Sąd Apelacyjny w Poznaniu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 2507/13
Data wyroku: 2014-10-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Cyran, Wiesława Stachowiak, Iwona Niewiadowska-Patzer
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 2507/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 października 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Wiesława Stachowiak (spr.)

Sędziowie:

SSA Iwona Niewiadowska-Patzer
SSA Ewa Cyran

Protokolant:

inspektor ds. biurowości Beata Tonak

po rozpoznaniu w dniu 20 października 2014 r. w Poznaniu
sprawy z wnioskuŁ. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wP.
o emeryturę
na skutek apelacji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wP.
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt VII U 2073/13

1
umarza postępowanie apelacyjne w zakresie wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 30 czerwca 2012 r. oraz ustawowych odsetek należnych do dnia 19 lutego 2014 r.;

2
w pozostałym zakresie apelację oddala.

SSA Ewa Cyran

SSA Wiesława Stachowiak (spr.)

SSA Iwona Niewiadowska-Patzer

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 13 maja 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wP., na podstawieart. 151 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego(Dz.U. z 2013 roku poz. 267) odmówiłŁ. S.uchylenia decyzji z dnia 27 września 2011 roku w części, w jakiej decyzja ta zawiesza, na podstawieart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 roku Nr 291, poz. 1707) w związku zart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 roku Nr 153, poz. 1227 ze zm.), prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 30 czerwca 2012 roku wraz z odsetkami.
Od powyższej decyzjiŁ. S.wniosła w dniu 7 czerwca 2013 roku odwołanie, z zachowaniem wymaganego trybu i przepisanego terminu, domagając się ponownego rozpatrzenia wniosku i wydania pozytywnej decyzji o wypłacie wstrzymanego świadczenia emerytalnego.
W uzasadnieniu pisma odwołująca podtrzymała swe stanowisko zawarte w piśmie z dnia 10 grudnia 2012 roku i równocześnie podała, że nie rozumie dlaczego organ rentowy odmawia jej spłaty zawieszonej emerytury, skoro orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dało jej możliwość wypłaty świadczenia za okres od 1 października 2011 roku do 30 czerwca 2012 roku.
W odpowiedzi na odwołanieZakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wP.podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i prezentowaną argumentację w całej rozciągłości, domagając się oddalenia odwołania. Nadto organ rentowy podniósł, że niekonstytucyjność przepisów wskazanych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku, stwierdzona została w zakresie, w jakim znajdują zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011 roku bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą. Oznacza to, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą - jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury - nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2010 roku. W ocenie pozwanego organu rentowego utrata mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny zKonstytucjąnastępuje jednak z chwilą wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które ma charakter konstytutywny. Utrata mocy obowiązującej nie oznacza unieważnienia istniejącego wcześniej stanu prawnego, albowiem w przeciwnym razie prowadziłoby to do konieczności działania z urzędu i wyeliminowania z obrotu prawnego wszystkich wcześniejszych orzeczeń.
Sąd Okręgowy Wydział Ubezpieczeń Społecznych wP.wyrokiem z 17 września 2013 roku w sprawie VII U 2073/13, zmienił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 27 września 2011 roku i stwierdził brak podstaw do zawieszenia prawa do emeryturyŁ. S.i wstrzymania jej wypłaty od 1 października 2011 roku do 30 czerwca 2012 roku, przyznał odwołującej prawo do ustawowych odsetek od 11 lutego 2013 roku do dnia zapłaty.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia 26 czerwca 2001 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.przyznał odwołującej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy okresowo od 30 maja 2001 roku do 30 czerwca 2004 roku.
W dniu 6 grudnia 2010 roku odwołująca złożyła wniosek o emeryturę.
W chwili składania wniosku odwołująca pozostawała w stosunku pracy. Była zatrudniona na Uniwersytecie im.A. M.wP.na stanowisku bibliotekarza.
Decyzją z dnia 3 stycznia 2011 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wP.przyznał odwołującej prawo do emerytury od 1 grudnia 2010 roku, tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, ZUS ustalił stałytermin płatności świadczenia na 10 dzień każdego miesiąca.Wysokość świadczenia była zmniejszona o kwotę maksymalnego zmniejszenia z powodu osiągania przez odwołującą przychodu powyżej 70% przeciętnego wynagrodzenia.
Mocą decyzji z dnia 27 września 2011 roku organ rentowy, na podstawieart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 257, poz. 1726) z urzędu wstrzymał odwołującej od 1 października 2011 roku wypłatę emerytury z powodu kontynuowania zatrudnienia.
W dniu 5 lipca 2012 rokuŁ. S.wystąpiła do ZUS z wnioskiem o podjęcie wypłaty emerytury. Do wniosku dołączyła świadectwo pracy wystawione przez Uniwersytet im.A. M.wP.w dniu 1 lipca 2012 roku, w którym potwierdzono, że stosunek pracy ustał w dniu 30 czerwca 2012 roku za porozumieniem stron.
