Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1097/13
Data wyroku: 2014-01-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bożena Żywioł, Małgorzata Peteja-Żak, Marcin Mierz
Słowa kluczowe: Dobrowolne Poddanie Się Karze
Podstawa prawna: art. 437 kpk, art. 438 kpk
Teza: Przychylenie się do wniosków oskarżonych o wydanie wyroków skazujących na zasadach przewidzianych w art. 387 § 1 i 2 kpk rodzi po stronie sądu zobowiązanie do wymierzenia kary zgodnej z akceptowanymi wnioskami. Uzasadnienie wyroku musi zawierać analizę i ocenę całokształtu dowodów wskazanych w dacie oskarżenia, ujawnionych w trybie art. 387 § 2 kpk oraz wskazanie przesłanek, dla których Sąd uznał, że wina, a w tym okoliczności czynu, nie budzą wątpliwości, a nadto, że cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy w całości.

Sygnatura akt VI Ka 1097/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia7 stycznia 2014r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący SSO Marcin Mierz
Sędziowie SO Bożena Żywioł
SR del. Małgorzata Peteja-Żak (spr.)
Protokolant Natalia Skalik-Paś

przy udziale Krystyny Marchewki
Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2014 r.

sprawy1.T. P. (1), synaB.iK.
ur. (...)wG.
oskarżonego zart. 286§1 kkiart. 297§1 kkw zw. zart. 11§2 kk,art. 286§1 kk,art. 297§1 kkiart. 270§1 kkw zw. zart. 11§2 kk

2.J. Ż., córkiO.iE.
ur. (...)wG.
oskarżonej zart. 286§1 kkiart. 297§1 kkw zw. zart. 11§2 kk

3.D. B., synaP.iK.
ur. (...)wP.
oskarżonego zart. 286§1 kkiart. 297§1 kkw zw. zart. 11§2 kk

na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 21 marca 2013 r. sygnatura akt III K 1130/11

na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpk
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.

Sygn. akt VI Ka 1097/13

UZASADNIENIE WYROKU

z dnia 7 stycznia 2014r.

Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 21 marca 2013r., w sprawie o sygn. III K 1130/11, uznał oskarżonegoT. P. (1)za winnego popełnienia sześciu czynów, zarzucanych mu w pkt I – VI aktu oskarżenia, z których każdy wyczerpywał znamiona przestępstwa zart. 286 § 1 kkiart. 297 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, ustalając, że stanowią one ciąg przestępstw i zostały popełnione na szkodę(...)S.A., i za to wymierzył mu na mocyart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkiart. 91 § 1 kkorazart. 33 § 2 kkkarę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia oraz karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, przy przyjęciu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Nadto uznał oskarżonegoT. P. (1)za winnego popełnienia dziewięciu czynów, zarzucanych mu w pkt VII – XIII, omyłkowo z pkt XVV oraz w XV aktu oskarżenia, z których każdy wyczerpywał znamiona przestępstwa zart. 286 § 1 kkiart. 297 § 1 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, ustalając, że stanowią one ciąg przestępstw i zostały popełnione na szkodę(...)S.A., i za to wymierzył mu na mocyart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkiart. 91 § 1 kkorazart. 33 § 2 kkkarę 2 lat pozbawienia oraz karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, przy przyjęciu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Na mocyart. 91 § 2 kkwymierzono oskarżonemu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie na mocyart. 69 § 1 i 2 kk,art. 70 § 1 pkt 1 kkwarunkowo zawieszono na okres próby 3 lat oraz karę łączną grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, przy przyjęciu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych.
Nadto Sąd uznał oskarżonąJ. Ż.za winną popełnienia dwóch czynów, zarzucanych jej w pkt III i XVI aktu oskarżenia, z których każdy wyczerpywał znamiona przestępstwa zart. 286 § 1 kkiart. 297 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, ustalając, że stanowią one ciąg przestępstw i zostały popełnione na szkodę(...)S.A., i za to wymierzył jej na mocyart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkiart. 91 § 1 kkkarę 10 miesięcy pozbawienia, której wykonanie na mocyart. 69 § 1 i 2 kk,art. 70 § 1 pkt 1 kkwarunkowo zawieszono na okres próby 4 lat.
OskarżonegoD. B.Sąd Rejonowy uznał za winnego popełnienia dwóch czynów, zarzucanych mu w pkt V i VI aktu oskarżenia, z których każdy wyczerpywał znamiona przestępstwa zart. 286 § 1 kk, ustalając, że stanowią one ciąg przestępstw i zostały popełnione na szkodę(...)S.A., i za to wymierzył mu na mocyart. 286 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkkarę 1 roku pozbawienia, której wykonanie na mocyart. 69 § 1 i 2 kk,art. 70 § 1 pkt 1 kkwarunkowo zawieszono na okres próby 5 lat.
Na mocyart. 46 § 1 kkzobowiązano oskarżonegoT. P. (1)do naprawienia szkody w całości przez zapłatę na rzecz(...)S.A. kwoty 26.694,70 złotych.
Ponadto na podstawieart. 44 § 2 kkorzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych poprzez pozostawienie ich w katach sprawy oraz zasądzono od oskarżonych stosowne koszty procesu.

