Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 387/14
Data wyroku: 2014-05-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Natalia Lipińska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt IV U 387/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 maja 2014 roku
Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Natalia Lipińska
Protokolant: stażysta Monika Barwacz
po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaB. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 3 marca 2014 roku nr(...)
w sprawieB. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu sięB. G.prawo do emerytury od 6 lutego 2014 roku
Sygn. akt IV U 387/14

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie

z dnia 23 maja 2014 r.
Decyzją z dnia 3 marca 2014 r., nr(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT., na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) oraz przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.), odmówiłB. G.przyznania prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie spełnia wymogów określonych w art. 184 powołanej ustawy, od wystąpienia których uzależnione jest nabycie prawa do emerytury, ponieważ nie udokumentował 15- letniego stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze.
Decyzję tę zaskarżyłB. G., domagając się jej zmiany i przyznania mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że legitymuje się co najmniej15- letnim stażem pracy w szczególnych warunkach z tytułu zatrudnienia w Zakładach(...)wT..
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że słusznie nie uwzględniono odwołującemu w stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w(...)Spółka z o.o. wT.od2 grudnia 1971 r. do 31 lipca 1997 r., ponieważ za okres ten wnioskodawca nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.

    Bezsporne w niniejszej sprawie było, żeodwołującyB. G., urodzony
(...)r., w dniu(...)r. osiągnął 60 lat życia. Na dzień 1 stycznia 1999 r. ubezpieczony udokumentował 27 lat, 1 miesiąc i 4 dni okresów składkowychi nieskładkowych.
We wniosku z dnia 6 lutego 2014 r. odwołujący wniósł o przyznanie mu prawa do emerytury.
Zaskarżoną decyzją z dnia 3 marca 2014 r. ZUS Oddział wT.odmówiłB. G.przyznania prawa do tego świadczenia, ponieważ w/w nie udokumentował 15- letniego stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze.
Odwołujący nie przystąpił do OFE.
Sąd ustalił ponadto następujący stan faktyczny sprawy:
OdwołującyB. G.był zatrudniony w(...)Spółka z o.o.wT.od 2 grudnia 1971 r. do 31 lipca 1997 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku ładowacza.
dowód:

-

świadectwo pracy z dnia 31.07.1997 r.- k. 4 cz. I akt ZUS,

W okresie zatrudnienia w(...)Spółka z o.o. wT.odwołujący pracował w dziale transportu w kolumnie załadunkowej i wyładunkowej. Był to duży działi mieścił się na uboczu zakładu pracy. Dysponował oddzielnym budynkiem i własną bazą transportową składającą się z samochodów. Nazwa kolumna załadunkowa i wyładunkowa wzięła się stąd, że do załadunku i wyładunku towaru pracownicy ustawiali się w kolumnie.W dziale transportu pracowało kilkudziesięciu pracowników, łącznie z kierowcamii mechanikami. Kolumna załadunkowa i wyładunkowa liczyła natomiast 14 ładowaczy. Ładowacze pracowali w brygadach. Pracownicy ci, w tym odwołujący, zajmowali się na co dzień rozładunkiem wagonów z puszkami na konserwy czy solą wjeżdżających na teren zakładów, przenoszeniem tego towaru do magazynów mięsnych i do chłodni albo przeładowywaniem go na samochody, załadunkiem wagonów konserwami, jak również załadunkiem i wyładunkiem na zewnątrz, w szczególności ładowaniem ćwierci czy połówek wieprzowych pochodzących z zakładów na samochody. Były to ciężkie pakunki, ważące nawet po 60-70 kilogramów. Pracownicy załadunkowi i wyładunkowi zajmowali się również ładowaniem odpadów z zakładów, takich jak kości i skóry, łopatami na wywrotki. Pracę ładowacza odwołujący wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Oprócz czynności pracownika załadunkowego i wyładunkowego, w ramach dobowego wymiaru godzin, nie realizował żadnych innych czynności.
dowód:

