Sąd Okręgowy w Łodzi
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 375/14
Data wyroku: 2014-06-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Przestępstwa - Rodzaje
Podstawa prawna: art. 437 par. 1 i 2, 438 pkt 2 k.p.k.
Teza: Przypisany oskarżonemu czyn wypełniał między innymi znamiona przestępstwa określonego w art. 226 § 1 k.k. polegającego na znieważeniu funkcjonariusza publicznego. Warunkiem sine qua non dla przypisania sprawcy popełnienia tego przestępstwa jest dokonanie znieważenia osoby będącej funkcjonariuszem publicznym „podczas i w związku z pełnieniem przez nią obowiązków służbowych”.  Brak wspomnianego elementu w opisie czynu przypisywanego oskarżonemu powoduje, iż zawarty nim zespół znamion jest niekompletny, co tym samym wykluczałoby możliwość przypisania przestępstwa znieważenia funkcjonariusza publicznego, o którym jest mowa w treści art. 226 § 1 k.k.
Obowiązek dokładnego określenia przypisanego oskarżonemu czynu wynika z treści normy prawnej wyrażonej w art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. W orzecznictwie zgodnie wskazuje się, że obowiązek ten oznacza zawarcie w opisie czynu wszystkich elementów należących do jego istoty, w tym dotyczących zarówno podmiotu i strony podmiotowej, jak i rodzaju zaatakowanego dobra, czasu, miejsca i sposobu popełnienia czynu oraz skutków, zwłaszcza rodzaju i wysokości szkody. Dokonany opis czynu musi w szczególności odpowiadać pełnemu zespołowi znamion, jakie sformułowane zostały w części szczególnej kodeksu karnego dla poszczególnego typu czynu zabronionego. Pominięcia któregokolwiek z tych znamion w opisie skutkować będzie tym, że odpowiedzialność karna za ten czyn zostaje wyłączona (por. wyrok SN z dnia 26 stycznia 2012 r., IV KK 326/2011, LexPolonica nr 3108438; wyrok SN z dnia 11 kwietnia 2013 r., II KK 229/2012, LexPolonica nr 6698823; postanowienie SN z dnia 4 kwietnia 2013 r. II KK 71/2013, LexPolonica nr 6714030; wyrok SN z dnia 29 maja 2012 r. III KK 87/2012, LexPolonica nr 3975011; postanowienie SN z dnia 26 marca 2008 r. II KK 276/2008, LexPolonica nr 2039028; postanowienie SN z dnia 28 czerwca 2007 r. II KK 101/2007, LexPolonica nr 1874364).
Przenosząc to na grunt przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że sąd rejonowy w uzasadnieniu swojego orzeczenia wykazał, iż z okoliczności ustalonych na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że oskarżony Jacek Furmaniak dopuścił się znieważenia funkcjonariuszy policji sierż. szt. Tomasza Siudy oraz sierż. szt. Łukasza Tchoryka podczas i w związku z wykonywaniem przez nich obowiązków służbowych, gdy w toku prowadzonych czynności służbowych próbowali oni wylegitymować oskarżonego. Tym niemniej nie zmienia to faktu, iż tego rodzaju ustalenia nie znalazły w pełni swojego odzwierciedlenia w opisie czynu przestępczego przypisanego oskarżonemu w zaskarżonym wyroku. Treść uzasadnienia wyroku nie może skutecznie uzupełniać opisu czynu przypisanemu oskarżonemu, wszystkie jego znamiona muszą być bowiem opisane w sentencji wyroku, a nie tylko w jego uzasadnieniu (por. postanowienie SN z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt IV KK 108/06 opubl. LEX nr 323285). 
Takie stanowisko zajął także Sąd Apelacyjny w Łodzi, który stwierdził, że „ustalenia za jakie przestępstwo oskarżony został skazany należy czynić na podstawie treści wyroku, nie zaś w oparciu o opis czynu zawarty w samym tylko uzasadnieniu orzeczenia. Stąd też nie eliminuje stwierdzonego uchybienia fakt dokonania przez Sąd I instancji opisu przedmiotowego przestępstwa dopiero w pisemnych motywach wyroku ” (wyrok SA w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., II Aka 32/09, LEX nr 846081, podobnie wyrok SA w Katowicach z 26 marca 2009 r., II Aka 49/09, LEX nr 512319).
