Sąd Okręgowy w Suwałkach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 102/14
Data wyroku: 2014-04-16 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Iwona Cembrowicz, Małgorzata Szostak-Szydłowska, Cezary Olszewski

Sygn. aktI.Ca 102/14

POSTANOWIENIE

Dnia 16 kwietnia 2014 roku
Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Elżbieta Iwona Cembrowicz

Sędziowie

SSO Cezary Olszewski (spr.)
SSO Małgorzata Szostak - Szydłowska

Protokolant:

st. sekr. sąd. Ewa Andryszczyk

po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014 roku w Suwałkach
na rozprawie
sprawy z wnioskuS. G.,J. G.iM. K.
z udziałemA. J.,D. J., GminyS., Skarbu Państwa -W.,M. O.,J. O.,J. K. (1),J. K. (2)iM. C.

o ustanowienie drogi koniecznej

na skutek apelacji wnioskodawcyM. K.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Suwałkach
z dnia 27 stycznia 2014r., sygn. akt I Ns 273/12

p o s t a n a w i a:

1
Oddalić apelację;

2
Zasądzić od wnioskodawcyM. K.na rzecz uczestników GminyS.kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych), Skarbu Państwa –W.kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) orazM.iJ. O.kwotę 137 zł (sto trzydzieści siedem złotych) tytułem kosztów zastępstwa prawnego przed Sądem II – giej instancji.

Sygn. akt: I. Ca. 102/14

UZASADNIENIE
WnioskodawcyS.iJ.małż.G.jako właściciele nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach wystąpili z wnioskiem o ustanowienie na rzecz ich nieruchomości służebności drogi koniecznej na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), przysługującym aktualnieW., dla której to nieruchomości urządzona jestksięga wieczysta nr (...)prowadzona przez Sąd Rejonowy w Suwałkach i na nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), stanowiącej własnośćW., która to nieruchomość objęta jestksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach.
Jednocześnie wnioskodawcaM. K.jako właściciel nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach oraz nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach domagał się ustanowienia na rzecz tychże nieruchomości służebności drogi koniecznej na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), przysługującym aktualnieW., dla której to nieruchomości urządzona jestksięgą wieczystą nr (...)prowadzona przez Sąd Rejonowy w Suwałkach i na nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), stanowiącej własnośćW., która to nieruchomość objęta jestksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach oraz na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), przysługującegoW., dla której to nieruchomości urządzona jestksięgą wieczysta nr (...)prowadzona przez Sąd Rejonowy w Suwałkach.
Uczestnicy postępowaniaJ.iM.małż.O., GminaS., Skarb Państwa –W.,W.,J. K. (1),J. K. (2),M. C.orazA.iD.małż.J.nie oponowali powyższym wnoskom. Uczestnik postępowania Skarb Państwa –W.iW.domagali się przy tym zasądzenia od wnioskodawców wynagrodzenia za ustanowienie służebności oraz przyznania od wnioskodawców kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych od wnioskodawców domagali się też uczestnicy postępowaniaJ.iM.małż.O., GminaS.orazM. C.oraz zwolniona od udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowaniaT. G..
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt: I. Ns. 273/12 Sąd Rejonowy w Suwałkach ustanowił na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), przysługującym aktualnieW., dla której to nieruchomości urządzona jestksięgą wieczystą KW Nr (...)prowadzona przez Sąd Rejonowy w Suwałkach i na nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), stanowiącej własnośćW., która to nieruchomość objęta jestksięgą wieczystą KW Nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach służebność gruntową drogi koniecznej o łącznej powierzchni(...)ha i o przebiegu pomiędzy punktami(...)oraz pomiędzy punktami(...)wskazanym na mapie sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresie geodezjiJ. K. (3)(k. 390 akt sprawy) i stanowiącej integralną część orzeczenia na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), objętejksięgą wieczystą (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach i na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), objętejksięgą wieczystą (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach (pkt I); ustanowił na prawie użytkowania nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), przysługującegoW., dla której to nieruchomości urządzona jestksięgą wieczystą nr (...)prowadzona przez Sąd Rejonowy w Suwałkach i na nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), stanowiącej własnośćW., która to nieruchomość objęta jestksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach służebność gruntową drogi koniecznej o łącznej powierzchni(...)ha i o przebiegu pomiędzy punktami(...)oraz pomiędzy punktami(...)wskazanym na mapie sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresie geodezjiJ. K. (3)(k. 390 akt sprawy) i stanowiącej integralną część orzeczenia, a także na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), przysługującegoW., dla której to nieruchomości urządzona jestksięga wieczysta nr (...)prowadzona przez Sąd Rejonowy w Suwałkach służebność gruntową drogi koniecznej o łącznej powierzchni(...)ha i o przebiegu pomiędzy punktami(...)wskazanym na mapie sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresie geodezjiJ. K. (3)(k. 390 akt sprawy) i stanowiącej integralną część orzeczenia na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w miejscowościM.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach (pkt II); tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej zasądził od wnioskodawcówS.iJ.małż.G.na rzecz uczestnika postępowaniaW.kwotę 1.901,65 zł płatną w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się postanowienia (pkt III); tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej zasądził od wnioskodawcyM. K.na rzecz uczestnika postępowaniaW.kwotę 4.317,95 zł płatną w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia (pkt IV); zwrócił wnioskodawcyM. K.z kasy Sądu Rejonowego w Suwałkach kwotę 224,25 zł tytułem nierozdysponowanej zaliczki zapisanej pod poz.(...)na koncie sum depozytowych Sądu Rejonowego w Suwałkach (pkt V); oddalił wnioski uczestników postępowania o zasądzenie na ich rzecz od wnioskodawców kosztów postępowania.

