Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 1723/14
Data wyroku: 2014-10-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Paweł Czepiel ()
Słowa kluczowe: Kontakty Z Dzieckiem
Podstawa prawna: 598 (15-18) kpc

Sygn. akt I ACz 1723/14

POSTANOWIENIE
Dnia 9 października 2014 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilnyw składzie następującym:
Przewodniczący: SSA Jan Kremer (spr.)Sędziowie:SSAHanna Nowicka de Poraj

SSO Paweł Czepiel (del.)
po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaD. P.
przeciwkoK. P.
o rozwód
na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowegow Krakowie z dnia 11 lipca 2014 roku, sygn. akt XI C 4300/12
postanawia:
oddalić zażalenie.
Sygn. akt I ACz 1723/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy wK.oddalił wniosek pozwanejK. P.o nadanie klauzuliwykonalności wyrokowi tego Sądu z dnia 10 października 2013 r. w jegopunkcie III, w którym orzeczono o kontaktach powodaD. P.zdziećmi stron.
W uzasadnieniu wskazano, że w punkcie III wzmiankowanego wyrokurozwodowego Sąd ustalił jedynie sposób utrzymywania przez powodakontaktów z dziećmi. Nadto w tytule egzekucyjnym brak jest nałożonych nastrony obowiązków, które nadawałyby się do przymusowego wykonania przezpozwaną w drodze egzekucji.
Zażalenie na to postanowienie wniosła pozwana, zarzucając munaruszenie następujących przepisów postępowania:

1
art. 59815§ 2 k.p.c.poprzez błędną interpretację na skutekprzyjęcia, że w tytule egzekucyjnym brak jest obowiązków, któremogłyby być skutecznie egzekwowane w drodze egzekucji przezpozwaną;

2
art. 782 § 1 k.p.c.poprzez błędne przyjęcie, że pozwana nie maczynnej legitymacji uprawniającej ją do złożenia wniosku o nadaniuklauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu regulującemukontakty powoda z dziećmi stron.

