Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmE 142/12
Data wyroku: 2014-03-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogdan Gierzyński
Słowa kluczowe: Dostarczanie Paliw I Energii, Kary Pieniężne Ure, Energetyczne Prawo, Koncesja I Taryfy
Podstawa prawna: art. 56 ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 pkt 1 prawa energetycznego ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r.

Sygn. akt XVII AmE 142/12

WYROK

1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 marca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:
Przewodniczący: SSO Bogdan Gierzyński
Protokolant: sekretarz sądowy Ewa Naróg
po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2014 r. w Warszawie na rozprawie
sprawy z odwołania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wK.z siedzibą wK.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o nałożenie kary pieniężnej
na skutek odwołania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wK.z siedzibą wK.od Decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 15 października 2012 roku w sprawie nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że uchyla jej punkt 2. oraz obniża nałożoną na Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej wK.z siedzibą wK.karę pieniężną do kwoty 2 500 złotych (dwa tysiące pięćset złotych);

2
w pozostałej części oddala odwołanie;

3
koszty postępowania wzajemnie znosi pomiędzy stronami postępowania.

SSO Bogdan Gierzyński
XVII AmE 142/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15 października 2012 roku nr(...)Prezes Urzędu Regulacji Energetyki na podstawieart. 56 ust. 2 ustawy Prawo energetyczneoraz na podstawiart. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnegopo przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wymierzył koncesjonariuszowi Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej wK.z siedzibą wK.karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za to, że nie przestrzegał obowiązków wynikających z koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej, udzielonej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 31 grudnia 2010 r. nr(...), czym dopuścił się przewinienia o którym mowa wart. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo energetyczne, tj. wykonywał działalność koncesjonowaną niezgodnie z warunkami określonymi w koncesji w ten sposób, że:

1
Prowadził w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 28 maja 2012 r. działalność koncesjonowaną polegającą na wytwarzaniu energii elektrycznej w obiekcie(...) Elektrownia (...), niezgodnie z przedmiotem i zakresem działalności określonym w koncesji, czym naruszył warunek 2.1.1. Koncesji orazart. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo energetyczne;

2
W okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 9 maja 2012 r., prowadził działalność koncesjonowaną polegającą na wytwarzaniu energii elektrycznej w obiekcie(...) Elektrownia (...), bez posiadania ważnego pozwolenia wodno prawnego, wymaganego na pobór wody zeZbiornika W.D.ujęciem wody do sztolniElektrowni (...)w m.D.oraz na odprowadzanie do rzekiR.kanałem odpływowym z elektrowni poniżej zapory czołowej wD., wód wykorzystywanych do produkcji energii elektrycznej, czym naruszył warunek 2.1.2. Koncesji.

Przedmiotową decyzję zaskarżył powód – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej wK..
Zaskarżonej decyzji powód zarzucił naruszenie:

1
Art. 7, art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego,art. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo energetycznepoprzez błędne przyjęcie, iż ma on zastosowanie do sprawy, w przypadku gdy kwestionowana działalność powoda dot.(...) Elektrowni (...)nie była objęta koncesją;