Jako że oskarżyciel publiczny zaskarżył orzeczenie sądu I instancji w całości, na niekorzyść oskarżonego, zatem zgodnie z treścią art. 434 § 1 k.p.k. sąd odwoławczy działając w granicach apelacji mógł orzec na niekorzyść Jacka Furmaniaka. Wobec tego działając na podstawie art. 437 § 1 i § 2 k.p.k. oraz art. 438 pkt 2 k.p.k. sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok uzupełniając treść jego sentencji, w części opisującej czyn jakiego dopuścił się oskarżony, poprzez wskazanie, że oskarżony dopuścił się znieważania funkcjonariuszy policji podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych, co jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ustaleń dokonanych przez sąd I instancji miało miejsce.
Jednocześnie sąd odwoławczy utrzymał wyrok sądu meriti w pozostałej części w mocy, uznając rozstrzygniecie sądu I instancji za prawidłowe w pozostałym zakresie.

Sygn. akt V Ka 375/14

UZASADNIENIE
J. F.oskarżony został o to, że w dniu 22 grudnia 2012 roku wZ.woj.(...)będąc już uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgierzu stygn. akt II K 391/06 z dnia 25 października 2006 roku za popełnienie przestępstwa z udziałem przemocy zart. 280 § 1 k.k.iart. 157 § 1 k.k.na karę pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 27 marca 2006 roku do 5 lipca 2010 roku w ciągu 5 lat po odbyciu tej kary używając słów wulgarnych i uznanych powszechnie za obelżywe znieważył funkcjonariuszy policji Komendy Powiatowej Policji wZ.sierż. szt.T. S.oraz sierż. szt.Ł. T.w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych, a także stosował wobec wymienionych groźbę bezprawną oraz przemoc wobec sierż. szt.T. S.polegającą na szarpaniu za odzież w celu zmuszenia do zaniechania prawnej czynności polegającej na legitymowaniu, to jest o czyn zart. 224 § 2 k.k.iart. 226 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgierzu, II Wydział Karny, z dnia 6 lutego 2014 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II K 372/13J. F.został uznany za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu wypełniającego dyspozycję zart. 224 § 2 k.k.iart. 226 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 224 § 1 k.k.w zw. zart. 224 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, zwalniając go w pozostałym zakresie od obowiązku ich uiszczenia.
Od powyższego wyroku apelację wniósł prokurator.
Prokurator na podstawieart. 425 § 1 i 2 k.p.k.w zw. zart. 444 k.p.k.,art. 447 § 1 k.p.k.zaskarżył powyższe orzeczenie na niekorzyść oskarżonegoJ. F..
Na podstawieart. 427 § 1 i 2 k.p.k.w zw. zart. 438 pkt 2 k.p.k.prokurator zarzucił powyższemu wyrokowi obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.poprzez brak dokładnego określenia przypisanego oskarżonemu czynu w wyroku, a to jest niezawarcie w opisie czynu wszystkich znamion przestępstwa zart. 226 § 1 k.k.i pominięcie w opisie czynu stwierdzenia, że do znieważenia funkcjonariuszy Policji doszło podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych.
W konkluzji złożonej apelacji prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uzupełnienie opisu czynu przypisanego oskarżonemu, w ten sposób, iż oskarżony znieważył funkcjonariuszy Policji Komendy Powiatowej Policji wZ.sierż. szt.T. S.oraz sierż. szt.Ł. T.podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych, a w pozostałym zakresie utrzymanie tegoż wyroku w mocy.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył co następuje
W ocenie sądu odwoławczego apelacja prokuratora zasługuje na uwzględnienie.
Przypisany oskarżonemu czyn wypełniał między innymi znamiona przestępstwa określonego wart. 226 § 1 k.k.polegającego na znieważeniu funkcjonariusza publicznego. Warunkiemsine qua nondla przypisania sprawcy popełnienia tego przestępstwa jest dokonanie znieważenia osoby będącej funkcjonariuszem publicznym „podczas i w związku z pełnieniem przez nią obowiązków służbowych”. Brak wspomnianego elementu w opisie czynu przypisywanego oskarżonemu powoduje, iż zawarty nim zespół znamion jest niekompletny, co tym samym wykluczałoby możliwość przypisania przestępstwa znieważenia funkcjonariusza publicznego, o którym jest mowa w treściart. 226 § 1 k.k.
Obowiązek dokładnego określenia przypisanego oskarżonemu czynu wynika z treści normy prawnej wyrażonej wart. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.W orzecznictwie zgodnie wskazuje się, że obowiązek ten oznacza zawarcie w opisie czynu wszystkich elementów należących do jego istoty, w tym dotyczących zarówno podmiotu i strony podmiotowej, jak i rodzaju zaatakowanego dobra, czasu, miejsca i sposobu popełnienia czynu oraz skutków, zwłaszcza rodzaju i wysokości szkody. Dokonany opis czynu musi w szczególności odpowiadać pełnemu zespołowi znamion, jakie sformułowane zostały w części szczególnejkodeksu karnegodla poszczególnego typu czynu zabronionego. Pominięcia któregokolwiek z tych znamion w opisie skutkować będzie tym, że odpowiedzialność karna za ten czyn zostaje wyłączona (por. wyrok SN z dnia 26 stycznia 2012 r., IV KK 326/2011, LexPolonica nr 3108438; wyrok SN z dnia 11 kwietnia 2013 r., II KK 229/2012, LexPolonica nr 6698823; postanowienie SN z dnia 4 kwietnia 2013 r. II KK 71/2013, LexPolonica nr 6714030; wyrok SN z dnia 29 maja 2012 r. III KK 87/2012, LexPolonica nr 3975011; postanowienie SN z dnia 26 marca 2008 r. II KK 276/2008, LexPolonica nr 2039028; postanowienie SN z dnia 28 czerwca 2007 r. II KK 101/2007, LexPolonica nr 1874364).
Przenosząc to na grunt przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że sąd rejonowy w uzasadnieniu swojego orzeczenia wykazał, iż z okoliczności ustalonych na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że oskarżonyJ. F.dopuścił się znieważenia funkcjonariuszy policji sierż. szt.T. S.oraz sierż. szt.Ł. T.podczas i w związku z wykonywaniem przez nich obowiązków służbowych, gdy w toku prowadzonych czynności służbowych próbowali oni wylegitymować oskarżonego. Tym niemniej nie zmienia to faktu, iż tego rodzaju ustalenia nie znalazły w pełni swojego odzwierciedlenia w opisie czynu przestępczego przypisanego oskarżonemu w zaskarżonym wyroku. Treść uzasadnienia wyroku nie może skutecznie uzupełniać opisu czynu przypisanemu oskarżonemu, wszystkie jego znamiona muszą być bowiem opisane w sentencji wyroku, a nie tylko w jego uzasadnieniu (por. postanowienie SN z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt IV KK 108/06 opubl. LEX nr 323285).
Takie stanowisko zajął także Sąd Apelacyjny w Łodzi, który stwierdził, że „ustalenia za jakie przestępstwo oskarżony został skazany należy czynić na podstawie treści wyroku, nie zaś w oparciu o opis czynu zawarty w samym tylko uzasadnieniu orzeczenia. Stąd też nie eliminuje stwierdzonego uchybienia fakt dokonania przez Sąd I instancji opisu przedmiotowego przestępstwa dopiero w pisemnych motywach wyroku ” (wyrok SA w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., II Aka 32/09, LEX nr 846081, podobnie wyrok SA w Katowicach z 26 marca 2009 r., II Aka 49/09, LEX nr 512319).
Słusznie zatem podnosi w apelacji oskarżyciel publiczny, że sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisów postępowania poprzez naruszenie treści normy prawnej wyrażonej wart. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.
Jako że oskarżyciel publiczny zaskarżył orzeczenie sądu I instancji w całości, na niekorzyść oskarżonego, zatem zgodnie z treściąart. 434 § 1 k.p.k.sąd odwoławczy działając w granicach apelacji mógł orzec na niekorzyśćJ. F.. Wobec tego działając na podstawieart. 437 § 1 i § 2 k.p.k.orazart. 438 pkt 2 k.p.k.sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok uzupełniając treść jego sentencji, w części opisującej czyn jakiego dopuścił się oskarżony, poprzez wskazanie, że oskarżony dopuścił się znieważania funkcjonariuszy policji podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych, co jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ustaleń dokonanych przez sąd I instancji miało miejsce.
Jednocześnie sąd odwoławczy utrzymał wyrok sądumeritiw pozostałej części w mocy, uznając rozstrzygniecie sądu I instancji za prawidłowe w pozostałym zakresie.
Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k., mając na względzie zasady słuszności, Sad Okręgowy w Łodzi zwolnił oskarżonegoJ. F.od kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym, mając na uwadze fakt, że postępowanie odwoławcze wywołane zostało wyłącznie apelacją wniesioną przez oskarżyciela publicznego, zaś zamiana orzeczenia dotyczyła jedynie uchybień procesowych sądumeritidotyczących elementów formalnych orzeczenia, w żaden sposób nie będących zawinionymi przez oskarżonego.