Sąd Okręgowy w Rzeszowie
VI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VI Ga 357/14
Data wyroku: 2014-12-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Renata Bober, Andrzej Borucki, Anna Walus – Rząsa
Słowa kluczowe: Umowa O Dzieło
Podstawa prawna: 627 kc

Sygn. akt VI Ga 357/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 grudnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki (spr.)
Sędziowie: SO Renata Bober
SO Anna Walus – Rząsa
Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Mikulska
po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. w Rzeszowie
na rozprawie
sprawy z powództwa:S. S. (1)
przeciwko:R.wG.

o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w RzeszowieV Wydziału Gospodarczego z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt V GC 1458/13
uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w sprawie począwszy od dnia5 czerwca 2013 r. i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu V Wydziałowi Gospodarczemu wR.do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
Sygn. akt VI Ga 357/14

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 18 grudnia 2014 r.
PowódS. S. (1)prowadzący działalność gospodarczą pod nazwąU.wP.domagał się zasądzenia od pozwanegoR.wG.kwoty 33.049,60 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15 listopada 2011 r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu pozwu powód podał, że w 2011 r. wykonał dla pozwanego wykop w obrębie wiaduktu(...)–P.w ilości 8.400 metrów sześciennych, w przeliczniku spulchniania ziemi 1,2, co dało ilość 8.400 metrów sześciennych. Za wykonanie tej usługi powodowi należne było wynagrodzenie w łącznej kwocie 83.049,60 zł i na tą kwotę wystawionofakturę VAT nr (...), która miała być zapłacona w terminie do dnia 14 listopada 2011 r. Z faktury tej pozwany zapłacił powodowi: w grudniu2011 r. - 10.000 zł, w styczniu 2012 r. - kwotę 30.000 zł i w lutym 2011 r. kwotę 10.000 zł. Oznacza to, że do zapłaty pozostała jeszcze kwota stanowiąca aktualnie wartość przedmiotu sporu.
Sąd Rejonowy w Rzeszowie, uwzględniając w całości żądanie pozwu,w dniu 20 marca 2013 r, wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, mocą którego nakazał pozwanemu zapłatę kwot dochodzonych przez powoda.W zarzutach od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwai zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Ponadto podniósł zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu Rejonowego w Rzeszowie i zaprzeczył, jakoby strony zawarły umowę, której przedmiotem było wykonanie wykopóww zakresie i miejscu wskazanym przez powoda. Pozwany podniósł dalej, że wystawiona przez powoda faktura została podpisana przez przedstawiciela pozwanego omyłkowo i bez wcześniejszej weryfikacji. Zdaniem pozwanego strony sporu faktycznie kontaktowały się co do powierzenia powodowi wykonania przedmiotowych robót, jednakże do zawarcia umowy nigdy nie doszło, a pozwany powierzył wykonanie wykopówS.z siedzibą wT.. Zdaniem pozwanego, wystawiona przez powoda faktura VAT nie stanowi dowodu na okoliczność wykonania prac, albowiem jest ona tylko dokumentem rozliczeniowym. Innego dowodu, z którego wynikałby fakt istnienia stosunku zobowiązaniowego pomiędzy stronami nie ma.
Ustosunkowując się do powyższych zarzutów, powód w piśmie procesowym z dnia 20 grudnia 2013 r. podtrzymał swoje dotychczasowe twierdzenia i żądania. Podniósł przy tym, iż wbrew stanowisku pozwanego,w sierpniu 2011 r. strony zawarły ustną umowę, na podstawie której pozwany zlecił powodowi wykonanie wykopu w obszarze wiaduktu kolejowego(...)P.. Strony ustaliły wynagrodzenie liczone według stawkiw wysokości 6,50 zł netto za wykopanie i usunięcie każdego metra ziemii współczynnika spulchniania ziemi wynoszącego 1,2, a ponadto wynagrodzenie za tzw. przestój pojazdu w wysokości 2.000 zł netto. Również pozostałe zarzuty podniesione przez pozwanego - w ocenie powoda - nie są zasadne, zwłaszcza, że na poczet należności z faktury zapłacił on do tej pory 50.000 zł, nie kwestionował również dotychczas zasadności wystawienia tej faktury.
Sąd Rejonowy, w trakcie postępowania ustalił, że strony sporu są przedsiębiorcami oraz, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, na podstawie ustnej umowy pozwany zlecił powodowi wykonanie wykopu w obszarze wiaduktu kolejowego(...)P., w tym wykopanie i usunięcie ziemi. Ustalił dalej, że strony umówiły się na wynagrodzenie liczone według stawki w wysokości 6,50 zł netto za wykopanie i usunięcie każdego metra ziemi i współczynnika spulchniania ziemi wynoszącego 1,2, a ponadto wynagrodzenie za tzw. przestój pojazdu w wysokości 2.000 zł netto. Powód wykonał zlecone mu roboty, zgodnie z ustaleniami, we wrześniu 2011 r., wykonując wykop i usuwając 8.400 metrów sześciennych ziemi. W dniu29 września 2011 r. powód wystawił fakturę VAT na łączną kwotę83.,049,60 zł, która miała być płatna do dnia 13 listopada 2011 r. Faktura została doręczona pozwanemu, a następnie przez niego przyjęta, W imieniu pozwanego fakturę podpisał prezes zarząduP. W.. Z faktury tej pozwany zapłacił dotychczas kwotę 50.000 zł.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego, Sąd Rejonowyw Rzeszowie wyrokiem z dnia 25 marca 2014 r. utrzymał w mocy w całości nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 20 marca 2013 r.
Uzasadniając wyrok, Sąd stwierdził, że powód dochodził roszczeniaz tytułu zawartej z pozwanym umowy o dzieło, do której zastosowanie znajdujeart. 627 kodeksu cywilnego. Odnośnie zarzutu niewłaściwości sądu, Sąd I instancji stwierdził, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, a to wobec treściart. 454 § 1 kciart. 34 kpc. Powód w okolicznościach niniejszej sprawy, wskazując na w/w przepisy mógł i skorzystał z właściwości przemiennej sądu. Odnosząc się do żądania pozwu, Sąd stwierdził, że powód w myśl treściart. 6 kcprawidłowo wykazał swoje żądanie tak co do zasady, jak i wysokości przedstawiając materiał dowodowy, z którego jednoznacznie wynika, iż pozwany zlecił powodowi wykonanie wykopów, a powód wykonał je we wskazanym przez siebie zakresie, co odzwierciedla wystawiona faktura VAT. Sąd stwierdził również, iż podziela stanowisko pozwanego, co do tego, że faktura, jako dokument księgowy (rozliczeniowy) nie może stanowić dowodu zawarcia umowy, to jednak fakt ten został wykazany innymi dowodami, a to zeznaniami świadków oraz faktem częściowego spełnienia świadczenia przez pozwanego. Nie bez znaczenia jest również i to, że pozwany na etapie przed procesowym nie kwestionował swojego zobowiązania wobec powoda. Jako nieracjonalną i pozbawioną logiki Sąd Rejonowy uznał argumentację pozwanego dotyczącą rzekomo omyłkowoi bez weryfikacji podpisanej przez przedstawiciela pozwanego faktury VAT. Pozwany na tą okoliczność nie przedstawił zresztą żadnych dowodów, tak osobowych, jak i z dokumentów. Reasumując swoje rozważania Sąd jako podstawę prawną wydanego wyroku wskazałart. 627 kc.
Apelację od wyroku wniósł powód, zarzucając Sądowi I instancji:

1
nieważność postępowania z powodu nienależytego umocowania pełnomocnika pozwanej, skutek uprawomocnienia się z dniem 6 grudnia 2012 r. wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Krzyków, Wydział VII Karny z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt VII K 321/12, na mocy któregoP. W.piastujący ówcześnie stanowisko jedynego członka zarządu(...) Sp. z o.o.wG., został pozbawiony ex lege prawa do jej reprezentacji,

1
naruszenie przez Sąd Rejonowy prawa procesowego, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, tj.:

a
naruszenieart. 227 kpcpolegające na przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków panaM. S.i panaK. D.na okoliczność zawarcia umowy oraz jej zakresu, w sytuacji gdy postępowanie dowodowe nie wykazało, aby osoby te posiadały w ty przedmiocie jakąkolwiek wiedzę, albowiem nie były uczestnikami czynności poprzedzających zawarcie rzekomej umowy,

a
naruszenieart. 258w związku zart. 232 § 1 kpcpolegające na naruszeniu zasady kontradyktoryjności sporu i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków panaM. S.i panaK. D.na okoliczność zawarcia umowy oraz jej zakresu, a w konsekwencji wyjście przez Sąd Rejonowy ponad tezy dowodowe zawnioskowane przez powoda, co miało wpływ na treść wyroku m.in. poprzez czynienie ustaleń dowodowych ponad osnowę też dowodowych strony powodowej,