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych:

S.iJ.małż.G.są właścicielami nieruchomości położonej w województwie(...), powiecie(...), gminieS., miejscowościM.iW., jednostce ewidencyjnej(...)_2S., obrębie(...)M.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), objętejksięgą wieczystą (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach. Z koleiM. K.jest właścicielem nieruchomości położonej w województwie(...), powiecie(...), gminieS., miejscowościM.iW., jednostce ewidencyjnej(...)
(...)S., obrębie(...)M.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach oraz nieruchomości położonej w województwie(...), powiecie(...), gminieS., miejscowościM.iW., jednostce ewidencyjnej(...)(...)S., obrębie(...)M.iW., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach.
(...)oznaczonenumerem geodezyjnym (...)(stanowiąca własnośćS.iJ.małż.G.) i(...)(stanowiąca własnośćM. K.) usytuowane są obok siebie i nie mają dostępu do drogi publicznej. Użytkowane są one jako łąki.(...)te graniczą z nieruchomością położoną w miejscowościM.iW., oznaczonąnumerem geodezyjnym (...), stanowiącą własnośćW., która to nieruchomość objęta jestksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach i przylega z kolei do nieruchomości pozostającej w wieczystym użytkowaniuW.oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach, graniczącą z nieruchomością położoną w miejscowościM., oznaczonąnumerem geodezyjnym (...), stanowiącą własność GminyS.i będącą drogą publiczną.
Natomiast nieruchomość oznaczona numerem(...)(stanowiąca własnośćM. K.) graniczy z nieruchomością oznaczonąnumerem geodezyjnym (...), pozostającą w użytkowaniu wieczystymW.i objętąksięgą wieczystą (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach, przylegającą do nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)stanowiących własnośćJ.iM.małż.O., nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)stanowiącej własnośćJ.iJ.małż.K., nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)stanowiącej współwłasnośćM. C.orazD.iA.małż.J..
Najmniej obciążający dla nieruchomości sąsiadujących z nieruchomościami oznaczonyminumerami geodezyjnymi (...)(stanowiąca własnośćS.iJ.małż.G.) i(...)(stanowiąca własnośćM. K.) dojazd do drogi publicznej stanowi trakt przebiegający przez nieruchomość oznaczonąnumerem geodezyjnym (...), pozostającą w użytkowaniu wieczystymW.oraz przez nieruchomość oznaczonąnumerem geodezyjnym (...), stanowiącą własnośćW., o łącznej powierzchni(...)ha i o przebiegu pomiędzy punktami(...)oraz pomiędzy punktami(...)wskazanym na mapie sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresie geodezjiJ. K. (3). Dojazd ten uwzględnia przy tym potrzeby nieruchomości oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...), stanowiącej własnośćS.iJ.małż.G.i(...)stanowiącej własnośćM. K..
Z kolei najmniej obciążający dla nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością oznaczonąnumerem geodezyjnymi (...)(stanowiącą własnośćM. K.) dojazd do drogi publicznej stanowi trakt przebiegający przez nieruchomość oznaczonąnumerem geodezyjnym (...), pozostającą w użytkowaniu wieczystymW.oraz przez nieruchomość oznaczonąnumerem geodezyjnym (...), stanowiącą własnośćW., o łącznej powierzchni(...)ha i o przebiegu pomiędzy punktami(...)oraz pomiędzy punktami(...)wskazanym na mapie sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresie geodezjiJ. K. (3), a następnie przez nieruchomość oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)stanowiącą własnośćM. K.i przez nieruchomość oznaczonąnumerem geodezyjnym (...), pozostającą w użytkowaniu wieczystym Wigierskiego parku Narodowego, służebność gruntową drogi koniecznej, o łącznej powierzchni(...)ha i o przebiegu pomiędzy punktami(...)wskazanym na mapie sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresie geodezjiJ. K. (3). Dojazd ten uwzględnia przy tym potrzeby nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...).
Wartość 1 m2działek gruntu położonych w miejscowościM., oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)wynosi 7,30 zł.
Sąd Rejonowy analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w świetleart. 145 § 1 k.c.uznał, że(...)małż.G.oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)oraz właściciel nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)M. K.nie posiadają dostępu do drogi publicznej.
