Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 891/13
Data wyroku: 2014-03-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 891/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 marca 2014r.

Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sądowy Marzena Mazurek

po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2014 r. w Siedlcach na rozprawie
odwołaniaJ. B.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 17 czerwca 2013 r. i z dnia 5 lipca 2013 r. Nr(...)
w sprawieJ. B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury

I
zmienia zaskarżone decyzje i ustala prawoJ. B.do emerytury od dnia 01 maja 2013 r.,

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.na rzeczJ. B.kwotę 60 (sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt: IV U 891/13UZASADNIENIE

Decyzjami z 12 czerwca 2013r. i 5 lipca 2013r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeodmówiłJ. B.prawa do emerytury wskazując w pierwszej z wymienionych decyzji, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz 15 lat pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W drugiej z wymienionych decyzji organ rentowy ponownie odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury, ale wskazał, że wymagany do przyznania świadczenia 25-letni okres składkowy i nieskładkowy uzupełniono okresami opłacania składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i wynosi on wymagane 25 lat. Nadto organ rentowy wskazał, że do okresu pracy w szczególnych warunkach zaliczono okres pracy ubezpieczonego wKopalni (...)w okresie od 22 maja 1980r. do 20 września 1980r. oraz w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej wD. N.od 15 grudnia 1980r. do 29 lutego 1992r. i wynosi 11 lat, 6 miesięcy i 17 dni. Do okresu pracy w szczególnych warunkach nie zaliczono natomiast okresu zatrudnienia wOdlewni (...)wS.z uwagi na brak świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Odwołania od w/w decyzji złożyłJ. B.wnosząc o ich zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. Sprawy zarejestrowane zostały pod sygnaturami akt odpowiednio IV U 892/13 i IV U 891/13. W uzasadnieniu stanowiska ubezpieczony wskazał, że spełnia wszystkie warunki do przyznania emerytury, a do zatrudnienia w szczególnych warunkach należy doliczyć okres pracy na stanowisku tokarza wOdlewni (...)wS.trwający od 26 października 1973r. do 30 kwietnia 1980r.
W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 17 marca 2014r. w sprawie IV U 892/13 Sąd postanowił połączyć sprawy z odwołań ubezpieczonego od decyzji z 17 czerwca 2013r. i 5 lipca 2013r. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą akt IV U 891/13 (postanowienie z 17 marca 2014r. k.7 akt IV U 892/13).

Sąd ustalił, co następuje:

UbezpieczonyJ. B.w dniu(...). ukończył 60-ty rok życia. W dniu 28 maja 2013r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek o emeryturę z 28 maja 2013r. k.1 akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 21 lat i 16 dni, z czego całość stanowią okresy składkowe. Ponadto organ rentowy ustalił, że ubezpieczony nie wykazał, iż do 1 stycznia 1999r. osiągnął staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 15 lat. Wskazując na powyższe decyzją z 17 czerwca 2013r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 17 czerwca 2013r. k.33 akt emerytalnych). Następnie po przedłożeniu przez ubezpieczonego świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach w Spółdzielni Rolniczo-Produkcyjno-Usługowo-Handlowej(...)wD. N.z 20 czerwca 2013r. organ rentowy decyzją z 5 lipca 2013r. ponownie odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury, ale wskazał, że po doliczeniu do ogólnego stażu ubezpieczenia okresu opłacania składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników stan ten wynosi wymagane 25 lat. Ponadto do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach zaliczono okres pracy ubezpieczonego wKopalni (...)trwający od 22 maja 1980r. do 20 września 1980r. oraz w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej wD. N.od 15 grudnia 1980r. do 29 lutego 1992r. i łącznie staż pracy w szczególnych warunkach wynosi 11 lat, 6 miesięcy i 17 dni (decyzja z 5 lipca 2013r. k.36 akt emerytalnych).

Ubezpieczony był zatrudniony wOdlewni (...)wS.w okresie od 26 października 1973r. do 30 kwietnia 1980r. w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z 30 kwietnia 1980r. k.8 akt emerytalnych). W czasie tego zatrudnienia ubezpieczony odbył zasadniczą służbę wojskową, która trwała od 24 kwietnia 1974r. do 13 kwietnia 1976r., a zatem trwała 1 rok, 11 miesięcy i 20 dni (kopia książeczki wojskowej k.5-6v akt emerytalnych).
Zgodnie z dokumentacją zawartą w aktach osobowych ubezpieczonego, z chwilą przyjęcia do w/w przedsiębiorstwa ubezpieczony został zatrudniony na wydziale mechanicznym (później wydział obróbki mechanicznej) na stanowisku tokarza (umowa o pracę z 25 października 1973r. k.11 akt osobowych). Na stanowisku tym ubezpieczony pracował przez cały okres zatrudnienia ,tj. zarówno przed wcieleniem do wojska, jak i po odbyciu zasadniczej służby wojskowej (angaż po powrocie z wojska z maja 1976r. k.18 akt osobowych i angaże z lipca 1977r. i lutego 1978r. k.21-24 akt osobowych). Ubezpieczony pracował przy tzw. obróbce zgrubnej. Jego praca polegała na oczyszczaniu surowych odlewów ze staliwa i żeliwa z zanieczyszczeń powstałych w procesie odlewania oraz na usuwaniu nadlewów za pomocą dużej tokarki karuzelowej wyposażonej w specjalne noże. Odlew o masie nawet do 1 tony był mocowany za pomocą specjalnych uchwytów do maszyny, a ubezpieczony operował nożami i oczyszczał go z nadlewów pozostawiając nadlew o szerokości maksymalnie do 10 mm. Był to pierwszy etap wykańczania odlewów (obróbka zgrubna). Procesowi obróbki towarzyszył hałas oraz duże zapylenie. Spod noża wydobywał się również piach, który pozostawał na odlewie jeszcze po procesie odlewania. Jeżeli była taka potrzeba ,tj. nóż nie był w stanie usunąć nadlewu, ubezpieczony szlifował go szlifierką (zeznania świadków:G. K.iZ.C.k.12 oraz zeznania ubezpieczonego k.12v i 11v).
Ubezpieczony przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego i we wniosku o emeryturę wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (okoliczność niesporna – oświadczenie ubezpieczonego na k.1v wniosku emerytalnego).

Sąd zważył, co następuje:

OdwołanieJ. B.podlegało uwzględnieniu.
Zgodnie zart.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z§4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach. Poza sporem pozostawało bowiem, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek oraz spełnił przesłankę ogólnego stażu ubezpieczenia. Ubezpieczony podnosił, że posiada 15-letni okres zatrudnienia w warunkach szczególnych, gdyż oprócz niekwestionowanej przez organ rentowy pracy w takich warunkach wKopalni (...)oraz w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej wD. N.w łącznym wymiarze 11 lat, 6 miesięcy i 17 dni, pracę w szczególnych warunkach wykonywał również na rzeczOdlewni (...)wS.. Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe dało podstawy do ustalenia, że w okresie zatrudnienia w powyższym przedsiębiorstwie trwającym od 26 października 1973r. do 30 kwietnia 1980r., a zatem przez 6 lat, 6 miesięcy i 6 dni, a po wyłączeniu okresu zasadniczej służby zawodowej trwającej 1 rok, 11 miesięcy i 20 dni (vide: ustalenia faktyczne), wynoszącym 4 lata, 6 miesięcy i 16 dni ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w szczególnych warunkach. Praca ta polegała na obróbce odlewów ze staliwa i żeliwa poprzez usuwanie z nich nadlewów za pomocą specjalnych maszyn – tokarek karuzelowych. W ocenie Sądu pracę tą zaliczyć należy do pracy w szczególnych warunkach, której mowa w wykazie A dział III poz.23 załącznika do w/wrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Regulacja ta stanowi o pracy polegającej na wybijaniu, oczyszczaniu i wykańczaniu odlewów. Nie ulega wątpliwości, że usuwanie z odlanych elementów nadlewów powstałych w procesie odlewania mieści się w pojęciu wykańczania odlewów, przy czym był to pierwszy etap takiego wykańczanie (obróbka zgrubna). Wskazać przy tym należy, że zgodnie z dokumentami zawartymi w aktach osobowych ubezpieczonego, w tym w świadectwie pracy stanowisko pracy ubezpieczonego określone było jako tokarz. Niemniej, jak wynika z ugruntowanych poglądów Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych dla ustalenia, czy osoba wykonywała pracę w szczególnych warunkach istotne są faktycznie wykonywane czynności, a nie literalna nazwa stanowiska pracy. W zakresie rodzaju czynności wykonywanych przez ubezpieczonego podczas zatrudnienia w powyższym przedsiębiorstwie Sąd oparł się na zeznaniach wskazanych wcześniej świadków, którzy pracowali w tym w tym samym okresie, co ubezpieczony i widzieli jego pracę. Zeznania te są spójne i korespondują z zeznaniami ubezpieczonego, dlatego stanowią wiarygodny dowód w sprawie.
Reasumując uznać należało, że po doliczeniu powyższego okresu zatrudnienia ubezpieczonego w wymiarze 4 lata, 6 miesięcy i 16 dni do niekwestionowanego przez organ rentowy okresy pracy ubezpieczonego w szczególnych warunkach ,tj. 11 lat, 6 miesięcy i 17 dni ubezpieczony spełnia przesłankę 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Mając to na uwadze Sąd na podstawieart.477.14§2 kpczmienił zaskarżone decyzje i ustalił, żeJ. B.przysługuje prawo do emerytury od 1 maja 2013r. ,tj. od miesiąca, w którym ubezpieczony wystąpił z wnioskiem o emeryturę.
Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu na podstawieart.98§1 i 3 kpcw zw. zart.99 kpcw zw. z§11 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm.) Sąd zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kwotę 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.