Sąd Okręgowy w Siedlcach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 186/13
Data wyroku: 2014-11-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Kirsch
Słowa kluczowe: Zachowek
Podstawa prawna: art.991 § 1 k.c.

Sygn. akt I C 186/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 listopada 2014 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący SSO Andrzej Kirsch
Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Makać
po rozpoznaniu w dniu 21 października 2014 r. w Siedlcach
na rozprawie
sprawy z powództwaW. Z. (1)
przeciwkoJ. Z. (1)
o zachowek

I
postępowanie w części ponad kwotę 150.000 (sto pięćdziesiąt tysięcy) złotych w związku z cofnięciem pozwu umarza,

II
zasądza od pozwanejJ. Z. (1)na rzecz powodaW. Z. (1)kwotę 50.971,54 (pięćdziesiąt tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt jeden złotych i pięćdziesiąt cztery grosze) wraz z odsetkami od dnia 28 stycznia 2014 r. do dnia 4 listopada 2014 r. w wysokości 13% w stosunku rocznym i od dnia 5 listopada 2014 r. do dnia zapłaty z ustawowymi odsetkami,

III
w pozostałej części powództwo oddala,

IV
zasądza od powodaW. Z. (1)na rzecz pozwanejJ. Z. (1)kwotę 5.098,33 (pięć tysięcy dziewięćdziesiąt osiem złotych i trzydzieści trzy grosze) tytułem częściowego zwrotu kosztów procesu,

V
nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa – kasa Sądu Okręgowego w Siedlcach od powodaW. Z. (1)kwotę 1.473,86 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt trzy złote i osiemdziesiąt sześć groszy) i od pozwanejJ. Z. (1)kwotę 380,05 (trzysta osiemdziesiąt złotych i pięć groszy) tytułem części wynagrodzenia biegłejT. S.za sporządzenie opinii, pokrytego tymczasowo z sum Skarbu Państwa,

VI
nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa – kasa Sądu Okręgowego w Siedlcach od pozwanejJ. Z. (1)kwotę 2.562,50 (dwa tysiące pięćset sześćdziesiąt dwa złote i pięćdziesiąt groszy) tytułem opłaty od pozwu od uwzględnionej części powództwa.

Sygn. akt I C 186/13

UZASADNIENIE
W dniu 14 lutego 2013r wpłynął do Sądu Okręgowego w Siedlcach pozewW. Z. (1), w którym wniósł o zasądzenie od pozwanegoJ. Z. (1)kwoty 250.000 zł tytułem zachowku, wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 19 czerwca 2012r do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, że spadkodawcaW. Z. (2)zmarł w dniu 19 października 2011r i ostatnio na stałe zamieszkiwał wS.. Powód stwierdził, że spadkodawca nie sporządził testamentu, ale w dniu 7 kwietnia 2008r zawarł ze swoją żoną (pozwaną) umowę darowizny, mocą której przeniósł na nią własność domu położonego wS.. Wartość nieruchomości powód oszacował na kwotę 2.000.000 zł. Powód powołał się na jedno z orzeczeń Sądu Najwyższego, w myśl którego – jeżeli uprawniony do zachowku dziedziczący z ustawy wraz z innymi osobami, nie otrzymał należnego mu zachowku, ma przeciwko współspadkobiercom roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo jego uzupełnienia. Powód podał, że spadkodawca pozostawił po sobie troje dzieci –E. Z.,W. Z. (1)iW. Z. (3). Powołał się na prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego wM., mocą którego stwierdzono, że spadek poW. Z. (2)z mocy ustawy nabyli: żonaJ. Z. (1)(pozwana) oraz dzieciE. G.z domuZ.,W. Z. (1)(powód) iW. Z. (3)– w części po ¼ każde z nich. Powód stwierdził, że uprawniony jest do otrzymania od pozwanej zachowku stanowiącego równowartość ½ wartości spadku należnego z ustawy, tj. kwotę 250.000 zł. Podniósł również, że wezwał pozwaną do dobrowolnej zapłaty należnego mu zachowku. Domaga się zapłaty powyższej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 19 czerwca 2012r, ponieważ do dnia 18 czerwca 2012r wyznaczył pozwanej termin do zapłaty zachowku.
Na rozprawie w dniu 24 maja 2013r pełnomocnik pozwanej złożyła do akt sprawy odpowiedź na pozew, w której wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na rozprawie w dniu 5 maja 2014r powód zmodyfikował swoje powództwo. Cofnął pozew ponad kwotę 150.000 zł i w tej części zrzekł się roszczenia. Wniósł o zasądzenie od pozwanej kwoty 150.000 zł (stanowisko powoda zarejestrowane na rozprawie w dniu 5 maja 2014r – 00:02:08).
Na rozprawie w dniu 21 października 2014r powód ostatecznie skonkretyzował powództwo i wniósł o zasądzenie od pozwanej kwoty 150.000 zł tytułem zachowku wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 10 czerwca 2012r do dnia zapłaty (stanowisko powoda zarejestrowane na rozprawie w dniu 21 października 2014r – 00:05:53).
Pełnomocnik pozwanej nie uznała powództwa i wniosła o jego oddalenie w całości (stanowisko pełnomocnika pozwanej zarejestrowane na rozprawie w dniu 21 października 2014r – 00:06:55).