Ustanawiając przebieg drogi koniecznej – w odniesieniu do nieruchomości oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)Sąd Rejonowy kierował się zgodnym stanowiskiem wnioskodawców i uczestnika postępowaniaW.określonym w toku oględzin nieruchomości w dniu(...)r. i które odzwierciedlił na mapie biegły sądowy z zakresu geodezjiJ. K. (3). Wytyczona w ten sposób droga uwzględnia potrzeby nieruchomości wnioskodawców – pozwala ona bowiem wnioskodawcom na swobodny i bezkonfliktowy dostęp do drogi publicznej (działki oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)stanowiącej własność GminyS.). Jednocześnie droga ta jest traktem najmniej obciążającym dla nieruchomości sąsiadujących z nieruchomościami wnioskodawców, przez które – teoretycznie – można byłoby ją przeprowadzić. Wiedzie ona bowiem przez grunty stanowiące własność bądź pozostające w użytkowaniu wieczystymW., na których nie jest prowadzona działalność rolnicza i nie zmniejsza ich użyteczności.
Odnosząc się do przebiegu drogi koniecznej do nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)stanowiącej własność wnioskodawcyM. K., Sąd Rejonowy za niezasadny ukształtowanie go w sposób żądany przez tego wnioskodawcę tj. wpierw analogicznie jak dla nieruchomości oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)(poprzezdziałkę (...)do granicy zdziałkami (...)), a następnie poprzez nieruchomość oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)(wzdłuż granicy zdziałką (...)) i przez nieruchomość oznaczonąnumerem geodezyjnym (...). Za powyższym przemawiał fakt, że wnioskodawcaM. K.jest właścicielem nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), a więc wytyczenie drogi koniecznej do nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)poprzez nieruchomość oznaczoną numerem 11 wzdłuż granicy z nieruchomością oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)stałoby w sprzeczności z treściąart. 145 k.c.W tym kontekście Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że ustanowienie służebności drogi koniecznej winno nastąpić przy najmniejszym obciążeniu gruntów, przez które droga ta ma przechodzić. W konsekwencji przyjął, że droga konieczna do nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)winna przebiegać analogicznie jak dla nieruchomości oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)(poprzezdziałkę (...)do granicy zdziałkami (...)), a następnie poprzez nieruchomość oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)stanowiącą własność wnioskodawcyM. K.(nie przez nieruchomość oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)wzdłuż granicy zdziałką (...)) i w końcu przez nieruchomość oznaczonąnumerem geodezyjnym (...).
Określając wysokość wynagrodzenia Sąd Rejonowy miał na względzie powierzchnię nieruchomości obciążonych drogą konieczną oraz cenę 1 m(
    2)gruntu zgodnie przyjętą przez zainteresowanych na kwotę 7,30 zł, która w ocenie Sądu Rejonowego, odpowiada wartości rynkowej obciążonych gruntów. Jako że powierzchnia nieruchomości obciążonych służebnością drogi koniecznej dla nieruchomości oznaczonychnumerem geodezyjnym (...)wyniosła łącznie(...)m(
    2)wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności winna wynosić 3.803,30 zł. Uwzględniając jednak fakt, że służebność ta w tożsamym przebiegu ustanowiona została na rzecz dwóch nieruchomości, jednakowo zaspakajając ich potrzeby oraz zważywszy na stanowisko uczestnika postępowaniaW.wyrażające wolę uzyskania tego wynagrodzenia po połowie od wnioskodawcówS.iJ.małż.G.i wnioskodawcyM. K.Sąd uznał, iż każdy z wnioskodawców, za ustanowienie służebności drogi koniecznej, winien zapłacić uczestnikowi postępowaniaW.kwotę po 1.901,65 zł (3.803,30 zł : 2 = 1.901,65 zł). Dodatkowo, w związku z ustanowieniem na rzecz nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)służebności drogi koniecznej także na nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)wnioskodawcaM. K.winien zapłacić w/w uczestnikowi postępowania wynagrodzenie odpowiadające iloczynowi powierzchni drogi koniecznej przebiegającej przez nieruchomość oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)((...)m(
    2)) i stawki za 1 m(
    2)gruntu między zainteresowanymi (7,30 zł), tj. kwotę 2.416,30 zł (łącznie z kwotą wynagrodzenia za ustanowienie służebności na działce oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), co daje łączną kwotę 4.317,95 zł).
O zwrocie zaliczki Sąd Rejonowy orzekł na mocy art. 84 ust. 2 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. O kosztach postępowania Sąd Rejonowy postanowił na mocyart. 520 § 1 k.p.c., uwzględniając fakt, że wszyscy uczestnicy postępowania byli w równym stopniu zainteresowani jego wynikiem.

