Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1446/13
Data wyroku: 2014-02-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Marczyńska
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.)

Sygn. akt VU 1446/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 lutego 2014 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Magdalena Marczyńska
Protokolant Alicja Jesion
po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wniosku Powiatowego(...)wT.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
z udziałemA. S.
na skutek odwołania Powiatowego(...)wT.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 30 sierpnia 2013 r. sygn.(...)

1

    zmienia zaskarżoną decyzję i stwierdza, że zainteresowanaA. S.nie podlegała w okresie od 1 stycznia 2006 roku do 28 stycznia 2010 roku obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umów o świadczenie usług weterynaryjnych zawartych z Powiatowym(...)wT.;

2

    zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.na rzecz Powiatowego(...)wT.kwotę 60,00 (sześćdziesiąt) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt V U 1446/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30 sierpnia 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.stwierdził, żeA. S.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zkodeksem cywilnym, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia u płatnika składek – Powiatowego(...)podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu w okresie od 1 stycznia 2006 roku do 28 stycznia 2010 roku.
Od powyższej decyzji odwołał się w dniu 7 października 2013 roku Powiatowy(...), zarzucając naruszenieart. 9 ust. 5, art. 9 ust. 4aw zw. zart. 6 ust. 1 pkt. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585), art. 16 ustawy o Inspekcji(...)(tekst jedn. Dz. U. z 2010r. Nr 112, poz. 744) orazart. 7-9 i art. 77 k.p.a.Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyjęcie, że w spornym okresieA. S.jako osoba mająca ustalone prawo do emerytury nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2013 roku Sąd wezwał z urzędu do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanejA. S..
Na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 roku zainteresowana przyłączyła się do odwołania.
ZUS wnosił o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił co następuje:
Decyzją dnia 2 stycznia 2006 roku Powiatowy(...)wT.wyznaczyłA. S.do wykonywania określonych czynności weterynaryjnych.
(okoliczność niesporna)
W dniu 2 stycznia 2006 roku Powiatowy(...)wT.(wyznaczający) zawarł zA. S.(wyznaczony) umowę do wykonania czynności określonych w ustawie o Inspekcji(...)dnia 29 stycznia 2004 roku (Dz. U Nr 33,poz. 287).
W § 1 umowy określono, że wyznaczający powierza, a wyznaczony przyjmuje do wykonania czynności, których rodzaj, sposób wykonania, zakres oraz miejsce określi Decyzja stanowiąca załącznik nr 1 do niniejszej umowy, a nadto w umowie tej wyznaczony oświadczył, że posiada odrębny tytuł ubezpieczenia społecznego i nie wnosi o opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne wynikające niniejszej umowy.
(dowód: ww. umowa k. 18-17 w aktach ZUS)
Kolejne umowy o wykonywanie czynności weterynaryjnych zostały zawarte między Powiatowym(...)wT.iA. S.w dniach 2 stycznia 2007 roku, 2 stycznia 2008 roku, 2 stycznia 2009 roku oraz 2 stycznia 2010 roku. Umowy te miały podobną treść, jak umowa z dnia 2 stycznia 2006 roku. Ostatnią ze wskazanych umów zawarto na okres od 1 stycznia 2010 roku do 31 grudnia 2010 roku.
(dowód: ww. umowy k. 16-15, 14-13, 12-11, 10-9 w aktach ZUS)
W okresie wykonywania czynności na rzecz Powiatowego(...)wT.A. S.była uprawniona do emerytury.
(okoliczność niesporna)
Od 30 marca 2001 rokuA. S.prowadzi działalność gospodarczą w zakresie działalności weterynaryjnej.
(dowód: zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej k. 2 w aktach ZUS, informacja z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej k. 30 w aktach sprawy)
Zainteresowana wykonywała zlecenia na rzecz Powiatowego(...)wT.jako przedsiębiorca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Od dnia 1 stycznia 2006 rokuA. S.została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego przez płatnika składek – Powiatowy(...). PonadtoA. S.od 1 grudnia 2005 roku była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba mająca ustalone prawo do emerytury, od 1 stycznia 2006 roku do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą mająca ustalone prawo do emerytury oraz w okresie od 1 czerwca 2005 roku do 31 grudnia 2005 roku oraz od 29 stycznia 2010 roku do chwili obecnej do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia społecznego jako pracownik.
(okoliczności niesporne)

