Sąd Okręgowy w Toruniu
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 251/14
Data wyroku: 2014-09-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marta Gutkowska, Andrzej Walenta, Jarosław Sobierajski
Słowa kluczowe: Rozbój
Podstawa prawna: art. 280 § 1 kk

Sygn. akt IX Ka 251/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 września 2014 roku
Sąd Okręgowy w Toruniu IX Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Jarosław Sobierajski (spr.)
Sędziowie SSO Andrzej Walenta
SSO Marta Gutkowska
Protokolant st.sekr.sądowy Katarzyna Kotarska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Toruniu Marzenny Mikołajczak

po rozpoznaniu w dniu 4 września 2014 roku
sprawyR. K., oskarżonego zart. 280 § 1 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu
z dnia 5 marca 2014 roku sygn. akt II K 763/11

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną;

II
zasądza od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Toruniu) na rzecz adwokataM. G.kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) brutto tytułem wynagrodzenia za obronę oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

III
zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za drugą instancję i wydatkami poniesionymi w postępowaniu odwoławczym obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt IX Ka 251/14

UZASADNIENIE
R. K.orazM. T.zostali oskarżeni o to, że:
w dniu 3 października 2001 r. wC.w miejscowości(...),B.R.(...), w sklepie jubilerskim(...)działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, co do którego materiały zostały wyłączone do odrębnego prowadzenia, dokonali rozboju na personelusklepu (...)w ten sposób, że po uprzednim pobiciu wymienionych, zabrali z tego sklepu w celu przywłaszczenia kilka sztuk złotej biżuterii wartości 100.00 kun tj. ok. 50.000 złotych na szkodęZ. N.

tj. o czyn zart. 280 § 1 kk
Sąd Rejonowy w Toruniu wyrokiem z dnia 5 marca 2014 r. (sygn. akt II K 763/11):

1
uznał oskarżonychR. K.iM. T.za winnych tego, że w dniu 3 października 2001 r. o godzinie 12.20 wC.w miejscowościS. I. Z.,B.R.(...), w sklepie jubilerskim(...)działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą, co do której materiały zostały wyłączone do odrębnego prowadzenia i inną nieustaloną osobą, używając przemocy wobec personelu tegożsklepu (...)polegającej na chwyceniuV. S.za kark i uderzeniu jej głową o powierzchnię lady oraz biciuG. N.po głowie i całym ciele zabrali ze sklepu jubilerskiego(...)w celu przywłaszczenia złotą biżuterię o łącznej wartości 100.000,00 kun, tj. ok. 50.000,00 zł na szkodęZ. N., tj. przestępstwa zart. 280 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 280 § 1 kkwymierzył im kary po 2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

2
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokataM. G.kwotę 1.176 zł plus VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemuR. K.z urzędu;

3
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokataA. P.kwotę 1344 zł plus VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemuM. T.z urzędu;

4
zwolnił oskarżonychR. K.iM. T.od obowiązku uiszczenia opłaty a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.

Od powyższego wyrokuapelacje wnieśli obrońcy obu oskarżonych, przy czym obrońca oskarżonegoM. T.skutecznie cofnął apelację i w związku z tym oraz wobec oświadczenia skazanegoM. T.z dnia 29.04.2014 r. a także wobec braku przyczyn zart. 439 kpkiart. 440 kpk, jego apelacja została pozostawiona bez rozpoznania.
Obrońca oskarżonegoR. K.zaskarżył wyrok w całości podnosząc zarzuty:

1
błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku polegającego na ustaleniu, żeR. K.wraz zM. T.i dwiema innymi osobami, dopuścił się rozboju na terenieC.w dniu 3 października 2001 r., w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy sprawy nie daje podstaw do takich ustaleń, a stały się one podstawą przypisania oskarżonemu winy,

2
obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść wyroku, tj.art. 7 kpk, polegającej na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i dokonaniu tej oceny w sposób podporządkowany założeniu, że oskarżonyR. K.dopuścił się przypisanego mu przestępstwa - w odniesieniu do wyjaśnień współoskarżonegoM. T., zeznań świadków i czynności okazania, na podstawie których sąd I instancji poczynił istotne ustalenia faktyczne.