Apelację od powyższego postanowienia w zakresie pkt II i IV wniósł wnioskodawcaM. K., zarzucając Sądowi I instancji:

1
naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

a
art. 233 k.p.c.polegające na błędnej ocenie oraz zaniechaniu wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, a w szczególności oświadczenia uczestnika postępowaniaW.z dnia 25 listopada 2013 r., w którym zaakceptował wynagrodzenie z tytułu służebności na poziomie 3,65 zł za 1 m2, a w konsekwencji bezpodstawne ustalenie wynagrodzenia z tytułu służebności na poziomie 7,30 zł za 1 m2i nadmierne jego obciążenie,

b
art. 286 k.p.c.poprzez odmowę dopuszczenia dowodu z uzupełniającej opinii biegłego geodety w celu wytyczenia przebiegu drogi koniecznej o szerokości 3 m na działce onumerze geodezyjnym (...)począwszy od punktów(...)i(...)wskazanych na mapie sporządzonej przez biegłego sądowegoJ. K. (3)do nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...),

2
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a
art. 145 § 1 k.c.poprzez odmowę ustanowienia drogi koniecznej do nieruchomości należącej do wnioskodawcyM. K.oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Suwałkach,

b
art. 145 § 1 k.c.poprzez obciążenie wnioskodawcy nadmierną opłatą z tytułu ustanowienia przejazdu w wysokości 7,30 zł za 1 m2(tj. równowartości rynkowej ceny m2obciążonej nieruchomości) w sytuacji, gdy odpowiednim wynagrodzeniem zgodnie z wolą zainteresowanych jest kwota o połowę niższa,

c
art. 145 § 1 k.c.poprzez obciążenie opłatą za ustanowioną drogę konieczną wyłącznie wnioskodawców w sytuacji, gdy przedmiotowa droga jest drogą konieczną również dla innych właścicieli, m. in.: nieruchomości onumerze geodezyjnym (...), a tym samym opłata winna zostać rozdzielona na większą ilość podmiotów,

d
art. 292 k.c.w zw. zart. 145 k.c.poprzez niezastosowanie przepisów i niestwierdzenie zasiedzenia służebności drogi koniecznej przezM. K.o łącznej powierzchni(...)ha i o przebiegu pomiędzy punktami(...)wskazanymi na mapie sporządzonej przez biegłego sądowego w zakresie geodezjiJ. K. (3)na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), przysługującegoW., dla której to nieruchomości urządzona jestksięga wieczysta nr (...)prowadzona przez Sąd Rejonowy w Suwałkach w sytuacji, gdy wnioskodawca wielokrotnie podnosił zarzut zasiedzenia wobec korzystania z tej części nieruchomości w sposób trwały i widoczny od początku lat 70-tych ubiegłego wieku.

