Sąd Okręgowy w Warszawie
X Wydział Karny
Sygnatura akt: X Ka 691/14
Data wyroku: 2014-10-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Maksymowicz, Mariusz Jackowski, Urszula Myśliwska

Sygn. akt X Ka 691 / 14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 października 2014r.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Wydział X Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący:SSO Urszula Myśliwska
Sędziowie:SSO Mariusz Jackowski
SSR (del.) Piotr Maksymowicz (spr.)
Protokolant:   prot. sąd. Agnieszka Płóciennik
przy udziale Prokuratora Doroty Ositek
po rozpoznaniu w dniu 27 października 2014r. w Warszawie na rozprawie
sprawyM.V.oskarżonego o czyn zart. 305 ust. 3 Prawa własności przemysło­wej
na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego(...) S.A.
od wyroku Sądu Rejonowego w Pruszkowie
z dnia 25 lutego 2014r. (sygn. aktII K 307/13)

orzeka
zaskarżony wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Pruszkowie do po­nownego rozpoznania.
Sygn. akt X Ka 691 / 14

UZASADNIENIE

M.

V.

oskarżono o to, że w nieustalonym czasie, jednak nie później niż do dnia 26 października 2007r. w miejscowościM.na terenie posesji przyul. (...)­nowej(...)w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej pod nazwąfirmy (...) Spółka z o.o.(z siedzibą wR.,ul. (...)) posiadał w celu wprowadzenia do obrotu wyroby perfumeryjne oznaczone podrobionymi znakami towarowymi w ilości 54.081 sztuk, w tym: perfumy marki

L. O.
w ilości 10.937 o wartości strat 2.317.280 zł; perfumymarki B. (...).p.A. w ilości 245 sztuk; perfumyfirmy (...)w ilości 4.768 sztuk; perfumyfirmy (...)w ilości 8.678 sztuk; perfumyfirmy (...)w ilości 923 sztuk; perfumyfirmy (...)w ilości 183 sztuk; perfumy firmy

(...)S.A. w ilości 198 sztuk; perfumyfirmy (...) S.A.w ilości 2.725 sztuk, perfumyfirmy (...)w ilości 1.119 sztuk; perfumyfirmy (...)w ilości 3.458 sztuk; perfu­myfirmy (...) Ltd. w ilości 1.119 sztuk – o łącznej wartości strat 4.272.335,00 zł na szkodę wyżej wymienionych firm reprezentowanych: przezKancelarię (...)(z siedzibą wW.,Al. (...)), Przedsię­biorstwo(...) Sp. z o.o.(z/s wW.,ul. (...)J), Kancelarię

(...)

G.i
(...) Kancelaria (...)wW.((...)),Kancelarię (...)(z siedzibą wW.,ul. (...)lok.(...)),Kancelarię (...)(z siedzibą w(...)(...)),M.Ł.rzecznika patentowego

    LSDŁ.D.i Wspólnicy(ul. (...)wW.),A..P. S.(Kancelaria wW.,ul. (...)),firmę (...) Sp. z o.o.(z siedzibą wW.,ul. (...)), przy czym z popełnio­nego czynu uczynił sobie stałe źródło dochodu,

    to jest o czyn z art. 305 ust. 3 UstawyP.­wo własności przemysłowej.

Sąd Rejonowy w Pruszkowie wyrokiem z dnia 25 lutego 2014r. (sygn. aktII K 307/13):

1
oskarżonegoM.V.w ramach zarzucanego czynu uznał za winnego tego, iż w nie­ustalonym czasie, jednak nie wcześniej niż dnia 1 września 2007r. i nie później niż dnia 26 października 2007r. w miejscowościM.na terenie posesji ul.(...)w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej pod nazwąfirmy (...) Spółka z o.o.(z siedzibą wR.,ul. (...)) dokonywał obrotu wyrobami perfumeryjnymi oznaczonymi podrobionymi znakami towarowymi w ilości 54.081 sztuk, w tym: perfumami marki

L. O.
w ilości 10.937 o wartości strat 2.317.280 zł; perfuma­mi marki

(...). w ilości 245 sztuk; perfumamifirmy (...)w ilości 4.768 sztuk; perfumamifirmy (...)w ilości 8.678 sztuk; perfumamifirmy (...)w ilości 923 sztuk; perfumamifirmy (...)w ilości 183 sztuk; perfu­mamifirmy (...) S.A.w ilości 198 sztuk; perfumamifirmy (...) S.A.w ilości 2.725 sztuk; perfumamifirmy (...)w ilości 1.119 sztuk; perfumamifirmy (...)w ilości 3.458 sztuk; perfumamifirmy (...) Ltd. w ilości 1.119 sztuk; perfumamifirmy (...)

