Sąd Okręgowy w Kielcach
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 462/14
Data wyroku: 2014-05-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jan Klocek

Sygn. akt IX Ka 462/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 maja 2014 roku
Sąd Okręgowy w Kielcach IX Wydział Karny-Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Jan Klocek
Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Misztal
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Jerzego Kraski
po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 roku
sprawyM. Ż.
oskarżonego o przestępstwo zart. 178a § 2 kkw zw. zart. 244 kkw zw. zart. 11 § 2 kki w zw. zart. 64 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Opatowie
z dnia 17 grudnia 2013 roku sygn. akt VII K 652/13

I
zmienia zaskarżony wyrok w pkt I.2. dotyczący wymiaru kary oskarżonemu za czyn określony w art. 87 § 1 kw w ten sposób, że w miejsce wymierzonejM. Ż.kary nagany wymierz na podstawie art. 87 § 1 kw w zw.z art. 24 § 1 kw karę grzywny w rozmiarze 500 (pięćset) złotych;

II
zwalniaM. Ż.od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

IX Ka 462/14

UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Opatowie oskarżyłM. Ż.o to, że w dniu 15 sierpnia 2013 roku w miejscowościŁ., gminaW., województwo(...)prowadził rower po drodze publicznej znajdując się w stanie nietrzeźwości ( I badanie 1,08 mg/l, II badanie 1,06 mg/l alkoholu w wydychany powietrzu), nie stosując się do orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z siedzibą w Opatowie z dnia 9 września 2013 roku, sygnatura akt II K 121/12 zakazu prowadzenia rowerów na okres pięciu lat, przy czym czynu tego dopuścił się przed upływem pięciu lat od odbycia co najmniej piętnastu miesięcy kary pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 29 grudnia 2009 roku dnia 29 września 2010 roku, od dnia 22 grudnia 2011 roku do dnia 22 kwietnia 2012 roku i 22 kwietnia 2012 roku do dnia 22 czerwca 2012 roku za umyślne przestępstwo podobne, czym wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 178 a § 2 kkw zw. zart. 244 kkw zw. zart. 11 § 2 kki w zw. zart. 64 § 1 kk.
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Opatowie w ramach zarzucanego czynu uznałM. Ż.za winnego tego, że:

1
w dniu 15 sierpnia 2013 roku w miejscowościŁ., gminaW., województwo(...)prowadził po drodze publicznej rower nie stosując się do orzeczonego przez Sąd Rejonowy w Opatowie wyrokiem z dnia 21 maja 2012 roku w sprawie sygnatura akt II K 121/12 zakazu prowadzenia rowerów na okres pięciu lat, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary za umyślne przestępstwo podobne będąc skazany zart. 244 kk, a odbytych w sprawach II K 121/12 w okresie od dnia 22 grudnia 2011 roku do dnia 22 kwietnia 2012 i w sprawie II K 725//11 w okresie od dnia 22 kwietnia 2012 roku do dnia 22 czerwca 2012 roku to jest przestępstwa zart. 244 kkw zw. zart. 64 § 1 kki za to na podstawieart. 244 kkskazał oskarżonego na karę dwóch miesięcy pozbawienia wolności,

2
w miejscu i czasie jak w pkt pierwszym prowadził po drodze publicznej rower będąc w stanie nietrzeźwości, to jest wykroczenia z art. 87 § 1 a kw i za to na podstawie art. 87 § 1 a kw zw. z art. 39 § 1 kw wymierzył oskarżonemu karę nagany.

