Sąd Okręgowy w Gliwicach
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV Kp 546/14
Data wyroku: 2014-11-24 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Barbara Kempińska-Krawczyk
Słowa kluczowe: Zażalenie Na Postanowienie O Umorzeniu Śledztwa
Podstawa prawna: art. 329 k.p.k. i art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 465 § 1 i 2 k.p.k

Sygn. aktIV Kp 546/14
Prok. Rej. Gliwice – Zachód w Gliwicach– Ds. 342/14

POSTANOWIENIE
Dnia 24 listopada 2014 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach w IV Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący:SSO Barbara Kempińska - Krawczyk
Protokolant:A. K.
przy udziale Prokuratora:Aliny Skoczyńskiej
po rozpoznaniuw dniu 24 listopada 2014 roku w Gliwicach sprawy
na skutekzażalenia wniesionego przez pokrzywdzonychA. S.iT. S.
w przedmiociepostanowienia z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt Ds. 342/14 o umorzeniu śledztwa
na podstawieart. 329 k.p.k.iart. 437 § 1 k.p.k.w zw. zart. 465 § 1 i 2 k.p.k.,

p o s t a n a w i a
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie o umorzeniu śledztwa.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej Gliwice – Zachód w Gliwicach umorzył śledztwo w sprawie:

1
doprowadzenia w dniu 14 marca 2014 roku wK..A. S.iT. S.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 350 370,37 zł, stanowiącej zaliczkę na poczet wykonania umowy nr(...), tj. budowy budynku usługowo – mieszkalnego wZ.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej za pomocą wprowadzenia wymienionych w błąd, co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy, tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw zart. 294 § 1 k.k.na podstawie art.art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego;

2
ukrycia w 2013 roku dokumentacji budowy budynku usługowo mieszkalnego wZ.w postaci projektu budowy, pozwolenia na budowę oraz dziennika budowy tj. o czyn zart. 276 k.k..na podstawie art.art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

W ocenie Prokuratora przeprowadzone czynności oraz wnikliwa analiza akt postępowania nie potwierdziły zaistnienia przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.popełnionego przezB. S.. Nie znalazł także podstaw organ postępowania przygotowawczego do kontynuowania postępowania w sprawie o czyn zart.276 k.k..wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego.
Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli pokrzywdzeni, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przeprowadzenie wskazanych dowodów w sprawie i przekazanie sprawy Prokuraturze Rejonowej Gliwice – Zachód w Gliwicach do dalszego prowadzenia.
W zażalenia pokrzywdzeni zarzucili prokuratorowi:

1
naruszenie przepisów postępowania, a to:art. 7 k.p.k.w zw. zart. 297 § 1 pkt. 1,4 k.p.k.polegający na braku dogłębnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także woli przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez pokrzywdzonego, które mogłyby wyjaśnić wszelkie wątpliwości rozpoznawanej sprawy, w szczególności wyrażające się w przesłuchaniu świadkówD. W. (1)iJ. K. (1), konfrontacji pomiędzy pokrzywdzonym aB. S.– a wobec czego pominięcie istotnych faktów bezpośrednio potwierdzających, że podmiot wskazany przez pokrzywdzonego mógł się dopuścić określonego czynu zabronionego .

