Sąd Okręgowy w Krakowie
XII Wydział Gospodarczy Odwoławczy
Sygnatura akt: XII Ga 576/13
Data wyroku: 2014-07-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Agata Pierożyńska, Janusz Beim, Marta Kowalska
Słowa kluczowe: Dłużnik
Podstawa prawna: art. 386 kpc

Sygn. akt XII Ga 576/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 lipca 2014 roku
Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział XII Gospodarczy – Odwoławczyw następującym składzie:
Przewodniczący- Sędzia: SO Agata Pierożyńska (spr.)
Sędzia: SO Janusz Beim
Sędzia:    SO Marta Kowalska
Protokolant: st.sekr.sądowy Ewa Janas
po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2014 r. w Krakowie
na rozprawie
sprawy z powództwaA. P.
przeciwkoJ. T.
o zapłatę
na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie
z dnia 21 maja 2013 roku, sygn. akt V GC 235/11/S

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że nadaje mu brzmienie:

I
oddala powództwo w całości;

II
zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 197,00 zł (sto dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;

2
zasądza od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania apelacyjnego w kwocie 120,00 zł (sto dwadzieścia złotych).

UZASADNIENIE
PowódA. P.wniósł o zasądzenie od pozwanegoJ. T.kwoty 505,71 zł wynikającej z roszczeń kierowanych do pozwanego z tytułu spłaty zobowiązań wspólników ówcześnie prowadzących działalność pod(...). Powód wystąpił o zapłatę należności z tytułu spłaconych zobowiązań(...) s.c.wobec wierzycieli(...) SAoraz(...) SA.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości, za przyznaniem kosztów procesu.
Wyrokiem z dnia 21 maja 2013 r. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo w całości, za zasądzeniem kosztów procesu od pozwanego na rzecz powoda. Sąd I instancji przyjął, że powód uregulował należności dochodzone niniejszym pozwem , a pozwany faktu tego nie kwestionował, nie wykazał również by zaspokoił roszczenie powoda. O kosztach orzeczono zgodnie zart. 98 k.p.c.
Wyrok został zaskarżony apelacją przez pozwanego w całości. Zarzucił on nieważność postępowania wart. 379 pkt 3 k.p.c.poprzez naruszenieart. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.w zw. zart. 363 k.p.c.polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie roszczenia, które zostało prawomocnie rozpoznane oraz alternatywnie zarzucił rażące naruszenieart. 618 § 3 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i orzeczenie o roszczeniach, które na mocy tego przepisu mogły być rozpoznane wyłącznie w sprawie o zniesienie współwłasności majątku spółki.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Apelacja odnosi skutek ale z innych aniżeli przywołane w zarzutach motywy.
Mianowicie Sąd pierwszej instancji ma obowiązek wyprowadzenia z zebranego w sprawie materiału dowodowego wniosków logicznie prawidłowych. Reguła ta, współokreślająca granice swobodnej oceny dowodów, nie będzie zachowana wtedy, gdy wnioski wyprowadzone przez Sąd przy ocenie dowodów nie układają się w logiczną całość zgodną z doświadczeniem życiowym, lecz pozostają ze sobą w sprzeczności, a także, gdy nie istnieje logiczne powiązanie wniosków z zebranym w sprawie materiałem dowodowym (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2012 r. I ACa 285/12). W świetle oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonywanej zgodnie zart. 382 k.p.c., Sąd Okręgowy wskazuje na naruszenie przez Sąd I instancjiart. 233 § 1 k.p.c.w sposób, jaki niewątpliwie miał wpływ na wynik toczącego się postępowania. Nadto należy wskazać, że zgodnie zart. 316 k.p.c.w zw. zart. 328 § 2 k.p.c.Sąd wydając rozstrzygnięcie ostateczne ma obowiązek ustalić fakty, na których je opiera. Ustalenia te skoro stanowią podstawę wyroku nie mogą budzić wątpliwości. Muszą być kategoryczne, a ich ustalenie musi zostać poprzedzone wnikliwą analizą stanu sprawy przedstawionego przez strony z uwzględnieniem podnoszonych przez nie twierdzeń i zarzutów mających istotne znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia oraz stanu sprawy, jaki wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego w oparciu o całokształt okoliczności wynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd bowiem zobowiązany jest do przeprowadzenia wnikliwej analizy wszystkich zebranych dowodów w kontekście stawianych zarzutów i zgłaszanych roszczeń. Analiza natomiast akt sprawy niniejszej skutkuje wnioskiem, iż materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu daje w pełni asumpt do dokonania odmiennej oceny okoliczności sprawy w kontekście udowodnienia przez powoda dochodzonego w sprawie roszczenia. Ocena taka musi odnieść skutek w postaci wzruszenia orzeczenia Sądu I instancji i dokonania stosownej korekty w ramach uprawnienia Sądu Okręgowego do wydania orzeczenia reformatoryjnego.
W realiach niniejszej sprawy należy przyjąć, że powód nie zrealizował dyspozycjiart. 6 k.c.w zw. zart. 3 k.p.c.a więc nie udowodnił w sposób należy swoich twierdzeń, zwłaszcza biorąc pod uwagę brak wniosków dowodowych nakierowanych na wykazanie, że środki wydatkowane na poczet zadłużenia na rzecz(...) SAoraz(...) SApochodziły z majątku indywidualnego wspólnika spółki cywilnej. To po stronie powoda leżała inicjatywa dowodowa ukierunkowana na udowodnienie podnoszonych twierdzeń, czego ten zaniechał, zwłaszcza wobec analogicznego zarzutu postawionegoA. P.przez Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny w motywach pisemnych postanowienia z dnia 6 lutego 2013 r. w sprawie II Ca 1126/12.
W postępowaniu niniejszym granice procedowania zakreślają zarzuty, twierdzenia i dowody zgłoszone przez stronę w danym momencie postępowania. W wypadku niniejszej sprawy granicę taką określaart. 479 12 § 1 k.p.c.Powód nie zdołał przeto w niniejszym procesie udowodnić dochodzonego roszczenia pieniężnego, a zaniechania dowodowe powoda winny były determinować tok i przebieg procesu, w kontekście werbalizowanych twierdzeń i składanych wniosków. Nie można wszak uznać, by twierdzenia powoda nie poparte żadnymi dowodami mającymi wykazać skuteczność domagania się zapłaty w ramach roszczenia regresowego były skuteczne dla przyjęcia zasadności jego stanowiska w tym zakresie. Zgodnie zaś z wyrażonymi wart. 3 k.p.c.oraz232 k.p.c.zasadami to na stronach ciąży obowiązek wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz wskazania dowodów na stwierdzenie faktów, z których wywodzą korzystne dla siebie skutki prawne. W niniejszym postępowaniu powód w żaden sposób nie uczynił zadość wskazanym wyżej powinnościom. Nie można zatem uznać, iż w tym zakresie skutecznie obronił prezentowane stanowisko procesowe poprzez podniesienie zasadnych i podlegających uwzględnieniu zarzutów w treści pozwu czyli w momencie miarodajnym dla określenia terminu dopuszczalności zgłaszania twierdzeń i dowodów w procesie gospodarczym, a tym samym, że udowodnił zasadność swojego stanowiska w taki sposób, którego wynikiem mogłoby być objęcie go ochroną prawną. Postępowanie niniejsze jest postępowaniem sformalizowanym dedykowanym wyłącznie określonym podmiotom. Wyższa przeto staranność jaka wymagana jest w stosunkach gospodarczych przy uwzględnieniu profesjonalnego charakteru prowadzonej działalności (art.355 § 2 k.c.) znajduje swoje przełożenie na reguły proceduralne. Należyta staranność przedsiębiorcy określana przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej przez niego działalności gospodarczej uzasadnia bowiem zwiększone oczekiwania co do umiejętności, wiedzy, skrupulatności i rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania. Obejmuje także znajomość obowiązującego prawa i następstw z niego wynikających ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 08 marca 2006 r. I ACa 1018/09).
Co zaś się tyczy zarzutów apelacyjnych, Sąd Okręgowy ich nie podziela. Jeśli chodzi o zarzut najdalej idący a odnoszący się do orzekania przez Sąd I instancji w warunkach nieważności postępowania, należy wskazać, iż co do żądania rozliczenia w ramach regresu należności zapłaconych na rzecz(...) SAoraz(...) SAnie zachodzi powaga rzeczy osądzonej zgodnie zart. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.W postępowaniu toczącym się w sprawie do sygn. akt IV GC 1577/02/S roszczenie regresoweA. P.odnoszące się do tożsamego co w niniejszej sprawie żądania, zostało oddalone jako przedwczesne. Sąd wskazał, iżroszczenie takie wchodzi w skład długów spółki, które po jej rozwiązaniu podlegają spłaceniu z jej majątku. W celu uregulowania zobowiązań spółki po jej rozwiązaniu konieczne jest przeprowadzenie rozliczenia spółki. W razie powstania sporu i wystąpienia przez wspólników na drogę sądową rozliczenie następuje w trybie nieprocesowym. Ponieważ w niniejszej sprawie byli wspólnicy nie dokonali rozliczenia spółek zgodnie z treścią zawartych porozumień wystąpienie powoda z roszczeniem regresowym było przedwczesne. ŻądanieA. P.w zakresie tegoż regresu skutkiem uchyleń kolejnych zapadłych w tamt. sprawie wyroków pozostało nierozpoznanym.
Natomiast jeśli chodzi o zarzut naruszeniaart. 618 § 3 k.p.c.wskazać trzeba na poglądy prezentowane w doktrynie. Przepis ten realizuje zasadę kompleksowego rozstrzygania w postępowaniu o zniesienie współwłasności roszczeń współwłaścicieli związanych z przedmiotem współwłasności. Zwraca przy tym uwagę radykalizm ustawodawcy, z jakim urzeczywistnia tę zasadę, wyrażający się w zastosowaniu tu mechanizmu prekluzyjnego. Z chwilą bowiem wszczęcia postępowania o zniesienie współwłasności, prowadzenie oddzielnych spraw o roszczenia wymienione w § 1 jest niedopuszczalne, a z kolei po jego zakończeniu niemożliwe jest ich dochodzenie, nawet jeżeli uczestnik nie zgłosił tych roszczeń w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Oznacza to, że realizacja tych roszczeń jest możliwa wyłącznie w tym postępowaniu. Zgodnie bowiem z§ 3tego przepisu, po uprawomocnieniu się postanowienia o zniesieniu współwłasności, uczestnik nie może dochodzić roszczeń przewidzianych w paragrafie pierwszym, chociażby nie były one zgłoszone w tym postępowaniu. Ze sformułowania "nie może dochodzić" wynika, że uczestnik traci te roszczenia, co oznacza, że w tej mierze przepis ten ma charakter materialnoprawny. Wniosek ten potwierdza treść zdania trzeciego § 2, zgodnie z którą postępowanie w sprawach, które nie zostały przekazane, sąd umarza z chwilą zakończenia (należy rozumieć prawomocnego) postępowania o zniesienie współwłasności. Już więc chociażby ze względu na ten radykalny skutek prekluzyjny, przepis§ 3należy wykładać ściśle, przyjmując, że podmiotowo odnosi się on tylko do współwłaścicieli, nie dotyczy więc innych osób będących uczestnikami, a przedmiotowo ma zastosowanie tylko wtedy, kiedy zapadło pozytywne postanowienie o zniesieniu współwłasności, a nie w wypadku wydania innych rozstrzygnięć (oddalenie bądź odrzucenie wniosku, albo umorzenie postępowania)-A. G., komentarz doart. 618 k.p.c.LEX. W zakresie postępowania mającego za przedmiot zniesienie współwłasności majątku spółki zapadło orzeczenie negatywne (IV GNs 15/04/S), co pozwalało powodowi na wystąpienie z roszczeniem regresowym w odrębnym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy zmienił wyrok w zakresie objętym korektą stosownie doart. 386 § 1 k.p.c.o kosztach procesu oraz postępowania apelacyjnego orzekając stosownie doart. 98 § 1 i 3 k.p.c.
SSR I. Wolas