Sąd Rejonowy w Kętrzynie
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 111/14
Data wyroku: 2014-06-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Olejarczyk
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: art. 132 kro
Teza: zobowiązany w dalszej kolejności

Sygn. akt III RC 111/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 czerwca 2014 r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie III Wydział Rodzinny i Nieletnich
w składzie:
Przewodniczący  SSR Grzegorz Olejarczyk
Protokolant  sekr.sądowy Iwona Batko
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2014 r. wK.
sprawy z powództwa małoletniegoS. J.reprezentowanego przezE. J.przeciwkoB. J.
o alimenty

I
Zasądza alimenty od pozwanejB. J.na rzecz małoletniegoS. J.w kwocie 150 (sto pięćdziesiąt) złotych miesięcznie płatne z góry do 15 dnia każdego miesiąca do rąk jego matki –E. J.z ustawowymi odsetkami w wypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat poczynając od 21 marca 2014 r.

II
W pozostałej części powództwo oddala.

III
Przyznać wynagrodzenie ze Skarbu Państwa adwokatowiE. E.w kwocie 600 (sześćset) zł i 138,00 zł należnego podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

IV
Nie obciąża pozwanej kosztami sądowymi.

V
Wyrokowi w punkcieInadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

UZASADNIENIE
E. J.działając jako przedstawicielka ustawowa mał.S. J.wniosła o zasądzenie odB. J.jako babci małoletniego powoda kwoty 550 zł tytułem alimentów. W uzasadnieniu podała, że pozwana, jak i ojciec dziecka –A. J.nie utrzymują kontaktów z dzieckiem. Nadto ojciec dziecka nie łoży na niego zasądzonych alimentów, a wszczęta przeciwko niemu egzekucja okazała się bezskuteczna. Dlatego konieczne stało się zobowiązanie do alimentacji babki ojczystej, która posiada możliwości łożenia na rzecz mał. powoda.
W odpowiedzi na pozewB. J.wniosła o oddalenie powództwa (k 13). Podała, że jest wdową i po śmierci męża pobiera rentę rodzinną w wysokości 1680 zł. Z tego dochodu musi utrzymać siebie i mieszkanie swoje oraz mieszkanie synaA. J.. W imieniu syna spłaca także zaciągnięty w trakcie małżeństwa kredyt, co nie pozwala jej na łożenie dodatkowo alimentów na wnuka.
Sąd ustalił, co następuje:
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 23.09.2011r w sprawie VI RC 455/11 zostało rozwiązane małżeństwoE. J.zA. J.bez orzekania o winie. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad mał.S. J.urodzonym w dniu (...)(k 7) powierzono matce, ojcu ograniczając władzę rodzicielską poprzez nadzór kuratora sądowego – utrzymując w tym zakresie orzeczenie SR w Kętrzynie w sprawieI. N.82/10 z dnia 25.05.2010r. Ojciec dziecka został zobowiązany do alimentacji na jego rzecz w wysokości 450 zł miesięcznie.
Na podstawie tego wyroku w dniu 27.03.2012r została wszczęta egzekucja o świadczenia alimentacyjne. Jednak jak wynika z zaświadczenia komorniczego wypadła ona bezskutecznie (k 4), aA. J.na dzień 4.03.2014r miał ponad 4,5 tyś zł zaległości alimentacyjnej. Od 1.05.2013r do 28.02.2014r nie przekazano wierzycielowi żadnych pieniędzy (k 4).
B. J.utrzymuje się z renty rodzinnej po mężu (k 62v), której miesięczna wysokość została ustalona na kwotę 1.680 zł (k 15). Miesięcznie przeznacza ok. 400 zł ma do opłaty za mieszkanie, tj. czynsz, w którym zawiera się zaliczka na wodę, co i gaz kwotę 345 zł (k 36) oraz energię wykupywaną na licznik przedpłatowy za (k 38) i 200 zł na leki (k 42-52) związane m.in. z chorobą kręgosłupa (k 54, 56).A. J.ma do spłaty kredyt w zaciągnięty w dniu 22.07.2009r w(...)w terminie do 22.07.2017r po 346,12 zł (k 19-20). Pozwana sama zaciągnęła kredyt w dniu 5.11.2011r (k 21), aby spłacić zadłużenie syna (k 16). Kredyt zaciągnęła na 48 miesięcy tj. do 2017r. w ratach po 362, 10 zł (k 33-34). Za syna opłaca także jego mieszkanie naul. (...), którede factoprawnie należy do niej, choć syn dostał je do użytkowania. Mieszkanie naul. (...)jest bezczynszowe, ale należy opłacać podatki np. za garaż (k 41), czy ubezpieczenie.
E. J.pracuje jako szwaczka w(...)wK.z zarobkami 2367 zł miesięcznie, jednak by osiągnąć taki dochód pracuje po 12 godzin dziennie na akord (k 62). W okresie luty – kwiecień 2014r zarobiła 2.980zł, a średnio w okresie styczeń – marzec kwotę 2367 zł (k 86, 87).D.końca 2015r spłaca także pożyczkę z kasy zapomogowej w zakładzie pracy po 291 zł miesięcznie (k 88). Mieszka sama z synem w wynajmowanym mieszkaniu, gdzie łącznie z odstępnym opłaty wynoszą ok. 800 zł miesięcznie (k 62v). Dodatkowo będzie spłacała przez 5 lat po rozwodzie zadłużenie na karcie kredytowej po 300 zł miesięcznie powstałe po remoncie mieszkania w trakcie małżeństwa. Jej były mąż pozostał w tym mieszkaniu i spłaca wspólnie z matką wspomnianą wyżej pozostałą część kredytu na jego remont.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z treściąart. 132 kodeksu rodzinnego i opiekuńczegoobowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności a w tej sytuacji pozwanej babci, powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe, lub połączone z nadmiernymi trudnościami.
