Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1087/13
Data wyroku: 2014-02-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Arkadiusz Łata, Małgorzata Peteja-Żak, Marcin Mierz
Słowa kluczowe: Czyn
Podstawa prawna: art. 437 kpk, 438 kpk w zw.z art. 109 § 2 kpw
Teza: Kontrawencjonalizacja jako czynnik wpływający na zmianę oceny prawnej zarzuconego czynu oraz powodujący konieczność wymierzenia innej kary w oparciu o przepisy Kodeksu wykroczeń.

Sygnatura akt VI Ka 1087/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia7 lutego 2014r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący  SSO Marcin Mierz
Sędziowie SSR del. Małgorzata Peteja-Żak
SSO Arkadiusz Łata (spr.)

Protokolant Sylwia Sitarz

przy udziale Krystyny Marchewki
Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2014 r.

sprawyŁ. C.ur. (...)wK.
synaF.iI.
oskarżonego zart. 278§1 kkw zw. zart. 12 kkw zw. zart. 64§1 kk

na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 19 czerwca 2013 r.    sygnatura akt II K 1023/12

na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpkw zw. zart. 109 § 2 kpwiart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 119 kpw

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, iż:

a
kwalifikuje czyn przypisany oskarżonemu w punkcie 1 jako wykroczenie z art. 119 § 1 kw;

b
uchyla rozstrzygnięcie o karze z punktu 1 i na mocy art. 119 § 1 kw wymierza oskarżonemu za powyższe wykroczenie karę 30 (trzydziestu) dni aresztu;

c
uchyla rozstrzygnięcie zpunktu 2oparte oart. 46 § 1 kk;

d
uchyla rozstrzygnięcie z punktu 4 i zwalnia oskarżonego w całości od kosztów postępowania przed Sądem I instancji, wydatkami w tym zakresie obciążając Skarb Państwa;

2
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

3
zwalnia oskarżonego w całości od kosztów postępowania odwoławczego oraz od opłaty za obie instancje, obciążając wydatkami Skarb Państwa.

Sygn. akt VI Ka 1087/13

UZASADNIENIE
OskarżonemuŁ. C.zarzucono, iż w okresie od dnia 17 czerwca 2012 r. do 2 lipca 2012 r. wZ.z mieszkania przyulicy (...)zabrał w celu przy3,właszczenia pieniądze w kwocie 100-zł, telefon komórkowy markiH.oraz dwie karty pamięci do telefonu o łącznej wartości strat w kwocie 475-zł na szkodęS. C., przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa, będąc uprzednio karanym za przestępstwo podobne, za które odbywał karę pozbawienia wolności w okresie od 12 maja 2011 r. do 12 marca 2012 r. orzeczoną wyrokiem Sadu Rejonowego w Zabrzu – sygn. akt II K 353/11 – tj. przestępstwo zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 12 kkw zw. zart. 64 § 1 kk.
Sad Rejonowy w Zabrzu, wyrokiem z dnia 19 czerwca 2013 r. – sygn. akt II K 1023/12 orzekł, że:

1
uznaje oskarżonegoŁ. C.za winnego popełnienia czynu polegającego na tym, iż w okresie od dnia 17 czerwca 2012 r. do dnia 2 lipca 2012 r. wZ., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 100-zł, telefon komórkowy markiH.oraz dwie karty pamięci do telefonu o łącznej wartości strat w kwocie nie mniejszej niż 400-zł na szkodę brataS. C., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia co najmniej kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 10 maja 2010 r. sygn. akt VII K 742/10 za umyślne przestępstwo podobne zart. 278 § 1 kk, gdzie skazano go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym kare tę odbywał w ramach kary łącznej w wymiarze 10 miesięcy pozbawienia wolności od dnia 12 maja 2011 r. do dnia 12 marca 2012 r. – orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 21 listopada 2011 r. – sygn. akt II K 353/11 – tj. przestępstwa zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 12 kkw zw. zart. 64 § 1 kki za to na mocyart. 278 § 1 kkskazuje go na kare 6 miesięcy pozbawienia wolności;

2
na mocyart. 46 § 1 kkzobowiązuje oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę kwoty 400-zł na rzecz pokrzywdzonegoS. C.;

3
na mocyart. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o Adwokaturze(Dz. U. Nr 16, poz. 124 z późn. zmianami) zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.S. G.kwotę 944,64-zł tytułem zwrotu równowartości nieopłaconych kosztów obrony oskarżonego z urzędy;

4
na mocyart. 624 § 1 kpk,art. 627 kpkiart. 17 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnychzasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe częściowe, a to częściowe wydatki w kwocie 250-zł, w pozostałym zakresie zwalniając go od nich i obciążając nimi Skarb Państwa, a nadto zwalnia go od obowiązku uiszczenia opłaty.

