Sąd Okręgowy w Krakowie
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 924/13
Data wyroku: 2014-03-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Chodak, Ireneusz Bieniek, Grażyna Pawela-Gawor
Słowa kluczowe: Współsprawstwo
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk

Sygn. akt IV Ka 924/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 marca 2014 roku
Sąd Okręgowy w Krakowie, Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący:  SSO Ireneusz Bieniek (spr.)
Sędziowie:  SO Grażyna Pawela-Gawor
SO Krzysztof Chodak
Protokolant:  prot. Aneta Woźniczka
przy udziale Bogusława Machyni Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. Prokuratora Prokuratury Okręgowej,
po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2014 roku, sprawy

W. J.

oskarżonej o przestępstwo zart. 286 § 1 kkiart. 273 kkw zw. zart. 11 § 2 kk;art. 271 § 1 kk
T. J.
oskarżonego o przestępstwo zart. 286 § 1 kkiart. 273 kkw zw. zart. 11 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych,
od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie z dnia 13 czerwca 2013r. sygn. akt II K 1809/12/S,
wyrok w zaskarżonej części to jest w odniesieniu do oskarżonejW. J.i oskarżonegoT. J.utrzymuje w mocy
i zwalnia oskarżonych od zwrotu należnych Skarbowi Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. G.i adw.R. K.(Kancelarie Adwokackie wK.) kwoty po 516,60 (pięćset szesnaście 60/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonym z urzędu w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji.

SSO Grażyna Pawela-Gawor SSO Ireneusz Bieniek SSO Krzysztof Chodak

Sygn. akt IV Ka 924/13 Kraków dnia 07.03.2014 roku

UZASADNIENIE
A. M.,W. J.iT. J.zostali oskarżeni o to, że:

    I.w dniu 25 lutego 2011 roku wK., wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzili do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 14.397,48 złbank (...) S.A., poprzez wprowadzenie w błąd pracownika ww. banku co do zamiaru i możliwości wywiązania się zumowy nr (...)i przedkładając przy tym poświadczające nieprawdę zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach w firmie(...)(...),
tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.iart. 273 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.

    II.w dniu 3 marca 2011 roku wK., wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzili do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 19.804,56 złbank (...) S.A., którego następcą prawny jest obecnie(...)poprzez wprowadzenie w błąd pracownika ww. banku co do zamiaru i możliwości wywiązania się zumowy nr (...)i przedkładając przy tym poświadczające nieprawdę zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach w firmie(...).(...),
tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.iart. 273 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.

    III.w dniu 10 marca 2011 roku wK., wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzili do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 34.680,01 złbank (...) S.A., poprzez wprowadzenie w błąd pracownika ww. banku co do zamiaru i możliwości wywiązania się zumowy nr (...)i przedkładając przy tym poświadczające nieprawdę zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach w firmie(...)(...),
tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.iart. 273 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
a nadtoA. M.oskarżona została o to, że:

    IV.w dniu 31 grudnia 2010 roku wK.przedłożyła w placówce(...)poświadczające nieprawdę zaświadczenie o swoim zatrudnieniu i dochodzie w firmie(...)(...)z siedzibą przy ul.(...)
tj. o przestępstwo zart. 273 k.k.

a nadtoW. J.oskarżona została o to, że:

    V.w nieustalonym bliżej dniu grudnia 2010 roku, nie później jednak niż dnia 31 grudnia 2010 roku wK., jako osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, poświadczyła w nim nieprawdę, wystawiającA. M., jako właścicielka firmy(...)(...), zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach,
tj. o przestępstwo zart. 271 § 1 k.k.
a nadtoM. M.orazW. J.iT. J.oskarżeni zostali o to, że:

    VI.w dniu 12 maja 2011 roku wK., wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzili do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 18.804,81 złbank (...) S.A., którego następcą prawnym jest obecnie(...), poprzez wprowadzenie w błąd pracownika ww. banku co do zamiaru i możliwości wywiązania się zumowy nr (...)i przedkładając przy tym poświadczające nieprawdę zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach w firmie(...)(...),
tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.iart. 273 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.

Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013 roku, sygn. akt II K 1809/12/S orzekł w tym przedmiocie następująco:

I
orzekając w zakresie czynu zarzucanego oskarżonym:A. M.,W. J.,T. J.w punkcie I aktu oskarżenia uznaje oskarżonych:A. M.,W. J.,T. J.za winnych popełnienia czynu zarzucanego im w punkcie I aktu oskarżenia, przy czym przyjmuje, iż doprowadzilibank (...) S.A.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 11.800 złotych, przedkładając przy tym poświadczające nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach w firmie(...)(...), wystawione przez osobę uprawnioną, czym wyczerpali znamiona występku zart. 286 § 1 k.k.iart. 273 k.k.w zw. zart. 271 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na mocyart. 286 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 3 k.k.oraz na mocyart. 33 § 2 k.k.wymierza oskarżonym kary w wymiarze po 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności oraz kary grzywny w wymiarze po 60 (sześćdziesiąt) stawek dziennych, ustalając na mocyart. 33 § 3 k.k.wysokość 1 (jednej) stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięć) złotych;

II
orzekając w zakresie czynu zarzucanego oskarżonym:A. M.,W. J.,T. J.w punkcie II aktu oskarżenia uznaje oskarżonych:A. M.,W. J.,T. J.za winnych popełnienia czynu zarzucanego im w punkcie II aktu oskarżenia, przy czym przyjmuje, iż doprowadzilibank (...) S.A.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 15.000 złotych, przedkładając przy tym poświadczające nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach w firmie(...)(...)wystawione przez osobę uprawnioną, czym wyczerpali znamiona występku zart. 286 § 1 k.k.iart. 273 k.k.w zw. zart. 271 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na mocyart. 286 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 3 k.k.oraz na mocyart. 33 § 2 k.k.wymierza oskarżonym kary w wymiarze po 8 (osiem) miesięcy pozbawienia wolności oraz kary grzywny w wymiarze po 80 (osiemdziesiąt) stawek dziennych, ustalając na mocyart. 33 § 3 k.k.wysokość 1 (jednej) stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięć) złotych;

III
orzekając w zakresie czynu zarzucanego oskarżonym:A. M.,W. J.,T. J.w punkcie III aktu oskarżenia uznaje oskarżonych:A. M.,W. J.,T. J.za winnych popełnienia czynu zarzucanego im w punkcie III aktu oskarżenia, przy czym przyjmuje, iż doprowadzilibank (...) S.A.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 30.000,01 złotych, przedkładając przy tym poświadczające nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach w firmie(...)(...), wystawione przez osobę uprawnioną, czym wyczerpali znamiona występku zart. 286 § 1 k.k.iart. 273 k.k.w zw. zart. 271 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na mocyart. 286 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 3 k.k.oraz na mocyart. 33 § 2 k.k.wymierza oskarżonym kary w wymiarze po 1 (jednym) roku pozbawienia wolności oraz kary grzywny w wymiarze po 120 (sto dwadzieścia) stawek dziennych, ustalając na mocyart. 33 § 3 k.k.wysokość 1 (jednej) stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięć) złotych;

IV
orzekając w zakresie czynu zarzucanego oskarżonejA. M.w punkcie IV aktu oskarżenia uznaje oskarżonąA. M.za winną tego, że w dniu 31 grudnia 2010 roku wK.przedłożyła w placówce(...)poświadczające nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne zaświadczenie o swoim zatrudnieniu i dochodzie w firmie(...)(...)z siedzibą przy ul.(...), wystawione przez osobę uprawnioną, czym wyczerpała znamiona występku zart. 273 k.k.w zw. zart. 271 § 1 k.k.i za to na mocyart. 273 k.k.wymierza oskarżonej karę 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności;

V
orzekając w zakresie czynu zarzucanego oskarżonejW. J.w punkcie V aktu oskarżenia uznaje oskarżonąW. J.za winną tego, że w nieustalonym bliżej dniu grudnia 2010 roku, nie później jednak niż dnia 31 grudnia 2010 roku wK., jako osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, poświadczyła w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, wystawiającA. M., jako właścicielka firmy(...)(...), zaświadczenie o zatrudnieniu i dochodzie, czym wyczerpała znamiona występku zart. 271 § 1 k.k.i za to na mocyart. 271 § 1 k.k.wymierza oskarżonej karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;

VI
orzekając w zakresie czynu zarzucanego oskarżonym:M. M.,W. J.,T. J.w punkcie VI aktu oskarżenia uznaje oskarżonych:M. M.,W. J.,T. J.za winnych popełnienia czynu zarzucanego im w punkcie VI aktu oskarżenia, przy czym przyjmuje, iż doprowadzilibank (...) S.A.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 15.000 złotych, przedkładając przy tym poświadczające nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach w firmie(...)(...), wystawione przez osobę uprawnioną, czym wyczerpali znamiona występku zart. 286 § 1 k.k.iart. 273 k.k.w zw. zart. 271 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na mocyart. 286 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 3 k.k.oraz na mocyart. 33 § 2 k.k.wymierza oskarżonym kary w wymiarze po 8 (osiem) miesięcy pozbawienia wolności oraz kary grzywny w wymiarze po 80 (osiemdziesiąt) stawek dziennych, ustalając na mocyart. 33 § 3 k.k.wysokość 1 (jednej) stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięć) złotych;

VII
na mocyart. 85 k.k.iart. 86 § 1 i 2 k.k.w miejsce orzeczonych w wyroku jednostkowych kar: pozbawienia wolności i grzywny orzeka wobec oskarżonych:

-A. M.karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wymiarze 150 (sto pięćdziesiąt) stawek dziennych, ustalając na mocyart. 33 § 3 k.k.wysokość 1 (jednej) stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięć) złotych;
-W. J.karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wymiarze 200 (dwieście) stawek dziennych, ustalając na mocyart. 33 § 3 k.k.wysokość 1 (jednej) stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięć) złotych;
-T. J.karę łączną 1 (jednego) roku i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wymiarze 180 (sto osiemdziesiąt) stawek dziennych, ustalając na mocyart. 33 § 3 k.k.wysokość 1 (jednej) stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięć) złotych;

VIII
na mocyart. 69 § 1 i 2 k.k.orazart. 70 § 1 punkt 1 k.k.warunkowo zawiesza oskarżonym:A. M.,W. J.,T. J.wykonanie orzeczonych wobec nich w wyroku kar łącznych pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata;

IX
na mocyart. 69 § 1 i 2 k.k.orazart. 70 § 2 k.k.warunkowo zawiesza oskarżonemuM. M.wykonanie orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata;

X
na mocyart. 73 § 2 k.k.oddaje oskarżonegoM. M.w okresie próby pod dozór kuratora;

XI
na zasadzieart. 624 § 1 k.p.k.oraz na mocyart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(tekst jednolity - Dz. U. z 1983 roku, nr 49, poz. 223 z późn. zm.) zwalnia oskarżonych:A. M.,M. M.,W. J.,T. J.od obowiązku uiszczenia należnych Skarbowi Państwa kosztów sądowych;

XII
na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze(Dz. U. nr 16, poz. 124 z późn. zm.) oraz§ 2, § 14 ust. 2 punkt 3 i § 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1348) zasądza od Skarbu Państwa na rzecz: adw.W. M.(Kancelaria Adwokacka(...)K., ul.(...)), adw.M. G.(Kancelaria Adwokacka(...)-(...) K.,ul. (...)), adw.R. K.(Kancelaria Adwokacka(...)-(...) K., os.(...)), adw.B. C.(Kancelaria Adwokacka(...)-(...) K.,ul. (...)) kwoty brutto po 929,88 (dziewięćset dwadzieścia dziewięć 88/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonym z urzędu.

Wyrok został zaskarżony przez obrońców oskarżonychT. J.iW. J..
Apelacja obrońcy oskarżonegoT. J.zarzuca:
- błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że oskarżony popełnił wszystkie zarzucane mu aktem oskarżenia przestępstwa.
W oparciu o powyższy zarzut apelujący wnosi o uniewinnienie oskarżonego od zarzutów: I, II, III aktu oskarżenia
ewentualnie:
o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Apelacja obrońcy oskarżonejW. J.zarzuca:
Obrazę przepisów postępowania tj.art. 7 kpkw zw. zart. 410 kpk– poprzez dokonanie wybiórczej i jednostronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności i wyjaśnień oskarżonychW. J.iA. M., która to ocena wykracza poza granice wyznaczone zasadą swobodnej oceny dowodów, nie uwzględnia zasad logiki i doświadczenia życiowego, prowadząc do poczynienia przez Sąd I Instancji błędnych ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności zaś przyjęcia, że swoim zachowaniem oskarżonaW. J.zrealizowała przedmiotowe przestępstwa zart. 286 § 1 kpk
a z ostrożności procesowej:
- obrazę przepisów prawa materialnego, tj.art. 18 § 3 kkpoprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy winien on zostać zastosowany do stanu faktycznego ustalonego przez Sąd I instancji;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę i mający wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, że oskarżonaW. J.działała z zamiarem bezpośrednim doprowadzenia banków udzielających kredytów do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, podczas gdy okoliczność ta nie została w żaden sposób wykazana.