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
SpadkodawcaW. Z. (2)był ojcem powodaW. Z. (1). W chwili swojej śmierci pozostawał w związku małżeńskim z pozwanąJ. Z. (1).
W. Z. (2)zawarł związek małżeński z pozwanąJ. Z. (1)w dniu 22 listopada 1986r.

L. Z.była matką spadkodawcyW. Z. (2). Postanowieniem z dnia 29 marca 1996r wydanym w sprawie II Ns 1103/95, Sąd Rejonowy dlaW.wW.stwierdził, żeL. Z.nabyła przez zasiedzenie, z dniem 1 stycznia 1976r, własność nieruchomości, położonej wS.przyulicy (...), składającej się z działki gruntu oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...)o powierzchni 433 m(

    2).
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 1981r wydanym w sprawie I Ns 566/81, Sąd Rejonowy wO.stwierdził, że spadek poL. Z., zmarłej w dniu 5 listopada 1981r wS., na podstawie ustawy nabył w całości synW. Z. (2).
W chwili zawarcia związku małżeńskiego spadkodawcaW. Z. (2)był właścicielem nieruchomości, położonej wS.przyulicy (...), składającej się z działki gruntu oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...)o powierzchni 433 m2. Odziedziczył ją po matce.
Dla powyższej nieruchomości Sąd Rejonowy wM.prowadziksięgę wieczystą oznaczoną numerem (...).
Po zawarciu związku małżeńskiego z pozwaną w 1986r,W. Z. (2)i jego żonaJ. Z. (1)wybudowali na opisanej powyżej działce wS.– piętrowy, murowany budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej około 170 m2.
Decyzją nr (...)wydaną przez Urząd Miejski wS.z dnia 14 marca 1988r – zezwolonoW. Z. (2)na użytkowanie budynku mieszkalnego, położonego przyulicy (...).
W dniu 7 kwietnia 2008r, w Kancelarii Notarialnej wS.przed notariuszemP. W.,W. Z. (2)zawarł ze swoja żonąJ. Z. (1)umowę darowizny, mocą której przeniósł na nią własność nieruchomości, położonej wS.przyulicy (...)i oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...)o powierzchni 433 m2.J. Z. (1)oświadczyła, że powyższą darowiznę przyjmuje do swojego majątku osobistego.
SpadkodawcaW. Z. (2)zmarł w dniu 19 października 2010r wS., gdzie ostatnio na stałe zamieszkiwał.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2011r wydanym w sprawie I Ns 336/11 – Sąd Rejonowy wM.stwierdził, że spadek poW. Z. (2)zmarłym w dniu 19 października 2010r wS., na podstawie ustawy nabyli: żonaJ. Z. (1)oraz dzieciE. G.z domuZ.,W. Z. (1)(powód) iW. Z. (3)– w części po ¼ każde z nich.
W chwili swojej śmierci spadkodawcaW. Z. (2)nie posiadał majątku.
W dacie zawarcia umowy darowizny (7 kwietnia 2008r) wartość rynkowa zabudowanej nieruchomości, położonej wS.przyulicy (...)(działka onumerze ewidencyjnym (...)) – wynosiła 660.370 zł. Wartość tej nieruchomości – w stanie niezabudowanym – na dzień 22 listopada 1986r (data zawarcia związku małżeńskiego przezW. Z. (2)iJ. Z. (1)) wynosiła 169.468 zł. Z kolei wartość budynku na dzień 7 kwietnia 2008r (data zawarcia umowy darowizny) – stanowiącego majątek wspólnyW. Z. (2)i jego żonyJ. Z. (1), wynosiła 490.902 zł. Po śmierciW. Z. (2)–J. Z. (1)wykonała różnego rodzaju prace remontowe w budynku o łącznej wartości 121.632 zł.
PowódW. Z. (1)nie otrzymał żadnej części majątku swojego ojcaW. Z. (2)po jego śmierci, nie otrzymał również za jego życia żadnych przysporzeń majątkowych.