-

zeznania świadkaM. P.- 00:12:28-00:27:38,

zeznania odwołującegoB. G.- 00:29:34-00:35:29,

Stan faktyczny w sprawie Sąd ustalił w oparciu o dowód z dokumentu oraz zeznania świadka i odwołującego.
Sąd pozytywie ocenił dowód z dokumentu w postaci świadectwa pracy wnioskodawcy z dnia 31 lipca 1997 r., którego autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości, zaś jego treść i forma nie były kwestionowane przez strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich, jakie należałoby uwzględnić z urzędu, aby dokumentowi temu odmówić właściwego mu znaczenia dowodowego.
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadkaM. P.i słuchanegow charakterze stronyB. G., którzy złożyli depozycje odnośnie rodzaju czynności wykonywanych przez odwołującego w okresie zatrudnienia w(...)Spółkaz o.o. wT.. Zeznania te zasługiwały na walor pełnej wiarygodności, gdyż były wewnętrznie spójne, wzajemnie ze sobą korespondowały, a przy tym były przekonującew świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego. Z zeznań tych wyraźnie wynika, żew spornym okresie zatrudnienia ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze godzin zajmował się ciężkimi pracami załadunkowymi i wyładunkowymi oraz przeładunkiem w dziale transportu zakładu pracy.
Pozostałe okoliczności sprawy Sąd uznał za bezsporne, gdyż nie były w żaden sposób kwestionowane przez strony, zaś dokumenty przedstawione na ich stwierdzenie nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności.
Sąd rozważył, co następuje:
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2013 poz. 1440 ze zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat- dla kobiet i 65 lat- dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2).
Wymagany w art. 184 ust. 1 pkt 2 okres składkowy i nieskładkowy przewidujeart. 27 powołanej ustawy, w świetle którego wynosi on co najmniej 20 lat dla kobieti 25 lat dla mężczyzn.
Przepis art. 32 ustawy statuuje natomiast, iż ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 1. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu- za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia orazo znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.
Stosownie do treści art. 32 ust. 4 ustawy, wiek emerytalny, o którym mowaw ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Mowa tu orozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Jak wynika z § 1 wskazanego rozporządzenia, stosuje się je do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.
W myśl § 2 ust. 1, okresami uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy (ust. 2).
Zgodnie zaś z § 4 ust. 1, prawo do emerytury nabywa pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A rozporządzenia, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz legitymuje się wymaganym okresem zatrudnienia, w tym co najmniej okresem 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Bezsporne w niniejszej sprawie było, że odwołujący osiągnął wiek 60 lat, posiadał na dzień 1 stycznia 1999 r. wymagany 25- letni okres ubezpieczenia i nie przystąpił do OFE.
Rozstrzygnąć natomiast należało, czy wnioskodawca legitymuje się co najmniej15- letnim stażem pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, co uprawniałoby go tzw. wcześniejszej emerytury.
Kwestią sporną pozostawała więc kwalifikacja pracy wnioskodawcy od 2 grudnia 1971 r. do 31 lipca 1997 r. w(...)Spółka z o.o. wT..
Odmawiając odwołującemu przyznania prawa do świadczenia, organ rentowy podniósł, że za okres ten wnioskodawca nie przedłożył świadectwa wykonywania pracyw szczególnych warunkach.
Brak świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie przekreśla możliwości ustalania, że ubezpieczony pracę w takim charakterze rzeczywiście wykonywał. W szczególności wnioskodawca może wykazywać innymi środkami dowodowymi, że jego praca świadczona była w warunkach szczególnych. W postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się bowiem te same reguły dowodzenia, jak w zwykłym procesie cywilnym. Zastosowanie mają zatemart. 6 k.c.iart. 232 k.p.c.Świadectwo pracyw warunkach szczególnych wydane pracownikowi przez pracodawcę stanowi tylko domniemanie, iż okres pracy w nim podany jest okresem pracy w warunkach szczególnych,o którym mowa w art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentachz FUS. W sytuacji zatem, kiedy brak wymaganego świadectwa wystawionego przez pracodawcę, sąd może prowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy praca wykonywana przez stronę, była realizowana w warunkach wymaganych przepisami rozporządzenia i czy ubezpieczony zajmował któreś ze stanowisk pracy wymienionychw załącznikach dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W orzecznictwie podkreśla się również, że dla oceny, czy pracownik pracowałw szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. (por. wyroki SN: z dnia 19 maja2011 r., III UK 174/10, LEX nr 901652; z dnia 8 czerwca 2011 r., I UK 393/10,LEX nr 950426; z dnia 1 czerwca 2010 r., II UK 21/10, LEX nr 619638; z dnia 14 września2007 r., III UK 27/07, OSNP 2008/21-22/325; z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/07, OSNP 2008/21-22/329; z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07, LEX nr 483283; z dnia22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009/5-6/75 i z dnia 24 marca 2009 r., I PK 194/08, LEX nr 528152).
