Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 104/14
Data wyroku: 2014-05-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: del) – Przemysław Filipkowski, Paweł Rysiński, Hanna Wnękowska
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art.286§1kk

Sygn. akt II AKa 104/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 maja 2014roku
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący Sędzia SA – Paweł Rysiński

Sędziowie SA  – Hanna Wnękowska (spr)

SO (del)  – Przemysław Filipkowski

Protokolant   – sekr. sąd. Kazimiera Zbysińska
przy udziale Prokuratora Leszka Woźniaka
po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2014 roku
sprawyD. W. (1)
oskarżonego o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 20 grudnia 2013 roku sygn. akt  XII K 229/12
zaskarżony wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemuw Warszawie do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE
D. W. (1)został oskarżony o to, że:
wBanku (...) SA OddziałwW.ul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu z nieustalonymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w/wskazany bank, wprowadzając w błąd pracowników w/w banku co do zamiaru spłaty zobowiązania, własnej zdolności kredytowej oraz stanu cywilnego w ten sposób, że w dniu 23 kwietnia 2004 r. złożył w w/w banku podrobione zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach wfirmie (...)(...)ul. (...)
(...)wW.oraz wniosek kredytowy, w którym złożył nieprawdziwe oświadczenie co do swojego stanu cywilnego, na podstawie których to dokumentów w dniu 26 maja 2004 r. zawarł umowę kredytu hipotecznego na zakup budynku mieszkalnego przyul. (...)w miejscowościE.gm.W.,w realizacji której w/w bank dokonał wypłaty w dniu 27 maja 2004 r. kwoty kredytu stanowiącej mienie znacznej wartości tj. 675 000 zł na szkodę banku, przy czym czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat od odbycia kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za inne przestępstwo podobne,
tj.  o czyn zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 294 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
Zaskarżonym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2013 roku oskarżonyD. W. (1)został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, z tym, że przyjęto, iż czynu tego dopuścił się w warunkachart. 64 § 1 k.k.i na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.został skazany a na podstawieart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11§ 3 k.k.wymierzono mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawieart. 33 § 2 k.k.– karę grzywny w wymiarze 40 stawek dziennych po 10 zł każda stawka; na podstawieart. 46 § 1 k.k.zobowiązano oskarżonego do naprawienia w części szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonegoBanku (...) SAul. (...)wW.kwoty 200 000 zł.
Od wyroku tego apelację wniósł obrońca oskarżonego.
Apelacja zaskarżała wyrok w całości zarzucając:
mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia obrazę prawa procesowego, a mianowicieart. 4 k.p.k.,art. 5 k.p.k.iart. 7 k.p.k.poprzez przyjęcie, przekraczając swobodną ocenę dowodów,z naruszeniem zasady domniemania niewinności, że zgromadzonyw sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, żeD. W. (1)dopuścił się zarzucanego czynu,
mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia obrazę prawa procesowego, a konkretnieart. 170 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.k.poprzez oddalenie wniosku dowodowego złożonego w piśmie z 11 grudnia 2013 r. o zwrócenie się przez Sąd do(...) Banku (...) S.A.oddział wW.przyul. (...)oraz władzBanku (...) SA(do którego należał przedmiotowy oddział w dacie składnia wniosku) o zabezpieczenie przez przesłanie do Sądu nagrań monitoringu z wnętrzabanku (...)wW.przyul. (...)z dnia 23 kwietnia 2004 r. tj. z czasu w którym wg. relacji świadkaK.potwierdzającej fakt istnienia monitoringu w tym oddziale, oskarżony miał z pomocą świadkaN.składać wniosek o udzielenie kredytu na zakup domu wE.,
mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia obrazę prawa procesowego, a konkretnieart. 170 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.k.poprzez oddalenie wniosku dowodowego złożonego w piśmie z dnia z 11 grudnia 2013 r. o ustalenie danych personalnych osoby o imieniuB., zatrudnionej w(...) S.Aprzyul. (...)wW.i wezwanie jej na rozprawę w charakterze świadka, pomimo że jak wynika zeznańK. N., a również częściowo oskarżonego, który zawarł polisę ubezpieczeniową w(...), wniosek kredytowy doBanku (...)miał być wypełniany,a dokumenty skompletowane w pokoju osoby o imieniuB.zatrudnionej wN.-N.,
mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia obrazę prawa procesowego, a konkretnie art. 49a w zw. zart. 51 § 1 k.p.k.poprzez częściowe uwzględnienie w wyroku, złożonego dopiero w mowie końcowej prokuratora - wniosku o częściowe naprawienie szkody na rzeczbanku (...) SAul. (...)wW., pomimo żeBank (...)zawiadamiany kilkukrotnie przez Sąd nie wyraził zainteresowania uczestnictwem w tym postępowaniu, ponadto pomimo posiadania organów upoważnionych do składania oświadczeń, nie złożył wniosku o naprawienie szkody,
mający wpływ na wynik rozstrzygnięcia, błąd w ustaleniach faktycznych połączony z naruszeniem przepisów procesowych, a konkretnieart. 4, art. 7, art. 167 k.p.k.poprzez nie ustalenie z urzędu do którego z banków (Bank (...) SAczy teżBank (...) SA) należy po dokonanej w 2008 r. fuzji banków i przejściu oddziału przyul. (...)wW.wraz z klientami doBanku (...) S.A.wierzytelność z tytułu kredytu udzielonego w 2004 r. na zakup domu wE.przyul. (...),
błąd w ustaleniach fatycznych przyjętych jako podstawa rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, żebank (...) SAdoznał uszczerbku na kwotę 675.000 zł, podczas gdy z wniosku kredytowego wynika, że Bank dokonał wypłaty wskazanej kwoty pomniejszonej o 1% prowizji, ponadto na rzecz oskarżonego dokonano dwóch częściowych spłat rat kredytowych,
Obrońca wniósło uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje.
Wniosek apelacji zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy nie wyjaśnił i nie rozważył szeregu istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności.
Na wstępie podkreślić należy, że wobec wyjaśnień oskarżonego, zaprzeczającego by złożył wniosek kredytowy, podpisał umowę kredytową oraz nabył nieruchomość odZ.iZ. F. (1)- należało ze szczególną wnikliwością wyjaśnić wszystkie okoliczności dotyczące przedmiotowych umów.
Tymczasem poza sferą zainteresowania Sądu pozostały istotne fakty.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na okoliczność, iż podpis oskarżonego figuruje jedynie u dołu drugiej strony wniosku kredytowego(k 2 odw.) zaś na kolejnej stronie tegoż wniosku, w miejscu, w którym wnioskodawca potwierdza , że wszystkie informacje zawarte wewniosku i załączonych dokumentach są rzetelne , prawdziwe i dokładne według stanu na dzień określony poniżej a składanie nieprawdziwych informacji może spowodować pociągnięcie do odpowiedzialności zgodnie zart. 297 par. 1 k.k.– brak jest podpisu wnioskodawcy (oskarżonegoD. W. (1)). Mimo to, w rubryce obok figuruje podpis i pieczątka pracownikabanku (...)potwierdzającej własnoręczność podpisu wnioskodawcy (k. 3).
Powyższa okoliczność nie została przez Sąd Okręgowy dostrzeżona, a zeznania świadkaJ. K.,że oskarżonyw jej obecnościpodpisał wniosek kredytowy , uznane zostały zacałkowicie wiarygodne(str. 6 uzasadnienia).