Mając na względzie powyższe, wnioskodawca wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego geodety na okoliczność wyznaczenia drogi koniecznej o szerokości 3 m na działce onumerze geodezyjnym (...)począwszy od punktów(...)i(...)wskazanych na mapie sporządzonej przez biegłego sądowegoJ. K. (3)do nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)i w związku z tym zmianę postanowienia w zaskarżonej części i ustanowienie drogi koniecznej o szerokości 3 m na działce oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)począwszy od punktów(...)i(...)wskazanych na mapie sporządzonej przez biegłego sądowegoJ. K. (3)do nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)oraz oddalenie roszczeniaW.o wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz uznanie, że zainteresowani ponoszą koszty swojego uczestnictwa w postępowaniu przed Sądem II instancji.
W odpowiedzi na powyższe zarzuty, uczestnik postępowaniaA. J.przychylił się do apelacjiM. K., zaś uczestnicy postępowaniaW.,J.iM.małż.O.oraz wnioskodawcyJ.iS.małż.G.domagali się oddalenia apelacji oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie podlegała uwzględnieniu.
W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy w oparciu o zgromadzone dowody prawidłowo ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy. Z tych też względów ustalenia te Sąd Okręgowy przyjął za własne, czyniąc je podstawą orzekania w postępowaniu apelacyjnym. Zdaniem Sądu Okręgowego należało również podzielić argumenty prawne Sądu I instancji, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, gdyż są one zgodne z obowiązującym prawem.
W niniejszej sprawie, Sąd Rejonowy słusznie przyjął, że zachodziły przesłanki na gruncieart. 145 k.c.do ustanowienia drogi koniecznej, albowiem działki oznaczonenumerami geodezyjnymi (...)nie posiadały dostępu do drogi publicznej. Przebieg drogi koniecznej został wybrany w wariancie najbardziej optymalnym i zaakceptowany przez wszystkich zainteresowanych. W tych warunkach, w ocenie Sądu Okręgowego, uznać należy, że ustanowienie wspólnej drogi koniecznej przez działki oznaczonenumerami geodezyjnymi (...)dladziałek numer (...)oraz przez działki oznaczonenumerami geodezyjnymi (...)dladziałki numer (...)jest odpowiednie.
Przechodząc do oceny wniesionej apelacji należy wskazać, że zarzuty skarżącego sprowadzały się do kwestii związanej z przebiegiem drogi koniecznej dla działki oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)i wynagrodzeniem za jej służebność. Skarżący domagał się bowiem ustanowienia drogi koniecznej dla w/w działki przez działkę oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)dodziałki numer (...)oraz obniżenia stawki wynagrodzenia do kwoty 3,65 za 1 m2.
Odnosząc się do kwestii związanej z wynagrodzeniem wskazać należy, że na rozprawie przed Sądem Rejonowym w dniu 20 tycznia 2014 r. skarżący wskazał, że akceptuje stawkę gruntu na kwotę 3,65 za 1 m2jako przypadającą na niego połowę z wartości należnej uczestnikowi postępowaniaW.(k.(...)). Oznacza to, że skarżący akceptował stawkę w wysokości 3,65 zł za ustanowienie służebności przezdziałki numer (...)dodziałek numer (...), z których też otrzymali prawo korzystania wnioskodawcyS.iJ.małż.G.. W świetle powyższego, w ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy był uprawniony do wyciągnięcia wniosku, iż tego typu stanowisko stanowi również akceptację stawki co do zasady w wysokości 7,30 zł, którą wnioskodawca był skłonny zapłacić za ustanowienie służebności drogi przezdziałkę numer (...)dodziałki numer (...), która miała z kolei służyć wyłącznie na jego rzecz. W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej przezdziałki numer (...)winno być ustalone w wysokości połowy stawki podstawowej, tj. po 3,65 zł (skoro jej przebieg został ustanowiony w tym samym kształcie na rzecz właścicielidziałki numer (...)-S.iJ.małż.G.) oraz przezdziałkę numer (...)(służącej już wyłącznie skarżącemu) w wysokości całej stawki podstawowej 7,30 zł.
