Sąd Rejonowy w Kędzierzynie Koźlu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 933/11
Data wyroku: 2014-10-10 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON

Sygn. akt II K 933/11

UZASADNIENIE
do wyroku Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 16 września 2014 roku

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą(...)z siedzibą wW.przyul. (...)od 01.02.1999 r. była dzierżawcą nieruchomości położonej wŻ., oznaczonej jakodziałki nr (...)o łącznej powierzchni 4,4012 ha oraz zespołu pałacowego posadowionego nadziałce nr (...)stanowiącego odrębną nieruchomość. Właścicielem niniejszego obiektu od 1994 r. była spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą JAGA, w której obowiązki dyrektora generalnego wykonywałK. P..Spółka (...)zakupiła przedmiotową nieruchomość odfirmy (...), która rok przed sprzedażą obiektu zabytkowego zdemontowała okratowania okienne na czas prowadzonego remontu. Kraty niniejsze nie zostały jednak ponownie zamontowane. ZabytkowyP.w 1994 r. został sprzedany spółce pod nazwą JAGA bez zamontowanych kratownic w jego oknach. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 18.06.2008 r. przeniesiono własność przedmiotowej nieruchomości na rzecz nabywców licytacyjnych tj.J. W.iM. W.. Wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16.02.2011 r. stwierdzono nieważność przedmiotowej umowy dzierżawy dotyczącej opisanej wyżej nieruchomości.
Od 1996 r. obowiązki prezesa spółki(...)pełniłaB. B.. W okresie trwania umowy dzierżawy zlecono pracownikomfirmy (...)prace porządkowe posesji wokółP.wŻ., w wyniku których odgruzowano resztki okratowania okiennego ww. obiektu. Następnie zlecono pracownikowi spółki tj.M. K.wykonanie na podstawie stosownej dokumentacji - rysunku oryginału krat okiennych.M. K.wykonywał obowiązki kustoszaP.od 1998 r. W 1999 roku spółka z.o.o. pod nazwą(...)zleciła ówczesnemu pracownikowi firmy -A. K.wykonanie rekonstrukcji ok. 30 krat zgodnie z przedstawionym rysunkiem oraz w oparciu o pozostałości elementów okratowania okiennego.A. K.prowadził roboty rekonstrukcyjne krat w pomieszczeniu kuźni na terenieP.wŻ.w okresie od jesieni 1999 r. do wiosny 2000 r. Podczas prowadzonych pracA. K.wykonał pewną część okratowania okiennego od podstaw z zupełnie nowo zakupionego materiału, natomiast pozostałą część z odnalezionych na gruzowisku elementów okratowania okiennego. Po zakończeniu robót rekonstrukcyjnych przetransportowano kraty okienne doC.celem ich opiaskowania i zaimpregnowania farbą antykorozyjną, po czym przywieziono je z powrotem doŻ., gdzie zostały złożone w jednym z pomieszczeń mieszczących się na terenie obiektu pałacowego. Wszelkie koszty związane z rekonstrukcją krat okiennych pokryłaspółka (...). Od czasu przejęcia w dzierżawę przezspółkę (...)obiektu zabytkowego w oknach przedmiotowegoP.nie było zamontowanych żadnych krat.
Prezes spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą(...)B. B.zarządziła przewiezienie krat okiennych zP.wŻ.do oddziałuspółki (...)mieszczącego się wS.przyulicy (...). W dniu 22.02.2011 r. pracownicy wynajętej przezspółkę (...)firmy - MODERNO i(...)tj.M. B.,W. C.iZ. K.z polecenia kierownika –J. P. (1)udali się samochodem ciężarowym markiR.onr rej. (...)doP.wŻ.. Obowiązki gospodarza w obiekcie pałacowo-parkowym wykonywałS. K., natomiast obowiązki stróża -K. B.. W dniu 22.02.2011r.K. B.pełnił zastępstwo za nieobecnego w pracyS. K..
K. B.zgodnie z wcześniejszym poleceniemS. K.udostępnił przybyłym na miejsce pracownikomfirm (...)tj.M. B.,W. C.iZ. K.pomieszczenieP., w którym od dłuższego czasu przechowywane były przedmiotowe kraty okienne. Mężczyźni dokonali załadunku 20 krat okiennych, po czym udali się doS.naul. (...).
