Sąd Okręgowy we Wrocławiu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 426/14
Data wyroku: 2014-06-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Głowacki, Joanna Żelazny

Sygn. akt. IV Ka 426/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący  SSO  Krzysztof Głowacki (spr.)
Sędziowie  SSO  Joanna Żelazny
(...)del. do SO Piotr Wylegalski
Protokolant Justyna Gdula
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Ireny Głogowskiej
po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 r.
sprawy:

1
R. K.oskarżonego o przestępstwo zart.291§1 kk.;

2
S. P.oskarżonego o przestępstwo zart.280§1 kk. iart.278§1 kk. w związku zart.278§5 kk. iart.275§1 kk. w zw. zart.11§2 kk.

3
M. Z.oskarżonego o przestępstwo z art. zart.280§1 kk. iart.278§1 kk. w związku zart.278§5 kk. iart.275§1 kk. w zw. zart.11§2 kk.

na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia
z dnia 4 lutego 2014 r.    sygn. akt IIK 1098/13

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając wszystkie apelacje za oczywiście bezzasadne;

II
zasądza od Skarbu Państwa (Kasa Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia) na rzecz adwokataT. W.kwotę 516,60 złotych (pięciuset szesnastu i  
60
           / 100 , w tym VAT), tytułem nieopłaconej obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

III
zwalnia oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia oskarżył:
1.R. K.o to, że:
w dniu 29 września 2013 roku weW.na pętli tramwajowej napl. (...)przyjął pieniądze w kwocie 400 zł wiedząc, że pochodzą one z przestępstwa spenalizowanego wart.280§1 kk. dokonanego na osobieD. S., tj. o czyn zart.291§1 kk.;
2.M. Z.iS. P.o to, że:
w dniu 29 września 2013 roku weW.na pętli tramwajowej napl. (...), działając wspólnie i w porozumieniu doprowadziliD. S.do stanu bezbronności grożąc mu pozbawieniem życia bądź uszkodzeniem ciała, zastawiając drogę ucieczki, szarpiąc za ubranie, uderzając dłonią w twarz czym spowodowali u niego obrażenia w postaci zaczerwienia na głowie oraz rany na ręce lewej a następnie zabrali mu w celu przywłaszczenia mienie w postaci portfela wraz z zawartością dowodu osobistego, prawa jazdy, legitymacji studenckiej, legitymacji(...), dwóch sztuk kart bankomatowych(...)orazM., oraz pieniędzy w kwocie 2400 zł, tj. mienia o łącznej wartości nie mniejszej niż 2480 zł na szkodę w/w, tj. o czyn zart.280§1 kk. iart.278§1 kk. w zw. zart.278§5 kk. iart.275§1 kk. iart.276 kk. w zw. zart.11§2 kk.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia Wyrokiem z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II K 1098/13,:

I
uznał oskarżonegoR. K.za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu, opisanego w części wstępnej wyroku i za to na podstawieart.291§1 kk. wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

II
uznał oskarżonegoS. P.za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu, opisanego w części wstępnej wyroku z tym, że z kwalifikacji wyeliminowałart.276 kk. i za to na podstawieart.280§1 kk. w zw. zart.11§3 kk. wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;

III
uznał oskarżonegoM. Z.za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu, opisanego w części wstępnej wyroku z tym, że z kwalifikacji wyeliminowałart.276 kk. i za to na podstawieart.280§1 kk. w zw. zart.11§3 kk. wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;

IV
na podstawieart.69§1 i 2 kk. iart.70§2 pkt.1 kk. wykonanie orzeczonych kar pozbawienia wolności zawiesił oskarżonymR. K.iS. P.warunkowo na okres 3 (trzech) lat próby;

V
na podstawieart.73§2 kk. oddał oskarżonychR. K.iS. P.w okresie próby pod dozór kuratora;

VI
na podstawieart.63§1 kk., na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczyłR. K.iS. P.okres zatrzymania w dniach od 29.09.2013 r. do 30.09.2013 r., zaś oskarżonemuM. Z.okres tymczasowego aresztowania liczony od dnia zatrzymania tj. od 29.09.2013 r. do 04.02.2014 r.;

VII
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.T. W.kwotę 885,60 zł (w tym VAT), tytułem zwrotu kosztów obrony udzielonej oskarżonemuM. Z.z urzędu;

VIII
zwolnił oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych, w tym opłaty, zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa.

