Sąd Okręgowy w Toruniu
VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Cz 280/14
Data wyroku: 2014-05-23 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jadwiga Siedlaczek, Marek Lewandowski, Małgorzata Kończal
Słowa kluczowe: Ugoda
Podstawa prawna: art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 kpc

Sygn. akt VIII Cz 280/14

POSTANOWIENIE
Dnia 23 maja 2014 r.
Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Marek Lewandowski (spr.)
Sędziowie: SO Jadwiga Siedlaczek, SO Małgorzata Kończal
po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 r.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa małoletnichK.iM.sióstrG.
działających przez matkęM. G. (1)
przeciwkoM. G. (2)
o podwyższenie alimentów
na skutekzażalenia pozwanego
na postanowienieSądu Rejonowego w Toruniu
z dnia13 marca 2014 r.
sygn.akt III RC 1010/13
postanawia:
oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
W zaskarżonym postanowieniu Sąd Rejonowy w Toruniu na podstawieart. 355 § 1 k.p.c.umorzył postępowanie i nie obciążył pozwanego kosztami sądowymi w sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd ten wskazał m.in., że podczas rozprawy w dniu 13 marca 2014 r. strony zawarły ugodę, w ramach której:
1. pozwanyM. G. (2)zobowiązał się płacić rentę alimentacyjną na rzecz mał. powódekK.iM.sióstrG.w wysokości po 600,-zł miesięcznie na rzecz mał.K. G.i po 400,-zł na rzecz mał.M. G., tj. łącznie po 1.000,-zł miesięcznie, poczynając od dnia 1 stycznia 2014 r., płatne z góry do 10-go dnia każdego miesiąca do rąk matki powódekM. G. (1), z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności, niezależnie od zasiłku rodzinnego, do pobierania którego uprawniona jest matka małoletnich powódek, w miejsce alimentów ustalonych w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 21 października 2010 r. w sprawie X C 2483/09;
2. strony zgodnie ustaliły, że zaległość alimentacyjna pozwanego względem małoletnich powódek za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 marca 2014 r. wynosi łącznie 600,-zł i pozwany zobowiązał się zapłacić tę kwotę, najpóźniej do 30 czerwca 2014 r. do rąk matki powódekM. G. (1), z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności,
3. matka mał. powódekM. G. (1)zobowiązała się złożyć wniosek w terminie 7 dni o zawieszenie egzekucji prowadzonej przeciwkoM. G. (2)przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w SzubinieM. K.,
4. strony ustaliły, że koszty postępowania, w tym koszty zastępstwa procesowego znoszą się między sobą wzajemnie.
W ocenie Sądua quozawarta między stronami ugoda nie jest sprzeczna z prawem, zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Ugodzona kwota alimentów odpowiada usprawiedliwionym potrzebom małoletnich powódek oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym pozwanego.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy wskazałart. 355 § 1 k.p.c.O kosztach sądowych orzekł na podstawieart. 102 k.p.c.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pozwany, który zaskarżył punkt 1 postanowienia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisuart. 355 § 1 k.p.c., które polegało na umorzeniu postępowania, w związku z zawarciem ugody, z której postanowień nie wywiązała sięM. G. (1), będąca przedstawicielką ustawową mał. powódek. Zdaniem skarżącego matka małoletnich wprowadziła pozwanego w błąd, co pozwala na uchylenie się przez niego od skutków złożonego oświadczenia woli przy zawieraniu ugody.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu.
Jak trafnie przyjął Sąd
    a quo, ugoda zawarta przed sądem podlega kontroli z punktu widzenia przesłanek określonych w przepisieart. 203 § 4 k.p.c.tj. zgodności z prawem, zasadami współżycia społecznego i zamiaru obejścia prawa. Ze względu na swój materialnoprawny charakter podlega ona przepisom o wadach oświadczenia woli (art. 82-88 k.c.), przy uwzględnieniu przepisów szczególnych (art. 918 k.c.), umożliwiających uchylenie się od skutków złożonego oświadczenia. W judykaturze za utrwalony należy uznać pogląd, że przyczyny wadliwości oświadczenia woli strony zawierającej ugodę muszą być wyraźnie udokumentowane (por. uchwała SN z dnia 20 grudnia 1970 r., III PZP 43/69, OSNCP 1970, z. 3, poz. 40; wyrok SN z dnia 15 czerwca 2011 r., V CSK 370/10, opubl. Legalis; wyrok SA w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2008 r., opubl. Legalis).
Ponadto w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się powszechnie, że zawarte wart. 918 k.c.rozwiązanie w sposób całościowy i wyczerpujący reguluje przesłanki uchylenia się od skutków ugody zawartej pod wpływem błędu, wyłączając w tym zakresie stosowanie ogólnej normyart. 84 k.c.(por. np.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 1962 r., III CR 105/61, OSNCP 1963, z. 9, poz. 199, S. Dmowski, w: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, pod red. G. Bieńka, Warszawa 2006). Zgodnie z treścią przepisuart. 918 § 1 k.c.uchylenie się od skutków prawnych ugody zawartej pod wpływem błędu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy błąd dotyczy stanu faktycznego, który według treści ugody obie strony uważały za niewątpliwy, a spór albo niepewność nie byłyby powstały, gdyby w chwili zawarcia ugody strony wiedziały o prawdziwym stanie rzeczy.
Wykładnia powołanegoart. 918 § 1 k.c.prowadzi do wniosku, że z punktu widzenia roszczenia określonego w ww. przepisie, relewantny jest jedynie stan faktyczny istniejący w dacie zawarcia ugody. Bez istotnego znaczenia są natomiast zdarzenia, jakie nastąpiły już po dokonaniu tej czynności. Tymczasem w realiach sprawy pozwany zarzucił, że zawarł ugodę, pozostając w błędnym przekonaniu, że matka małoletnich złoży w przyszłości wniosek o zawieszenie egzekucji alimentów. Pozwany nie wskazuje zatem w oświadczeniu o uchyleniu się od skutków ugody, żadnych okoliczności faktycznych, które miałyby stanowić źródło jego błędnej oceny prawdziwego stanu rzeczy w chwili zawarcia ugody i, w konsekwencji, skłoniły go do zawarcia tej ugody. W związku z tym nie uchylił się on skutecznie od złożonego - przy zawarciu ugody sądowej - oświadczenia woli.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.c.w zw. zart. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.orzekł jak w sentencji.