Wyrok powyższy zaskarżony został w całości, na korzyść oskarżonego jego osobistą apelacją, w której zwrócił się do Sądu odwoławczego o „ponowne rozpoznanie sprawy”.
Sąd Okręgowy stwierdził, co następuje.
ApelacjaŁ. C.okazała się skuteczna o tyle, iż w następstwie jej wywiedzenia konieczne oraz uzasadnione stało się dokonanie zmiany zapadłego wyroku poprzez:

a
zakwalifikowanie czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 1 jako wykroczenia z art. 119 § 1 kw;

b
uchylenie rozstrzygnięcia o karze z pkt 1 i wymierzenie oskarżonemu za wymienione wyżej wykroczenie – z mocy art. 119 § 1 kw – kary 30 dni aresztu;

c
uchylenie rozstrzygnięcia zpkt 2– opartego oart. 46 § 1 kk;

d
uchylenie rozstrzygnięcia z pkt 4 i zwolnienie oskarżonego w całości od kosztów postępowania przed Sądem I instancji, wydatkami w tym zakresie obciążając Skarb Państwa.

Na wstępie jednak godziło się stwierdzić, iż Sąd Rejonowy starannie i wyczerpująco przeprowadził postępowanie dowodowe, a zgromadzony materiał dowodowy poddał następnie wszechstronnej i wnikliwej analizie oraz ocenie, wyprowadzając trafne i logiczne wniosku końcowe, co do przebiegu inkryminowanych zdarzeń.
Sąd I instancji poczynił w przedmiotowej sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, nie przekraczając ram swobodnej oceny dowodów, ani też nie popełniając uchybień tego rodzaju, że mogłyby one spowodować konieczność uchylenia wyroku i ponownego rozpoznania sprawy.
W świetle powyższego sprawstwo oraz winaŁ. C.nie nasuwały najmniejszych wątpliwości. Sąd jurysdykcyjny wskazał przy tym na jakich oparł się dowodach, dlaczego dał im wiarę oraz należycie wytłumaczył z jakich przyczyn odmówił wiary zmienionej w toku rozprawy głównej wersji oskarżonego.
Sąd Okręgowy nie doszukał się najmniejszych podstaw do odmiennej aniżeli Sąd merytoryczny oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego ani też do podważenia ocen i ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu rozpoznawczym.
Na przebieg wypadków przyjęty przez Sąd orzekający wskazywały nade wszystko jednoznaczne i konsekwentne w obu fazach procesu karnego relacje oskarżyciela posiłkowego – tj. świadkaS. C.. Nie ujawniły się zarazem jakiekolwiek racjonalne uzasadnione powody, by odmawiać wiarygodności bratu oskarżonego. SamŁ. C.na żadne tego typu przyczyny również nie wskazywał ani w trakcie postępowania, ani na gruncie środka odwoławczego.
Po wtóre, oskarżony podczas składania pierwotnych wyjaśnień w dochodzeniu przyznał się do postawionego mu zarzutu i w istocie potwierdził zabór w celu przywłaszczenia wszystkich czterech ruchomości należących do pokrzywdzonego, w okolicznościach podawanych przezS. C..
Zmiana wersji nastąpiła dopiero podczas rozprawy głównej. Oskarżony nie powołał zarazem najmniejszych przyczyn powyższego stanu rzeczy, a wręcz – wbrew treści początkowych wyjaśnień utrwalonych w protokole – utrzymywał jakoby jego uprzednie relacje odpowiadały wypowiedziom zaprezentowanym przed Sądem Rejonowym. Naprowadzone wyżej tłumaczenie w oczywisty sposób przekonywać nie mogło i zasadnie zostało odrzucone jako niewiarygodne.
W momencie wyrokowania Sąd I instancji zastosował prawidłową kwalifikację prawną zachowańŁ. C.. Z dniem 9 listopada 2013 r. wszedł jednakże w życie znowelizowany przepis art. 119 § 1 kw, który za wykroczenie o takiej właśnie kwalifikacji prawnej uznaje kradzież i przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej, jeżeli ich wartość nie przekracza jednej czwartej minimalnego wynagrodzenia (vide: art. 2 pkt 4 i art. 56 pkt 1 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 25 października 2013 r., poz. 1247).
W konsekwencji czyn jakiego dopuścił się oskarżony – właśnie z uwagi na fakt, iż globalna wartość skradzionych przezeń przedmiotów wspomnianej granicy nie przenosiła (wynagrodzenie minimalne kształtowało się wówczas na poziomie 1600-zł) – potraktować należało w kategoriach wykroczenia zart. 119 § 1 kk. Stąd też pierwsza modyfikacja zaskarżonego wyroku – wprowadzona przez Sąd Okręgowy.
