Sąd Rejonowy w Zambrowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 220/14
Data wyroku: 2014-12-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Paweł Płoński

Sygn. akt I C 220/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 grudnia 2014 r.
SĄD REJONOWY W ZAMBROWIE I WYDZIAŁ CYWILNY
w składzie:
Przewodniczący – SSR Paweł Płoński
Protokolant –  Kinga Klemarczyk
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 grudnia 2014 r. w Zambrowie
sprawy z powództwa

(...)wZ.

przeciwkoJ. A.iW. A.
o wydanie i zapłatę 87,85 zł

I
umarza postępowanie w sprawie w zakresie roszczenia o zapłatę kwoty 87,85 zł (osiemdziesiąt siedem i 85/100 złotych);

II
nakazuje pozwanymJ. A.iW. A., aby opróżniły, opuściły i wydały powodowi(...)wZ.działkę gruntu oznaczoną nr(...)o powierzchni 295 m(

    2), znajdującą się na obszarze(...)wZ.wraz ze znajdującymi się na niej składnikami majątkowymi w tym altaną – w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia;

III
odstępuje od obciążania pozwanychJ. A.iW. A.kosztami procesu.

Sygn. akt I C 220/14

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Rejonowego w Zambrowie z dnia 30 grudnia 2014 r.
Powód(...)wZ.w dniu 9 czerwca 2014 r. wystąpił z pozwem przeciwko pozwanymJ. A.iW. A., w którym wniósł o nakazanie pozwanym, aby opróżnili, opuścili i wydali powodowidziałkę nr (...)wraz ze znajdującymi się na niej składnikami majątkowymi w tym altaną. Jednocześnie wniósł o zasądzenie od pozwanych na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że pozwane bezprawnie zajmują przedmiotową działkę, która wchodzi w skład ogrodów działkowych, dodatkowo zamieszkując w znajdującej się na gruncie altanie, co jest niezgodne zart. 12 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowychoraz przepisów Statutu(...)(k. 2-19). W toku procesu powód ponadto wniósł o zasądzenie od pozwanych kwoty 87,85 zł tytułem zaległych należności z tytułu użytkowania działki, której wydania się domagał (k. 35).
PozwaneJ. A.iW. A.wniosły o oddalenie powództwa (k. 27-28, 32 odw. i k. 52 odw.).

Sąd Rejonowy w Zambrowie ustalił następujący stan faktyczny:

Na podstawie umowy z dnia 23 maja 1997 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego przed notariuszemM. G. (1)w Kancelarii Notarialnej wZ.(Rep. A nr(...)) MiastoZ.oddało w wieczyste użytkowanie(...)z siedzibą wW.nieruchomość gruntową położoną wZ.oznaczoną w ewidencji gruntów jakodziałka o nr (...)i powierzchni 4,0437 ha, wchodzącą w skład pracowniczego ogrodu działkowego pod nazwą(...)– na okres 99 lat, z możliwością przedłużenia tego prawa na okres dłuższy i z przeznaczeniem na pracowniczy ogród działkowy (k. 56-60).
Znajdująca się na ternie ogrodów działkowych(...)wZ.działka oznaczona nr (...)o powierzchni 295 m(

    2), była w użytkowaniuM. O.do dnia 25 stycznia 2008 r., tj. do jego śmierci. Na skutek śmierciM. O.doszło do wygaśnięcia przysługującego mu prawa do przedmiotowej działki. W dniu 20 grudnia 2008 r.J. A.(córka zmarłegoM. O.) złożyła oświadczenie, w którym zrzekła się swoich praw dodziałki nr (...)w(...)użytkowanej dotychczas przez jej ojca, na rzecz brataP. O.(k. 4), zaś w tym samym dniuP. O.(synM. O.) wystąpił z wnioskiem o przyjęcie w poczet członków(...)i przydzielenie mu w użytkowanie przedmiotowej działki (k. 6-7).
Uchwałą z dnia 21 marca 2009 r. (nr(...))(...)wZ.stwierdził wygaśnięcie członkowstwa w(...)dotychczasowego użytkownikadziałki nr (...), tj.M. O.w związku ze jego śmiercią (k. 3). W tym samym dniu uchwałą nr(...)(...)wZ.nadałP. O.członkowstwo w(...)i przydzielił mudziałkę nr (...)o powierzchni 295 m(