W oparciu o powyższe zarzuty apelujący obrońca wnosi o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonejW. J.w zakresie czynu zart. 286 § 1 kkewentualnie o

2
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez obniżenie wymiaru kary orzeczonej w stosunku doW. J., ewentualnie o:

3
Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Odwoławczy zważył co następuje:

Obie apelacje nie są zasadne, a podniesione w niej zarzuty nietrafne.
Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny wszystkich ujawnionych na rozprawie dowodów, oceny zgodnej z dyrektywamiart. 7 kpk. Jest to zatem ocena swobodna, pozbawiona cech dowolności, korzystająca w konsekwencji z ochrony wyżej powołanego przepisu. Nie powtarzając argumentacji Sądu Rejonowego, podkreślić należy, iż zasadnie Sąd ten uznał za wiarygodne wyjaśnienia oskarżonychA. M.iM. M., co do roli jaką w procederze wyłudzania kredytów pełnili oskarżeniW. J.iT. J.. W pełni trafne są ustalenia Sądu meriti, iż to właśnie tym oskarżonym zostały przekazane pieniądze z uzyskanych kredytów. Nie budzi również wątpliwości, iż to oskarżonaW. J.wystawiała poświadczające nieprawdę zaświadczenia o zatrudnieniu dla oskarżonychA. M.iM. M.. Tych dwoje ostatnio wymienionych oskarżonych nie miało żadnego powodu, aby nieprawdziwie pomawiać oskarżonych:W. J.iT. J., albowiem takie wyjaśnienia jakie złożyli w żaden sposób nie uwalniały ich od współsprawstwa, czy też winy w zakresie przypisanych im czynów. OskarżonaA. M.szczerze przyznała, iż otrzymała za wszystkie te uzyskane kredyty od oskarżonychW. J.iT. J.korzyść majątkową w łącznej kwocie 4.000 złotych bądź 5.000 złotych, a oskarżonyM. M.przyznał, iż otrzymał kwotę 2.000 złotych.
Apelacja obrońcy oskarżonegoT. J.jest tylko niezasadną polemiką z prawidłową oceną dowodów dokonanego przez Sąd I instancji, a nadto cytuje orzecznictwo Sądu Najwyższego, które jednak nie może znaleźć zastosowania w realiach dowodowych przedmiotowej sprawy.
Powyższa argumentacja odnosi się do zarzutów obu apelacji. Odnośnie apelacji obrońcy oskarżonejW. J.stwierdzić należy, iż Sąd meriti dokonał właściwej, a nie wybiórczej oceny materiału dowodowego, poddał więc ocenie zarówno dowody przemawiające na korzyść jak i niekorzyść obojga oskarżonych. Chybiony jest zatem także zarzut obrazy przepisuart. 410 kpk. Nietrafny jest podniesiony w tej apelacji zarzut obrazy przepisuart. 18 § 3 kk. Dla przyjęcia konstrukcji współsprawstwa nie jest konieczne, aby każdy ze współsprawców zrealizował choćby jedno ze znamion czasownikowych danego typu czynu zabronionego. Rola oskarżonejW. J.w prawidłowo ustalonym przez Sąd Rejonowy stanie faktycznym nie sprowadzała się przecież tylko do wystawiania poświadczających nieprawdę zaświadczeń o zatrudnieniu i zarobkach, lecz oboje oskarżeni namawiali wcześniej oskarżonąA. M.i oskarżonegoM. M.do wzięcia kredytów, a następnie większość pieniędzy z uzyskanych kredytów od oskarżonychA. M.iM. M.przyjęli, płacąc im tylko pewne wynagrodzenie.
W związku z powyższym uczestniczyli w całym przestępczym przedsięwzięciu i pomimo, że nie podpisywali umów kredytowych należy ich uznać za współsprawców wyłudzeń, a nie pomocników.
Chybiony jest również zarzut podniesiony w apelacji obrońcy oskarżonejW. J.dotyczący braku wykazania zamiaru bezpośredniego jak chodzi o niespłacanie kredytów.
Bezspornym jest, iż kredyty nie zostały spłacone. Ilość tych kredytów w powiązaniu z posłużeniem się innymi osobami przy ich zaciąganiu jednoznacznie świadczy, iż oskarżeniJ.nie mieli zamiaru wywiązać się z tych zobowiązań.
W związku z powyższym uznając obie apelacje za bezzasadne, a nadto mając na uwadze, iż Sąd Rejonowy nie dopuścił się żadnych uchybień, które należałoby uwzględnić niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów (art. 439 kpk,art. 440 kpk, iart. 455 kpk). Sąd Odwoławczy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (art. 437 § 1 kpk), a zważywszy na sytuację materialną oskarżonych zwolnił ich od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze (art. 624 § 1 kpk).

SSO Grażyna Pawela-Gawor SSO Ireneusz Bieniek SSO Krzysztof Chodak

(...)