Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 66/14
Data wyroku: 2014-10-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Łapińska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art.184 w zw. art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 66/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 października 2014 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Beata Łapińska
Protokolant stażysta Emilia Łopatowska
po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o emeryturę
na skutek odwołaniaJ. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn.(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeJ. S.prawo do emerytury poczynając od dnia(...)roku.
Sygn. akt VU 66/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19 grudnia 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyJ. S.prawa do emerytury.
W odwołaniu od powyższej decyzjiJ. S.wniósł o przyznanie żądanego prawa z uwagi na to, że przepracował wymagane 15 lat w warunkach szczególnych. Wniósł o zaliczenie do pracy w warunkach szczególnych okresu pracy od 1 września 1971 roku do 24 października 1973 roku wZakładach (...)wR., w których był zatrudniony jako uczeń w zawodzie spawacza.
W piśmie procesowym z dnia 27 stycznia 2014 roku skarżący wniósł dodatkowo o zaliczenie do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 1 sierpnia 1980 roku do 26 lutego 1982 roku wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ.Wytwórni (...)wB.D.na stanowisku mechanika zmianowego.
ZUS wnosił o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił co następuje:
J. S.,urodzony w dniu (...), złożył w dniu 18 listopada 2013 roku wniosek o przyznanie emerytury.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-4 w aktach ZUS)
Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. Niekwestionowany przez ZUS okres zatrudnienia wnioskodawcy w szczególnych warunkach wynosi 14 lat i 23 dni. ZUS zaliczył wnioskodawcy do pracy w warunkach szczególnych okresy zatrudnienia: od 1 sierpnia 1973 roku do 24 października 1973 roku wZakładach (...)wR., od 4 maja 1982 roku do 30 kwietnia 1984 roku wKopalni (...)wR.oraz od 10 grudnia 1985 roku do 31 grudnia 1998 roku w(...) Spółce z o.o.(...) Zakładzie (...)wK.(z wyłączeniem okresów urlopów bezpłatnych i zasiłków chorobowych).
Wnioskodawca nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
(okoliczności niesporne)
W okresie od 1 września 1971 roku do 24 października 1973 roku wnioskodawca był zatrudniony wZakładach (...)wR.. W trakcie zatrudnienia w ww. zakładach w okresie od 1 września 1971 roku do 31 lipca 1973 roku wnioskodawca był pracownikiem młodocianym i odbywał praktyczną naukę zawodu w zakresie spawalnictwa. W trakcie tej nauki wnioskodawca przez 3 dni uczył się w zasadniczej szkole zawodowej, a przez 3 dni miał praktyki zawodowe w zakładzie pracy.
(dowód: świadectwo pracy w aktach ZUS, zeznania wnioskodawcy k. 21 odwrót, k. 22 i 23 w zw. z k. 14 i 15 w aktach sprawy)
Zakłady (...)wR., obecnie(...) S.A.wR.wystawiły wnioskodawcy świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w którym wskazano, że wnioskodawca pracował w takich warunkach w okresie od 1 sierpnia 1973 roku do 24 października 1973 roku na stanowisku spawacza.
(dowód: świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych k. 7 w aktach ZUS)
W okresie od 1 sierpnia 1980 roku do 26 lutego 1982 roku wnioskodawca był zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie (...)wŁ.Wytwórni (...)wB.D.. W świadectwie pracy wystawionym wnioskodawcy pracodawca wskazał, że pracował on na stanowiskach mechanika elewatora i mechanika warsztatu. W angażu z dnia 6 listopada 1980 roku pracodawca określił stanowisko pracy wnioskodawcy jako mechanik zmianowy.
(dowód: świadectwo pracy k. 8 w aktach ZUS, angaż z dnia 6 listopada 1980 roku k. 10 w aktach sprawy )
WWytwórni (...)wB.D.były dwa młyny, w których pracował wnioskodawca. We wskazanym wyżej okresie wnioskodawca pracował jako mechanik zmianowy w systemie 4-brygadowym i w ramach swych obowiązków zajmował się usuwaniem awarii i bieżącą konserwacją urządzeń mechanicznych, takich jak np. młynów, podnośników kubełkowych, przenośników łańcuchowych, i granulatorów. Awarie i remonty wnioskodawca wykonywał w trakcie ruchu znajdujących się w wytwórni urządzeń.
