Sąd Okręgowy w Gliwicach
X Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: X Ga 119/14
Data wyroku: 2014-06-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Wańczura –, Leszek Guza, Małgorzata Korfanty
Słowa kluczowe: Szkoda, Naprawienie Szkody
Podstawa prawna: art. 471 kc.

Sygn. akt X Ga 119/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy
w składzie
Przewodniczący Sędzia SO Leszek Guza
Sędzia SO Iwona Wańczura – spr.
Sędzia  SO  Małgorzata Korfanty
ProtokolantAleksandra Ciesińska
po rozpoznaniu w dniu13 czerwca 2014 rokuw Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwa:(...)S.A. wW.

przeciwko:
    1.(...)Sp. z o.o. wG.

2.A. M.
o zapłatę
na skutek apelacji wniesionej przez powódkę
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 16 stycznia 2014 roku
sygn. akt VII GC 384/13

1
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej pozwanego(...)Sp. z o.o. wG.i w tej części przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego;

2
oddala apelację w pozostałym zakresie.

SSO Małgorzata Korfanty   SSO Leszek Guza  SSO Iwona Wańczura
Sygn. akt X Ga 119/14

UZASADNIENIE

(...)Spółka AkcyjnawW.wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanych:(...)wG.(dalej:(...) Sp. z o.o.) iA. M.kwoty 6.846,73 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania
Podniosła, że wypłaciła na rzecz(...) Sp. z o.o.odszkodowaniez tytułu ubezpieczenia autocasco, ponieważ ta dokonała remontu pojazdu. Szkoda powstała w ten sposób, że na pojazd markiV.onr rej. (...)spadł nawis śnieżny oraz lód z dachu budynku położonego wG.przyul. (...). Właścicielem pojazdu byłB. P.. Zarządcą tej nieruchomości była(...) Sp. z o.o.Powódka wskazała, żeA. M.nie odśnieżył dachu budynku położonego wG.przyul. (...), a był do tego zobowiązany na mocy umowy z(...)Sp.z o.o. Niewykonanie przez niego usługi było przyczyną wystąpienia zdarzenia, które spowodowało powstanie szkody.A. M.ponosi odpowiedzialność solidarnie z(...) Sp. z o.o., gdyż ta spółka zleciła wykonanie czynności podmiotowi profesjonalnemu. Na mocy art. 828 § 1 kcz dniem zapłaty przez powódkę odszkodowania na rzecz ubezpieczającego, roszczenie ubezpieczającego przeszło z mocy prawa na powódkę do wysokości zapłaconego odszkodowania.
A. M.w odpowiedzi na pozew podniósł, że w latach 2009-2010 nie miał zawartej umowy w zakresie sprzątania ani oczyszczania dachów nieruchomości położonej przyul. (...)ani żadnej innej. Usługi oczyszczania dachów ze śniegu i lodu wykonywane były jedynie na podstawie indywidualnych zleceń interwencyjnych. Realizacja i odbiór tych prac następowały natychmiast po ich zleceniu. Pozwany nie świadczył usług polegających na monitorowaniu stanu dachów i decydowaniu, w którym momencie należało odśnieżyć dach. Wykonał prace z najwyższą starannościąi w okresie ich realizacji nie doszło do powstania szkód. Dalsza odpowiedzialność za nieruchomości spoczywa na ich zarządcy i właścicielu.