2
mający wpływ na treść zaskarżonego postanowienia błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę poprzez uznanie, iż w okolicznościach sprawy ,w tym w działaniuB. S.brak jest znamion czynu zabronionego z 286§ 1 k.k.w zw zart. 294 § 1 k.k.– podczas jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz zgłoszonych dowodów, zachowanie podmiotu wskazanego przez pokrzywdzonego może wyczerpywać znamiona inkryminowanego czynu.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Powyższe zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż pomimo rozbieżności czasowych w zarzucie prokurator ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie wyprowadzając trafne i logiczne wnioski końcowe. Sąd Okręgowy w całości podziela wnioski prokuratora przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wbrew twierdzeniom skarżącego dokonana przez prokuratora ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie nosi cech dowolności, uwzględnia zasady prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. Sąd odwoławczy zaakceptował ocenę dowodów w postępowaniu przygotowawczym.. Dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób odmienny od oczekiwań stron procesowych nie stanowi bowiem naruszenia wymienionych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2014 r. II KK 17/14). Niewątpliwym jest, że zażalenie pokrzywdzonych w tym zakresie ma charakter polemiczny. Organ procesowy przeprowadził zawnioskowane przez pokrzywdzonych czynności procesowe i wziął pod rozwagę zeznania świadkówJ. K.iD. W., które nie dostarczyły podstaw do zmiany rozstrzygnięcia procesowego, Zarówno z zeznań pokrzywdzonych , jak i powyższych świadków nie wynika,, iżB. S.w chwili zawarcia umowy posiadał zamiar wprowadzenia w błąd, a wobec różnorodnych okoliczności doszło do nienależytego wykonania umowy dwustronnej. Tak zarówno w ocenie Prokuratury, jak tut. Sądu nie zaistniały podstawy, by przedstawić zarzutB. S.i w ten sposób zmienić jego rolę procesową. Rozstrzygnięcie w postępowaniu przygotowawczym pozostaje pod pełną ochroną przewidzianą treścią przepisuart. 7 k.p.k.
Rozważając zaś działanieB. S.w kwestii zarzucanego przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 .kk. należy odnieść się do poglądów orzecznictwa w tym zakresie. Zauważyć należy, iż przypisując sprawcy popełnienie przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.wykazać należy, że obejmował on swoją świadomością i zamiarem bezpośrednim – kierunkowym nie tylko to, że wprowadza w błąd inną osobę, lecz także i to, że doprowadza ją w ten sposób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem i jednocześnie chce wypełnienia tych znamion. Nie każda zatem nierzetelna realizacja umowy cywilnoprawnej może stanowić przestępstwo oszustwa(wyrok SN z 02.02.2007r., sygn. akt IV KK 378/06 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 18.11.2008r., sygn. akt II AKa 167/08). Istota przestępstwaart. 286 § 1 k.k.polega na posłużeniu się fałszem jako czynnikiem sprawczym, który ma doprowadzić pokrzywdzonego do podjęcia niekorzystnej decyzji majątkowej. Wprowadzenie w błąd polega na tym, iż sprawca własnymi podstępnymi zabiegami doprowadza pokrzywdzonego do mylnego wyobrażenia o określonym stanie rzeczy, natomiast wyzyskanie błędu - to celowe skorzystanie z mylnego wyobrażenia o wartości rzeczy, skutkach transakcji itp. Tę formę oszukańczego zachowania nazywa się niekiedy oszustwem biernym, gdyż sprawca musi przejawiać określoną aktywność, aby wyzyskać błąd pokrzywdzonego.
