Sąd Rejonowy w Świdnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1628/14
Data wyroku: 2014-10-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Halina Grzybowska

Sygn. akt I C 1628/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 października 2014r.
Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Halina Grzybowska
Protokolant: Magdalena Tobiasz
po rozpoznaniu w dniu 10 października 2014r. w Świdnicy
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) FINANSE Sp. z o.o.S.K.A. wP.
przeciwkoR. C.
o zapłatę 1.438,36 zł
I. zasądza od pozwanejR. C.na rzecz strony powodowej(...) FINANSE Sp. z o.o.S.K.A. wP.kwotę 287,95 zł (słownie: dwieście osiemdziesiąt siedem złotych dziewięćdziesiąt pięć groszy) płatną w terminie do 10 stycznia 2015r. z odsetkami ustawowymi na wypadek zwłoki;
II. dalej idące powództwo oddala;
III. nie obciąża pozwanej kosztami procesu;
IV. wyrokowi w punkcie I. nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.
Sygn. akt I C 1628/14

UZASADNIENIE
W pozwie wniesionym w dniu 18 kwietnia 2014 roku strona powodowaE. F. s. z. o. o.z/s wP.domagała się zasądzenia od pozwanejR. C.na jej rzecz kwoty 1 438,36 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztów procesu wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu żądania podała, że w dniu 12 maja 2011 roku zawarła z pozwaną umowę pożyczki z opcją obsługi pożyczki w domu pozwanej w wysokości: pożyczka 810,15 zł, oprocentowanie 36,44 zł oraz koszt obsługi w domu klienta w wysokości 283,66 zł , łącznie suma zobowiązania 1 121,25 .Pozwana obowiązana była spłacać to zobowiązane w 25 ratach cotygodniowych po 44,85 zł. Termin wymagalności umowy upłynął 03.11.2011 roku i z powodu opóźnień strona powodowa naliczyła pozwanej odsetki za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych. Do dnia wniesienia pozwu pozwana wpłaciła 195 zł tytułem odsetek za opóźnienie. Wartość naliczonych i niespłaconych na dzień sporządzenia pozwu odsetek to kwota 512,11 zł, która to kwotę powód doliczył do należności z tytułu umowy o pożyczkę tj. do kwoty 926,25 zł .Powód skierował do pozwanej pismo z wypowiedzeniem umowy, a pozwana nie dokonala żadnej wpłaty.
W dniu 24 kwietnia 2014 roku został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym uwzględniający żądanie pozwu.
W sprzeciwie od tego nakazupozwana zaskarżyła nakaz w całości i zarzuciła, że przedstawiciel firmy kredytowej(...)udzielił jej kredytu na sumę 700 zł i otrzymała kartę kredytową, z której mogła pobrać jedynie 500 zł, a pozostałe 200 zł zostało potraktowane jako I rata kredytu, poza umową i kartą nie otrzymała żadnych innych dokumentów, a w szczególności książeczki wpłat. . Na początku czerwca wpłaciła 200 zł przedstawicielce firmy, która udzieliła jej pożyczki ,tj.I. L.i nie otrzymała od niej pokwitowania, z powodu braku blankietów aI. L.odnotowała wpłatę w swoim zeszycie, nie dając pozwanej żadnego potwierdzenia. Po tej wizycie był u pozwanej „kontroler” z firmy powoda . Po 2 tygodniach , gdy zgłosiła się po rate ponownieI. L.pozwana wpłaciła jej dalsza kwotę 150 zł i ponownie nie otrzymała blankietów wpłat ani pokwitowania. Kontrolerzy powoda wiedzieli o tej sytuacji ale nikt więcej do pozwanej się nie zgłosił ani nie wskazała jej komu ma wpłacać kolejne raty . Napisała w tej sprawie skargę do strony powodowej w dniu 25 czerwca 2014 roku ale nie otrzymała żadnej odpowiedzi.
Na skutek sprzeciwu nakaz zapłaty stracił moc .