W tym samym czasie doS. W.zadzwonił pracownik gospodarstwa rolnego wŻ.z informacją, iż coś niepokojącego dzieje się w obrębieP..J. W.przebywał w tym okresie za granicą. WówczasS. W.wraz zG. P.udali się na teren pałacowy w celu skontrolowania sytuacji panującej w tym obiekcie. Obecny na miejscu pracownik pełniący funkcję stróża -K. B.poinformowałS. W.iG. P.o fakcie wywiezienia z terenu posesji krat okiennych. WówczasS. W.iG. P.podjęli czynności zmierzające ku zatrzymaniu mężczyzn, którzy wcześniej wraz z załadunkiem opuścili terenP.. Przybyli do oddziałuspółki (...)pracownicyfirm (...)w osobachM. B.,W. C.iZ. K.zostali niezwłocznie zatrzymani i wylegitymowani przez funkcjonariuszy Policji w związku z dokonanym zgłoszeniem przezS. W.- córkę właścicieliP.w sprawie wywiezienia krat okiennych z posesji stanowiącej własnośćJ. W.iM. W.. W trakcie policyjnej interwencji przeprowadzono rozmowę z prezesem spółki z.o.o.(...)B. B., która wyjaśniła funkcjonariuszom Policji, iż przedmiotowe kraty stanowią własnośćspółki (...), wobec czego podjęto decyzję o ich zmagazynowaniu na terenie oddziału wS.. Na miejscu prowadzonych czynności był również obecnyK. P.-były dyrektor generalnyspółki (...).
Pałac zlokalizowany wŻ.jako obiekt zabytkowy poddawany był okresowym oględzinom oraz kontrolom Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. W kwietniu 1998 roku(...)dokonała oględzin przedmiotowegoP., sporządzając na tę okoliczność stosowny protokół wraz z załącznikiem dotyczącym wystroju wnętrza pałacowego. Z treści protokołu oględzin wynikało, iż w pomieszczeniu kondygnacji strychowej pałacu były przechowywane żeliwne kraty. Natomiast przeprowadzający kontrole obiektu –G. N.– pracownik Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków stwierdził, iż w czasie prowadzonych przez siebie czynności służbowych nie widział nigdy żadnych krat okiennych.
Dowody :wyjaśnienia oskarżonejB. B.– k.318 - 319, zeznania świadkaS. K.– k. 76-77, 330, zeznania świadkaK. B.– k. 330, zeznania świadkaM. K.– k. 85-86, 331, zeznania świadkaA. K.– k. 105, 180-181, zeznania świadkaM. B.– k. 87-88, zeznania świadkaZ. K.– k. 83-84, zeznania świadkaW. C.– k. 332, zeznania świadkaB. S.– k. 345, zeznania świadkaK. P.– k. 345-346, zeznania świadkaG. P.– k. 91-92, 332, zeznania świadkaS. P.– k.332-333, zeznania świadkaA. S.– k. 329, zeznania świadkaG. N.– k. 329-330, zeznania pokrzywdzonegoJ. W.– k. 12-13, 363-364, opinia techniczna biegłego sądowego ds.budownictwa i (...)- k. 377-389, dokumentacja fotograficzna – k. 43-46, 103, 158-163, zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa– k. 35, protokoły oględzin – 31-32, 157, protokół zatrzymania rzeczy –k. 98-100, informacja(...)k. 2-4, 38-40, 65-75, pismaspółki (...)– k.17-18, 19-21, 42, 51-59, umowy zlecenie i umowy o dzieło dot. rekonstrukcji krat –k. 135-148/
B. B.ma 48 lat i zamieszkuje wS.przyul. (...). Jest zatrudniona na stanowisku pracownika administracyjnego w prywatnej firmie osiągając miesięczne wynagrodzenie w wysokości 3000 zł. Pozostaje w związku małżeńskim, z którego pochodzi jedno dziecko w wieku 20 lat będące na jej utrzymaniu. Nie była karana sądownie. Od 2000 roku podejmuje leczenie psychiatryczne i zażywa leki. Nie była leczona odwykowo. OskarżonaB. B.jest pod opieką lekarza psychiatry –T. K.od 2003 roku z rozpoznaną diagnozą zaburzeń adaptacyjno-depresyjnych.
