Sąd Okręgowy w Warszawie
XXV Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XXV Ns 161/14
Data wyroku: 2014-11-13 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Hanna Jaworska

Sygn. akt XXV Ns 161/14

POSTANOWIENIE
Dnia 13 listopada 2014 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny
w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Hanna Jaworska
Protokolant: sekr. sąd. Anna Wsół
po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy
z wnioskuJ. P. (1)
z udziałemJ. K.
o wydanie orzeczenia w trybie art. 111 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy
postanawia:

1
nakazać uczestnikowi postępowaniaJ. K.sprostowanie nieprawdziwych informacji zawartych w wywiadzie udzielonym przezJ. K., a zamieszczonych w prasie lokalnej, tj. w papierowym wydaniu specjalnym InformatoraO.iW.poprzez zobowiązanie go do jednorazowego opublikowania na własny koszt tą samą czcionką, którą zamieszczony był skarżony wywiad, w najbliższym papierowym wydaniu InformatoraO.iW.sprostowania następującej treści: „PanJ. K.informuje, że podane przez niego w wywiadzie z nim, jako zastępcą BurmistrzaD.W.oraz liderem Komitetu Wyborczego Wyborców(...)opublikowanym w InformatorzeO.iW.w Wydanie specjalne - wybory -16 listopada 2014, (w wydaniu papierowym) informacje, jakobyJ. P. (1)podczas posiedzenia Komisji Budżetu w dniu 9 października 2014 roku próbowała zablokować budowę fontanny oraz podczas sesji w dniu 25 maja 2011 roku nie poparła stanowiska rady dzielnicyW., która oprotestowała budowę sortowni śmieci(...)przyul. (...)są nieprawdziwe, za coJ. K.J. P. (1)przeprasza”;

2
zakazać uczestnikowiJ. K.dalszego rozpowszechniania nieprawdziwych informacji o, których mowa w pkt 1;

3
w pozostałym zakresie wniosek oddalić;

4
zasądzić od uczestnikaJ. K.na rzecz wnioskodawczyniJ. P. (1)kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

XXVNs 161/14

UZASADNIENIE
Pismem z dnia 7 listopada 2014 r. (data prezentaty, k. 3-5.)J. P. (1), na podstawieart. 111 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, wniosła o:

1
zakazanie rozpowszechniania informacji nieprawdziwych o jej pracy jako dotychczasowej radnej dzielnicyW., które obrażają wnioskodawczynię i mają na celu zdyskredytowanie w oczach wyborców oraz zniechęcenie ich do głosowania na wnioskodawczynię oraz na innych kandydatów Komitetu WyborczegoStowarzyszenia (...)w wyborach samorządowych w dniu 16 listopada 2014 roku do rady dzielnicyW.,

2
orzeczenie przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje, w tym w wydania wyborczegogazety (...), Wydanie specjalne -wybory - 16 listopada 2014, w wydaniu papierowym oraz usunięcie tych treści z portalu internetowegohttp://(...)/i z wszystkich innych, gdzie zostało opublikowane,

3
nakazanie uczestnikowi sprostowania nieprawdziwych informacji na stronie internetowej WspólnotyD.W., na stronie
    http://(...)/, na profilach społecznościowych prowadzonych lub administrowanych przez WspólnotęD.W.i przez kandydatów na radnych do rady dzielnicyW., którzy startują z list wyborczych WspólnotyD.W., w materiałach wyborczych Komitetu Wyborczego Wyborców(...), oraz w prasie lokalnej w tytule InformatorO.iW.oraz w Biuletynie Urzędowym(...)D.W.,

4
nakazanie uczestnikowi przeproszenia wnioskodawcy, na stronie internetowej WspólnotyD.W., na stronie internetowejStowarzyszenia (...), na profilach społecznościowychJ. K.i innych kandydatów do rady dzielnicyW.w 2014 r. kandydujących w okręgu trzecim, na(...)Stowarzyszenia (...), na(...) Gazety (...)dlaD.W.oraz w najbliższym wydaniu papierowym InformatoraO.iW.z tytułu naruszenia dóbr osobistych wnioskodawczyni w treści i formie:

„Przepraszam radną dzielnicyW.paniąJ. P. (1)za szkalujące ją publikacje w ramach prowadzonej przez Komitet Wyborczy Wyborców(...)kampanii wyborczej na temat jej braku poparcia dla działań mieszkańców mających na celu niedopuszczenie do lokalizacji sortowni śmieci(...)przyul. (...)oraz sugerujące mieszkańcom 3 okręgu wyborczego, że radnaJ. P. (1)na posiedzeniu komisji budżetu 9 października 2014 r. bez powodu i jako jedyna, próbowała zablokować budowę fontanny w parkuM. K. (1)",

5
nakazanie uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty 10.000 złotych na rzeczStowarzyszenia (...)na projekt(...).