Apelacje od powyższego wyroku wywiedli obrońca oskarżonychR. K.iS. P.oraz obrońca oskarżonegoM. Z..
Obrońca oskarżonychR. K.iS. P.zaskarżył orzeczenie w całości i zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść tego orzeczenia, polegający na:

a
przyjęciu, żeS. P.dopuścił się przestępstwa rozboju działając wspólnie i w porozumieniu zM. Z., pomimo że z przeprowadzonych w sprawie dowodów - zeznań pokrzywdzonego i wyjaśnień oskarżonych - wynika, iż oskarżony mógł zastawić pokrzywdzonemu drogę, jednakże nie było to celowe działanie utrudniające ucieczkę, a ponadtoS. P.iR. K.- w części wyjaśnień uznanych przez Sąd za wiarygodne - nie potrafili stwierdzić, czyM. Z.zabrał pokrzywdzonemu portfel czy też wypadł on na skutek szarpaniny z pokrzywdzonym, co wskazuje na brak porozumieniaS. P.z oskarżonymM. Z.co do czynu rozboju;

b
pominięciu przy ocenie zeznań pokrzywdzonegoD. S.orazwyjaśnieńR. K.iS. P.okolicznościpojednania się pokrzywdzonego z oskarżonymi, o czym świadczą przeprosinyzłożone przez oskarżonych oraz twierdzenie pokrzywdzonego, że nie ma dooskarżonych pretensji w związku z przedmiotowym zdarzeniem;

c
przyjęciu, że nie zachodzą przesłanki warunkowego umorzenia postępowaniakarnego wobecR. K., pomimo że wina i społecznaszkodliwość czynu popełnionego przez oskarżonego nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że będzie on przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni przestępstwa;

2
rażącą niewspółmierność kar, polegającą na wymierzeniu — przy ustalonym przez Sąd stanie faktycznym sprawy —R. K.kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, aS. P.kary 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, pomimo że oskarżeni studiują, nigdy dotychczas nie weszli w konflikt z prawem, współpracowali z funkcjonariuszami policji bezpośrednio po popełnieniu przypisanych im przestępstw, co wprost wynika z zeznań tych funkcjonariuszy, wykazują krytyczny stosunek do tych czynów, zaś w miejscu zamieszkania mają nieposzlakowaną opinię.

Podnosząc powyższe zarzuty obrońca oskarżonych wniósł o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie I części dyspozytywnej orzeczenia poprzez warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec oskarżonegoR. K.na okres 2 lat próby na podstawieart.66§1 kk.;

2
zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie II części dyspozytywnej orzeczenia poprzez przyjęcie, że czyn oskarżonegoS. P., polegający na przyjęciu pieniędzy w kwocie 400 zł wiedząc, że pochodzą one z przestępstwa spenalizowanego wart.280§1 kk. dokonanego na osobieD. S., wyczerpuje znamiona przestępstwa zart.291§1 kk. i warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec oskarżonegoS. P.na okres 2 lat próby na podstawieart.66§1 kk.

Obrońca oskarżonegoM. Z.zaskarżył orzeczenie w całości i zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający naustaleniu, że oskarżonyM. Z.wyjął portfel pokrzywdzonemuD. S., podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do takiego przyjęcia;

2
naruszenie przepisów postępowania, a toart.424§1 pkt.1 kpk. poprzez brak wyjaśnienia, dlaczego Sąd przyjął, żeM. Z.wyjął portfel pokrzywdzonemu podczas zajścia w dniu 28.09.2013 r., podczas gdy okoliczność, iż tego nie uczynił była przez niego konsekwentnie podnoszona w toku postępowania, jest zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, a jednocześnie nie wynika z przytoczonych przez Sąd dowodów;

3
rażącą niewspółmierność kary w stosunku do popełnionego czynu, polegającą na wymierzeniu oskarżonemu bezwzględnej kary pozbawienia wolności, bazując jedynie na zdezaktualizowanych okolicznościach wynikających z przeszłości oskarżonego, podczas gdy jego zachowanie po popełnieniu czynu zabronionego daje podstawę do przyjęcia, że zaszła w nim znacząca zmiana, implikująca odmienną prognozę kryminologiczną.

