Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 457/14
Data wyroku: 2014-10-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Skowron, Edyta Gajgał, Barbara Żukowska
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Wolności
Podstawa prawna: art. 190 § 1 kk

Sygn. akt VI Ka 457/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 października 2014 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia  SO Edyta Gajgał (spr.)
Sędziowie   SO Barbara Żukowska
SO Tomasz Skowron
Protokolant Anna Potaczek
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Roberta Remiszewskiego
po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014 r.
sprawyD. M.
oskarżonego zart. 190 § 1 kki inne
z powodu apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu
z dnia 9 czerwca 2014 r. sygn. akt II K 388/13

I
zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoD. M.w ten sposób, że:

1
obniża wysokość kar wymierzonych oskarżonemu za przypisane mu w części dyspozytywnej czyny:

- w pkt I do 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności,
- w pkt II do 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,
- w pkt III do miesiąca pozbawienia wolności,
- w pkt IV do miesiąca pozbawienia wolności,
stwierdzając, że utraciło moc orzeczenie o karze łącznej zawarte w pkt V,

2
na podstawieart. 86 § 1 kkiart. 91 § 2 kkwymierza oskarżonemuD. M.karę łączną 9 (dziewięciu) miesięcy pozbawienia wolności,,

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,

III
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 200 złotych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Sygn. akt VI Ka 457/14

UZASADNIENIE
D. M.oskarżony został o to, że:

1
w dniu 15 listopada 2012r. wH., groziłZ.orazM. W. (1)zabójstwem, która to groźba wzbudziła w zagrożonych uzasadniona obawę, że zostanie spełniona,

to jest o czyn zart. 190 § 1 kk

2
w dniu 15 listopada 2012r. wH., naruszył nietykalność cielesnąM. W. (1), poprzez uderzenie wymienionej,

to jest o czyn zart. 217 § 1 kk

3
w dniu 19 listopada 2012r. wH. L., groziłM. W. (1)zabójstwem, która to groźba wzbudziła w zagrożonej uzasadniona obawę, że zostanie spełniona,

to jest o czyn zart. 190 § 1 kk

4
w dniu 15 stycznia 2013r. wL., chcąc abyA. W.złożyła fałszywe zeznania w postępowaniu 1Ds. 862/12 co do przebiegu zdarzenia zaistniałego dnia 15 listopada 2012r. wH., nakłaniał ją do tego,

to jest o czyn zart. 18 § 2 kkw zw. zart. 233 § 1 kk

5
w okresie od 9 stycznia 2013r. do 16 stycznia 2013r. daty bliżej nieustalonej wL., chcąc abyM. Ś.złożył fałszywe zeznania w postępowaniu 1Ds. 862/12 co do faktu rzekomego zaobserwowania przebiegu zdarzenia zaistniałego w dniu 15 listopada 2012r. wH.oraz jego zrelacjonowania, nakłaniał go do tego, obiecując udzielić w zamian za korzyść majątkową w postaci pieniędzy w kwocie 200 zł,

to jest o czyn zart. 18 § 2 kkw zw. zart. 233 § 1 kk

6
w dniu 12 lutego 2013r. wH., wdarł się do wnętrza mieszkaniaM. W. (1)nrbudynku (...), a następnie wbrew żądaniom wymienionej, mieszkania tego nie opuścił,

to jest o czyn zart. 193 kk

7
w dniu 12 lutego 2013r. wH., używając śrubokrętu, groziłM. W. (1)zabójstwem, przy czym groźba ta wzbudziła w zagrożonej uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona,

to jest o czyn zart. 190 § 1 kk
Sąd Rejonowy w Lubaniu wyrokiem z dnia 9 czerwca 2014 r. w sprawie II K 388/13:

I
uznał oskarżonegoD. M.winnym popełnienia zarzucanych mu czynów opisanych w pkt 1, 3 i 7 części wstępnej wyroku stanowiących występek zart. 190 § 1 kkz tym, że przyjął, iż czynów tych dopuścił się w ramach ciągu przestępstw zart. 91 § 1 kki za to na podstawieart. 190 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkwymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności,

II
uznał oskarżonegoD. M.winnym popełnienia zarzucanych mu czynów opisanych w pkt 4 i 5 części wstępnej wyroku stanowiących występek zart. 18 § 2 kkw zw. zart. 233 § 1 kkz tym, że przyjął, iż czynów tych dopuścił się w ramach ciągu przestępstw zart. 91 § 1 kki za to na podstawieart. 19 § 1 kkw zw. zart. 233 § 1 kkzw. zart. 91 § 1 kkwymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawiania wolności,

