Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1338/14
Data wyroku: 2014-09-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Szmajduch
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184  w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 1338/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 września 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Szmajduch

Protokolant:

Agata Kędzierawska

po rozpoznaniu w dniu23 września 2014 r. w Gliwicach
sprawyK. G.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaK. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia15 maja 2014  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonejK. G.prawo do emerytury poczynając od 1 kwietnia 2014 roku.
(-) SSO Mariola Szmajduch

Sygn. akt. VIII U 1338/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15 stycznia 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ.odmówił ubezpieczonejK. G.prawa do emerytury w niższym wieku w oparciu oart. 184w związku zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j.: Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227, ze zm.), ponieważ nie udowodniła ona 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w wykazie A, bowiem ZUS zaliczył jej jedynie 13 lat, 7 miesięcy i 24 dni takiej pracy.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczona domagała się jej zmiany poprzez przyznanie prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Podniosła, iż pracę w warunkach szczególnych wykonywała w latach 1980r. – 1998r. Nadto wskazała, iż taki charakter jej pracy wynika z zeznań świadków, o przesłuchanie których wniosła.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazał, że odwołująca nie spełnia warunków do emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych, gdyż nie wykazała wymaganego 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Równocześnie organ rentowy poinformował, iż za pracę w warunkach szczególnych uznał ubezpieczonej jedynie okres pracy od 1 stycznia 1985r. do 30 września 1998r. w Poczcie Polskiej S.A. wT.,ponieważ jedynie za ten okres przedłożyła ona świadectwo pracy w warunkach szczególnych.
Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy w Gliwicach poczynił następujące ustalenia:
W dniu 10 kwietnia 2014r. ubezpieczonaK. G.,urodzona (...)złożyła wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 60 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Ubezpieczona nie przystąpiła do otwartego fundusz emerytalnego. Do 31 grudnia 1998r. udokumentowała ponad 20 letni okres składkowy i nieskładkowy – okoliczności te były niesporne pomiędzy stronami.
Na postawie złożonego przez ubezpieczoną świadectwa pracy w warunkach szczególnych organ rentowy uwzględnił jej do 31 grudnia 1998r. jedynie 13 lat,7 miesięcy i 24 dni okresów pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie zaliczył odwołującej do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od roku 1980r. do 31 grudnia 1984r. na stanowisku asystenta i starszej telegrafistki.
W okresie od 6 lipca 1977r. do nadal ubezpieczonaK. G.zatrudniona jest w placówce Poczty Polskiej S.A. wT.. W toku procesu Sąd ustalił, iż w jednostkach Poczty Polskiej były wydzielone osobne działy telegrafu. Dział taki był również wydzielony w placówce wT.. Były to wydzielone 2 pomieszczenia gdzie opracowywano do wysyłki treść telegramów i depesz, następnie nadawano je za pomocą dalekopisu do innych placówek pocztowych, jak również z tych placówek odbierano za pomocą dalekopisu inne telegramy i depesze, które należało następnie opracować i zapisać w formie przeznaczonej dla adresata. Pracami związanymi z nadawaniem, odbieraniem i opracowywaniem telegramów i depesz zajmowały się telegrafistki. Każdy dział telegrafu posiadał również w placówce pocztowej swoje okienko, w którym przyjmowano od nadawców treść telegramów. Obsługą interesantów w tym okienku zajmowała się osoba na stanowisku asystenta.
Ubezpieczona została przyjęta do pracy w placówce Poczty PolskiejwT.w dniu 6 lipca 1977r. Powierzono jej wtedy stanowisko asystenta i obsługiwała klientów w okienkach, w tym również w zakresie przyjmowania od klientów treści telegramów do nadania. Odznaczała się na tym stanowisku sumiennością i dokładnością. Z tego względu, w momencie, gdy jedna ze starszych pracownic w dziale telegrafu przechodziła na emeryturę, to odwołującej zaproponowano pod koniec roku 1980 przejście do pracy w telegrafie i pełnienie funkcji telegrafistki. Po krótkim przyuczeniu z zakresu obsługi dalekopisów i opracowywania telegramów wychodzących i przychodzących, na przełomie lat 1980/1981 przystąpiła do pracy na stanowisku telegrafistki mimo, iż w dalszym ciągu formalnie miała przypisane stanowisko asystenta. Sytuacja taka związana była z faktem, iż w tamtym czasie stanowisko telegrafisty powierzanono jedynie osobom, które ukończyły stosowny kurs i zdały egzamin. Równocześnie jednak na taki kurs nie kierowano nigdy pracownika niedoświadczonego, bezpośrednio po przyjęciu do pracy. Wręcz przeciwnie praktyka kształtowała się w ten sposób, że w pierwszej kolejności pracownikowi faktycznie powierzano pełnienie funkcji telegrafisty, mimo nominalnie przypisanego innego stanowiska, a dopiero gdy ta osoba sprawdziła się na tym stanowisku, po kilku latach takiej pracy, kierowano ją na specjalny kurs. Podobna sytuacja miała miejsce w wypadku ubezpieczonej, która faktycznie pracę telegrafistki podjęła niewątpliwie przed styczniem 1981r. o czym świadczy przydzielenie jej numeru służbowego 6 i nadanie numeru 7 pracownicy przyjętej od początku stycznia 1981r. W praktyce ubezpieczona w spornym okresie przez pełne dniówki robocze – w wymiarze 7 godzin na dobę – zajmowała się wyłącznie pracami związanymi z nadawaniem, przyjmowaniem i opracowywaniem telegramów i depesz. Dopiero po zdobyciu doświadczenia i uzyskaniu pozytywnej opinii przełożonych w sierpniu 1984r. odbyła stosowny kurs i zdała egzamin, w związku z czym od 1 września 1984r. pracodawca formalnie przypisał jej stanowisko starszego telegrafisty. Taki charakter jej pracy nie zmieniał się aż do końca września 1998r., kiedy to od 1 października 1998r. powierzono jej stanowisko kierownika(...). Do czynników szkodliwych na stanowisku telegrafisty należało narażenie na hałas pochodzący od pracujących dalekopisów oraz praca ze słuchawkami przez całą dniówkę w trakcie odbierania depesz. Pracownicy działu telegrafu, ze względu na ww. szkodliwe warunki środowiska pracy mieli przewidzianą siedmiogodzinną dobową normę pracy, a także otrzymywali z tego tytułu dodatki pieniężne.
Razem z ubezpieczoną w spornym okresie pracowaliA. G.– kierownik zespołu telegrafistów – bezpośrednia przełożona odwołującej iM. S.– w spornym okresie kierownik działu kadr placówki Poczty Polskiej wT..
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, zeznań świadkówA. G.iM. S.(zapis nagrania protokołu z rozprawyw dniu 23 września 2014r. minuty od 6:37 i nast.), a także akt osobowych odwołującej, dołączonych do akt niniejszej sprawy. Zgromadzona w sprawie dokumentacja została sporządzona w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, a zeznania świadków są spójne, wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają, dając łącznie pełny obraz przebiegui charakteru zatrudnienia odwołującej w spornym okresie. Nadto zeznania świadków korelują z zapisami w dokumentacji osobowej ubezpieczonej.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Stosownie do treściart. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2009r.Nr 153, poz.1227 ze zm.) w powiązaniu z§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym kobietom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
1. osiągnięcia wieku emerytalnego 55 lat
2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 20 lat, w tym
co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z kolei zgodnie z treścią art. 184 ust 1 ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

W myśl ust. 2 emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wnioskuo przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Na podstawie tego przepisu, prawo do emerytury w obniżonym wieku, przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999r. spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku.
Kwestie posiadania przez ubezpieczoną ponad 20 letniego okresu składkowegoi nieskładkowego oraz nie przystąpienia do OFE nie były sporne.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczoną (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy zaliczył jej jedynie13 lat, 7 miesięcy i 24 dni takiej pracy.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału Sąd uznał, że ubezpieczonaK. G., ukończyła 55 rok życia, i na dzień 31 grudnia 1998r. udowodniła łącznie ponad 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Nie budzi wątpliwości Sądu, że praca ubezpieczonej w Poczcie Polskiej S.A. wT.również przed 1 stycznia 1985r, tj. niewątpliwie od 1 stycznia 1981r. do 31 grudnia 1984r. na stanowisku asystenta i starszej telegrafistki była pracą stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywaną w szczególnych warunkach, tj. pracą radiotelegrafistów, radiotelefonistów, telegrafistów i teletypistów oraz radiooperatorów kontroli emisji radiowej.
Zgodnie z wykazem A stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzepracąw szczególnych warunkach, uprawniającą do niższego wieku emerytalnego są prace wymienione: w dziale VIII poz. 188, prace radiotelegrafistów, radiotelefonistów, telegrafistów i teletypistów oraz radiooperatorów kontroli emisji radiowej.
Sąd uznał, że w okresie spornym odwołująca pracowała w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W tym czasie nie wykonywała innych czynności niż związane z opisanymi pracami. Na taką ocenę charakteru jej pracy pozostaje bez wpływu, że pracodawca formalnie przypisał jej stanowisko asystenta, a stosowny kurs ukończyła dopiero w sierpniu 1984r., bowiem faktycznie pracę telegrafistki wykonywała już od początku roku 1981, a praktyka u jej pracodawcy pozwalała na skierowanie na kurs telegrafistów jedynie osób, które wcześniej sprawdziły się przy faktycznym wykonywaniu takiej pracy i uzyskały pozytywną opinię przełożonych.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków potwierdzającym charakter pracy ubezpieczonej, uznając te dowody za spójne logiczne i wzajemnie się uzupełniające. Nadto zeznania świadków korelują z zapisami w dokumentacji osobowej ubezpieczonej.
Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracyw warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Bez znaczenia pozostaje także fakt, że pracodawca odwołującej nie potwierdził jej takiego charakteru pracy w spornym okresie. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia - w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że ubezpieczona legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 - letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. Nadto Sąd uznał, że z momentem złożenia wniosku emerytalnego odwołująca spełniła wszystkie warunki uprawniające ją do otrzymania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
W związku z powyższym Sąd z mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji, przyznając ubezpieczonej prawo do emerytury od dnia 1 kwietnia 2014r. tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku.
SSO Mariola Szmajduch