Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 633/13
Data wyroku: 2014-02-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marian Raszewski, Henryk Haak, Wojciech Vogt

Sygn. akt II Ca 633/13

POSTANOWIENIE
Dnia 20 lutego 2014 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Wojciech Vogt

Sędziowie:

SSO Henryk Haak
SSO Marian Raszewski (spr.)

Protokolant:

st. sekr. sąd. Elżbieta Wajgielt

po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2014 r. w Kaliszu
na rozprawie
sprawy z wnioskuM. Ś.,A. Ś.
z udziałem(...) Spółka AkcyjnawG.
o ustanowienie służebności przesyłu
na skutek apelacji wnioskodawców
od postanowienia Sądu Rejonowego w Jarocinie VI Zamiejscowego Wydziału Cywilnego z siedzibą wP.
z dnia 6 września 2013r. sygn. akt VI Ns 135/13
p o s t a n a w i a:
I.oddalić apelację,
II.zasądzić od wnioskodawców solidarnie na rzecz uczestnika postępowania kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Sygn. akt II Ca 633/13

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 6 września 2013 r. Sąd Rejonowy w Jarocinie VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą wP.oddalił wniosekM. Ś.iA. Ś.o ustanowienie na nieruchomości wnioskodawców położonej wP., na rzecz każdoczesnego właściciela urządzenia przesyłowego - linii energetycznej średniego napięcia, służebności przesyłu, polegającej na utrzymaniu linii energetycznej, prawie do jej konserwacji i napraw za wynagrodzeniem w wysokości 34.752 zł.
Sąd Rejonowy ustalił, że wnioskodawcy są właścicielami nieruchomości położonej wP.przyul. (...), na której posadowiony jest słup betonowy trójramienny , od którego odchodzą w dwie strony trzy napowietrzne linie energetyczne, średniego napięcia. Linia została pobudowana w 1958 r. a modernizowana była w 1976 r.
Decyzją z dnia 27.09.1996 r. WojewodaK.stwierdził nabycie z dniem 5.12.1990 r. przez dotychczasowego zarządcę P.P.Zakład (...)prawa wieczystego użytkowania gruntu Skarbu Państwa o obszarze 0.5159 ha położonego wP.przyul. (...)wraz z prawem własności budynków i urządzeń trwale związanych z gruntem, w tym budynku stacji transformatorowej i budynku rozdzielni.
W wyniku zmian organizacyjno- prawnych następowało przekształcenieZakładu (...)wK.w przedsiębiorstwo państwowe pod nazwąZakładu (...)wK.w przedsiębiorstwo państwowe pod nazwąZakład (...). W jego miejsce z dniem 1.08.1993 r. powstałZakład (...) Spółka Akcyjna. Z dniem 27.06.1996 r. zmieniono nazwę na(...) Spółka Akcyjna.
W dniu 31.12.2004 r. powstał(...) Spółka Akcyjna, którą przekształcono współkę (...) Spółka Akcyjna.
Wskazywane przez wnioskodawców linie energetyczne posiadają cechy urządzeń w rozumieniuart. 49 kci są przyłączone do Głównego Punktu Zasilania zlokalizowanego na nieruchomości położonej wP., będącej w wieczystym użytkowaniu uczestnika postępowania.
Nabycie służebności przesyłu może nastąpić gdy przedsiębiorca korzysta z urządzeń wskazanych wart. 49 kc, a więc m.in. urządzeń służących do doprowadzania energii elektrycznej. Przed ustawowym uregulowaniem służebności przesyłu dopuszczalne było nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa.
Drugim warunkiem nabycia służebności przez zasiedzenie jest samoistne posiadanie. W przypadku służebności przesyłu jej posiadanie polega na utrzymaniu na nieruchomości obciążonej urządzeń służących do przesyłu, łącznie z naniesieniami służącymi do ich podtrzymania, a nadto do dokonywania remontów i napraw.
Uczestnik postępowania jest właścicielem opisanych linii energetycznych, których część wraz ze słupem znajduje się na nieruchomości wnioskodawców, pobudowanych w latach 50 – tych ubiegłego stulecia, na podstawieustawy z dnia 28.06.1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli.
Korzystanie przez przedsiębiorstwo państwowe z nieruchomości w sposób odpowiadający treści służebności gruntowej stanowiło podstawę do nabycie przez zasiedzenie tej służebności przed 1.02.1989 r. przez Skarb Państwa. Faktycznym posiadaczem linii energetycznych przebiegających przez nieruchomość wnioskodawców był Skarb Państwa, choć z linii tych korzystało przedsiębiorstwo państwowe jakim byłZakład (...)wK., który ze względu na treść obowiązującego wówczasart. 128 kcnie mógł nabyć praw do tego mienia, w tym również urządzeń przesyłowych.
