Sąd Okręgowy w Białymstoku
VIII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Ka 214/14
Data wyroku: 2014-07-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dariusz Gąsowski
Słowa kluczowe: Przestępstwo Pozakodeksowe
Podstawa prawna: art. 77 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r o rachunkowości /dz. U. 2013.330 jt/ w zb. z art. 79 ust 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r o rachunkowości /Dz. U. 2013.330 jt/ w zw. z art. 12 kk

Sygn. akt VIII Ka 214/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 lipca 2014 roku
Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący:SSO Przemysław Wasilewski – spr.Sędziowie:SO Marzanna Chojnowska
SO Dariusz Gąsowski
Protokolant Agnieszka Malewska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku Ewy Minor-Olszewskiej
po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2014 roku
sprawyM. B.
oskarżonego o czyn zart. 77 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowościw zb. zart. 79 ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowościw zw. zart. 12 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 15 stycznia 2014 roku, sygnatura akt XV K 885/13

I
Zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy uznając apelację za oczywiście  bezzasadną;

II
Z asądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 80,- (osiemdziesiąt) złotych tytułem opłaty za postępowanie przez Sądem II Instancji i obciąża go kwotą 70,- (siedemdziesiąt) złotych z tytułu pozostałych kosztów procesu za postępowanie odwoławcze.

UZASADNIENIE
M. B.został oskarżony o to, że:
w okresie czasu od 1 kwietnia 2002 r. do dnia 17 września 2012 r. wB.w realizacji z góry powziętego zamiaru w krótkich odstępach czasu jako prezes Spółki(...) Sp. z o.o.z siedzibą wB.obowiązany do sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego w terminie do dnia 30 czerwca każdego roku obrachunkowego, a następnie jego złożenia w okresie 15 dni od dnia jego zatwierdzenia wraz ze sprawozdaniem z działalności spółki wbrew przepisom ustawy nie sporządził sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności spółki i nie złożył tych dokumentów w terminie w XII Wydziale Gospodarczym SR w Białymstoku
tj. o czyn zart. 77 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowościw zb. z art. 79 ust. 4 ustawy z dnia 29 września1994 r. o rachunkowości w zw. zart. 12 k.k.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z 15 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt XV K 885/13 oskarżonyM. B.został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na mocyart. 77 pkt 2 Ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowościw zb. zart. 79 pkt 4 Ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowościw zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.został skazany, zaś na mocyart. 77 pkt 2 Ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowościw zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzono mu karę 80 (osiemdziesięciu) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki za równoważną kwocie 10 (dziesięciu) złotych.
Na mocyart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary grzywny zaliczono oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 6 maja 2013 r. do dnia 15 maja 2013 r. przyjmując, iż jeden dzień pozbawienia wolności jest równoważny dwóm dziennym stawkom grzywny.
Zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 80 złotych tytułem opłaty i obciążono go pozostałymi kosztami procesu w kwocie 558,72 złotych.
Na zasadzieart. 444 k.p.k.orazart. 425 § 1 i 2 k.p.k.obrońca oskarżonego zaskarżył niniejszy wyrok w całości na korzyść oskarżonego.
Na zasadzieart. 427 § 1 i 2 k.p.k.orazart. 438 pkt 1, 2 i 3 k.p.k.wyrokowi zarzucił:

1
obrazę przepisów prawa materialnego:

-art. 1 § 3 k.k.przez niesłuszne uznanie oskarżonego za winnego zarzucanego mu czynu, podczas gdy całokształt okoliczności sprawy wskazuje, że oskarżonemu nie możemy przypisać winy w trakcie czynu;
-art. 208 § 1 i 2 k.s.h.przez jego niezastosowanie w sytuacji, i bezzasadne przyjęcie, że na oskarżonym ciążył obowiązek sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego z działalnościspółki (...) sp. z o.o.” w sytuacji, gdy zastosowanieart. 77 pkt 2w zb. zart. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r.jest wyłączone z uwagi na treśćart. 208 k.s.h.zgodnie z treścią § 1 „Jeżeli zarząd jest wieloosobowy, a umowa spółki nie stanowi inaczej, do wzajemnych stosunków członków zarządu stosuje się przepisy § 2-8 oraz § 2 każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki”, natomiast zgodnie z treścią umowyspółki (...) sp. z o.o.§ 32 obowiązek złożenia rocznego sprawozdania finansowego ciążył na Prezesie Zarządu do spraw finansowych czyliR. R.. Zastosowanie normy szczególnej jest to konieczne zgodnie z łacińską premią „lex specialis derogat legi generali”;