Wyrok ten zaskarżył w całości na niekorzyść oskarżonych Prokurator, który zarzucił wyrokowi:

1
obrazę przepisów postępowania w postaciart. 423 § 1 i 2 kpk, polegającą na niesporządzeniu uzasadnienia do wyroku Sądu Rejonowego i niedoręczeniu tegoż orzeczenia wraz z uzasadnieniem Prokuraturze RejonowejG.wG.;

2
obrazę przepisów postępowania, tj.art. 442 § 3 kpk, poprzez nieuwzględnienie w pełni wskazań Sądu Okręgowego w Gliwicach, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 VIII 2011r., sygn. akt VI Ka 298/11, co miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku;

3
obrazę przepisów postępowania, tj.art. 387 § 1 – 3 kpk, poprzez orzeczenie względem oskarżonych kar niezgodnych z wcześniejszymi uzgodnieniami.

Stawiając powyższe zarzuty wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja okazała się zasadna na tyle, że w wyniku jej wywiedzenia zaskarżony wyrok nie mógł się ostać. Koniecznym stało się zatem uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Przede wszystkim wyrok ten zapadł z obrazą prawa procesowego, a toart. 423 § 1 i 2 kpk, albowiem Sąd orzekający, wbrew ustawowemu obowiązkowi, wobec zgłoszonych w terminie żądań, nie sporządził na piśmie i nie doręczył Prokuraturze Rejonowej oraz obrońcy oskarżonegoT. P. (1)uzasadnienia wydanego wyroku. Niewyjaśnienie przyczyn uzasadniających wydanie orzeczenia utrudnia zatem, a wręcz uniemożliwia merytoryczną kontrolę zaskarżonego orzeczenia, Sąd odwoławczy bowiem nie może opierać kontroli odwoławczej jedynie o domniemania motywów, które powodowały wydanie rozstrzygnięcia określonej treści. Każde uzasadnienie orzeczenia powinno wykazywać logiczny proces, który doprowadził Sąd orzekający do wniosku o winie lub niewinności oskarżonych, Sąd więc winien wskazać w uzasadnieniu, jakie fakty uznaje za ustalone, na czym opiera poszczególne ustalenia i dlaczego nie uznaje dowodów przeciwnych, a następnie jakie wnioski wyprowadza z dokonanych ustaleń. Prawidłowość uzasadnienia wyroku warunkuje nie tylko możliwość prawidłowego sformułowania zarzutów apelacji, ale również możliwość prawidłowej kontroli odwoławczej (por. m. in. wyrok SA w Katowicach z dnia 26 VII 2012r., II AKa 283/12, Lex nr 1267258 i wyrok SA w Katowicach z dnia 8 IX 2011r., II AKa 239/11, Lex nr 1112488, wyrok SA w Łodzi z dnia 6 VI 2013r., II AKa 81/13, Lex nr 1324703, wyrok SN z dnia 28 V 2013., II KK 308/12, Lex nr 1319257, Prok. i Pr. - wkł. 2013/9/14).
W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy wydał wyrok w trybieart. 387 § 1 kpk, a więc po przesłuchaniu na rozprawie głównej wszystkich oskarżonych, bez przeprowadzania rozprawy w całości. Jednak również i w takiej sytuacji na Sądzie spoczywa obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku zgodnie z wymogamiart. 424 kpk; wówczas uzasadnienie wyroku winno zawierać analizę i ocenę całokształtu dowodów wskazanych w akcie oskarżenia, ujawnionych lub uznanych za ujawnione w trybieart. 387 § 2 kpkoraz wskazanie przesłanek, dla których Sąd uznał, że wina, a w tym okoliczności popełnienia czynów, nie budzą wątpliwości. W dalszej kolejności Sąd winien wyjaśnić podstawę prawną wyroku (art. 424 § 1 pkt 2 kpk) oraz uzasadnić zawarte orzeczenie o karze (art. 424 § 2 kpk). Dodatkowo uzasadnić należy, że cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy w całości.