2
Art. 56 ust. 6a ustawy Prawo energetycznepoprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary.

Powołując się na powyższe zarzuty powód wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany – Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej wK.jest państwową jednostką budżetową prowadzącą działalność koncesjonowaną polegającą na wytwarzaniu energii elektrycznej w rozumieniuustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne(Dz. U. z 2012 r. Poz. 1052). Działalność ta obejmuje źródła energii zlokalizowane jako:(...) Elektrownia (...)oraz(...) Elektrownia (...)i została przejęta poGospodarstwie (...)przy Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej wK., które zostało zlikwidowane z dniem 31 grudnia 2010 r.
Decyzją z dnia 31 grudnia 2010 r. nr(...), Prezes Urzędu Regulacji Energetyki cofnąłGospodarstwu (...)przy Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej wK.z dniem 31 grudnia 2010 r. koncesję na wytwarzanie energii elektrycznej w źródłach:(...) Elektrownia (...)oraz(...) Elektrownia (...)udzieloną decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr(...), z uwagi na trwałe zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej przez ten podmiot wynikające z fakt jego likwidacji.
Decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 31 grudnia 2010 r. nr(...)Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej wK.została udzielona koncesja na wykonywanie działalności gospodarczej, polegającej na wytwarzaniu energii elektrycznej w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2021 r. Swoim zakresem i przedmiotem obejmowała ona jedynie tylko(...) Elektrownię (...). Obiekt(...) Elektrowni (...)nie został uwzględniony w treści koncesji, z uwagi na brak przedłożenia przez wnioskodawcę aktualnego pozwolenia wodno prawnego. Ostatecznie, po przedłożeniu przez Koncesjonariusza aktualnego pozwolenia wodno prawnego, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 29 maja 2012 roku nr(...)– rozszerzył zakres posiadanej przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej wK.koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej o obszar(...) Elektrowni (...).
Pomimo, że zakres udzielonej koncesji nie obejmował w okresie pomiędzy 1 stycznia 2011 roku a 29 maja 2012 roku źródła zlokalizowanego w(...) Elektrowni (...), Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej wK.wytwarzał energię elektryczną w tym obiekcie we wskazanym powyżej okresie.
Podobnie pomimo nieposiadania w okresie pomiędzy dniem 1 stycznia 2011 roku a dniem 9 stycznia 2012 roku pozwolenia wodno prawnego Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej wK.wytwarzał energię elektryczną w(...) Elektrowni (...)we wskazanym okresie.
W dniu 22 czerwca 2012 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej Zarządowi Gospodarki Wodnej wK.po przeprowadzeniu którego wydał decyzję będącą przedmiotem niniejszej sprawy.
Powyższy stan faktyczny jest bezsporny pomiędzy stronami postępowania. Na podstawie posiadanych dokumentów nie budzi on wątpliwości Sądu. W związku z powyższym stan faktyczny w przedmiotowej sprawie został ustalony jak wyżej.
W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Zgodnie zart. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne(Dz. U. z 2012 r. Poz. 1052) karze pieniężnej podlega ten kto nie przestrzega obowiązków wynikających z koncesji.
Zgodnie z warunkami udzielonej koncesji powód miał wykonywać działalność koncesjonowaną na zasadach określonych wustawie Prawo energetyczneoraz zobowiązany był do przestrzegania obowiązujących przepisów w tym przepisów o ochronie środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że w okresie objętym zaskarżoną decyzją, tj. w okresie pomiędzy dniem 1 stycznia 2011 roku a dniem 29 maja 2012 roku posiadana przez powoda koncesja nie obejmowała źródła energii zlokalizowanego w(...) Elektrowni (...). Ponadto powód nie posiadał odpowiedniego zezwolenia wodno prawnego koniecznego do prowadzenia działalności w tym źródle. Decyzja rozszerzająca koncesję została wydana przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w dniu 29 maja 2012 roku. Zmieniła ona zakres koncesji (odnoszącej się pierwotnie jedynie do(...) Elektrowni (...)) poprzez objęcie działalnością koncesjonowaną(...) Elektrowni (...). Zezwolenie wodno prawne zostało wydane w dniu 10 maja 2012 roku.
Brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu powoda, iż Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dopuścił się naruszeniaart. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne(Dz. U. z 2012 r. Poz. 1052) w drodze zastosowanie tego przepisu w sposób bezpodstawny z uwagi na fakt nieposiadania przez powoda w odniesieniu do(...) Elektrowni (...)koncesji, co zdaniem powoda uniemożliwiało naruszenie jej warunków. Należy bowiem zaznaczyć, iż koncesja udzielana jest przy uwzględnieniu kryterium podmiotowego i przedmiotowego. Przy czym danemu podmiotowi udzielana jest tylko jedna koncesja obejmująca dany przedmiot działalności koncesjonowanej – w przedmiotowej sprawie działalność energetyczną. Dalsze decyzje organu koncesyjnego mogą zmieniać zakres istniejącej koncesji, np. poprzez rozszerzenie źródeł energii, jak to miało miejsce w przypadku powoda. Nie oznacza to jednak, że decyzja modyfikująca zakres koncesji poprzez dodanie dodatkowego źródła stanowi nową koncesję. W przypadku modyfikacji warunków wykonywania działalności koncesyjnej, przedsiębiorca koncesyjny, zarówno przed decyzją modyfikującą jak i po niej wykonuje działalność koncesjonowaną. W zależności od decyzji organu koncesyjnego działalność ta może mieć różny zakres.
Odnosząc te uwagi do przedmiotowej sprawy, należy zaznaczyć, że powód prowadząc działalność koncesjonowaną w(...), przed uzyskaniem decyzji modyfikującej koncesję prowadził działalność koncesjonowaną, przy czym poprzez prowadzenie jej w źródle nie objętym koncesją dopuścił się naruszenia warunków koncesji poprzez wykonywanie działalności koncesjonowanej w sposób niezgodny z zakresem udzielonej koncesji.
Podnoszona przez powoda kwestia, iż jest on jednostką organizacyjną Skarbu Państwa pozostaje bez znaczenia dla wymierzenia na podstawieart. 56 ust. 2 Prawa energetycznegokary pieniężnej. Jednostka organizacyjna Skarbu Państwa prowadząc działalność gospodarczą, również koncesjonowaną, podlega takim samym zasadom i ustawowym obowiązkom związanym z prowadzeniem tej działalności jak inni przedsiębiorcy. Działalność taka podlega takim samym regulacjom publicznoprawnym, jak również wywołuje podobne skutki w sferze prywatnoprawnej, jak działalność jednostek nie związanych organizacyjnie ze Skarbem Państwa.
Podobnie Sąd nie podzielił podnoszonych przez powoda okoliczności wpływających jego zdaniem na usprawiedliwienie dokonanego naruszenia i ocenę jego społecznej szkodliwości jako znikomej.
W przekonaniu Sądu wystąpienie w okresie pomiędzy miesiącem majem i wrześniem 2010 roku wyjątkowych okoliczności w postaci stanu powodziowego nie usprawiedliwia tak długiego okresu dokonanego naruszenia. Wskazać bowiem należy, iż powód przez blisko 1,5 roku prowadził działalność koncesjonowaną w sposób sprzeczny z prawem i warunkami udzielonej koncesji. Działalność koncesjonowana w miejscowościD.była przez powoda przez ten okres wykonywana i to niezależnie od groźby klęsk żywiołowych. W związku z tym brak było faktycznych i prawnych przeszkód do prawidłowego uregulowania prawnego aspektu tej działalności. Za bezpodstawne przy tym należy uznać twierdzenie powoda, że z uwagi na zmieniające się uwarunkowania prowadzonej działalności wskazane było wstrzymanie się z uzyskaniem wiążącego zezwolenia wodno prawnego, a wcześniejsze uzyskanie tego pozwolenia było pod względem pragmatyki działalności gospodarczej pozbawione sensu. Wskazać bowiem należy, iż powód w zależności od faktycznych potrzeb i warunków występujących po uzyskaniu koncesji mógł wystąpić z wnioskiem o zmianę pozwolenia wodno prawnego, czy też udzielonej koncesji.
