenia środka karnego obowiązku naprawienia szkody konieczne jest skazanie za przestępstwo, w wyniku którego wyrządzona została szkoda lub krzywda. Zakaz wynikający zart. 415 § 5 kpkodnosi się do każdego określonego w ustawie wypadku orzekania karnoprawnego obowiązku naprawienia szkody i to niezależnie od tego, czy roszczenie zasądzone w postępowaniu cywilnym zostało skutecznie wyegzekwowane. Skoro więc oskarżony nakazem zapłaty został zobowiązany w postępowaniu cywilnym do zapłaty kwoty wynikającej z popełnienia przestępstwa będącego przedmiotem procesu w danej sprawie, to sąd nie miał już prawa nałożyć na tego oskarżonego obowiązku naprawienia szkody majątkowej, co zresztą Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz.miał ma uwadze.
Podstawy prawne do przyznania zadośćuczynienia za doznaną krzywdę są opisane wKodeksie cywilnym, który przewiduje możliwość jego zasądzenia:
- wart. 444 kcw razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia;
- wart. 448 kcw razie naruszenia dobra osobistego.
W niniejszej sprawie takie podstawy do zasądzenia zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie zachodzą.
Na podstawieart. 46 § 2 kkzamiast obowiązku określonego wart. 46 § 1 kksąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego. Nawiązka orzekana jest na podstawieart. 46 § 2 kkzamiast obowiązku naprawienia szkody. W obecnym stanie prawnym nawiązka stanowi surogat zarówno obowiązku naprawienia szkody, jak i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Jej orzeczenie jest możliwe zarówno w przypadku szkód materialnych, jak i niematerialnych.

Orzeczenie nawiązki na podstawieart. 46 § 2 kkjest możliwe po ziszczeniu się następujących warunków: przesłanek zart. 46 § 1 kk; istnienia szkody majątkowej lub niemajątkowej, która nie została naprawiona lub nie może być naprawiona; skazania za przestępstwo; braku możliwości naprawienia szkody w całości lub w części bądź inne czynników uniemożliwiających orzeczenie obowiązku naprawienia szkody.
W niniejszej sprawie w ramach przedstawionych wyżej podstaw prawnych pokrzywdzony nie doznał krzywdy, która mogłaby być zrekompensowana w drodze obowiązku naprawienia szkody niemajątkowej. Skoro nie było szkody niemajątkowej, sąd nie mógł orzec zamiast niej nawiązki. W tej sytuacji orzeczenie przez sąd merytoryczny nawiązki na podstawieart. 46 § 2 kkod oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego było więc bezpodstawne.
Dlatego sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 dotyczące orzeczenia nawiązki.
Z tych względów sąd II instancji orzekł, jak w wyroku.
Względy słuszności ( postępowanie odwoławcze zostało wywołane błędem sądu I instancji ) wymagały zwolnienia oskarżonego od wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym.