Sąd Rejonowy w Olsztynie
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 1121/13
Data wyroku: 2014-02-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wiktor Sienicki

Sygn. akt III RC 1121/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 lutego 2014r.

Sąd Rejonowy w Olsztynie III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie:

Przewodniczący SSR Wiktor Sienicki
Protokolant Katarzyna Łukaszewicz

po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2014r. w Olsztynie
na rozprawie
sprawy z powództwa małoletniegoA. M.
reprezentowanego przez matkęN. K.
przeciwkoM.M.
o alimenty

I
zasądza od pozwanegoM.M.na rzecz małoletniego powodaA. M.alimenty w kwocie po 300 (trzysta) złotych miesięcznie, płatnych do rąk matki małoletniego powodaN. K., do dnia 15-go każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, poczynając od dnia 01 listopada 2013r.;

II
oddala powództwo w pozostałej części;

III
odstępuje od obciążenia stron kosztami sądowymi;

IV
wyrokowi w punkcie I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności;

V
wyrokowi w punkcie I nadaje z urzędu klauzulę wykonalności.

sygn. akt. III RC 1121 / 13

UZASADNIENIE
Działając w imieniu małoletniegoA. M.jego matkaN. K.wniosła o zasądzenie od pozwanegoM.M.alimentów w wysokości 500 zł miesięcznie.
Podała w uzasadnieniu pozwu , że małoletniego powoda wychowuje sama , zaś pozwany nie interesuje się jego losami.
Środki pieniężne na rzecz powoda przekazywali do tej pory rodzice pozwanego, jednakże pozwany nie zgodził się na zawarcie ugody na warunkach proponowanych przez matkę powoda.
Powód ma stwierdzonyzespół (...)co wiąże się z wydatkami na specjalne kształcenie i terapię.
Pozwany uznał powództwo do kwoty 300 zł miesięcznie zaś w pozostałym zakresie wniósł o jego oddalenie.
Podał w uzasadnieniu pozwu , że od stycznia 2009r odbywa karę 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną przez Sąd Okręgowy w Olsztynie.
Nie jest zatrudniony w zakładzie karnym i nie posiada majątku.
Pieniądze w kwocie po 500 zł miesięcznie przekazywali do tej pory matce powoda jego rodzice , jednakże pozwany pozostaje z nimi w konflikcie i nie ma pewności czy nadal będą tak czynili.
Na pozwanym ciążą ponadto zobowiązania finansowe z tytułu orzeczonych nawiązek.

Sąd ustalił co następuje :

A. M.urodził się (...)
Jest synemN. K.iM.M..
Ma zdiagnozowanyZespół (...)z podejrzeniem mutyzmu wybiórczego oraz orzeczono o potrzebie jego kształcenia specjalnego i wczesnego wspomagania rozwoju.
Pozostaje pod opiekąCentrum (...) spółka z o.o.z siedzibą wK..
Ponadto powód chorował na przerost migdałka gardłowego , wysiękowe zapalenie uszu oraz guza okolicy pachwowej ( dowód : odpis aktu urodzenia k 25 , dokumentacja lekarska k 20-21 , opinia i orzeczenie PoradniP.-Pedagogicznej k 5-9 ).
Powód uczęszcza obecnie do przedszkola publicznego, za które jego matka płaci 600 zł miesięcznie.
Co pół roku jeździ na konsultacje doW.do oddziału wspomnianej powyżej spółki lekarskiej.
Matka powodaN. K.jest studentką ostatniego roku na kierunku biotechnologia molekularna w systemie dziennym na Uniwersytecie(...).
Otrzymuje stypendium socjalne w wysokości 404 zł miesięcznie.
Innych źródeł dochodu ani majątku nie posiada.
Mieszka z matką i bratem, nie dokłada się do kosztów utrzymania mieszkania z uwagi na brak środków.
MatkaN. K.a babcia powoda pracuje w sklepie i zarabia około 1000 zł miesięcznie ( dowód : rachunki k 52-56 , zeznania matki powoda k 57-58 ).

PozwanyM. M. (2)ma 25 lat.
Ma wykształcenie średnie , nie ma wyuczonego zawodu.
Od 13 stycznia 2009r odbywa karę pozbawienia wolności w wymiarze 7 lat i 6 miesięcy orzeczoną przez Sąd Okręgowy w Olsztynie w sprawie II K 206/10 za czyny zart. 280 § 2w zw. zart. 156 § 1w zw. z 13§ 1 kki 157§ 1w zw. z 11§ 3 kkorazart. 35 ust 2 ustawy o ochronie zwierząt.
Koniec kary przypada na 13 lipiec 2016r.
Obecnie przebywa w zakładzie karnym weW..
Nie jest zatrudniony odpłatnie i nie posiada żadnego majątku.
Orzeczono wobec niego w przedmiotowej sprawie 8 nawiązek po 200 zł każda.
Przed osadzeniem w zakładzie karnym pozwany nie miał stałej pracy ( dowód : obliczenie kary i pismo z ZK nr 1 weW., zeznania matki powoda k 57-58 , okoliczności bezsporne ).
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o dokumenty przedstawione przez strony i uzyskane przez sąd oraz zeznania matki powoda.
W istotnej części jest on bezsporny.