Zgodnie z opinią(...) Zakładu (...)nie stwierdzono u oskarżonejB. B.choroby psychicznej w znaczeniu psychozy ani upośledzenia umysłowego. Potwierdzono natomiast zaburzenia adaptacyjne. W czasie popełnienia czynu miała zachowaną zdolność rozpoznawania znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem. Badana w aktualnym stanie psychicznym może uczestniczyć w toczącym się postępowaniu sądowym i składać wyjaśnienia. Ponadto stan poczytalności oskarżonej w czasie czynu i postępowania karnego nie budził wątpliwości w rozumieniuart. 79 § 4 kodeksu postępowania karnego. W aktualnym stanie psychicznym oskarżona może odbywać ewentualnie orzeczoną karę pozbawienia wolności pod warunkiem zapewnienia jej odpowiedniej opieki psychiatrycznej i psychologicznej.
OskarżonaB. B.zarówno na etapie postępowania przygotowawczego jak i podczas przewodu sądowego nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu składając w tym przedmiocie stosowne wyjaśnienia.B. B.oświadczyła, iż od momentu przejęcia w dzierżawę przezspółkę (...)obiektu pałacowego nigdy w oknach jego parterowej części nie były zamontowane kraty. Oskarżona wyjaśniła, iż na terenie obiektu znajdowała się jedynie sterta gruzu, pod którą podczas prowadzonych prac porządkowych odnaleziono resztki elementów okratowania okiennego w postaci fragmentów stalowych i niescalonych. Następnie zleconoM. K.przygotowanie rysunku odtwarzającego oryginalny jego wygląd na wzór pochodzący z dawnych zachowanych jeszcze fotografii. Po wykonaniu przedmiotowych krat przewieziono je doC.celem ich opiaskowania, po czym złożono na terenieP.w pomieszczeniu kuźni. OskarżonaB. B.wyjaśniła, iż nie uszkodziła w żaden sposób zabytkowego pałacu poprzez naruszenie jego integralności jako zabytku, gdyż kraty te nie były uprzednio zamontowane w otworach okiennych parteru pałacu. Ponadto dodała, iż materiał w postaci stali do rekonstrukcji przedmiotowych krat był zakupiony ze środków(...) spółki (...).B. B.podniosła, iż decyzja o przewiezieniu krat okiennych z terenuP.do oddziału spółki wS.była decyzją podjętą w dobrej wierze z jednoczesnym uznaniem, iż skoro kraty zostały w całości odtworzone ze środków pochodzących odspółki (...)to fizycznie stanowiły również własność tej spółki tymbardziej, iż nigdy nie były przytwierdzone do budynku zabytkowego.
Dowody:dane o osobie – k.270, pismo informujące od lekarza psychiatry- k. 172, opinia specjalistycznego zakładu diagnostyki i lecznictwa ambulatoryjnego – k. 282-286, wyjaśnienia oskarżonej – k. 319, karty karne – k. 334, 355, 360, 391a, 396/

Sąd zważył, co następuje;
B. B.stanęła przed tutejszym Sądem pod zarzutem, że w dniu 22.02.2011r. wŻ., jako Prezes Zarządu(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, będącej byłym dzierżawcą zabytkowego, wpisanego do rejestru zabytkówP.wŻ.poleciła podległym sobie pracownikom wywiezienie z tego obiektu i złożenie w siedzibie zarządzanej przez nią spółki w(...)sztuk żelaznych, osobnych, częściowo zrekonstruowanych i częściowo odtworzonych krat-koszy uprzednio zamontowanych w otworach okiennych parteru pałacu, czym umyślnie uszkodziła ww. zabytkowy pałac poprzez naruszenie jego integralności jako zabytku, uszczuplając o poszczególne elementy materię tego obiektu tj. o przestępstwo zart. 108 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Dokonując analizy ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił materiał dowodowy zgromadzony zarówno na etapie prowadzonego postępowania przygotowawczego jak i podczas trwającego przewodu sądowego. Sąd oparł się na osobowych źródłach dowodowych w postaci wyjaśnień samej oskarżonejB. B., zeznań pokrzywdzonegoJ. W.jak również na dowodach w postaci zeznań świadkówS. K.,K. B.,M. K.,A. K.,M. B.,Z. K.,W. C.,B. S.,K. P.,G. P.,S. P.,A. S.iG. N..
Rolę pomocniczą w zakresie czynionych ustaleń faktycznych odegrały również ujawnione przez Sąd dowody z dokumentów, w tym opinia techniczna biegłego sądowego do sprawbudownictwa i (...).