    !w ilości 126 sztuk oraz perfumamifirmy (...)w iloś­ci 1.512 sztuk, o łącznej wartości 4.272.335,00 zł na szkodę wyżej wymienionych firm, poprzez ich magazynowanie, przy czym z popełnionego czynu uczynił sobie stałe źródło dochodu, to jest czynu wyczerpującego dyspozycję art. 305 ust. 3 Ustawy Prawo włas­ności przemysłowej i za to na mocy art. 305 ust. 3 Ustawy Prawo własności przemysło­wej skazał go na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, zaś na podstawieart. 33 § 2 kkwymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 100 (stu) stawek dziennych, us­talając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 50 (pięćdziesięciu) złotych,

2
na podstawieart. 69 §§ 1 i 2 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkwykonanie orzeczonej wobec os­karżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 (trzech) lat tytu­łem próby,

3
na podstawieart. 44 § 2 kkorzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa poprzez zniszcze­nie dowodów rzeczowych wskazanych pod poz. 1-971 w Wykazie dowodów rzeczowych Nr 1/6/08 (k. 172-190 akt sprawy),

4
zasądził od oskarżonegoM.V.na rzecz oskarżycieli posiłkowych:

T.M.,

L.
A. (...).V.,(...) S.A.,(...) S.A.oraz

J.! GmbHkwoty po 420,00 (czterysta dwadzieścia) złotych + VAT tytułem ustanowienia w sprawie peł­nomocnika,

5
na podstawieart. 627 kpkzasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.180 złotych tytułem opłaty oraz kwotę 10.000 złotych tytułem zwrotu poniesionych w postę­powaniu wydatków, przejmując pozostałą kwotę kosztów postępowania na rachunek Skarbu Państwa.

Przedmiotowe orzeczenie na niekorzyść oskarżonego, w części dotyczącej nienałożenia na oskarżonego obowiązku naprawienia szkody na podstawieart. 46 kkzaskarżył pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego(...) S.A.Wyrokowi zarzucił:

1
naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niezastosowanieart. 46 § 1 kkw sytuacji, gdy zostały wypełnione wszystkie kodeksowe ku temu przesłanki, tj. oskarżony został skazany za zarzucany mu czyn, os­karżyciel posiłkowy złożył w zakreślonym przepisami postępowania karnego terminie stosowny wniosek o zasądzenie obowiązku naprawienia szkody, a nadto po stronie os­karżyciela posiłkowego wystąpiła szkoda o znacznej wartości,

2
naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść rozstrzyg­nięcia, tj.art. 2 § 1 pkt 3 kpk,art. 4 kpk,art. 193 § 1 kpk,art. 410 kpkiart. 424 kpkpoprzez nielicujące z wymogiem obiektywizmu uznanie, że oskarżyciel posiłkowy nie poniósł żadnej szkody wymagającej kompensaty, w tym zwłaszcza zdeprecjonowanie znaczenia szkody wizerunkowej, pomimo, iż ustawodawca nie precyzuje rodzaju szkód podlegających naprawieniu, żadnych z tych szkód nie przedkłada nad inne i nie uprzywi­lejowuje - co w konsekwencji doprowadziło Sąd do przekonania, że świadczenie z tytułu naprawienia szkody nie jest należnym i tym samym wniosek oskarżyciela posiłkowego oparty na regulacjiart. 46 § 1 kkzostał – niezgodnie z treścią tego przepisu – oddalony.