Analiza zgromadzonych w sprawie dowodów prowadzi do wniosku, żeB. G.legitymuje się co najmniej 15- letnim stażem pracy w szczególnych warunkach.
W aktach organu rentowego znajduje się świadectwo pracy z dnia 31 lipca 1997 r. potwierdzające zatrudnienie wnioskodawcy w(...)Spółka z o.o. wT.od 2 grudnia 1971 r. do 31 lipca 1997 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku ładowacza (w całym tym okresie zatrudnienia i ostatnio).
Taki charakter zatrudnienia ubezpieczonego w spornym okresie wynika też z zeznań świadka, pracującego- jak podał- w takim samym charakterze i w tym samym zakładzie pracy coB. G.oraz samego odwołującego, którzy dokładnie wskazali, na czym polegała praca wnioskodawcy w spornym okresie.
Z zeznań tych wynika, że odwołujący był zatrudniony w dziale transportu zakładu pracy, dysponującym własną bazą transportową. Na co dzień pracował w brygadzie składającej się z pracowników wykonujących ciężkie prace załadunkowe, wyładunkowei przeładunkowe- w tzw. kolumnie załadunkowej i wyładunkowej. Zajmował się rozładunkiem wagonów z puszkami na konserwy czy solą, które wjeżdżały na teren zakładów, przenoszeniem tego towaru do magazynów mięsnych i do chłodni albo przeładowywaniem go na samochody, załadunkiem wagonów konserwami, jak również załadunkiem i wyładunkiem na zewnątrz, w szczególności ładowaniem ćwierci czy połówek wieprzowych pochodzących z zakładów na samochody. Jak ustalił Sąd, były to ciężkie pakunki, ważące nawet po 60-70 kilogramów. Poza tym, odwołujący ładował łopatami na wywrotki odpady z zakładów, takie jak kości i skóry. Wiadomo przy tym, że pracę tę odwołujący realizował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a w ramach dobowego wymiaru godzin nie był kierowany do wykonywania jakichkolwiek innych czynności.
Analiza akt emerytalnych świadkaM. P.potwierdza, że od5 września 1973 r. do 31 lipca 1997 r. świadek ten, podobnie jak odwołujący, pracowałw(...)Spółka z o.o. wT.w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku ładowacza (świadectwo pracy z dnia 4 grudnia 2001 r.- k. 3). Jak wynikaz angaży, w tym czasie, tak jak odwołujący, był pracownikiem brygady za i wyładunkowej, jak również to, że pracował przy za i wyładunku (angaże- k. 14-15). Zeznania tego świadka były więc w pełni miarodajne i pozwoliły Sądowi na ustalenie, jaki był charakter pracy wnioskodawcy w spornym okresie. Z akt emerytalnych świadka wynika ponadto, że organ rentowy przyznał w/w prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnieniaw szczególnych warunkach w(...)Spółka z o.o. wT.i w Zakładach(...)S.A. wT.(decyzja z dnia 20 września 2012 r.- k. 24).
Mając na uwadze powyższe okoliczności, uznać należało, że w okresie od 2 grudnia 1971 r. do 31 lipca 1997 r. wnioskodawca świadczył pracę w szczególnych warunkach, wymienioną w Dziale VIII, zatytułowanym: „W transporcie i łączności”, poz. 1 (ciężkie prace załadunkowe i wyładunkowe oraz przeładunek materiałów sypkich, pylistych, toksycznych, żrących lub parzących w transporcie) wykazu A, stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W spornym okresie zakładem zatrudniającym wnioskodawcę były co prawdaZakłady (...)wT., niemniej trzeba mieć na uwadze, że w skład tego zakładu wchodził dział transportu, w którym na co dzień ubezpieczony wykonywał pracę. Był to duży dział i mieścił się na uboczu zakładu pracy. Dysponował oddzielnym budynkiem i własną bazą transportową składającą się z samochodów. W zakresie transportuZakłady (...)były więc samodzielnei nie korzystały z usług transportowych firm zewnętrznych. Jeżeli zaś tak, brak było jakichkolwiek przeszkód, aby pracę odwołującego w spornym okresie zakwalifikować według Działu VIII, poz. 1 wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia.
Ubezpieczony legitymuje się zatem co najmniej 15- letnim stażem pracyw szczególnych warunkach, co uprawnia go do tzw. wcześniejszej emerytury.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego orazart. 47714§ 2 k.p.c., Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującemu prawo do emerytury od 6 lutego 2014 r., tj. od daty wniosku.