    2)(k. 8). Pomimo tego,J. A.przez kolejne lata korzystała za przyzwoleniem brata zdziałki nr (...), gdzie też zaspokajała swoje potrzeby mieszkaniowe, albowiem zamieszkała w znajdującej się na gruncie altanie, co było skutkiem jej wcześniejszego wyeksmitowania z dotychczasowego lokalu komunalnego przyul. (...)wZ.(protokół zdawczo-odbiorczy – k. 29). W między czasie na przedmiotowej działce zamieszkała równieżW. A.– córkaJ. A..
W związku z powstałym zadłużeniem z tytułu należnych składek statutowych i opłat za użytkowaniedziałki nr (...)w okresie za lata 2012-2013, Zarząd(...)wZ.pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. wezwałP. O.do uregulowania powstałej zaległości w łącznej kwocie 282,35 zł – w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego zawiadomienia, jednocześnie informując, że w przeciwnym wypadku podejmie stosowne decyzje zmierzające do pozbawienia członkostwa w(...)i prawa do użytkowania działki (k. 9).
W następstwie powyższegoP. O.w dniu 14 listopada 2013 r. złożył oświadczenie o zrzeczeniu się członkostwa w(...)i prawa użytkowaniadziałki nr (...)w(...)wZ., a jednocześnie zrzekł się na rzecz(...)wZ.urządzeń i nasadzeń znajdujących się nadziałce nr (...), której był dotychczasowym użytkownikiem (k. 10-11). W związku z tym Zarząd(...)wZ.uchwałą z dnia 14 grudnia 2013 r. (Nr(...)) postanowił wygasićP. O.członkostwo Związku i prawo do użytkowaniadziałki nr (...)(k. 12). W tym samym dniu dokonano komisyjnego przyjęcia w stanO.urządzeń i nasadzeń znajdujących się nadziałce nr (...)(k. 13).
W dniu 7 marca 2014 r. Zarząd(...)wZ.wezwałJ. A.oraz jej córkęW. A., które przebywały i zamieszkiwały w altanie znajdującej się na grunciedziałki nr (...)na terenieO.do niezwłocznego opuszczenia zajmowanej altany i działki w terminie do dnia 31 marca 2014 r. (k.(...)). W dniu 28 maja 2014 r. Zarząd(...)wZ.ponownie wezwał do opuszczenia i wydania bezprawnie zajmowanej działki w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego pisma (k. 19). Pomimo wezwańJ. A.iW. A.nadal zamieszkiwały w altanie znajdującej się nadziałce nr (...)i korzystały z tej nieruchomości.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody:dokumenty dołączone do pozwu (k. 3-19), protokół zdawczo-odbiorczy (k. 29), zaświadczenia (k. 30-31), zestaw przepisów „Prawo w PZD” (k. 48), dokumentów złożonych w dniu 29 sierpnia 2014 r. (k. 54-65), a także zeznania świadków:J. M. (1)(k. 50 odw.),R. G.(k. 51),M. G. (2)(k. 51 odw.),J. G.(k. 51 odw.),B. L.(k. 52),J. L.(k. 52),B. D.(k. 71 odw.),Z. P.(k. 79 odw.) iK. M.(k. 79 odw.).

Sąd Rejonowy w Zambrowie zważył, co następuje:

Powództwo strony powodowej o wydanie jako zasadne, podlegało uwzględnieniu. Powyższe roszczenie w ocenie Sądu należało rozpatrywać w kontekścieart. 222 § 1 k.c., zgodnie z którym właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana (tzw. roszczenie windykacyjne) – chyba, że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Wprawdzie, jak wynika wprost z treści przytoczonego przepisu, roszczenie windykacyjne przysługuje właścicielowi, albowiem to właściciel może żądać, ażeby rzecz została mu wydana i to jemu przysługuje materialna legitymacja czynna do zgłoszenia takiego roszczenia, tym niemniej w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że powyższy przepis znajduje odpowiednie zastosowanie również w przypadku ochrony prawa przysługującego użytkownikowi wieczystemu. Należy podkreślić, że już z samej treściart. 233 k.c.jednoznacznie wynika, że w granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego, bądź ich związków w użytkowanie wieczyste – użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób (w tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać). W świetle powyższego zapisu wyraża się bezwzględny charakter prawa użytkowania wieczystego i dlatego też należy przyjąć, że użytkownikowi wieczystemu przysługują właściwe petytoryjne roszczenia ochronne (por. Komentarz do art. 233 Kodeksu cywilnego, autor: Edward Gniewek – publ. LEX). Zatem użytkownik wieczysty może żądać od osoby, która faktycznie włada nieruchomością oddaną mu w użytkowanie wieczyste, ażeby nieruchomość została mu wydana (chyba że osobie tej służy skuteczne względem użytkownika uprawnienie do władania nieruchomością). Niezależnie od powyższych argumentów, uprawnienie użytkownika wieczystego do skorzystania z ochrony petytoryjnej przewidzianej wart. 222 § 1 k.c., wynika także z treściart. 251 k.c., który przewiduje, że do ochronypraw rzeczowychograniczonych stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II CSK 501/08, publ. LEX nr 528129).
W odniesieniu do niniejszej sprawy powód udowodnił według zasady wyrażonej wart. 6 k.c., że przysługuje mu uprawnienie do korzystania – z wyłączeniem innych osób – spornądziałką oznaczoną nr (...)o powierzchni 295 m(

