Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2476/12
Data wyroku: 2014-03-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janina Kościelniak
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art. 6 i art. 8 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. 2009 Nr 205 poz. 1585 z późn. zm)

Sygn. aktVIII U 2476/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 marca 2014 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Janina Kościelniak

Protokolant:

Kamila Niemczyk

po rozpoznaniu w dniu19 lutego 2014 r. w Gliwicach
sprawyL. T.iJ. T.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
opodleganie ubezpieczeniom społecznym, o wysokość podstawy wymiaru składek i wymiar składek
na skutek odwołańL. T.iJ. T.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia22 czerwca 2012 r.nr(...)
z dnia22 czerwca 2012 r.nr(...)
z dnia21 czerwca 2012 r.nr(...)
oraz na skutek odwołańJ. T.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia21 czerwca 2012 r.nr(...)
z dnia21 czerwca 2012 r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 22 czerwca 2012 r. nr(...)w ten sposób, że stwierdza, iż ubezpieczonyL. T.w okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 29 lutego 2012 r. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą u płatnika składek(...) .H.U. (...);

2
zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 22 czerwca 2012 r. nr(...)w ten sposób, że stwierdza, iż ubezpieczonyL. T.w okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 29 lutego 2012 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w wymiarze ½ etatu u płatnika składek(...) .H.U. (...);

3
zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 21 czerwca 2012 r. nr(...)w ten sposób, że stwierdza, iż wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne ubezpieczonegoL. T.jako osoby współpracującej z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą u płatnika F.U.H.(...)J. T.w okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 29 lutego 2012 r. wynosi 0 zł (zero złotych);

4
zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 21 czerwca 2012 r. nr(...)w ten sposób, że stwierdza, iż kwota należnych składek na Fundusz Pracy dla płatnika składek(...) .H.U. (...)w okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 29 lutego 2012 r. wynosi:

-

za kwiecień 2009 r. – 15,63 zł (piętnaście złotych sześćdziesiąt trzy grosze),

za okres od maja 2009 r. do grudnia 2009 r. – 31,26 zł (trzydzieści jeden złotych dwadzieścia sześć groszy) miesięcznie,

za okres od stycznia 2010 r. do października 2010 r. – 32,27 (trzydzieści dwa złote dwadzieścia siedem groszy) miesięcznie,

za listopad 2010 r. - 19,36 (dziewiętnaście złotych trzydzieści sześć groszy),

za okres od grudnia 2010 r. do lutego 2011 r. – 0 zł (zero złotych) miesięcznie,

za okres od marca 2011 r. do września 2011 r. – 67,92 zł (sześćdziesiąt siedem złotych dziewięćdziesiąt dwa grosze) miesięcznie,

za październik 2011 r. – 84,36 zł (osiemdziesiąt cztery złote trzydzieści sześć groszy),

za okres od listopada 2011 r. do grudnia 2011 r. – 101,88 zł (sto jeden złotych osiemdziesiąt osiem groszy) miesięcznie,

za okres od stycznia 2012 r. do lutego 2012 r. – 36,75 zł (trzydzieści sześć złotych siedemdziesiąt pięć groszy) miesięcznie;

5
oddala odwołanieJ. T.od decyzji z dnia 21 czerwca 2012 r. nr(...);

6
odstępuje od obciążenia odwołującejJ. T.kosztami procesu od oddalonego odwołania.