Podniesiony zarzut zasiedzenia przez Skarb Państwa służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu okazał się skuteczny o przy przyjęciu złej wiary nastąpiło to w dniu 1.01.1985 r.
Apelację od powyższego postanowienia złożyli wnioskodawcy podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego tj.art. 285 kcw związku zart. 292 kcpoprzez ich błędną wykładnię,art. 6 kcw związku zart. 176 kcw związku zart. 292 kcpoprzez ich błędne zastosowanie,art. 3 i art. 3051kcpoprzez ich niezastosowanie iart. 5 kc.
Skarżący wnieśli o zmianę postanowienia i uwzględnienie wniosku, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie apelacji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i dlatego Sąd Okręgowy ustalenia te w pełni akceptuje i uznaje za własne, a nadto podziela ich argumentację prawną
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego w tymart. 285 kcw związku zart. 292 kcnależy wskazać, że zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej powinno mieć charakter obiektywny, gospodarczy i powinno odpowiadać realnym potrzebom tej nieruchomości ocenianym na dzień ustanowienia służebności. Nie chodzi tu zatem o podniesienie użyteczności nieruchomości dla każdego potencjalnego właściciela nieruchomości władnącej, ale o podniesienie użyteczności konkretnej nieruchomości w danej chwili.
Zgodzić się należy z Sadem I –szej instancji, że skoro nieruchomość władnąca wchodzi w skład przedsiębiorstwa energetycznego, to przy analizie użyteczności służebności gruntowej dla takiej służebności należy wziąć pod uwagę społeczno- gospodarcze przeznaczenie tej nieruchomości. Skoro nieruchomość władnąca zabudowana budynkami i budowlami Głównego Punktu zasilania wykorzystywana jest wyłącznie z przeznaczeniem na przesyłanie energii elektrycznej, to niewątpliwie służebność gruntowa polegająca na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia w postaci napowietrznej linii elektroenergetycznej średniego napięcia zwiększa użyteczność nieruchomości władnącej, albowiem wyłącznie takie jest przeznaczenie tej nieruchomości.
Wbrew stanowisku skarżącego uczestnik postępowania w sposób dostateczny wykazał, ze strony Skarbu Państwa spełnione zostały wszystkie przesłanki do stwierdzenia, że nastąpiło nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu. Linia energetyczna, wybudowana w latach 50 – tych ubiegłego stulecia przez cały czas pozostawała w użytkowaniu przedsiębiorstwa państwowego, które do dnia 31 stycznia 1989 r. wykonywało prozasiedzenie ( władztwo) w interesie Skarbu Państwa. Przekształcenie organizacyjno - prawne po stronie przedsiębiorstwa energetycznego a niczego tutaj zmienić nie mogą.
Służebność gruntowa- zgodna zart. 293 kc– może być nabyta w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio. Muszą więc zostać spełnione przesłanki kreślone w tym przepisie, a nadto odpowiednie zastosowanie znajduje tuart. 172 kc.Należy tu również uwzględnić normęart. 352 kcdefiniującą pojęcie posiadania służebności.
Wszystkie te okoliczności miał na uwadze Sąd Rejonowy, który prawidłowo przyjął, że nastąpiło nabycie z dniem 1 stycznia 1985 r. przez Skarb Państwa służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu.
Nie ma przy tym podstaw do przyjęcia, że podniesiony przez uczestnika postępowania zarzut zasiedzenia pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (art.5 kc) Wreszcie zarzut niezastosowaniaart. 3 kci 3051kc, jest pozbawiony słuszności, gdyż Sąd Rejonowy uwzględnił zarzut zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, a nie odniósł się do służebności przesyłu, która to instytucja w sprawie nie mogła znaleźć miejsca gdyż weszła w życie z dniem 3.08.2008 r.
Z podanych przyczyn apelacja podlegała oddaleniu (art. 385 kpcw zw. zart. 13§ 2 kpc).