Sąd Rejonowy w Zgorzelcu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1052/14
Data wyroku: 2014-11-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maciej Dubrowski
Słowa kluczowe: Pożyczka
Podstawa prawna: 385^1^§ 1i 2 kc w zw. z art. 58 kc

Sygn. akt I C 1052/14 – upr.

WYROK ZAOCZNY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 04 listopada 2014 r.
Sąd Rejonowy w Zgorzelcu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Maciej Dubrowski
Protokolant: Justyna Pryt
na rozprawie po rozpoznaniu w dniu 04 listopada 2014 r. sprawy
z powództwa(...) Spółka z Ograniczoną OdpowiedzialnościąS.K.A. wW.
przeciwkoA. C.(K.)
o zapłatę

I
zasądza od pozwanejA. C.(K.)na rzecz powoda(...) Spółka z Ograniczoną OdpowiedzialnościąS.K.A.wW.kwotę 900,00 zł (dziewięćset złotych i 00/100 zł) wraz ze zmiennymi odsetkami w wysokości czterokrotnej stopy kredytu lombardowego NBP w skali roku od dnia 22-12-2012 r. do dnia zapłaty,

II
dalej idące powództwo oddala,

III
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 198 zł tytułem zwrotu kosztów procesu,

IV
wyrokowi w pkt I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt I C 1052/14-upr