W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że w trakcie kampanii wyborczej na radnych dzielnicyW.panJ. K.rozpowszechnia nieprawdziwe informacje o jej pracy jako dotychczasowej radnej dzielnicyW.. Zdaniem wnioskodawczyni działania te mają na celu zdyskredytowanieJ. P. (1)w oczach wyborców i zniechęcenie ich do głosowania na wnioskodawczynię.
Zdaniem wnoszącej nieprawdziwe są informacje, że wnioskodawczyni podczas posiedzenia dzielnicowej Komisji Budżetu w dniu 9 października 2014 roku próbowała zablokować inwestycję polegającą na budowie fontanny w parkuM. K. (2), którą zgłosili mieszkańcy oraz że podczas sesji w dniu 25 maja 2011 roku wnioskodawczyni nie poparła stanowiska rady dzielnicyW., które wyrażało sprzeciw dla planowanej lokalizacji bazy sortowani śmieci(...)przyul. (...). Stawiane tezy w ocenie wnioskodawczyni naruszają jej dobre imię i narażają ją na utratę zaufania mieszkańców.
Wnioskodawczyni podała, że nieprawdziwe informacje pojawiły się w InformatorzeO.iW.Wydanie specjalne – wybory – 16 listopada 2014 (str. 6), w udzielonym przezP.Wyborczego Komitetu Wyborczego Wyborców(...)wywiadzie oraz na profilu WspólnotyD.W.na portalu społecznościowym(...).
Zdaniem skarżącej działania powyższe mają na celu wywarcie na wyborcach przekonania, żeJ. P. (1)jest osobą działającą w oderwaniu od potrzeb społeczności lokalnej.
Wnioskodawczyni wskazała, że nie była przeciwna budowie fontanny, a podczas posiedzenia, które odbyło się w dniu 9 października 2014 roku, na którym omawiany był projekt budżetu na 2015 roku zapytała jedynie o autora i termin złożenia wniosku w sprawie nowej propozycji budowy fontanny w parkuM. K. (2), a także zaproponowała rozważenie przesunięcia środków przeznaczonych na budowę fontanny na modernizację obiektu budynku miejskiego, w którym mieści się Biblioteka Publiczna. Wnioskodawczyni wskazała jedynie, że są inwestycje, które na obecną chwilę są ważniejsze.
J. P. (1)na posiedzeniu w dniu 23 maja 2011 roku skrytykowała tryb i formę sprzeciwu przedstawicieli zarządu i rady dotyczącego budowy sortowni śmieci(...)przyul. (...).
W dniu 12 listopada 2014 roku - w związku z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 7 listopada 2014 roku –J. P. (1)podała treść żądanego sprostowania:
„PanJ. P. (2)Wyborczy Komitetu Wyborczego Wyborców(...)informuje, że w wywiadzie z nim, jako zastępcą BurmistrzaD.W.oraz liderem Komitetu Wyborczego Wyborców(...)opublikowanym w InformatorzeO.iW.w Wydanie specjalne - wybory -16 listopada 2014, (w wydaniu papierowym oraz cyfrowym) podana przez niego informacja jakoby Pani RadnaJ. P. (1)podczas sesji 25 maja 2011 r. była za budową obiektu bazy(...)przyul. (...)jest nieprawdziwa. W tym samym wywiadzie twierdzenia jakoby PaniJ. P. (1)radna i liderkaStowarzyszenia (...)na posiedzeniu dzielnicowej Komisji Budżetu w dniu 9 października próbowała zablokować „pomysł budowy fontanny zgłoszony przez mieszkańców i poparty przez największą grupę osób" są równie nieprawdziwe."
JednocześnieJ. P. (1)uzupełniając swój wniosek wniosła o dostarczenie wydrukowanego sprostowania wraz z przeproszeniem w ilości równej wydaniu InformatoraO.iW.Wydanie specjalne - wybory - 16 listopada 2014, do wszystkich punktów, gdzie dostarczony został ten numer Informatora.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny w sprawie:
WnioskodawczyniJ. P. (1)jest kandydatką na radną dzielnicyW.z Komitetu Wyborczego WyborcówStowarzyszenie (...).