III
uznał oskarżonegoD. M.winnym popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt 2 części wstępnej wyroku stanowiącego występek zart. 217 § 1 kki za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności,

IV
uznał oskarżonegoD. M.winnym popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt 6 części wstępnej wyroku stanowiącego występek zart. 193 kki za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności,

V
na podstawieart. 85 kkiart. 91 § 2 kkpołączył orzeczone wobec oskarżonegoD. M.kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,

VI
na podstawieart. 627 kpkzasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania, a na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z 23.06.1973 r. opłatach w sprawach karnych nie wymierzył mu opłaty.

Wyrok ten zaskarżyła w całości obrońca oskarżonego zarzucając:

1
błąd w ustaleniach faktycznych mogący mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, a polegający na przyjęciu, iż oskarżony dopuścił się czynów wymienionych w pkt 1, 2, 3, 4, 7 wyroku, w sytuacji gdy prawidłowa ocena zebranego materiału dowodowego, a w szczególności właściwa ocena zeznań świadkaK. S., wyjaśnień oskarżonego oraz zmieniających się zeznańA. W., które ulegają zmianie przede wszystkim pod presją jej rodziców – powinna prowadzić do innych ustaleń, a w konsekwencji do stwierdzenia, że oskarżony nie popełnił zarzucanych mu czynów,

2
odnośnie do przestępstw zpkt 4 i 5nie można ustalić, że czynów tych dopuścił się w ramach ciągu przestępstw określonych wart. 91 § 1 kk, w sytuacji gdy przestępstwa zart. 18 § 2 kkw zw. zart. 233 § 1 kkdopuścił się tylko wobecM. Ś., a nie wobecA. W., gdyżA. W.zeznawała na korzyść oskarżonego i opisywane przez nią zajście miało faktycznie takie przebieg jak zeznała pierwotnie, a zmiana jej zeznań nastąpiła dopiero pod wpływem rodziców, w czasie gdy już przebywała w domu rodzinnym,

3
w pkt 5, 6 zaskarżonego wyroku rażącą niewspółmierność kary wyrażającą się w wymierzeniu bezwzględnej kary pozbawienia wolności, w sytuacji gdy oskarżony przyznał się do tych zarzutów, a przepisart. 193 kkprzewiduje za to przestępstwo w pierwszej kolejności karę grzywny, następnie ograniczenia wolności, a w ostateczności karę pozbawienia wolności, natomiast wart. 233 § 1 kkustawodawca przewiduje karę pozbawienia wolności do lat 3, zagrożenie więc rozpoczyna się od 1 miesiąca. Sąd zaś wymierza oskarżonemu za ciąg przestępstw karę 10 miesięcy pozbawienia wolności w sytuacji, gdy oskarżony zaprzecza, aby tutaj miał zastosowanie ciąg przestępstw, gdyż tylko wobecM. Ś.dopuścił się zarzucanego mu czynu podżegania do fałszywych zeznań i do którego się przyznał, nieuzasadnione jest więc ukaranie oskarżonego tak wysokim wymiarem kary.