(dowód: zeznania świadkówM. B.iG. B.k. 21 odwrót, k. 22 i 23, zeznania wnioskodawcy k. 21 odwrót, k. 22 i 23 w zw. z k. 14 i 15 w aktach sprawy)
(...) Przedsiębiorstwo (...)wŁ.Wytwórnia (...)wB.D.nie wystawiło wnioskodawcy świadectwa pracy w warunkach szczególnych.
(okoliczność niesporna)
W okresie od 10 grudnia 1985 roku do 25 czerwca 2004 roku wnioskodawca był zatrudniony w(...) Spółce z o.o.(...) Zakładzie (...)wK.na stanowiskach rzemieślnika, ślusarza i spawacza.
W trakcie zatrudnienia w ww. zakładzie pracy wnioskodawca pobierał zasiłki chorobowe w okresach od 3 lutego 1992 roku do 15 lutego 1992 roku, od 26 lutego 1992 roku do 13 marca 1992 roku, od 23 marca 1992 roku do 5 kwietnia 1992 roku, od 21 kwietnia 1992 roku do 8 maja 1992 roku, od 24 lipca 1992 roku do 2 sierpnia 1992 roku, od 19 marca 1993 roku do 21 kwietnia 1993 roku, od 10 maja 1993 roku do 14 maja 1993 roku, od 8 lipca 1993 roku do 13 lipca 1993 roku, w dniu 4 sierpnia 1993 roku, od 11 sierpnia 1993 roku do 14 sierpnia 1993 roku, od 23 września 1993 roku do 6 października 1993 roku, od 21 października 1993 roku do 6 listopada 1993 roku, od 7 grudnia 1993 roku do 14 grudnia 1993 roku, od 7 marca 1994 roku do 15 maja 1994 roku, od 24 października 1994 roku do 8 listopada 1994 roku, od 16 listopada 1994 roku do 27 listopada 1994 roku, od 4 stycznia 1995 roku do 17 stycznia 1995 roku, od 10 maja 1995 roku do 8 czerwca 1995 roku, od 18 lipca 1995 roku do 25 sierpnia 1995 roku, od 6 października 1995 roku do 16 października 1995 roku, od 5 października 1996 roku do 8 października 1996 roku, od 9 lutego 1997 roku do 21 lutego 1997 roku, od 27 października 1997 roku do 5 listopada 1997 roku, od 19 stycznia 1998 roku do 5 lutego 1998 roku, od 12 czerwca 1998 roku do 21 czerwca 1998 roku oraz od 16 października 1998 roku do 20 października 1998 roku.
(dowód: kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych k. 5, karty zasiłkowe k. 33, 35 w aktach ZUS)
Okresy zatrudnienia wnioskodawcy w(...)(do dnia 31 grudnia 1998 roku) za wyłączeniem okresów przebywania na urlopach bezpłatnych i pobierania zasiłków chorobowych ZUS zaliczył do stażu pracy w szczególnych warunkach.
(okoliczność niesporna)
Przy zaliczeniu okresu zatrudnienia od 1 sierpnia 1980 roku do 26 lutego 1982 roku w(...) Przedsiębiorstwie (...)wŁ.Wytwórni (...)wB.D.wnioskodawca legitymuje się stażem pracy w takich warunkach w wymiarze ponad 15 lat.
(okoliczność niesporna)

Sąd Okręgowy zważył i ocenił co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013r. Nr 153, poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1(tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państw.
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace o jakich mowa w rozporządzeniu (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.), obecnierozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. Nr 237, poz. 1412), dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami.
Spór pomiędzy stronami ograniczał się do faktu, czy wnioskodawca ma 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach (spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, w dniu 1(...)roku ukończył 60 lat i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę w okresie od 1 sierpnia 1980 roku do 26 lutego 1982 roku w(...) Przedsiębiorstwie (...)wŁ.Wytwórni (...)wB.D.Sąd oparł zeznaniach świadkówM. B.iG. B.oraz zeznaniach wnioskodawcy. Zeznania te zasługują na wiarę, gdyż są spójne i wzajemnie się uzupełniają. Świadkowie i wnioskodawca pracowali razem z wnioskodawcą i opisali w sposób logiczny zakres obowiązków wnioskodawcy. Organ rentowy nie przedstawił zaś w toku postępowania żadnych dowodów, które pozwoliłyby na podważenie ich wiarygodności. Zeznania osobowych źródeł dowodowych korespondują przy tym z zachowaną dokumentacją pracowniczą wnioskodawcy.