Również pozwana(...) Sp. z o.o.w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu zarzuciła, że powódka nie wykazała zaistnienia przesłanek powstania odpowiedzialności deliktowej po stronie pozwanej spółki. Powódka nie wykazała, że zaistniało zdarzenie, z którego zaistnieniem związane jest powstanie szkody, a także, że nie wykazała w sposób precyzyjny rozmiarów powstałej szkody. Ponadto pozwana podniosła, że nawet w sytuacji potencjalnego zaistnienia przesłanek odpowiedzialności deliktowej i tak nie ponosiłaby ona odpowiedzialności, gdyż powierzyła wykonanie czynności polegających m.in. na odśnieżaniu dachu budynku położonego wG.przyul. (...)oraz strącaniu nawisów śnieżnych i sopli z tego budynku profesjonaliście, który zawodowo trudnił się wykonywaniem wskazanych wyżej czynności -A. M.. Odpowiedzialność w całości ponosiłby zatemA. M.zgodnie zart. 429 kc.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowyw Gliwicach oddalił powództwo wobec obojga pozwanych oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej(...) Sp. z o.o.wG.kwotę 1.217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sąd Rejonowy ustalił, że pojazd markiV.(...)nr rej. (...)uległ uszkodzeniu, które polegało na: wgnieceniu maski, odprysku lakieru, wgnieceniu błotnika prawego oraz uszkodzeniu kołka rozporowego. W dniu20 lutego 2010r. obok pojazdu na ziemi znajdowały się liczne, duże odłamki lodu oraz zmarzniętego śniegu
Spółka (...)w dniach 8 lutego 2010r. i 18 lutego 2010r. zleciłaA. M.usługę usunięcia śniegu zalegającego na dachu budynku przyul. (...), odkucia lodu z gzymsu i balkonów oraz zbicia powstałych na budynku sopli od ulicy wraz ze sprzątnięciem ulicy.A. M.wykonał ww. usługi.
W dniu 22 maja 2012r. powódka wypłaciłaspółce (...)wK.kwotę 6.846,73 zł z tytułu odszkodowania za zdarzenie objęte sprawą o nr(...)Sprawa ta dotyczyła pojazduV.nr rej.
(...), którego właścicielem byłB. P., który upoważniłspółkę (...)wK.do odbioru w jego imieniu odszkodowania dotyczącego szkody(...).
Wobec tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Rejonowy zważył, że pozwana(...) Sp. z o.o.jako zarządca nieruchomości budynku położonego wG.przyul. (...), na mocy przepisówprawa budowlanego, była zobowiązana do prowadzenia właściwej gospodarki nieruchomością. Z tego obowiązku wynikało, że(...) Sp. z o.o.powinna zapewnić bezpieczeństwo użytkowania nieruchomości, co z kolei powoduje, że powinna ona usuwać zalegający na dachu śnieg lub lód, stanowiący zagrożenie bezpieczeństwa. Powódka nie wykazała swego twierdzenia, że doszło do naruszenia przez(...) Sp. z o.o.wskazanego wyżej obowiązku, co spowodowało szkodę w pojeździeB. P..
Powódka powoływała się na dołączone do akt zdjęcia pojazdu. Sąd Rejonowy zważył jednakże, że dokumentacja fotograficzna przedłożona przez powódkę nie zawierała zdjęć sporządzonych w dniu zdarzenia, brak było także zdjęć z miejsca zdarzenia. A zatem dokumentacja ta nie stanowiła dowodu na twierdzenia powódki, że uszkodzenia pojazdu uwidocznione na tychże zdjęciach powstały w wyniku osunięcia się śniegu i lodu z dachu budynku położonegowG.przyul. (...). Dokumentacja jedynie dowodziła, żew pojeździe wystąpiła szkoda, jednak nie wskazywała na przyczyny wystąpienia szkody.
Powódka nie wykazała, że z dachu nieruchomości faktycznie zwieszał się nagromadzony śnieg i lód bezpośrednio nad pojazdemV.lub w taki sposób, że możliwe było oberwanie się tych nawisów na pojazd.
Okolicznością wskazującą na możliwość uszkodzenia pojazdu w skutek osunięcia się mas śniegu i lodu były wnioski z oględzin przeprowadzonychw sprawieKPIIG.nr(...). Policjant dokonujący oględzin stwierdził, że obok pojazdu na ziemi znajdowały się liczne, duże odłamki lodu oraz zmarzniętego śniegu. Jednak takie stwierdzenie nie jest wystarczające do przyjęcia, że odłamki te spowodowały uszkodzenie pojazduV..
