Sąd Okręgowy w Kielcach
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 1345/13
Data wyroku: 2014-01-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogna Kuczyńska, Zbigniew Karamara, Aleksandra Babilon-Domagała

Sygn. akt IX Ka 1345/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 stycznia 2014 roku
Sąd Okręgowy w Kielcach IX Wydział Karny-Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Zbigniew Karamara
Sędziowie: SO Aleksandra Babilon- Domagała (spr.)
SO Bogna Kuczyńska

Protokolant: st.sekr.sądowy Anna Niebudek

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Jerzego Piwko
po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2014 roku
sprawyA. K. (1)
oskarżonego o przestępstwo zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kki inne
na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach
z dnia 30 kwietnia 2013 roku sygn. akt IX K 576/12

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, ze:

1
oskarżonegoA. K. (1)w ramach czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia uznaje za winnego tego, że: w dniu 22 maja 2009 roku wK.działając wspólnie i w porozumieniu zW. S.iM. N., skazanymi prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 5 kwietnia 2011 roku w sprawie sygn. akt IX K 46/10, użył jako autentyczny podrobiony dokument w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości zarobków wfirmie (...), a wystawionego na jego nazwisko, w ten sposób, że przedłożył wymieniony dokument jako załącznik do wniosku o pożyczkę doBanku (...) S.A.I Oddział wK.i czyn ten kwalifikuje jako przestępstwo zart. 270 § 1 kki za to, na podstawie tegoż przepisu wymierza mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkwarunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata;

2
zwalnia oskarżonegoA. K. (1)od opłaty za obie instancje;

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.P. Z.kwotę 516, 60 (pięćset szesnaście 60/100) złotych tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu świadczoną oskarżonemuA. K. (1)w postępowaniu odwoławczym;

IV
zwalnia oskarżonegoA. K. (1)od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa wydatków należnych za postępowanie odwoławcze.

Sygn. akt IX Ka 1345/13

UZASADNIENIE
A. K. (1)został oskarżony o to, że:
w dniu 22 maja 2009 roku wK.usiłował działając wspólniei w porozumieniu z dwoma ustalonymi i jednym nieustalonym sprawcami, co do których materiały wyłączono do odrębnego rozpoznania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim przedłożeniu do wniosku o pożyczkę gotówkową sfałszowanego zaświadczenia o zatrudnieniu i osiąganych dochodach wystawionego w imieniufirmy (...)doprowadzićBank (...) S.A.w postaci pożyczki w kwocie 3000 zł poprzez wprowadzeniew błąd przedstawiciela wymienionego Banku co do istotnych okoliczności mających wpływ na udzielenie wsparcia finansowego, a to osiąganych dochodów oraz zamiaru spłacenia rat pożyczki, lecz zamierzonego czynu dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem z dnia 12 grudnia 2005 roku w sprawie IX K 410/04 Sądu Rejonowego w Kielcach za umyślne przestępstwo podobne zart. 280 § 1 kk
iart. 158 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, którą odbywa od 3 listopada 2009 roku,
tj. o przestępstwo zart. 13 § 1 kkw zw. 286§ 1 kkiart. 270 § 1 kkiart. 297 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk.

Sąd Rejonowy w Kielcach wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie sygn. akt IX K 576/12 orzekł, co następuje:

I
oskarżonegoA. K. (1), w ramach czynu zarzuconegow akcie oskarżenia, uznał za winnego tego, że w dniu 22 maja 2009 roku, wK.działając wspólnie i w porozumieniu zW. S.iM. N., skazanymi za popełnienie tego czynu prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach dnia5 kwietnia 2011 roku, w sprawie sygn. akt IX K 46/10, w celu uzyskania korzyści majątkowej w postaci pożyczki gotówkowejw kwocie 3000 zł odBanku (...) S.A.I Oddział wK., przedłożył sfałszowane zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości zarobków wystawione w imieniu formy(...)”, które miało istotne znaczenie dla uzyskania tej pożyczki, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia w okresie od 26.02.2004r. do 28.02.2004r. , od 14.11.2004r. do 21.07.2005r. i od 13.12.2007r. do 22.12.2008r. części, kary 2 lat pozbawienia wolności, dłuższej niż6 miesięcy, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 12.12.2005r. w sprawie sygn. akt IX K 410/04, za umyślne przestępstwo podobne zart. 280 § 1 kkiart. 158 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, co stanowi przestępstwo zart. 297 § 1 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kki w zw. zart. 64 § 1 kki za to na podstawieart. 297 § 11w zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył oskarżonemuA. K. (1)karę 5 miesięcy pozbawienia wolności;