Na wstępie niniejszych rozważań wskazać wypada, iż ustalenia faktyczne analizowanej sprawy w zasadzie nie budziły większych wątpliwości Sądu. W kontekście zgromadzonego w sprawie obszernego materiału dowodowego bezspornym pozostawało, iż spółka z.o.o. pod nazwą(...)była dzierżawcą obiektu pałacowego od 01.02.1999 r. Zgodnie z treścią relacji świadkaB. S.kratownice okienneP.zostały zdemontowane w 1993 r. na czas prowadzonego remontu przez ówczesnego właściciela obiektu. Kraty niniejsze nie zostały jednak ponownie zamontowane. Rok później nieruchomość została zbyta na rzeczspółki (...). Jak wynika z zeznań świadkaM. K.pełniącego obowiązki kustoszaP.od 1998 r. okna przedmiotowego obiektu nie były zabezpieczone kratownicami. ŚwiadekK. P.jednoznacznie wskazał, iż zanimspółka (...)stała się dzierżawcą obiektu pałacowego okratowania w oknach zabytku nie były w ogóle zamontowane. Spora część ich fragmentów była składowana na zewnątrz, natomiast reszta znajdowała się w budynku folwarcznym przedmiotowegoP.. Jednakże były Dyrektor GeneralnySpółki (...)potwierdził fakt, iż fragmenty kratownic stanowiły jedynie części okratowania okiennego, które wymagały kompleksowej rekonstrukcji i naprawy. ŚwiadekK. P.wskazał, iż w późniejszym terminiespółka (...)zajęła się ich odtworzeniem, jednakże nigdy nie zostały one przytwierdzone do ścian zabytkowego obiektu. Fakt zdemontowanych kratownic okiennych od 1993 r. potwierdził również w swojej relacji świadekB. S.. Sąd dał wiarę zeznaniom świadkaK. B., który pełniąc obowiązki stróża przy obiekcie pałacowym nieprzerwanie od 5 lat widział złożone w magazynach i w pomieszczeniu kuźni okratowania okienne.K. B.podkreślił, iż w okresie swojego zatrudnienia na terenieP.nie widział widniejących w oknach zabytkowego obiektu przedmiotowych krat. Taki stan rzeczy potwierdza również w swoich zeznaniach świadekS. K.. Dużą rolę dla rozstrzygnięcia kwestii wiarygodności wyjaśnień oskarżonejB. B.w przedmiotowej sprawie odegrała również opinia techniczna sporządzona przez biegłegoM. T.. Analizując jej treść Sąd ustalił, iż przedmiotowe kraty okienne nie wykazywały właściwości oryginalnych, stanowiły jedynie ich replikę z elementami (rusztami) starymi. Ponadto jak ustalił biegły sądowy – kraty okienne zostały odtworzone przy użyciu elementów wykonanych współcześnie w postaci ozdobień na bazie rusztu z elementami prostymi historycznymi. Wykonawcą tych prac byłA. K., który na podstawie sporządzonego uprzednio przezM. K.rysunku zrekonstruował kratownice okienne. Wobec powyższych ustaleń Sąd stanął na stanowisku, iż zeznania oskarżonejB. B.zasługiwały na wiarygodność. Zgodnie bowiem z treścią jej wyjaśnień kraty okienne odtworzono z nowo zakupionej stali z wykorzystaniem niewielkiej i niekompletnej ilości pozostałych elementów krat pochodzenia historycznego. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego Sąd uznał, iż przedmiotowe okratowania okienne nie były nigdy zamontowane w oknach zabytkowegoP.. Sąd ustalił również, iż wszelkie koszty związane z przeprowadzeniem rekonstrukcji kratownic okiennych poniosłaspółka (...). Ponadto Sąd stanął na stanowisku, iżB. B.w żaden sposób nie uszkodziła zabytkowegoP.poprzez naruszenie jego integralności jako zabytku. Przeprowadzone w niniejszej sprawie dowody jasno wykazały, iż przedmiotowe kraty okienne nie były uprzednio zamontowane w otworach okiennych parteru pałacu. Fakt ten w sposób jednoznaczny potwierdził w swoich zeznaniach również pokrzywdzony –J. W..
Reasumując, zeznania świadków, oskarżonejB. B.jak również pokrzywdzonegoJ. W.zostały uznane przez Sąd za zasługujące na wiarygodność. W ocenie Sądu świadkowie nie wyolbrzymiali zdarzenia a zeznali zgodnie z jego przebiegiem. Ponadto ich relacje były zbieżne, zgodne z zasadami logicznego rozumowania a nadto wzajemnie się uzupełniały.