Sąd Okręgowy pominął w swych rozważaniach także tę okoliczność, że - jak wynika z opinii biegłych z zakresu badań dokumentów,H. B.(79) orazM. K.(336) - zapisy w dołączonej do wniosku kredytowego „ Informacji o zatrudnieniu” - część pierwsza, nie zostały nakreślone przez oskarżonego, podobnie jak widniejący w niej podpisD. W..Sąd nie rozważył w aspekcie zasad logiki i doświadczenia życiowego przyczyn dla których oskarżony, jeśli składał wniosek kredytowy, miałby prosić nieustaloną osobę o podrobienie swego podpisu.
Sąd poniechał wyjaśnienia kwestii czyją ręką zastał nakreślony przedmiotowy podpis, przyjmując ,że biegły wykazał, iżzarówno pismo ręczne stanowiące wypełnienie przedniej strony dokumentu „Informacje o zatrudnieniu” jak i podpis w brzmieniu „D. W.” nie został nakreślony ani przez oskarżonego ani przezA. W.,K. N.,G. N.,Z. F. (2),Z. F. (1)orazP. B.to jest przez żadną z osób, których wzory rękopisów przedstawiono do badań w charakterze materiału porównawczego (str. 11 uzasadnienia). Tymczasem wnioski takie jednoznacznie z pisemnej opinii biegłegoM. K.nie wynikają, gdyż w odniesieniu do podpisu „D. W.” biegły zaopiniował jedynie, że nie został on nakreślony przezD. W. (1)(k. 336). Należało zatem wezwać biegłego na rozprawę i kwestie tę wyjaśnić.
Poza sferą zainteresowania Sądu pozostała także - wynikająca m.in. z zeznańK. F.iA. C.- okoliczność, że oskarżony przez szereg lat nie wykazał żadnej inicjatywy zmierzającej do faktycznego przejęcia nieruchomości, którą – jak wynika z aktu notarialnego - nabył w dniu 27 maja 2004 roku odZ. F. (3). SynZ. F. (3),K. F.zamieszkiwał w domu usytuowanym na tej nieruchomości nieprzerwanie do września 2012 roku, kiedy to zgłosił się do niego oskarżony i nakazał mu opuścić dom. Okoliczność ta koresponduje z wyjaśnieniami oskarżonego, że dopiero w toku niniejszego postępowania, w 2012 roku, dowiedział się, że jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości.
W świetle powyższego, przy uwzględnieniu kategorycznych wyjaśnień oskarżonego zaprzeczającego podpisaniu umowy kredytowej i nabyciu nieruchomości od małż.Z.iZ. F. (2)– należało dopuścić dowód z opinii biegłego z zakresu badania dokumentów celem stwierdzenia czyją ręką został nakreślony podpis(...)na umowie kredytowej z dnia 26 maja 2004 roku (k. 234) oraz czyją ręką został nakreślony podpis nabywcy w akcie notarialnym umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości przez małż.Z.iZ. F. (2).
Przeprowadzenie tego dowodu pozwoliłoby w sposób obiektywny i niebudzący wątpliwości zweryfikować wyjaśnienia oskarżonego, bez potrzeby poszukiwania dowodów wskazanych w zarzutach 2 i 3 apelacji.
Wskazane wyżej uchybienia spowodowały uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu Sąd Okręgowy wyjaśni wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, z uwzględnieniem uwag poczynionych wyżej , a przede wszystkim dopuści dowód z opinii biegłego z zakresu badania dokumentów celem stwierdzenia czy podpis(...)na umowie kredytowej oraz podpis nabywcy w akcie notarialnym sprzedaży przez małż.Z.iZ. F. (2)nieruchomości w miejscowościE.gm.W., zostały złożone przez oskarżonego a jeśli nie – czy podpisy te zostały nakreślone ręką jednej z osób, których wzory rękopisów przedstawiono do badań w charakterze materiału porównawczego biegłemuM. K.sporządzającemu opinię w dniu 27.09.2009 roku (k 327-326). Materiał dowodowy Sąd oceni zgodnie z wymogamiart. 7 k.p.k., a uzasadnienie wyroku sporządzi w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną.
Wobec powyższego Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.