Sąd Okręgowy w Płocku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2395/13
Data wyroku: 2014-09-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Fabirkiewicz
Słowa kluczowe: Przelew Wierzytelności
Podstawa prawna: art. 509 kc, ust. w zw. z umową cesji
Teza: oddala powództwo

Sygn. akt IC 2395/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 września 2014r.
Sąd Okręgowy w Płocku Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSO Ewa Fabirkiewicz
Protokolant: sekr. sąd. Urszula Szczęsna – Cichosz
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2014r. w Płocku
sprawy z powództwaG. W.
przeciwko GminieB.
o zapłatę

1
oddala powództwo;

2
zasądza odG. W.na rzecz GminyB.kwote 7.217 (siedem tysięcy dwieście siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt I C 2395/13

UZASADNIENIE
PowódG. W.wystąpił z pozwem przeciwko GminieB.o zasądzenie kwoty 285.000 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi:
- od kwoty 225.000 zł od dnia 1 lipca 2013r do dnia zapłaty;
- od kwoty 60.000 zł od dnia 8 lipca 2013r do dnia zapłaty
oraz zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kwoty 28.917 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwoty 7.217 zł kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu żądania podał, że dochodzona kwota stanowi przysługującą mu należność, wynikającą z umowy przelewu wierzytelności przysługującejPrzedsiębiorstwu (...) Sp. z o. o.wP.wobec pozwanej, na podstawie umowy z dnia 30 kwietnia 2013r, obejmującej prace przy remoncie i przebudowie dróg gminnych. Podniósł, że pomimo posiadanej wiedzy o zawartej umowie cesji, pozwana dokonała na rzecz poprzedniego wierzyciela zapłaty kwoty 225.000 zł w dniu 1 lipca 2013r zfaktury VAT (...)i kwoty 60.000 zł w dniu 8 lipca 2013r zfaktury VAT (...).
Pozwana GminaB.wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu swego stanowiska pozwana podniosła, że umowa przelewu wierzytelności nie obejmowała wszystkich przyszłych wierzytelności, jakie miały przysługiwać wykonawcy, a jedynie wynagrodzenie za asfalt drogowy do realizacji umowy z dnia 30 kwietnia 2013r. Podała, żePrzedsiębiorstwo (...) Sp. z o. o.wystawiło trzyfaktury VAT o numerach (...), żądając ich realizacji przez pozwaną, bez uwzględnienia części nienależnej cesjonariuszowi za dostarczony asfalt. Pozwana natomiast przekazała na rzecz powoda środki w wysokości 151.367,78 zł, stanowiące wynagrodzenie za asfalt faktycznie użyty do realizacji w/w umowy. Pozwana wskazała ponadto, że w związku z nieterminową realizacją umowy z dnia 30 kwietnia 2013r GminaB.odstąpiła od tej umowy z wykonawcą z dniem 6 września 2013r i obciążyła go karami umownymi w kwocie 208.889,40 zł. Następnie z kwoty tej dokonała potrącenia przysługującej wykonawcy wierzytelności w wysokości 89.725,37 zł, o zapłatę której wystąpił syndyk masy upadłości likwidacyjnejPrzedsiębiorstwa (...) Sp. z o. o.wP..