W konkluzji apelujący domagał się:



wydania orzeczenia reformatoryjnego, tj. nałożenia obowiązku naprawienia szkody lub orzeczenie nawiązki,

orzeczenia o kosztach postępowania na podstawieart. 627 kpkw zw. zart. 634 kpk.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Wniesiona apelacja skutkowała uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, niemniej nie całość zawartej w niej argumentacji była trafna.
Radca prawnyE. R.reprezentując oskarżyciela posiłkowego(...) S.A.w piśmie procesowym z dnia 6 listopada 2013r. (k. 1157 i n.) złożył oświadczenie o działaniu w cha­rakterze oskarżyciela posiłkowego oraz wniosek onaprawienie szkody i zadośćuczynienie. Wskazał, że w przypadku wątpliwości co do wysokości szkody wnosi o dopuszczenie i prze­prowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony własności intelektualnej na okolicz­ność wartości produktów oryginalnych oraz tego, że wysokość opłaty licencyjnej należnej pokrzywdzonej za każdy wyprodukowany produkt oznaczony jej znakiem towarowym zależy od polityki handlowej pokrzywdzonej i jest równa wartości produktu oryginalnego.
Wniosek ten został sprecyzowany w piśmie procesowym z dnia 20 listopada 2013r. (k. 1191 i n.), w którym – w zakresie dotyczącymspółki (...) S.A.– pełnomocnik pokrzywdzonego wskazał, iż domaga się orzeczenia obowiązku naprawienia szkody w kwocie 1.030.786,00 zł. Na kwotę tę miała składać się: szkoda majątkowa w wysokości 687.191,00 zł i szkoda niema­jątkowa w wysokości 343.595,00 zł.
Pełnomocnik pokrzywdzonego i w przywołanych pismach procesowych, i w apelacji obecne brzmienieart. 46 § 1 kk. W następstwie z jego treści wywodził powinności orzeczenia przez Sądmeritiobowiązku naprawienia szkody obejmującego zarówno odszkodowanie, jak i za­dośćuczynienie. Apelujący jednak pominął, iż przypisane oskarżonemu przestępstwo zaistnia­ło w okresie wrzesień-październik 2007 roku, gdyart. 46 § 1 kkmiał inne brzmienie. Otóż aż do dnia 8 czerwca 2010r. przepis ten stanowił:W razie skazania za przestępstwo spowodo­wania śmierci, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji,przestępstwo prze­ciwkośrodowisku,mieniu lub obrotowi gospodarczemulub przestępstwo przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, sąd, na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby up­rawnionej, orzekaobowiązek naprawienia wyrządzonej szkody w całości albo w części; prze­pisów prawa cywilnego o przedawnieniu roszczenia oraz możliwości zasądzenia renty nie sto­suje się. Aktualnie otrzymał brzmienie:W razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pok­rzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka,obowiązek naprawienia wyrządzonej przes­tępstwem szkody w całości albo w części lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; prze­pisów prawa cywilnego o przedawnieniu roszczenia oraz możliwości zasądzenia renty nie sto­suje się.
Przestępstwo przypisane oskarżonemu kwalifikowane było jako występek przeciwko mieniu. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 marca 2008r. (I KZP 1/08, Lex nr 354325) wskazał, że przedmiotem ochrony przepisuart. 305 Prawa własności przemysłowejsą dwa dobra: prawidłowość (pewność) obrotu towarami i mienie w postaci prawa własności prze­mysłowej. Zatem analizowany czyn zaliczał się do katalogu przestępstw objętych regulacjąart. 46 § 1 kkw uprzednim brzmieniu.
Porównanieart. 46 § 1 kkw brzmieniu aktualnym i w brzmieniu obowiązującym w 2007 roku prowadzi do wniosku, że możliwość dochodzenia przez pokrzywdzonego lub inną osobę up­rawnioną zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, w oparciu o treść przepisuart. 46 § 1 kk, została wprowadzona z dniem 8 czerwca 2010r. na mocy ustawy z dnia 5 listopada 2009r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, (...) oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 206, poz. 1589).Oznacza to, że możliwość taka nie istniała przed tą datą, a zakres pojęciowy szkody w poprzednim stanie prawnym obejmował wyłącznie szkodę o charakterze majątkowym. Sąd I instancji nie był uprawniony do uwzględnienia wniosku o zadośćuczynienie, bez naruszeniaart. 4 § 1 k.k., gdyż czyn oskarżonego popełniony został przed wskazaną nowelizacjąart. 46 § 1 kk(por. np. wyrok SA w Łodzi z dnia 6.09.2011r., II AKa 142/11, OSAŁ 2012/2/19).