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Niesporne w przedmiotowej sprawie jest, iżA. S.w okresie w okresie od 1 stycznia 2006 roku do 28 stycznia 2010 roku miała ustalone prawo do emerytury oraz prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą i nie pozostawała w stosunku pracy.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest, czy umowy zawarte przezA. S.z Powiatowym(...)w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, skutkowały uznaniem, iż wyłącznym tytułem (dobrowolnym) do ubezpieczeń społecznych skarżącej była pozarolniczą działalność gospodarcza, co wykluczałoby przymus ubezpieczenia z tytułu umowy zlecenia.
Zgodnie z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 roku o Inspekcji(...)(tekst jedn. Dz. U. z 2010r. Nr 112, poz. 744 ze zm.) Inspekcją(...)kieruje Główny(...)będący centralnym organem administracji rządowej (art. 6 ust. 1). Powiatowy(...)jest kierownikiem powiatowej(...)wchodzącej w skład niezespolonej administracji rządowej i podlega wojewódzkiemu(...), który z kolei podlega Głównemu(...). Zadania organów inspekcji wykonują(...)i inne osoby zatrudnione w Inspekcji oraz(...)wyznaczeni, zgodnie z art. 16 do wykonywania określonych czynności pod nadzorem i w imieniu organów inspekcji.
Należy pamiętać też, iż zawarcie przedmiotowej umowy, w związku z brzmieniem art. 16 ust. 3 ustawy o Inspekcji(...), jest warunkiem sine qua non powierzenia zadań wchodzących w zakres administracji weterynaryjnej wraz ze scedowaniem niezbędnego zakresu władztwa administracyjnego. Przedmiotem zlecenia, dokonanego w trybie art. 16 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku o Inspekcji(...), mogą być przy tym czynności administracji rządowej związane z urzędowym badaniem zwierząt rzeźnych i mięsa. Czynności te wchodzą, w myśl art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o Inspekcji(...)oraz przepisówustawy z dnia 16 grudnia 2005 roku o produktach pochodzenia zwierzęcego(Dz. U. z 2006 r. Nr 17, poz. 127 z późn. zm.), w zakres kompetencji Inspekcji(...).
Powyższe oznacza, iż do tego rodzaju umów nie można stosować typowych ustaleń prawa cywilnego, w tym w zakresie, czy przedmiotowe czynności wykonywane są we własnym imieniu i na rachunek lekarza wyznaczonego. Jednocześnie podkreślić należy, że(...)A. S.zlecenia zawierała z Powiatowym(...)jako przedsiębiorca – w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a mając ustalone prawo do emerytury podlegała dobrowolnie ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności, a z tytułu wykonywanych umów zlecenia nie podlegała ubezpieczeniom, ani obowiązkowo ani dobrowolnie. Lekarz weterynarii wykonywała zlecenia w ramach działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług weterynaryjnych.
W orzecznictwie dotyczącym przedmiotu sprawy, Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że wykonanie czynności w zakresie(...)nie stanowi samodzielnej podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym zart. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1442 ze zm.), jeżeli są one wykonywane w ramach prowadzonej przez przedsiębiorcę (podatnika) pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 13 pkt 6w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 23 czerwca 2009 roku III UK 24/09, Lex nr 518053, z dnia 14 grudnia 2010 roku, I UK 209/10, Lex Nr 738525, z dnia 11 sierpnia 2009 roku,(...), Lex Nr 533699, z dnia 11 sierpnia 2009 roku, III UK 31/09, Lex Nr 53706 odniósł się do tego zagadnienia, a argumenty tam przytoczone są w pełni aktualne również w niniejszej sprawie.
