Sąd Rejonowy w Świdnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1717/13
Data wyroku: 2014-10-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Gładysz-Wójcik

Sygn. akt I Ns 1717/13

POSTANOWIENIE

Dnia 30 października 2014 roku
Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący : SSR Małgorzata Gładysz-Wójcik
Protokolant: Anna Drozd
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2014 roku wŚ.
sprawy z wnioskuA. K.
przy udzialeI. K.,K. C. (1),S. K.iI. M.
o stwierdzenie nabycia spadku

I
stwierdza, że spadek poK. C. (2)

zmarłym w dniu 16.09.2013r. wŚ.
ostatnio stale zamieszkałym wŚ.

na podstawie testamentu notarialnego z dnia 20.08.2013r.

nabyli: córkaA. K.(córkaD.) i synK. C. (1)(synD.) – po ½ każdy z nich - wprost;

II
stwierdza, że uczestniczka postępowaniaI. K.(wnuczkaK. C. (2)) nabyła z chwilą otwarcia spadku poK. C. (2), to jest z datą 16.09.2013r., na mocy zapisu windykacyjnego zamieszczonego w testamencie notarialnym opisanym wyżej z dnia 20.08.2013r. sporządzonym przed NotariuszemS. Ł.(repertorium A, nr(...)), nieruchomość stanowiącądziałkę gruntu nr (...), o powierzchni 0,0019ha, zabudowaną garażem położoną wŚ.przyulicy (...)dla której prowadzona jestksięga wieczysta o nr (...);

III
stwierdza, że uczestnik postępowaniaS. K.(wnukK. C. (2)) nabył z chwilą otwarcia spadku poK. C. (2), to jest z datą 16.09.2013r., na mocy zapisu windykacyjnego zamieszczonego w testamencie notarialnym opisanym wyżej z dnia 20.08.2013r. sporządzonym przed NotariuszemS. Ł.(repertorium A, nr(...)), samochód osobowy markiO. (...)onr rejestracyjnym (...)i nr identyfikacyjnym pojazdu(...);

IV
ustala, że każda ze stron tego postępowania ponosi jego koszty we własnym zakresie związane ze swoim udziałem w sprawie;

V
przyznaje kuratorowi adw.S. C.wynagrodzenie w kwocie 120zł + 23% VAT, którego wypłatę poleca ze Skarbu Państwa – Sąd Rejonowy w Świdnicy.