W rezultacie należało wskazać, że Sąd Rejonowy zobowiązany z mocyart. 4 § 1 kkdo stoso­wania ustawy względniejszej musiał stosowaćart. 46 § 1 kkw uprzednim brzmieniu i nie mógł uwzględnić wniosku pełnomocnika(...) S.A.o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w tej części, w której dotyczył on naprawienia szkody niemajątkowej określonej przez wnioskodawcę na kwotę 343.595,00 zł (zadośćuczynienie). Rozstrzygnięcie Sądumeritiw tej części (jakkolwiek inaczej uzasadnione) było prawidłowe, a podważająca je argumentacja apelacji nie zasługiwała na uwzględnienie.
Inaczej należało natomiast ocenić prawidłowo odmowy orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody w zakresie, w którym wniosek pełnomocnika pokrzywdzonego dotyczył odszkodowa­nia (to jest szkody majątkowej). Sąda quow zaskarżonym wyroku nie orzekł o środku kar­nym obowiązku naprawienia szkody – tym samym nie uwzględnił wniosku złożonego m. in. przez pełnomocnika(...) S.A.W uzasadnieniu (k. 1360) wskazał, iżprzechowywany przez oskarżonego towar fizycznie nie wszedł na rynek, nie został wykorzystany przez potencjalnych kupców, dlatego też nie może być mowy o realnie poniesionej szkodzie przez producentów perfum.
W ocenie Sądu Okręgowego przywołane stanowisko stanowi zbytnie uproszczenie zagadnie­nia szkody wyrządzonej przestępstwem penalizowanym wart. 305 ust. 1 i 3 Prawa własności przemysłowej. Bezspornie warunkiem orzeczenia środka karnego zart. 46 § 1 kkjest usta­lenie, że określonym w tym przepisie przestępstwem została wyrządzona szkoda (wyrok SN z dnia 11.07.2013r., IV KK 192/13, Lex nr 1335616), a nadto, iż do chwili wyrokowania nie została ona naprawiona (wyrok SN z dnia 14.03.2013r., III KK 27/13, OSNKW 2013/7/57).
Oskarżonemu przypisano przestępstwo określone w art. 305 ust. 1 i 3 Prawa własności prze­mysłowej polegające na dokonywaniu obrotu towarami oznaczonymi podrobionymi znakami towarowymipoprzez ich magazynowanie, to jest przestępstwo w formie stadialnej dokonania (a nie usiłowania). Z poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych wynika, iżM.V.za swoją działalność otrzymywał 10 procent zysku pochodzącego ze sprzedaży znaj­dujących się w magazynie perfum, przy czym z akt sprawy wynika, iż ich dalszą dystrybucją zajmowała się inna osoba. Zatem perfumy w przedmiotowym magazynie były przechowy­wane nie dla samego ich przechowywania – był to etap pośredni przed ich sprzedażą osobom, które zbywały je konsumentom. Ujawnienie perfum w dniu 26 października 2007r. przerwało przestępczy proceder polegający na obrocie towarami opatrzonymi podrobionymi znakami to­warowymi, gdzie do ich oznaczenia takimi znakami już doszło, a magazynowanie opakowań zawierających perfumy było jednym z etapów obrotu. Dnia 26 października 2007r. ujawniono w magazynie konkretną liczbę opakowań (54.081 sztuk, w tym 2.725 sztuk opakowań perfum oznaczonych podrobionym znakiem towarowymL.), a odnosząc się domodus operandioskarżonego i innej osoby / innych osób należało przyjmować jako pewnik, iż perfumy przed tym dniem sukcesywnie opuszczały magazyn i tak działoby się dalej, gdyby nie interwencja funkcjonariuszy Izby Celnej.
