Sąd Apelacyjny w Łodzi
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 92/14
Data wyroku: 2014-08-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Eichstaedt, Sławomir Wlazło, Paweł Misiak
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 437 §1 i 2 kpk, art. 438 pkt 2 i 3 kpk

Sygn. akt II AKa 92/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 sierpnia 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi, II Wydział Karny, w składzie:

Przewodniczący:

SSA Paweł Misiak

Sędziowie:

SA Krzysztof Eichstaedt
SO del. Sławomir Wlazło (spr.)

Protokolant:

st.sekr.sądowy Łukasz Szymczyk

przy udzialeJ. S., Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi
po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2014 r.
sprawy
D. B.
oskarżonego zart. 296 §1 i 2 kkw zb. zart. 18 §3 kkw zb. zart. 286 §1 kkiart. 294 §1 kkw zw. zart. 11 §2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt XVIII K 120/11
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.
II AKa 92/14

UZASADNIENIE

D. B.został oskarżony o to , że : w okresie od 7 grudnia 2000 roku do 2 marca 2001 roku wT.w województwie(...), pełniąc funkcję Dyrektora I OddziałuBanku (...) S.A.wT.i będąc na podstawie umowy o pracę z dnia 13 marca 1995 roku, decyzji z dnia 28 kwietnia 1999 roku, pełnomocnictwa rodzajowego z dnia 31 grudnia 1998 roku, pełnomocnictwa rodzajowego kategorii(...)oraz w oparciu o przepisy(...) Banku (...) S.A.o sygnaturze(...), Zarządzenia Prezesa ZarząduBanku (...) S.A.o sygnaturze(...)oraz(...), Instrukcji Służbowej Nr(...)obowiązany do zajmowania się sprawami majątkowymi i działalnością gospodarczą I OddziałuBanku (...) S.A.wT., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie orazE. B., a także w zamiarze, abyP. G.iL. J.popełnili przestępstwo, niedopełniał obowiązków w związku z rozpoznawaniem wniosków kredytowychspółek z o.o. (...)oraz(...), reprezentowanych przezP. G.iL. J.i podpisywaniem umów kredytowych w ten sposób, iż polecił podległemu sobie pracownikowiBanku (...) S.A.I Oddział wT.D. K.sporządzenie umów kredytowych znając złą sytuację majątkową spółek, wiedząc o istnieniu zadłużenia obu podmiotów wobec ZUS oraz o tym, iż środki finansowe przyznane w wyniku zawarcia umów kredytowych zostaną wykorzystane nie na cel określony w umowach kredytowych, lecz na inny cel, a następnie:
- w dniu 22 stycznia 2001 roku nie dopełnił obowiązków zawierając w imieniu bankuumowę kredytową nr (...)o kredyt obrotowy w rachunku kredytowym dlaspółki (...)na kwotę 300.000 zł bez zawarcia w jej treści wymaganego zabezpieczenia spłaty kredytu w postaci weksla in blanco oraz wiedząc, iż dokumentacja kredytowa jest niekompletna i niewystarczająca do podjęcia pozytywnej decyzji kredytowej, a odpowiedzialna z ramienia Banku za jej zgromadzenie i odpowiednie przygotowanie zatrudniona na stanowisku inspektora w dziale kredytów korporacyjnychD. K.nie dopełniła obowiązków w związku z procedurą gromadzenia dokumentów kredytowych, procedurą zdolności kredytowej, procedurą prawnych zabezpieczeń wierzytelności Banku wydając po podpisaniu umowyD. K.polecenie uruchomienia kredytu bez uprzedniego uzyskania pełnomocnictwa dla Banku do potrącenia kwoty niespłaconego kredytu z rachunku kredytobiorcy doprowadzając do przekazania na rzeczspółki (...)sumy kredytu,