Dalej Sąd Rejonowy zważył, żeA. M.nie był zobowiązany do monitorowania w dniu 20 lutego 2010r. stanu bezpieczeństwa dachu budynku położonego wG.przyul. (...)ani do podejmowania odśnieżania dachu lub usuwania oblodzenia w sytuacji stwierdzenia stanu zagrożenia bezpieczeństwa. Taki obowiązek nie wynikał ze zleceń z dnia8 lutego 2010r. i 18 lutego 2010r. Ze zleceń tych wynikało jedynie, żeA. M.wykonał pojedyncze usługi.
Nadto, z dołączonych do akt sprawy zleceń wykonania usług wynika, że usługi zostały wykonane bez zastrzeżeń. Powódka nie wykazała, żeA. M.wykonywał usługi usuwania mas śniegu i lodu w czasie, kiedy pojazdV.parkował w okolicach przedmiotowego budynku, a zatem nie wykazała, że wystąpiły przesłanki odpowiedzialności wskazane wart. 471 kc,a to na niej spoczywał ciężar dowodowy na mocyart. 6 kc.
O kosztach Sąd Rejonowy orzekł na podstawieart. 98 kpc.
Powódka w apelacji od powyższego wyroku wniosła o jego zmianę poprzez zasądzenie od pozwanych solidarnie na jej rzecz kwoty 6.846,73 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego za obie instancje, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła obrazę przepisów postępowania polegającą na naruszeniuart. 233 § 1 kpcw zw. zart. 231 kpcpoprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że pozwani nie ponoszą odpowiedzialności za powstał szkodę mimo, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż nieruchomość nie była należycie odśnieżona, bowiem doszło do spadnięcia lodu i zamarzniętego śniegu na pojazd markiV., co spowodowało jego uszkodzenie.
Powódka podkreśliła, że skoro doszło do spadnięcia śniegu z dachu budynku położonego przyul. (...)wG., w wyniku czego uszkodzeniu uległ samochód markiV.oznacza to, iż śnieg i lód musiał się na budynku znajdować, a więc dach tego budynku nie był utrzymywanyw należytym stanie, tj. nie był odśnieżony, przez co naruszone zostały również przepisyprawa budowlanego, które zobowiązują zarządcę nieruchomości do prowadzenia właściwej gospodarki nieruchomością, w tym zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania nieruchomości poprzez m.in. usuwanie zalegającego na dachu śniegu oraz lodu, który zagraża bezpieczeństwu.
Pozwana(...) Sp. z o.o.w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Pozwana podkreśliła, że poprzez wykazanie, iż łączyła ją z pozwanymA. M.umowa o wykonywaniu czynności, polegających na odśnieżaniu dachu budynku mieszczącego się przyul. (...)oraz strącaniu nawisów śnieżnych oraz sopli lodu z tego budynku, wykazała istnienie przesłanki ekskulpacyjnej w rozumieniuart. 429 kc.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja powódki zasługiwała na częściowe uwzględnienie.
Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy, jednakże w oparciu o powyższe ustalenia Sąd II instancji, jako sąd meriti, wyprowadził częściowo odmiennie wnioski aniżeli Sąd I instancji.
