Sąd Okręgowy w Koninie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 994/13
Data wyroku: 2014-11-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Klimczak

Sygnatura akt I C 994/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 listopada 2014 roku
Sąd   Okręgowy w Koninie Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSO Mariola Klimczak
Protokolant: sek. sąd. Ilona Mazurczak
po rozpoznaniu w dniu 29-10-2014 roku w Koninie
na rozprawie
sprawy z powództwaG. K.
przeciwkoM. K.
o zapłatę

1
Oddala powództwo o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 300.000 złotych tytułem zadośćuczynienia.

2
W pozostałym zakresie postępowanie umarza.

3
Przyznaje adw.E. K.od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Koninie) kwotę 8.856 złotych (brutto) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu.

SSO Mariola Klimczak
I C 994/13

UZASADNIENIE
Po ostatecznym sprecyzowaniu żądania (w piśmie z dnia 12.03.2014 roku) powódkaG. K.wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanegoM. K.kwoty 300.000,00 zł., z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty - tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku z naruszeniem przez pozwanego jej dobra osobistego, takiego jak zdrowie, wywołanie rozstroju zdrowia powódki, spowodowane bezprawnym zachowaniem pozwanego, który będąc wyznaczonym dla powódki pełnomocnikiem z urzędu nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku. Jednocześnie w ramach ewentualnego żądania wniosła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kwoty 300.000,00 zł. z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia podając, że pozwany będąc jej pełnomocnikiem z urzędu, poprzez zaniechanie i niewywiązanie się z nałożonego obowiązku, mógł uzyskać korzyść majątkową. W uzasadnianiu podała, że pozwany został ustanowiony dla niej pełnomocnikiem z urzędu celem napisania skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z dnia(...)roku, wydanego w sprawie I Ca(...), lecz jej nie napisał, jak również nie sporządził opinii o braku podstaw do wniesienia skargi, nie zawiadomił pisemnie, w ustawowym terminie, powódki ani Sądu o przyczynach uzasadniającej odmowę napisania przedmiotowej skargi, przez co nie dołożył należytej staranności przy wykonywaniu czynności zawodowych. Tym swoim zachowaniem pozwany wywołał u powódki silny stres związany z niepokojeniem się o stan sprawy sądowej i oczekiwaniem w niepewności na podjęcie przez wyznaczonego dla niej pełnomocnika z urzędu (pozwanego) stosownych czynności. To zachowanie pozwanego spowodowało, że powódka sama zmuszona była zaznajamiać się z aktami sprawy, zasięgać informacji w Sądzie, przez co uszczerbku doznał jej kręgosłup i chore nogi. Krzywda powódki miała postać uszczerbków polegających na dolegliwościach fizycznych i cierpieniach psychicznych bezpośrednio związanych ze stanem zdrowia, ale też z odczuwaniem dyskomfortu wobec braku pomocy i należytej reprezentacji ze strony pozwanego, jako jej pełnomocnika. U powódki stwierdzono wystąpienie depresji i stanów lękowych. W wyniku bezprawnego postępowania pozwanego doszło co najmniej do zagrożenia dobra osobistego powódki.
W odpowiedzi na pozew pozwanyM. K.wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, że powódka w żaden sposób nie wykazała, aby poniosła jakąkolwiek szkodę, czy też krzywdę na skutek niezłożenia przez pozwanego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu. Nadto podniósł, że żądanie dochodzone przez powódkę w niniejszym postępowaniu korzysta z powagi rzeczy osądzonej, gdyż o to samo pomiędzy stronami sprawa toczyła się już przed Sądem Okręgowym w Koninie pod syg. akt I C(...)wobec czego pozew powinien być odrzucony.
