Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1173/13
Data wyroku: 2014-07-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Iwanowska, Jolanta Hawryszko, Zofia Rybicka-Szkibiel
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza, Praca W Szczególnych Warunkach
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 27 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Sygn. akt III AUa 1173/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 lipca 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Zofia Rybicka - Szkibiel

Sędziowie:

SSA Jolanta Hawryszko (spr.)
SSA Urszula Iwanowska

Protokolant:

St. sekr. sąd. Katarzyna Kaźmierczak

po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2014 r. w Szczecinie
sprawyH. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
o przyznanie emerytury
na skutek apelacji organu rentowego
od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt VI U 39/13
oddala apelację.
SSA Urszula Iwanowska SSA Zofia Rybicka – Szkibiel SSA Jolanta Hawryszko
Sygn. akt III AUa 1173/13

UZASADNIENIE
UbezpieczonyH. S.odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wG.z 10.12.2012 r. odmawiającej mu prawa do emerytury.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podnosząc, że ubezpieczony nie udowodnił 15 lat pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 25 września 2013 zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od 8.11.2012 r.
Rozstrzygnięcie sądu okręgowego wynika z następujących ustaleń:H. S.ur. (...)na dzień 1.01.1999 r. posiada ogólny okres ubezpieczenia wynoszący 26 lat, 6 miesięcy i 25 dni; w okresie 3.11.1975/ 14.11.1977 r. zatrudniony był wPrzedsiębiorstwie (...)wM., od 1.09.1980 r. do 31.08.1984 r. pracował w(...) Związku Spółek (...)wM., zaś w latach 1994 – 2000 podejmował zatrudnienie wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowym (...)(okoliczności bezsporne). W okresie 3.11.1975/ 14.11.1977 r. będąc zatrudnionym wPrzedsiębiorstwie (...)wM.ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze pracował jako kierowca samochodu ciężarowegomarki K.z przyczepą,J.iS.; przewoził piach, stal, koparki, osprzęt do koparek, rury, cement; wykonywał 14-15 godzinne trasy. Od 1.09.1980 r. do 31.08.1984 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracował jako operator ładowarko-koparki o ciężarze 10 ton „Białoruś” w(...) Związku Spółek (...)wM.; wykonywał czynności operatora przez 12-13 godzin dziennie. W okresie 1.07.1997/ 25.04.2000 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracował jako kierowca samochodów ciężarowych o ciężarze pow. 3,5 t.marki S., następnieK.; przewoził drewno i węgiel. W okresach 3.11.1975/ 14.11.1977, 1.09.1980/ 1.08.1984, 1.07.1997/ 25.04.2000 stale i w pełnym wymiarze czasu (z wyłączeniem 9 dni urlopów bezpłatnych) wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Okres ten na dzień 1.01.1999 r., wynosił 7 lat, 6 miesięcy i 3 dni. Po zsumowaniu z okresem bezspornie uznanym przez ZUS (w wymiarze 8 lat, 2 miesięcy i 18 dni) łączny staż pracy ubezpieczonego wykonywanej w szczególnych warunkach wynosi 15 lat, 8 miesięcy i 21 dni.
Sąd okręgowy rozważył odwołanie zgodnie zart. 184 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 tj.) oraz przepisamiRozporządzenia Rady Ministrów z 07.02.1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8 poz.43 ze zm.). Zgodnie z § 3 Rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Natomiast w myśl § 4 ust. 1 pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W wykazie A załącznika do rozporządzenia, jako prace wykonywane w szczególnych warunkach wymienione zostały m.in. prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych (poz. 2 i 3 Działu VIII) oraz prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych (poz. 3, Dział V). Sąd okręgowy, opierając się na zeznaniach świadków, jak również zeznaniach ubezpieczonegoH. S.i dokumentacji pracowniczej, aktach ZUS i aktach osobowych ubezpieczonego ustalił, że ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach przez ponad 15 lat, przy czym nie zaliczył do tego okresu, pracy ubezpieczonego wprzedsiębiorstwie (...)przed 1.07.1997 r., bowiem z akt osobowych wynika, że ubezpieczony nie wykonywał wówczas pracy kierowcy samochodu ciężarowego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, gdyż do zakresu jego obowiązków należały również prace przy wyrębie drzewa (był pomocnikiem pilarza), przy załadunku drzewa, prace mechanika. Wyłączył ponadto z tego okresu 9 dni urlopów bezpłatnych w lipcu 1997 r. Okresy zatrudnienia, które sąd uwzględnił ubezpieczonemu do stażu pracy w warunkach szczególnych wraz z okresem bezspornym uwzględnionym przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji są wystarczające do przyznania ubezpieczonemu emerytury, wynoszą bowiem łącznie ponad 15 lat. Poza tym ubezpieczony spełnił pozostałe warunki, od których ustawa uzależnia nabycie prawa do emerytury pomostowej - urodził się po 31 grudnia 1948 r., posiada wymagany okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze co najmniej 25 lat, nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego; 8 listopada 2012 r. osiągnął ponadto wymagany wiek, ukończył 60 lat. Dlatego od tego dnia, jako dnia spełnienia wszystkich przesłanek, sąd okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do świadczenia.
Apelację od wyroku złożył organ rentowy zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że ubezpieczony udowodnił 15 lat pracy wykonywanej w warunkach szczególnych i na tej podstawie wnioskując o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ rentowy argumentował, że wbrew twierdzeniom sądu pierwszej instancji brak jest podstaw do przyjęcia, że ubezpieczony w okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wM.tj. 3.11.1975/ 14.11.1977 wykonywał pracę stale i w pełnym wymiarze, jako kierowca samochodów ciężarowych do 8 ton. Z dokumentu datowanego na dzień 3.11.1975r. wystawionego przez pracodawcę wynika, że ubezpieczonemu zostało powierzone wykonywanie dodatkowych czynności spedycyjnych takich jak „za i wyładunek materiałów". W takim stanie rzeczy bezzasadne było przyjęcie, że wykonywał pracę w warunkach szczególnych. W ocenie skarżącego również bezzasadne było przyjęcie do okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych pracy w(...)wM.w okresie po 1.07.1997 r. Sąd pierwszej instancji oparł swoje ustalenia na zeznaniach świadków:A. P.iW. S., które w ocenie skarżącego organu nie mogą być rozstrzygające. Pierwszy z wymienionych pracował u powołanego powyżej pracodawcy do lutego 1997r., a więc nie mógł wiarygodnie świadczyć o tym, że ubezpieczony od lipca 1997r. wykonywał pracę jako kierowca samochodów ciężarowych, którymi przewoził drzewo i węgiel. Natomiast drugi ze świadkówW. S.stwierdził, że ubezpieczony w całym okresie zatrudnienia wykonywał pracę jako kierowca samochodu ciężarowego. Pozostaje to jednak w sprzeczności z dokumentacją pracowniczą dotyczącą zatrudniania ubezpieczonego wfirmie (...)wM., a także wyjaśnieniami ubezpieczonego w tym zakresie.
Sąd apelacyjny rozważył apelację i uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd okręgowy dokonał w sprawie prawidłowych ustaleń, adekwatnych do zgromadzonych dowodów, nie naruszając przy tym zasad procedury cywilnej. Ustalenia sądu okręgowego zostały poparte wiarygodnymi dowodami, jak również poprzedzone spójną analizą dowodów i jako takie nie są dowolne. Sąd apelacyjny w całości akceptuje ustalenia sądu I instancji. W szczególności, w ocenie sądu apelacyjnego nie ma podstaw faktycznych do zakwestionowania ustaleń co do charakteru pracy ubezpieczonego w okresie 3.11.1975/ 14.11.1977 wPrzedsiębiorstwie (...)wM., już tylko na podstawie pisma datowanego na dzień 3.11.1975r. wystawionego przez pracodawcę, z treści którego wynika, że ubezpieczonemu zostało powierzone wykonywanie dodatkowych czynności spedycyjnych takich jak za- i wyładunek materiałów. Należało bowiem rozważyć całokształt dowodów tej okoliczności i tak też to uczynił sąd okręgowy. Z zeznań świadków oraz przesłuchania strony, jak też z pozostałej dokumentacji pracowniczej jednoznacznie bowiem wynika, że ubezpieczony przez cały okres pracował jako kierowca samochodu ciężarowegoK.z naczepą, zaś praca polegała na regularnych kursach po całej Polsce trwających po kilkanaście godzin dziennie. Zatem to, że ubezpieczony miał w zakresie czynności prace ładunkowe nie ma znaczenia faktycznego, zważywszy na wymiar godzin wypracowywanych przez ubezpieczonego, przekraczający przepisowe normy czasu pracy.
W ocenie sądu apelacyjnego również bezzasadnie organ rentowy zakwestionował ustalenie, że ubezpieczony pracował w warunkach szczególnych w(...)wM.w okresie po 1.07.1997 r. W zakresie tej okoliczności organ rentowy dokonał bowiem samodzielnej oceny mocy dowodowej zeznań świadków, do czego bynajmniej nie uprawniają strony przepisy procedury cywilnej. Moc dowodową ocenia sąd rozstrzygający sprawę w pierwszej instancji, który wskazuje na jakich dowodach oparł istotne ustalenia sprawy, a także przyczyny dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Sąd w tej procedurze realizuje zasadę swobodnej oceny materiału dowodowego, którą strona można podważyć jedynie wtedy, gdy ocena dowodów, w kontekście całokształtu okoliczności sprawy, jest nielogiczna i niespójna. W rozpoznawanym przypadku nie ma żadnych podstaw by uznać, że sąd naruszył granice swobodnej oceny dowodów. Zeznania świadków zostały przeanalizowane we wzajemnym kontekście, jak też w nawiązaniu do przesłuchania ubezpieczonego oraz treści dokumentacji pracowniczej, i w rezultacie, to całokształt okoliczności pozwalał na wiarygodne ustalenie faktu pracy ubezpieczonego w szczególnych warunkach. Zatem okoliczność, że świadekA. P.nie pracował równolegle z ubezpieczonym oraz to, że świadekW. S.stwierdził, że ubezpieczony w całym okresie zatrudnienia wykonywał pracę jako kierowca samochodu ciężarowego, nie mogły być dyskredytujące dla ustalenia pracy w warunkach szczególnych, ponieważ sąd okręgowy wyjaśnił, że miał na uwadze również dowód z przesłuchania ubezpieczonego oraz dokumentację pracowniczą. Należy podkreślić, że to właśnie z uwagi na różnorodność zapisów dokumentacji pracowniczej sąd okręgowy ustalił, że praca w warunkach szczególnych nie mogła być wykonywana w całym spornym okresie, ale dopiero od 1.07.1997, na którą to datę jednoznacznie wskazywały dokumenty pracownicze określające stanowisko pracy, jako kierowca pojazdów powyżej 3,5 t.
Reasumując, jak wynika z przedstawionej oceny zarzuty organu rentowego miały charakter wyłącznie polemiczny, zatem sąd apelacyjny na postawieart. 365 k.p.c.oddalił apelację organu rentowego.