II
na podstawieart. 624 § 1 kpkzwolnił oskarżonegoA. K. (1)od ponoszenia kosztów sądowych w całości;

III
na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r.o adwokaturze (tj. Dz. U. z 2002r. nr 123 poz. 1058 ze zm.) w zw.z§ 19 pkt 1 i § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2000 Nr 163 poz. 1348 ze zm.) zasądził od Skarbu Państwa (Sąd Rejonowyw Kielcach) na rzecz adw.P. Z.kwotę 826,56 zł z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Apelacje od powyższego orzeczenia na korzyść oskarżonego wywiedli : urząd prokuratorski i obrońca podsądnego.

Prokurator zaskarżył wyrok w całości i zarzucił temu orzeczeniu:

1
obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 297 § 3 kkpoprzez jego niezastosowanie i nie wyeliminowanie z opisu czynuart. 297 § 1 kk, podczas gdy ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd wprost prowadziły do wniosku, iż oskarżony nie podlega karze przewidzianej w tym przepisie, gdyż przed wszczęciem postępowania dobrowolnie zapobiegł wykorzystania udzielonego mu kredytu, a w konsekwencji także obrazyart. 64 § 1 kkpoprzez niezasadne przejęcie, że prawidłowo przypisany oskarżonemu czyn został popełniony w warunkach powrotu do przestępstwa, podczas gdy uprzednie skazanie oskarżonego nie mieści się w pojęciu przestępstwa podobnego;

2
obrazę przepisów prawa procesowego, mającą wpływ na treść orzeczenia, a to:art. 410 kpkiart. 413 § 2 pkt 1 kpk, polegającą na niedokładnym określeniu czynu przypisanego oskarżonemuA. K. (1)poprzez pominięcie znamienia określonego wart. 270 § 1 kk, tj. posłużenia się w celu użycia za autentyczne uprzednio podrobionym zaświadczeniem o zatrudnieniu i zarobkach, pomimo ustalenia na rozprawie i wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że znamię to zostało zrealizowane.

W oparciu o tak sformułowane zrzuty wniósł oskarżyciel publicznyo zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uzupełnienie w opisie czynu znamienia posłużenia się w celu użycia za autentyczny uprzednio podrobionym zaświadczeniem o zatrudnieniu i zarobkach przy jednoczesnym wyeliminowaniu z opisu czynu, przypisanego oskarżonemuA. K. (1)znamion przestępstwa zart. 297 § 1 kkoraz znamion powrotu do przestępstwa zart. 64 § 1 kkoraz usunięcie z kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu przepisuart. 297 § 1 kk(a w konsekwencji także zbiegu przepisów zart. 11 § 2 kk) orazart. 64 § 1 kk.