Sąd zważył co następuje :

Podstawą prawną powództwa sąartykuły 133 § 1 i 135 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego
Zgodnie zart. 133 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczegorodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych wobec dzieci, które nie są w stanie utrzymać się samodzielnie.
Wysokość zaś obowiązku alimentacyjnego regulujeart. 135 § 1 kpcstanowiący, iż zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.
Oczywistym i bezspornym jest , że powód z uwagi na wiek i brak majątku nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie.
Matka powoda może się powoływać na treśćart.135 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczegozgodnie z którym wykonywanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka , które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub wychowanie uprawnionego ; w takich wypadkach świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.
Poprzez możliwości zarobkowe należy rozumieć nie tylko rzeczywiście osiągane przez zobowiązanego dochody lecz także wszystkie te , które jest w stanie uzyskać przy właściwym wykorzystaniu wszystkich zdolności i sposobności legalnego zarobkowania.
Mając na uwadze stan zdrowia powoda oraz sytuację życiową jego matki kwota 500 zł miesięcznie odpowiada usprawiedliwionym potrzebom małoletniego , czego nie kwestionował nawet pozwany.
Przypomnieć jedynie należy , żeN. K.studiuje w systemie dziennym i nie ma majątku zaś jedynym źródłem utrzymania jest niewielkie stypendium .
Wydatki na małoletniego obejmują m.in. opłatę za przedszkole w wysokości 600 zł miesięcznie , diagnostykę i terapię mało jeszcze rozpoznanego i trudnego w leczeniu schorzenia.
Niemniej jednak niezależnie od powyższego pozew nie może być uwzględniony w pełni z uwagi na brak wystarczających możliwości zarobkowych pozwanego.
Zagadnienie możliwości płatniczych osób zobowiązanych do alimentacji było niejednokrotnie przedmiotem orzecznictwa Sądu Najwyższego i wypowiedzi doktrynyprawa rodzinnego.
W niepublikowanym orzeczeniu z dnia 7 kwietnia 1994r w sprawie I CR 3/94 stwierdzono , że jeśli zobowiązany , niemający majątku , w czasie odbywania kary pozbawienia wolności nie pracuje z uwagi na brak miejsca pracy dla skazanych i w związku z tym nie ma żadnych dochodów , które mogłyby służyć zaspakajaniu potrzeb uprawnionych , trzeba przyjąć , że nie ma on możliwości świadczenia alimentów.
Wspomniana problematyka stała się też przedmiotem szczegółowej oceny i analizy w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 1995 r w sprawie III CZP 178/94 .
Ma ona przełomowe znaczenie albowiem wskazuje , że co do zasady przy ocenie zdolności zarobkowych osób pozbawionych wolności może mieć zastosowanieart. 136 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Oznacza to , że brak możliwości zarobkowych spowodowany odbywaniem kary jest okolicznością zawinioną przez zobowiązanego i sąd może jej nie uwzględnić w określonych okolicznościach sprawy.
Sama kwalifikacja prawna , wysokość orzeczonej wobec pozwanego kary wskazuje , że jego czyny miały charakter umyślny i w rażący sposób naruszyły porządek prawny.
Popełniając je pozwany sam doprowadził do wymierzenia mu długoterminowej kary , pozbawiając się możliwości zarobkowania podczas gdy musiał zdawać sobie sprawę , że jest zobowiązany do alimentacji wobec syna.
Stad też ,w ocenie Sądu nie może być skutecznie zwolniony od alimentów w całości , co zresztą zdaje się przyznawać wnosząc o zasądzenia alimentów w wysokości 300 zł miesięcznie.
Niemniej jednak wspomniana uchwała wykluczyła wszelki automatyzm ze stosowaniaart. 136 krowobec osób pozbawionych wolności , wskazując na szeroką swobodę w ocenie każdej sytuacji przez Sądy I instancji.
Zwrócono uwagę zarówno na szczególny charakter tego przepisu posługującego się tzw. fikcją prawną jak też na ryzyko postępowań zmierzających w gruncie rzeczy do przerzucenia ciężaru alimentacji na organy dysponujące funduszami publicznymi.
W ocenie sądu przyjąć więc należy , że o ile pozwany nie jest zwolniony od alimentacji pomimo , że realnych możliwości zarobkowych nie posiadato nie można tychże możliwości określać zupełnie tak samo jak gdyby przebywał on na wolności.
W konsekwencji przyjęcia wyżej wyrażonego poglądu sąd doszedł do przekonania , że uznana przez pozwanego kwota alimentów w wysokości 300 zł jest adekwatna do wypadkowej wszystkich okoliczności , które sąd bierze pod uwagę w świetleart. 135 i 136 kroi uwzględnia zalecenia wyrażone w powołanej powyżej uchwale Sądu Najwyższego.
Dodatkowo wskazać też trzeba , że zakładając , iż w czasie odbywania kary alimenty będą płacone ze środków publicznych sąd musi także mieć na uwadze , żeby ich wysokość pozwoliła zobowiązanemu na realny zwrot wypłaconych w sposób zastępczy środków.
Pozwany rozpoczął zaś odbywanie długotrwałej kary w bardzo młodym wieku , nie ma wyuczonego zawodu ani doświadczenia zawodowego.
Świadczenia alimentacyjne nie mogą być teżukrytąformą pomocy społecznej , na którą skądinąd powód i jego matka w pełni zasługują.
Za uwzględnieniem pozwu w całości nie może też przemawiać fakt , że rodzice pozwanego przekazywali do tej pory matce powoda całą dochodzoną kwotę.
Żądania dotyczyły pozwanego i to jego zdolności zarobkowe są przedmiotem oceny sądu.
Obowiązek zobowiązanych w dalszej kolejności określony wart. 132 kromoże zaś być przedmiotem kolejnego , odrębnego postępowania.
Stąd też sąd zasądził alimenty w wysokości 300 zł miesięcznie zaś w pozostałym zakresie powództwo oddalił.
Na podstawie art. 113 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. zart. 102 kpcsąd zwolnił strony od kosztów sądowych na nie przypadających albowiem nie mają ani dochodów ani majątku.