Sąd Okręgowy w Gliwicach
X Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: X Ga 196/14
Data wyroku: 2014-06-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Przybyła
Słowa kluczowe: Sprzedaż (Przepisy Ogólne), Przedawnienie Roszczeń
Podstawa prawna: art. 535 k.c., art. 554 k.c., art. 555 k.c.

Sygn. akt X Ga 196/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:

Przewodniczący - SSO Barbara Przybyła
po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 r. w Gliwicach
na posiedzeniu niejawnym
w postępowaniu uproszczonym
sprawy z powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.
przeciwkoZ. P.iE. B. (1)
o zapłatę
na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia24 marca 2014 r. o sygn. akt VII GC 2001/13
1) oddala apelację;
2) zasądza od powódki(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.na rzecz pozwanychZ. P.iE. B. (1), jako wierzycieli solidarnych kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
SSO Barbara Przybyła
Sygn. akt X Ga 196/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 24 marca 2014 r. Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił powództwo o zapłatę(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.przeciwkoE. B.iZ. P.oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 1.234 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Powódka w apelacji od powyższego wyroku wniosła o jego zmianę poprzez uwzględnienie jej powództwa w całości oraz zasądzenie od pozwanych na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a to:
-art. 165 § 2 kpcpolegające na uznaniu, że powódka wniosła pozeww dniu 29 lipca 2013 r., a więc w ocenie Sądu po upływie terminu przedawnienia, albowiem pozew został nadany z zachowaniem terminuw polskiej placówce pocztowej 26 lipca 2013 r.;
-art. 233 § 1 kpcpolegające na dowolnej, a nie swobodnej ocenie materiału dowodowego, poprzez uznanie, że powódka mogła najwcześniej wezwać pozwanych do uiszczenia opłaty jednorazowej z dniem 18 maja 2011 r. skutkujące błędnym ustaleniem początku biegu terminu przedawnienia roszczenia.
Dodatkowo powódka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
-art. 535 § 1 kcw zw. zart. 555 kcpolegające na jego błędnej wykładni skutkującej jego zastosowaniem poprzez uznanie, że umowa sprzedaży energii zawarta przez strony jest umową sprzedaży uregulowaną wart. 535 kcw zw.zart. 555 kc;
-art. 5 ust. 2 Prawa energetycznegopolegające na jego błędnej wykładni skutkującej nieuznaniem umowy o sprzedaż energii za umowę nazwaną pozakodeksową, uregulowaną kompleksowo wart. 5 ust. 2 Prawa energetycznegoi rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 17 lipca 1998 r.;
-art. 554 § 1 kcw zw. zart. 555 kcpolegające na jego błędnej wykładni skutkującej jego niewłaściwym zastosowaniem poprzez uznanie, że termin przedawnienia dochodzonego przez powoda roszczenia wynosi dwa lata;
-art. 355 § 1 kcpolegające na jego niezastosowaniu, co skutkowało nieuwzględnieniem przez Sąd wobec pozwanych podwyższonego wymogu należytej staranności.
Pozwani w odpowiedzi na apelację wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie od powódki na ich rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pozwani w szczególności podnieśli, że nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie powódki, że umowa sprzedaży energii elektrycznej jest umową nazwaną, pozakodeksową, uregulowaną kompleksowo wart. 5 ust. 2 Prawa energetycznegoi w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 17 lipca 1998 r. Treśćart. 555 kcjednoznacznie wskazuje, że przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży energii.
Dalej pozwani podkreślili, że do istotnych postanowień umowy sprzedaży paliw i energii (esentialia negotii) należy określenie przedmiotu sprzedaży (paliwo lub energia), który sprzedawca zobowiązuje się przenieść na własność kupującego oraz ceny, jako świadczenia ekwiwalentnego kupującego. Pozostałe składniki umowy, o których mowa wart. 5 ust. 2 Prawa energetycznegooraz szczegółowo wymienione w tzw. rozporządzeniach przyłączeniowych są elementami nieistotnymi z punktu widzenia dojścia do skutku umowy danego rodzaju (naturalia negotii).
Następnie pozwani podzielili stanowisko Sądu Rejonowego, iż do przedawnienia roszczeń wynikających z umowy sprzedaży energii zastosowanie maart. 554 kc, zgodnie z którym roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy przedawniają się z upływem lat dwóch.