Podnosząc powyższe zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie oskarżonemuM. Z.kary dwóch lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata oraz oddanie oskarżonego pod dozór kuratora, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do Sądu pierwszej instancji w celu ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Wszystkie wniesione w sprawie apelacje okazały się bezzasadne.
Odnośnie apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonychR. K.iS. P.należy stwierdzić, że w tym przypadku nie został złożony wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, stąd też Sąd Odwoławczy nie był zobligowany do przedstawienia motywów wyroku w tym zakresie (art.423§1a kpk. w zw. zart.457§2 kpk.), a w konsekwencji ograniczył zakres uzasadnienia do rozważenia okoliczności podnoszonych przez obrońcę oskarżonegoM. Z..
Kompleksowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji przeprowadził niezbędne dla prawidłowego wyrokowania dowody i tak zgromadzony materiał ocenił w sposób wszechstronny oraz pozbawiony błędów natury faktycznej, czy też logicznej.
Nie można jednak odmówić apelującemu słuszności, kiedy stawia zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na przyjęciu, że oskarżonyM. Z.„wyjął portfel” pokrzywdzonemuD. S.. Sąd I instancji w istocie dopuścił się w tym zakresie pewnej nadinterpretacji, bowiem zgromadzony materiał dowodowy faktycznie nie pozwala na takie kategoryczne stwierdzenie i przypisanie oskarżonemu zachowania w takiej formie.
Nie jest to jednak okoliczność wykluczająca przypisanie oskarżonemu popełnienia przestępstwa rozboju w taki sposób, jak uczynił to Sąd I instancji w części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku. Porównanie opisu przypisanego oskarżonemu czynu z ustaleniami zawartymi w treści normatywnej orzeczenia i dokonana przez Sąd Rejonowy analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie pozostawiają wątpliwości co do tego, iż nie zachodzi tu taka rozbieżność, która dyskwalifikowałaby wydane w sprawie rozstrzygnięcie.
Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że oskarżony zabrał pokrzywdzonemu portfel, który najprawdopodobniej wypadł mu z kurtki podczas szarpaniny. Jednocześnie oskarżony doskonale zdawał sobie sprawę z tego, kto jest właścicielem przedmiotowego portfela, nawet jeśli zauważył go na ziemi już po oddaleniu się pokrzywdzonego z miejsca zdarzenia.
W sposób bezsprzeczny wynika to z samych wyjaśnień oskarżonegoM. Z..
Nie ma więc większego znaczenia - w kontekście zachowania oskarżonego poprzedzającego zabranie portfela, czy portfel z pieniędzmi został wyjęty z kurtki pokrzywdzonego, czy też wypadł on podczas szarpaniny i tuż po tym został zabrany przez oskarżonego, bowiem w obu tych sytuacjach następuje zabór mienia w celu przywłaszczenia (kradzież), który jest jednym ze znamion przestępstwa rozboju i takie właśnie zachowanie zostało przypisane oskarżonemu w części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu Odwoławczego także i to, że zamach na osobę pokrzywdzonego w postaci groźby natychmiastowego użycia przemocy i następnie użycia przemocy przezM. Z.był środkiem do realizacji celu, jakim była kradzież pieniędzy.
Jak słusznie ustalił Sąd I instancji na podstawie zeznań pokrzywdzonego, a czego skarżący zdaje się nie zauważać, oskarżonyM. Z.podszedł do pokrzywdzonego na przystanku i najpierw zażądał od niego pieniędzy na piwo, gdy zaśD. S.odmówił i wstał, oskarżony zagroził mu pobieiem, jeśli będzie próbował uciekać. W momencie, gdy pokrzywdzony zaczął biec w stronę autobusu, oskarżony pobiegał za nim, złapał go za kurtkę i zaczął szarpać a następnie uderzył go w twarz.
Z powyższych ustaleń w sposób niewątpliwy wynika, że oskarżony od początku przebiegu zdarzenia działał w zamiarze zaboru pieniędzy będących własnością pokrzywdzonegoD. S.i ten fakt nie może budzić żadnych wątpliwości. OskarżonyM. Z.nie podszedł do pokrzywdzonego bez powodu, lecz motywem jego działania była chęć uzyskania, w sposób bezprawny pieniędzy. Odmienne twierdzenie skarżącego, iż postępowanie oskarżonego motywowane było jedynie upojeniem alkoholowym, razi naiwnością.
Związek przedmiotowy między groźbą i przemocą, które oskarżony zastosował, a faktem niewątpliwego zaboru na szkodę pokrzywdzonego portfela z zawartością pieniędzy i dokumentów jest bezsporny. Już w chwili wypowiadania wobec pokrzywdzonego groźby, kiedy to oskarżony zażądał wydania pieniędzy, a najpóźniej w czasie używania wobec niego przemocy w sposób i w formie ustalonej przez Sąd I instancji, oskarżonemu towarzyszył zamiar dokonania rozboju.