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść poprzez błędne ustalenie, że oskarżonyM. B.jest winny zarzucanego czynu, w sytuacji gdy, odpowiedzialność za złożenie rocznego sprawozdania finansowego spoczywała zgodnie z umową spółki na Prezesie do spraw finansowych czyliR. R.;

3
obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia:

-art. 4 k.p.k.i410 k.p.k.poprzez niezbadanie wszelkich okoliczności sprawy już na etapie postępowania przygotowawczego w postaci pominięcia analizy treści najistotniejszego w sprawie dowodu - umowy spółki z o.o.
-art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.przez wszczęcie i przeprowadzenie postępowania w sytuacji, gdy czyn oskarżonego nie zawierał znamion czynu zabronionego.
Mając powyższe na uwadze obrońca oskarżonego wniósł o uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu czynu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Wywiedziona apelacja obrońcy oskarżonego jest całkowicie bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy nie podzielił sformułowanych w niej zarzutów obrazy prawa materialnego, obrazy przepisów postępowania w tymart. 4 k.p.k.art. 410 k.p.k.i17 § 1 pkt 2 k.p.k.oraz błędu w ustaleniach faktycznych, ani argumentacji przytoczonej na ich poparcie.
Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.), przypomnieć należy ugruntowane w tym przedmiocie orzecznictwo Sądu Najwyższego, iż „zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez Sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu, wyrażonymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, lecz do wykazania, jakich konkretnych uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania dopuścił się Sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1975 roku, II Kr 355/74, OSNPG 1075/9/83, LEX nr 16881).
Wbrew stanowisku skarżącego uznać należy, iż w świetle zebranego w toku postępowania materiału dowodowego Sąd Rejonowy poczynił trafne ustalenia faktyczne, zgodne z zasadami logicznego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Wyrazem sędziowskiego przekonania w wymienionej kwestii pozostaje uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia. Sąd Rejonowy bardzo szczegółowo i wnikliwie ustosunkował się do każdego z dowodów wskazując, które z faktów uznał za udowodnione i na jakich w tej mierze oparł się dowodach oraz dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny prawidłowo wywiódł o winie oskarżonego, kwalifikacji prawnej zarzucanego i przypisanego mu czynu, jak również wymierzonej mu karze.
Należałoby również zauważyć, że przepisart. 410 k.p.k.o powinności uwzględnienia całokształtu okoliczności ujawnionych na rozprawie nie może być rozumiany w ten sposób, że każdy z przeprowadzonych dowodów ma stanowić podstawę ustaleń faktycznych. Byłoby to oczywiście niemożliwe, gdy z różnych dowodów wynikają wzajemnie sprzeczne fakty. Nie można zatem czynić skutecznego zarzutu obrazy tego przepisu, w sytuacji gdy niektóre dowody nie stanowiły podstawy poczynionych ustaleń, jeśli sąd je należycie rozważył i ocenił ich znaczenie w sposób przewidziany wart. 7 k.p.k.(wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27 marca 2013 r. w sprawie o sygn. II Aka 26/13, LEX 1306009). Tym samym Sąd I Instancji nie pominął dowodu w postaci umowy spółki, uznał jedynie, że w zakresie obowiązku złożenia sprawozdania i osoby odpowiedzialnej za te kwestie - zastosowanie znajdują przepisyustawy o rachunkowości, a niekodeksu spółek handlowych. Tym samym zarzuty skarżącego w tym zakresie okazały się bezpodstawne.
Przechodząc wprost do apelacji obrońcy oskarżonego, w której wskazał, że Sąd I Instancji dopuścił się obrazy prawa materialnego poprzez przyjęcie, że na oskarżonym ciążył obowiązek sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego z działalnościspółki (...) sp. z o.o., a w związku z tym niesłuszne uznanie oskarżonego winnym zarzucanego mu czynu to nie sposób podzielić argumentację skarżącego.
W ocenie Sądu Odwoławczego zgodzić się należy z Sądem Rejonowym, iż przepisyustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości(Dz.U.2013.330 j.t.) zwanymi dalejustawą o rachunkowościsą przepisami szczególnymi do rozwiązań przewidzianych wkodeksie spółek handlowych, w tym w szczególności uregulowania zawartego wart. 208 § 1 k.s.h.Tym samym zupełnie niepotrzebna jest analiza dokonana przez skarżącego treściart. 208 § 1 i 2 k.s.h.oraz umowy spółki, która przewidywała podział obowiązków dwóch członków zarządu, skoro i takustawa o rachunkowościjest ustawą szczególną, która precyzuje kwestie związane z obowiązkiem sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego do którego zobowiązany jest każdy z członków zarządu.
