Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 222/14
Data wyroku: 2014-05-12 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Witold Gronicki, Jarosław Gołębiowski, Dariusz Mizera
Słowa kluczowe: Stwierdzenie Nabycia Spadku
Podstawa prawna: art. 931 § 2 kc

Sygn. akt II Ca 222/14

POSTANOWIENIE
Dnia 12 maja 2014 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Jarosław Gołębiowski

Sędziowie:

SSO Dariusz Mizera (spr.)
SSR del. Witold Gronicki

Protokolant:

st. sekr. sąd. Beata Gosławska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2014 roku
sprawy z wnioskuB. P.
z udziałemS. M.,T.B.,H.B.,I.B.
o stwierdzenie nabycia spadku
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim
z dnia 29 października 2013 roku, sygn. akt I Ns 21/13
postanawia:
1.zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie drugim w ten sposób, że stwierdzić, iż spadek poZ. Ś.z domuW., córceT.iM.zmarłej 7 października 2002 roku wT.ostatnio stale zamieszkałej wT.na podstawie ustawy nabyły: córkiB. P.z domuŚ.iS. M.primo votoS.z domuŚ.po 1/3 ( jednej trzeciej) części każda z nich oraz wnukiT. B.,H.B.iI.B.po 1/9 ( jednej dziewiątej) części każdy z nich;
2.ustalić, iż każdy z uczestników ponosi koszty postępowania odwoławczego związane ze swoim udziałem w sprawie.
Na oryginale właściwe podpisy
Sygn. akt II Ca 222/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 października 2013r. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2013 roku wT.sprawy z wnioskuB. P.z udziałemS. M.,T.B.,H.B.iI.B.o stwierdzenie nabycia spadku poW. Ś.iZ. Ś.postanowił:
1. stwierdzić, że spadek poW. Ś., synuJ.iA., zmarłym dnia 20 czerwca 1992 roku wT., ostatnio stale zamieszkałym wT., na podstawie ustawy nabyli: żonaZ. Ś.z domuW., córkaT.iM.oraz dzieci:B. P.z domuŚ., córkaW.iZ.,S. M.primo votoS.z domuŚ., córkaW.iZ.orazD. B.z domuŚ., córkaW.iZ.– po 1/4 % (jednej czwartej) części każda z nich,
2. stwierdzić, że spadek poZ. Ś.z domuW., córceT.iM., zmarłej dnia 07 października 2002 roku wT., ostatnio stale zamieszkałej wT., na podstawie ustawy nabyły córki:B. P.z domuŚ., córkaW.iZ.,S. M.primo votoS.z domuŚ., córkaW.iZ.orazD. B.z domuŚ., córkaW.iZ.- po 1/3 (jednej trzeciej) części każda z nich,
3. ustalić, iż każda z uczestniczek ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego.
SpadkodawcaW. Ś., ostatnio zamieszkały wT., zmarł 20 czerwca 1992 roku.
Spadkodawca w chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim zeZ. Ś.. Do kręgu spadkobierców ustawowych poW. Ś.należą: żonaZ. Ś.oraz córki:B. P.,D. B.orazS. M., które dziedziczą spadek w częściach równych po 1/4 % części każda z nich.
Spadkodawca nie pozostawił testamentu. W skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne.
SpadkodawczyniZ. Ś., ostatnio zamieszkała wT., zmarła 7 października 2002 roku.
Spadkodawczyni w chwili śmierci była wdową. Do kręgu spadkobierców ustawowych poZ. Ś.należą córki:B. P.iS. M., które dziedziczą spadek w częściach równych po 1/3 części oraz wnuki (dzieci zmarłej córkiD. B.):T. B.,H.B.iI.B., dziedziczące spadek po 1/9 części każde z nich.
Spadkodawczyni nie pozostawiła testamentu. W skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne.
Wnioskodawczyni i uczestniczka postępowaniaS. M.są obywatelkami polskimi zaś pozostali uczestnicy posiadają obywatelstwo niemieckie.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dowody z dokumentów urzędowych i treść zapewnienia spadkowego.
Sąd Rejonowy zważył, iż zgodnie zart. 931 § 1 k.c.w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Ponieważ spadkodawcaW. Ś.w chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim zeZ. Ś.i pozostawił trzy córki, tj.B. P.,D. B.orazS. M., spadkobierczynie te dziedziczą spadek po 1/4 % części.