Sygn. akt: I.Ns 1717/13

UZASADNIENIE
W.A. K.wniosła o otwarcie i ogłoszenie testamentu sporządzonego wŚ.przez spadkodawcęK. C. (2)w dniu 20 sierpnia 2013 r. przed notariuszemS. Ł., zarejestrowanego w repertorium A pod nr(...)oraz o stwierdzenie, że spadek poK. C. (2)zmarłym dnia 16.09.2013 r. wŚ., ostatnio stale zamieszkałym wŚ., na podstawie przedmiotowego testamentu nabyliA. K.orazK. C. (1)po Vi każdy z nich.
Nadto wnioskodawczyni wniosła o stwierdzenie, żeI. K.iS. K.nabyli z chwilą otwarcia spadku po wskazanym wyżej spadkodawcyK. C. (2), na mocy zapisów windykacyjnych zamieszczonych w opisanym wyżej testamencie:I. K.- nieruchomość stanowiącądziałkę gruntu nr (...), o pow.(...)ha, zabudowaną garażem, położoną wŚ.przyul. (...), objętą kw nr SW1(...), zaśS. K.- samochód osobowy markiO. (...)onr rej. (...), nr nadwozia(...), rok produkcji(...).
Na uzasadnienie przedmiotowego wnioskuA. K.podała, żeK. C. (2), który zamieszkiwał ostatnio wŚ., zmarł w dniu 16.09.2013 r. jako wdowiec, pozostawił po sobie dwoje dzieci, tj, wnioskodawczynię i uczestnikaK. C. (1), zaś innych dzieci nie miał. Podała, że spadkodawca ten pozostawił testament sporządzony w dniu 20.08.2013 r. przed notariuszemS. Ł., zarejestrowany w repertorium A pod nr(...), w którym do dziedziczenia po sobie powołał swoje dzieci, a to wnioskodawczynięA. K.orazK. C. (1)w częściach równych po Vi. Jednocześnie, jak wskazała wnioskodawczyni, spadkodawca w przedmiotowym testamencie dokonał przedmiotowych zapisów windykacyjnych, o których mowa we wniosku, a to na rzecz swoich wnukówI. K.iS. K..
Wnioskodawczyni wniosła również o ustanowienie kuratora dla uczestnikaK. C. (1)twierdząc, że nie utrzymuje on z rodziną od dłuższego czasu żadnych kontaktów, ostatnia informacja dotycząca miejsca jego pobytu pochodzi sprzed 15 lat i wskazuje na noclegownię dla bezdomnych mieszczącą się wW., a nadto rodzina nie ma wiedzy o losach tego uczestnika oraz o aktualnym miejscu jego pobytu. Poza tym, jak wyjaśniła wnioskodawczyni, przez cały ten czas uczestnik ten nie podejmował żadnych prób skontaktowania się z rodziną.
W wyniku szeregu czynności podjętych przez Sąd z urzędu nie ustalono miejsca pobytu uczestnika postępowaniaK. C. (1)i z tych przyczyn postanowieniem z dnia 21 maja 2014 r. Sąd ustanowił kuratora dla tego uczestnika, którego z imienia i nazwiska w osobie adwokataS. C.wskazała Okręgowa Rada Adwokacka wW.(k.81)
Kurator adw.S. C.w odpowiedzi na wniosek (k.99) zgodził się z treścią wniosku i wniósł o stwierdzenie, że uczestnikK. C. (1)przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza twierdząc, że zachodzi taka potrzeba z uwagi na interes tego uczestnika, bowiem nie minął w odniesieniu do niego termin wskazany w przepisieart. 1015 par. 1 kc .Na rozprawie w dniu 20.10.2014 r. kurator ten oświadczył do protokołu rozprawy, że nadal podtrzymuje przedmiotowe stanowisko oraz że przyjmuje z dobrodziejstwem inwentarza spadek w imieniu uczestnikaK. C. (1).
Pełnomocnik wnioskodawczyni na rozprawie w w/w dniu oświadczył, że pozostawia Sądowi do rozstrzygnięcia czy uczestnik ten nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza choć, jak wskazał, wydaje się, że kurator jest uprawniony do złożenia w imieniu uczestnika oświadczenia tej treści.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
SpadkodawcaK. C. (2)zamieszkujący ostatnio wŚ.zmarł w dniu 16.09.2013 r. jako wdowiec. Spadkodawca ten pozostawił po sobie dwoje dzieci: wnioskodawczynięA. K.i uczestnika post.K. C. (1). Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich bądź przysposobionych, nie posiadał.
(dowód:odpis aktu zgonu spadkodawcy, odpisy aktów stanu cywilnegoA. K.iK. C. (1)- k. 10-12; zapewnienia spadkowe stron)
SpadkodawcaK. C. (2)sporządził trzy testamenty, każdy w formie aktu notarialnego.
Pierwszy testament notarialny został sporządzony w dniu 26.08.2003 r. w Kancelarii Notarialnej wŚ.przed notariuszemK. P.i zarejestrowany w repertorium A nr(...). Mocą tego testamentuK. C. (2)powołał do spadku po sobie swoją pasierbicęI. M.w udziale Vi, swoją córkęA. K.w udziale 3/20 oraz swojego synaK. C. (1)w udziale wynoszącym 7/20.
W dniu 28.02.2008 r. w Kancelarii Notarialnej wŚ.przed notariuszemR. B.stawił sięK. C. (2), który oświadczył, że odwołuje wszystkie sporządzone dotychczas przez siebie testamenty. Oświadczył też, że do całości spadku po sobie powołuje w udziałach po Vi części swoją córkęA. K.oraz swoją pasierbicęI. M.. Jednocześnie spadkodawca oświadczył, że wydziedzicza swojego synaK. C. (1)za to, że uporczywie nie dopełnia on względem niego obowiązków rodzinnych, gdyż syn, pomimo jego starań, nie utrzymuje z nim od wielu lat żadnych kontaktów. Testament ten został zarejestrowany w reper. A pod numerem(...).
W dniu 20.08.2013 r. w Kancelarii Notarialnej wŚ.przed notariuszemS. Ł.stawił sięK. C. (2), który oświadczył, że odwołuje wszystkie sporządzone dotychczas przez siebie testamenty. Oświadczył też, że do całości spadku po sobie powołuje w udziałach poViczęści swoją córkęA. K.oraz swojego synaK. C. (1). NadtoK. C. (2)oświadczył, że postanawia, aby jego wnuczkaI. K., z chwilą otwarcia spadku po nim nabyła, tytułem zapisu windykacyjnego, nieruchomość stanowiącądziałkę gruntu nr (...), o pow. 0,0019 ha, zabudowaną garażem, położoną wŚ.przyul. (...), objętą kw nr SW1(...)oraz aby jego wnukS. K.nabył, z chwilą otwarcia spadku po nim, tytułem zapisu windykacyjnego, samochód osobowy markiO. (...)onr rej. (...)i nr nadwozia(...), rok produkcji(...). Testament ten został zarejestrowany w reper. A pod numerem(...).