Na posiedzeniu w dniu 23 maja 2011 rokuJ. P. (1), aktywnie uczestnicząc w debacie dotyczącej wyrażenia ponownego sprzeciwu wobec planowanej lokalizacji DzielnicowegoZakładu (...)przyul. (...), skrytykowała tryb i formę sprzeciwu przedstawicieli zarządu i rady dotyczącego budowy sortowni śmieci(...)przyul. (...)(k. 18-22).
Podczas posiedzenia, które odbyło się w dniu 9 października 2014 roku, na którym omawiany był projekt budżetu na 2015 roku zapytała o autora i termin złożenia wniosku w sprawie nowej propozycji budowy fontanny w parkuM. K. (2), a także zaproponowała rozważenie przesunięcia środków przeznaczonych na budowę fontanny na modernizację obiektu budynku miejskiego, w którym mieści się Biblioteka Publiczna (k. 9-11).
W InformatorzeO.iW.Wydanie specjalne - wybory - 16 listopada 2014 ukazał się artykuł „rozmowa zJ. K.– zastępcą BurmistrzaD.W.m. st.W.liderem Komitetu Wyborczego Wyborców(...)w którymJ. K.stwierdził:
„Osobiście, byłem mocno zaangażowany w likwidację deficytowego i nieestetycznego lodowiska ("prezentu" od mia­sta) w parkuM. K.. Liczni Mieszkańcy okolicznych terenów bardzo o to zabiegali. Lodowisko się nie sprawdziło. W przyszłości stanie tam fontanna - ten pomysł zgłosili Mieszkańcy i poparła go największa grupa osób. Dlatego tez z dużym zdzi­wieniem przyjąłem fakt, że pod­czas posiedzenia dzielnicowej Komisji Budżetu 9 października obecna radna i liderka(...)W.(które wystawia również kandy­datów na radnych na tym tere­nie - w okręgu nr 3) próbowała zablokować budowę fontanny”. „Podczas sesji 25 maja 2011 r. rada dzielnicyW.stanowczo zaprotestowała w gło­sowaniu przeciwko budowie tego obiektu. Tylko jedna radna (ta sama, która nie chce fontanny) miała odmienne zdanie. Teren przyul. (...)powinien być wykorzystany pod funkcje mieszkaniowo - usługowe, a nie pod kątem przemysłowym”.
W dniu 9 października 2014 roku na portalu społecznościowym na facebook’u na profilu WspólnotyD.W.pojawiły się dwa posty WspólnotyD.W.następującej treści:
„(…) Dzisiaj podczas posiedzenia dzielnicowej Komisji Budżetu radnaJ. P. (1)zeStowarzyszenia (...)próbowała (na szczęście nieskutecznie) zablokować budowę fontanny wP.M. K., o którą prosili liczni Mieszkańcy”, „Warto przy tej okazji pamiętać że radnaJ. P. (1)jako jedyna nie poparła stanowiska rady dzielnicyW.które wyrażało sprzeciw dla planowanej lokalizacji bazy(...)przyul. (...). Fakt ten miał miejsce podczas sesji rady dzielnicy w dniu 25 maja 2011 roku”
W dniu 10 października 2014 roku na tym samym profilu pojawił się wpisJ. K.o treści „Pani radna w sprawie fontanny postawiła swoich kolegów kandydatów zosiedla (...)w trudnej sytuacji. Nie chce mi się wierzyć żeby wcześniej o tym nie rozmawiali. A jeśli tak – to jest to tzw. klasyczny strzał w stopę”.
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
WniosekJ. P. (1)zasługuje na częściowe uwzględnienie.
W okresie poprzedzającym wybory ważne jest aby opinie i informacje mogły być swobodnie przekazywane. Podlega to jednak pewnym ograniczeniom. Kampania wyborcza powinna być bowiem prowadzona według określonych ustawą reguł i zasad, a w toku rywalizacji kandydatów i ich komitetów wyborczych o zdobycie mandatu nie powinno dochodzić do drastycznego złamania tych zasad.
Zgodnie z dyspozycjąartykułu 111 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeksu wyborczegojeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniuustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe(Dz. U. Nr 5, poz. 24, z późn. zm.), materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia:
1)zakazu rozpowszechniania takich informacji;