UZASADNIENIE
Powód(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąS.K.A. wW.w dniu 24-04-2014r. wniósł do Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwkoA. K.o zapłatę kwoty 1 035,00 zł z umownymi zmiennymi odsetkami wynoszącymi czterokrotność stopy lombardowej NBP od kwoty: 900 zł od dnia 22-12-2012r do dnia zapłaty oraz o zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że zawarł z pozwanym umowy ramowej pożyczki zawartej w drodze elektronicznej, której pozwany nie wykonał. Na kwotę dochodzona pozwem składa się z 900,00 zł kwoty kapitału, 135, zł t tytułem opłat manipulacyjnych za czynności windykacyjne.
Postanowieniem z dnia 25-04-2014r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie o sygn. VI Nc-e 553759/14 stwierdził brak podstaw do wydaniu nakazu w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko pozwanemu ponieważ wątpliwości budziły podane okoliczności i przekazał sprawę do rozpoznanie do tutejszego Sądu. (k.-7)
Powód w uzupełniając pozew do wymogów postępowania uproszczonego podtrzymał pozew w całości dołączając do pozwu kserokopie: umowy ramowej pożyczki, wezwanie do zapłaty na różne kwotę.
Pismem z dnia 04-08-2014r powód odpowiadając na zobowiązanie sądu wyjaśnił, że: „Pozwany pożyczkę przyjął i zobowiązał się zwrócić Pożyczkodawcy kwotę pożyczki wraz z należnymi prowizjami za udzielenie pożyczki, opłatami oraz odsetkami w razie zaistnienia zwłoki w spłacie rat pożyczki, w terminie spłaty pożyczki, zgodnie z warunkami Ramowej UmowyP.. Zgodnie z warunkami umowy kwota należności pozostałej do zapłaty powiększana była o odsetki umowne oraz opłaty za czynności windykacyjne związane z nieterminową spłatą zobowiązania, zgodnie z warunkami umowy. Zasadność naliczania opłat i odsetek wynika z nienależytego wykonywania umowy przez Pozwanego polegającego na braku płatności w ustalonych terminach bądź ich braku. Powód dochodzi kwoty należności głównej - wraz z odsetkami oraz opłatami - zgodnie z żądaniem pozwu. Wobec powyższego Powód wezwał Pozwanego do dobrowolnego spełnienia świadczenia pismem z dnia 08-01-2013 r. stanowiącym upomnienie. Następnie wobec braku spłaty, Pozwany został wezwany do zapłaty pismem z dnia 20-01-2013 r. a po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu Powód wezwał Pozwanego do zapłaty ostatecznie w dniu 08-05-2013 r. Pozwany świadczenia nie spełnił. Pozwany został wezwany do zapłaty w dniu 02-06-2013 r.. Pomimo wezwania, Pozwany do dnia dzisiejszego nie uiścił należnej kwoty. Powód dochodzi kwoty należności głównej - niespłaconego kredytu w wysokości 900,00 zł od tej kwoty żąda następujących kwot, zgodnie z żądaniem pozwu:
•  odsetek umownych, które na dzień 04-08-2014 r. opiewają na kwotę 248,37 zł naliczonych od kapitału za okres od dnia 22-12-2012 r. do dnia zapłaty, wg stopy procentowej w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP;
•  opłat manipulacyjnych za czynności windykacyjne związane z opóźnieniem w spłacie pożyczki naliczonych zgodnie z warunkami Ramowej UmowyP.w wysokości 135,00 zł w następujący sposób:
- kwota 35,00 zł za przesłanie pierwszego wezwania do zapłaty drogą pocztową po upływie 15 dni kalendarzowych od upływu Terminu spłatyP.(naliczona w dniu 08-01-2013 r.,
- kwota 45,00 zł za przesłanie drugiego wezwania do zapłaty drogą pocztową po upływie 30 dni kalendarzowych od upływu Terminu spłatyP.(naliczona w dniu 20-01-2013r.)