(-) SSO Janina Kościelniak

Sygn. akt VIII U 2476/12

UZASADNIENIE
W dniu 22.06.2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.wydałdecyzję nr (...), w której stwierdził, żeL. T.nie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od 1.04.2009 r. do 29.02.2012 r., jako pracownik płatnika składek(...) .H.U. (...).
Decyzją nr (...)z dnia 22.06.2012 r. organ rentowy wydał kolejną decyzję, w której stwierdzono, żeL. T.jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność tj. płatnikiem składek(...) .H.U. (...)podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym : emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od 1.04.2009 r. do 29.02.2012 r.
W oparciu o powyższe decyzje organ rentowy w dniu 21.06.2012 r. wydałdecyzję nr (...), określającą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne, w okresie od kwietnia 2009 r. do lutego 2012 r.L. T.(T.), podlegającego ubezpieczeniom jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność u płatnika składek(...) .H.U. (...).
Powyższe decyzje zostały zaskarżone przez płatnika składekJ. T., a także przez ubezpieczonegoL. T.(T.).
W dniu 21.06.2012 r. ZUS wydałdecyzję nr (...), w której stwierdzono i określono wysokość składek dla płatnika składek(...) .H.U. (...)na Fundusz Pracy, za okres od kwietnia 2009 r. do lutego 2012 r., adecyzją nr (...)z tej samej daty organ rentowy określił kwotę należnych składek od płatnika składek(...) .H.U. (...)na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od kwietnia do grudnia 2011 r.
Odwołanie od dwóch ostatnich decyzji wniosłaJ. T..
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o oddalenie odwołańL. T.(T.) iJ. T., wniósł nadto o zasądzenie od odwołujących na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd zarządził połączenie sprawy VIII U 2737/12 z odwołaniaJ. T.ze sprawą VIII U 2476/12 toczącą się w związku z odwołaniem wniesionym przezL. T.(T.), w celu wspólnego rozpoznania w jednym postępowaniu.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny :

Płatnik składekJ. T.od dnia 15.09.1998 r. prowadziła działalność gospodarczą(...) .H.U. (...). Zasadniczym przedmiotem działalności w/w przedsiębiorstwa był transport ciężarowy. W/w zakład dysponował dwoma samochodami ciężarowymi : marki(...), tj. ciągnikiem siodłowym, oraz samochodem marki(...), oprócz tego w dyspozycji przedsiębiorstwa pozostawał samochód osobowy.
W okresie od 1.08.2000 r. do 1.02.2009 r. skarżąca zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej.
Płatnik zatrudniał(a) równocześnie dwóch pracowników, w tym ubezpieczonego.
Odwołujący pozostawał w zatrudnieniu w okresie od 1.04.2009 r. do 29.02.2012 r., na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, pracując w charakterze kierownika transportu - kierowcy na ½ etatu. Skarżący wykonywał swoje obowiązki ok. 4-6 godzin tygodniowo w zależności od potrzeb. Odwołujący nie miał wyznaczonych stałych dni i godzin pracy. Do jego zakresu obowiązków należała kontrola wyjeżdżających samochodów, pod kątem sprawności, wykonywanie bieżących czynności naprawczych, a także kontrola terminowości wykonywania dostaw przez kierowcę (drugiego z pracowników). Skarżący jeździł samochodem osobowym, a samochodem ciężarowym w sytuacjach wyjątkowych, tj. w celu zastępstwa innego kierowcy. Ubezpieczony nie partycypował w zyskach, otrzymywał jedynie wypłatę, przy czym nie podpisywał żadnej listy płac. Przychodząc do pracy nie podpisywał również listy obecności. Zainteresowana samodzielnie zarządzała firmą.

W związku z powyższym zatrudnieniem, w dniu 1.04.2009 r. płatnik składek zgłosiła odwołującego do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego.

W okresie od kwietnia 2009 r. do grudnia 2009 r. oraz od grudnia 2010 r. do grudnia 2011 r.J. T.zadeklarowała składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych od wynagrodzenia ubezpieczonego męża. Płatnik składek zadeklarowała składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, opłacanych w związku z zatrudnieniemL. T.(T.) w wysokości nie stanowiącej 0, 10 % podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

W okresie od stycznia 2010 r. do listopada 2010 r. płatnik składek zadeklarował składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości nie stanowiącej 0, 10 % podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

J.iL. T.zawarli związek małżeński w 1992 r., przy czym aktualnie pozostają w nieformalnej separacji.

W dniu 10.12.2008 r.J. T.iL. T.zawarli umowę majątkową małżeńską, znoszącą wspólność majątkową małżeńską istniejącą między małżonkami od 1992 r., tj. daty zawarcia związku małżeńskiego.
Małżeństwo zamieszkuje wspólnie w domu jednorodzinnym na piętrze przy czym, ubezpieczony nie prowadzi z zainteresowaną wspólnego gospodarstwa domowego. Zainteresowana wraz z córką zajmują dwa pokoje z łazienką i kuchnią, a skarżący zamieszkuje w pokoju, który oddzielony jest od części mieszkalnej użytkowanej przez żonę i córkę korytarzem. Odwołująca użycza ubezpieczonemu jedynie kuchni, oraz łazienki, ale nie sporządzają wspólnie posiłków, każdy z nich samodzielnie ponosi koszty utrzymania mieszkania. Korzystanie z pomieszczeń wspólnych odbywa się na określonych zasadach, m.in. w kuchni skarżący ma wydzieloną półkę w lodówce.