2)przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje;
3)nakazania sprostowania takich informacji;
4)nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste;
5)nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone;
6)nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100.000 złotych na rzecz organizacji pożytku publicznego.
Przepis art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego ustanawia ochronę prawną w okresie kampanii wyborczej dla kandydata i pełnomocnika wyborczego zainteresowanego komitetu wyborczego przed nieprawdziwymi informacjami zawartymi w materiałach wyborczych rozpowszechnianych w: prasie, materiałach wyborczych, w szczególności na plakatach, ulotkach, hasłach, a także w wypowiedziach lub w innych formach agitacji wyborczej.
Celem tego przepisu jest nie tylko ochrona uczestników kampanii (kandydatów i komitetów wyborczych) przed skutkami rozpowszechniania nieprawdziwych informacji, ale również ocena prawidłowości przebiegu kampanii wyborczej, rywalizacji politycznej, zasad uczciwej konkurencji wyborczej, która ma przez to zapobiegać zniekształcaniu ocen wyborców.
Sąd rozpoznając wniosek w trybie wyborczym bada przede wszystkim, czy informacje, wiadomości podawane przez rywalizujące między sobą podmioty są prawdziwe, czy też nie. To znaczy, czy da się je przyporządkować wg kryterium „prawda” – „fałsz”. Ma to kluczowe znaczenie, gdyż wyrażanie opinii, czy poglądów na czyjś temat, jakkolwiek o ujemnym ciężarze gatunkowym, mieści się z reguły w szeroko pojmowanej „walce wyborczej”.
Wskazać należy, iżJ. P. (1)w toku niniejszego postępowaniawykazała,że uczestnikJ. K.rozpowszechnił w wywiadzie udzielonym przez niego, a zamieszczonymw papierowym wydaniu InformatoraO.iW.Wydanie specjalne - wybory - 16 listopada 2014dwie nieprawdziwe informacjena jej temat, a mianowicie, żeJ. P. (1)podczas posiedzenia Komisji Budżetu w dniu 9 października 2014 roku próbowała zablokować budowę fontanny oraz podczas sesji w dniu 25 maja 2011 roku nie poparła stanowiska rady dzielnicyW., która oprotestowała budowę sortowni śmieci(...)przyul. (...).
Wnioskodawczyni do wniosku z dnia 7 listopada 2014 roku załączyła protokół z posiedzenia Komisji Budżetu i Infrastruktury RadyD.W.m.st.W., które odbyło się w dnu 9 października 2014 roku (k. 9-11) oraz protokół VII Sesji RadyD.W.m.st.W., która miała miejsce w dniu 25 marca 2011 roku (18-22).
Z protokołu z dnia 9 października 2014 roku wynika, że podczas posiedzenia, które odbyło się w dniu 9 października 2014 roku, omawiano w obecności zaproszonych gości i członków Komisji projekt budżetu na 2015 roku.J. P. (1), zabrała głos i zapytała zgromadzonych o autora wniosku w sprawie propozycji budowy fontanny w parkuM. K. (2). Wnioskodawczyni zaproponowała radnym rozważenie przesunięcia środków przeznaczonych na budowę fontanny na modernizację obiektu budynku miejskiego, w którym mieści się Biblioteka Publiczna. Remont biblioteki w ocenie wnioskodawczyni winien zostać wykonany w pierwszej kolejności (k. 10).
Z protokołu z dnia 25 marca 2011 roku wynika jedynie, że wnioskodawczyniJ. P. (1)negowała działania przedstawicieli zarządu i rady w zakresie trybu i formy sprzeciwu przedstawicieli zarządu i rady dotyczącego budowy sortowni śmieci(...)przyul. (...)(k. 20 verte).