b
naruszenieart. 233 § 1 kpcpolegające na sprzecznym z zebranymw sprawie materiałem dowodowym ustaleniu, iż strony umówiły się co do wysokości wynagrodzenia i ustaliły je na poziomie 83.049,60 zł brutto,w sytuacji gdy podstawa jego ustalenia był iloczyn stawki za wykopanei usunięcie jednego metra sześciennego ziemi (6,50 zł netto) oraz łącznej ilości wykopanej i usuniętej ziemi podanej przez powoda (8400 metrów sześciennych), co prowadziło do wniosku, że potencjalne umówione wynagrodzenie nie mogło przekroczyć kwoty 54.600 zł netto (67.200 zł brutto).

1
naruszenie przez Sąd Rejonowy prawa materialnego przez jego błędną wykładnię bądź niewłaściwe zastosowanie, tj.:

a
naruszenieart. 627w związku zart. 6 kcpoprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że strony łączyła umowa o dzieło, w sytuacji gdy powód nie udowodnił kto i w jakim zakresie, a przede wszystkim czy w ogóle, osoba uprawniona do reprezentacji pozwanej zleciła roboty wymienione w pozwie, mimo, iż fakt ten miał kluczowe znaczenie dla kwalifikacji podstawy prawnej powództwa, pod kątem przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu,

a
naruszenieart. 628 kcw związku zart. 278 § 1 kpcw związku zart. 6 kcpoprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że strony ustaliły wysokość wynagrodzenia, gdy na takową okoliczność brak było jakiegokolwiek dowodu.