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 08.10.1976r o sygn. III CRN 205/76 – taki obowiązek alimentacyjny nie może polegać na przerzuceniu niespełnionego obowiązku alimentacyjnego ojca dzieci, dalsi wstępni mogą bowiem być zobowiązani jedynie do takich świadczeń na jakie pozwalają im możliwości majątkowe, przy uwzględnieniu również ich usprawiedliwionych potrzeb. Zatem świadczenia alimentacyjne od zobowiązanego w dalszej kolejności mają charakter uzupełniający, dlatego obowiązek alimentacyjny pozwanejB. J.nie możeprzewyższać zasadzonego obowiązku alimentacyjnego ojca powoda – jak wniosła w pozwie matka powoda. Na tym polega subsydiarność obowiązku alimentacyjnego krewnych zobowiązanych w dalszej kolejności. (podobnie teza 9. Komentarza doart.132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego-G. D.obowiązku alimentacyjnego zobowiązanych w dalszej kolejności ma zastosowanieart. 135 k.r.o., określającyzakres obowiązku. Zgodnie z tezą wyroku SN z dnia 8 października 1976 r., III CRN 205/76 (LEX nr 7853): „Obowiązek alimentacyjny babki nie polega na przerzuceniu na nią niespełnionego obowiązku alimentacyjnego ojca dzieci, może ona bowiem być zobowiązana jedynie do takich świadczeń na jakie pozwalają jej możliwości majątkowe, przy uwzględnieniu również jej usprawiedliwionych potrzeb (art. 135 § 1 k.r.o.)".)
Kolejną okolicznością uprawniającą musi być stwierdzony fakt niedostatku po stronie uprawnionego do alimentów. Co należy rozumieć za stan niedostatku wskazuje wyrok Sądu Najwyższego z dnia 05.05.1998r I CKN 242/98 -Niedostatek - w rozumieniuart. 133 § 2 k.r.o.- polega na istnieniu takiej sytuacji, w której człowiek nie ma w ogóle lub nie madostatecznychwłasnych środków utrzymania, które mogłyby zaspokoić jego usprawiedliwione, podstawowe potrzeby oraz orzeczenie wcześniejsze - - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 1974 r. III CRN 388/73 (. . . ) 2. Pojęcia niedostatku zart. 133 § 2 k.r.o.nie można ograniczać do wypadków, gdy uprawniony do alimentacji nie ma żadnych środków utrzymania, lecz przez to pojęcie należy rozumieć i taką sytuację materialną, w której osoby uprawnione nie mogąw pełnizaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb w zakresie utrzymania i wychowania.
Oceniając okoliczności sprawy Sąd stwierdził, że mał. powód znajduje się w niedostatku. Matka dziecka bowiem nie jest w stanie utrzymać mał. powoda na przynajmniej przeciętnym poziomie, tak by jego stopa życiowa nie odbiegałain minusod rówieśników. Trudno bowiem wymagać, by matka dziecka pracował więcej i ciężej, aniżeli dotychczas pracując po 12 godzin dziennie, przy tym dorabiając opiekując się dzieckiem. Byłoby to niesprawiedliwe w sytuacji kompletnego braku zaangażowania osobistego i finansowego ojca dziecka.
Egzekucja alimentów bowiem odA. J., jako zobowiązanego w pierwszej kolejności, okazała się bezskuteczna. Podkreślić trzeba, żeE. J.nie otrzymuje świadczeń z funduszu alimentacyjnego, ani zasiłków z opieki społecznej na siebie, ani na dziecko, gdyż jej dochód przekracza wymagany próg do otrzymania w/w świadczeń.
W powyższych okolicznościach Sąd zważył, że istnieją podstawy zgodnie z treściąart. 132 krodo zasądzenia odB. J.alimentów na rzecz wnukaS. J.. Oceniając możliwości majątkoweB. J.(art. 135§1 kro) Sąd uznał, że kwota 150 zł alimentów stanowi mniej, niż 1/10 dochodu pozwanej. Zatem kierując się zasadą, iż koszty utrzymania dziecka winny być spełniane w pierwszej kolejności to, choć wysokość tych alimentów stanowić będzie ciężar finansowy, to jednak jest ona w stanie wyłożyć na utrzymanie wnukaS. J.miesięcznie w/w kwotę bez uszczerbku w jej własnym utrzymaniu.
W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo jako nadmiernie wygórowane względem możliwości majątkowych pozwanej.
O kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu orzeczono na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturzeoraz §13 ust.1 pkt. 1 w zw. z §6 pkt 3 i §7 ust. 1 pkt 11 i ust. 4 Rozp. Min. Spr. z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Z uwagi na charakter sprawy, na mocyart. 102 kpcw związku zart. 113§4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychSąd nie obciążył pozwanej kosztami sądowymi.
Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany z urzędu na podstawieart. 333§1 pkt 1 kpc.