PozwanaJ. Z. (1)poniosła koszty pogrzebu swojego męża w łącznej kwocie 3.426,20 zł. Za życiaW. Z. (2)jego żonaJ. Z. (1)zaciągnęła wBanku (...) S.A.z siedzibą wW.pożyczkę w kwocie 8.000 zł, którą przeznaczyła na koszty leczenia męża. Po jego śmierci spłaciła pożyczkę. Kwota spłaty wynosiła – 7.441,04 zł.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów: kserokopii odpisu księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy wM.(...)oznaczonej numerem(...)(k. 23-27), projektu piętrowego budynku jednorodzinnego (k. 71-83), kopii umowy pożyczki z dnia 3 września 2010r (k. 8588), potwierdzenia spłaty kredytu w kwocie 7.441,04 zł (k. 99), faktur i dowodów wpłaty z tytułu kosztów pogrzebu (k. 101-104), umowy darowizny z dnia 7 kwietnia 2008r (k. 105-108), faktur i rachunków na okoliczność prac remontowych i nakładów (k. 112-133), postanowienie Sądu Rejonowego wM.wydanego w dniu 21 czerwca 2011r w sprawie I Ns 336/11 (k. 176), pisemnej opinii biegłejT. S.(k. 183-218), ustnej opinii biegłej złożonej na rozprawie w dniu 5 maja 2014r, zeznań stron zarejestrowanych na rozprawie w dniu 5 maja 2014r.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 991 par. 1 kc„zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadł przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek)”. Obowiązująca w polskim prawie zasada swobody testowania oznacza, że spadkodawca może ustanowić spadkobiercą całego swojego majątku osobę spoza kręgu najbliższych krewnych. Przewidziana wart. 991 par. 1 kcinstytucja zachowku stanowi ustawowe zabezpieczenie interesów osób najbliższych spadkodawcy. Z treściart. 991 par. 2 kcwynika, że w pierwszej kolejności zobowiązanym z tytułu zachowku jest spadkobierca. Jeżeli jednak uprawniony nie może uzyskać od spadkobierców należnego mu zachowku, na podstawieart. 1000 par. 1 kcodpowiedzialność ponoszą także osoby, które otrzymały od spadkodawcy darowiznę podlegającą doliczeniu do spadku.
W doktrynie prawa cywilnego istnieje spór dotyczący tego, kiedy powstaje uprawnienie do zachowku dla osób będących najbliższymi krewnymi spadkodawcy. Zgodnie zart. 991 par. 1 kczachowek należy się zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy,którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Wydaje się, że uprawnionym byłby pogląd, iż prawo do zachowku powstaje dla tych osób wyłącznie, gdybylibypowołani do spadku, a w rzeczywistości z powodu rozporządzenia testamentowego spadkodawcy do spadku nie zostali powołani. W takiej sytuacji osoba, która w praktyce została powołana do spadku z mocy ustawy i należy do kręgu osób wymienionych wart. 991 par. 1 kc, nie byłaby uprawniona do zachowku. W praktyce pojawił się jednak problem, co w sytuacji, kiedy osoba, która zalicza się do kręgu osób wymienionych wart. 991 par. 1 kci została powołana do spadku z mocy ustawy, nie otrzymała należnej jej części spadku. Przyczyną braku zaspokojenia spadkobiercy może być to, że spadkodawca przed śmiercią wyzbył się całego majątku. Problem ten rozstrzygnął Sąd Najwyższy, który m.in. w wyroku z dnia 13 lutego 2004r (II CK 444/02) stwierdził, iż „jeżeli uprawniony do zachowku, dziedziczący z ustawy wespół z innymi osobami, nie otrzymał należnego mu zachowku, ma przeciwko współspadkobiercom roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”. W uzasadnieniu wyroku podniesiono, żeprawo spadkowezapewnia członkom najbliższej rodziny spadkodawcy, zaliczonym do kręgu uprawnionych do zachowku, uzyskanie określonej korzyści ze spadku niezależnie od woli spadkodawcy, tj. choćby spadkodawca pozbawił ich tej korzyści przez rozrządzenia testamentowe lub dokonane darowizny. Dalej Sąd Najwyższy pisze: „Stąd jednoznaczny wniosek, że o powstaniu na rzecz uprawnionego do zachowku roszczenia przeciwko spadkobiercy o pokrycie lub uzupełnienie w pieniądzu zachowku rozstrzyga tylko to, czy otrzymał on w całości należny mu zachowek w postaci powołania do spadku, zapisu lub uczynionej przez spadkodawcę na jego rzecz darowizny. Jeżeli nie otrzymał, roszczenie o zachowek przysługuje mu,choćby został powołany do spadku, nawet z ustawy. Jeżeli uprawniony nie może otrzymać od spadkobiercy należnego mu zachowku, może żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku”.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie przekonuje ponad wszelką wątpliwość, że co do zasady powódW. Z. (1)jest osobą uprawnioną do zachowku.
SpadkodawcaW. Z. (2)zmarł w dniu 19 października 2010r wS.. Jako spadkobierców ustawowych pozostawił po sobie żonęJ. Z. (1)oraz dzieci:E. G.z domuZ.,W. Z. (1)iW. Z. (3).
Jak podniesiono w ustalonym powyżej stanie faktycznym, Sąd Rejonowy wM., postanowieniem z dnia 21 czerwca 2011r wydanym w sprawie I Ns 336/11, stwierdził, że wszystkie powyższe osoby nabyły na podstawie ustawy spadek po spadkodawcyW. Z. (2)– w części po
    1/4każde z nich. Orzeczenie Sądu Rejonowego wM.wydane zostało na podstawieart. 931 par. 1 kc.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz doktrynie prawa cywilnego ugruntowany jest pogląd, że o wielkości zachowku winna decydować chwila otwarcia spadku, ponieważ z tą chwilą powstaje dla osoby uprawnionej roszczenie o zachowek. W niniejszej sprawie jest to data 19 października 2010r (data zgonu spadkodawcyW. Z. (2)). Aby ustalić wysokość zachowku należy, stosownie do treściart. 991 par. 1 kc, pomnożyć ustawowy udział spadkowy przez 1/2 lub 2/3. W chwili śmierci ojca powódW. Z. (1)nie był oczywiście osobą małoletnią.Artykuł 991 par. 1 kcnie definiuje pojęcia „niezdolności do pracy”, co oznacza, że okoliczność ta podlega ustaleniu w procesie o zachowek. Przepis nie wprowadza ścisłych kryteriów owej „niezdolności do pracy”, ale w ocenie Sądu, w grę wchodzić może zarówno całkowita, jak i częściowa niezdolność do pracy pod warunkiem, że ma ona charakter trwały. Mając na uwadze, że powód nie dysponował jakimkolwiek orzeczeniem kwalifikującym go do kategorii osób niezdolnych do pracy, nie wykazał również tej okoliczności w niniejszej sprawie w oparciu np. o dowód z opinii biegłych lekarzy, Sąd uznał, że w dacie otwarcia spadku był on osobą zdolną do pracy. To oznacza, że udział spadkowy, który przypadł powodowi z tytułu nabycia spadku z ustawy (1/4 części), należy pomnożyć przez 1/2, co da wynik1/8.
Ułamek stanowiący podstawę do obliczenia zachowku należy pomnożyć przez tzw. substrat zachowku, który oblicza się ustalając czystą wartość spadku i doliczając do niej wartość dokonanych przez spadkodawcę darowizn. Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w chwili swojej śmierci spadkodawcaW. Z. (2)nie był właścicielem nieruchomości, położonej wS.przyulicy (...), składającej się z działki gruntu oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...)o powierzchni 433 m(