Z lakonicznych Sądumeritiwynikałoby, że gotów on byłby przyjmować wystąpienie szkody dopiero w przypadku wykazania, że konkretna liczba opakowań perfum oznaczonych podro­bionymi znakami towarowymi poszczególnych marek została zbyta czy to osobom zajmują­cym się sprzedażą tego rodzaju produktów poprzez internet lub na targowiskach, czy może nawet dopiero z chwilą ich zbycia przez te osoby finalnym konsumentom. Stanowisko to nie wydaje się trafne – w ten sposób różnicowana byłaby odpowiedzialność (w zakresie obowiąz­ku naprawienia szkody) osób będących sprawcami tego samego przestępstwa zart. 305 ust. 1(ewentualnie w zw. z ust. 3)Prawa własności przemysłowejw zależności od tego w jakim etapiedokonywania obrotuuczestniczyli. Nie byłoby to rozwiązanie słuszne, zwłaszcza gdy zważyć, iż zgodnie zart. 441 § 1 kcjeżeli kilka osób ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialność jest solidarna. Dopieroart. 441 § 2 kcnormuje, iż jeżeli szkoda była wynikiem działania lub zaniechania kilku osób, ten, kto szkodę naprawił, może żądać od pozostałych zwrotu odpowiedniej częścizależnie od okolicz­ności, a zwłaszcza od winy danej osoby oraz od stopnia, w jakim przyczyniła się do powsta­nia szkody.
Przywoływany przez skarżącegoart. 296 ust. 1 Prawa własności przemysłowejstanowi, że osoba,której prawo ochronne na znak towarowy zostało naruszone, lub osoba, której ustawa na to zezwala, może żądać od osoby, która naruszyła to prawo, zaniechania naruszania, wyda­nia bezpodstawnie uzyskanych korzyści,a w razie zawinionego naruszenia również naprawie­nia wyrządzonej szkody: 1) na zasadach ogólnych albo 2) poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej opłacie licencyjnej albo innego stosownego wynagrodzenia, które w chwili ich dochodzenia byłyby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie ze znaku towarowego. Z art. 296 ust. 2 tej Ustawy wynika, że naruszenie pra­wa ochronnego na znak towarowy polega na bezprawnym używaniu w obrocie gospodarczym m. in. znaku identycznego do zarejestrowanego znaku towarowego w odniesieniu do iden­tycznych towarów.
Powyższe rozważania sprawiają, że Sądmeritibędzie musiał ponownie przeanalizować za­gadnienie szkody wyrządzonej przez oskarżonego zarzuconym mu przestępstwem przez pryz­matart. 296 Prawa własności przemysłowejiart. 46 §§ 1 i 2 kk, jak też stanowiska oskarży­ciela posiłkowego(...) S.A.(k. 1194), że szkoda wyrządzona przestępstwem polega na: a) zmniejszeniu sprzedaży oryginalnych produktów o liczbę wyrobów podrobionych wprowa­dzonych do obrotu przez oskarżonego, a tym samym utracie wynagrodzenia przez pokrzyw­dzoną i b) zmniejszeniu wpływu z opłat licencyjnych, który byłoby należne pokrzywdzonej tytułem udzielenia zgody na korzystanie z jej produktów. Odrębnym zagadnieniem będzie ustalenie wysokości szkody – Sąd Rejonowy będzie musiał rozstrzygnąć na ile miarodajne są wyliczenia przedstawione przez pełnomocnika(...) S.A.m. in. w pkt. 30 i 31 pisma pro­cesowego z dnia 20 listopada 2013r. Jeżeli poweźmie w tym zakresie wątpliwości, rozważy zasadność sięgnięcia po pomoc biegłego.
Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoz­nania. Wydanie takiego orzeczenia (zamiast postulowanego w apelacji wyroku reformatoryj­nego) było wynikiem braku w dotychczas zgromadzonym materiale dowodowym danych, które pozwalałaby stanowczo ustalić wysokość szkody majątkowej wyrządzonej(...) S.A.– w ślad za tym wysokość odszkodowania.W tożsamy sposób tutejszy Sąd Okręgowy orzekł także w wyroku z dnia 8 września 2014r. (X Ka 397/14) dotyczącej sprawy II K 688/13 Sądu Rejonowego w Piasecznie. Nadto konieczność uchylenia wyroku związana była ze sposobem opisania czynu przypisanego, gdzie Sąd odwoławczy w aktach nie znajduje materiałów, które wystarczająco uzasadniałyby wycenę wartości strat na kwotę łącznie 4.272.335,00 zł (w tym na kwotę 2.317.280,00 zł w przypadku perfum oznaczonych znakiemL. O.).
Orzeczenie o zwrocie wydatków poniesionych przez oskarżyciela posiłkowego(...) S.A.z tytułu ustanowienia pełnomocnika zostało pozostawione Sądowi I instancji w końcowym orzeczeniu.
Tym wszystkim się kierując Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.