- w dniu 28 lutego 2001 roku przekroczył uprawnienia i nie dopełnił obowiązków w ten sposób, iż wiedząc o powiązaniach kapitałowych i osobowychspółek (...)oraz(...)bez uzyskania niezbędnej decyzji kredytowej dyrektora regionalnego do spraw klienta korporacyjnego oraz wiedząc, o tym, iż dokumentacja kredytowa jest niekompletna i niewystarczająca do podjęcia pozytywnej decyzji kredytowej, a odpowiedzialna z ramienia Banku za jej zgromadzenie i odpowiednie przygotowanie zatrudniona na stanowisku inspektora w dziale kredytów korporacyjnychD. K.nie dopełniła obowiązków w związku z procedurą gromadzenia dokumentów kredytowych, procedurą oceny zdolności kredytowej, procedurą prawnych zabezpieczeń wierzytelności Banku, zawarł w imieniu Bankuumowę kredytową nr (...)o kredyt obrotowy w rachunku kredytowym dlaspółki (...)na kwotę 300.000 zł wydającD. K.polecenie uruchomienie kredytu bez uprzedniego uzyskania pełnomocnictwa dla Banku do potrącenia kwoty niespłaconego kredytu z rachunku kredytobiorcy, doprowadzając do przekazania na rzeczspółki (...)sumy kredytu wyrządzając w mieniu Banku znaczną szkodę majątkową w kwocie łącznej 600.000 zł i ułatwiającP. G.iL. J.popełnienie czynu zabronionego polegającego na doprowadzeniuBanku (...) S.A.I Oddział wT.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem i przyjmując w związku z tym za pomoc w popełnieniu przestępstwa odP. G.iL. J.korzyść majątkową w kwocie 16.000 zł oraz korzyść polegającą na zatrudnieniuE. B.zatrudnionej dotychczas jako pielęgniarka współce (...)z siedzibą wŁ.na stanowisku głównej pielęgniarki, czego konsekwencją było podwyższenie wynagrodzenia wymienionej o kwotę 1.000 zł miesięcznie to jest o czyn zart. 296 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.iart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
Wyrokiem z dnia 18 listopada 2013 roku Sąd Okręgowy w Łodzi uznał oskarżonegoB.za winnego tego, że w okresie od 7 grudnia 2000 roku do 2 marca 2001 roku wT.w województwie(...), pełniąc funkcję Dyrektora I OddziałuBanku (...) S.A.wT.i będąc na podstawie umowy o pracę z dnia 13 marca 1995 roku, decyzji z dnia 28 kwietnia 1999 roku, pełnomocnictwa rodzajowego z dnia 31 grudnia 1998 roku, pełnomocnictwa rodzajowego kategorii(...)oraz w oparciu o przepisy(...) Banku (...) S.A.o sygnaturze(...), Zarządzenia Prezesa ZarząduBanku (...) S.A.o sygnaturze(...)oraz(...), Instrukcji Służbowej Nr(...)obowiązany do zajmowania się sprawami majątkowymi i działalnością gospodarczą I OddziałuBanku (...) S.A.wT., działając ze z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, a takżew zamiarze, abyP. G.iL. J.popełnili przestępstwa polegające na doprowadzeniu do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przezbank (...) S.A.w kwocie łącznej 600.000 zł poprzez wprowadzenie w błąd jego pracownika, inspektora zatrudnionego w dziale kredytów korporacyjnych -D. K.oraz przyjęcie w związku z tym korzyści majątkowej w kwocie 16.000 zł, - udzielił im instrukcji, wskazując podmioty, na rzecz których mają wystąpić z wnioskami o udzielenie kredytów oraz jakie wskaźniki i wyniki finansowe mają obrazować dokumenty dotyczące spółekz o.o.(...)i(...), w celu wykazania, że posiadają one zdolność kredytową, wiedząc jednocześnie o ich złej kondycji finansowej i nie informując o powyższymD. K., czym ułatwiłP. G.iL. J.wprowadzenie jej w błąd co do rzeczywistej kondycji finansowej spółek;
oraz nie dopełnił obowiązków i przekroczył uprawnienia:
- wydając pozytywne decyzje kredytowe w wyniku, których, z którymi podpisane zostały umowy o przyznaniu kredytów obrotowych w rachunku dewizowym w kwotach po 300.000 zł – w dniu 22 stycznia 2001 rokuspółce z o.o. (...)i w dniu 28 lutego 2001 rokuspółce z o.o. (...)to jest podmiotom, których udziałowcami i członkami zarządu byliP. G.iL. J., wiedząc, że podmioty te nie posiadają zdolności kredytowej, złożona przez kredytobiorców dokumentacja nie odzwierciedla rzeczywistej złej kondycji finansowej spółek, a inspektorD. K.nie dopełniła obowiązków w zakresie weryfikacji złożonej dokumentacji i jej pełnego skompletowania oraz wiedząc, że środki z uzyskanych kredytów zostaną przeznaczone nie na finansowanie bieżącej działalnościspółek (...), lecz na finansowanie działalnościspółki (...),