Chybione jest zatem wnioskowanie obrońcy o zakwalifikowanie działania oskarżonegoM. Z.jako przestępstwa zart.278§1 kk., skoro oskarżony groził pokrzywdzonemu i użył wobec niego przemocy w celu uzyskania pieniędzy „na piwo”. Występuje tu więc nie tylko zabór rzeczy w celu przywłaszczenia. Oskarżony zabierając pokrzywdzonemu portfel dopuścił się rozboju, bowiem wyjął spod władztwa pokrzywdzonego, przysparzając sobie korzyść, cudzą rzecz, po uprzednim zastosowaniu wobec pokrzywdzonego przemocy.
ZachowanieM. Z., działającego wspólnie i w porozumieniu zS. P., było umyślne a sposób działania oskarżonego, polegający na szarpaniu i uderzeniuD. S.a następnie zaborze portfela, daje w pełni podstawy do przyjęcia, że wypełnił on wszystkie znamiona czynu penalizowanego wart.280§1 kk.
Reasumując ocenę zarzutów apelacji należy uznać, że ze wskazanych wyżej przyczyn, nie zasługiwały one na uwzględnienie, a przypisanie oskarżonemuM. Z.sprawstwa i winy w zakresie przestępstwa zart.280§1 kk. było prawidłowe. Skarżący nie przedstawił argumentów mogących skutecznie podważyć stanowisko Sądu Rejonowego. O udziale oskarżonego w rozboju na osobieD. S.świadczy wiele dowodów: nie tylko konsekwentne zeznania pokrzywdzonego, ale też w szerokim zakresie wyjaśnienia samego oskarżonego oraz wyjaśnienia pozostałych współoskarżonych, które to dowody Sąd I instancji ocenił z zachowaniem wszystkich wymogów procesowych.
Tym samym również zarzut obrazyart.424 kpk. nie jest trafny, bowiem Sąd I instancji w pisemnych motywach wyroku wskazał, jakie fakty uznał za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, a nadto wyjaśnił podstawę prawną wyroku.
Odnosząc się do ostatniego z zarzutów apelacji obrońcy oskarżonegoM. Z.oraz argumentacji apelacji w tym zakresie zawartej w jej uzasadnieniu, należy podkreślić, że Sąd Odwoławczy nie dopatrzył się w orzeczonej oskarżonemu karze dwóch lat i ośmiu miesięcy pozbawienia wolności rażącej niewspółmierności, a tylko taka ocena pozwalałaby na obniżenie wysokości orzeczonej kary.
Sąd I instancji w części uzasadnienia dotyczącej kary wskazał w sposób prawidłowy okoliczności zarówno wpływające na winę, jak i szkodliwość społeczną, ale przede wszystkim bezpośrednio wpływające na wymiar kary. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że na wymiar kary orzeczonej wobec oskarżonego miały wpływ zarówno okoliczności łagodzące (przyznanie się do popełnienia zarzucanego mu czynu i wyrażona skrucha), jak też obciążające (m.in. uprzednia wielokrotna karalność).
Wymierzona oskarżonemu kara jedynie nieznacznie przekracza dolną granicę ustawowego zagrożenia przestępstwa rozboju w typie podstawowym. Wywiedziony w uzasadnieniu apelacji wniosek o zmianę wyroku poprzez wymierzenie kary w dolnej granicy ustawowego zagrożenia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania jest zupełnie oderwany od realiów niniejszej sprawy. OskarżonyM. Z.był inicjatorem popełnienia przestępstwa i w istocie jego rola w przestępstwie była wiodąca, był już uprzednio wielokrotnie karany, w tym za przestępstwa przeciwko mieniu i wolności, a wymierzane kary z warunkowym zawieszeniem ich wykonania nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. W sposób jednoznaczny przemawia to za tym, że oskarżony jest osobą zdemoralizowaną, która przejawia trwale negatywny stosunek do norm społecznych i wymaga intensywnych oddziaływań penitencjarnych. Wskazane przez obrońcę oskarżonego okoliczności („determinizm społeczny”, zmiana sposobu życia, podjęcie zatrudnienia) nie mogły wpłynąć łagodząco na wymiar kary, która i tak jest bliska dolnej granicy ustawowego zagrożenia.
W konsekwencji nie zaistniały w ocenie Sądu Odwoławczego żadne okoliczności, które nakazywałyby obniżenie orzeczonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności. Dalsze łagodzenie sankcji karnej nie byłoby uprawnione w świetle ustalonego charakteru, właściwości i warunków osobistych oskarżonego. Z kolei rozważanie możliwości warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności byłoby aktualne dopiero wtedy, gdyby orzeczona kara nie przekraczała dwóch lat.
W oparciu o treść§2 ust.3w zw. z§14 ust.2 pkt.4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzeczono na rzecz obrońcy oskarżonego z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu odwoławczym, natomiast. na podstawieart.624 kpk. orazart.17 ust.1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnychustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych/Dz. U. z 1983r. Nr 49 poz.223 z późn. zm./
Orzeczono o zwolnieniu oskarżonych od obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze z uwagi na ich aktualną sytuację materialną, w tym pobytu w zakładzie karnym oskarżonegoM. Z..