Odnośnie do powyższego Sąd Okręgowy na wstępie zważył, że ocena wiarygodności i mocy dowodów jest podstawowym zadaniem i jednocześnie uprawnieniem Sądu orzekającego, rozstrzygającego kwestie spornew warunkach niezawisłości i na podstawie całokształtu zgromadzonegow sprawie materiału dowodowego. Samo przekonanie strony o innej niż przyjął to Sąd I instancji wadze poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie nie jest wystarczające do uznania, iż Sąd naruszył wyrażoną wart. 233 kpczasadę swobodnej oceny dowodów. W swoich orzeczeniach Sąd Najwyższy wielokrotnie stwierdzał, że „jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej wart. 233 kpci musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wnioskówz zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona” (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 września 2002r., sygn. aktIV CKN 1316/00 oraz sygn. akt II CKN 817/00, niepubl.).
W ocenie Sądu Okręgowego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w postaci dokumentacji fotograficznej oraz protokołu oględzin przeprowadzonych w sprawieKPIIG.nr(...)wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż do uszkodzenia pojazdu markiV.doszło na skutek osunięcia się mas śniegu i lodu z budynku położonegowG.przyul. (...).
Powódka wykazała przede wszystkim, iż w dniu 20 lutego 2010 r.B. P.zaparkował pojazd markiV.przyul. (...).
Wykazała również, iż nastąpiło uszkodzenie ww. pojazdu polegające na wgnieceniu maski, odprysku lakieru, wgnieceniu błotnika prawego oraz uszkodzeniu kołka rozporowego.
Z kolei policjant dokonujący oględzin stwierdził, że obok pojazdu na ziemi znajdowały się liczne, duże odłamki lodu oraz zmarzniętego śniegu.
W ocenie Sądu Okręgowego w świetle treści ww. protokołu oględzin brak jest podstaw do kwestionowania zakresu uszkodzeń pojazdu uwidocznionych ma zdjęciach, mimo iż zdjęcia te nie pochodziły z miejsca zdarzenia.
Do zakwestionowania rozmiaru szkody za niewystarczające uznać bowiem należy wyłącznie twierdzenia pozwanej, nie poparte żadnym materiałem dowodowym, w tym w szczególności opinią biegłego w zakresie adekwatności rozmiaru szkody do zaistniałego zdarzenia.
Pozwana(...) Sp. z o.o.podnosiła przede wszystkim, iż łączyła ją z pozwanymA. M.umowa o wykonywaniu czynności polegających na odśnieżaniu dachu budynku mieszczącego się przyul. (...), a także strącaniu nawisów śnieżnych oraz sopli lodu z tego budynku, poprzez co wykazała istnienie przesłanki ekskulpacyjnejw rozumieniuart. 429 kc.
Sąd Okręgowy zważył, że zgodnie zart. 429 kc, kto powierza wykonanie czynności drugiemu, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez sprawcę przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, chyba że nie ponosi winy w wyborze albo że wykonanie czynności powierzył osobie, przedsiębiorstwu lub zakładowi, które w zakresie swej działalności zawodowej trudnią się wykonywaniem takich czynności. Przepis ten, w warunkach w jego treści określonych, nakłada odpowiedzialność na powierzającego wykonanie czynności drugiemu, o ile powierzający czynności nie potrafi udowodnić, że nie ponosi żadnej winy w wyborze. Odpowiedzialność powierzającego wykonanie czynności drugiemu jest samodzielna i niezależna od odpowiedzialności sprawcy bezpośredniego. Jest to odpowiedzialność za własne czyny i za własną winę.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, żespółka (...)w dniach 8 lutego 2010r. i 18 lutego 2010r. zleciłaA. M.usługę usunięcia śniegu zalegającego na dachu budynku przyul. (...), odkucia lodu z gzymsu i balkonów oraz zbicie powstałych na budynku sopli od ulicy wraz ze sprzątnięciem ulicy.