-kwota 55,00 zł za przesłanie trzeciego wezwania do zapłaty drogą pocztową po upływie 45 dni kalendarzowych od upływu Terminu spłatyP.(naliczona w dniu 08-05-2013 r.)
Na chwilę obecną zadłużenie z tytułu pożyczki nr(...)uwzględniające niespłacony kapitał, opłaty oraz odsetki skapitalizowane wynosi 1283,37 zł. Mając na uwadze przytoczone twierdzenia oraz dowody na ich poparcie należy stwierdzić, iż umowa pożyczki została wykonana przez Powoda prawidłowo, natomiast Pozwany nie wywiązał się z jej warunków - pomimo wielokrotnych wezwań do zapłaty, a roszczenie stało się wymagalne. Wobec powyższego wnoszę o zasądzenie roszczenia zgodnie z żądaniem pozwu, gdyż  roszczenie istnieje, jest wymagalne i nie zostało spełnione.”
Pozwana na rozprawie w dniu 04-11-2014r. nie stawiła się i nie złożyła też odpowiedzi na pozew.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
(...) sp. z o.o.wW.w dniu 08-10-2012r. zawarła z pozwanąA. K.obecnieC.umowę pożyczki za pośrednictwem strony internetowej. Zgodnie z umową powód przyznał pozwanemu pożyczkę w kwocie 900 zł . Dzień spłaty pożyczki został określony na 20-12 2012 r..
[dowód: twierdzenia powoda , informacja z PESEL-sad k  8-9 ]
Pozwana pożyczki nie spłaciła.
[dowód: twierdzenia powoda]
W § 18 umowy strony zapisały zasady postępowanie w przypadku niespłacania pożyczki:
„[Opóźnienie w spłacieP.]
1.  „W przypadku opóźnienia w spłacieP., Pożyczkodawca zastrzega sobie możliwość
naliczenia odsetek za zwłokę w wysokości czterokrotnej wysokości stopy kredytu lombardowego
Narodowego Banku Polskiego oraz podjęcia działań mających na celu zwrotP.przez
Pożyczkobiorcę. W szczególności Pożyczkodawca wezwie Pożyczkobiorcę do zapłaty
telefonicznie lub wysyłając wiadomość SMS, e-mail lub pisemne wezwania do zapłaty.
Pożyczkobiorca zostanie obciążony kosztami wezwania do zapłaty w następującej wysokości:
1)  35 PLN za przesłanie pierwszego wezwania do zapłaty drogą pocztową po upływie 15 dni kalendarzowych od upływu Terminu spłatyP.,
2)  45 PLN za przesłanie drugiego wezwania do zapłaty drogą pocztową, po upływie30 dni kalendarzowych od upływu Terminu spłatyP.,
3)  55 PLN za przesłanie trzeciego wezwania do zapłaty drogą pocztową, po upływie 45 dni kalendarzowych od upływu Terminu spłatyP..
2.  Po upływie 30 dni kalendarzowych od upływu terminu spłatyP., Pożyczkodawca ma prawo
do dochodzenia zwrotuP.na drodze postępowania sądowego. Kosztami dochodzenia zwrotuP.na drodze postępowania sądowego zostanie obciążony Pożyczkobiorca.
3.  Po spełnieniu przesłanek określonych przepisami prawa, Pożyczkodawca ma prawo przekazać
informacje o zobowiązaniach Pożyczkobiorcy do wszelkichBiur (...).”
[dowód: umowa pożyczki gotówkowej 27-31 ]
W związku z brakiem spłaty pozwana była wielokrotnie wzywany do zapłaty, jednak wezwania te pozostały bezskuteczne.
[dowód: wezwania do zapłaty, k.-33v-,35]
W dniu 17-09-2013 r.(...) sp. z o.o.wW.zawarła z(...)/s wT.umowę sprzedaży wierzytelności, na podstawie której przejęli oni prawo do wierzytelności wobec pozwanej wynikającej z umowy pożyczki gotówkowej z dnia 08-10-2012r. Następnie(...)/s wT.umowę sprzedaży wierzytelności z dnia 14-10-2013r przeniósł prawa do wierzytelności na rzecz(...) Sp. z o.o.wW..(...) Sp. z o.o.wW.wniósł aportem powyższą wierzytelność do powodowej(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąS.K.A. wW.z dniem 21-01-2014r
[dowód: kserokopia umowa sprzedaży wierzytelności, k. 20-26;protokoły zebrania wspólników z wniesienia aportu do spółki k 17-19].