W tym miejscu potrzeba zwrócić uwagę na użyte przez Sąd I instancji w opisie działań przypisanychŁ. C.sformułowanie „nie mniejszej niż 400-zł”, gdy chodziło o określenie wysokości wyrządzonej szkody. Pojęcie to w powszechnym rozumieniu oznacza sytuację, gdy zgromadzone dowody nie uprawniają do precyzyjnego ustalenia rozmiaru szkody. Poza tym jest to oznaczenie kwoty, jaka wątpliwości dowodowych nie budzi i stanowi minimum wartości przedmiotu czynu. Równocześnie jednak tak wskazana wartość jest górną granicą, co się tyczy kwestii zastosowania odpowiedniego przepisu prawa materialnego, a mianowicie problematyki uznania, czy dany czyn pozostaje w obrębie przestępstwa typu podstawowego, kwalifikowanego, uprzywilejowanego albo też wręcz w obrębie wykroczenia (jak w sprawie rozpatrywanej).
Formuła wykorzystana w dyspozycji zaskarżonego wyroku w żadnej mierze nie może zostać zrozumiana jako dopuszczająca wejście w grę kwoty przewyższającej tę górną granicę, od której zależy stosowanie prawidłowe przepisu materialnoprawnego.
Za wykroczenie z art. 119 § 1 kw Sąd odwoławczy wymierzył oskarżonemu kare 30 dni aresztu. Za zastosowaniem najsurowszej rodzajowo kary przewidzianej sankcją powyższego przepisu, a zarazem w maksymalnej ustawowo wysokości przemawiała waga popełnionego czynu, przewaga okoliczności obciążających nad łagodzącymi – wskazujące na znaczny stopień demoralizacji sprawcy – na tle jego dotychczasowego sposobu życia, a co za tym idzie – na nieskuteczność kar o charakterze wolnościowym.
Ł. C.dopuścił się wykroczenia umyślnego, działając przy tym na szkodę osoby mu najbliższej, i w celu osiągnięcia bezprawnej korzyści majątkowej. Był zarazem uprzednio aż sześciokrotnie karany za przestępstwa przeciwko mieniu, odbywał już karę pozbawienia wolności, co jednak w żaden sposób nie wdrożyło go do poszanowania porządku prawnego. Aktualnego czynu dopuścił się bowiem po upływie zaledwie trzech miesięcy po opuszczeniu zakładu karnego. Następczo zaś zapadł w stosunku do oskarżonego kolejny wyrok za występek zart. 276 kk.
Po stronie okoliczności łagodzących doszukać się można było jedynie częściowego (na rozprawie) przyznania się do zarzutu.
Prognoza kryminologiczno-społeczna kształtowała się zatem względem oskarżonego ze wszech miar negatywnie. Niezależnie od powyższegoŁ. C.w ciągu dwóch lat przed popełnieniem rozpatrywanego wykroczenia był karany za podobne przestępstwo zart. 278 § 1 kk. Wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu w sprawie o sygn. akt VII K 742/10, mocą którego wymierzono karę 6-ciu miesięcy pozbawienia wolności, zapadł dnia 10 maja 2010 r., a uprawomocnił się w dacie 28 grudnia 2010 r.
Stosownie do uregulowania art. 43 pkt 2 kw wykluczone było warunkowe zawieszenie wykonania kary aresztu.
Omówione zmiany powodowały z kolei brak racji bytu rozstrzygnięcia z pkt 2 dyspozycji zaskarżonego wyroku, opierającego się oart. 46 § 1 kk. Sąd Okręgowy modyfikując wyrok orzeczenie to uchylił.
Dalsze zmiany – w zakresie wydatków i opłaty – uwarunkowane zostały z jednej strony zmianą obrazu prawnego czynu przypisanego oskarżonemu, z drugiej zaś kwestią jego finansowych i majątkowych możliwości, które ocenić należało jako nikłe.
Sąd odwoławczy uchylił zatem rozstrzygnięcie z pkt 4 i zwolniłŁ. C.w całości od kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego, obciążając wydatkami w tym zakresie Skarb Państwa.
Zdaniem Sądu Okręgowego orzeczona kara aresztu jest adekwatna do stopnia zawinienia oskarżonego oraz stopnia szkodliwości społecznej popełnionego przezeń czynu i pozwoli w pełni na realizację celów określonych w przepisie art. 33 § 1 kw.
W pozostałej części zaskarżony wyrok jako prawidłowy utrzymany został w mocy.
O kosztach postępowania odwoławczego oraz o opłacie za obie instancje rozstrzygnięto jak w pkt 3 wyroku niniejszego.