Na terminie rozprawy w dniu(...)roku pełnomocnik powódki cofnęła pozew w zakresie żądania zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki kwoty 300.000,00 złotych tytułem bezpodstawnego wzbogacenia i w tej części zrzekła się roszczenia. Jednocześnie podtrzymała żądanie zapłaty kwoty 300.000,00 złotych tytułem zadośćuczynienia, wskazując jako podstawę prawną dochodzonego żądaniaart. 445 § 1 k.c.wobec okoliczności, że powódka w związku z zachowaniem pozwanego doznała rozstroju zdrowia.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Przed Sądem Rejonowym w Turku toczyła się sprawa (pod sygnaturą akt I Nc(...)) z powództwaSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wT.przeciwkoG. K.,A. K. (1)iA. K. (2)o zapłatę 20.195,17 zł. wraz z odsetkami ustawowymi. W dniu 15.04.2019 roku został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, który uprawomocnił się wobec pozwanychA. K. (1)iA. K. (2), wobec niewniesienia przez nich sprzeciwu. Taki sprzeciw złożyła natomiastG. K.i jego następstwie Sąd Rejonowy w Turku wyrokiem z dnia(...)roku, wydanym w sprawie I Cupr(...)zasądził od pozwanejG. K.na rzecz powoda kwotę 20.195,17 zł z odsetkami ustawowymi, odstępując od obciążenia pozwanej kosztami procesu. Sąd Okręgowy w Koninie wyrokiem z dnia 30.11.2009 roku, w sprawie I Ca(...), oddalił apelację pozwanej wniesioną od w/w wyroku.
W dniu 21.06.2010 rokuG. K.złożyła wniosek do Sądu Okręgowego w Koninie o ustanowienie dla niej adwokata z urzędu celem wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu, zawieszanie wykonania prawomocnego wyroku z dnia(...)roku i zawieszenie egzekucji. Postanowieniem z dnia 6.07.2010 roku Sąd Okręgowy w Koninie, w sprawie I 1 Co(...), celem wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z dnia(...), wydanego w sprawie I 1(...), ustanowił dlaG. K.adwokata z urzędu, wskazując, że wyznaczy go Okręgowa Rada Adwokacka wP.. Postanowieniem z tego samego dnia oddalono wniosekG. K.o zawieszenie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 30.11.2009 roku w sprawie I 1 Ca(...)i zawieszenie prowadzenia egzekucji. W dniu 13.08.2010 roku Okręgowa RadaA.wP.wyznaczyła adwokataM. K.pełnomocnikiem z urzędu dla powódki.
AdwokatM. K.nie złożył skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 30.11.2009 roku, jak również nie złożył opinii pisemnej o niecelowości złożenia takiej skargi, nie poinformowała powódki o braku podstaw do wniesienia przedmiotowej skargi.
W dniu 12.12.2011 rokuG. K.złożyła do Sądu Okręgowego w Koninie pozew o zasądzenie od pozwanegoM. K.na jej rzecz kwoty 750.000,00 zł. tytułem odszkodowania, powołując się na te same okoliczności faktyczne, co w pozwie wszczynającym postępowanie w niniejszej sprawie. Na podstawie poczynionych ustaleń Sąd Okręgowy w Koninie uznał żądanie powódki jako zgłoszone na podstawieart. 471 kc.,art. 472 k.c.i734 k.c.i wyrokiem z dnia 10 października 2012 roku oddalił powództwo oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 3.617,00 zł. tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego (syg. akt I C(...)). Wyrokiem z dnia(...)roku Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację powódki wniesioną od w/w orzeczenia, nie obciążył powódki obowiązkiem zwrotu pozwanemu kosztów postępowania odwoławczego oraz przyznał od Skarbu Państwa adwokatowi z urzędu reprezentującego powódkę w postępowaniu odwoławczym kwotę 8.856,00 zł.- tytułem pomocy prawnej udzielonej powódce w urzędu.
Powódka przedłożyła zaświadczenie od lekarza chorób wewnętrznych z dnia(...)roku, z którego wynika m.in., że jest stale i przewlekle leczona z powodu depresji. W w/w sprawie I C(...)powódka złożyła zaświadczenia lekarskie z dnia(...)roku i z dnia(...)roku, wydane przez lekarza chorób wewnętrznych. Z treści pierwszego z nich wynika, że powódka ze względu na dysfunkcje kręgosłupa posiada przeciwskazania do wykonywania ciężkich prac fizycznych, zaś z drugiego – m.in. że jest stale stałe i przewlekle leczona z powodu depresji i stresu.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o: dokumenty akt I C(...)Sądu Okręgowego w Koninie, I Cupr(...)Sądu Rejonowego w Turku, I Co(...)Sądu Okręgowego w Koninie.
Wobec nieusprawiedliwionej nieobecności obu stron na terminie rozprawy w dniu(...)roku Sąd pominął dowód z ich zeznań. Obie strony na ten termin rozprawy zostały wezwane do osobistego stawiennictwa, pod rygorem pominięcia dowodu z ich zeznań w charakterze strony. Ani powódka, ani pozwany nie stawili się na tym terminie i nie usprawiedliwili swojej nieobecności, nie wnieśli odroczenie rozprawy z powodu ich nieobecności. Będąca obecną na tym terminie pełnomocnik powódki podała, że powódka nie poinformowała swojego pełnomocnika o istniejących po jej stronie przeszkodach w stawiennictwie na terminie rozprawy pomimo otrzymanego przez nią pouczenia o skutkach procesowych, tj. że w przypadku niestawiennictwa zostanie pominięty dowód z jej zeznań.
Sąd zważył, co następuje:
Powódka, reprezentowana w niniejszym postepowaniu przez pełnomocnika profesjonalnego, domaga się zasądzenia zadośćuczynienia za doznane przez nią krzywdy w związku z naruszeniem przez pozwanego jej dobra osobistego, jakim jest zdrowie, wskazującart. 445 § 1 k.c., jako podstawę prawną dochodzonego roszczenia.
Jakkolwiek przytoczenie przez powódkę kwalifikacji prawnej dochodzonego roszczenia nie jest wymagane, gdyż zakres związania Sądu wynika z przytoczonych przez powódkę okoliczności faktycznych w pozwie, to jednakże odmienna jest sytuacja, gdy strona, tak jak w niniejszej sprawie, jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i w podstawie faktycznej żądania powołuje się stanowczo, jednoznacznie i konsekwentnie na przesłanki zart. 455 § 1 k.c.i takie stanowisko podtrzymuje do końca postępowania.
Zgodnie zart. 23 k.c.dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.
Zawinione postępowanie wywołujące roztrój zdrowia poszkodowanego wyrażający się w zakłóceniu funkcji poszczególnych organów, którego następstwem są utrwalone nerwice lub choroba psychiczna uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia na podstawieart. 445 i 448 k.c.Powódka wyraźnie wskazałaart. 445 § 1 k.c.jako podstawę prawną dochodzonego roszczenia. Podstawę prawną roszczenia powódki o zadośćuczynienie z powodu rozstroju zdrowia stanowiart. 445 § 1w zw. zart. 444 § 1 k.c.
W myślart. 445.§ 1 k.c.wypadkach przewidzianych wartykule 444 § 1 k.c.( a więc m.in. wywołania rozstroju zdrowia) sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zadośćuczynienie przewidziane wart. 445 § 1 k.c.ma charakter kompensacyjny; stanowi sposób naprawienia krzywdy, w postaci doznanych cierpień fizycznych i ujemnych przeżyć psychicznych, zarówno istniejącej w chwili orzekania jak i takiej, którą poszkodowany będzie w przyszłości na pewno lub z dającym się przewidzieć dużym stopniem prawdopodobieństwa odczuwać. W okolicznościach niniejszej sprawy do przyjęcia odpowiedzialności pozwanego należało wykazać uszczerbek na zdrowiu poszkodowanej (powódki), zawinione działanie lub zaniechanie sprawcy (pozwanego) i istnienie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy szkodą a działaniem lub zaniechaniem sprawcy. Ciężar dowodu, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki w postaci rozstroju zdrowia spoczywa na powódce, zgodnie zart. 6w związku zart. 24 k.c.
Pomimo ciążącego na niej obowiązku powódka nie wykazała, że w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do naruszenia jej dobra osobistego w postaci zdrowia. Złożone przez nią do akt niniejszej sprawy oraz do sprawy I C(...)zaświadczenia lekarskie wskazują jedynie, że powódka leczy się z powodu chorób przewlekłych, m.in. nerwicy i depresji oraz choruje na kręgosłup i nogi. Powódka nie wykazała natomiast, że wynikające z tych zaświadczeń schorzenia pozostają w adekwatnym związku przyczynowo – skutkowym z zachowaniem pozwanego. Nie wykazała również, że czas oczekiwania na złożenie przez pozwanego skargi na niezgodność z prawem wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z dnia(...)roku, dzwonienia w tej sprawie do Sądu, przeglądania akt wpłynął ujemnie na jej ówczesny stan zdrowia lub że doznała dalszego uszczerbku na swoim zdrowiu. Nie wykazała również, że w związku z postępowaniem pozwanego doznała przemijających zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu, polegających na znoszeniu cierpień psychicznych. Powódka powołanych w podstawie faktycznej okoliczności nie wykazała nawet dowodem ze swoich zeznań. Bez usprawiedliwionych przyczyn nie stawiła się na terminie rozprawy, na który zaplanowano odebranie od stron zeznań w trybieart. 304 k.p.c.Jednocześnie, w toku niniejszego postępowania, nie zaprzeczyła powoływanym przez pozwanego (w odpowiedzi na pozew) okolicznościom, że po analizie akt sprawy I Cupr(...)podejmował on próby skontaktowania się telefonicznego z powódką w celu konsultacji zasadności wniesienia skargi, że wielokrotnie próbował nawiązać z powódką kontakt telefoniczny dzwoniąc na nr(...)(który otrzymał od powódki przy okazji prowadzenia innej sprawy), lecz wszelkie próby okazały się bezskuteczne, a nadto że powódka również nie skontaktowała się z pozwanym, jako swoim pełnomocnikiem pomimo, że informację z Sądu o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu w osobie pozwanego otrzymała w dniu(...)roku. Należy zaznaczyć, że powódka podobnie postępuje w relacjach ze swoim pełnomocnikiem z urzędu reprezentującym ją w niniejszym postępowaniu. Na terminie rozprawy w dniu(...)roku pełnomocnik powódki informowała o braku, przed terminem rozprawy, kontaktu z powódką zarówno telefonicznego, jak i braku odpowiedzi na korespondencję przesyłaną do niej drogą e-mailową. Przedłużający się czas oczekiwania na informacje w sprawie może wpływać ujemnie na stan psychiczny osoby. Jednak, to jakiej staranności powódka dochowuje w prowadzeniu niniejszej sprawy nie pozwala przyjąć tej okoliczności na zasadzie domniemania faktycznego, lecz wymaga wykazania właściwymi dowodami, czego powódka nie uczyniła.
W tym stanie rzeczy, kierując się doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania, należy uznać twierdzenia powódki o rzekomym martwieniu się o to, czy pełnomocnik wniósł skargę na niezgodność z prawem orzeczenia, na nieprzekonujące. Zamiast bowiem niepokoić się, dzwonić do Sądu i samej przeglądać akta mogła po prostu skontaktować się ze swoim pełnomocnikiem (udając się do jego kancelarii lub telefonicznie) i uzyskać wszelkie informacje, których poszukiwała i oczekiwała. Z okoliczności sprawy wynika, że powódka znała osobiście pozwanego z racji wcześniejszych spraw, w których była przez niego reprezentowana. Zawiadomienie powódki o niecelowości złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia było obowiązkiem pozwanego, jako adwokata reprezentującego powódkę (art. 355 k.c.w zw. zart. 734 k.c.). Powódka nie wykazała jednak, że niedopełnienie przez pozwanego tego obowiązku wpłynęło na jej stan zdrowia. Należy zważyć, że schorzenia, na które cierpi występowały u niej znacznie wcześniej i nie pozostają one w związku przyczynowym z zachowaniem pozwanego, jako pełnomocnika powódki z urzędu w sprawie I Cupr(...)( I 1 Ca(...)). W tym stanie rzeczy brak było podstaw do przypisania pozwanemu odpowiedzialności za dochodzoną przez powódkę krzywdę, co skutkowało oddaleniem powództwa w przedmiocie żądania zadośćuczynienia.
Sąd nie podzielił zarzutu pozwanego, że dochodzone w niniejszym postępowaniu roszczenie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Powódka w sprawie I C(...)dochodziła bowiem od pozwanego odszkodowania na podstawieart. 471, 472, 734 k.c., zaś w niniejszej sprawie dochodzi zadośćuczynienia na podstawieart. 445 § 1w zw. zart. 444 § 1 k.c.
Wobec skutecznego cofnięcia pozwu o zasądzenie kwoty 300.000,00 złotych, dochodzonej tytułem bezpodstawnego wzbogacenia, postępowanie w tym zakresie zostało umorzone na podstawieart. 355 § 1 k.p.c.
Z uwagi na wynik postępowania - na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26.05.1982 roku Prawo o adwokaturze(Dz.U. z 2009 r., nr 146, poz. 1188 j.t.) w zw.§ 19 i § 2 ust 3w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu - przyznano od Skarbu Państwa adwokatE. K.kwotę 8.856, 00 zł. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu.
SSO Mariola Klimczak