W związku z powyższymi zarzutami obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonegoR. K.od popełnienia zarzuconego mu czynu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonegoR. K.była oczywiście bezzasadna.
Zdaniem Sądu Okręgowego nie ma przesłanek pozwalających uznać, iż Sąd Rejonowy uchybił obowiązkom związanym z postępowaniem dowodowym i analizą dowodów oraz by dopuścił się naruszenia przepisów postępowania wskazanych w zarzutach apelacji.
Wbrew temu co twierdzi obrońca trzeba przyznać, że materiał sprawy - właściwie zgromadzony i oceniony przez sąd meriti-dostarczył dowodów winy oskarżonegoR. K.w zakresie przypisanego mu czynu. Pisemne motywy wyroku uzasadniają twierdzenie, że ocena materiału dowodowego nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów, jest rzetelna, wszechstronna, logiczna i dostatecznie wnikliwa. W analizie tej nie sposób doszukać się błędów czy zaniechań wypunktowanych w apelacji, zaś dowody i okoliczności, na które powołał się sąd I instancji wyrokując w sprawie, obaliły wersję oskarżonego nieprzyznającego się do winy, dlatego niezasadnie obrońca upatrywał przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów w odrzuceniu jego wyjaśnień.
Faktem jest, że zarówno oskarżonyR. K.jak i jego współoskarżony (obecnie prawomocnie już skazany)M. T.konsekwentnie nie przyznawali się do winy, przecząc by dopuścili się rozboju w sklepie jubilerskim w miejscowościS. I. Z.wC.. Jednakże rozsądna oraz uwzględniająca zasady logiki i doświadczenia życiowego analiza pozostałych dowodów przeprowadzonych w sprawie ewidentnie świadczy o tym, że oskarżony wespół zM. T.,Z. M.i jeszcze jedną nieustaloną osobą, weszli w porozumienie mające na celu rabunek biżuterii ujubilera (...). W tym celuZ. M.pożyczył samochód odG. G.i wraz z oskarżonymi oraz z trzecim nieustalonym mężczyzną udali się w pobliżesklepu (...), do którego weszli oskarżeni i trzeci mężczyzna, zaśZ. M.oczekiwał na nich w umówionym miejscu w samochodzie, zaś po udanej kradzieży wszyscy czterej mężczyźni odjechali z łupem samochodem w kierunku miejscowościD.. Taki obraz przebiegu zdarzenia wynika ze stanowczej relacjiZ. M.złożonej w postępowaniu prowadzonym wC., i choć świadek zeznawał odmiennie w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez polskie organa ścigania (wówczas zaprzeczył, by brał udział w rozboju), to jednak jego oświadczenia złożone w(...)postępowaniu, w którym postawiono mu zarzut popełnienia rozboju wspólnie i w porozumieniu zM. T.iR. K., są przekonujące i trafnie to one zostały uznane przez sąd meriti jako wiarygodne.
Obrońca kwestionuje taką ocenę zeznańZ. M., jednakże nie zgadzając się z nią nie ma absolutnie racji. Mimo, że zeznając po raz pierwszy odnośnie do rozboju wsklepie (...),Z. M.nie obciążał oskarżonych i zaprzeczył, by miał jakąś wiedzę na temat rabunku, to jednak w postępowaniu prowadzonym przez stronę(...)przyznał się on do popełnienia rozboju (wspólnie i w porozumieniu zM. T.iR. K.oraz trzecim nieznanym mu mężczyzną) i relacjonując w szczegółach przebieg zdarzenia opisał rolę każdego ze sprawców, w tym przyznał, że jego zadaniem było zapewnienie samochodu, zawiezienie mężczyzn do sklepu i oczekiwanie na nich w umówionym miejscu a następnie transport mężczyzn z łupem. RelacjeZ. M.są logiczne i rzeczowe. Nie miał on motywu, by bezpodstawnie obciążać któregokolwiek z oskarżonych. Materiał sprawy nie ujawnił jakiegokolwiek powodu, który mógłby skłonić świadka do fałszywego zeznawania na okoliczność rozboju i fałszywego zapewniania o udziale oskarżonych. Zresztą ani oskarżonyR. K., ani jego obrońca również żadnej takiej okoliczności nie przywołują. Wprawdzie obrońca sugeruje, żeZ. M.przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu i potwierdził współudział oskarżonych, by uzyskać dla siebie jak najkorzystniejszy wyrok w prowadzonym przeciwko niemu wC.postępowaniu, jednakże taką sugestię należy odrzucić, bowiem obciążając oskarżonych obciążał jednocześnie samego siebie. Nie unikał prezentowania okoliczności dla sobie niekorzystnych ani nie starał się zminimalizować swojej odpowiedzialności kosztem pozostałych współsprawców.Z. M.opisał w detalach jak wyglądało jego zaangażowanie w sprawę na każdym etapie popełnienia czynu - zarówno w przygotowaniu do rozboju jak i w jego dokonaniu. Taka jego postawa pozwala stwierdzić, że stając w obliczu zarzutu popełnienia rozboju zdecydował się na szczere wyjaśnienie w sprawie. Najwyraźniej zeznając w Polsce (kiedy był słuchany wyłącznie w charakterze świadka i po raz pierwszy wypowiadał się w sprawie rozboju) nie zamierzał ujawniać okoliczności niekorzystnych dla siebie i zrezygnował jednocześnie z przekazania informacji obciążających oskarżonych.
Faktem jest, że potwierdzając udział oskarżonych w rozbojuZ. M.nie ujawnił kto był trzecim mężczyzną współdziałającym z nimi. Zdaniem obrońcy oznacza to, żeZ. M.zeznawał tendencyjnie i manipulował faktami, jednakże nieprzekazanie informacji w tym zakresie wynikało z tego, że świadek po prostu nie znał personaliów tego mężczyzny a wiedział tylko tyle, że był kolegą oskarżonych, co otwarcie przyznał zeznając w postępowaniu wC.. Nie można mu zatem zarzucać w tym względzie nieuczciwości.
ZeznaniomZ. M.z postępowania przed(...)organami ścigania nie sposób nadto odmówić wiary z uwagi na fakt, że jego wersję z tego postępowania logicznie uzupełnia szereg zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, przez co jego relacje ułożyły się w logiczną i spójną całość. ZeznaniaG. G.potwierdzają, że świadek wraz z oskarżonymi pożyczył samochód, który został wykorzystany do dokonania rozboju. Co ważne,G.G.w czasie czynności okazania rozpoznał obu oskarżonych, potwierdzając ich udział przy pożyczaniu samochodu. Przyznanie zatem przez w/w świadka, że oskarżeni byli wC.w dniu 2 października 2011 r., że byli w towarzystwieZ. M.i pożyczali samochód, który posłużył jako środek transportu w popełnieniu przestępstwa rozboju, ewidentnie świadczy na niekorzyść oskarżonegoR. K..G.G.nie miał motywu w obciążaniu oskarżonych, stąd jego zeznaniom nie można nie dać wiary. Fakty przez tego świadka przyznane stanowią zaś istotne elementy uwiarygodniające zeznaniaZ. M..
Także zeznania pokrzywdzonegoG. N.iV. S.stanowią logiczne wsparcie dla twierdzeńZ. M.. Mimo, że pokrzywdzeni nie rozpoznali oskarżonegoR. K.w czasie okazania, to jednak przedstawili oni spójny, rzeczowy i jasny opis przebiegu rozboju, a potwierdzając obecność trzech mężczyzn, którzy wtargnęli do sklepu, zaatakowali ich i ukradli biżuterię, uzupełniają relacjeZ. M.. Poza tym nie można pomijać, że pokrzywdzeni (a takżeP. N.,D.
S.) rozpoznali oskarżonegoM. T., a skoro ten był widziany na krótko przed zajściem w towarzystwieR. K.iZ. M.uG. G., to fakt ten pośrednio wskazuje także na obecność wszystkich trzech mężczyzn w czasie rozboju. Co ważne, świadekJ. B.rozpoznał obu oskarżonych (iZ. M.), i choć nie był pewien rozpoznania z uwagi na słabą jakość przedstawionych mu zdjęć, to jednak jednoznaczna sugestia wyrażona przez świadka jest bardzo cenna (tłum. k. 166-168 tom II). Mimo niepewności świadka jego oświadczenia zasługują na miano bardzo wymownych, skoro spośród ośmiu okazanych mu wizerunków mężczyzn wskazał akurat na trzech mężczyzn (oskarżonych iZ. M.), którym postawiono zarzut wspólnego rozboju, a dodatkowo poprawnie opisał rolę każdego z nich, wskazując żeM. T.wyszedł ze sklepu jako pierwszy, jako drugi sklep opuściłR. K.oraz zaznaczył, żeZ. M.prowadził samochód. SpostrzeżeniaJ. B.odnośnie do zachowania poszczególnych napastników po opuszczeniu sklepu odpowiadają spostrzeżeniom chociażbyP. N.czyD. S..
