Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1567/13
Data wyroku: 2014-02-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Sipińska-Sęk
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art.184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz.1227)

Sygn. akt VU 1567/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 lutego 2014 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSR del. Urszula Sipińska-Sęk
Protokolant st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz

po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie

sprawy z wnioskuA. G.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.z siedzibą wZ.

o emeryturę

na skutek odwołaniaA. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.z siedzibą wZ.
z dnia 14 listopada 2013 r. sygn.(...)
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcyA. G.prawo do emerytury z dniem(...)roku.

Sygn. akt VU 1567/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 14 listopada 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.odmówił wnioskodawcyA. G.prawa do emerytury z uwagi na brak wymaganego stażu pracy w warunkach szczególnych.
Od powyższej decyzji wnioskodawca odwołał się w dniu 26 listopada 2013 roku, wnosząc o zaliczenie do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od dnia 21 kwietnia 1976 roku do 31 stycznia 1992 roku w(...)wP.na stanowisku operatora koparki.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.wniósł o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawcaA. G.,urodzony w dniu (...), złożył w dniu 31 października 2013 r. wniosek o przyznanie emerytury. Wnioskodawca nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-8 akt emerytalnych)
Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący 25 lat.
(dowód: decyzja z dnia 14.11.2013r. k. 21 akt emerytalnych)
Do okresu pracy w warunkach szczególnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.nie zaliczył żadnego okresu pracy.
(dowód: decyzja z dnia 14.11.2013r. k. 21 akt emerytalnych)
A. G.w okresie od dnia 21 kwietnia 1976 roku do dnia 31 stycznia 1992 roku był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)(...)wP., na podstawie umowy o pracę,w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku operatora sprzętu budowlanego.
(dowód: świadectwo pracy z dnia 17.09.1998r. k. 10 akt kapitałowych)
Wnioskodawca przez cały okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)(...)P.pracował jako operator koparki gąsienicowej KM 602 o wadze około 20 ton. Wnioskodawca przy użyciu tej koparki robił wykopy pod budownictwo mieszkaniowe oraz komunalne, tj. wykopy pod uzbrojenia do bloków, a także pod kanalizację wodociągową oraz ciepłowniczą. Były to duże wykopy o głębokości około 4-5 metrów.
Wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, do innych prac nie był kierowany. W przypadku awarii koparki na której stale pracował, przenoszony był do pracy na inną koparkę.
(dowód: zeznania świadkaT. W.protokół rozprawy z dnia 13 lutego 2014 roku od minuty 3.15 do minuty 8.23 k. 38, zeznania świadkaT. D.protokół rozprawy z dnia 13 lutego 2014 roku od minuty 8.36 do minuty 12.10 k. 38, zeznania wnioskodawcy protokół rozprawy z dnia 13 lutego 2014 roku od minuty 12.22 do minuty 19.12 k. 38, karta przyjęcia do pracy k. 8 akt osobowych, umowa o pracę z dnia 21.04.1976 r. k. 10-11 akt osobowych, angaże k. 12, 29, 31, 35-37, 41-42, 46 akt osobowych, wniosek o urlop bezpłatny k. 50 akt osobowych)
Wnioskodawca od dnia 7 października 1974 roku miał uprawnienia III klasy do kierowania koparkami jednonaczyniowymi.
(dowód: zaświadczenie ukończenia kursu z dnia 7.10.1974r. k. 14)
Wnioskodawca w dniu 26 marca 1981 roku uzyskał uprawnienia klasy II dla maszynistów koparek jednonaczyniowych. W okresie od dnia 9 marca 1981 roku do 26 marca 1981 roku był słuchaczem kursu organizowanego wK..
(dowód: zaświadczenie z dnia 26.03.1981 r. k. 16, uprawnienia k. 17)
Wnioskodawcy nie zostało wystawione świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
(okoliczność bezsporna)

Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie doart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W myśl natomiast ust. 2 art. 184 w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 roku emerytura przysługiwała pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Od 1 stycznia 2013 roku nastąpiła zmiana wskazanego przepisu, w ten sposób, że został wyeliminowany wymóg rozwiązania stosunku pracy.
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem.
Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia).
W przedmiotowej sprawie kwestią sporną między stronami było to, czy wnioskodawca posiada wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, ukończył 60 lat i nie był członkiem OFE.
Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.
Prawidłowe rozumienie pojęcia pracy w szczególnych warunkach nie jest możliwe bez wnikliwej analizyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Z zestawienia § 1 i 2 tegoż rozporządzenia wynika, że pracą w szczególnych warunkach jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tego aktu. Warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale, tj. ciągle wykonuje prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
Odnośnie oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu zważyć należy, iż okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy.
Należy jednak wskazać, że z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach szczególnych miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Brak zatem takiego świadectwa lub jego zakwestionowanie przez organ rentowy, nie wyklucza dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego.
Podnoszona zatem przez organ rentowy okoliczność nie dysponowania przez skarżącego świadectwem pracy w szczególnych warunkach, nie przesądza jeszcze, że wnioskodawca takiej pracy nie wykonywał.
Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami.
Sam fakt zatrudnienia wnioskodawcy wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)(...)wP.w okresie od dnia 21 kwietnia 1976 roku do dnia 31 stycznia 1992 roku był niesporny między stronami w świetle dokumentów znajdujących się w jego aktach ubezpieczeniowych oraz osobowych.
Sporny pozostawał jedynie charakter wykonywanej przez wnioskodawcę pracy tj. czy była to praca wykonywana w szczególnych warunkach, czy też nie. Stało się tak dlatego, że z dokumentów w postaci świadectwa pracy, umowy o pracę oraz angaży potwierdzających zatrudnienie wnioskodawcy w spornym okresie czasu wynika jedynie, że wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku operatora sprzętu budowlanego, natomiast nie zostało mu wystawione świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych potwierdzające, że w okresie zatrudnienia wykonywał on pracę maszynisty ciężkich maszyn budowlanych.
Okoliczność niedysponowania przez wnioskodawcę świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych, nie oznacza – jak chce organ rentowy – że wnioskodawca takiej pracy nie wykonywał i nie był operatorem ciężkich maszyn budowlanych.
Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę w okresie od dnia 21 kwietnia 1976 roku do dnia 31 stycznia 1992 roku wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)(...)wP.Sąd oparł się na dokumentach zgromadzonych w aktach osobowych wnioskodawcy oraz na zeznaniach świadków:T. W.orazT. D.. ŚwiadekT. W.od 1976 roku do 31 stycznia 1991 roku pracował jako operator dźwigu natomiast świadekT. D.od lipca 1971 roku do 1991 roku pracował na tym samym stanowisku co wnioskodawca, a więc jako operator koparki gąsienicowej. Świadkowie potwierdzili, że wnioskodawca przez cały swój okres zatrudnienia pracował na stanowisku operator koparki gąsienicowej. Wnioskodawca dysponował odpowiednimi uprawnieniami do obsługi takiej maszyny. III klasę uprawnień na koparkę zdobył już w 1974 roku, natomiast II klasę uprawnień zdobył w 1981 roku. Koparka gąsienicowa, której operatorem był wnioskodawca – KM 602 o wadze około 20 ton, mieści się kategorii ciężkich maszyn budowlanych. Wnioskodawca przy użyciu tej maszyny wykonywał duże wykopy pod uzbrojenia oraz kanalizację i wodociągi.
Praca świadczona przez wnioskodawcę na stanowisku operatora koparki gąsienicowej mieści się w definicji prac maszynistów ciężkich maszyn budowlanych, wymienionych w wykazie A dział V (w budownictwie) pkt. 3, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.Przedsiębiorstwo Budownictwa (...)(...)wP.było przedsiębiorstwem budowlanym zajmującym się wykonywaniem robót pod budownictwo mieszkaniowe i komunalne. Wnioskodawca był zatem zatrudniony w branży budowlanej.
Wnioskodawca w toku niniejszego postępowania udowodnił zatem, że przez okres od 21 kwietnia 1976 roku do 31 stycznia 1992 roku, a więc przekraczający 15 lat (pismo organu rentowego z dnia 21 lutego 2012 r. k. 41), pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach wykonując prace operatora ciężkiej maszyny budowlanej – koparki gąsienicowej
Organ rentowy nie przedstawił w toku postępowania jakiegokolwiek dowodu podważającego dowody zgłoszone przez skarżącego .
Na marginesie wskazać należy, iż świadekT. D., pracujący na tym samym stanowisku co wnioskodawca tj. operator koparki gąsienicowej i również nie dysponujący świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych, uzyskał uprawnienia do wcześniejszej emerytury na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 7 lutego 2007 roku w sprawie sygn. akt VU 1730/06 (odpis wyroku k. 11 w aktach emerytalnych świadka).
Biorąc zatem pod uwagę, iż wnioskodawca spełnił wszystkie wymagane przepisami rozporządzenia warunki do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury, to jest ukończył 60 lat, jego łączny okres zatrudnienia składkowy i nieskładkowy wyniósł 25 lat, ma ponad 15 letni staż pracy w szczególnych warunkach, należy uznać, że wydana przez organ rentowy decyzja jest błędna, a żądanie wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie.
Z uwagi na to, że ostatnim warunkiem, od którego zależało prawo do emerytury było ukończenie 60 lat, Sąd przyznał skarżącemu emeryturę z dniem(...)roku.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.