Sąd Apelacyjny w Łodzi
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1894/13
Data wyroku: 2014-06-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Szybka, Jolanta Wolska, Janina Kacprzak
Słowa kluczowe: Emerytura Pomostowa
Podstawa prawna: art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. akt: III AUa 1894/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 czerwca 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Iwona Szybka (spr.)
Sędziowie: SSA Jolanta Wolska
SSA Janina Kacprzak
Protokolant: st.sekr.sądowy Kamila Tomasik
po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 r. w Łodzi
sprawyW. F.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wT.
o prawo do emerytury pomostowej,
na skutek apelacji organu rentowego
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 30 lipca 2013 r., sygn. akt: VIII U 937/13,

oddala apelację.
Sygn. akt III AUa 1894/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19 lutego 2013r. Zakład Ubezpieczeń SpołecznychO.wT.odmówiłW. F.prawa do emerytury pomostowej.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 lipca 2013r. Sąd Okręgowy w Łodzi zmienił decyzję organu rentowego i przyznałW. F.prawo do emerytury pomostowej od 18 kwietnia 2013r. (pkt 1 wyroku) i oddalił odwołanie w pozostałej części (pkt 2 wyroku).
Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach:
W. F.urodził się (...)Od 1 września 1973r. do 16 stycznia 2013r. był zatrudniony w(...) S.A.(...)wW., w tym w okresie od 1 grudnia 1976r. do 20 października 1978r. i od 26 października 1980r. do 31 stycznia 1985r. wykonywał pracę młodszego maszynisty pojazdów trakcyjnych, od 1 lutego 1985r. do 29 lutego 2000r. maszynisty pojazdów trakcyjnych, od 1 marca 2000r. do 30 września 2001r. starszego maszynisty pojazdów trakcyjnych i od 1 marca 2002r. do 9 lutego 2006r. pomocnika maszynisty pojazdów trakcyjnych, czyli pracował na stanowiskach zaliczanych do pracy szczególnych warunkach wymienionych w załącznikunr 2 poz. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych. Od 10 lutego 2006r. do 16 stycznia 2013r. ubezpieczony wykonywał pracę starszego elektromontera. Stosunek pracy został rozwiązany. Zaświadczeniem z dnia 10 lutego 2006r. lekarz medycyny pracy stwierdził, żeW. F.jest niezdolny do wykonywania pracy na stanowisku pomocnika maszynisty. Do 17 kwietnia 2013r. wnioskodawca otrzymywał świadczenie rehabilitacyjne. W dniu 17 stycznia 2013r. wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę. Ogólny staż ubezpieczeniowy wyniósł 27 lat i 17 dni. Staż pracy w warunkach szczególnych wyniósł ponad 15 lat.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał odwołanie za uzasadnione. Zgodnie bowiem zart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychprawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniemart. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1)urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2)ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3)osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4)ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5)przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6)po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
7)nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
Natomiast w myślart. 9 ustawy o emeryturach pomostowychpracownik wykonujący prace maszynistów pojazdów trakcyjnych wymienione w pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy, który spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1, 4-7, nabywa prawo do emerytury pomostowej, jeżeli:
1)osiągnął wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla mężczyzn;
2)ma okres pracy jako maszynista pojazdów trakcyjnych wymienionej w pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy, wynoszący co najmniej 15 lat;
3)lekarz medycyny pracy wydał orzeczenie o niezdolności do wykonywania prac jako maszynista pojazdów trakcyjnych.
W oparciu oart.  49 ustawy o emeryturach pomostowychprawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:
1)po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
2)spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;
3)w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Sąd Okręgowy podniósł, że z niespornego materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, żeW. F.spełnia wszystkie warunki do nabycia prawa do emerytury pomostowej, a mianowicie, urodził się po 31 grudnia 1948r., ukończył 55 lat, posiada 25 letni okres ubezpieczenia, 15 lat pracy w warunkach szczególnych, rozwiązał stosunek pracy i posiada orzeczenie lekarza medycyny pracy o niezdolności do pracy jako maszynista pojazdów trakcyjnych. W ocenie Sądu Okręgowego ZUS błędnie zinterpretował przepisart. 49 ustawy o emeryturach pomostowych. Przepis ten pozwala bowiem przyznać prawo do emerytury także tym osobom, które po dniu 31 grudnia 2008r. nie pracowały w warunkach szczególnych. Wymagane jest jedynie spełnienie warunków określonych wart. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12. Przepisart. 49uchyla wymóg pracy w warunkach szczególnych po 31 grudnia 2008r., a zatem wymóg ten nie może pojawić się wśród przesłanek wymaganych od osób, które ubiegają się o prawo do emerytury pomostowej na podstawieart. 49. Zdaniem Sądu Okręgowego, gdyby podzielić wykładnięart. 49zaprezentowaną przez organ rentowy, to ukończenie 55 lat nie byłoby warunkiem wystarczającym do nabycia prawa do emerytury, boart. 49wymaga ukończenia 60 lat życia przez mężczyznę.Art. 4stanowi normę ogólną od której przewidziane są wyjątki wart. 5-12. Natomiastart. 49stanowi wyjątek od reguły wymagającej pracy w warunkach szczególnych po 31 grudnia 2008r. zarówno w stosunku do normy ogólnej (art. 4) jak i norm szczególnych (art. 5-12). W przypadku konkurencji stosujemy zawsze normę szczególną. Zgodnie zart. 15 ustawy o emeryturach pomostowych, prawo do emerytury powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Jednak w przypadku pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, prawo do emerytury pomostowej powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku lub świadczenia. Skoro ubezpieczony pobierał świadczenie rehabilitacyjne do 17 kwietnia 2013r., to prawo do emerytury mógł nabyć najwcześniej w dniu 18 kwietnia 2013r.
Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy. Postawił zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególnościart. 49 ustawy o emeryturach pomostowychprzez błędne przyznanie wnioskodawcy prawa do emerytury pomostowej podczas, gdy wnioskodawca nie ma prawa do tej emerytury, gdyż nie spełnia warunków do jej przyznania. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. W uzasadnieniu podniósł, że wnioskodawca powinien spełnić warunki określone wart. 49 pkt 2, czyli warunki określone wart. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12. Poza sporem jest, że wnioskodawca spełnił warunki określone wart. 4 pkt 1-2, 4-5. Nie spełnił natomiast warunku określonego wart. 4 pkt 3, bo nie osiągnął wieku 60 lat. Zatem nie spełnił warunków określonych wart. 49do nabycia prawa do emerytury pomostowej.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. zart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychprawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniemart. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1)urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2)ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3)osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4)ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5)przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6)po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
7)nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
Jak wynika z brzmieniaart. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, prawo do emerytury pomostowej przysługuje po spełnieniu siedmiu warunków wymienionych w tym artykule. Pośród tych warunków jest warunek wieku określony wpunkcie 3, warunek określony w punkcie 5 wykonywania przed dniem 1 stycznia 1999 r. pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, warunek określony w punkcie 6 wykonywania po dniu 31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Artykuł 4 przewiduje jednak, że prawo do emerytury pomostowej przysługuje z uwzględnieniem art. 5-12. Artykuły 5-12 regulują nabycie prawa do emerytury dla określonych, wskazanych w tych przepisach pracowników, po spełnieniu przez nich wymienionych w tych przepisach warunków. I tak ubezpieczony, który wykonywał pracę maszynisty pojazdów trakcyjnych może nabyć prawo do emerytury po spełnieniu warunków wymienionych w art. 9. Art. 9 stanowi, że pracownik wykonujący prace maszynistów pojazdów trakcyjnych wymienione w pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy, który spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1, 4-7, nabywa prawo do emerytury pomostowej, jeżeli:
1)osiągnął wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla mężczyzn;
2)ma okres pracy jako maszynista pojazdów trakcyjnych wymienionej w pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy, wynoszący co najmniej 15 lat;
3)lekarz medycyny pracy wydał orzeczenie o niezdolności do wykonywania prac jako maszynista pojazdów trakcyjnych.
Treśćart. 9 ustawy o emeryturach pomostowychstawia więc wobec ubezpieczonego konieczność spełnienia poniższych warunków:
- urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
- ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
- przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
- po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
- nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
- osiągnął wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla mężczyzn;
- ma okres pracy jako maszynista pojazdów trakcyjnych wymienionej w pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy, wynoszący co najmniej 15 lat;
- lekarz medycyny pracy wydał orzeczenie o niezdolności do wykonywania prac jako maszynista pojazdów trakcyjnych.
Z prawidłowych i niespornych ustaleń Sądu Okręgowego wynika, żeW. F.:
-urodził się (...),
- ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat,
- przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
- ma okres pracy jako maszynista pojazdów trakcyjnych wymienionej w pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy wynoszący co najmniej 15 lat,
- po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
- nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
- osiągnął wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla mężczyzn;
- ma okres pracy jako maszynista pojazdów trakcyjnych wymienionej w pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy, wynoszący co najmniej 15 lat;
- lekarz medycyny pracy wydał orzeczenie o niezdolności do wykonywania prac jako maszynista pojazdów trakcyjnych.
Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, żeW. F.nie spełnia wszystkich warunków określonych w art. 9 wymaganych do nabycia emerytury po ukończeniu 55 lat, bowiem nie spełnił warunku określonego w art. 4 pkt 6, czyli warunku wykonywania po dniu 31 grudnia 2008r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. A jest to warunek niezbędny do nabycia prawa do emerytury na podstawie art. 9 ustawy o emeryturach i tentach z FUS.
Skoro niesporne jest, żeW. F.po dniu 31 grudnia 2008r nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3, to jego uprawnień do emerytury należy poszukiwać wart. 49 ustawy o emeryturach pomostowych. Artykuł ten stanowi, że prawo do emerytury pomostowej przysługuje osobie, która:
1)po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
2)spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;
3)w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ma treść punktu 2. Zdaniem Sądu Apelacyjnego brzmienie tego przepisu prowadzi do wniosku, że ubezpieczony, który po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 może nabyć prawo do emerytury pomostowej po spełnieniu warunku wieku określonego w art. 4 punkt 3. Art. 4 pkt 3 jako warunek konieczny dla mężczyzny przewiduje ukończenie 60 lat życia. Warunek pracy po 31 grudnia 2008r. został zastąpiony warunkiem ukończenia 60 lat życia. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie jest uprawniona wykładnia tego przepisu w ten sposób aby wykluczyć z warunków niezbędnych do nabycia emerytury dla osoby wymienionej w art. 49, warunek wieku określony w art. 4 pkt 3, skoro wymaga się od ubezpieczonego spełnienia warunków określonych w art. 4 punkt 1-5 i 7 i 5-12.
Ponieważ niespornie ubezpieczonyurodzony (...)nie ukończył 60 lat życia, to nie spełnił wszystkich warunków do nabycia emerytury i dlatego jego odwołanie podlegało oddaleniu. Zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się trafny.
Biorąc powyższe po uwagę Sąd Apelacyjny na podstawieart. 386 kpcorzekł jak w sentencji.