Mając na uwadze powyższe argumenty jak i stanowisko sądu meriti, należy uznać, że ocena wyjaśnień oskarżonego (iM. T.) oraz przesłuchanych świadków odpowiada standardom oceny dowodów określonym wart. 7 kpk, a przeciwne stanowisko obrońcy stanowi polemikę bazującą na wybiórczej i skrajnie subiektywnej ocenie dowodów.
Zastrzeżeń nie budzi też orzeczenie o karze. Wymierzając oskarżonemu karę w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności sąd I instancji uwzględnił w sposób należyty dyrektywy wymiaru kary określone wart. 53 kkoraz ukształtował jej wysokość mając baczenie na konieczność zapewnienia realizacji celów kary. Wysoki stopień winy oskarżonego (determinowany przez zaplanowany charakter czynu i współdziałanie z innymi osobami) a także równie wysoki stopień społecznej szkodliwości popełnionego przestępstwa (oceniany chociażby przez pryzmat wysokości wyrządzonej szkody) wykluczały ocenę wymierzonej kary jako rażąco surowej. Zresztą kara ta została wymierzona w dolnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego przezart. 280 § 1 kk. Poza tym na niekorzyść oskarżonego działała jego dotychczasowa karalność. Sąd Rejonowy wyjaśnił dlaczego to właśnie kara 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności (a nie niższa) jest konieczna, by zagwarantować osiągnięcie celów kary. Podzielając to przekonanie sąd odwoławczy uznał, że złagodzenie wymiaru kary w przypadku oskarżonego nie wchodziło w grę, bowiem odbyłoby się to kosztem realizacji celów kary a nadto wywołałoby u oskarżonego poczucie bezkarności i opłacalności popełniania przestępstw, do czego nie można dopuścić. Mimo, że w czasie popełnienia przypisanego mu przestępstwa oskarżony był jeszcze osobą niekaraną, to jednak jego późniejsza postawa przekonuje, że jest on sprawcą zdemoralizowanym i nie rokującym pozytywnie na przyszłość. Oskarżony ma na swoim koncie już cztery wyroki skazujące, przy czym dwa ostatnie wydane przez tut. Sąd Okręgowy oraz Sąd Okręgowy wG.dotyczą szeregu bardzo poważnych przestępstw, za które wymierzono oskarżonemu wieloletnie kary pozbawienia wolności. Oskarżony prezentuje jednoznacznie naganną postawę na przestrzeni kilku już lat i żaden z dotychczasowych wyroków ani żadna z orzeczonych kar nie skłoniły go do zmiany trybu życia i rezygnacji z naruszania porządku prawnego. Oskarżony nie jest sprawcą przypadkowym a czyn stanowiący przedmiot osądu w niniejszej sprawie nie był incydentalnym naruszeniem prawa. To wszystko przekonuje, że zasługuje on na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności; kara ta jest sprawiedliwa i odpowiednia do wagi popełnionego czynu.
Z uwagi na powyższe, jak również po stwierdzeniu, iż w toku postępowania Sąd Rejonowy nie dopuścił się żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia lub zmiany wyroku z urzędu, Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, uznając apelację obrońcy oskarżonegoR. K.za oczywiście bezzasadną.
O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 634 kpk, zwalniającR. K.z obowiązku ich uiszczenia, a obciążając wydatkami postępowania odwoławczego - w tym kosztami nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu, przyznanymi na podstawie§ 14 ust. 2 pkt 4w zw. z§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461) - Skarb Państwa. Oskarżony obecnie odbywa karę 15 lat pozbawienia wolności i ma jeszcze perspektywę bardzo długiego pobytu w zakładzie karnym, związaną z pozostałymi skazaniami, co praktycznie wyklucza jego możliwości płatnicze.