Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III S 179/13
Data wyroku: 2014-01-28 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Matyasik, Magdalena Balion-Hajduk, Joanna Naczyńska
Słowa kluczowe: Skarga Na Przewlekłość
Podstawa prawna: art. 12 ust. 2, 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Sygn. akt III S 179/13

POSTANOWIENIE
Dnia 28 stycznia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący – Sędzia  SO Elżbieta Matyasik
Sędziowie   SO Joanna Naczyńska
SO Magdalena Balion-Hajduk (spr.)
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2014 r.
skargiR. K.
o stwierdzenie przewlekłości postępowania
w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Zabrzu pod sygn. VIII C 703/12
z udziałem Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego w Zabrzu
postanawia:

1
stwierdzić, że w postępowaniu sądowym w sprawie z powództwaR. K.przeciwko Skarbowi Państwa – Aresztowi Śledczemu wZ., prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Zabrzu, pod sygnaturą akt VIII C 703/12 nastąpiła przewlekłość postępowania;

2
przyznać skarżącemuR. K.od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego wZ.kwotę 4.000 (cztery tysiące) zł;

3
oddalić skargę w pozostałej części.

SSO Magdalena Balion-Hajduk SSO Elżbieta Matyasik SSO Joanna Naczyńska
Sygn. akt  III S 179/13

