Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 1234/13
Data wyroku: 2014-01-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janusz Madej
Słowa kluczowe: Nienależne Świadczenie
Podstawa prawna: art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VI U 1234/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 stycznia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Janusz Madej
Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc

po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2014 r. w Bydgoszczy na rozprawie
odwołaniaDomu Pomocy Społecznej wN.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 5 marca 2013 r.
znak(...)
w sprawieDomu Pomocy Społecznej wN.
przeciwko:Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
Oddziałowi wB.
o niezrealizowane świadczenie

oddala odwołanie.

Na oryginale właściwy podpis.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 5 marca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.odmówił Domowi Pomocy Społecznej wN.wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłejW. B. (1). Decyzje wydano na podstawieart. 136 ust. 1 i art. 143a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 ze zm.) W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że Dom Pomocy Społecznej nie należy do kręgu uprawnionych do wypłaty niezrealizowanego świadczenia w rozumieniu art. 136 ustawy. Zgodnie natomiast zart. 143 aw przypadku dokonywania potrąceń należności z tytułu odpłatności za pobyt osób uprawnionych do świadczeń w placówkach o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 10 ustawy, należności z tego tytułu przekazane za okres po dniu śmierci świadczeniobiorcy podlegają zwrotowi przez właściwą placówkę albo organ nadrzędny. Ponieważ jednak ze świadczenia uprawnionej nie dokonywano potraceń z tytułu pobytu w Domu Pomocy Społecznej świadczenie przekazane za miesiąc luty podlega zwrotowi w całości.
W odwołaniu od powyższej decyzji Dom Pomocy Społecznej wN.domagał się jej zmiany i uiszczenia na swoją rzecz kwoty 333,34 zł z tytułu kosztów pobytuW. B. (1)w okresie od 1 do 11 lutego 2013 r. W uzasadnieniu odwołująca się wskazała, iżW. B. (1)była mieszkanką Domu Pomocy Społecznej wN.od dnia 1 marca 2005 r. do 11 lutego 2013 r. Przebywała tam ona na mocy decyzji Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy(...)wN.. Ośrodek ten wydał decyzję o odpłatności za pobyt w/w w Domu Pomocy Społecznej. Ostatnia decyzja w przedmiocie płatności wydana została w dniu 21 maja 2012 r.W. B. (1)sama uiszczała należność za pobyt, nie korzystając z pośrednictwa organu rentowego. Bezsprzecznym jest jednak, że odpłatność pochodziła wyłącznie ze świadczenia emerytalnego. W ocenie strony odwołującej się organ rentowy winien uiścić opłatę za pobytW. B. (1)albowiem roszczenie o zapłatę tej kwoty jest zasadne w świetle art. 139 ustawy emerytalnej. Ponadto zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2012 r. kwestie odpłatności za pobyt mieszkańców w domach pomocy społecznej reguluje ustawa o pomocy społecznej, która winna być respektowana w pierwszeństwie przed ustawą emerytalną.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

W dniu 18 lutego 2013 r. wpłynął do organu rentowego wniosek Domu Pomocy Społecznej wN.o wpłatę na rzecz tego(...)kwoty 333,34 zł ze świadczenia emerytalnego należnego zmarłejW. B. (2). We wniosku nadmieniono, iż na rzecz placówki nie były dokonywane potrącenia z emeryturyW. B. (1)albowiem ona sama dokonywała comiesięcznych wpłat z tytułu pobytu w placówce. (k. 106 akt)
W odpowiedzi na powyższy wniosek Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.poinformował Dom Pomocy Społecznej, iż brak jest podstaw do przekazania żądanej kwoty na konto jednostki albowiem, nie należy ona do kręgu osób uprawnionych w rozumieniu art. 136 ustawy o emeryturach rentach z FUS. (k. 109 akt)
W dniu 25 lutego 2013 r. Dom Pomocy Społecznej ponownie wystąpił z wnioskiem o zapłatę wskazanej powyżej kwoty argumentując, iż placówka nie miała wpływu na decyzjęW. B. (1)o samodzielnym dokonywaniu wpłat z tytułu pobytu na rzecz placówki. Należność nie była więc potrącana z emerytury i nadal pozostaje nieuiszczona. Do wniosku dołączono decyzje o skierowaniu i umieszczeniuW. B. (1)w Domu Pomocy Społecznej wN.oraz decyzje Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy(...)wN.o ustaleniu odpłatności za pobytW. B. (1)w tej placówce.
Decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 marca 2013r. odmówiono zapłaty niezrealizowanego świadczenia na rzecz Domu Pomocy Społecznej.
Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Sąd zważył, iż nie zaistniały podstawy do wypłaty świadczenia na rzecz placówki w trybie art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie z tym uregulowaniem  w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Nie ulega wątpliwości, że Dom Pomocy Społecznej wN., jak również żadna inna jednostka o podobnym charakterze, wobec kategorycznego brzmienia zacytowanego przepisu, nie może zostać zakwalifikowana do kręgu osób w nim wymienionych. W odniesieniu do rozpatrywanej sprawy należy zacytować wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9 lipca 2009r. wydanego w sprawie o sygn. akt III AUa 905/09, (LEX 1133937), w którym wskazano, że zgoda świadczeniobiorcy przebywającego w domu pomocy społecznej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym na potrącanie przez tę placówkę z przysługującego mu świadczenia opłaty za pobyt, wygasa z chwilą jego śmierci. Należność taka nie podlega potrąceniu z emerytury (lub renty) zmarłego w trybieart.139 ust.1 pkt 10 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli dyrektor wymienionej w tym przepisie placówki nie złożył w organie rentowym, za życia świadczeniobiorcy, wniosku o dokonywanie potrąceń z jego świadczenia. Placówka taka nie może również uzyskać odpłatności za pobyt zmarłego z jego świadczenia na podstawie art.136 ust.1 tej ustawy, gdyż nie jest osobą uprawnioną do niezrealizowanego świadczenia w rozumieniu tego przepisu. Z kolei w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 lipca 2011 r. w sprawie o sygnaturze III AUa 2657/10 (LEX 1129827) wskazano, że placówka pielęgnacyjno-opiekuńcza, w której ubezpieczony przebywał do dnia swej śmierci i na rzecz której była potrącana z jego świadczenia należność za pobyt, nie jest „osobą uprawnioną" - w rozumieniuart.136 ust.1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- do otrzymania wypłaty świadczenia należnego mu do dnia śmierci. Jak więc wynika z powyższego nawet w przypadku dokonywania potrąceń ze świadczeń emerytalnych lub rentowych na rzecz zakładu opiekuńczego, nie zachodzą w przypadku śmierci podopiecznego przesłanki do wypłaty niezrealizowanego świadczenia w oparciu o treść art. 136 ustawy emerytalnej,
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., orzekł, jak w sentencji.

SSO Janusz Madej