Z tych względów na podstawieart. 931 § 1 k.c.Sąd orzekł jak punkcie 1 postanowienia.
SpadkodawczyniZ. Ś.w chwili śmierci była wdową. Jej córkaD. B.zmarła przed nią bo 26 października 2000r. pozostawiając troje dzieci:T.B.,H.B.iI.B.. Zgodnie zart. 931 § 2 k.c.jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadł, przypada jego dzieciom w częściach równych. Gdyby córka spadkodawczyniD. B.żyła w chwili jej śmierci, dziedziczyłaby wraz z pozostałymi jej córkami, tj.B. P.iS. M.1/3 część spadku. W tej sytuacji udziały trojga jej dzieci w spadku po swej babceZ. Ś.wynoszą po 1/9 części spadku. Takie też na podstawieart. 931 § 1 k.c.w zw. z § 2 powołanego artykułu winno zapaść orzeczenie w punkcie 2 postanowienia.
Z niewytłumaczalnych przyczyn, omyłki i wbrew treści aktów stanu cywilnego i zapewnienia spadkowego Sąd popełnił rażący błąd pomijając fakt zgonu córki spadkodawczyniZ. Ś.-D.B.przed zgonem spadkodawczyni.
W następstwie tego stwierdził, że wraz z pozostałymi córkami spadkodawczyniD. B.nabyła spadek w 1/3 części (jak w punkcie 2 postanowienia).
Sąd Rejonowy wskazał, iż błąd ten nie może być, niestety, podstawą sprostowania postanowienia z 29 października 2013r. w trybieart. 350 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 1 k.p.c.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.jak w punkcie 3 postanowienia.
Apelację od powyższego postanowienia złożyła wnioskodawczyni zaskarżając je w części dotyczącej stwierdzenia nabycia spadku poZ. Ś., tj. w zakresie punktu 2 postanowienia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego, a toart. 931 § 2 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy córka spadkodawczyni -D. B.nie dożyła otwarcia spadku po matce, a zatem uprawnionymi do dziedziczenia poZ. Ś.udziału spadkowego, który przypadał byD. B.są wnuki spadkodawczyniT. B.,H.B.iI.B.,
- powołując się na powyższy zarzut wnosiła o zmianę postanowienia w zaskarżonej części poprzez stwierdzenie, że spadek poZ. Ś.z domuW., córceT.iM., zmarłej dnia 7 października 2002 roku wT., ostatnio stale zamieszkałej wT., na podstawie ustawy nabyły córkiB. P.z domuŚ.w 1/3 części,S. M.z domuŚ.w 1/3 części oraz wnuki:T. B.w 1/9 części,H.B.w 1/9 części orazI.B.w l/9 części.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja jest oczywiście uzasadniona.
Ma rację skarżąca, iż w sprawie doszło do obrazy prawa materialnego, a mianowicieart. 931§ 1 k.c.poprzez jego niezastosowanie.
Jak wynika z motywów zaskarżonego orzeczenia Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił , iż do kręgu spadkobierców ustawowych poZ. Ś.obok dwóch córek zmarłej wchodzą jeszcze wnuki ( dzieci zmarłej dwa lata wcześniej córkiZ. Ś.D. B.) tj.T. B.,I.B.iH.B.. Jednakże najprawdopodobniej w wyniku przeoczenia Sąd Rejonowy wydając orzeczenie błędnie stwierdził , iż spadek poZ. Ś.odziedziczyła takżeD. B.w sytuacji gdy w chwili otwarcia spadku nie żyła od prawie dwóch lat.
Zgodnie zart. 931§ 2 k.c.jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku udział spadkowy który by mu przypadał przypada jego dzieciom w częściach równych. Udział spadkowy poZ. Ś.przypadającyD. B.wynosiłby 1/3 udział ten z racji wcześniejszej śmierciD. B.dziedziczą w myśl ustawy jej dzieci tj.T. B.,I.B.iH.B.w częściach równych tj. po 1/9 części każde z nich.
Mając to na uwadze na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.należało dokonać odpowiedniej korekty zaskarżonego postanowienia w pkt 2 stwierdzając , iż spadek poZ. Ś.na podstawie ustawy nabyły córkiB. P.z domuŚ.,S. M.primo votoS.z domuŚ.po 1/3 części oraz wnukiT. B.,I.B.iH.B.po 1/9 części .
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 520 k.p.c.ustalając , iż każdy z uczestników ponosi koszty postępowania odwoławczego związane z własnym udziałem w sprawie.
Na oryginale właściwe podpisy