W powołanym orzecznictwie Sąd Najwyższy wyjaśnił konsekwentnie, że podział przychodów w ustawie podatkowej nie kreuje samodzielnie podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym.Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznychi o podatku dochodowym od osób fizycznych zajmują się odrębnymi przedmiotami regulacji. Działalność gospodarcza stanowi wspólną podstawę do stosowania ich obu. Działalność ta stanowi podstawę podlegania ubezpieczeniom społecznym, a z drugiej strony podlega ustawie podatkowej. Ustawa podatkowa nie określa jednak co stanowi podstawę podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, gdyż samodzielnie reguluje to ustawa systemowa. O ile art. 13 pkt 6 ustawy podatkowej stanowi podstawę prawną do kwalifikacji przychodu jako uzyskiwanego z działalności wykonywanej osobiście, to dalej nie jest uprawnione wnioskowanie, że jednocześnie wyznacza podstawę ubezpieczenia społecznego z art. 6 ust 1 pkt 4 ustawy o sus. Przepis art. 13 pkt 6 ustawy podatkowej nie ingeruje w ustrojowe podstawy działalności gospodarczej, a dotyczy tylko opodatkowania i taka jest jego przedmiotowa granica regulacji. Sąd Najwyższy wyjaśnił także, iż działalność gospodarcza stanowi podstawę do stosowaniaustawy o systemie ubezpieczeń społecznychi podatkowej, lecz nie odwrotnie. Wynika to z przyjęcia wKonstytucjiwolności działalności-gospodarczej (art. 20), podlegającej ograniczeniu ustanowionemu tylko w ustawie i tylko gdy jest konieczne z określonych w niej przyczyn, które jednak nie może naruszać istoty tej wolności (art. 31).
W przedmiotowej sprawie należy zatem oddzielić opodatkowanie od podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym. Kwalifikacja, że przychód z umów zleconych przez niektóre organy władzy lub administracji (art. 13 pkt 6 ustawy podatkowej) stanowi przychód z działalności wykonywanej osobiście, nic wyłącza podstawy ubezpieczeń społecznych, którą była działalność gospodarcza ubezpieczonej, w ramach której mogła realizować umowy zlecenia. W myśl art. 5 ustawy o Inspekcji(...),(...)wyznaczeni do wykonywania określonych czynności wykonują powierzone im czynności pod nadzorem i w imieniu organów Inspekcji. Są urzędowymi lekarzami weterynarii i podlegają ochronie przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych (art. 5, 16, 22 ustawy o Inspekcji(...)). Inna jest natomiast sytuacja osoby prowadzącej działalność gospodarczą, gdyż wykonuje ją we własnym imieniu, na własny rachunek, ponosząc w całości związane z nią ryzyko gospodarcze i przy jej wykonywaniu nie korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych (art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Również ustawa o Inspekcji(...)nie zajmuje się podstawą ubezpieczenia społecznego. W przeciwnym razie należałoby przyjąć, iż kreuje szczególną podstawę ubezpieczenia (a nie ma w niej żadnych regulacji w tym przedmiocie) wbrew sytuacji prawnej i woli lekarza weterynarii, który przyjmuje wyznaczenie i zawiera umowę o świadczenie czynności weterynaryjnych.
Dla zleceniodawcy (Inspekcji) zleceniobiorca wszak nadal świadczy usługę (działalność) we własnym imieniu za co też otrzymuje wynagrodzenie. Jego też jest ryzyko wykonania usług wobec zlecającego i bezpośrednich odbiorców (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2009 roku, III UK 24/09).
Jak wynika z całokształtu zgromadzonego sprawie materiału dowodowegoA. S.w okresie objętym sporem tj. w okresie od 1 stycznia 2006 roku do 28 stycznia 2010 roku, wykonywała na podstawie umów zawartych z powiatowym inspektorem weterynaryjnym, czynności z wyznaczenia w ramach prowadzonej działalności weterynaryjnej w oparciu oart. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychw związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 tej ustawy i podlegała dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu prowadzonej działalności.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, uznał odwołanie za uzasadnione i na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w punkcie „1” sentencji.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego znajduje uzasadnienie w treściart. 98 k.p.c.oraz przepisach § 11 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych uraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 490).