Skarżący podnosi, iż Sąd orzekający, dopuszczając się obrazy przepisów postępowania, orzekł niezgodnie z wcześniejszymi uzgodnieniami, zawartymi w treści aktu oskarżenia, a dot. orzeczenia środka karnego – naprawienia szkody. Istotnie w akcie oskarżenia został umieszczony przez oskarżyciela wniosek o wydanie wobec oskarżonych wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z nimi kar i środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody na rzecz wskazanych podmiotów –B.wG., a w stosunku do oskarżonegoT. P.– także na rzecz(...)S.A. (czyny zarzucane w pkt VIII – X, XIII – XVI), Sąd Rejonowy natomiast – przychylając się w całości do wniosków oskarżonych ogólnikowo złożonych na rozprawie i ich w żadnej mierze nie modyfikując – orzekł jedynie po myśli przepisuart. 46 § 1 kkobowiązek ten jedynie wobec oskarżonegoT. P.na rzecz pokrzywdzonego(...)S.A., w określonej, jednak trudnej do weryfikacji (wobec braku uzasadnienia) kwocie.
Należy zatem w tym miejscu przypomnieć, że Sąd nie jest związany ani samym faktem złożenia wniosku w trybieart. 387 § 1 kpk, ani treścią tego wniosku. Może więc odmówić wnioskowi w ogóle albo uzależnić jego uwzględnienie od dokonania w nim określonej zmiany. Przychylenie się natomiast w całości do wniosków oskarżonych na rozprawie o wydanie wyroku skazującego na zasadach przewidzianych wart. 387 § 1 i 2 kpk(k. 2047odwrót) rodziło po stronie Sądu zobowiązanie do wymierzenia kar i środków karnych zgodnych z akceptowanymi wcześniej wnioskami. Ma rację zatem skarżący gdy podnosi, iż środek karny naprawienia szkody w całości orzeczony jedynie wobec oskarżonegoT. P., a nadto tylko na rzecz pokrzywdzonego(...)S.A. jako właściwego podmiotu, został orzeczony przez Sąd meriti wbrew poczynionym wcześniej uzgodnieniom, co narusza dyspozycję omawianego wyżej przepisu postępowania karnego.
Wypada także w tym miejscu zauważyć, iż Sąd Rejonowy, nie uwzględniając w pełni wskazań Sądu Okręgowego zawartych na k. 6 uzasadnienia wyroku z dnia 26 VIII 2011r., rozpoznając ponownie sprawę nie ustalił (pomimo upływu 6 lat), czy(...)S.A., jako uprawniony pokrzywdzony, posiada nadal wierzytelność względem oskarżonegoP.i w jakiej wysokości, co ma niebagatelne znaczenie dla orzeczenia obowiązku zart. 46 § 1 kk.
Trudno także w końcu, z racji braku pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia, ustalić przyczynę i słuszność dla której Sąd orzekający, przypisując oskarżonemuD. B.popełnienie zarzucanych mu czynów, wyeliminował z ich kwalifikacji prawnejart. 297 § 1 kk, nie dokonując zmiany w ich opisie, choć co do zasady opis tych czynów był tożsamy z tymi przypisanymiJ. Ż., a realizującymi znamiona występków zart. 286 § 1 kkiart. 297 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk.
Z tych wszystkich względów Sąd odwoławczy uchylił zaskarżone orzeczenie, przekazując sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd I instancji przeprowadzi zatem ponownie postępowanie wobec oskarżonych, zgromadzony materiał dowodowy Sąd podda następnie wszechstronnej analizie oraz swobodnej ocenie zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, po czym wyciągnie prawidłowe wnioski końcowe, w tym co do winy oskarżonych, oceny prawnej ich zachowań oraz konieczności i zakresu orzeczenia obowiązku naprawienia szkody na rzecz uprawnionego podmiotu, oczywiście z uwzględnieniem podniesionych powyżej uwag Sądu odwoławczego i wystrzegając się uchybień, które zadecydowały o uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto wyniki analizy materiału dowodowego powinny znaleźć odzwierciedlenie, gdy zajdzie taka konieczność, w pisemnych motywach wyroku zgodnie z treściąart. 424 § 1 i 2 kpk.
Wypada także w pierwszej kolejności podjąć decyzję procesową w sprawie oskarżonegoM. Z., który – jak wynika ze skróconego odpisu aktu zgonu k. 1968 – zmarł.
Z tych wszystkich powodów Sąd Okręgowy orzekł jak w części dyspozytywnej swego wyroku.