    2), która wchodzi w skład(...)wZ.funkcjonujących na terenie nieruchomości gruntowej położonej wZ.i oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka o nr (...)i powierzchni 4,0437 ha, która na podstawie umowy z dnia 23 maja 1997 r. została oddana w wieczyste użytkowanie(...)z siedzibą wW.(zob. akt notarialny sporządzony przed notariuszemM. G. (1)w Kancelarii Notarialnej wZ., Rep. A nr(...)– k. 56-60).
Jednocześnie jak wynikało z akt sprawy pozwaneJ. A.i jej córkaW. A.zajmują sporną nieruchomość bezprawnie, albowiem nie przysługuje im aktualnie żadne prawo do korzystania z tej działki. Fakt zamieszkiwania przez pozwane na tereniedziałki nr (...)i korzystania z niej był bezsporny pomiędzy stronami, pozwane przyznały powyższą okoliczność, która została również potwierdzona przez świadków przesłuchanych w toku postępowania. Zasadniczą kwestią zatem było ustalenie, czy pozwanym przysługuje uprawnienie do korzystania z przedmiotowej działki. Z ustaleń poczynionych przez Sąd wynikało, że wprawdzie wcześniej spornadziałka nr (...)była użytkowana przez ojca pozwanejJ. M. (2)O., jednakże przysługujące mu uprawnienia wygasły wraz z jego śmiercią w 2008 r., natomiast prawo do użytkowania przedmiotowej działki przeszło następnie w 2009 r. na rzecz jego synaP. O.(brata pozwanejJ. A.). Należy podkreślić, że w dniu 20 grudnia 2008 r.J. A.złożyła pisemne oświadczenie, w którym zrzekła się swoich praw dodziałki nr (...)wchodzącej w skład(...)na rzecz brataP. O.(k. 4). Odnosząc się do powyższego oświadczenia pozwana wprawdzie początkowo zarzucała że ten dokument został sfałszowany (pismo – k. 27-28), jednakże na rozprawie potwierdziła, że podpis widniejący pod tym oświadczeniem należy do niej (k. 32 odw.).
Niezależnie od powyższego z ustaleń Sądu wynikało, że to pozwanaJ. A.– pomimo tego, żedziałka nr (...)formalnie została przyznana jej bratu – przez kolejne lata za jego przyzwoleniem korzystała z tej działki, gdzie też zaspokajała swoje potrzeby mieszkaniowe, albowiem zamieszkała w znajdującej się na gruncie altanie, co było skutkiem jej wyeksmitowania z dotychczasowego lokalu komunalnego przyul. (...)wZ.(protokół zdawczo-odbiorczy – k. 29). Jak wynika z akt sprawy zaistniała sytuacja była tolerowana przez Zarząd(...)wZ.dopóki były regulowane bieżące należności z tytułu składek statutowych i opłat eksploatacyjnych za przedmiotową działkę. Jednakże z uwagi na powstałą zaległość z tego tytułu w latach 2012-2013 dotychczasowy użytkownik działki(...)w dniu 14 listopada 2013 r. złożył oświadczenie o zrzeczeniu się członkostwa w(...)i prawa użytkowania tej działki, a jednocześnie zrzekł się na rzecz(...)wZ.urządzeń i nasadzeń znajdujących się na przedmiotowejdziałce nr (...). Na skutek powyższego Zarząd(...)wZ.uchwałą z dnia 14 grudnia 2013 r. (Nr(...)) postanowił wygasićP. O.członkostwo Związku i prawo do użytkowaniadziałki nr (...)i w tym samym dniu dokonano komisyjnego przyjęcia w stanO.urządzeń i nasadzeń znajdujących się na tej działce. W świetle powyższego należało uznać, że od dnia 14 grudnia 2013 r. pozwanaJ. A.zajmowała przedmiotowądziałkę nr (...)bez jakiegokolwiek tytułu prawnego. Co więcej w między czasie z pozwaną zamieszkała jej córkaW. A., której uprawnienie do użytkowania spornej działki również nie przysługiwało. W związku z tym należało podzielić stanowisko powoda, że aktualnie prawo do użytkowaniadziałki nr (...)przysługuje wyłącznie Zarządowi(...)wZ., a pozwane zajmują tą nieruchomość bezprawnie. W świetle powyższego roszczenie windykacyjne oparte naart. 222 § 1 k.c.w zw. zart. 233 i 251 k.c.należało uznać za zasadne.
Bez większego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pozostawały natomiast dalsze zarzuty strony powodowej – w szczególności to, że pozwane zamieszkiwały w altanie znajdującej się na grunciedziałki nr (...), co – jak wskazała – było niezgodne zart. 12 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowychoraz przepisów Statutu(...), jak również to, że pozwane korzystały z działki w sposób utrudniający sąsiadom tej nieruchomości swobodne korzystanie z przysługującym im działek. Wprawdzie nie budziło wątpliwości, że zgodnie z przytoczonym przepisem na terenie działki obowiązuje m.in. zakaz zamieszkiwania, tym niemniej powyższa okoliczność, jak też pozostałe zarzuty strony powodowej mogła być przesłanką ewentualnego wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej przewidzianej w tej ustawie. Natomiast w niniejszej sprawie, ponieważ nie doszło do zawarcia takiej umowy pomiędzy stronami, zasadność roszczenia windykacyjnego wynikała wyłącznie z tego, że pozwane korzystały z przedmiotowej działki bez tytułu prawnego. Jednocześnie z uwagi na przedmiot sporu w ocenie Sądu nie budziło wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisuustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
W toku postępowania powód dodatkowo domagał się zasądzenia solidarnie od pozwanych kwoty 87,85 zł tytułem zaległych należności z tytułu użytkowania przedmiotowej działki (k. 35), jednakże z uwagi na opłacenie tych zaległości przez pozwanąJ. A.– cofnął pozew w tym zakresie (za zgodą pozwanej) i dlatego też postępowanie w tym zakresie podlegało umorzeniu na podstawieart. 203 k.p.c.w zw. zart. 355 § 1 k.p.c.(o czym orzeczono w pkt I sentencji orzeczenia).
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Rejonowy na podstawieart. 222 § 1 k.c.w zw. zart. 233 i 251 k.c.orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku. O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 102 k.p.c.poprzez odstąpienie od obciążania pozwanych kosztami procesu – uwzględniając przy tym szczególny charakter niniejszej sprawy i trudną sytuację osobistą i majątkową obu pozwanych (o czym orzeczono w pkt III sentencji orzeczenia).