Sąd Okręgowy w Elblągu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 2216/13
Data wyroku: 2014-04-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Koronowski
Słowa kluczowe: Emerytura Pomostowa
Podstawa prawna: art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. akt IV U 2216/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 kwietnia 2014r.
Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Tomasz Koronowski
Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Tomaszewska
po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014r. w Elblągu na rozprawie
sprawy z odwołaniaM. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.
z dnia 26 września 2013r. znak:(...)
o emeryturę pomostową
oddala odwołanie.
Sygn. akt IV U 2216/13

UZASADNIENIE
SkarżącyM. P.wniósł odwołanie od decyzji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.z dnia 26 września 2013r., znak(...), odmawiającej mu prawa do emerytury pomostowej. Ubezpieczony podniósł, że w jego ocenie wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze przez 15 lat, wobec czego spełnia warunki uzyskania wnioskowanego prawa, wynikające zart. 4 ust. 6 i 49 ustawy o emeryturach pomostowych. Na dowód wykonywania pracy pracy w szczególnych warunkach w(...) Spółce z o.o.wE.skarżący wniósł o przesłuchanie świadków.
Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Również pozwany powołał się na przepisyustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(Dz.U. Nr 237 poz. 1656 ze zmianami). Wskazano, że skarżący udowodnił 14 lat, 4 m-ce i 6 dni pracy w szczególnych warunkach., przy czym nie wykonywał tego rodzaju pracy po dniu 31 grudnia 2008r. Organ rentowy nie uznał za tego rodzaju pracę okresu zatrudnienia od dnia 1 stycznia 1996r. do dnia 7 marca 2007r. w(...) Spółce z o.o.wE., gdyż stanowisko zajmowane przez pozwanego nie było tożsame ze stanowiskiem wymienionym w przepisach resortowych. Zaznaczono, że wnioskodawca nie przedłożył orzeczenia lekarza medycyny pracy o niezdolności do wykonywania prac w szczególnych warunkach wymienionych w pkt 4-12 załącznika nr 1 doustawy o emeryturach pomostowych.
Na rozprawie w dniu 5 lutego 2014r. pozwany przyznał, że do okresów uznanych za udowodnione okresy pracy w szczególnych warunkach, należy doliczyć również okres pozostawania przez wnioskodawcę w(...) Spółce z o.o.wE.na stanowisku wykańczacza odlewów, co powodowałoby, że suma okresów pracy ubezpieczonego w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze przekraczałaby wymagane 15 lat. Zobowiązany do sprecyzowania stanowiska, pozwany wskazał w piśmie z dnia 6 marca 2014r., że wnosi o oddalenia odwołania, gdyż w jego ocenie praca skarżącego jako funkcjonariusza(...)w latach 1974 – 1979 nie może być jednak uznana za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniuustawy o emeryturach pomostowych, a to powoduje, że udowodnione okresy pracy w szczególnych warunkach (wymienione w piśmie) nie przekraczają 15 lat. Wśród okresów uznawanych za udowodnione pozwany nie wskazał okresu zatrudnienia ubezpieczonego w(...) Spółce z o.o.wE.na stanowisku wykańczacza odlewów.
W ocenie skarżącego (pismo z dnia 19 marca 2014r.) okres służby w(...)to praca w szczególnym charakterze w rozumieniuart. 13 ustawy o emeryturach pomostowych, zaś praca na stanowisku również trasera odlewów to praca w szczególnych warunkach, wymieniona w załączniku Nr 1 do tej ustawy.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Skarżącyurodził się w dniu (...), zatem w dniu(...)2012r. ukończył 60 lat.
(bezsporne)
Ubezpieczony w dniach od 1 kwietnia do 1 maja 1971r. pracował jako sprzedawca rejonowy w(...) S.A.wW.w DzialeA. –. G.wO..
Następnie w okresie od dnia 16 listopada 1974r. do dnia 31 października 1979r. był funkcjonariuszem Komendy Wojewódzkiej(...). W dniach od 21 kwietnia do 4 września 1980r. na podstawie umowy agencyjnej był zatrudniony w(...)
(...)” Oddział Wojewódzki wE., zaś w okresie od dnia 1 października 1980r. do dnia 17 marca 1982r. był zatrudniony na Stacji(...)M.jako manewrowy, a następnie nastawniczy.
W okresie od dnia 2 kwietnia 1982r. do dnia 29 stycznia 1983r. skarżący był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wW.(...)Cementu wE.na stanowisku operatora przeładunku pneumatycznego. Następnie w dniach od 14 lutego do 3 września 1983r. pracował jako dyspozytor zmianowy wPrzedsiębiorstwie (...)wG.Ekspozytura wE.. W okresie od dnia 1 października 1983r. do dnia 13 lutego 1987r. ubezpieczony pracował jako kontroler w Wojewódzkim Urzędzie(...)wE., zaś w dniach od 2 marca do 16 maja 1987r. był zatrudniony na stanowisku suszarnika wZakładach im. (...)wE.. W dniach od 10 czerwca do 9 września 1987r. wnioskodawca pracował jako dowódca warty w(...)Zakładach (...).