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 30 kwietnia 2013r została zawartaumowa Nr (...)pomiędzy GminąB.aPrzedsiębiorstwem (...) Sp. z o. o.z siedzibą wP., w trybie zamówienia publicznego na remont i przebudowę dróg gminnych. Jej zakres obejmował 11 zadań, które określał § 1 tejże umowy (umowa z dnia 30 kwietnia 2013r k. 23 – 35). W trakcie realizacji tejże umowy w dniu 24 czerwca 2014r została zawarta umowa przelewu wierzytelności pomiędzyPrzedsiębiorstwem (...) Sp. z o. o.z siedzibą wP.– cedentem,G. W.prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwąPrzedsiębiorstwo Handlowo – (...)wN.– cesjonariuszem oraz GminąB.–inwestorem. Zgodnie z jej treścią od dnia 24 czerwca 2013 do dnia 30 czerwca 2013r cesjonariusz miał dostarczyć cedentowi asfalt drogowy do realizacjiumowy Nr (...)z dnia 30 kwietnia 2013r, obejmującej prace przy remoncie i przebudowie dróg gminnych. Za dostarczony asfalt cesjonariuszowi miało przysługiwać wynagrodzenie w wysokości 457.560 zł brutto. Cedent oświadczył, że po wykonaniu przedmiotuumowy Nr (...)z dnia 30 kwietnia 2013r będzie wierzycielem GminyB.i przysługiwać mu będzie z tego tytułu kwota 457.560 zł brutto. Na mocy niniejszej umowy cedent przelał na cesjonariusza przysługującą mu od inwestora wierzytelność w podanej wyżej wysokości. Zgodnie z § 4 umowy inwestor zobowiązał się dokonać przelewu wierzytelności w wysokości 457.560 zł brutto na konto cesjonariusza sukcesywnie od wystawienia faktury przez cedenta (umowa przelewu wierzytelności k. 7 – 8).
Wykonawca Przedsiębiorstwem(...)Sp. z o. o. z siedzibą wP.wystawiło inwestorowi GminieB.trzy faktury VAT za wykonanie robót w ramach zadań nr 2, 8 i 9, które obejmowały m.in. cenę asfaltu dostarczonego wykonawcy przez firmę powoda tj.
- faktury z dnia 28 czerwca 2013r nr(...)w kwocie 107.171,75 zł, a po korekcie – 93.981,35 zł oraz nr(...)w kwocie 343.255,73 zł, a po korekcie – 293.554,26 zł;
- faktura z dnia 3 lipca 2013r nr(...)w kwocie 120.034,72 zł
(faktury wraz z protokołami odbioru wykonanych robot częściowych i zestawieniem ich wartości oraz fakturami korygującymi k. 40 – 64, zeznania wójta pozwanejW. P.złożone na rozprawie w dniu 1 września 2013r 00.33.49 – 00.35.54).
Prezes Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o. o.M. Ł.osobiści dostarczył faktury obciążające do Urzędu Gminy wB.. Razem zfakturą Nr (...)przekazał zestawienie wynagrodzenia za asfalt dlafirmy (...)z podziałem na poszczególne zadania w GminieB., podpisane przezG. W.iM. Ł., z wyszczególnieniem wynagrodzenia za asfalt osobno dla każdego zadania. Wynagrodzenie za asfalt miało być płatne bezpośrednio na konto firmy powoda, według harmonogramu wykonywanych zadań, zgodnie z dostarczonymi przez wykonawcę fakturami (bezsporna kopia zestawienia wynagrodzenia k. 39, zeznania świadkaA. G.protokół rozprawy z dnia 28 kwietnia 2014r 00.08.24 – 00.09.40 i 00.42.06 – 00.43.30,M. Ł.protokół rozprawy z dnia 28 kwietnia 2014r 00.54.33 – 00.55.33 i 01.08.22).
W dniu 28 czerwca 2013r powódG. W., w związku z zawartą umową przelewu wierzytelności z dnia 24 czerwca 2014r sporządził oświadczenie o wyrażeniu zgody na płatności, o których mowa w § 4 tej umowy, według harmonogramu obejmującego wartości wynagrodzenia za dostarczony asfalt, według czterech wymienionych w nim zadań. Oświadczenie to wpłynęło do Urzędu GminyB.w dniu 12 lipca 2013r i nie znalazło akceptacji ze strony cedenta, ani inwestora (oświadczenie k. 84, zeznania świadkówA. G.protokół rozprawy z dnia 28 kwietnia 2014r 00.25.51 – 00.29.32 iM. Ł.protokół rozprawy z dnia 28 kwietnia 2014r 01.05.16 – 01.06.45.). W związku z powyższym powód wystosował do GminyB.pismo z dnia 30 lipca 2013r, w którym poinformował, że wraca do warunków spłat określonych w § 4 umowy przelewu wierzytelności z dnia 24 czerwca 2013r (niekwestionowana kopia pisma powoda k. 110).
Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o. o.wP.w okresie od 17 maja 2013r do 28 czerwca 2013r odebrało od powoda asfalt drogowy, który w części nie wykorzystanej do wbudowania w drogi gminne, w ramach realizacji umowy z dnia 30 kwietnia 2013r, został przeznaczony przez wykonawcę na inne roboty, które prowadził równocześnie na rzecz innego inwestora. Za ten asfalt wykonawca powodowi nie zapłacił (raporty sprzedaży i dyspozycje wydania asfaltu k. 123 – 128, zeznania świadkaM. Ł.protokół rozprawy z dnia 28 kwietnia 2014r 00.56.21 – 00.59.00 i 01.19.17.).
W dniach 26 sierpnia 2013r i 18 lipca 2013r GminaB.wpłaciła bezpośrednio na kontoPrzedsiębiorstwa Handlowo – (...)wN.łączną kwotę 151.367,78 zł (tj. 71.367,78 zł i 80.000 zł) tytułem umowy przelewu wierzytelności – F.(...), F.(...)i F.(...)(okoliczność bezsporna, dowody potwierdzenia realizacji dyspozycji przelewu k. 73 – 74).
Kwota wypłacona cesjonariuszowi przez pozwaną obejmowała wynagrodzenie za asfalt wbudowany w zrealizowanych przez wykonawcę trzech odcinkach dróg gminnych, o których jest mowa w zestawienia wynagrodzenia za asfalt dlafirmy (...)(k. 39), zgodnie z wymienionymi w nim pozycjami w kwotach 34.342,97 zł, 29.727,40 i 87.297,41 zł. Pozostałe zadania nie zostały przez wykonawcę zrealizowane (zeznania świadkaA. G.protokół rozprawy z dnia 28 kwietnia 2014r 00.17.30 – 00.18.04, okoliczność niekwestionowana). Pozwana GminaB.nie zapłaciła wykonawcy za niewykorzystany asfalt dostarczony przez powoda (zeznania wójta pozwanejW. P.złożone na rozprawie w dniu 1 września 2013r 00.42.39).
Pismem z dnia 22 sierpnia 2013r GminaB.odstąpiła od umowy zawartej z wykonawcą w dniu 30 kwietnia 2013r – z dniem 6 września 2013r, z uwagi na znaczne opóźnienia w jej realizacji i wezwałaPrzedsiębiorstwo (...) Sp. z o. o.wP.do zapłaty kwoty 208.889,40 zł tytułem kary umownej.
Postanowieniem z dnia 24 września 2013r Sąd Rejonowy w Płocku V Wydział Gospodarczy w sprawie V GU 22/13 ogłosił upadłośćSpółki Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o. o.wP., obejmującą likwidację majątku dłużnika (Monitor Sądowy i Gospodarczy z dnia 02.10.2013r k. 85 – 86).
Pismem z dnia 28 października 2013r GminaB.dokonała potrącenia z przysługującej jej wierzytelności z tytułu kary umownej w kwocie 208.889,40 zł wierzytelności przysługującej wykonawcy względem inwestora w wysokości 89. 725,37 zł i zgłosiła pomniejszoną w ten sposób wierzytelność własną w postępowaniu upadłościowym (pismo inwestora k. 67 – 68, wezwanie do zapłaty k. 81, oświadczenie o potrąceniu k. 87 i zgłoszenie wierzytelności k. 89 - 90).
Aktualnie toczy się spór pomiędzy GminąB.a syndykiem upadłego przedsiębiorstwa o zapłatę, który nie dotyczy rozliczenia za dostarczony, a nie wbudowany asfalt (bezsporne).