Analizując kształt znamion zarzucanego oskarżonej czynu należy zwrócić uwagę, iż w myślart. 108 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkamiodpowiedzialności karnej podlega ten, kto niszczy lub uszkadza zabytek. Przedmiotem ochrony omawianego przepisu jest dobro, jakie stanowi całość, nienaruszalność i zachowanie zabytku w stanie niepogorszonym. Nie jest natomiast przedmiotem ochrony komentowanego przepisu prawo własności ani w ogóle mienie. Co prawda zabytek może przedstawiać (i zwykle przedstawia) określoną wartość majątkową, czyli możliwą do wyrażenia w pieniądzu, jednak ochrona mienia nie byłaratio legiswprowadzenia komentowanego przepisu. Stąd też nie operuje on mieniem jako znamieniem przedmiotu ochrony, co między innymi powoduje, że wypełnia znamiona omawianego czynu zabronionego zniszczenie lub uszkodzenie własnego zabytku, jak też rodzi określone konsekwencje na gruncie zbiegu przepisów ustawy karnej. Przedmiotem czynności wykonawczej omawianego czynu zabronionego jest zabytek. Znamię to należy wykładać w oparciu o przepis art. 3 u.o.z., jednakże z uwzględnieniem jego znaczenia w języku potocznym. Pojęcie zabytku w języku potocznym ma charakter ocenny. Trudno jest na gruncie reguł znaczeniowych języka polskiego ustalić jednoznaczną definicję zabytku. Wydaje się, że za najbardziej adekwatną na gruncie języka potocznego można uznać definicję zabytku zaproponowaną przezJ. P., który określa zabytek jako świadectwo przeszłości człowieka – jego działalności oraz identyfikację społeczeństwa pod względem historycznym, kulturowym, a nawet politycznym. Normatywną podstawę prawnej definicji zabytku stanowi art. 3 u.o.z. Jego pkt 1 stanowi, iż zabytkiem jest „nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową".
W języku polskim „uszkadzanie rzeczy” oznacza zachowanie polegające na jej psuciu, spowodowaniu defektu, naruszeniu lub uszczupleniu jej substancji (W. Doroszewski (red.),Słownik…, t. 9, s. 722; W. Niedźwiedzki,Słownik…, t. 8, s. 388; M. Szymczak (red.),Słownik…, s. 583). Jak wskazano wyżej, słownikowo uszkodzenie i zniszczenie może być utożsamiane, z tym wszakże zastrzeżeniem, że istnieje przecież pewna różnica treściowa między tymi czasownikami. Uszkodzenie może być nazwane częściowym zniszczeniem, zaś zniszczenie całkowitym uszkodzeniem. Wystąpienie dwóch postaci czynności wykonawczej w ramach jednego typu czynności wykonawczej oznacza, że wykładając znamię uszkadzania przedmiotu musimy uznać, iż jest to naruszenie materii przedmiotu, które jednak nie prowadzi do całkowitego unicestwienia ani nie skutkuje utratą jego właściwości jako przedmiotu danego rodzaju. Innymi słowy zabytek zostaje uszkodzony wtedy, gdy została naruszona jego materia, a nie kiedy przestał on być zabytkiem.
Wobec powyższych rozważań, w kontekście całego zgromadzonego materiału dowodowego nie budziło wątpliwości Sądu, iż zachowanie oskarżonej nie odpowiadało znamionom przestępstwa określonym wart. 108 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W przekonaniu Sądu poczynione wyżej wywody dowiodły, iż na gruncie analizowanej sprawy brak było najmniejszych podstaw do uznania, że oskarżonaB. B.uszkodziła zabytkowyP., bowiem w żaden sposób swoim postępowaniem nie naruszyła jego materii.
W takim stanie rzeczy zasadnym było uniewinnienieB. B.od popełnienia zarzucanego jej przestępstwa.
Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku: Sąd w oparciu oart. 632 pkt 2 k.p.k.kosztami procesu obciążył Skarb Państwa.
W pkt III wyroku: na podstawieart. 616 § 1 pkt 2 k.p.k.iart. 632 pkt 2 k.p.k.Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzeczB. B.kwotę 2430 zł jako zwrot wydatków poniesionych przezB. B.z tytułu ustanowienia jednego obrońcy w niniejszej sprawie.

ZARZĄDZENIE

1
odnotować uzasadnienie

2
odpis uzasadnienia z wyrokiem i pouczeniem doręczyć wnioskującym

3
kal. 14 dni od dnia