Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 785/14
Data wyroku: 2014-05-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Beata Kurdziel, Józef Wąsik, Anna Kowacz Braun
Podstawa prawna: art. 730 kpc, art. 747 kpc

Sygn. akt I ACz 785/14

POSTANOWIENIE
Dnia 19 maja 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:SSA Anna Kowacz Braun
Sędziowie:SSA Józef Wąsik
SSO (del.) Beata Kurdziel (sprawozdawca)
po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2014 r. w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...) sp. z o.o.z siedzibą wS.
przeciwkoJ. Ś.
o zapłatę
na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 3 marca 2014 r., sygn. akt I C 1055/13
postanawia:
zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie I ten sposób, że oddalić wniosek o zabezpieczenie roszczenia w części dotyczącej obciążenia hipoteką przymusową do kwoty 1.338.844,27zł nieruchomości gruntowej oznaczonej numerem(...), położonej wW.przyul.(...), objętejksięgą wieczystą nr (...).
Sygn. akt I ACz 785/14

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 3 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu udzielił zabezpieczenia roszczenia strony powodowej poprzez obciążenie hipoteką przymusową do kwoty 1.338.844,27 zł nieruchomości gruntowej oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...), położonej wW.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie prowadziksięgę wieczystą nr (...)(pkt I. tiret pierwszy) oraz obciążenie hipoteką przymusową do kwoty 50.000 zł nieruchomości gruntowej oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...)położonej w miejscowościZ., gminaM., powiatI., dla której Sąd Rejonowy w Iławie prowadziksięgę wieczystą nr (...)(pkt I. tiret drugi) oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie (pkt II.).
W uzasadnieniu ww. orzeczenia Sąd I instancji wskazał, iż strona powodowa dochodzi w niniejszym postępowaniu od powoda kwoty 1.200.000 zł wraz z odsetkami z tytułu odpowiedzialności pozwanego jako poręczającego za zobowiązaniaspółki (...) sp. z o.o., wobec której strona powodowa na dzień 31 sierpnia 2013 r. posiadała wymagalne roszczenie na kwotę 1.529.281,54 zł. Pismem z dnia 25 lutego 2013 r. strona powodowa złożyła wniosek o udzielenie zabezpieczenia poprzez obciążenie hipoteką przymusową w kwocie 1.363.844,27 zł nieruchomości gruntowej nr(...)położonej wW.oraz hipoteką przymusową w kwocie 50.000 zł nieruchomości gruntowej nr 20/16 położonej w miejscowościZ.. Strona powodowa podniosła, że w pozwie, do którego dołączyła stosowne dokumenty uprawdopodobniła wysokość roszczenia w kwocie 1.200.000 zł, poniesione koszty procesu w kwocie 121.672,27 zł, koszty zastępstwa procesowego na kwotę 7.217 zł, przewidywalne koszty egzekucyjne na kwotę 25.000 zł. Uzasadniając natomiast swój interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia wskazała, że w dniu 20 lutego 2014 r. wS.odbyło się spotkanie jej przedstawicieli z pozwanym, w toku którego pozwany przekonywał do nabycia 51-55% udziałów w kapitale zakładowym(...) sp. z o.o.w zamian za wartość wierzytelności przekraczającej 1,5 mln zł. W toku tej rozmowy pozwany kilkakrotnie nawiązywał do przedmiotowej sprawy, oświadczając doW. W., żeby nie liczył na to, że pozbawi go domu, gdyż część nieruchomości już przeniósł, a resztę planuje przenieść na rzecz żony.
W ocenie Sądu Okręgowego, strona powodowa uprawdopodobniła swoje roszczenie. Pozwany podpisał poręczenie zobowiązania(...) sp. z o.o., która zmieniła nazwę na(...) sp. z o.o., z tytułu zakupu surowych skór bydlęcych, istniejących w chwili udzielania poręczenia i przyszłych zobowiązań do łącznej sumy 1.200.000 zł oraz odsetek i ustawowych kosztów poniesionych przez stronę powodową. Z treści dokumentów przedłożonych do pozwu wynika, że wymagalne roszczenie powoda wobec(...) sp. z o.o.wynosi 1.529.281,54 zł. Strona powodowa wykazała także interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia poprzez uprawdopodobnienie, iż pozwany dąży do przekazania członkom rodziny swojego majątku nieruchomego, a do takiego zamiaru przyznał się na spotkaniu w dniu 20 lutego 2014 r.