Obrońca oskarżonego, również zaskarżył wyrok w całości i zarzucił na podstawieart. 438 § 1 kpk– obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 297 § 2 kkpoprzez jego niezastosowanie i nie wyeliminowanie z opisu czynuart. 297 § 1 kk, podczas gdy ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd wprost prowadziły do wniosku, iż oskarżony nie podlega karze przewidzianej w tym przepisie, gdyż przed wszczęciem postępowania dobrowolnie zapobiegł wykorzystaniu udzielonego mu kredytu, a w konsekwencji dobrowolnie także obrazęart. 64 § 1 kkpoprzez niezasadne przyjęcie iż oskarżony popełnił przestępstwo w warunkach powrotu do przestępstwa, podczas gdy uprzednie skazanie oskarżonego nie mieści się w pojęciu przestępstwa podobnego; na podstawieart. 438 pkt 4 kpk– rażącą niewspółmierność – surowość kary,w konkluzji apelacji wniósł skarżący o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynu zart. 297 § 1 kkorazw pozostałym zakresie poprzez orzeczenie wobec oskarżonego kary w niższym wymiarze z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz zwolnienie oskarżonego w całości od ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu przed Sądem I instancji, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości dotyczącej kary i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania SądowiI instancji; zasądzenie na rzecz obrońcy kosztów udzielonej oskarżonemuz urzędu w postępowaniu apelacyjnym pomocy prawnej, która nie została opłacona w żadnej części.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacje wniesione przez prokuratora i obrońcę oskarżonego okazały się zasadne o tyle, o ile doprowadziły do zmiany zaskarżonego wyroku w sposób opisany w orzeczeniu sądu odwoławczego.

Przede wszystkim rację mają skarżący gdy podnoszą, iż wobec niekwestionowanego i pewnego ustalenia przez Sąd I instancji, że oskarżony dobrowolnie odstąpił od dokonania przestępstwa oszustwa na szkodę bankuw chwili, gdy przyznano mu już wsparcie finansowe w postaci pożyczki, a przed podpisaniem stosownej umowy, należało w sprawie rozważyć, a wręcz zastosować wobec podsądnego normęart. 297 § 3 kk., czego Sąd Rejonowy nie uczynił.
Jak wynika z treści pisemnych motywów rozstrzygnięcia, orzekający sąd w ogóle nie zajmował się kwestią dobrowolnego zapobieżenia przezA. K. (1)wykorzystaniu wsparcia finansowego ( pożyczki ), mimo, że prawidłowo dostrzegł okoliczności wskazujące za dobrowolnym odstąpieniem wymienionego od realizacji przestępstwa oszustwa i zmodyfikował w tym zakresie tak opis czynu zarzucanego, jak i jego kwalifikację prawną.
Stosownie do brzmienia przepisuart. 297 § 3 kk, nie podlega karze, kto przed wszczęciem postępowania karnego dobrowolnie zapobiegł wykorzystaniu wsparcia finansowego lub instrumentu płatniczego określonych w§ 1(art.29), zrezygnował z dotacji lub zamówienia publicznego albo zaspokoił roszczenie pokrzywdzonego.
W ustaleniach faktycznych, których w tej części żadna ze stron postępowania nie podważała na niekorzyść podsądnego, przyjął orzekający sąd, iż po złożeniu przezA. K. (1)wniosku o udzielenie pożyczki doBanku (...) S.A.I Oddział wK.( za pośrednictwem pośrednika kredytowego ) i następnie złożeniu tamże podrobionego zaświadczenia o swoim zatrudnieniu i zarobkach wfirmie (...), wymieniony poinformowany został przezA. Ż.o konkretnym terminie podpisania umowy w siedzibie banku. Po tym fakcie, oskarżony zrezygnował jednak z finalizacji transakcji, do banku nie stawił się i rzeczonej umowyo pożyczkę nie zawarł, rezygnując z niej w sposób dobrowolny ( k. 2 uzasadnienia ).
Co więcej, z dalszych wywodów Sądu I instancji wynika, że wniosek oskarżonego o pożyczkę został pozytywnie rozpatrzony ( przez bank – przyp.SO) , a zaświadczenie o zatrudnieniu nie wzbudziło podejrzeń ( k. 7 uzasadnienia ).
Przy tak zrekonstruowanym przebiegu zdarzeń, oczywistym pozostaje, że o ileA. K. (1)( działając wespół z innymi jeszcze osobami ) w celu uzyskania z banku pożyczki gotówkowej przedłożył temuż bankowi podrobiony ( okoliczność w sprawie niesporna ) dokument w postaci zaświadczeniao swoim zatrudnieniu i zarobkach ( czym wypełnił już znamię posłużenia się dokumentem podrobionym ), który to dokument miał istotne znaczenie dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, o tyle zrealizowawszy w ten sposób dyspozycjęart. 297 § 1 kk, równocześnie poprzez rezygnację z zawarcia umowy pożyczki z bankiem, zapobiegł dobrowolnie wykorzystaniu tej pożyczki, którą zgodnie z ustaleniami sądu orzekającego już mu przyznano.
Jeśli wziąć również pod uwagę, że do rezygnacji oskarżonego z zawarcia umowy z bankiem doszło w maju 2009r., a więc jeszcze przed wszczęciem postępowania karnego w sprawie, które nastąpiło decyzją prokuratora z dnia 16 czerwca 2009r., jednoznacznie podsądny, zgodnie z treścią przepisuart. 297 § 3 kk, a cytowanego wyżej, nie podlega karze za występek zart. 297 § 1kk.
W tym stanie rzeczy, na skutek apelacji wywiedzionych li tylko na korzyść oskarżonego, sąd odwoławczy obowiązany był zmienić zaskarżony wyrok, eliminując z opisu czynu i jego kwalifikacji prawnej normęart. 297 § 1 kk. Powołana zmiana, nie wpływała jednak na trafność ustaleń Sądu Rejonowego w zakresie odpowiedzialności oskarżonego za przestępstwo zart. 270 § 1 kk.
Klauzula niekaralności przewidziana wart. 297 § 3 kkodnosi się wyłącznie do czynu zabronionego opisanego w§ 1 i 2tegoż przepisu.
Oznacza to, że w wypadku gdy sprawca tym samym czynem zrealizował znamiona innych przestępstw, choć nie podlega karze za oszustwo kredytowe,
w pozostałym zakresie odpowiada na zasadach ogólnych.
W sprawie niniejszej bezsprzecznie ustalono, żeA. K. (1)w dniu 22 maja 2009r. dołączył do wniosku o pożyczkę w całości podrobione zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości zarobków, zaś owo podrobienie polegało na wypełnieniu tego zaświadczenia w imieniufirmy (...), przez innego sprawcę, który podpisał się na tym dokumencie nazwiskiemW. M., przy tym zaśA. K. (1)nigdy nie był pracownikiem wymienionej firmy, co więcej, w powołanym czasiew ogóle pozostawał bez zatrudnienia.
Zrekonstruowane postąpienia podsądnego z dnia 22 maja 2009r. stanowiły realizację znamion występku zart. 270 §1 kk, bowiemA. K. (1)przedkładając opisane zaświadczenie bankowi ( poprzez pośrednika kredytowego), użył podrobionego dokumentu jako autentycznego, działając przy tym wspólnie i w porozumieniu z innymi jeszcze osobami (W. S.iM. N.).