Sąd ustalił następujący stan faktyczny .
W dniu 12 maja 11 roku pozwanaR. C.korzystając z oferty rozreklamowanej pod nazwą „Bocian pożyczki” zawarła w swoim mieszkaniu z przedstawicielkąE.Finanse sp z o.o. wK.I. L.pisemną umowę pożyczki . Z reklamy na samochodzie poznała numer kontaktowy, pod który zatelefonowała i zgłosiła chęć zaciągnięcia pożyczki , po czymI. L.jako przedstawiciel powoda zgłosiła się w jej mieszkaniu.
Z umowy zawartej na piśmie wynikały : kwota do wypłaty 700 zł, w tym kwota zasilenia na kartę 500 zł, pożyczka w wysokości 801,15 zł, ubezpieczenie ( składka) 63,00 zł, oplata przygotowawcza 38,15 zł, oprpocent0wanie 18 % - w kwocie 36,44 zł, całkowity koszt związany z pożyczką – 137,59 zl, opcja obsługi pożyczki w domu w zamian za opłatę 283,66 zł, łączne zobowiązanie 1121,25 zł, płatne w 25 tygodniowych ratach po 44,85 zł każda, a za opóźnienie w płatności rat strona powodowa mogła naliczać odsetki maksymalne, w wysokości 4-krotności odsetek lombardowych NBP
Dowód: w/w/ umowa pożyczki k. 5.
Z określonej w umowie sumy pożyczki 801,15 zł ,faktycznie pozwana otrzymała od strony powodowej do dyspozycji tylko 500 zł na kartę , kwota 200 zł, jak została poinformowana została potraktowana jako I rata kredytu. Otrzymała tylko umowę i kartę. Na początku czerwca , gdy zgłosiła się do pozwanejI. L., pozwana wpłaciła jej 200 zł , chcąc wcześniej spłacić pożyczkę .I. L.nie dala pozwanej żadnego potwierdzenia wpłaty, tłumacząc się brakiem książeczek i blankietów , odnotowała jedynie wpłatę w swoim zeszycie. Po 2 tygodniach , gdy zgłosiła się ta sama osoba pozwana wpłaciła jej dalszą kwotę 150 zł i ponownie nie otrzymała blankietów wpłat ani pokwitowania. Kontrolerzy powoda odwiedzili pozwaną w tym czasie i pozwana opowiedziała o tej sytuacji , sprawa miała być wyjaśniona . Po drugiej wizycieI. L.i wizycie kolejnego „kontrolera” z firmy powoda przekazano pozwanej, żeI. L.już nie pracuje i że zgłosi się do niej inny przedstawiciel , nadal nie otrzymała blankietów wpłat. Nikt więcej do pozwanej się nie zgłosił ani nie wskazał jej komu ma dalej wpłacać kolejne raty ,nie wskazano tez jej żadnego biura ani przedstawicielstwa strony powodowej .

dowód: przesłuchanie pozwanej na rozprawie w dniu 10.10.2014, zeznania świadkaI. L.na rozprawie w dniu 10.10.2014, wypowiedzenie umowy k. 6 z dowodem doręczenia k. 7,,kopa pisma pozwanej do powoda k. 33

4 marca 2014 roku pozwana otrzymała na piśmie wypowiedzenie umowy, z wezwaniem do zapłaty kwoty 1 426,84 zł, w tym należność z umowy 926,25 zł oraz skapitalizowane odsetki naliczone na ten dzień w kwocie 500,59 .Napisała wówczas w tej sprawie skargę do strony powodowej w dniu 25 czerwca 2014 roku ale nie otrzymała żadnej odpowiedzi .

dowód: przesłuchanie pozwanej na rozprawie w dniu 10.10.2014, wypowiedzenie umowy k. 6 z dowodem doręczenia k. 7, kopa pisma pozwanej do powoda k. 33

Sytuacja materialna pozowanej jest bardzo ciężka, ma ona emeryturę w kwocie 980 zł, na utrzymaniu dorosłego syna z uszkodzeniem mózgu, na którego otrzymuje zasiłek 390 zł, oprócz tego jeszcze pomaga niepełnosprawnemu bratu i spłaca podobne zobowiązania wobec innych firm pożyczkowych

dowód: przesłuchanie pozwanej na rozprawie w dniu 10.10.2014,

Powyższe ustalenia zostały poczynione na podstawie w/w dokumentów oraz zeznań pozwanej i świadkaI. L.. ŚwiadekI. L.potwierdziła pobranie od pozwanej 350 zł w 2 ratach bez pokwitowania z powodu braku blankietów, oraz zerwanie przez nią współpracy ze stroną powodową i przejście dofirmy (...)też udzielającej pożyczek. Kwota faktycznie uzyskanej pożyczki 500 zł wynika z samej treści umowy jako kwota do przekazania na kartę, a twierdzeń i zeznań pozwanej potwierdzających okoliczności podniesione w sprzeciwie nie zakwestionowała też strona pozwana .

Sąd zważył.
Powództwo zasługuje na uwzględnienie jedynie częściowo .
Zgodnie z przepisemart. 720 k.c.§ 1 Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości; § 2 zaś stanowi, że umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset złotych, powinna być stwierdzona pismem.
Z ustaleń sądu wynika, że roszczenie strony powodowej dochodzone pozwem jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej , a pozwana była konsumentem , który zawarł z ze strona powodową  umowę pożyczki .
Doręczając odpis sprzeciwu pozwanej od nakazu zapłaty sąd wezwał stronę powodową przed rozprawą do ustosunkowania się do zarzutów pozwanej podniesionych w sprzeciwie, czego strona powodowa nie uczyniła, stąd sad uznał okoliczności przytoczone przez pozwaną jako przyznane, zwłaszcza że zostały potwierdzone zeznaniami świadkaI. L., która będąc przedstawicielem powoda wykazała się wyjątkowa niekompetencją i brakiem profesjonalizmu, nie dając pozwanej żadnego pokwitowania wpłat, gdy pozwana jej zaufała , wątpliwe jest zatem w jaki sposóbI. L.rozliczyła się z tych wpłat ze strona powodową. .
W ocenie sądu budzi poważne wątpliwości wysokość dochodzonej pozwem kwoty i składających się na nią należności albowiem sama treść umowy pożyczki jest niejasna a kwoty podane przez powoda w pozwie składające się na sumę dochodzona pozwem nie odpowiadają należnościom wynikającym z umowy.
Z pisemnej umowy wynika bowiem, kwota pożyczki to 801,15 zł, gdy pozwana faktycznie na kartę otrzymała do dyspozycjitylko 500 zł, odsetki za opóźnienie naliczyła zaś w pozwie od sumy 926,25 zł. określonej jako kwota „kapitału” Za obsługę pożyczki w domu strona powodowa żądała 283,66 zł, podczas gdy zamiast 25-ciu ,miały miejsce tylko 2 wizytyI. L.w mieszkaniu pozwanej po odbiór rat. Pozwana faktycznie spłaciła 350 zł, a pozwana uznała jej tylko wpłaty w wysokości 195 zł, nie przedstawiając żadnego szczegółowego rozliczenia , w tym także, w jakiej dacie ta kwota miała być wpłacona.
Wobec powyższych wątpliwości i niejasności treści umowy twierdzenia powoda i przedstawione dowody nie dają podstaw do merytorycznej oceny poprawności wyliczenia wysokości dochodzonego pozwem roszczenia, która w zaistniałej sytuacji budzi poważne wątpliwości.
Należy ponadto zauważyć, że przy kwocie pożyczki faktycznie uzyskanej przez pozwaną, tj. 500 zł , ustalenie w umowie łącznej należności pozwanej, dwukrotnie wyższej niż suma pożyczki , m.in. za koszt obsługi w domu , w ocenie sądu stanowi nadużycie prawa a także niedozwolone postanowienia umowne , wielokrotnie wpisywane do rejestru klauzul niedozwolonych I ogłaszane przez UOKIK . Nagminne bowiem jest, że szereg instytucji profesjonalnie zajmujących się udzielaniem pożyczek , które nie mają swoich jednostek „ w terenie” działa pod zupełnie inna nazwą handlową, tak jak strona powodowa , udzielająca pożyczek pod szyldem „(...)” , pożyczki te są udzielane zazwyczaj osobom o niskich dochodach, które z braku zdolności kredytowej, godzą się na proponowane im w ich mieszkaniach pożyczki przez wzbudzające ich zaufanie osoby, jak się okazuje nie zawsze kompetentne, sformułowanie tych umów zazwyczaj są skomplikowane dla tych klientów, spisane drobnym druczkiem , w zamian za co firmy te dyktują bardzo niekorzystne warunki finansowe, które przy niskiej racie tygodniowej , sprawiają wrażenie „taniej pożyczki „, gdy faktycznie zwykle nawet polowa 1 raty nie stanowi odpowiedniego ułamka pożyczonego kapitału, lecz szereg dodatkowych kosztów i takie praktyki mimo, że stale piętnowane Przez UOKiK jako klauzule niedozwolone i wpisywane do rejestru klauzul nadal są powszechnie stosowane . Praktyki te zarejestrowane jako klauzule niedozwolone w stosunku do tego typu konsumentów jak pozwana , w tej konkretnej sprawie nie są co prawda wiążące dla powoda , ale w ocenie sądu są rażąco sprzeczne z zasadami współżycia społecznego .
Dlatego też sąd przyjął, że strona powodowa nie udowodniła należycie zasadności i wysokości całości żądania, w tym w zakresie skapitalizowanych odsetek .
W tej sytuacji skoro istotnie pozwana nie zawiniła w opóźnieniu spłaty, czekając zgodnie z ustaleniami na kolejnego przedstawiciela powoda, który miał kontynuował odbiór rat, sąd uznał za uzasadnione żądanie zwrotu kwoty dochodzonej w pozwie jedynie w części uznanej przez pozwana, tj. bez kosztów obsługi w domu i dalszych odsetek ,oraz bez kwoty 200 zł, potrąconej jej z kwoty pożyczki ( kapitał 801,15 zł+ oprocentowanie 36,44 z ł = 837,95 zł ) minus 550 zł ( potrącenie 200 zł, I wplata 200 zł i druga wplata 150 zł ) = 287,95 zł , Dlatego też orzeczono jak w pkt. I sentencji wyroku , a dalej idące powództwo oddalono.
Określając termin zapłaty kwoty wymienionej w pkt. I wyroku oraz orzekając o kosztach procesu na podstawieart. 102 k.p.c.sąd wziął pod uwagę, że pozwana utrzymuje się z emerytury w kwocie 980 zł, na utrzymaniu ma syna z uszkodzeniem mózgu, na którego otrzymuje zasiłek 390 zł, oprócz tego jeszcze pomaga niepełnosprawnemu bratu i spłaca podobne zobowiązania wobec innych firm.
O rygorze natychmiastowej wykonalności w pkt. IV sentencji wyroku należało orzec na podstawie przepisuart.333§1 pkt.2 k.p.c.