Na podstawie art. 87 § 4 kw w zw. art. 29 § 1 i 2 kw orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich rowerów na okres dwóch lat.
Zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie.
Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim, VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Opatowie z dnia 17 grudnia 2013 roku w sprawie VII K 652/13 wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej w Opatowie i na zasadzieart. 425 § 1 i 2 kpkorazart. 427 § 1 i 2 kpkw zw. zart. 109 § kpwzaskarżył powyższy wyrok na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej orzeczenia o karze i na zasadzieart. 438 pkt 4 kpkw zw. zart. 109 § 2 kpworzeczeniu temu zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonej kary, poprzez wymierzenieM. Ż., uprzednio sześciokrotnie skazanemu za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, polegające na kierowaniu rowerem w stanie nietrzeźwości, przy czym dwukrotnie pozostające w kumulatywny zbiegu z przepisem określającym typ przestępstw przeciwko wymiarowi sprawiedliwości polegającego na nie stosowaniu się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia wskazanej kategorii pojazdów, za które orzekano już kary grzywny, ograniczenia wolności, a także pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia ich wykonania, nadto zaś środki karne w postaci zakazu prowadzenia pojazdów rowerowych, prowadzącemu po raz kolejny rower po drodze publicznej pomimo obowiązywania go tego rodzaju zakazu, nadto w warunkachart. 64 § 1 kki w stanie nietrzeźwości określonej w wyniku badania przy użyciu urządzenia elektronicznego:A.–(...)na 1,08 i 1,06 mg alkoholu etylowego na jeden litr wydychanego powietrza – kar: za czyn zart. 244 kkw zw. zart. 64 § 1 kk– dwóch miesięcy pozbawienia wolności, z kolei za czyn zart. 87 § 1 akw – nagany i środka karnego w postaci zakazu prowadzenia rowerów na okres dwóch lat, podczas gdy zarówno stopień winy sprawcy, jak i stopień szkodliwości społecznej przypisanego mu występku i wykroczenia, a także względy prewencji ogólnej i indywidualnej uzasadniają orzeczenie kary i środka karnego w surowszym wymiarze.
Podnosząc powyższy zarzut Prokurator Prokuratury Rejonowej w Opatowie wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i wymierzenie oskarżonemuM. Ż.za przestępstwo zart. 244 kk– kary ośmiu miesięcy pozbawienia wolności, zaś za wykroczenie zart. 87 § 1 akw – kary grzywny w wymiarze pięciuset złotych oraz środka karnego w postaci zakazu prowadzenia rowerów na okres trzech lat.
Sąd Okręgowy zważył:
Apelacja Prokuratora częściowo zasługiwała na uwzględnienie. Dotyczyło to rozstrzygnięcia w zakresie kary nagany, orzeczonej względem oskarżonegoM. Ż.za czyn opisany w punkcie I.2. polegający na prowadzeniu przez oskarżonego po drodze publicznej roweru w stanie nietrzeźwości.
Sąd Rejonowy wymierzając karę za ten czyn zastosował przepis art. 39 § 1 kw pozwalający na nadzwyczajne złagodzenie kary względem sprawcy. Jednakże tenże Sąd w żaden sposób nie wyjaśnił na czym polegał szczególny wypadek w odniesieniu doM. Ż.oraz popełnionego przez niego czynu, który uzasadniałby sięgnięcie po instytucję prawa materialnego nadzwyczajnego złagodzenia kary. Oczywiście Sąd orzekający miał prawo skorzystać z tej możliwości jednakże możliwość ta musi być poprzedzona oceną czy sytuacja wypadku zasługującego na szczególne uwzględnienie zaistniała.
Ocena czy wypadek taki zachodzi oparta powinna być na dwóch alternatywnych kryteriach – przedmiotowym i podmiotowym . Pierwsze z nich, a więc związane z samym czynem to rodzaj naruszonego dobra, a także sposób działania sprawcy, w tym przypadkowość czy też umyślność zachowania. Sąd Rejonowy w tym zakresie nie poczynił żadnych rozważań. Co więcej w części uzasadnienia do orzeczenia, odnoszącej się do wymiaru kary (por. karta 36 i dalej), wskazano ogólnie, że stopień winy jak i społecznej szkodliwości były znaczne. Drugie kryterium ewentualnego nadzwyczajnego złagodzenia kary to warunki podmiotowe, a więc te, które dotyczą właściwości osobistych sprawcy i jego osobowości. Także te kwestie nie były przedmiotem rozważań ze strony Sądu. Zatem w istocie brak było podstaw do nadzwyczajnego złagodzenia kary wobecM. Ż.za wykroczenie zakwalifikowane z art. 87 § 1 a kw.
Sąd Rejonowy uznał za wystarczające oparcie się na przepisie art. 10 § 1 kw i przedstawił jedynie prawdopodobną sytuację prawną na etapie postępowania wykonawczego, która zdaniem Sądu sprzeciwiała się wymierzeniu kary innej niż nagana oskarżonemuM. Ż.. Takie postąpienie Sądu nie może zyskiwać akceptacji. O rozmiarze i rodzaju kary przesądzają kryteria określone w art. 33 kw, a w żadnej mierze podstawy takiej nie może stanowić przepis art. 10 kw, który łagodzi restrykcyjność orzeczenia za wykroczenie i przestępstwo ale ewidentnie dotyczy to fazy postępowania wykonawczego a nie orzeczniczego.
Racje ma zatem wnoszący apelację Prokurator, że przy tak wysokim stopniu społecznej szkodliwości czynu jakiego dopuścił się oskarżony i braku jakiejkolwiek pozytywnej prognozy, że sprawca mimo łagodnego potraktowania będzie przestrzegał porządku prawnego, nie uzasadnione jest wymierzenieM. Ż.najłagodniejszej z kar przewidzianych wkodeksie wykroczeń.
Dlatego Sąd Odwoławczy kierując się treściąart. 437 § 1 kpkzmienił zaskarżony wyrok w punkcie I.2. dotyczący wymiaru kary oskarżonemu za czyn określony wart. 87 § 1 akw, w ten sposób, że w miejsce wymierzonejM. Ż.kary nagany wymierzył na podstawie art. 87 § 1 kw w zw. z art. 24 § 1 kw karę grzywny w rozmiarze pięciuset złotych.
Nie przekonywała natomiast apelacja Prokuratora kwestionująca trafność wymiaru kary dwóch miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo określone wart. 244 kkw zw. zart. 64 § 1 kkoraz zakwestionowanie przez Prokuratora okresu dotyczącego orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia rowerów.
O niewspółmierności kary – także w ujęciu niewspółmierności środka karnego – może być mowa gdy suma zastosowanej kary i środka wymierzona za przypisane przestępstwo nie odzwierciedla stopnia szkodliwości społecznej czynu oraz nie uwzględnia w wystarczającym stopniu celów kary. W przedmiotowej sprawie nie miało to miejsca.
W tym bowiem zakresie Sąd I Instancji, w spełniającym ustawowe wymogi uzasadnieniu, bardzo szczegółowo wskazał na ustalenia odnoszące się do rozmiaru i rodzaju kary oraz środka karnego.
Nastąpiło to z uwzględnieniem zasad wymiaru kary określonych wrozdziale VI kodeksu karnego, przez co nie można zgodzić się z poglądem wyrażonym w apelacji, że wymierzona wobec oskarżonego kara pozbawienia wolności razi niewspółmiernością w relacji do społecznej szkodliwości czynu przypisanegoM. Ż., okolicznościom popełnienia przestępstwa jak i osobowości oskarżonego.
Zgadzając się z argumentacją wyprowadzoną przez Sąd Rejonowy, podkreślenia wymaga fakt, że obowiązujący porządek prawny daje podstawy do takiego wymiaru kary w warunkach w jakich odpowiadał oskarżony za swój czyn. Nadto zasadność wymiaru konkretnej kary i środka należy do kategorii ocennych a związku z tym musi być ona ujmowana przez pryzmat zagwarantowanej Sądowi uznaniowości, przez co Sąd ma prawo stawiać pozytywną prognozę kryminologiczną względem sprawcy po wykonaniu krótkotrwałej kary pobawienia wolności i dwuletniego okresu środka karnego. Chodzi wszakże o to by istniały w tym zakresie prawidłowe ustalenia Sądu wyjaśnione w uzasadnieniu. Temu zadaniu Sąd Rejonowy sprostał. Przecież Sąd I Instancji zauważał uprzednią karalność oskarżonego i realizację przestępstwa w warunkach recydywy ale w uzasadnieniu przekonująco argumentował z jakich powodów wymierzonoM. Ż.karę dwóch miesięcy pozbawienia wolności.
Należy uznać, że kara dwóch miesięcy pozbawienia wolności oraz racjonalnie wymierzony środek karny, odzwierciedlają ujemną szkodliwość zachowania oskarżonego a jednocześnie powinny wpłynąć wychowawczo na samego sprawcę.
Z powyższych względów Sąd Odwoławczy uznał, że apelacja Prokuratora w zakresie zarzutu niewspółmierności kary wymierzonej za przestępstwo zart. 244 kkw zw. zart. 64 § 1 kk, opisane wpunkcie I. 1.oraz okresu na który orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia rowerów opisany wart. II.nie zasługuje na uwzględnienie, a w związku z tym kierując się treściąart. 437 § 1 kpkzaskarżone orzeczenie w tym względzie, jako trafne, należało utrzymać w mocy.
Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje uzasadnienie w treściart. 626 § 1 kpk,art. 634 § 1 kpkiart. 10. 1. orazart. 17.1. ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnychDZ. U nr 49 poz. 223 z 1983 roku.
SSO Jan Klocek