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo powoda podlegało uwzględnieniu stosownie doart. 339 § 1 i 2 k.p.c.Wyrokiem Zaocznym częściowo tj w zakresie roszczenia głównego i dochodzonym od niego odsetek, uznając twierdzenia pozwu w tym zakresie za prawdziwe .
W przypadku nie podjęcia obrony przez pozwanego stosownie doart. 339 § 2 k.p.c.w którym określono podstawę formalną wyroku zaocznego, sąd- jeżeli nie ma uzasadnionych wątpliwości- zobligowany jest do uznania podanej przez powoda podstawy faktycznej (tj. twierdzeń powoda o okolicznościach faktycznych) za zgodną z prawdą bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Niezależnie od ustalenia podstawy faktycznej sąd zawsze jest zobowiązany rozważyć, czy żądanie pozwu jest zasadne w świetle norm prawa materialnego. Negatywny wynik takiej analizy powoduje wydanie wyroku zaocznego oddalającego powództwo (por. m.in. wyrok SN z dnia 7 czerwca 1972 r., III CRN 30/72, LEX nr 7094).
W przedmiotowej sprawie wątpliwości sądu wzbudziła argumentacja pozwu związana z dochodzonymi roszczeniami w kwotach wysokości łącznej 135 zł wskazująca, że podstawą dochodzenia nich od pozwanego jest § 8 umowy łączącej poprzednika prawnego powoda i pozwanej przewidującego obowiązek ponoszenia takich opłat w przypadku wysłania do pozwanej wezwań do zapłaty. Sądowa kontrola umowy pod kątem funkcjonowania ich w jej treści zapisów niedozwolonych może być przeprowadzona incydentalnie, w konkretnej sprawie (por. Cz. Żóławska w: G. Bieniek [red.], Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania. Tom 1, Warszawa 2005, str. 144-145).
Oceniając zapisy § 8 umowy łączącej strony [powodowej jako następców prawnych zbywcy]stwierdzić w pierwszej kolejności należy, że pozwanej w sprawie przysługiwał status konsumenta (jako osobie fizycznej dokonującej czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową dodatkowo stwierdzić należy, iż przedmiotowe postanowienie opiera się na zasadzie obciążenia dłużnika kosztami windykacji za dochodzenie wymagalnych wierzytelności wobec pożyczkodawcy w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy. Stanowi ono o przyjęciu odpowiedzialności odszkodowawczej dłużnika za jego opóźnienie w zapłacie należności. Przesłankami odpowiedzialności są uregulowane w przepisachart. 361 i 471 k.c.Zauważyć należy jednak, iż opóźnienie w zapłacie należności nie zawsze rodzi jednak odpowiedzialność odszkodowawczą. Zobowiązany do odszkodowania odpowiada bowiem tylko za normalne następstwa swego działania lub zaniechania, a którego wynikła szkoda. Nieodzowne jest również wystąpienie normalnego związku przyczynowego. Zatem należy najpierw zbadać, czy w ogóle pomiędzy kolejnymi faktami istnieją obiektywne powiązania. W szczególności wyjaśnić należy, czy dany fakt (przyczyna) był koniecznym warunkiem wystąpienia drugiego z nich (skutku), czyli czy bez niego skutek wystąpiłby. Następnie należy zbadać, czy owo powiązanie można traktować jako „normalne” , tzn. typowe lub oczekiwane w zwykłej kolejności rzeczy. W warunkach więc niniejszej sprawy nie znajduje uzasadnienia przyjmowanie odpowiedzialności odszkodowawczej konsumenta za skutki nienależytego wykonania umowy, w tym takie jak poniesienie opłaty za kosztów wezwań w wysokości 35 zł za pierwsze, 45 zł za drugie i 55 zł za trzecie. Podkreślenia wymaga, że brak jest jakiejkolwiek normy prawnej upoważniającej stronę powodową do prowadzenia postępowania windykacyjnego, co oznacza, że może ona dochodzić swoich roszczeń na zasadach ogólnych, tj. na drodze sądowej. Jest to zarazem jedyny i prawnie dopuszczalny sposób dochodzenia roszczeń, któremu strona powodowa jest obowiązana się podporządkować. Z kolei koszty dochodzenia roszczeń na drodze postępowania sądowego są kompensowane zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy wyrażoną wart. 98 k.p.c.z którego to przepisu wynika, że strona przegrywająca sprawę w całości obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw. Podejmowanie natomiast przez wierzyciela innych czynności w celu odzyskania długu odbywa się na jego koszt i ryzyko. Egzekwowanie należnych od klientów spłat na drodze postępowania windykacyjnego jest zatem wyłącznie kwestią wyboru wierzyciela, nie jest bowiem podstawową, normalną formą egzekwowania świadczeń od dłużników. Tak więc skoro wierzyciel w przypadku nieterminowej spłaty zobowiązań swoich klientów decyduje się na prowadzenie procedury windykacyjnej to obowiązana jest również do pokrycia ich kosztów. Obciążanie natomiast dłużnika tymi kosztami jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, gdyż nie są to czynności niezbędne, a koszty monitu mieszczą się w ramach obowiązku współdziałania przy wykonaniu zobowiązania przez wierzyciela zgodnie zart. 354 § 2 k.p.c.Nie budzi wątpliwości Sądu, że konsumenci nie mieli wpływu na jego treść, a zatem należało uznać, że nie było ono z nimi uzgadniane indywidualnie. Strona powodowa nie przedstawiła żadnego twierdzenia na okoliczność, że konsument miał możliwość prowadzenia negocjacji lub też innego wpływu na treść postanowień przedmiotowej umowy. Zapisy § 8 na pewno nie były wynikiem negocjacji, lecz jednym z elementów wzorca umowy. Ustawa wprost uznaje postanowienia przejęte z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi za nie uzgodnione indywidualnie -art. 385 1 § 3 zdanie 2 k.c.
Identyczne zapisy umowne uznawane już były przez Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za klauzule abuzywne. Klauzule wpisane do rejestru w przypadku pojawienia się we wzorcu umowy zawartej z konsumentem prowadzi do bezwzględnej nieważności czynności prawnej na podstawieart. 58 k.c.(zob. uchwałę SN z dnia 13 lipca 2006 r., III SZP 3/06, Lex nr 197804).
Zgodnie zaś zart. 385((