Następnie w okresach od dnia 16 września 1987r. do dnia 30 kwietnia 1990r. wZakładach (...)im. gen.K. Ś.wE.skarżący pracował na stanowisku szlifierza ręcznego, zaś od dnia 1 maja 1990r. do dnia 31 grudnia 1995r. wA.Z.skarżący pracował na stanowiskach wykańczacza odlewów, a następnie szlifierza ręcznego. W okresie od dnia 1 stycznia 1996r. do dnia 7 marca 2007r. ubezpieczony był zatrudniony w(...) Spółce z o.o.wE., przy czym w dniach od 1 stycznia do 9 czerwca 1996r. i od 16 grudnia 1996r. do 16 lutego 1998r. na stanowisku wykańczacza odlewów, zaś w dniach od 10 czerwca do 15 grudnia 1996r. i od 17 lutego 1998r. do 7 marca 2007r. na stanowisku trasera odlewów.
(bezsporne, ponadto świadectwa pracy k. 31, 33, 35, 37, 39, 41, 47, 51, 107, 109 i zaświadczenia k. 43, 45 akt ZUS plik rentowy, odpisy pism dotyczących zmiany stanowisk w(...) Spółce z o.o.wE.k. 12 i 13 akt ZUS plik emerytalny, kopia umowy o pracę k. 10 akt IV U 209/12, zeznania skarżącego z rozprawy w dniu 9 kwietnia 2014r., od 3:00 do 4:45 i od 14:10 do 14:40).
Praca ubezpieczonego na stanowisku trasera odlewów polegała na wyznaczaniu na odlewach naddatku, który miał zostać zdjęty przez wykańczaczy odlewów. Wyznaczanie to odbywało się przy pomocy narzędzi ręcznych i mechanicznych i polegało na nacinaniu, nabijaniu tabliczek znamionowych, punktowaniu, rysowaniu na odlewach. Obowiązki wnioskodawcy na stanowisku szlifierza polegały na samodzielnym wyznaczaniu naddatków do zdjęcia (podobnie jak to czynił traser), ich zeszlifowywaniu przy pomocy szlifierek ręcznych i podwieszanych, polerowaniu, lakierowaniu gotowych odlewów na zimno i ich pakowaniu. Z kolei praca na stanowisku wykańczacza odlewów polegała na usuwaniu naddatków z odlewów przy pomocy szlifierek i młotków pneumatycznych.
(bezsporne, ponadto zeznania świadkówS. P.iS. T.z rozprawy w dniu 5 lutego 2014r., zeznania wnioskodawcy z rozprawy w dniu 9 kwietnia 2014r.)

Sąd zważył, co następuje:
W ocenie Sądu odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że okoliczności faktyczne sprawy okazały się bezsporne. Strony nie kwestionowały ani dokumentów, ani zeznań świadków. Pozwany nie podważał zeznań wnioskodawcy. Nie ujawniły się przy tym również z urzędu żadne okoliczności, które mogłyby wskazywać na niewiarygodność zebranych dowodów. Spór stron ograniczał się więc do oceny prawnej stanu faktycznego.
Wobec tego trzeba wyjaśnić, że skoro wnioskodawca pracował do 2007r., mógłby uzyskać prawo do emerytury pomostowej tylko w oparciu oart. 49 ustawy o emeryturach pomostowych. Zgodnie z tym przepisem prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:
1) po dniu 31 grudnia 2008r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;
3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowychstanowi, że prawo takie przysługuje osobie, która m.in. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat. Spór ograniczał się do tego, czy ubezpieczony legitymuje się takim właśnie stażem pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Pozwany nie kwestionował, że zachodzą pozostałe przesłanki przyznania wnioskowanej emerytury.
Trzeba wobec tego wyjaśnić, że zart. 49 pkt 3 ustawy o emeryturach pomostowychwynika, iż w przypadku, kiedy osoba ubiegająca się o to świadczenie nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy "szczególnej" według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do "nowego" świadczenia jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy (okres prac) można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 ustawy) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy). Innymi słowy brak podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, dziś nie może być tak kwalifikowany (tak np. Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 25 kwietnia 2013r. w sprawie III AUa 1857/12). Skarżący nie spełnia przesłanki 15 lat stażu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniuustawy o emeryturach pomostowych(w nowym znaczeniu), gdyż w ocenie Sądu za tego rodzaju pracę nie mogła być uznana praca na stanowiskach szlifierza i trasera, zaś suma pozostałych okresów pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze była krótsza, niż 15 lat.