    2). W dniu 7 kwietnia 2008r zawarta została umowa darowizny, mocą którejW. Z. (2)przeniósł własność przedmiotowej nieruchomości na swoją żonęJ. Z. (1).
Stosownie do treściart. 993 kc, w brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku – „przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny uczynione przez spadkodawcę”. Z powyższego przepisu wynika, że co do zasady doliczanie darowizn do substratu zachowku jest obligatoryjne i nie dotyczy to wyłącznie drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych oraz dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, o ile dotyczy to osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. A contrario – darowizny dokonane na rzecz spadkobierców i osób uprawnionych do zachowku podlegają doliczeniu do substratu zachowku zawsze, bez względu na to, kiedy zostały dokonane.
W dniu 7 kwietnia 2008r spadkodawcaW. Z. (2)zawarł z żonąJ. Z. (1)umowę darowizny. (k. 105-108 – akt notarialny Rep. A nr(...)). Wartość tej darowizny winna być doliczona do substratu zachowku. W orzecznictwie i doktrynie pozostaje niesporne, że wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku (orzekania).
Celem ustalenia wartości dokonanej przez spadkodawcę darowizny, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłejT. S.. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, żeW. Z. (2)odziedziczył nieruchomość położoną wS.– po swojej matceL. Z.. Był zatem jej właścicielem w dacie zawarcia związku małżeńskiego z pozwanąJ. Z. (1). Wówczas, na tej nieruchomości nie było budynku mieszkalnego, który znajduje się na niej obecnie. Jak wynika z zeznań pozwanej, których powódW. Z. (1)skutecznie nie zakwestionował, budynek mieszkalny został posadowiony na przedmiotowej nieruchomości przez małżonkówW. Z. (2)iJ. Z. (1). W opinii z dnia 7 stycznia 2014r biegłaT. S.ustaliła, że aktualna wartość nieruchomości, według stanu z dnia 22 listopada 1986r (data zawarcia związku małżeńskiego z pozwaną), a więc w stanie niezabudowanym – wynosiła 169.468 zł. Z kolei aktualna wartość rynkowa budynku, według stanu z dnia 7 kwietnia 2008r (data zawarcia umowy darowizny) – stanowiła kwotę 490.902 zł. Nie było również wątpliwe, w ocenie Sądu, że po dacie zawarcia umowy darowizny małżonkowie ponosili kolejne nakłady na nieruchomość, w tym na budynek mieszkalny. W tym zakresie Sąd dał wiarę zeznaniom pozwanej, które częściowo znalazły potwierdzenie w przedstawionych przez nią rachunkach i fakturach. Sąd w całości podzielił pisemną i ustną opinię biegłejT. S., ponieważ zostały one sporządzone fachowo, rzetelnie i przez osobę dysponującą wymaganymi kwalifikacjami, a ponadto zostały szeroko i przekonywująco uzasadnione. Nie były one również kwestionowane przez żadną ze stron.
Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że do substratu zachowku winna być zaliczona cała wartość nieruchomości w stanie niezabudowanym, ponieważ w dacie zawarcia związku małżeńskiego stanowiła ona własności wyłącznie spadkodawcyW. Z. (2). Jest to zatem kwota –