Sąd Okręgowy wskazał, iż ustanowienie hipoteki przymusowej jest jednym ze sposobów zabezpieczania roszczeń pieniężnych przewidzianych wart. 747 K.p.c.Ustalając wysokość sumy zabezpieczenia uwzględnił podaną przez stronę powodową kwotę 1.413.844,27 zł. Z uwagi na fakt, iż wobec treściart. 736 K.p.c.w kwocie zabezpieczenia nie mieszczą się przewidywane koszty postępowania egzekucyjnego Sąd I instancji obniżył wysokość hipoteki ustanowionej na nieruchomości pozwanego położonej wW.z kwoty 1.363.844,27 zł do kwoty 1.338.844,27 zł, czyli o kwotę 25.000 zł, wskazaną jako zabezpieczenie potencjalnych kosztów postępowania egzekucyjnego.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pozwanyJ. Ś., zaskarżając je w części dotyczącej ustanowienia hipoteki na nieruchomości położonej wW., objętejksięgą wieczystą nr (...). Zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść poprzez mylne przyjęcie, że pozwany jest właścicielem ww. nieruchomości, wniósł on uchylenie zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku o zabezpieczenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że z treściksięgi wieczystej KW nr (...)wynika, iż w dniu 18 marca 2014 r. jako właściciel nieruchomości została wpisana paniD. B.na podstawie umowy darowizny z dnia 6 grudnia 2013 r. Pomimo, że wpis został dokonany już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, to dla jego oceny najważniejszy jest moment skierowania wniosku do sądu prowadzącego księgę wieczystą. Wniosek został złożony w dniu 6 grudnia 2013 r. i w związku z tym ta data ma znacznie dla oceny, kto był właścicielem działki w dacie wydania postanowienia. Na ten zaś dzień właścicielem byłaD. B.. W tej sytuacji zabezpieczenie roszczenia powoda jest pozbawione podstaw prawnych i faktycznych, gdyż na ten dzień pozwany nie był już właścicielem działki.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie pozwanego zasługiwało na uwzględnienie.
Z analizy odpisu treściksięgi wieczystej nr (...), prowadzonej dla nieruchomości gruntowej stanowiącejdziałkę ewidencyjną nr (...), położoną wW., wynika, iż w dniu 6 grudnia 2013 r. została zawarta umowa darowizny objęta aktem notarialnym Rep. A nr(...), sporządzonym przez notariuszaR. D., na mocy której własność tej działki została przeniesiona naD. B.. Zmiana właściciela została ujawniona w księdze wieczystej w uwzględnieniu wniosku z dnia 6 grudnia 2013 r. poprzez dokonanie wpisu w dniu 18 marca 2014 r., czyli już po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Okoliczność ta pozostaje jednakże bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony powodowej w zakresie dotyczącym udzielenia zabezpieczenia poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie bowiem zart. 155 § 1 k.c., umowa darowizny nieruchomości, co do zasady wywołuje w sferzepraw rzeczowychrównież skutek rozporządzający, przenosząc własność rzeczy oznaczonej co do tożsamości z chwilą zawarcia umowy. Tym samym, mimo, iż wpis w księdze wieczystej przeniesienia własności nieruchomości jest obligatoryjny, to jednak nie ma charakteru konstytutywnego, a jedynie deklaratoryjny, a skutek przeniesienia własności nieruchomości następuje z chwilą dokonania ważnej czynności prawnej stanowiącej podstawę tego przeniesienia. W niniejszej zatem sprawieD. B.nabyła własność przedmiotowej nieruchomości w dniu 6 grudnia 2013 r. i rację ma pozwany wskazując, iż w dniu wydania zaskarżonego postanowienia ww. nieruchomość nie stanowiła już jego własności, podobnie zresztą jak w dniu złożenia przez stronę powodową wniosku o zabezpieczenie.
W konsekwencji wniosek strony powodowej o udzielenie zabezpieczenia poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości gruntowej stanowiącejdziałkę nr (...)położonej wW., winien zostać oddalony, albowiem nie jest możliwe udzielenie zabezpieczenia na nieruchomości niestanowiącej własności obowiązanego.
Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny, działając na podstawieart. 386 § 1 K.p.c.w zw. zart. 397 § 2 K.p.c.w zw. zart. 13 § 2 K.p.c., zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie I oddalając wniosek o zabezpieczenie w części dotyczącej obciążenia hipoteką przymusową nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...).