Bezspornie okresem pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych w nowym znaczeniu była praca w(...)od dnia 1 stycznia 1981r. o dnia 17 marca 1982r. na stanowiskach manewrowego i nastawniczego oraz praca wZakładach (...)im. gen.K. Ś.wE.i wA.Z.wE.od dnia 16 września 1987r. do dnia 31 grudnia 1995r. na stanowiskach szlifierza ręcznego i wykańczacza odlewów. O ile uznanie przez pozwanego za udowodniony okres pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w(...)i okresu zatrudnienia wA.Z.na stanowisku wykańczacza odlewów nie budzi wątpliwości, o tyle praca na stanowisku szlifierza ręcznego (cały okres zatrudnienia wZakładach (...)im. gen.K. Ś.wE.– od dnia 16 września 1987r. do dnia 30 kwietnia 1990r. i końcowy okres pracy wA.Z.wE.), w ocenie Sądu za taką pracę w warunkach szczególnych w nowym rozumieniu uznana być nie może. Zart. 3 ust. 4w związku zart. 49 pkt 3 ustawy o emeryturach pomostowychwynika, że praca jest uznawana za pracę w warunkach szczególnych, jeśli m.in. wykonywana jest w pełnym wymiarze czasu. Wprawdzie więc praca ubezpieczonego na stanowisku szlifierza ręcznego polegała w części na szlifowaniu powierzchni odlewów i była wymienioną pod poz. 5 Wykazu prac w szczególnych warunkach (załącznik Nr 1 doustawy o emeryturach pomostowych) pracą bezpośrednio przy ręcznej obróbce wykańczającej odlewy, jednak pracy tej skarżący nie wykonywał w pełnym wymiarze czasu, gdyż – jak wynika z jego zeznań – zajmował się również trasowaniem (wyznaczaniem naddatków), polerowaniem, lakierowaniem na zimno i pakowaniem gotowych odlewów. Żadna z tych czynności nie jest wymieniona w poz. 5 powołanego tu załącznika Nr 1 doustawy o emeryturach pomostowych, gdzie za pracę w szczególnych warunkach uznaje się tylko następujące prace bezpośrednio przy ręcznej obróbce wykańczającej odlewy: usuwanie elementów układu wlewowego, ścinanie, szlifowanie, powierzchni odlewów oraz ich malowanie na gorąco. Należy przy tym podkreślić, że dla oceny, czy konkretny okres zatrudnienia może być uznany za pracę w warunkach szczególnych, nie jest istotna nazwa zajmowanego stanowiska (tu: szlifierz), a rzeczywisty zakres czynności świadczonych w ramach stosunku pracy. Tym bardziej nie mogły zostać uznane za pracę w warunkach szczególnych okresy zatrudnienia na stanowisku trasera odlewów, gdzie szlifowanie odlewów było jednym z wielu stosowanych przez wnioskodawcę sposobów wyznaczania naddatków, obok nacinania, punktowania, nabijania tabliczek znamionowych czy wreszcie rysowania.
W opisanej sytuacji okres pracy skarżącego w szczególnym charakterze i w szczególnych warunkach w istotnym dla rozstrzygnięcia nowym znaczeniu, nawet przy ewentualnym uwzględnieniu okresu pełnienia służby w(...), całego okresu zatrudnienia wA.Z.wE.(gdzie jednak wykańczaczem odlewów wnioskodawca nie był cały czas – jego ostatnim stanowiskiem było stanowisko ponownie szlifierza) i pracy wykańczacza odlewów w(...) Spółce z o.o.wE., był z pewnością krótszy niż wymagane 15 lat, gdyż wynosił nie więcej, niż 13 lat, 5 m-cy i 13 dni (okresy od 16 listopada 1974r. do 31 października 1979r. –(...), od 1 stycznia 1981r. do 17 marca 1982r. –(...), od 1 maja 1990r. do 31 grudnia 1995r. –A.Z.oraz od 1 stycznia 1996r. do 9 czerwca 1996r. i od 16 grudnia 1996r. do 16 lutego 1998r. –P.(...)). Jedynie więc na marginesie wystarczy wyjaśnić, że okres służby w(...)może zostać uznany za okres pracy w szczególnym charakterze, co wynika zart. 13 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowychw związku zart. 13 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin(Dz.U. z 2013r. poz. 667 ze zmianami), uznającym za równorzędne ze służbą w Policji okresy służby w(...).
Mając na względzie, że skarżący nie wykonywał przez 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w nowym znaczeniu, tj. w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, nie spełnia on wymaganych łącznie przesłanek przyznania wnioskowanego prawa. Należy podkreślić, że prawo emerytury pomostowej ma charakter wyjątku w stosunku do prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, wobec czego jego zakresu nie można rozszerzać w drodze wykładni przepisów prawa, która musi być ścisła, co m.in. nie pozwala na pominięcie konieczności wykazania, że praca w warunkach szczególnych wykonywana była w pełnym wymiarze czasu. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do uwzględnienia odwołania, Sąd na podstawieart. 47714§1 kpcodwołanie to oddalił.