    169.468zł. Z kolei budynek mieszkalny, który został pobudowany przez oboje małżonków w czasie trwania związku małżeńskiego, jest w połowie nakładem pozwanejJ. Z. (1)na majątek osobisty mężaW. Z. (2). Zatem zachowek należny powodowi nie może być ustalany od całej wartości budynku mieszkalnego, a jedynie od połowy jego wartości (490.902 : 2 =

    245.451zł).
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że substratem zachowku będzie suma aktualnej wartości niezabudowanej działki, tj. według stanu z dnia 22 listopada 1986r (169.468 zł) i połowa aktualnej wartości budynku mieszkalnego według stanu na datę zawarcia umowy darowizny (490.902 : 2 = 245.451 zł). Daje to łącznie kwotę414.919zł. W ocenie Sądu, od powyższej kwoty należy odliczyć pasywa obciążające substrat zachowku. Z przedstawionych przez pozwaną dokumentów wynika, że poniosła ona koszty pogrzebu męża na kwotę 3.426,20 zł. Ponadto, jeszcze w okresie trwania związku małżeńskiego zaciągnęła ona pożyczkę w kwocie 8.000 zł, z tytułu której została spłacona kwota 7.441,04 zł. Ponieważ pożyczka obciążała obojga małżonków, w ocenie Sądu, przy ustalaniu należnego powodowi zachowku powinna być uwzględniona jedynie połowa tej kwoty, bo obowiązek spłaty połowy obciążał pozwanąJ. Z. (1). Sąd dokonał zatem odliczenia od substratu zachowku kwot 3.426,20 zł (koszty pogrzebu) oraz kwotę 3.720,52 zł (połowa spłaconej pożyczki) ustalając ostatecznie dla potrzeb wyliczenia zachowku kwotę –407.772,28zł.
Jak podniesiono powyżej, z tytułu zachowku powodowiW. Z. (1)należała się połowa wartości udziału spadkowego, który przypadł mu w wyniku dziedziczenia po ojcu, tj.1/8(1/4 : 2). Następnie mnożąc ułamek stanowiący podstawę do obliczenia zachowku przez substrat zachowku (1/8 x 407.772,28 zł) otrzymujemy kwotę50.971,54 zł.
Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd na podstawieart. 991 par. 1 kczasądził od pozwanej na rzecz powodaW. Z. (1)kwotę50.971,54zł tytułem należnego mu zachowku. Z uwagi na cofnięcie przez powoda pozwu ponad kwotę 150.000 zł wraz ze zrzeczeniem się roszczenia, w tej części Sąd postępowanie w sprawie umorzył. Z kolei, ponad zasądzoną kwotę 50.971,54 zł jako niezasadne powództwo oddalił. Uznając, że dopiero w trakcie niniejszego procesu ustalona została kwota należnego powodowi zachowku, Sąd stwierdził, że zasądzona kwota stała się wymagalna po upływie 7 dni od dnia doręczenia pełnomocnikowi pozwanej pisemnej opinii biegłejT. S.. W ocenie Sądu, z tą chwilą nie było już żadnych wątpliwości zarówno co do zasady, jak również wysokości należnego powodowi zachowku. Odpis opinii doręczony został pełnomocnikowi pozwanej w dniu 20 stycznia 2014r (k. 225 – potwierdzenie odbioru), a zatem roszczenie pozostawało wymagalne od dnia 28 stycznia 2014r.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 kpc. Powód dochodził od pozwanej pierwotnie kwoty 250.000 zł, a cofnięcie pozwu ponad kwotę 150.000 zł należy potraktować jako przegraną powoda, a zasądzona została na jego rzecz ostatecznie kwota 50.971,54 zł, co daje 20,5%. Oznacza to, że pozwana wygrała sprawę w 79,5%. Na koszty procesu poniesione przez powoda składały się kwoty: 1.000 zł (częściowa opłata od pozwu), 2.000 zł (zaliczka na poczet dowodu z pisemnej opinii biegłej) i 117,97 zł (wynagrodzenie biegłej za sporządzenie ustnej opinii przez biegła), co daje łącznie kwotę 3.117,97 zł. 20,5% z tej kwoty daje należną powodowi kwotę – 639,19 zł. Z kolei na koszty należne pozwanej składały się kwoty: 7.200 zł (minimalne wynagrodzenie pełnomocnika liczone od pierwotnej wartości sporu 250.000 zł) i 17 zł (opłata skarbowa od pełnomocnictwa), co daje kwotę 7.217 zł. 79,5% z tej kwoty daje należną pozwanej kwotę – 5.737,52 zł. Po dokonaniu stosunkowego rozdzielenia kosztów, Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 5.098,33 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów procesu. Część należnego biegłejT. S.wynagrodzenia (1.853,91 zł) została tymczasowo poniesiona przez Skarb Państwa i dlatego też Sąd obciążył tą kwotą strony procesu stosunkowo do wygrania sprawy. Ponieważ powód przegrał sprawę w 79,5%, a pozwana przegrała sprawę w 20,5% - Sąd nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa: od powoda kwotę 1.473,86 zł, zaś od pozwanej 380,05 zł. Cała opłata od pozwu wynosiła kwotę 12.500 zł, a powód był od niej zwolniony ponad kwotę 1.000 zł. Zatem Sąd nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2.562,50 zł – stanowiącej 20,5% całej opłaty.
Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd orzekł jak w wyroku.