Sąd Okręgowy w Świdnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 598/14
Data wyroku: 2014-09-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sylwana Wirth, Agnieszka Połyniak, Mariusz Górski
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 437 § 1 k.p.k.

Sygnatura akt IV Ka 598/14
IV Kz 427/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 września 2014 roku.
Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący :

SSO Mariusz Górski (spr.)

Sędziowie :

SSO Agnieszka Połyniak
SSO Sylwana Wirth

Protokolant :

Agnieszka Kaczmarek

przy udziale Julity Podlewskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej,
po rozpoznaniu dnia 26 września 2014 roku
sprawyT. L.s.J.iJ.zd.W.,ur. (...)wM.
iI. F.c.M.iI.zd.D.,ur. (...)wŚ.
oskarżonych zart.13§1kkiart.286§1kkiart. 297§1kkiart. 270§1kkw zw. zart. 11§2kk,art. 270§1kk
na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonegoT. L.i obrońcę oskarżonejI. F.oraz zażalenia pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego Powiatowego Urzędu Pracy wŚ.na rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu
od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy
z dnia 17 lutego 2014 roku, sygnatura akt II K 749/12
I. zmienia zaskarżony wyrok w części tyczącej orzeczenia o kosztach należnych oskarżycielowi posiłkowemu w ten sposób, że w miejsce zasądzenia na jego rzecz 150 zł od oskarżonegoT. L., a zawartego w punkcie IV tego orzeczenia –zasądza od oskarżonychI. F.iT. L.na rzecz oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego – Powiatowego Urzędu Pracy wŚ.– po 462 zł tytułem zwrotu poniesionych przez niego kosztów udziału pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem I instancji;
II. w pozostałym zakresie tenże wyrok utrzymuje w mocy;
III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.P. Z.z Kancelarii Adwokackiej wŚ.516,60 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonejI. F.z urzędu w postępowaniu odwoławczym;
IV. zasądza od oskarżonych na rzecz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego po 210 złotych tytułem kosztów udziału pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym,
V. zasądza od oskarżonegoT. L.na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe związane z jego apelacją, w tym 180 złotych opłaty za to postępowanie, zwalniając jednocześnieI. F.od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie przed Sądem II instancji, zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa.
Sygn. akt IV Ka 598/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiemT. L.iI. F.uznani zostali za winnych, że:
w okresie od 14 grudnia 2009 r. do 15 lutego 2010 r. wŚ.wprowadzając w błąd Powiatowy Urząd Pracy wŚ.co do rzekomego zakupu od nieistniejącejfirmy (...)artykułów mających służyć w prowadzeniu działalności gospodarczej doprowadzili Powiatowy Urząd Pracy wŚ.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 18.000 złotych na skutek zawarcia przezT. L.z Powiatowym Urzędem Pracy wŚ.umowy o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej poprzez przedłożenie wniosku potwierdzającego wykorzystanie środków zgodnie z umową wraz z fakturami stwierdzającymi nieprawdę i numerach(...)oraz(...), tj. występku zart. 286§1 kki za to na podstawie tego przepisu wymierzonoT. L.karę 1 roku zaśI. F.6 miesięcy pozbawienia wolności, których wykonanie na mocyart. 69§1 i 2 kkorazart. 70§1 pkt 1 kkzawieszono warunkowo na okresy:
T. L.3 lat
I. F.2 lat.
Nadto, na mocyart. 17§1 pkt 9 kpkumorzono postępowanie karne wobec oskarżonych o to, że:
wspólnie i w porozumieniu z nieustaloną osobą w okresie od 29 grudnia 2009 roku do dnia 6 stycznia 2010 roku podrobilifaktury VAT nr (...)wystawione rzekomo przezP.P.H.U. (...)tj. firmę należącą doA. K., która to firma w owym czasie już nie istniała i posłużono się nimi jako autentycznymi, tj. o czyn zart. 270§1 kk.
Poza tym w orzeczeniu o kosztach m.in. zasądzono odT. L.na rzecz oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego 150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok powyższy zaskarżyli – obrońcaI. F., oskarżonyT. L.oraz w zakresie kosztów – pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego.
I tak, pierwszy ze skarżących zarzucił orzeczeniu:
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, który miał wpływ na jego treść, poprzez przyjęcie dowolnej, a nie swobodnej, opartej na wszechstronnej i wnikliwej ocenie zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, doprowadzając do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie, polegający na:

-

bezzasadnym przyjęciu, że oskarżonaI. F.działając wspólnie i w porozumieniu zT. L.w okresie od dnia 14 grudnia 2009 r. do dnia 15 lutego 2010 r. wŚ.z zamiarem bezpośrednim doprowadziła Powiatowy Urząd Pracy wŚ.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez zawarcie przezT. L.z ww. urzędem umowy o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej oraz przedłożenie wniosku potwierdzającego wykorzystanie środków zgodnie z umową wraz z fakturami stwierdzającymi nieprawdę o nr(...)oraz(...), których blankiety wypełniłaI. F., podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, a przede wszystkim z wyjaśnień oskarżonejI. F.oraz zeznańA. E.iP. S., których zeznania Sąd I instancji uznał za wiarygodne wynika, żeI. F.działając na zlecenie swojego klienta, tj.T. L., wykonywała jedynie czynności techniczne zlecone przez w/wym, co świadczy o tym, że swoim zamiarem nie obejmowała popełnienia przestępstwa zart. 286 kk, a więc Sąd I instancji oceniając prawidłowo zebrany materiał dowodowy zbudował na nich błędne ustalenia dotyczące sprawstwaI. F.;

bezzasadnym stwierdzeniu przez Sąd I instancji, że oskarżonaI. F.przyznała się do winy, podczas gdy w/wym. przez cały proces twierdziła, że nie przyznaje się do winy i złożyła obszerne wyjaśnienia w tym zakresie;

na przypisaniu umyślności – w zamiarze bezpośrednim –I. F.podczas gdy obiektywne przeprowadzenie postępowania jurysdykcyjnego i prawidłowa ocena zebranego materiału dowodowego winno wskazywać, iż działanieI. F.nie było nakierowane na osiągnięcie korzyści majątkowej dla siebie, a także innej osoby, a także doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd, albowiem Sąd na podstawie prawidłowego ustalonego stanu faktycznego w zakresie wypełniania blankietów FV oraz przygotowania wniosku o dotację błędnie wywnioskował, co do istnienia zamiaru popełnienia przezI. F.przestępstwa zart. 286 kk, gdyżI. F.wypisując przedmiotowe FV oraz przygotowując wniosek o dotacje nie działała z zamiarem popełnienia żadnego przestępstwa, lecz wypełniała sumiennie zlecone jej czynności przezT. L..

Tym samym apelujący wniósł o zmianę wyroku, poprzez uniewinnienieI. F.od czynu opisanego w punkcie I części dyspozytywnej wyroku, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Z koleiT. L.zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść orzeczenia, polegający na przyjęciu, że oskarżony dopuścił się zarzucanych mu czynów, a nawet że był inicjatorem przestępnego działania.
Tym samym apelujący wniósł o zmianę wyroku Sadu Rejonowego w Wałbrzychu i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Poza tym pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego zarzucił orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania karnego mianowicieart. 626§1 kpkw zw. zart. 627 kpkpoprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na:

1
Niezasądzeniu od oskarżonejI. F.na rzecz oskarżyciela prywatnego zwrotu kosztów postępowania w kwocie 150,00 zł (sto pięćdziesiąt złotych);

2
Niezasądzeniu od oskarżonych na rzecz oskarżyciela prywatnego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W związku z powyższym wniósł o:

1
uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od oskarżonejI. F.na rzecz oskarżyciela prywatnego zwrotu kosztów postępowania w kwocie 150,00 zł

2
zasądzenie od oskarżonych na rzecz oskarżyciela prywatnego kwoty 972,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego, po 486,00 zł od każdego z oskarżonych.

Sąd Okręgowy zważył:

Jedynie zażalenie pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego zasługuje na częściowe uwzględnienie.

Ad. apelacji obrońcyI. F.i oskarżonegoT. L.