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia pozwany domagał się uchylenia wyroku, zniesienie postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, a z ostrożności - zmiany zaskarżonego wyroku oraz orzeczenie przez Sąd Okręgowy co do istoty sprawy - oddalając powództwo,
ewentualnie - uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejowemu w Rzeszowie.
Ponadto pozwany wniósł o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu przed Sądem I i II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Sąd Okręgowy, rozpoznając przedmiotową apelację zważył, co następuje:
Zarzutem najdalej idącym, wywołującym najdalej idące konsekwencje dla całego dotychczasowego postępowania jest ten dotyczący jego nieważności, z powodu nienależytego umocowania pełnomocnika pozwanej,a to w związku z uprawomocnieniem się z dniem 6 grudnia 2012 r. wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Krzyków Wydział VII Karnyz dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt VII K 321/12, na mocy któregoP. W.piastujący ówcześnie stanowisko jedynego członka zarządu(...) Spółki z o.o.został pozbawiony z mocy prawa jej reprezentacji, a który udzielił pełnomocnictwa pełnomocnikowi.
W niniejszej sprawie, w dniu 20 marca 2013 r. Sąd RejonowyRzeszowie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, od którego wniesione zostały zarzuty w dacie 5 czerwca 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – k. 70). Zarzuty zostały podpisane przez radcę prawnegoD. S., który przedłożył m.in. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 5 czerwca 2013 r. (k. 41-44), a przy piśmie z dnia 7 czerwca 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – k. 73) pełnomocnictwo procesowe podpisane przez prezesa zarząduP. W.z datą5 czerwca 2013 r. (k. 72). Po uzupełnieniu powyższego, Sąd nadał sprawie dalszy bieg, prowadząc postępowanie i wyznaczając termin 1-szej rozprawy na dzień 14 stycznia 2014 r., na który zostali wezwani świadkowie oraz, w celu przesłuchania, strony. Na w/w termin nie stawił się ani pełnomocnik pozwanego (wykazano prawidłowe zawiadomienie), ani strona (wykazano prawidłowe wezwanie – vide: protokół rozprawy – k. 127 – 128). W trakcie postępowania pełnomocnik pozwanego składał pisma procesowe, a to; w dniu 15 lipca 2013 r., skargę na postanowienie Referendarza Sądowego (k.79), w dniu 20 grudnia 2013r. zawierające wnioski dowodowe i wniosek o zwolnienie z kosztów (k.121-122). Kolejny termin rozprawy wyznaczony został na dzień 25 marca 2014 r. i pomimo prawidłowego zawiadomienia pełnomocnik pozwanego również się nie stawił (vide: protokół rozprawy – k. 138).Po zamknięciu tej rozprawy Sąd wydał w sprawie wyrok.
Z powyższych faktów wynika, że pełnomocnik procesowy pozwanego, począwszy od pierwszej podjętej przez siebie czynności w dniu 5 czerwca2013 r., aż do wydania wyroku w dniu 25 marca 2014 r. miał wiedzę na temat przebiegu postępowania. Zaznaczyć należy iż przez cały ten czas posługiwał się pełnomocnictwem przedłożonym przy pierwszej czynności procesowej, nie informując Sądu o wyroku sądu karnego w stosunku doP. W., jak również o zmianie na stanowisku prezesa zarządu Spółki, co nastąpiło z dniem 8 czerwca 2013 r., a to wobec podjęcia uchwały nr(...)przez Nadzwyczajne Zgromadzenie WspólnikówSpółki (...). W tej dacie nowym prezesem zarządu zostałE. B.(vide: protokół – k. 203).
Dopiero w apelacji wniesionej w dniu 8 maja 2014 r. (data nadaniaw urzędzie pocztowym – k. 162) pełnomocnik pozwanego, podnosząc zarzut nieważności postępowania wskazał na fakt istnienia prawomocnego wyroku w stosunku do osoby udzielającej mu pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na apelację, powód domagając się jej oddaleniai zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego wniósł o dopuszczenie dowodów szczegółowo w niej wskazanych, zażądał takżem.in. uznania, że czynności dokonane przez pełnomocnika zostały potwierdzone (zatwierdzone) przez stronę. Wskazywał również, powołując się na dowódw postaci pełnomocnictwa z daty 17 października 2013 r. udzielonego pełnomocnikowi radcy prawnemuS.do działania w innej sprawie (k. 205), że co najmniej od tej daty pełnomocnik ten posługiwał się prawidłowym pełnomocnictwem udzielonym przez prezesa zarząduE. B., to jednak nie poinformował o tym fakcie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę (k. 187-193).
Sąd Okręgowy, podzielając co do zasady, wywody i poglądy wyrażone przez powoda w odpowiedzi na apelację, stoi na stanowisku że w niniejszym stanie faktycznym, brak jest podstaw do przyjęcia, że czynności pełnomocnika zostały potwierdzone osobiście przez stronę. W aktach sprawy brak jest bowiem jakiegokolwiek pisma procesowego podpisanego osobiście przez stronę, a na rozprawę wyznaczoną na dzień 14 stycznia 2014 r.w wezwaniu oznaczono Spółkę (k. 103), a nie z imienia i nazwiska jej przedstawiciela.
Pomijając, zatem kwestię oceny, czy zachowanie pełnomocnika procesowego pozwanego było profesjonalne i rzetelne, (bo to będzie przedmiotem działania Sądu w drodze administracyjnej poza procesem) stwierdzić należy, iż zaszły przesłanki pozwalające stwierdzić nieważność postępowania w rozumieniuart. 379 pkt 2 kpc. W świetle przedłożonych dowodów nie budzi bowiem wątpliwości fakt, że przed udzieleniem pełnomocnikowi procesowemu radcy prawnemuD. S.pełnomocnictwa, co miało miejsce w dacie 5 czerwca 2013 r., w stosunku do osoby udzielającej mu tego pełnomocnictwa (prezesa zarząduP. W.) uprawomocnił się wyrok sądu karnego, co miało miejsce w dniu 6 grudnia2012 r. (vide: zawiadomienie z KRK – k. 150-155). Ustanowienie pełnomocnika procesowego przez prezesa jednoosobowego zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w stosunku do którego orzeczono zakaz pełnienia tej funkcji (art. 18 § 2 ksh) jest bowiem nieskuteczne (vide: pogląd wyrażonyw wyroku SN z 10 stycznia 2008 r., sygn.. akt IV CSK 356/07).
W świetle powyższego, Sąd Okręgowy odstępuje od oceny zasadności pozostałych zarzutów apelacyjnych uznając, iż jest to bezprzedmiotowe.
Reasumując, wobec zaistnienia zdarzenia powodującego nieważność postępowania, Sąd Okręgowy działając na podstawieart. 386 § 2 kpcuchylił zaskarżony wyrok, znosząc postępowanie począwszy od dnia 5 czerwca 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemuw Rzeszowie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego na podstawieart. 108 § 2 kpc.