W konkluzji wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzeznadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego z dnia 10października 2013 r. w przedmiocie wykonywania kontaktów powoda zdziećmi stron, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia iprzekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownegorozpoznania. Nadto wniosła o zasądzenie na swoją rzecz kosztówpostępowania zażaleniowego.
W uzasadnieniu podała, że z treściart. 59815§ 2 k.p.c.jednoznaczniewynika, że obowiązek powoda polegający na odebraniu i przyprowadzeniu
dzieci po zrealizowanym kontakcie jest obowiązkiem nadającym się doprzymusowego wykonania w drodze egzekucji, w przypadku jegoniewykonania lub nienależytego wykonania. W razie naruszenia przezpowoda obowiązku odbierania i przyprowadzania dzieci stron do ich miejscazamieszkania, pozwana, jako osoba pod której pieczą znajdują się dzieci, jestuprawniona do żądania nadania klauzuli wykonalności w celu przymuszeniapowoda do prawidłowego realizowania -postanowienia dotyczącego realizacjikontaktów. Zdaniem pozwanej ma ona legitymację czynną do żądanianadania klauzuli wykonalności w przedmiocie kontaktów powoda z dziećmistron, gdyż stosunki rodzicielskie mające związek z faktycznymwykonywaniem władzy rodzicielskiej mają charakter dwustronniezobowiązujący.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Regulacja dotycząca wykonywania kontaktów z dzieckiem, zawarta jestw przepisachart. 59815- 59821k.p.c., które zostały dodane do kodeksupostępowania cywilnego wraz z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 26 maja2011 r. o zmianieustawy - Kodeks postępowania cywilnego(Dz. U. Nr 144,poz. 854) i umiejscowione w części pierwszej w księdze drugiej w tytule II wrozdziale 2 Kodeksu, oddziale 6 nazwanym „Sprawy dotyczące kontaktów zdzieckiem”. W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażonostanowisko, że na skutek umiejscowienia tych przepisów w ramachpostępowania nieprocesowego, po oddziale 5 normującym postępowanie wsprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lubpozostającej pod opieką, postępowanie dotyczące wykonywania kontaktów zdzieckiem utraciło charakter egzekucyjny i stało się jednym z postępowańopiekuńczych; jest ono sui generis postępowaniem rozpoznawczym,ograniczonym do fazy wykonawczej (zob. uzasadnienie uchwały SąduNajwyższego z dnia 22 maja 2013 r. III CZP 25/13). W literaturze przedmiotupodkreślono, że ustawodawca wprowadzając powyższą regulację w istocieodwrócił kolejność recypowania do polskiego systemu postępowaniacywilnego środka prawnego wzorowanego na francuskim modelu astreinte,
wprowadzając go najpierw do postępowania nieprocesowego, nie zaś dopostępowania egzekucyjnego, tym samym czyniąc z typowego egzekucyjnegośrodka przymusu środek wykonawczy w postępowaniu opiekuńczym (zob.
  Michał Krakowiak, Nakazanie zapłaty sumy pieniężnej w nowympostępowaniu o wykonywanie kontaktów z dzieckiem, Transformacje PrawaPrywatnego 3/2013).
Postępowanie dotyczące wykonywania kontaktów z dzieckiem składasię z dwóch etapów.
W pierwszym sąd wydaje postanowienie o zagrożeniu nakazaniemzapłaty określonej osobie oznaczonej sumy pieniężnej. Zgodnie z powołanymprzez skarżącego przepisemart. 59815§ 2. Jeżeli osoba uprawniona dokontaktu z dzieckiem albo osoba, której tego kontaktu zakazano, naruszaobowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody za-wartej przed sądem lubprzed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczyzagrozi tej osobie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej na rzeczosoby, pod której pieczą dziecko pozostaje, stosując odpowiednio przepis§ 1,wedle którego jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonujealbo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugodyzawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów zdzieckiem, sąd opiekuńczy, uwzględniając sytuację majątkową tej osoby,zagrozi jej nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu zdzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku. Wdrugim etapie Sąd wydaje postanowienie o nakazaniu zapłaty określonejosobie sumy pieniężnej. Zgodnie zart. 59816§ 1 k.p.c.jeżeli osoba, którejsąd opiekuńczy zagroził nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej, niewypełnia nadal swego obowiązku, sąd opiekuńczy nakazuje jej zapłatęnależnej sumy pieniężnej, ustalając jej wysokość stosownie do liczbynaruszeń.
W tych dotyczących wykonywania kontaktów z dzieckiem sprawach,sąd opiekuńczy orzeka wyłącznie na wniosek, dotyczy to zarównopostanowienia o zagrożeniu nakazaniem zapłaty sumy pieniężnej, jak i onakazaniu jej zapłaty (art. 59818§ 1 k.p.c.). Przed wydaniem każdego zpostanowień, sąd obowiązkowo wysłuchuje uczestników postępowania (art.
59818§ 2 k.p.c.).
Mając powyższe na uwadze, należy zaznaczyć, że postępowanie wsprawie wykonywania kontaktów z dzieckiem, zarówno w sferzerozpoznawczej jak również wykonawczej toczy się przed sądem opiekuńczymwedług przepisów o postępowaniu nieprocesowymart. 59815i nast. k.p.c.,stanowiąc jedno z postępowań w sprawach opiekuńczych, należących dospraw z zakresuprawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, które dodatkowowszczynane jest na wniosek. Wobec tego, Sąd I instancji, rozpoznającysprawę o rozwód, prawidłowo oddalił wniosek o nadanie w ramachpostępowania klauzulowego klauzuli wykonalności prawomocnemupostanowieniu regulującymi wykonywanie kontaktów powoda z dziećmistron, uznając, że postanowienie w tym przedmiocie nie jest postanowieniemnadającym się do wykonania w drodze egzekucji sądowej.
Z tych względów Sąd Apelacyjny na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397§ 2 k.p.c.orzekł jak sentencji.