UZASADNIENIE
PowódR. K.wystąpił ze skargą datowaną na 29 października 2013r.na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki.W skardze domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w Zabrzu pod sygnaturą akt VIII C 703/12 i zasądzenia od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty 10.000 zł.
Uzasadniając swoje żądanie skarżący podał, że przed Sądem Rejonowym w Zabrzu toczy się sprawa o zapłatę z jego powództwa przeciwko Skarbowi Państwa – Aresztowi ŚledczemuwZ.. Pozew złożono do Sądu Rejonowemu w Tychach, po przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowemu w Zabrzu pierwsza rozprawa została przeprowadzona po upływie 10 miesięcy tj. 29 listopada 2012r. Wnioski strony powodowej o ustalenie adresów świadków pozostawiono bez odpowiedzi. Nadto okres od daty ostatniej czynności Sądu do daty planowanego przesłuchania powoda wyznaczonego na 6 sierpnia 2013r. wynosi 9 miesięcy. Skarżący podniósł, że długotrwałe postępowanie sądowe powoduje u niego rozstrój zdrowia oraz nie sprzyja resocjalizacji, której jest poddawany w jednostce penitencjarnej.
Prezes Sądu Rejonowego w Zabrzu wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Podniósł, że na przewlekłość postępowania miało wpływ zachowanie powoda w toku procesu - wniesienie pozwu do niewłaściwego miejscowo Sądu, niewskazanie miejsca pobytu świadków mimo 3-krotnego zobowiązania. W sprawie zachodziła również konieczność przesłuchania powoda w drodze pomocy prawnej. Nadto Prezes Sądu Rejonowego w Zabrzu wskazał, że akcentowane przez skarżącego długie oczekiwanie na termin rozprawy nie jest spowodowane opieszałością Sądu, ale niewystarczającą obsadą sędziów orzekającychw pionie cywilnym i ilością spraw w referacie poszczególnych sędziów.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Skarga co do zasady zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 1 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,jeżeli postępowanie w jej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznychi prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy,albo dłużej niż to konieczne dla załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.
W niniejszej sprawie pozewR. K.przeciwko Skarbowi Państwa- Aresztowi Śledczemu wZ.został złożony do Sądu Rejonowego w Tychach. Akta przekazano do Sądu Rejonowego w Zabrzu w dniu 13 lutego 2012r. (k. 50) zgodnie z postanowieniem z dnia 23 stycznia 2012r. o przekazaniu sprawy według właściwości miejscowej. Zarządzeniem z dnia 24 lutego 2012r. wyznaczono termin rozprawy na 29 maja 2012r., na który wezwano strony do osobistego stawiennictwa celem przesłuchania pod rygorem pominięcia (k. 52). Zarządzeniem z dnia 17 kwietnia 2012r. odwołano rozprawę wyznaczoną na 29 maja 2012r. i zmieniono sędziego referenta (k. 56). W dniu 18 maja 2012r. wpłynął wniosek pełnomocnika z urzędu o niewyznaczanie rozprawy pomiędzy 12 lipca 2012r. a 2 sierpnia 2012r. z uwagi na plany urlopowe (k. 58). Zarządzeniem z dnia 24 września 2012r. termin rozprawy wyznaczono na 29 listopada 2012r. (k. 60). Z zestawienia w podejmowanych czynności wynika więc, że okres pomiędzy zarządzeniami o wyznaczeniu terminu pierwszej rozprawy wyniósł 7 miesięcy (24 lutego 2012r. i 24 września 2012r.). Na rozprawie w dniu 29 listopada 2012r. Sąd postanowił o dopuszczeniu dowodu z przesłuchania powodaR. K.oraz świadkaB. K., z tym że przeprowadzenie tych dowodów zlecono w drodze pomocy prawnej Sądowi Rejonowemu w Będzinie. Nadto zobowiązano pełnomocnika powoda do wskazania danych świadkówB. K.iM. K.oraz zobowiązano strony do złożenia wniosków dowodowych w terminie 14 dni pod rygorem pominięcia. Rozprawę odroczono z terminem z urzędu (k. 89). W dniu 13 grudnia 2012r. wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika powoda z wnioskami dowodowymi oraz informacją o niemożności uzyskania danych świadków przebywających w jednostkach penitencjarnych (k. 95-96). W dniu 2 stycznia 2013r. wpłynęło do Sądu pismo ze wskazaniem danych świadkaM. K.. W piśmie tym oraz kolejnym, które wpłynęło 17 stycznia 2013r., wniesiono o przedłużenie terminu do wskazania danych świadkaB. K.(k. 98, 100). Następnie – pismem, które wpłynęło 21 stycznia 2013r. pełnomocnik powoda cofnął wniosek o przesłuchanie w charakterze świadkaB. K.oraz domagał się zlecenia niezwłocznego przesłuchania powoda, gdyż 20 lutego 2013r. zostanie on przetransportowany do Zakładu Karnego nr 1 weW.(k. 103). Odezwę o przesłuchanie powoda w drodze pomocy prawnej sporządzono 12 kwietnia 2013r. tj. po upływie blisko 3 miesięcyi wystosowano ją do Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu (k. 105-106); akta zwrócono po wykonaniu 14 sierpnia 2013r. (k. 119). W Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu, w wykonaniu odezwy, zarządzeniem z dnia26 kwietnia 2013r. wyznaczono rozprawę na 16 lipca 2013r., na godz. 8.00 (k. 125).Po uzyskaniu informacji z zakładu karnego, że doprowadzenie skazanego jest możliwe najwcześniej na godz. 10.00 termin rozprawy zmieniono na 6 sierpnia 2013r. (k. 126, 127). Powód został przesłuchany w drodze pomocy prawnej na rozprawie dnia 6 sierpnia 2013r.(k. 142-146). Po przekazaniu akt z Sądu Rejonowego dla Wrocławia - FabrycznejweW.kolejny termin rozprawy w Sądzie Rejonowym w Zabrzu wyznaczono zarządzeniem z dnia 31 października 2013r. tj. po upływie 2 miesięcy i 2 tygodni. Termin wyznaczono po upływie dalszych 5 miesięcy tj. na 8 kwietnia 2014r. (k. 153).
Mając na uwadze powyższe skardze powodaR. K.nie sposób odmówić zasadności - w zakresie w jakim obejmuje żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania i przyznania sumy pieniężnej do kwoty 4.000zł. Okres pomiędzy zarządzeniami o wyznaczeniu terminu pierwszej rozprawy wyniósł 7 miesięcy - od 24 lutego 2012r.do 24 września 2012r. Następnie, w toku postępowania dowodowego, odezwęo przesłuchanie powoda w drodze pomocy prawnej sporządzono i skierowano do Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu 12 kwietnia 2013r. tj. z upływem blisko 3 miesięcy od wniosków strony powodowej, w tym informacji o przetransportowaniu powoda do innej jednostki penitencjarnej. Po zwrocie akt, co nastąpiło 14 sierpnia 2013r., kolejny termin rozprawy wyznaczono zarządzeniem z dnia 31 października 2013r.tj. po upływie ponad 2 miesięcy a termin wyznaczono na 8 kwietnia 2014r. tj. po upływie dalszych 5 miesięcy.
Przedstawiony powyżej tok czynności i okres bezczynności pomiędzy nimiwskazuje jednoznacznie, że w sprawie doszło do przewlekłości postępowania. Znaczna ilość spraw w referatach sędziów i niedobory kadrowe w Sądzie Rejonowym w Zabrzu w ocenie Sądu Okręgowego nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie zapadłe w postępowaniu skargowym, gdyż strona nie może ponosić konsekwencji braku należytej organizacji w jednostkach wymiaru sprawiedliwości.
Należy zwrócić także uwagę, iż Sąd nie korzysta z dostępnych narzędzi jak baza PESEL SAD czy(...), dzięki którym w tego typu sprawach może szybko ustalić aktualne miejsca pobytu powoda i świadków, osadzonych w jednostkach penitencjarnych, bez konieczności wielotygodniowego czy nawet wielomiesięcznego poszukiwania świadków, którzy są przetransportowywani do kolejnych zakładów karnych. Sprawność postępowania znacznie zwiększyłoby także skorzystanie, przy przesłuchaniu strony i świadków, z możliwości przeprowadzenia wideokonferencji, bo w taką możliwość wyposażona jest obecnie większość zakładów karnych czy wideokonferencji przeprowadzonej za pośrednictwem najbliższego Sądu Rejonowego.
Z powyższych względów, na podstawieart. 12 ust. 2w zw. zart. 2 ust.1 i 2 ustawyz 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawyw postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki(Dz. U. Nr 179 poz.1843), skargę powoda uwzględniono. Sąd Okręgowy określając wysokość przyznanej sumy pieniężnej miał na względzie długość okresu stwierdzonej przewlekłości postępowania i negatywne tego skutki dla strony. Sąd stwierdził, że okoliczności sprawy nie uzasadniają przyznania sumy pieniężnej w żądanej wysokości, a adekwatną do nich będzie kwota 4.000zł. W pozostałym zakresie skargę oddalono jako nieuzasadnioną.
Sąd Okręgowy, biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, uznał,iż skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie i na mocyart. 12 ust. 2, 4 ustawyz dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawyw postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłokiorzekł jakw sentencji.
SSO Magdalena Balion - Hajduk SSO Elżbieta Matyasik SSO Joanna Naczyńska