Przechodząc do oceny zarzutów apelującego dotyczących ustalenia przebiegu drogi koniecznej, należy zauważyć, że winien on być „odpowiedni”, co nie oznacza dostępu najbardziej dogodnego. To jak najmniejsze ograniczenie praw majątkowych właścicieli działki obciążonej musi być brane pod uwagę, a wzgląd na potrzeby działki władnącej nie może przekraczać rozsądnej miary.
Zgodnie z obowiązującą doktryną i orzecznictwem Sądu Najwyższego, jeżeli droga konieczna może przebiegać przez różne nieruchomości sąsiednie, powinno się ją przeprowadzić przez tę spośród nich, dla której będzie to najmniej uciążliwe (tak: postanowienie SN z dnia 21.03.1983 r., III CRN 14/83, OSPiKA 1983, z. 12, poz. 259, orzeczenie SN z dnia 26.09.2000 r., III CKN 413/00, LEX nr 51863). Ustanowienie służebności drogi koniecznej powinno odbyć się więc z jak najmniejszym obciążeniem gruntów sąsiednich, co z kolei oznacza, że przebieg drogi koniecznej nie musi być jak najwygodniejszy dla właściciela nieruchomości władnącej. Sąd Rejonowy ustanawiając służebność drogi koniecznej dladziałki numer (...)stosował się właśnie do tych zasad i to one stały u podstaw zaskarżonego orzeczenia. W konsekwencji trzeba zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż ustanowienie drogi koniecznej dladziałki numer (...)poprzezdziałkę numer (...)(wzdłuż granicy zdziałką (...)) i przezdziałkę numer (...)stałoby w sprzeczności zart. 145 k.c., skoro skarżący jest właścicielemdziałki numer (...). Oczywistym jest bowiem, że osoby ubiegające się o ustanowienie drogi koniecznej powinny przede wszystkim wykorzystać istniejące możliwości dojazdu do drogi publicznej przez grunt stanowiący ich wyłączną własność, a dopiero w braku takiej możliwości, mogą żądać ustanowienia służebności przez grunty będące własnością osób trzecich. W konsekwencji droga konieczna dodziałki numer (...)winna przebiegać analogicznie jak dladziałek numer (...)(poprzezdziałkę numer (...)do granicy zdziałkami numer (...)), a następnie poprzezdziałkę numer (...)stanowiącą własnośćM. K.i w końcu przezdziałkę numer (...).
Chybiony jest również zarzut apelującego jakoby Sąd Rejonowy nie uwzględnił żądania stwierdzenia zasiedzenia. Zauważyć bowiem należy, że skarżący w toku całego postępowania pierwszoinstancyjnego w ogóle nie podnosił tego rodzaju zarzutu, nie wskazywał też, że zachodziły przesłanki związane z zasiedzeniem służebności. W związku z powyższym nawet przy założeniu, że gdybydziałka numer (...)stanowiła „drogę”, przejazd (nie była drogą publiczną w rozumieniuustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych), wówczas ustanowienie służebności na tej działce mogłoby nastąpić (jedynie na drogach publicznych obowiązuje zakaz ustanawiania służebności). W niniejszej sprawie nie zachodzi jednak taka sytuacja, albowiem skarżący nie wykazał zasadności tego rodzaju żądania.
Podkreślić przy tym należy, że w postępowaniu apelacyjnym nie można, oprócz nie wchodzących w sprawie w rachubę wyjątków określonych wart. 383 k.p.c.zdanie drugiew zw. zart. 13 § 2 k.p.c., rozszerzyć żądania ani występować z nowymi roszczeniami. Wystąpienie więc przez wnioskodawcę z wnioskiem o uwzględnienie zasiedzenia części gruntu w apelacji nie mogło przynieść pożądanego przez niego skutku.
Mając na uwadze te okoliczności Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy jako bezzasadną na zasadzieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
Uwzględniając wynik postępowania apelacyjnego, Sąd Okręgowy o kosztach przed Sądem II instancji orzeczono na zasadzieart. 520 § 3 k.p.c., zaś wysokość wynagrodzenia pełnomocników zainteresowanych (wnioskujących o przyznanie kosztów postępowania) Sąd ustalił na podstawie§ 7 pkt 3w zw. z§ 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. z 2013 r., poz. 490).