W przedmiotowej sprawie nie sposób dopatrzeć się, aby pokrzywdzeni zostali doprowadzeni za pomocą fałszu do mylnego wyobrażenia o określonym stanie rzeczy. PokrzywdzeniA.iT. S.zawarli umowę o roboty budowlane budynku mieszkalno – usługowego wZ.z Firmą Usługowo – Projektową(...)z siedzibą wK.. Bezspornym w realiach niniejszej sprawy pozostaje fakt, iżB. S.przystąpił do realizacji niniejszej umowy. W tym celu nabywał materiały budowlane, a pobrane zaliczki zostały rozliczone z Inwestorami. W lipcu 2013 roku prace budowlane zostały wstrzymane wobec nieuzupełnienia dokumentacji projektowej przezT. S.. Faktem jest jednak, że termin wykonania zobowiązania przez Wykonawcę nie został dotrzymany, a zakres wykonanych robót budowlanych odbiegał od określonego w umowie, łączącej strony.. Działanie firmy, która nie wykonała częściowo przedmiotu umowy zobowiązującej, bądź wykonała go nienależycie nie może jednakże stanowić automatycznie podstawy do przyjęcia, że działała ‘w chwili zawierania umów działała z zamiarem oszustwa. Należyte wykazanie i uzasadnienie przez organ postępowania przygotowawczego elementów podmiotowych i przedmiotowych czynu powoduje, że jako chybiony ocenić trzeba podniesiony w zażaleniu zarzut obrazy przepisów prawa procesowego, tj.art. 7 k.p.k.w zw. zart. 297 § 1 pkt. 1,4 k.p.k.
W tym miejscu wskazać należy na zasadę subsydiarności w prawie karnym, która stanowi, ze środki karne powinno wtedy być zastosowane jeżeli inne rodzaje reakcji nie są wystarczające . Sąd podzielił pogląd prawny, wyrażony w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 lutego 2013 roku, sygn. akt II Aka 268/12, że „rola prawa karnego materialnego, a w szczególności prawa karnego gospodarczego, powinna być subsydiarna w sensie ultima ratio. W konsekwencji organy ścigania powinny tylko w wyjątkowych wypadkach, a więc powściągliwie ingerować w transakcje prywatnego podmiotu gospodarczego, który swobodnie, zgodnie z swoim interesem uzgadnia warunki umowy, a więc i cenę, i nie dopatruje w tym żadnej szkody”. Przenosząc rozważania na grunt niniejszej sprawy, to przede wszystkim zaś podkreślić należy, iż rozstrzygnięcie sporu wynikającego z realizacji umowy o roboty budowlane i ustalenie zakresu prac, zaistniałego nienależytego wykonania zobowiązania, jak i wartości dochodzonych roszczeń winno zostać ustalone w drodze kontradyktoryjnego postępowania cywilnego. Wspomnieć należy, iż nie każde naruszenie dóbr chronionych musi być zwalczane za pomocą prawa karnego, które stosuje się wtedy, kiedy nie ma środków o mniejszej dolegliwości.
Jak już wspomniano powyżej, zawnioskowane przez pokrzywdzonych dowody z osobowych źródeł dowodowych oraz dowody z dokumentów zostały przeprowadzone w postępowaniu międzyinstancyjnym i nie dały asumptu do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy. Co prawda świadkowie przyznali, zeB. S.wykonywał u nich roboty budowlane, jednakże u świadkaJ. K. (1)zostały one faktycznie ukończone, jednakże niezgodnie z postanowieniami umownymi. W przypadku świadkaD. W. (1)nastąpiło rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. Świadek podniósł nadto, żeB. S.twierdził, zeT. S.nie przedłożył mu wymaganego projektu, co koreluje z przebiegiem zdarzeń przedstawionych przezB. S.. Istotnego znaczenia wobec faktu częściowego wywiązania się z umowy o roboty budowlane nie posiada stan spraw sądowychB. S., jako osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, bowiem w żaden sposób nie wskazuje, ażeby w chwili zawierania umowy o roboty budowlane sytuacja finansowa firmy przedstawiała się niekorzystnie. Niemniej jednak w aktach sprawy przedstawione zostały jedynie nakazy zapłaty z lat 2010-2014 bez wskazania, czy nakazy uprawomocniły się oraz jak kształtował się standing firmy w momencie zawierania umowy w 2013 roku.
Reasumując, tut. Sąd analizując materiał dowodowy pod kątem ustawowych znamion przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.wbrew zarzutom skarżącego stwierdził, brak znamion czynu zabronionego. Sąd Okręgowy w Gliwicach nie znalazł podstaw do odmiennej aniżeli prokurator Prokuratury Rejonowej Gliwice – Zachód w Gliwicach oceny przeprowadzonych czynności i oceny prawnej poczynionych w toku przeprowadzonych czynności. W świetle powyższych okoliczności Sąd Okręgowy utrzymał zaskarżone postanowienie Prokuratora Rejonowego Gliwice – Zachód w Gliwicach w mocy.