Należy bowiem zauważyć, że zgodnie zart. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowościprzezkierownika jednostki- rozumie sięczłonka zarządulub innego organu zarządzającego, a jeżeli organ jest wieloosobowy - członków tego organu, z wyłączeniem pełnomocników ustanowionych przez jednostkę. W przypadku spółki jawnej i spółki cywilnej za kierownika jednostki uważa się - wspólników prowadzących sprawy spółki, w przypadku spółki partnerskiej - wspólników prowadzących sprawy spółki albo zarząd, a w odniesieniu do spółki komandytowej i spółki komandytowo-akcyjnej - komplementariuszy prowadzących sprawy spółki. W przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą za kierownika jednostki uważa się tę osobę; przepis ten stosuje się odpowiednio do osób wykonujących wolne zawody. Za kierownika jednostki uważa się również likwidatora, a także syndyka lub zarządcę ustanowionego w postępowaniu upadłościowym.
Zgodnie zaś zart. 4 ust. 5 ustawy o rachunkowościkierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą, w tym z tytułu nadzoru,również w przypadku, gdy określone obowiązki w zakresie rachunkowości -z wyłączeniem odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury -zostaną powierzone innej osobie za jej zgodą.
Zgodnie zart. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowościw brzmieniu sprzed nowelizacji ustawą z 16 września 2011 r. Redukcja niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U.232.1378)kierownik jednostkiskłada we właściwym rejestrze sądowym roczne sprawozdanie finansowe, opinię biegłego rewidenta, jeżeli podlegało ono badaniu, z zastrzeżeniem ust. 1a, odpis uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty, a w przypadku jednostek, o których mowa w art. 49 ust. 1 - także sprawozdanie z działalności - w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego.
Tym samym nie ulega żadnym wątpliwościom, że oskarżonyM. B.jako jeden ze wspólników spółki odpowiedzialny jest nie tylko za prowadzenie firmy i jej rozwój, ale również jako kierownik jednostki - w rozumieniuustawy o rachunkowości- za złożenie we właściwym rejestrze sądowym rocznego sprawozdania finansowego, odpisu uchwały o podziale zysków i strat w terminie 15 dni zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego. Powyższej powinności z pewnością nie zmienia umowa spółki, z której wynikało, iż to drugi z członków zarządu był jednocześnie prezesem do spraw finansowych. Po raz kolejny należy podkreślić, wbrew stanowisku skarżącego przedstawionym w uzasadnieniu apelacji, że przepisyustawy o rachunkowościsą przepisami szczególnymi w stosunku dokodeksu spółek handlowych.
Tym samym przyjmując, że to na oskarżonymM. B.ciążyły wskazane powyżej obowiązki należy stwierdzić, że zasadnie Sąd I Instancji przypisał oskarżonemu popełnienie czynu z art. 77 pkt 2 w zw. z art. 79 pkt 4 ustawy z o rachunkowości.
Nie podzielając zatem żadnego z zarzutów apelacyjnych Sąd Okręgowy nie mógł wydać innego orzeczenia jak o utrzymaniu na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.zaskarżonego wyroku w mocy, uznając apelację obrońcy oskarżonego za oczywiście bezzasadną.
O opłacie za postępowanie przez sądem drugiej instancji orzeczono na podstawieart. 8w zw. zart. 3 ustęp 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. Nr 1983.49.223 j.t.) zaś o pozostałych kosztach za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawieart. 636 § 1 k.p.k.
Koszty procesu w kwocie 70 złotych obejmują opłatę z tytułu kosztów poniesionych za uzyskanie informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego (art. 618 § 1 pkt 10 k.p.k.) oraz z tytułu kosztów doręczeń wezwań i innych pism (art. 618 § 1 pkt 1 k.p.k.). Opłata za kartę karną została ustalona zgodnie z§ 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 2003 r. w sprawie określenia wysokości opłaty za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego(Dz. U. 2003 r., Nr 151, poz. 1468). Opłata za każdą kartę karną wynosi 50 złotych. Jeśli chodzi o wskazane koszty doręczeń, zostały one naliczone w oparciu o§ 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym(Dz. U. 2003 r., nr 108, poz. 1026 z późn. zm.) stosownie do którego ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism wynosi w każdej instancji w postępowaniu sądowym po 20 zł, niezależnie od liczby doręczonych pism.