(dowód:testamenty notarialneK. C. (2), protokoły otwarcia i ogłoszenia testamentów- k. 13, 69-70; zapewnienia spadkowe stron, odpis księgi wieczystej)
Żaden ze spadkobiercówK. C. (2), zarówno ustawowych jak i testamentowych, nie złożył oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku po tym spadkodawcy, za wyjątkiem uczestnikaK. C. (1), co do którego nie ustalono, aby osobiście złożył on oświadczenie tej treści,(dowód:zapewnienia spadkowe stron)
Sąd zważył.
Na podstawie ustalonego wyżej stanu faktycznego, w oparciu o przeprowadzone dowody należało uznać, że żaden z opisanych wyżej testamentówK. C. (2)nie był dotknięty cechą nieważności. Zatem, skoro spadkodawca w testamencie notarialnym z dnia 20.08.2013 r. odwołał wszystkie swoje wcześniejsze testamenty, to podstawę do dziedziczenia po tym spadkodawcy stanowi wyłącznie testament z dnia 20 sierpnia 2013 r. Dodać należy, iż żadna ze stron tego postępowania nie podniosła zarzutu jego nieważności.
Zgodnie z przepisemart. 959 k.c.spadkodawca może powołać do całości lub części spadku jedną lub kilka osób. Nadto wedle przepisuart. 981 (1) par. 1 i 2 kcw testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny), przy czym przedmiotem zapisu windykacyjnego może być: rzecz oznaczona co do tożsamości, zbywalne prawo majątkowe, przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne oraz ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności. Jak wynika z treści przedmiotowego testamentu z dnia 20.08.2013 r. spadkodawcaK. C. (2)skorzystał z opisanego wyżej uprawnienia ustawowego postanawiając, że jego wnuczkaI. K., z chwilą otwarcia spadku po nim nabywa, tytułem zapisu windykacyjnego, nieruchomość stanowiącądziałkę gruntu nr (...), o pow. 0,0019 ha, zabudowaną garażem, położoną wŚ.przyul. (...), objętą kw nr SW1(...)oraz, że jego wnukS. K.nabywa, z chwilą otwarcia spadku po nim, tytułem zapisu windykacyjnego, samochód osobowy markiO. (...)onr rej. (...)i nr nadwozia(...), rok produkcji(...). Podkreślić należy, iż także w przedmiocie wskazanych wyżej zapisów windykacyjnych żadna ze stron nie zgłosiła zastrzeżeń. W literaturze przedmiotu ugruntowany jest pogląd, że jedynym sposobem udokumentowania statusu zapisobiercy i nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego jest postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia i w tym zakresie zasada ustalona wart. 1027 kcma pełne zastosowanie. Zatem w stosunku do spadkobierców, do których skierowane jest żądanie wydania przedmiotu zapisu windykacyjnego, zapisobierca będzie musiał legitymować się postanowieniem lub aktem, o których mowa. (vide: Komentarz do arty. 1029 (1) kc, Andrzej Kidyba, Elżbieta Niezbecka)
Ponieważ żaden ze spadkobiercówK. C. (2), zarówno ustawowych jak i testamentowych, nie złożył oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku po tym spadkodawcy, to należało stwierdzić, że zarównoA. K.jak iK. C. (1)nabyli spadek wprost.
Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznania, że kurator ustanowiony dla uczestnika postępowaniaK. C. (1)w trybieart 510 par. 2 kpcw zw. zart. 144 kpcbył uprawniony do złożenia w jego imieniu oświadczenia woli o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Sąd wyraża pogląd, że kurator ustanowiony dla strony, której miejsce pobytu nie jest znane, nie został wyposażony przez ustawodawcę w skuteczne prawo do składania w imieniu tej strony oświadczeń woli wywołujących skutki materialnoprawne. Przywołać w tym miejscu należy tezę wyroku z dnia 18.06.2014 r. Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, w sprawie I ACa 236/14, w której wyrażono pogląd, że bezskuteczne pozostaje w stosunku do drugiej strony stosunku prawnego, złożenie oświadczenia woli wywołującego skutki materialnoprawne w sytuacji, w której oświadczenie to zostanie złożone wobec kuratora ustanowionego dla tej strony w trybie przepisuart. 144 kpc. Ustanowiony w ten sposób kurator może podejmować za nieobecnego wszystkie czynności procesowe, które są niezbędne dla obrony jego praw w toku całego procesu. Kurator uprawniony jest więc do składania oświadczeń woli w imieniu reprezentowanej strony, ale tylko oświadczeń mających charakter procesowy. Nadto w wyroku z dnia 17.10.2007 r., II CSK 261/07, Sąd Najwyższy wskazał, że niedopuszczalne jest zawarcie ugody przez kuratora procesowego ustanowionego dla strony, której miejsce pobytu nie jest znane. Oznacza to, że kurator nie może składać oświadczeń woli o charakterze dyspozycyjnym, bowiem oświadczenia woli tego typu wywołują skutki materialnoprawne dla strony, którą kurator zastępuje. Do kategorii tych oświadczeń woli niewątpliwie należy oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku. Z tych więc przyczyn oświadczenie kuratora adw.S. C.należało uznać jako niedopuszczalne, a już złożone - jako bezskuteczne.
Jednocześnie zebrane w sprawie dowody nie wykazały, aby uczestnikK. C. (1)osobiście złożył oświadczenie w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia spadku poK. C. (2)(art. 1015 par. 1 kc). W tej zatem sytuacji, brak oświadczenia tego spadkobiercy w terminie, o którym mowa wart. 1015 par. 1 kcjest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocyart. 520 par. 1 kpc.