A. M.wykonał te usługi m.in. w dniu 19 lutego 2010 r., zaś pozwana(...) Sp. z o.o.nie wykazała, aby wnosiła jakiekolwiek zastrzeżenia do jakości wykonanych przez pozwanegoA. M.prac. Dodatkowo(...)Sp. z o.o. uregulowała na rzeczA. M.należności z tytułu powyższych zleceń.
Pozwana(...) Sp. z o.o.nie wykazała zatem nienależytego wykonania zobowiązania przez pozwanegoA. M.w dniu 19 lutego 2010 r.
Słusznie natomiast podniósł pozwanyA. M., iż usługi oczyszczania dachów ze śniegu i lodu wykonywane były jedynie na podstawie indywidualnych zleceń interwencyjnych. Realizacja i odbiór tych prac następowały natychmiast po ich zleceniu. Pozwany nie świadczył usług polegających na monitorowaniu stanu dachów i decydowaniu, w którym momencie należało odśnieżyć dach.
W konsekwencji powyższego dalsza odpowiedzialność za nieruchomości spoczywała na zarządcy i właścicielu nieruchomości, którzy winni byli monitorować stan dachów, w tym w dniu zdarzenia, tj. 20 lutego 2010 r.
Istotnym jest przy tym zakres zlecenia udzielonegoA. M.w dniu 18 lutego 2010 r. odnoszącego się m.in. do budynku przyul. (...), z treści którego wynika, że pozwanemu zlecono usunięcie zalegającego śniegu na dachu nadmieszkaniem nr (...), odkucie loduz gzymsu w miejscu zalania oraz zbicie sopli od ulicy na podanym adresie,a także sprzątnięcie chodnika i zasolenie lodu na rynnie.
Celem powyższego zlecenia było zatem jedynie usunięcie przyczyny zalewaniamieszkania nr (...).
Natomiast kolejne zlecenie z dnia 19 lutego 2010 r. obejmowało zrzucenie śniegu z dachu (nawisy), skucie lodu z pasa podrynnowego, skucie lodu z rynny, udrożnienie 2 spustów oraz posprzątanie chodnika.
Istotnym jest jednakże, że jakkolwiek w powyższym zleceniu w nagłówku wskazano, że zgłoszenie dotyczy „(...)” to jednakże poniżej doprecyzowano, że zgłoszenie dotyczy budynku przyul. (...).
TymczasemB. P.zaparkował swój pojazd markiV.przy budynku naul. (...)wG..
Dodatkowo Sąd Okręgowy zważył, iż z notatki urzędowej z dnia5 stycznia 2011 r. sporządzonej na potrzeby postępowania prowadzonego przez Komisariat Policji III w Gliwicach wynika, iż panR. S.oświadczył, że przed dniem 19 lutego 2010 r. przy ul.(...)5 wG.zamówiona była zwyżka celem usunięcia zalegającego śniegu na dachu budynku, jednakże nie wykonano czynności z uwagi na parkujące pod budynkiem samochody.
W świetle powyższego Sąd Okręgowy uznał, że wobec spadnięcia śniegu z dachu budynku położonego przyul. (...)wG., w wyniku czego uszkodzeniu uległ samochód markiV., uznać należało, że dach tego budynku nie był utrzymywany przez pozwaną(...) Sp. z o.o.w należytym stanie.
Istotnym przy tym jest, że pozwana(...) Sp. z o.o.nie wykazała nienależytego wykonania zobowiązania przez pozwanegoA. M.w dniu 19 lutego 2010 r. Tymczasem pojazdV.V70nr rej. (...)uległ uszkodzeniu w dniu 20 lutego 2010 r., a zatem dzień po wykonanych przez pozwanegoA. M.usługach.
Nadto, pozwanyA. M., jak już wyżej wskazano, nie świadczył usług polegających na monitorowaniu stanu dachów i decydowaniu, w którym momencie należało odśnieżyć dach, albowiem usługi oczyszczania dachów ze śniegu i lodu wykonywane były jedynie na podstawie indywidualnych zleceń interwencyjnych.
W tym zakresie obowiązek spoczywał na pozwanej(...) Sp. z o.o.
Pozwana nie wykazała zaś braku zaniedbania w ustaleniu stanu dachu budynku w dniu zdarzenia.
W konsekwencji powyższego odpowiedzialność pozwanej(...) Sp. z o.o.za skutki zdarzenia znajduje potwierdzenie w treściart. 415 kc.
Podkreślić bowiem należy, że nawet skuteczne powierzenie czynności osobie trzeciej, które na podstawieart. 429 k.c.zwalnia od odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez przedsiębiorstwo trudniące się zawodowo wykonywaniem danych czynności, nie wyklucza odpowiedzialności powierzającego za szkodę wyrządzoną jego własnym zaniedbaniem; najczęściej odpowiedzialność ta oparta będzie naart. 415 k.c.(tak też Sąd Najwyższyw wyroku z dnia 16 kwietnia 2003 r., sygn. akt II CKN 1466/00, opubl. LEXnr 78809).
Dlatego też Sąd Okręgowy, na podstawieart. 386 § 4 kpcw zw. zart. 108 § 2 kcuchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej pozwanej(...) Sp. z o.o.wG.i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
Natomiast na podstawieart. 385 kpcSąd Okręgowy oddalił apelacjęw pozostałym zakresie, tj. w stosunku do pozwanegoA. M..
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji przeprowadzi postępowanie dowodowe na okoliczność ustalenia zakresu i wysokości szkody powstałej w związku ze zdarzeniem z dnia 20 lutego 2010 r., w tym niezbędnych i uzasadnionych kosztów naprawy pojazdu markiV.onr rej. (...), z uwagi na fakt kwestionowania tychże okoliczności przez pozwaną(...) Sp. z o.o.
Dopiero w oparciu o tak uzupełniony materiał dowodowy Sąd pierwszejinstancji ponownie rozpozna twierdzenia powódki i zarzuty pozwanej(...)i (...) Sp. z o.o.
SSO Małgorzata Korfanty SSO Leszek Guza SSO Iwona Wańczura