Ewentualne roszczenie powódki byłoby wymagalne w dniu 16 maja2011 r., a najpóźniej w dniu 18 maja 2011 r., kiedy powódka jednoznacznie wskazała, iż posiada wiedzę o złożeniu przez pozwanych oświadczeniao wypowiedzeniu umowy. Tymczasem pozew został wniesiony przez powódkę dopiero w lipcu 2013 r., a więc po upływie terminu przedawnienia. Nie sposób uznać za prawdziwe twierdzeń powódki, iż do wykonania szeregu niezbędnych czynności zmierzających do zamknięcia umowy potrzebowała dwóch miesięcy. Powódka świadomie zwlekała z naliczeniem i tak nienależnej jej opłaty ponieważ liczyła na wycofanie oświadczenia o rozwiązaniu umowy przez pozwanych, czemu dała wyraz w piśmie z dnia 6 czerwca 2011 r. wyznaczając pozwanym termin na zmianę decyzji do dnia 20 czerwca 2011 r.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelację w postępowaniu uproszczonym zgodnie zart. 50510§ 1 k.p.c.sąd rozpoznaje w składzie jednego sędziego, a zgodnie z § 2 tego przepisu sąd może rozpoznać apelację na posiedzenie posiedzeniu niejawnym, chyba że strona w apelacji lub w odpowiedzi na apelację zażądała przeprowadzenia rozprawy – w niniejszej sprawie strony takiego wniosku nie złożyły.
Zgodnie zart. 50513§ 2 k.p.c.jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
Apelacja powódki nie zasługiwała na uwzględnienie.
Ustosunkowując się do twierdzeń powódki zawartych w apelacji,a mających wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wskazać należy, że ocena wiarygodności i mocy dowodów jest podstawowym zadaniemi jednocześnie uprawnieniem Sądu orzekającego, rozstrzygającego kwestie sporne w warunkach niezawisłości i na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Samo przekonanie strony o innej niż przyjął to Sąd I Instancji wadze poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie nie jest wystarczające do uznania, iż Sąd naruszył wyrażoną wart. 233 k.p.c.zasadę swobodnej oceny dowodów. W swoich orzeczeniach Sąd Najwyższy wielokrotnie stwierdzał, że „jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej wart. 233 k.p.c.i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne.
Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wnioskówz zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona” (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 września 2002r., sygn. aktIV CKN 1316/00 oraz sygn. akt II CKN 817/00, niepubl.).
Takich zaś naruszeń Sąd Odwoławczy nie stwierdził.
Na aprobatę nie zasługiwał zarzut powódki, iż Sąd Rejonowy błędnie uznał, że łącząca strony umowa sprzedaży energii jest uregulowanawart. 535 kcw zw. zart. 555 kc, gdy tymczasem w ocenie skarżącej stanowi ona umowę nazwaną pozakodeksową, uregulowaną kompleksowo wart. 5 ust. 2 Prawa energetycznegoi Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 17 lipca 1998 r.
Odnośnie do powyższego Sąd Okręgowy zważył, iż umowa sprzedaży energii elektrycznej należy do umów o charakterze cywilnoprawnym, o czym przesądzaart. 555 k.c., zgodnie z którym przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży energii. Cechą wyróżniającą tę umowę jest ekwiwalentność świadczeń, gdyż za dostarczoną przez przedsiębiorstwo energetyczne energię lub paliwa odbiorca zobowiązuje się zapłacić odpowiednią cenę. Co za tym idzie, do umowy sprzedaży energii elektrycznej mają zastosowanie - obok przepisówprawa energetycznego- także przepisykodeksu cywilnego, w tymart. 554 § 1 kc, zgodnie z którym roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy (…) przedawniają się z upływem lat dwóch.
To , iż elementy, które powinny być uwzględnione w umowie sprzedaży energii elektrycznej określa także przpis art.art. 5 ust. 2 Prawa energetycznegooraz szczegółowo wymienione w tzw. rozporządzeniach przyłączeniowych nie pozbawia mocy prawej zapisuart. 555 kc.W konsekwencji brak podstaw do tego aby wywodzić , że wobec określenia dodatkowych elementów umowy sprzedaży pozakodeksem cywilnymbyła uregulowana „pozakodeksowa umowa sprzedaży” uregulowana wustawie prawo energetyczne, do której nie mają zastosowania przepisy o przedawnieniu określone wart. 554 kc.