- polecając pracownikowi banku - inspektorD. K.uruchomienie środków z przyznanych kredytów i przelanie ich na rachunki bieżące kredytobiorców:spółki z o.o. (...)– w dniu 24 stycznia 2001 roku ispółki z o.o. (...)– w dniu 2 marca 2001 roku, pomimo tego, że kredytobiorcy przed uruchomieniem kredytów nie dostarczy zaświadczeńz ZUS i organów skarbowych o braku zadłużeń, do czego pisemnie zostali zobowiązani wskutek czego doprowadził do powstania szkody w kwocie 600.000 złotych w mieniu I OddziałuBanku (...) S.A.wT.,to jest popełnienia czynu wypełniającego dyspozycjęart. 296 § 1 i 2 k.k.iart. 18 § 3 k.k.w związku zart. 286 § 1 k.k.w związku zart. 294 § 1 k.k.i w związku zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 294 § 1 k.k.w związku zart. 19 § 1 k.k.w związku zart. 286 § 1 k.k.w związku zart. 11 § 3 k.k.iart. 33 § 2 k.k.wymierzył mu karę 1(jednego) roku i 10(dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 50(pięćdziesięciu) stawek określając wysokość stawki na 20(dwadzieścia) złotych . Wykonanie kary pozbawienia wolności na podstawieart. 69 § 1 k.k.iart. 70 k.k.Sąd warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres lat pięciu tytułem próby , a na podstawieart. 41 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych w sektorze bankowym na okres 5(pięciu) lat. Jednocześnie zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 170 (sto siedemdziesiąt) zł tytułem częściowego zwrotu kosztów sądowych.
Z takim orzeczeniem nie zgodził się obrońca oskarżonego , który zaskarżył je w całości na korzyśćD. B.zarzucając wyrokowi :
1. obrazę przepisów postępowania ,która miała wpływ na treść orzeczenia , a polegająca na naruszeniu :
a)art.2 § 2 k.p.k.w zw. zart. 4,5,7 k.p.k.orazart.410 k.p.k.przez dowolną ocenę materiału dowodowego w szczególności zaś taką ocenę w zakresie zeznań:P. G.,L. J.oraz pominięcie zeznań świadkówA. R.,J. Ś.,E. B.,K. M.,L. P.przy czynieniu ustaleń faktycznych ;
b)art.424 § 1 pkt. 1 k.p.k.poprzez brak wskazania w uzasadnieniu orzeczenia ustaleń faktycznych w zakresie przyjętych przez sąd działań oskarżonego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej mimo uznania , że taką oskarżony korzyść osiągnął – co znalazło odzwierciedlenie w wyroku , a nie w jego pisemnych motywach co wskazuje na ewidentną sprzeczność między tymi dokumentami;
c)art. 4 k.p.k.,art.7 k.p.k.orazart.410 k.p.k.w zw. zart. 442 § 3 k.p.k.poprzez brak analizy orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Łodzi (sygn. akt. II Aka 37/11) i w konsekwencji nie wykonanie zaleceń Sądu Odwoławczego uchylającego orzeczenie w tej sprawie, odrzucenie jego zapatrywań prawnych ;
d)art.7 k.p.k.w zw. zart.92 k.p.k.,art.410 k.p.k.poprzez dowolne przyjęcie , że oskarżony miał wiedzę o faktycznej sytuacji finansowejspółek (...)i ich zaległościach wobec ZUS-u , bezzasadne uznanie , że oskarżony w dniu 20,21,22 stycznia 2001 świadczył pracę i w związku z tym miał możliwość zapoznania się z wnioskami kredytowymi , a przy tym wydawał polecenia służboweD. K.(gdy ta nie była zobowiązana do podpisania umów kredytowych) i podjął decyzje w zakresie przyznania kredytów gdy faktycznie tego nie czynił tym bardziej , że podpisy na decyzjach kredytowych nie są przez niego nakreślone. Nadto bezzasadne przyjęcie , żeP. G.iJ. J.nie mieli zamiaru spłacać kredytów gdy z ich zeznań wynika , że zamiar taki mieli .
W konsekwencji obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienieD. B.od popełnienia zarzucanych mu czynów alternatywnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania .
Sąd Apelacyjny zważył co następuje :
Środek odwoławczy , a w szczególności podniesione w nim zarzuty naruszeniaart. 424§1 pkt 1 k.p.k.orazart. 442 § 3 k.p.k.okazały na tyle zasadne , że niezależnie od pozostałych zarzutów apelacyjnych skutkować musiały wydaniem przez sąd odwoławczy orzeczenia kasatoryjnego .