Trudno więc uznać, że działania podjęte przez wnioskodawczynię na posiedzeniu w dniu 9 października 2014 roku polegające na zaproponowaniu członkom komisji rozważenia przesunięcia środków przeznaczonych na budowę fontanny na modernizację obiektu budynku miejskiego, w którym mieści się Biblioteka Publiczna, miały na celu zablokowanie budowy fontanny. Zgodnie z definicją podaną w słowniku języka polskiego PWN „zablokować” znaczy tyle co utrudnić przejście, dostęp do czegoś lub ruch na jakimś terenie, nie dopuścić do czegoś, zająć coś i uniemożliwić innym skorzystanie z tego, wstrzymać wypłatę pieniędzy, uniemożliwić pracę urządzenia.
Krytykowanie trybu i formy sprzeciwu przedstawicieli zarządu i rady dotyczącego budowy sortowni śmieci(...)przyul. (...)nie stanowi samo przez się, tego, żeJ. P. (1)w dniu 25 maja 2011 roku nie poparła stanowiska rady dzielnicyW., która oprotestowała budowę sortowni śmieci(...)przyul. (...).
W ocenie Sądu Okręgowego informacje podane przez uczestnikaJ. K.w artykule, który ukazał się w wydaniu specjalnym InformatoraO.iW., są niezgodne z prawdą.
Wskazać w tym miejscu należy, iż tylko jedyna informacja opublikowana na stronie internetowej na portalu społecznościowym(...)na profilu(...)została umieszczona przezJ. K., a mianowicie że „Pani radna w sprawie fontanny postawiła swoich kolegów kandydatów zosiedla (...)w trudnej sytuacji. Nie chce mi się wierzyć żeby wcześniej o tym nie rozmawiali. A jeśli tak – to jest to tzw. klasyczny strzał w stopę”. Informacja ta nie została jednak przez wnioskodawczynię zakwestionowana jako nieprawdziwa.
Sąd nie badał natomiast tego, czy pozostałe informacje zamieszczone na stronie internetowej na portalu społecznościowym(...)na profilu(...)są prawdziwe czy nie, bowiem zostały one zamieszczone przez WspólnotęD.W., a zatem nie sposób ustalić czy opublikował je osobiście uczestnikJ. K..
J. P. (1)nie wykazała, że w innych materiałach wyborczych, poza zamieszczonym w InformatorzeO.iW.artykułem, ukazały się nieprawdziwe informacje na jej temat.
Mając na uwadze powyższe, Sąd meriti uwzględnił żądanie wnioskodawczyni o nakazanie sprostowania tych nieprawdziwych informacji, z jednoczesnym przeproszeniem jej osoby za rozgłaszanie tych niezgodnych z prawdą informacji, jednakże w zakresie węższym aniżeli żądała tego wnioskodawczyni, tj. jedynie w najbliższym papierowym wydaniu InformatoraO.iW..
Sposób sprostowania zawierający jednocześnie przeproszenie wnioskodawczyni w ocenie Sądu należało uznać za właściwy.
Zdaniem Sądu żądanie zakazu rozpowszechniania „informacji nieprawdziwych o pracy wnioskodawczyni jako dotychczasowej radnej dzielnicyW.” jest zbyt daleko idące, wobec czego Sąd zobowiązał uczestnika do nie rozpowszechniania jedynie tych dwóch informacji uznanych przez Sąd za nieprawdziwe.
Pozostałe żądania wnioskodawczyni Sąd postanowił oddalić.
Po pierwsze, nie mogły zostać uwzględnione żądania polegające na orzeczeniu przepadku materiałów wyborczych zawierających nieprawdziwie informacje, w tym wydania specjalnego InformatoraO.iW.. Powyższe środki byłyby bowiem nieproporcjonalne do rozpowszechnionej na temat wnioskodawczyni informacji. Oprócz dwóch niewielkich fragmentów dotyczącychJ. P. (1)artykuł ten zawierał wiele innych informacji, których prawdziwości w/w nie kwestionowała.
Sąd Okręgowy nie znalazł także podstaw do nakazania uczestnikowiJ. K.zapłaty kwoty 10 000 zł na rzecz wskazanego we wniosku stowarzyszenia, uznając i to żądanie za nieproporcjonalne do rozpowszechnionych na tematJ. P. (1)nieprawdziwych informacji.
Kwota 360 zł zasądzona tytułem kosztów zastępstwa procesowego została zasądzona w oparciu o wynagrodzenie przyznawane pełnomocnikom w sprawach o ochronę dóbr osobistych.
W związku z powyższy Sąd orzekł jak na wstępie.