Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1672/13
Data wyroku: 2014-11-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Hajduczenia
Słowa kluczowe: Postępowanie Spadkowe, Dziedziczenie
Podstawa prawna: art.931§1i2 kc, art. 1059 kc, art.1060§1 kc

Sygn. akt I Ns 1672/13

POSTANOWIENIE
Dnia 5 listopada 2014 roku
Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny
w składzie :
PrzewodniczącySSR Małgorzata Hajduczenia
Protokolant: Magdalena Kalata
po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014 roku w Bielsku Podlaskim
na rozprawie
sprawy z wnioskuM. J. (1)
z udziałemH. K.,B. W.,W. W.,H. R.,M. K. (1),D. K.,B. M.,M. K. (2),T. K.,I. C.,M. M.,S. W.,J. J. (1)iM. J. (2)
o stwierdzenie nabycia spadku poJ. J. (1)
postanawia:
I.Stwierdzić, że spadek poJ. J. (1), synuW.iJ., zmarłym dnia 2 grudnia 1971 roku wS., ostatnio stale zamieszkałym wS., gminaB.na podstawie ustawy nabyli:
- żonaS. J., córkaA.iJ.w ¼ części
- synM. J. (1), synJ.iS.w 3/24 częściach
- synC. J., synJ.iS.w 3/24 częściach
- synA. J., synJ.iB.w 3/24 częściach
- synJ. J. (1), synJ.iB.w 3/24 częściach
- córkaJ. K., córkaJ.iB.w 3/24 częściach
- córkaS. W., córkaJ.iB.w 3/24 częściach,
z tym że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne nabyli:
- żonaS. J., córkaA.iJ.w 1/4 części
- synM. J. (1), synJ.iS.w 1/4 części
- synC. J., synJ.iS.w 1/4 części
- córkaJ. K., córkaJ.iB.w 1/4 części.
III.Stwierdzić, że zainteresowani ponoszą we własnym zakresie koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Sygn. akt I Ns 1672/14

UZASADNIENIE
WnioskodawcyM. J. (1)iH. J.wnieśli o stwierdzenie nabycia spadku w drodze dziedziczenia ustawowego poJ. J. (1), synuW.iJ., zmarłym 2 grudnia 1971 roku wS., ostatnio stale zamieszkałym wS., gminaB.. Podnosili, że w skład spadku po zmarłym wchodzi gospodarstwo rolne położone wS., o powierzchni 5,19 ha.
W toku postępowania, postanowieniem z dnia 2 grudnia 2013 roku Sąd Rejonowy wB.zwolniłH. J.od udziału w sprawie w charakterze wnioskodawczyni z uwagi na brak interesu prawnego w zakresie inicjowania i występowania jako zainteresowana w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym teściuJ. J. (1)(k. 40v).
Uczestnicy postępowania:H. K.,M. K. (1),B. M.,D. K.,H. R.,M. K. (2),T. K.iW. W.przychylili się do wniosku. ( k. 39).
Uczestnik postępowaniaM. J. (2)po ostatecznym sprecyzowaniu stanowiska w sprawie przychylił się do wniosku wskazując, że jego ojciecC. J.spełniał przesłanki do dziedziczenia spadkowego gospodarstwa rolnego z uwagi na pracę w przedmiotowym gospodarstwie bezpośrednio przed otwarciem spadku. ( k. 339).
Uczestniczka postępowaniaS. W.oświadczyła, że „ zrzeka się z udziału w spadku i przekazuje go na rzecz wnioskodawcówM. J. (1)iH. J.” (k. 27).
Uczestnik postępowaniaJ. J. (1)oświadczyli, że „ rezygnuje z praw i roszczeń do gospodarstwa na rzecz osób, które w nim pracują” (k. 21).
Uczestnicy postępowania:B. W.,I. C.iM. M.nie zajęli stanowiska w sprawie.

Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:
SpadkodawcaJ. J. (1), synW.iJ.zmarł 2 grudnia 1971 roku wS.. Ostatnio przed śmiercią stale zamieszkiwał wS., gminaB.(k. 3 akt sprawy I(...)Sądu Rejonowego wB.- odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy). Spadkodawca ze spadkobierców ustawowych pozostawił: żonęS. J.( k. 17 akt sprawy(...)Sądu Rejonowego wB.– odpis skrócony aktu małżeństwa) obecnie nieżyjącą, która zmarła 17 lutego 1994 roku( k. 4 akt sprawy I(...)Sądu Rejonowego wB.- odpis skrócony akt zgonu) oraz dzieci: synaM. J. (1)( k. 6 akt sprawy(...)Sądu Rejonowego wB.- odpis skrócony aktu urodzenia ), synaC. J.obecnie nieżyjącego, który zmarł 10 stycznia 1991 roku ( k. 5 akt sprawy(...)Sądu Rejonowego wB.- odpis skrócony aktu zgonu), synaA. J.obecnie nieżyjącego, który zmarł 28 kwietnia 1996 roku ( k. 51 akt- odpis skrócony aktu zgonu), synaJ. J. (1)(k. 327 akt- odpis skrócony aktu urodzenia), córkęJ. K.obecnie nieżyjącą, która zmarła 2 stycznia 1992 roku ( k. 9 akt- odpis skrócony aktu zgonu) i córkęS. W.( k. 321 akt- odpis skrócony aktu małżeństwa). Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich i przysposobionych nie pozostawił. ZmarłyJ. J. (1)nie sporządził testamentu. Nikt ze spadkobierców nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia i nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. (k. 39v- zapewnienie).
Prawo polskie – w myślart. 926§1 k.c.- przewiduje dwa tytuły powołania do spadku: przepisy ustawy oraz wola spadkodawcy wyrażona w testamencie odpowiadającym wymaganiom formalnym, przy czym ustawa daje pierwszeństwo porządkowi dziedziczenia określonemu przez spadkodawcę w testamencie. Dlatego też dziedziczenie na podstawie ustawy co do całości spadku ma miejsce wtedy, gdy spadkodawca nie sporządził w ogóle testamentu, sporządził testament, którego treść ogranicza się do innych rozrządzeń albo gdy spadkodawca sporządził testament, który okazał się nieważny lub bezskuteczny (§2 i 3).
Wobec bezspornego i niekwestionowanego przez nikogo z zainteresowanych ustalenia, że w/w spadkodawca nie pozostawił testamentu, porządek dziedziczenia po nim określają przepisyKodeksu cywilnego(art. 926 § 1 i 2 kc).
Zgodnie z treścią przepisuart. LI ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny. (Dz.U.1964.16.94) do spraw spadkowych stosuje się prawo obowiązujące w chwili śmierci spadkodawcy, o ile przepisy poniższe nie stanowią inaczej.
W myślart. 931 § 1 k.c.w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Ze złożonego przez wnioskodawcę zapewnienia spadkowego i znajdujących się w aktach sprawy aktów stanu cywilnego wynika, że spadkodawcaJ. J. (1)w chwili śmierci był żonaty oraz miał sześcioro dzieci ( z pierwszego i drugiego małżeństwa) należy więc stwierdzić, że do spadku po w/w spadkodawcy z mocy ustawy powołani zostali: żonaS. J.z udziałem w wysokości ¼ części i dzieci: synM. J. (1), synC. J., synA. J., synJ. J. (1), córkaJ. K.i córkaS. W., a ich udziały wynoszą po 3/24 części każdego z nich.
Zainteresowani zgodnie wywodzili, że w skład spadku poJ. J. (1)wchodzi gospodarstwo rolne o powierzchni 5,19 ha położone wS., gminaB..
Na datę otwarcia spadku poJ. J. (1)obowiązywały przesłanki warunkujące dziedziczenie spadkowego gospodarstwa rolnego.
Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2001 r.(...)przepisart. 1059 k.c.został uznany za niezgodny zart. 64 ust. 1 i 2w zw. zart. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RPw zakresie, w którym odnosi się do spadków otwartych od dnia 14 lutego 2001 r.
Artykuł 1059 k.c.określa przesłanki (warunki), jakie musi spełniać spadkobierca ustawowy gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo rolne z ustawy może dziedziczyć tylko ten spadkobierca, który powyższe warunki spełnia w chwili otwarcia spadku, ich uzyskanie po tej dacie nie wpływa na zdolność do dziedziczenia gospodarstwa rolnego
Zgodnie z treścią w/w przepisu w brzmieniu obowiązującym na datę otwarcia spadku poJ. J. (1): dzieci spadkodawcy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli:

1
bezpośrednio przed otwarciem spadku pracowały w tym gospodarstwie, albo

2) w chwili otwarcia spadku są członkami rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pracują w gospodarstwie rolnym takiej spółdzielni, albo
3) w chwili otwarcia spadku bądź prowadzą inne indywidualne gospodarstwo rolne, bądź też pracują w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, małżonka lub jego rodziców, albo
4) w chwili otwarcia spadku bądź są małoletnie, bądź też pobierają naukę zawodu lub uczęszczają do szkół, albo
5) w chwili otwarcia spadku są trwale niezdolne do pracy.
§ 2. Jeżeli żadne z dzieci spadkodawcy nie odpowiada jednemu z warunków przewidzianych w punktach 1, 2 lub 3 paragrafu poprzedzającego, dziedziczą z ustawy gospodarstwo te spośród nich, które mają kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego i nie później niż przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku oświadczą w sądzie lub w państwowym biurze notarialnym gotowość prowadzenia gospodarstwa należącego do spadku.
W myśl natomiastart. 1060 § 1 kcprzepisy artykułu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do dziedziczenia z ustawy przez małżonka spadkodawcy, jak również do dziedziczenia z ustawy przez wnuków spadkodawcy powołanych stosownie do przepisu art. 931 § 2. Dalsi zstępni spadkodawcy nie są powołani z ustawy do dziedziczenia gospodarstwa rolnego.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym w szczególności z zeznań zainteresowanych: wnioskodawcyM. J. (1)( k. 40), uczestników postępowaniaH. K.(k. 40-40v),H. R.(k. 40v),W. W.(k. 40v),J. J. (1)( k. 127-127v),S. W.(k. 202) oraz z zeznań świadkaK. J.(k. 339v) wynika, że przesłanki do dziedziczenia spadkowego gospodarstwa rolnego spełniali czterej spadkobiercy dziedziczący spadek na zasadach ogólnych. Żona spadkodawcy –S. J.oraz jej dwaj synowiM. J. (1)iC. J.bezpośrednio przed otwarciem spadku pracowali przy produkcji rolnej w spadkowym gospodarstwie, natomiast córkaJ. K.prowadził wraz z mężem swoje indywidualne gospodarstwo rolne wR..
Biorąc pod uwagę powyższe przepisyart. 931 §1 kc,art. 1059 kc,art. 1060§ 1 kcSąd rzekł jak w sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania orzeczono w myślart. 520 § 1 kpcstwierdzając, że zainteresowani ponoszą je we własnym zakresie.

SSR Małgorzata Hajduczenia