W okresie od 16.04.2012 r. do 23.04.2012 r. ZUS przeprowadził kontrolę wfirmie (...).H.U.(...)J. T.. Kontrola została przeprowadzona m.in. pod kątem prawidłowości i rzetelności obliczania składek na ubezpieczenia społeczne.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o : akta organu rentowego, akta osobowe ubezpieczonego, umowę majątkową małżeńską z dnia 10.12.2008 r., zeznania świadków:A. B.,S. T., zeznania płatnikaJ. T., zeznania ubezpieczonegoL. T.(T.).

Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz do rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołania ubezpieczonego zasługują na uwzględnienie, a odwołanie płatnika składek zasługuje na częściowe uwzględnienie.

Sąd uznał, iż ubezpieczony w okresie od 1.04.2009 r. do 29.02.2012 r. Nie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą u płatnika składek(...) .H.U. (...).

Stosownie do treściart. 13 pkt. 5 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych( Dz. U. z 2009 Nr 205, poz. 1585 z po zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne, jako osoby współpracujące w okresie od dnia rozpoczęcia współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej albo umowy zlecenia do dnia zakończenia tej współpracy.
Po myśli art. 8 ust. 2 powoływanej ustawy, jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, o których mowa w ust. 11 - dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współpracująca.
Z kolei po myśli art. 8 ust. 11 w/w ustawy za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz zleceniobiorcami, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimiwe wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalnościlub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia; nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego.

Mając na uwadze powyższe regulacje nie ulega wątpliwości, iż odwołujący nie mieści się w kręgu podmiotów zaliczanych do kategorii osób współpracujących, albowiem w okresie zawierającym okres sporny tj. od 1.04.2009 r. do końca lutego 2012 r. skarżący nie prowadził z płatnikiem składek wspólnego gospodarstwa domowego. Z postępowania dowodowego wynika, iż pomimo wspólnego zamieszkiwaniaJ.iL. T.(T.) na jednym piętrze, w tym samym budynku, nie łączą ich stosunki właściwe małżonkom, a polegające na utrzymywaniu trwałej więzi duchowej, materialnej, oraz emocjonalnej.

Ubezpieczony wprawdzie dzieli ze skarżącą jedno piętro, jednakże zasady korzystania z nieruchomości są jasno określone i wskazują na faktyczne rozgraniczenie gospodarstw domowych ubezpieczonego i skarżącej, co wyklucza zakwalifikowanie odwołującego jako osoby współpracującej.
Za uznaniem ubezpieczonego jako osoby zatrudnionej, a nie współpracującej, przemawia również okoliczność istnienia między małżonkami rozdzielności majątkowej, która wskazuje na chęć zachowania odrębności również w sferze majątkowej.
Zdaniem Sądu dla oceny statusu ubezpieczonego, istotna jest również wola stron przy zawieraniu umowy w oparciu o którąL. T.miał świadczyć pracę na rzeczJ. T.. Strony zgodnie ustaliły, żeL. T.zostanie zatrudniony na podstawie umowy o pracę na ½ etatu.
Sąd Najwyższy w wyroku II UK 53/07 z dnia 5 października 2007 roku zajął stanowisko, że „nie jest zakazana zmiana ubezpieczenia z tytułu współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej, na ubezpieczenie z tytułu umowy o pracę. Chęć obniżenia kosztów działalności spółki jako motyw zawarcia umowy o pracę nie oznacza, że doszło do obejścia prawa. Okoliczności sprawy wyraźnie wskazują, że celem zawarcia umowy było realizowanie stosunku pracy, a intencją stron nie było obejście prawa w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Treść powyższego orzeczenia wskazuje, że w całokształcie okoliczności faktycznych, leżących u podstaw oceny sytuacji prawnej ubezpieczonego zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, należy uwzględnić również rzeczywisty zamiar stron, co do ukształtowania wiążącego pracownika i pracodawcę stosunku prawnego. W niniejszej sprawie zamiarem płatnika składek,J. T.było zatrudnienie męża znajdującego się w trudnej sytuacji finansowej na podstawie umowy o pracę na ½ etatu, a nie podjęcie z nim współpracy w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej.