Jak wynika zaś z zeznań świadków oraz wnioskodawcy w ww. okresie pracował on stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku mechanika zmianowego. W ramach swych obowiązków wnioskodawca zajmował się usuwaniem awarii i bieżącą konserwacją urządzeń mechanicznych, takich jak np. młynów, podnośników kubełkowych, przenośników łańcuchowych, i granulatorów. Awarie i remonty wnioskodawca wykonywał w trakcie ruchu znajdujących się w wytwórni urządzeń.
Mając powyższe na względzie, nie powinno budzić wątpliwości, że wnioskodawca wykonywał we wskazanym wyżej okresie pracował jako elektromonter utrzymania ruchu i stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wymienione w Wykazie A, Dziale XIV pkt 25 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, to jest prace przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2012 roku, I UK 285/11, LEX Nr 1157547).
Przy zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych okresu od 1 sierpnia 1980 roku do 26 lutego 1982 roku, staż pracy wnioskodawcy w takich warunkach wynosi łącznie ponad 15 lat.
Jak chodzi natomiast o okres od 1 września 1971 roku do 31 lipca 1973 roku, to zdaniem Sądu nie mógł on zostać zaliczony do stażu pracy w warunkach szczególnych. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że w tym okresie wnioskodawca był pracownikiem młodocianym i odbywał praktyczną naukę zawodu w zakresie spawalnictwa. W trakcie tej nauki wnioskodawca przez 3 dni uczył się w zasadniczej szkole zawodowej, a przez 3 dni miał praktyki zawodowe w zakładzie pracy. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem sądowym okresy zatrudnienia w charakterze pracownika młodocianego nie podlegają uwzględnieniu jako okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 marca 2006 roku, III AUa 3271/04, OSA w Katowicach 2006/4/6).
Na marginesie podnieść należy, iż do stażu pracy w warunkach szczególnych powinny zostać także zaliczone okresy pobierania przez wnioskodawcę zasiłków chorobowych przypadające w trakcie zatrudnienia w(...) Spółce z o.o.(...) Zakładzie (...)wK.(tj. okresy od 3 lutego 1992 roku do 15 lutego 1992 roku, od 26 lutego 1992 roku do 13 marca 1992 roku, od 23 marca 1992 roku do 5 kwietnia 1992 roku, od 21 kwietnia 1992 roku do 8 maja 1992 roku, od 24 lipca 1992 roku do 2 sierpnia 1992 roku, od 19 marca 1993 roku do 21 kwietnia 1993 roku, od 10 maja 1993 roku do 14 maja 1993 roku, od 8 lipca 1993 roku do 13 lipca 1993 roku, w dniu 4 sierpnia 1993 roku, od 11 sierpnia 1993 roku do 14 sierpnia 1993 roku, od 23 września 1993 roku do 6 października 1993 roku, od 21 października 1993 roku do 6 listopada 1993 roku, od 7 grudnia 1993 roku do 14 grudnia 1993 roku, od 7 marca 1994 roku do 15 maja 1994 roku, od 24 października 1994 roku do 8 listopada 1994 roku, od 16 listopada 1994 roku do 27 listopada 1994 roku, od 4 stycznia 1995 roku do 17 stycznia 1995 roku, od 10 maja 1995 roku do 8 czerwca 1995 roku, od 18 lipca 1995 roku do 25 sierpnia 1995 roku, od 6 października 1995 roku do 16 października 1995 roku, od 5 października 1996 roku do 8 października 1996 roku, od 9 lutego 1997 roku do 21 lutego 1997 roku, od 27 października 1997 roku do 5 listopada 1997 roku, od 19 stycznia 1998 roku do 5 lutego 1998 roku, od 12 czerwca 1998 roku do 21 czerwca 1998 roku oraz od 16 października 1998 roku do 20 października 1998 roku). Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2003 roku, III UZP 10/03, OSNP 2004/5/87, przyjmuje się bowiem, że do okresu pracy w szczególnych warunkach, o jakich mowa w§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), wlicza się okresy zasiłku chorobowego w czasie trwania tego stosunku pracy, przypadające po dniu wejścia w życieustawy z dnia 17 października 1991 roku o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw(Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.).
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji.