Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 1568/13
Data wyroku: 2014-02-10 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Ewa Piątkowska-Bidas, Beata Piwko, Teresa Strojnowska
Słowa kluczowe: Testament, Stwierdzenie Nabycia Spadku, Spadek
Podstawa prawna: art.669 kpc, art.670 kpc, art.961 kc.

Sygn. akt II Ca 1568/13

POSTANOWIENIE
Dnia 10 lutego 2014 r.

Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Ewa Piątkowska-Bidas (spr.)
Sędziowie: SSO Beata Piwko
SSO Teresa Strojnowska
Protokolant: protokolant sądowy Beata Wodecka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2014 r. sprawy

z wnioskuJ. K. (1),
z udziałemM. K. (1),J. K. (2),M. K. (2),A. K.,M. J.

o stwierdzenie nabycia spadku
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim
z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt I Ns 514/13

postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ostrowcu Świętokrzyskim, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt II Ca 1568/13

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2013 roku Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim w sprawie sygn. akt I Ns 514/13 stwierdził, że spadek poS. K., córceS.iW., zmarłej 12 sierpnia 1987 roku w miejscowościS., gminaB.i tam ostatnio stale zamieszkałej wraz z gospodarstwem rolnym wchodzącym w skład tego spadku, na podstawie ustawy nabyły jej dzieciJ. K. (3), synJ.iS.orazJ. K. (1), córkaJ.iS.po ½ części.
Swoje rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy oparł o następujące ustalenia faktyczne:
S. K.zmarła w dniu 12 sierpnia 1987 roku wS.i tam ostatnio stale zamieszkiwała. W charakterze spadkobierców ustawowych na dzień swojej śmierci zostawiła dwoje dzieciJ. K. (1)i synJ. K. (3).J. K. (3)zmarł w dniu 18 kwietnia 2008 roku pozostawiając jako spadkobierców żonęM. K. (3)(obecnieK.) i czworo dzieciM. J.,J. K. (2),M. K. (1)iA. K.. Spadkodawczyni w chwili śmierci była wdową, jej mążJ. K. (4)zmarł 3 marca 1967 roku, a ponownego związku nie zawierała. Zmarła innych dzieci nie miała, nie sporządziła testamentu, nikt nie składał oświadczeń o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. Akt poświadczenia dziedziczenia nie był sporządzany.
W skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne, położone wS.o pow. 67 arów, które nie ma urządzonej księgi wieczystej. Kwalifikacje do dziedziczenia tego gospodarstwa ma wnioskodawczyni, która na dzień otwarcia spadku pracowała w nim oraz synJ. K. (3), który na dzień otwarcia spadku stale pracował w gospodarstwie rolnym swojej żony o pow. 8 ha ,położonym w miejscowościG..

Apelację od powyższego postanowienia wywiodła wnioskodawczyni, zarzucajac, że nie zgadza się z nim. Podniosła ona, że od dziecka pracowała w przedmiotowym gospodarstwie, a jej brat gdy miał 18 lat wyprowadził się z domu i później ze swoją rodziną tylko odwiedzał ich wS.. Jeszcze za życia matki uczestnik miał kupiony 1 ha działki wG., został wyposażony w meble i inne artykuły. WS.wnioskodawczyni mieszka do chwili obecnej. Wszystkie remonty w domu wykonuje jej synA.. Wnioskodawczyni stwierdziła, że wyraża zgodę na podział działki wW., ale na działkę wS.jej matka zostawiła testament własnoręczny, który ona odnalazła przeszukując stare dokumenty. Ponadto nie stać jej, na spłatę spadkobierców brata. W uzupełnieniu apelacji wniosła o zmianę postanowienia w ten sposób, żeby dokonać podziału działki we wsiW.pomiędzy wnioskodawczynię, a dzieci jej brata, natomiast działkę wS.przyznać wnioskodawczyni przez zasiedzenie, gdyż mieszka tam od 1960 r. a po śmierci rodziców to ona zajmuje się gospodarstwem.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelację wnioskodawczyni zasługiwała na uwzględnienie o tyle, że doprowadziła do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
Z uwagi na ujawnienie w apelacji testamentu spadkodawczyniS. K., który jak twierdzi wnioskodawczyni odnalazł się po wydaniu postanowienia przez Sąd pierwszej instancji, istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości od nowa, pod kątem ewentualnego stwierdzenia nabycia spadku poS. K.na podstawie przedłożonego testamentu.
Zarzuty podnoszone w apelacji przezJ. K. (1)są w istocie wnioskami o dokonanie działu spadku w określony sposób. W niniejszym postępowaniu, na obecnym jego etapie nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia rzeczywisty podział majątku spadkowego , tylko stwierdzenie jacy spadkobiercy, na jakiej podstawie (ustawa, testament) dziedziczą spadek w jakich częściach. Rozpoznanie wniosku o dział spadku będzie możliwe po uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Wniosek o zasiedzenie nieruchomości winien być przez wnioskodawczynię złożony w osobnym postępowaniu.
Sąd pierwszej instancji, ferując wyrok lub postanowienie, bierze za jego podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy -art. 316 § 1 k.p.c.Nie zawsze jednak ten stan rzeczy jest sądowi znany. Dochodzi wówczas do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o niepełny materiał procesowy. W literaturze (np. S. Piotrusiewicz - Kowalska,Orzeczenie reformatoryjne w polskim postępowaniu rewizyjnym, NP 1958, nr 10, s. 39 i n.; T. Wiśniewski,Apelacja...,s. 76 i n.) przyjmuje się, że do luki w materiale procesowym może dojść z różnych przyczyn, w szczególności z przyczyn zachodzących zarówno z winy sądu pierwszej instancji, jak i z winy stron, pozostających w sporze, z przyczyn zachodzących bez winy tak sądu, jak i stron. Przyczyny niezawinione mają miejsce w szczególności w razie pojawienia się nowych faktów, o których nie było wiadomo w toku postępowania w pierwszej instancji, wobec czego zachodzi potrzeba wyjaśnienia ich, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie.
Należy uznać , że wnioskodawczyni wykazała, że nie miała wcześniej wiedzy o istniejącym testamencie. . Z uwagi na treść testamentu, w którym spadkodawczyni przekazuje córceJ. K. (1)poszczególne przedmioty majątkowe – tj. działkę i dom przy ul.(...)niezbędne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości, na okoliczności wskazane wart. 961 k.c.
Sąd Rejonowy podczas ponownego rozpoznania niniejszej sprawy winien ustalić ważność testamentu, następnie ocenić jego treść pod względem przesłanek wskazanych wart. 961 k.c., a więc, czy przedmioty wskazane w testamencie wyczerpują prawie cały spadek – z przewidzianymi tym przepisem konsekwencjami poczynionych ustaleń. Następnie zaś, stosownie do ustaleń, winien wydać odpowiadające stanowi faktycznemu i obowiązującym przepisom orzeczenie.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na mocart. 386 § 4 k.p.c.uchylł orzekł jak w sentencji postanowienia.

SSO E. Piątkowska-Bidas (spr.) SSO B. Piwko SSO T. Strojnowska