Konsekwencją przyjęcia powyższych ustaleń jest stwierdzenie, że odwołujący w okresie od 1.04.2009 r. do 29.02.2012 r. podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym rentowym, chorobowemu i wypadkowemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w wymiarze ½ etatu u płatnika składek(...) .H.U. (...).

Stosownie bowiem do treściart. 6 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychobowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniemart. 8 i 9, osoby fizyczne, które są pracownikami. Z kolei stosownie do treściart. 2 Kodeksu Pracy, pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania, spółdzielczej umowy o pracę.
Z kolei po myśliart. 11 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychobowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają m.in. osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, tj. zatrudnione na podstawie umowy o pracę.
Natomiast po myśli art. 12 ust. 1 w/w ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
W związku z stwierdzeniem, iż odwołujący nie jest osobą współpracującą, Sąd stwierdził, iż podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne ubezpieczonego jako osoby współpracującej wynosi 0 zł. Skoro bowiem odwołujący nie posiada statusu osoby współpracującej, to odpada podstawa do oskładkowania.
Wobec faktu stwierdzenia, iż ubezpieczony nie był osobą współpracującą, a pracownikiem, Sąd ustalił wysokość składek ubezpieczonego na Fundusz Pracy w ten sposób, że od kwot ustalonych w decyzji zaskarżonej odjął wysokość składek ustalonych tą decyzją za ubezpieczonego jako za osobę współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą.. W związku z powyższym kwoty należnych składek na Fundusz Pracy, jakie płatnik jest obowiązany uiścić są równe kwotom o których Sąd orzekł w pkt 4 sentencji wyroku.
Stosownie do treściart. 104 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy( Dz. U. z 2008 r. nr 69 poz. 415) obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa wart. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, w przypadku osób, o których mowa wart. 6 ust. 2 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, co najmniej wynagrodzenie, o którym mowa w tym przepisie
W związku z przyjęciem, że ubezpieczonyL. T.podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu jako pracownik zatrudniony na 1/2 etatu i nie osiąga kwoty minimalnego wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia u płatnika sładek(...) .H.U. (...), uiszczenie składki na Fundusz Pracy nie jest wymagane.
Stosownie do treści art. 19 ust. 1 roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa w art. 6 i 7, w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej, ustawie o prowizorium budżetowym lub ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone - z zastrzeżeniem ust. 2 i 9.
2. Jeżeli brak jest podstaw, o których mowa w ust. 1, dla ustalenia przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, wynagrodzenie to ustala się na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z trzeciego kwartału roku poprzedniego.
3. Do osiągnięcia kwoty, o której mowa w ust. 1, składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oblicza się i przekazuje do Zakładu od podstawy wymiaru ustalonej zgodnie z art. 18.
Z kolei po myśliart. 29 ust. 1składkę na Fundusz ustala się od wypłat stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa wart. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. Nr 137, poz. 887, z późn. )
Po myśli art. 32 ustawy budżetowej na rok 2010 z dnia 22.01.2010 r. ( Dz. U. z 5.02.2010 r. Nr 19, poz. 102) w 2010 r. ustala się obowiązkowo składkę na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości 0, 10 % podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Sąd stwierdził, że płatnik składek zadeklarowała składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości nie stanowiącej 0, 10 % podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, oraz nie złożyła stosownych korekt. Biorąc pod uwagę ustalenia poczynione w niniejszej sprawie, Sąd uznał, iż decyzja organu rentowego w przedmiocie określenia wysokości składek należnych od płatnika składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jest zasadna w zakresie określenia obowiązku zapłaty tych składek, przy czym należności na w/w Fundusz są wyższe, aniżeli naliczone przez ZUS .

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd na mocyart. 47714§1 i §2 k.p.c.orzekł, jak w sentencji.
SSO Janina Kościelniak

Zarządzenie:
1. uzasadnienie odnotować,
2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu,
3. kalendarz 14 dni lub z wpływem.

G., dnia
SSO Janina Kościelniak