W konsekwencji, dokonując zmian tyczących czynu dokonanego przez oskarżonego, Sąd Okręgowy w ramach czynu zarzucanegoA. K.uznał go za winnego tego, że w dniu 22 maja 2009r. wK.działając wspólniei w porozumieniu zW. S.iM. N.( skazanymi prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia5 kwietnia 2011r. w sprawie syg.akt IX K 46/10 ), użył jako autentyczny podrobiony dokument w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości zarobków wfirmie (...), a wystawionego na jego nazwisko, w ten sposób, że przedłożył wymieniony dokument jako załącznik do wnioskuo pożyczkę doBanku (...) S.A.I Oddział wK., co zakwalifikował jako przestępstwo zart. 270 § 1 kk.
Z uwagi na rodzaj przestępstwa przypisanego oskarżonemu, brak było podstaw do przyjęcia, iż działał podsądny w dacie czynu w warunkach powrotu do przestępstwa zart. 64 § 1 kk. Uprzednia karalnośćA. K. (1)dotyczyła li tylko przestępstwa przeciwko mieniu i zdrowiu, które nie jest podobne do przypisanego mu występku przeciwko wiarygodności dokumentów, co wkluczało ustalenie po stronie wymienionego recydywy.
WymierzającA. K. (1)karę za przypisany mu czyn( zmieniony tak w opisie, jak i co do kwalifikacji prawnej ), nie sposób było podzielić stanowiska oskarżyciela, iż mimo opisanych już wyżej zmian, rodzaji rozmiar sankcji karnej winien pozostać tożsamy, z tym orzeczonym przez Sąd I instancji.
Niewątpliwie oskarżony był już uprzednio karany, a to za rozbój i pobicie wyrokiem z 2005r., następnie zaś, po dokonaniu czynu objętego osądemw niniejszej sprawie, kolejnymi wyrokami za kradzież i dwukrotnie za oszustwo ( odpowiedni wyroki z 2010r., 2011r. i 2012r.), jednakowoż, nie sposób wymierzając karę nie dostrzec, iż aktualnie ( w stosunku do zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji ) skazany został podsądny za występek zagrożony łagodniejszą karą, bo karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, nie zachodzą w sprawie podstawy dla przyjęcia recydywy z art. 64 § 1, zaś sama kwalifikacja prawna przestępstwa, nie jest już kwalifikacją kumulatywną, co wpływa łagodząco na ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu.
W tym stanie rzeczy za karę adekwatną do stopnia zawinienia oskarżonego, stopnia społecznej szkodliwości czynu, która uwzględniać będzie również sposób działania sprawcy w krytycznym czasie oraz właściwościi warunki osobiste oskarżonego, wreszcie wszelkie okoliczności związanez indywidualnym i ogólnym oddziaływaniem kary, uznał sąd odwoławczy karę pozbawienia wolności w rozmiarze 4 miesięcy.
Jednocześnie z uwagi na poszerzony w postępowaniu apelacyjnym materiał dowodowy, z którego wynika, iżA. K. (1)w izolacji więziennej pomyślnie ukończył cykl terapii dla osób uzależnionych od alkoholu ( k. 2626 t. XIV ), zaś po opuszczenie zakładu karnego w 2013r. natychmiast podjął działania w zakresie ustabilizowania swojej sytuacji życiowej, a to: uczestniczy w Indywidualnym Programie Zatrudnienia Socjalnego oraz systematycznie korzysta z konsultacji psychologicznych ( k. 2627 t.XIV ), uczestniczy w programieCentrum (...)wK.( k. 2631 t. XIV ), uzyskał środki utrzymania w postaci okresowej renty z tytułu niezdolności do pracy ( k. 2629 t. XIV ) oraz świadczenia integracyjnego ( k. 2631 t. XIV ), dzięki czemu realizuje swoje zobowiązania alimentacyjne ( k. 2630 t. XIV ), stanął Sąd Okręgowy na stanowisku, iż obecnie zasługuje wymieniony na skorzystanie wobec niego z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności, na stosownie długi, bo 3 – letni, okres próby.
Nie tracąc z pola widzenia uprzedniej karalności oskarżonego
i prowadzonego przezeń w przeszłości trybu życia oraz okoliczności czynu przezeń popełnionego, zauważyć wypada, że podjął podsądny rzeczywistei racjonalne kroki zmierzające do zmiany sposobu postępowania, co zezwala na przyjęcie wobec niego pozytywnej prognozy kryminologicznej. To z kolei, uzasadnia zastosowanie wobecA. K. (1)instytucji przewidzianejwart. 69 § 1 i 2 kk.
Mają na uwadze powyższe rozważania, Sąd Okręgowy na podstawieart. 437 § 2 kpk,art. 456 kpkzmienił zaskarżone wyrok orzekając co do istotyw sposób opisany w wyroku.
Jako, że oskarżony korzystał w postępowaniu z pomocy obrońcy ustanowionego z urzędu zasądzono, w oparciu o przepisart. 29 ust.1 ustawy Prawo o adwokaturze, na rzecz adw.P. Z.stosowne wynagrodzenie należne za postępowanie przed Sądem Okręgowym.
Równocześnie, na podstawieart. 624 § 1 kpk, sąd odwoławczy zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, uznając, iż jego sytuacja materialna i rodzinna nie zezwala na ich uiszczenie.

SSO A.Babilon – Domagała SSO Z.Karamara SSO B.Kuczyńska