    1))§ 1 k.c., postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (przy czym nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny). W myślart. 720 § 1 k.c., przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Przepis ten określa – w sposób wyczerpujący – główne świadczenia stron umowy pożyczki. Pozostałe postanowienia umowy (w tym np. dotyczące ewentualnego wynagrodzenia dającego pożyczkę [por. J. Gudowski w: G. Bieniek [red.], Komentarz dokodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania. Tom 2, Warszawa 2005, str. 349] Postanowienia z § 8 niewątpliwie nie mają charakteru postanowień przedmiotowo istotnych i tym samym nie mogą określać rudymentarnych dla kształtu takiej umowy obowiązków jej stron.
Nie są wiążące dla konsumenta te postanowienia umowy, które kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy [klauzule abuzywne]. Wprowadzone do umowy klauzule abuzywne nie wiążą konsumenta; strony pozostają natomiast związane umową w pozostałym zakresie (art. 3851§ 1 i 2 kc). Niedozwolone postanowienia umowne usuwane są z umowy automatycznie z takim skutkiem, jak gdyby nigdy nie zostały zastrzeżone (nie są wiążące od początku [ex tunc] – por. A. Olejniczak w: A. Kidyba [red.], Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część ogólna, LEX, 2010, komentarz do art.3851kodeksu cywilnego). Zapisy uznane za abuzywne sąd bierze pod uwagę z urzędu stosownie doart. 47943k.p.c.Identyczne zapisy umowne stosowane przez inne podmioty zostały uznane za abuzywne orzeczeniami w sprawach z dnia 20 sierpnia 2012 r. o sygn. akt XVII Amc 1386/11, z dnia 24 września 2012 XVII Amc 1387/11. Kompleksowo orzeczenie zapadło Wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 czerwca 2012 r. XVII Amc 5345/11, którym sąd uznał za niedozwolone i zakazał(...) Bank Spółce AkcyjnejweW.wykorzystywania w § 2 ust. 10 umowy kredytu postanowienia wzorca umowy o treści: "Kredytobiorca zobowiązany będzie do zapłaty na rzecz Banku opłat w wysokości określonej w Tabeli Opłat i Prowizji pożyczki/kredytu (Tabela), które na dzień podpisania umowy wynoszą odpowiednio: wysłanie monitów (wezwań do zapłaty) - 15 PLN, windykacyjne wizyty terenowe - 110 PLN, wystawienie bankowego tytułu egzekucyjnego - 70 PLN oraz opłaty administracyjnej za pozyskanie danych - od 20 do 50 PLN (w zależności od rzeczywistych kosztów)". Zapisy § 8 łączącej strony umowy są identyczne w treści uznanym za niedozwolony wzór stosowany przez Euro Bank dlatego zgodnie zart. 58 k.c.został uznany za bezwzględnie nieważny i żądanie powoda w tym zakresie jako niezasługujące na ochronę prawną podlegało oddaleniu.
Na marginesie wskazać należy, że w każdym przypadku dochodzenia roszczeń z powoływanie się przez stronę powodową na zapis umowny uznany następnie za klauzule abuzywną należy traktować jako nadużycie prawa podmiotowego stosownie doart. 5 k.c.i również oddalać. Stosowanie bowiem niedozwolonych wzorców umów powinno być zawsze eliminowane z obrotu prawnego bez względu na czas zawarcia umowy, a korzystanie z nich nie powinno korzystać z ochrony prawnej. Zdaniem Sądu, niedopuszczalna jest sytuacja, w której korzystanie z takich zapisów umownych generowałaby dodatkowe źródło dochodów strony powodowej kosztem konsumenta zwłaszcza, że opłaty te ustalone zostały ryczałtowo w oderwaniu od rzeczywistych ich kosztów, powtarzając podkreślić należy, że obciążanie dłużnika tymi kosztami jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, gdyż nie są to czynności niezbędne, a koszty monitów mieszczą się w ramach obowiązku współdziałania przy wykonaniu zobowiązania przez wierzyciela zgodnie zart. 354 § 2 k.p.c.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.
O kosztach procesu orzeczono w oparciu oart. 100 k.p.c.zasądzając 198 zł jako 86,92 % z ogólnej sumy koszów wynoszącej 227,78 zł., składającej się z 30 zł opłaty o pozwu, 180 kosztów zastępstwa procesowego powoda i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i 0,78 zł prowizji.
.