Sąd ocenił jako bezzasadne zarzuty powoda związane z ekonomicznym aspektem koncesjonowanej działalności – sprowadzające się do wykazania, że prowadzenie tej działalności w sposób niezgody z posiadaną koncesją nie przysporzyło Skarbowi Państwa szkody, a wręcz przeciwnie przyczyniło się do znacznych oszczędności. Zdaniem powoda ten aspekt powinien świadczyć o znikomym stopniu społecznej szkodliwości naruszenia.
Podkreślić należy, iż zarzucanym powodowi naruszeniem nie jest prowadzenie działalności gospodarczej w sensie faktycznym i ocena skutków tej działalności w aspekcie ekonomicznym. Naruszenie dokonane przez powoda w przedmiotowej sprawie związane jest bowiem z prowadzeniem tej działalności w sposób niezgodny z warunkami udzielonej koncesji. Poczynione przez powoda uchybienie sprowadza się do swoistego zaniedbania rozszerzenia koncesji na dodatkowe źródło energii. Zaznaczyć przy tym należy, że społeczna szkodliwość czynu w rozpoznawanej sprawie związana jest z charakterem prowadzonej przez powoda działalności, która ze względu na doniosłe społecznie znaczenie musi być prowadzona w sposób kontrolowany przez państwo. Sam fakt prowadzenia działalności koncesjonowanej bez wymaganej koncesji przez okres przekraczający okres 1 roku, w przekonaniu Sądu, wyłącza możliwość przyjęcia, że społeczna szkodliwość czynu może być uznana za znikomą.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu wykonywanie działalności koncesjonowanej w źródle energii nie objętym udzieloną wcześniej koncesją stanowi naruszenie warunku nr 2.1.1. Koncesji. Uzasadniało to wydanie decyzji stwierdzającej prowadzenie działalności w sposób niezgodny z udzieloną koncesją, co wiązało się z koniecznością nałożenia kary pieniężnej w tym zakresie.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja w punkcie 2 – stwierdzająca naruszenie warunku 2.1.2. Koncesji poprzez prowadzenie działalności koncesjonowanej w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 9 maja 2012 r., polegającej na wytwarzaniu energii elektrycznej w obiekcie(...) Elektrownia (...), bez posiadania ważnego pozwolenia wodno prawnego, wymaganego na pobór wody zeZbiornika W.D.ujęciem wody do sztolniElektrowni (...)w m.D.oraz na odprowadzanie do rzekiR.kanałem odpływowym z elektrowni poniżej zapory czołowej wD., wód wykorzystywanych do produkcji energii elektrycznej – jest bezpodstawna.
Uzyskanie zezwolenia wodno prawnego jest warunkiem uzyskania koncesji. Skoro więc udzielona koncesja nie obejmowała źródła odnawialnej energii w miejscowościD., brak jest podstaw do przyjęcia, że koncesja w tym zakresie została naruszona. Należy przy tym zaznaczyć, że w świetle ustawowych regulacji, prowadzenie działalności koncesjonowanej nie jest powiązane z posiadaniem zezwolenia wodno prawnego.
Mając powyższe na względzie Sąd doszedł do przekonania, że punkt drugi zaskarżonej decyzji pozostaje w sprzeczności z jej punktem pierwszym. Przyjęcie zaś konstrukcji prawnej wyrażonej w zaskarżonej decyzji prowadzi do podwójnego penalizowania tego samego w swej istocie naruszenia – sprowadzającego się do stwierdzenia, że działalność koncesjonowana prowadzona była w sposób niezgodny z zakresem udzielonej koncesji.
Z tych względów zaskarżoną decyzję należało częściowo uchylić i dokonać jej zmiany orzekając co do istoty w zakresie wysokości nałożonej na powoda kary pieniężnej (art.47953§ 2 k.p.c.). Sąd uchylił zaskarżoną decyzję wpunkcie 2uznając ją w tym zakresie za bezpodstawną. Stosownie do zakresu dokonanego uchylenia Sąd dokonał zmiany decyzji poprzez obniżenie nałożonej na powoda kary pieniężnej.
O kosztach procesu Sąd orzekł stosownie do wyniku sprawy znosząc je pomiędzy stronami na podstawieart. 100 k.p.c.
SSO Bogdan Gierzyński