Powód nie zgłaszał wierzytelności do upadłego wykonawcy z tytułu wynagrodzenia za dostarczony, a nie wbudowany asfalt (zeznania powoda złożone na rozprawie w dniu 1 września 2014r 00.20.12).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dowodów osobowych i z dokumentów. Sąd odmówił wiarygodności zeznaniom powoda w zakresie jego twierdzeń, iż GminaB.przesłała mu swoje zestawienie wynagrodzenia za asfalt, którego nie podpisał. Analiza materiału dowodowego z zeznań świadkaM. Ł.i wójta GminyB.jednoznacznie wskazuje, że wykonawca sporządził harmonogram wynagrodzenia za asfalt według określonych zadań, a powód zaakceptował go swoim niekwestionowanym podpisem. Wójt Gminy przystał na przedstawione w nim kwoty wynagrodzenia i nie przedstawiał w tym względzie własnych propozycji. Natomiast jest okolicznością bezsporną, że nie zostało zaakceptowane oświadczenie sporządzone przez powoda, a odnoszące się do wynagrodzenia za asfalt z zadaniami, które w nim ujął. Sąd podzielił twierdzenia powoda w tym względzie, że zestawienie wynagrodzenia za asfalt dostarczone Gminie przez wykonawcę, nie stanowiło załącznika do umowy przelewy wierzytelności. Nie budziły wątpliwości zeznania świadkówA. G.– skarbnika Gminy iM. Ł.– byłego prezesa firmy wykonawcy, odnośnie trójstronnych uzgodnień, co do płatności na rzecz powoda, niewykorzystania w całości asfaltu dostarczonego wykonawcy przez powoda do realizacji inwestycji i co do wysokości kwoty wynagrodzenia zapłaconego powodowi przez pozwaną za wykorzystany asfalt. Zeznania świadków były zbieżne z zeznaniami wójta pozwanej i nie kwestionowane przez stronę powodową.

Sąd zważył co następuje:
Zgodnie z treściąart. 509 k.cwierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Celem i skutkiem przelewu jest przejście wierzytelności na nabywcę i utrata jej przez cedenta – zbywcę. Przelew powoduje więc, że cedent przestaje być wierzycielem, a staje się nim cesjonariusz. Cesjonariusz nabywa wierzytelność w takim zakresie i stanie, w jakim znajdowała się ona w chwili dokonania przelewu, przy czym dłużnik ma obowiązek świadczenia tylko tego, do czego był zobowiązany w stosunku do zbywcy.
W przedmiotowej spawie nastąpił przelew wierzytelności w kwocie 457.560 zł brutto, która to wierzytelność miała przysługiwać wykonawcy względem inwestora, za asfalt dostarczony przez firmę powoda, w celu realizacji umowy z dnia 30 kwietnia 2013r na remont i przebudowę dróg gminnych. Paragraf 1 niniejszej umowy zawierał ponadto zapis oświadczenia cedenta, że stanie się wierzycielem GminyB.po wykonaniu umowy z dnia 30 kwietnia 2013r. Umowa pomiędzy inwestorem, a wykonawcą została wykonana częściowo, albowiem GminaB.odstąpiła od umowy z wykonawcą. Tym samym cesjonariuszowi nie mogła przysługiwać względem inwestora cała wierzytelność wynikająca z umowy przelewu wierzytelności, lecz ta jej część, która obejmowała wynagrodzenie w kwocie 151.367,78 zł, za asfalt faktycznie wykorzystany do przebudowy dróg gminnych, w związku z inwestycją, której dotyczyła umowa z dnia 30 kwietnia 2013r. Tym samym stwierdzić należy, że nie mogło dojść do skutecznego przelewu wierzytelności w żądanej przez powoda kwocie 285.000 zł, gdyż taka wierzytelność nie istnieje. Pozwana Gmina nie jest dłużnikiem wobecPrzedsiębiorstwo (...) Sp. z o. o.wP.w w/w. kwocie. Zbywca wierzytelności (cedent) nie mógł bowiem przenieść na nabywcę (cesjonariusza) więcej praw, aniżeli sam posiadał. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie ewidentnie wynika, że asfalt nie został wykorzystany w całości, na co jednoznacznie wskazują zeznania prezesa firmy wykonawcyM. Ł., jak również, że wykonawca z tego tytułu nie otrzymał zapłaty od inwestora, w oparciu o przedstawione przez siebie faktury.
W tym stanie rzeczy powód mylnie wywodzi swoje prawo domagania się od pozwanej zapłaty za asfalt na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 24 czerwca 2013r, co skutkuje oddaleniem powództwa. O kosztach procesu sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z§ 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. z 2013r, poz. 461 t.j.).
sędzia Ewa Fabirkiewicz