Wbrew twierdzeniom skarżących Sąd I instancji po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dokonał jedynie trafnej oceny dowodów, a stanowisko swe tak co do sprawstwa jak i zawinienia oskarżonych przekonująco uzasadnił.
W tej sytuacji skoro Sąd Okręgowy zgadza się z tezami Sądu Rejonowego – zbędną wydaje się ponowna analiza dowodów, gdyż byłoby to jedynie powtarzaniem trafnych, podniesionych wcześniej argumentów.
Tym samym odnosząc się wyłącznie do szczegółowych zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy oskarżonej należy stwierdzić, że prawdą jest, iżI. F.nie przyznała się do popełnienia przypisanego jej czynu, choć w swych wyjaśnieniach złożonych na rozprawie w istocie przyznała się do sprawstwa, przecząc jednak swemu zawinieniu.
Z tym ostatnim nie sposób się zgodzić. Podkreślić bowiem należy, że oskarżona stwierdziła, że po przygotowaniu przez nią wniosku ( i innych dokumentów) o przyznanie z Urzędu Pracy oskarżonemu środków na podjęcie działalności gospodarczej – osobiście wypełniła przyniesione przezT. L.dwie faktury in blanco, które posłużyły następnie dla udokumentowania w/w wniosku.
Tak więcI. F.( choć temu przeczy) z pewnością nie wykonywała jedynie w najlepszej wierze usługi księgowej dla oskarżonego lecz dopuściła się sfałszowania dokumentów, potrzebnych do wyłudzenia z Urzędu Pracy 18.000 zł. Oczywistym przy tym jest, że osoba zajmująca się zawodowo doradztwem rachunkowym nie może w sposób przekonujący zasłaniać się swą niewiedzą w jakim celu wskazanego wyżej fałszerstwa się dopuszcza.
Uczyniła to po to byT. L.uzyskał nienależną mu korzyść materialną i taki był cel jej działania.
Nie jest również prawdą byI. F.nie zmierzała do osiągnięcia korzyści majątkowej także dla siebie. Taką było choćby otrzymane wynagrodzenie od oskarżonego za usługę i odpłatne, dalsze prowadzenie na jego rzecz doradztwa rachunkowego.
Zawinieniu oskarżonej nie przeczą także zeznaniaA. E., który stwierdził, iż nie miał jakiegokolwiek kontaktu ze współoskarżonąI. F., bowiem nie występowała ona w sprawie o dotację w sposób formalny.
To właśnie zdanie w/w świadka nie przeczy przecież w najmniejszym zakresie tak sprawstwu jak i zawinieniuI. F.odnośnie przypisanego jej czynu, bowiem udział oskarżonej w przestępstwie odbywał się poza siedzibą Urzędu Pracy.
Nie sposób natomiast odnieść się do apelacji oskarżonego, który jedynie nader lakonicznie zarzucił orzeczeniu Sądu I instancji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, przy czym nie przywołał żadnych argumentów na tę okoliczność.
W konsekwencji podzielając w pełni stanowisko Sądu I instancji co do sprawstwa i zawinieniaT. L.( na co wskazano już wcześniej ) – zaskarżony wyrok także wobec oskarżonego należało utrzymać w mocy.
Jedynie na marginesie należy wyrazić wątpliwość co do zwolnienia oskarżonych od odpowiedzialności także zart. 297§1 kk, a zwłaszcza zart. 270§1 kk.
Nie jest bowiem prawdą, że Powiatowy Urząd Pracy nie jest pokrzywdzonym w omawianym zakresie. Sąd I instancji zapomniał prawdopodobnie, iż co prawda przedmiotem ochrony zart. 297§1 kki270§1 kkjest publiczne zaufanie do dokumentów, to jednak jeśli sprawca realizuje np. inny zamiar ( tu oszustwo) właśnie przy pomocy fałszerstw dokumentów – oczywistym jest, że pokrzywdzonym może być nie tylko Urząd Pracy lecz nawet osoba fizyczna.
Z uwagi na brak apelacji na niekorzyść we wskazanym zakresie – Sąd II instancji nie był uprawniony do dokonania jakichkolwiek zmian.
W znacznym zakresie miał natomiast rację pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego zarzucając niezasadne niezasądzenie na rzecz PUP wŚ.kosztów udziału pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem I instancji.
Konieczność takiego zobowiązania wynika wprost zart. 626§1 kpkart.627 kpk
Skoro zatem przed Sądem I instancji odbyło się 6 rozpraw oraz 1 posiedzenie, w których uczestniczył pełnomocnik pokrzywdzonego to należało zasądzić od oskarżonych po 462 zł ( 420 zł za pierwszą rozprawę oraz po 20% od tej kwoty za każdą następną w której uczestniczył pokrzywdzony).
Nadto, zdecydowano ( w odrębnym zarządzeniu ) o zwrocie pokrzywdzonemu zbędnie wniesionej opłaty i z tej to przyczyny z wyroku „usunięto” obciążenie oskarżonego ½ tej kwoty na rzecz PUP wŚ.