Odnośnie zarzutu naruszenia przez sądart.424 § 1 k.p.k.stwierdzić trzeba , że był on już przedmiotem szczegółowej analizy dokonanej przez Sąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznający apelację w niniejszej sprawie w dniu 9 czerwca 2011 roku w sprawie IIAka 37/11. Wtedy to wskazano co winno zostać przez sąd I instancji w niniejszej sprawie ustalone aby oskarżonemu przypisać popełnienie czynu zart.286 § 1 k.k.
Nie chcąc powielać tej argumentacji choćby z tego powodu , że znajduje się ona w aktach sprawy na karcie 3449-3457 zaznaczyć należy jedynie , że w żadnej części obecnego uzasadnienia – jego ustaleń faktycznych sąd I instancji nie wykazał , że oskarżonyB.działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej czy też przyjął korzyść majątkową w związku z udzielonymi kredytami firmie(...)i(...).W żadnej części ustaleń faktycznych sąd I instancji nie wskazał aby jakiekolwiek pieniądze oskarżony przyjął odP. G.czy teżL. J.. Pierwsza i jedyna wzmianka o pieniądzach przyjętych odP. G.przezD. B.pojawia się przy ocenie wiarygodności depozycji tych osób . Sąd oceniając materiał dowodowy dochodzi do wniosków , że oskarżonyB.przyjął 16000 złotych i nie była to kwota za udział w szkoleniu i za jego przeprowadzenie (k.3665 odw.) i nie daje w tym zakresie wiary jego wyjaśnieniom . Jednocześnie sąd nie kwestionuje , że takie szkolenie się odbyło i był na nim oskarżony (k.3662) dając w tym zakresie wiarę wyjaśnieniom oskarżonego. Poza tym fragmentem pisemnych motywów orzeczenia sąd nie czyni żadnych ustaleń w zakresie korzyści majątkowej przyjętej przez oskarżonegoB.i nie wskazuje z jakiego powodu tę korzyść oskarżony przyjął .
Gdyby nawet przyjąć , że kwotę 16000 złotych wręczono oskarżonemu to należało ustalić w związku z jakim jego zachowaniem te pieniądze zostały mu wręczone , czy w zamian za udzielenie kredytu , czy w zamian za doradztwo finansowe przy składaniu dokumentów kredytowych , czy za pomoc w udzieleniu kredytu jak przyjmuje to sąd w wyroku.
Takich ustaleń faktycznych sąd I instancji nie poczynił , a był do tego zobowiązany przepisami prawa to jestart. 424 k.p.k.ale również wytycznymi w sprawie IIAka 37/11i przez brak ich realizacji uchybiając także treściart. 442 § 3 k.p.k.
Sąd temu zadaniu nie sprostał co spowodowało , iż orzekając naruszył przepisy prawa procesowego , a naruszenie to miało wpływ na wydanie wyroku.
Zaznaczyć należy jeszcze , że Sąd I instancji przy braku powyższych ustaleń sąd ustala (na karcie 3675 akt) , że oskarżonyB.udzielając rad i instrukcji godził się na to abyP. G.iL. J.popełnili przestępstwo zart.286 § 1 k.k.„to jest na to , że kredyty przez nich uzyskane mogą zostać nie spłacone”. Samo godzenie się natomiast sprawcy, iż zaciągniętego zobowiązania może nie wykonać w przyszłości, nie jest wystarczającą okolicznością do uznania, iż dokonano oszustwa (porównaj Sąd Apelacyjny w Łodzi - II Wydział Karny wyrok z dnia 22 stycznia 2013 r. w sprawie II AKa 288/12). Niezależnie od tegoż takie stwierdzenie Sądu w uzasadnieniu jest o tyle zastanawiające , że przypisuje w wyrokuD. B.działanie ze z góry powziętym zamiarem co też uzasadnia na karcie 3674. W tej sytuacji zachodzi ewidentna sprzeczność między tymi dwoma dokumentami (wyrokiem i uzasadnieniem) sporządzonymi przez ten sam sąd .
Z tych powodów , zasadności zarzutów apelacyjnych omówionych powyżej, sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania . Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd weźmie pod uwagę argumentację przytoczoną w uzasadnieniach orzeczeń sądów odwoławczych wydanych w tej sprawie, zarówno w odniesieniu do ustaleń dotyczących celu działania oskarżonego jak i pod kątem realizacji znamion przestępstwa zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 286 k.k.
Nadto sąd sporządzi uzasadnienie zgodnie z wymogami procedury karnej zawierając w nim ustalenia faktyczne i wynikającą z nich ocenę prawną zachowania oskarżonegoB..
Mając powyższe na uwadze , Sąd orzekł jak w sentencji.