W dniu 10 grudnia 2012 roku odwołująca złożyła wniosek o wypłatę zawieszonej emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 30 czerwca 2012 roku wraz z odsetkami zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku o sygnaturze K2/12.
W dniu 13 maja 2013 roku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji uznał, żeŁ. S., która nabyła prawo do emerytury od 1 grudnia 2010 roku, z uwagi na uchylenie od 8 stycznia 2009 rokuart. 103 a ust. 21 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, mogła od 1 października 2011 roku, kontynuując zatrudnienie u dotychczasowego pracodawcy, pobierać emeryturę. Wobec skarżącej nie obowiązywał wymóg rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą.
Sąd pierwszej instancji uznał także prawo odwołującej do wypłaty świadczenia emerytalnego z ustawowymi odsetkami, ustalając, że odsetki należne są od 11 lutego 2013 r.
Apelację od wyroku wniósł organ rentowy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaskarżył wyrok w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.art. 103 a ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 roku, w sprawie K. 2/12, i przyznanie prawa do wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 roku.
Wskazując na powyższe organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.
Organ rentowy pismem z 10 kwietnia 2014 roku ( data wpływu do sądu w dn. 16.04.2014r.), cofnął apelację w części dotyczącej należności głównej, zaś pismem procesowym z dnia 21.05.2014 r. organ rentowy cofnął apelację w części dotyczącej prawa do odsetek do dnia 19.02.2014 r. i w tym zakresie wniósł o umorzenie postępowania apelacyjnego.
Zakład podtrzymał apelację w pozostałym zakresie i wniósł o zmianę wyroku Sądu I instancji w pozostałej części.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
W związku z częściowym cofnięciem apelacji, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 391 § 2 k.p.c.w punkcie 1 wyroku umorzył postępowanie apelacyjne w zakresie wypłaty zawieszonej emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 30 czerwca 2012 roku oraz ustawowych odsetek należnych do dnia 19 lutego 2014 r.
Apelacja organu rentowego w pozostałym zakresie nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczyć należało, że skarżący nie zawarł w apelacji jakiejkolwiek argumentacji na rzecz prezentowanego stanowiska zgodnie z którym, odsetki po 19 lutego 2014 roku zasądzone zostały jako nienależne.
Zdaniem ZUS odsetki należne są odwołującej za okres od 11 lutego 2013 roku do 19 lutego 2014 roku, w związku z wejściem w życie ustawy z 13 grudnia o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku.
Kwestia odsetek od zawieszonego świadczenia emerytalnego została w w/w ustawie uregulowana w art. 8 ust. 1, zgodnie z którym emeryci, w przypadku których wypłata zawieszonej emerytury została ustalona na podstawie prawomocnego wyroku sądu, w którym sąd nie orzekł o odsetkach albo roszczenie o odsetki zostało oddalone, mogą złożyć wniosek o wypłatę odsetek od zasądzonej kwoty:
1)do dnia wypłaty - w przypadku gdy wypłata zawieszonej emerytury nastąpiła przed dniem wejścia ustawy w życie;
2)do dnia wejścia ustawy w życie - w przypadku gdy wypłata zawieszonej emerytury nastąpiła po dniu wejścia ustawy w życie.
Nawet pobieżna analiza treści cyt. przepisu pozwala na stwierdzenie, że nie znajduje on zastosowania w niniejszej sprawie.
Przede wszystkim, przepis ten wskazuje na uprawnienie podmiotowe grupy emerytów do wystąpienia z określonym wnioskiem i to do organu rentowego, w ściśle określonych przypadkach.
I tak, pierwszym z warunków realizacji przysługującego emerytom uprawnienia jest prawomocność orzeczenia. Truizmem będzie stwierdzenie, że Sąd Apelacyjny rozpoznając apelację organu rentowego w zakresie odsetek, dokonywał oceny nieprawomocnego w tej części orzeczenia Sądu I instancji. Innymi słowy, już sama ta okoliczność wyłącza możliwość zastosowania art. 8 ustawy w niniejszej sprawie.
Ponadto apelujący zdaje się nie dostrzegać, że zwrot, którym posłużył się ustawodawca w art. 8 ust. 1 tak w punkcie 1 jak i w punkcie 2 „w przypadku gdy wypłata zawieszonej emerytury nastąpiła”, dotyczy świadczenia spornego, tj. będącego przedmiotem postępowania sądowego i którego wypłata nastąpiła w oparciu o prawomocny wyrok sądu. Zwrot ten, a przez to przedmiotowa regulacja, nie dotyczą natomiast wypłaty świadczeń podjętych przez organ z urzędu w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 roku, w sprawie K 2/12.
W niniejszej sprawie wypłata „zawieszonej emerytury” na rzeczŁ. S.dopiero nastąpi.
Reasumując, rozstrzygając o odsetkach należnych odwołującej Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy art. 118 ustawy z 18 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,art. 85 ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznycha takżerozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 lutego 1999 rokuw sprawie szczegółowych zasad wypłacania odsetek za opóźnienie w ustaleniu, lub wypłacie świadczeń z ubezpieczeń. Uregulowania te mają zastosowanie bezpośrednio, i nie ma podstaw aby stosować je jedynie odpowiednio, poprzez odesłanie z ustawy z 13 grudnia 2013 roku o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku, z ograniczeniami wynikającymi z jej art. 8 ust. 1. Ustawa ta w ogóle nie znajdowała zastosowania w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny w punkcie 2 wyroku na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację jako bezzasadną.

SSA Ewa Cyran

SSA Wiesława Stachowiak (spr.)

SSA Iwona Niewiadowska-Patzer