Dalej, Sąd Okręgowy zważył, iż w zakresie ustalenie daty początkowej biegu terminu przedawnienia istotnym jest, że zgodnie z treściąart. 120 § 1 kcbieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynnośćw najwcześniej możliwym terminie.
W rozpatrywanej sprawie pozwani pismem z dnia 16 maja 2011 r. zwrócili się do powódki z prośbą o rozwiązanie umowy. Pismem z dnia 18 maja 2011 r. powódka poinformowała pozwanych o przyjęciu wypowiedzenia umowy.
Powódka obciążyła pozwanych opłatą jednorazową wystawiając w dniu6 lipca 2011 r. notę obciążeniową na kwotę 5.665,23 zł z terminem płatności wyznaczonym na dzień 27 lipca 2011 r.
Powódka w toku procesu podnosiła, iż wystawienie noty obciążeniowejz dniem 6 lipca 2011 r. wiąże się z faktem, iż nota obciążeniowa naliczana jest po terminie, na jaki planowane jest rozwiązanie umowy i po przeprowadzeniu wymaganych czynności, głównie rozliczenia do wskazanej daty i zamknięciu umowy w systemie.
Sąd Okręgowy zważył natomiast, iż z § 7 ust. 3 ogólnych warunków sprzedaży energii elektrycznej wynika, iż sprzedawca może wstrzymać sprzedaż energii elektrycznej w przypadku, gdy klient zwleka z zapłatą za pobraną energie elektryczną, co najmniej miesiąc po upływie terminu płatności, pomimo uprzedniego powiadomienia na piśmie o zamiarze wypowiedzenia umowyi wyznaczenia dodatkowego, dwutygodniowego terminu zapłaty zaległychi bieżących należności.
Z kolei z § 5 ogólnych warunków sprzedaży energii elektrycznej wynika, że klient w terminie 14 dni od dnia przesłania zmiany cennika (oferty) zachowuje uprawnienie do wyboru innego produktu z oferty sprzedawcy pod warunkiem spełniania kryteriów koniecznych do skorzystania z danego produktu, lub złożenia oświadczenia o braku akceptacji zmiany cennika.
Zatem już nawet w oparciu o powyższe postanowienia ogólnych warunków sprzedaży energii elektrycznej można przyjąć, iż okres jednego miesiąca jest wystarczającym dla przeprowadzenia rozliczeń umowy.
Skoro powódka otrzymała wypowiedzenie umowy przez pozwanychw dniu 18 maja 2011 r., to niewątpliwie najpóźniej w dniu 18 czerwca 2011 r. możliwym było dokonanie stosownych rozliczeń i wystawienie noty obciążeniowej.
Tymczasem powódka sporną notę obciążeniową wystawiła dopierow dniu 6 lipca 2011 r.
Podkreślić przy tym należy, iż należyta staranność profesjonalisty(art. 355 kc), na którą powoływała się powódka dotyczy w takiej samej mierze zarówno pozwanych, jak i powódki. Stąd pozwani mieli obowiązek zapłaty jednorazowej kwoty z tytułu rozwiązania umowy, zaś obowiązkiem powódki było jej wyliczenie w odpowiednim czasie. Powyższej staranności powódka nie dochowała.
Istotnym jest przy tym, że jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania (art. 455 kc).
Niewątpliwie w rozpatrywanej sprawie można przyjąć, iż termin 14 dni od wezwania, które mogło nastąpić już w dniu 18 czerwca 2011 r., stanowił termin realny do spełnienia świadczenia przez pozwanych.
Pozew wniesiono zaś dopiero w dniu 26 lipca 2013 r. (a nie jak błędnie wskazał Sąd Rejonowy w dniu 29 lipca 2013 r.), a zatem po upływie dwuletniego terminu przedawnienia.
Mając na względzie powyższe Sąd Okręgowy z braku przesłanek zart. 535 kcoddalił apelację powódki na podstawieart. 385 kpc, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego oparto na przepisieart. 98 kpcorazart. 391 § 1 kpc.
Pozwani w toku postępowania odwoławczego ponieśli koszty wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 600 zł, stosownie do§ 6 pkt 3w zw.z§ 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz.1349 z późn. zm.).
SSO Barbara Przybyła