Stawiając te zarzuty obrońca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku na korzyść oskarżonego ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja zasługuje na uwzględnienie w tej części, w jakiej skarżącą kwestionuje rozstrzygnięcie o karze, zarzucając rażącą surowość wymierzonych oskarżonemu kar jednostkowych i orzeczonej kary łącznej. Nie są natomiast słuszne te zarzuty, które dotyczą ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej sprawstwa i winy oskarżonego w zakresie przypisanych mu czynów.
Wbrew temu co podnosi skarżąca sąd rejonowy prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Nie nasuwa w szczególności zastrzeżeń dokonana ocena zeznań pokrzywdzonychM.iZ. W.. Sąd pierwszej instancji miał na uwadze określonego rodzaju relacje, w jakich pozostawały te osoby z oskarżonym. Trafnie jednak przyjął, że nie miało to wpływu na bezstronność i obiektywizm świadków. Wątpliwości w tym zakresie być nie może jeśli uwzględnić, że wersja przebiegu zdarzeń prezentowana przez pokrzywdzonych nie była odosobniona, znajdując potwierdzenie w innych dowodach, jak choćby w opinii sądowo-lekarskiej, w której opisane zostały odniesione przezM. W. (1)podczas zdarzenia z 15 listopada 2012 r. obrażenia, ślady na ciele. Relację rodziców w określonym zakresie potwierdziłaA. W.wycofując się z tych zeznań złożonych na etapie postępowania przygotowawczego, które były korzystne w swej wymowie dla oskarżonego. Powody zmiany wyjaśniła przekonująco i logicznie, sąd rejonowy był zatem uprawniony, by wypowiedzi procesowe tego świadka z rozprawy przyjąć za podstawę czynionych ustaleń. Nie przekonują te wywody apelującej, które sprowadzają się do tezy, że zeznaniaA. W.z postępowania sądowego były efektem oddziaływania na nią przez jej rodziców.
Właściwie sąd pierwszej instancji ocenił zeznaniaK. S., przyjmując że jego relacja nie była neutralna i w pełni obiektywna. Uzasadniając to stanowisko przytoczył te fragmenty wypowiedzi świadka, które dowodziły jego bardzo ostrożnej i asekuracyjnej postawy. Nie zgadzając się z tą oceną obrońca oskarżonego ogranicza się do prostego stwierdzenia, że świadek wiarygodnie i rzetelnie przedstawił przebieg zdarzenia, którego był obserwatorem. Nie jest to wystarczające, by podważyć ocenę dokonaną przez sąd rejonowy.
Także zeznaniaM. W. (2), wbrew temu co podnosi skarżąca, zostały właściwie ocenione. Nie był on uczestnikiem całego zajścia, do którego doszło 12 lutego 2013 r. To zatem, że nie słyszał gróźb wypowiadanych przez oskarżonego nie dowodzi tego, że nie miały one miejsca. Także to, że wobec niego oskarżony zachowywał się właściwie nie oznacza, że tak samo przedstawiało się zachowanie oskarżonego wobec pokrzywdzonej. Zwrócić należy uwagę, że córka pokrzywdzonejA.potwierdziła w pełnym zakresie relację matki. Jej wypowiedzi nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że oskarżony był agresywny, nie chciał opuścić mieszkania, a kierowane przez niego groźby w okolicznościach zajścia tak obiektywnie, jak i subiektywnie wzbudzały poważne obawy.
A. W.zeznała o tym, że oskarżony nakłaniał ją do składania zeznań korzystnych dla niego. Podobnie zeznałM. Ś., opisując jak oskarżony przedstawił mu tego samego rodzaju propozycję jakA. W.. Nie sposób przyjąć, by ten świadek miał powody do tego, by zeznawać przeciwko oskarżonemu. Przy tej treści relacji obojga świadków nie mogą być uznane za nieprawidłowe ustalenia w zakresie przypisanych oskarżonemu czynów zart. 233 § 1 kk.
Reasumując, stwierdzić należy, że sąd rejonowy prawidłowo ocenił przeprowadzone dowody, czyniąc na ich podstawie niewadliwe ustalenia faktyczne. Właściwie także ocenił pod względem prawnym zachowanie oskarżonego w zakresie wszystkich zarzucanych mu czynów. Zgodzić się jednak należało ze skarżącą, że wymierzone oskarżonemu za te czyny kary cechuje nadmierna surowość.
Istotnie, jak podnosi obrońca, tło wszystkich zdarzeń, ich zwartość czasowa, określona sytuacja motywacyjna, w jakiej znajdował się oskarżony powinny zostać uwzględnione przy wartościowaniu stopnia społecznej szkodliwości jego czynów. Jeśli sąd orzekający stwierdził, że oskarżony popełniając przestępstwa wykorzystywał uczucia młodej dziewczyny, to nie mógł pominąć, że, choć starszy od niej, sam jest jeszcze bardzo młodym człowiekiem. Jak ustalił sąd rejonowy, przed zdarzeniami będącymi przedmiotem tego postępowania, rodziceA. W.nie oponowali jej spotkaniom z oskarżonym, co także nie pozostaje bez znaczenia dla oceny jego postępowania, łagodząc ostrość osądu w tej mierze. Przypisane oskarżonemu przestępstwa zart. 190 § 1 kk, zart. 217 § 1 kkoraz zart. 193kkzagrożone są alternatywnie karą grzywny, ograniczenia, wolności albo pozbawienia wolności, w przypadku tych ostatnich o górnej granicy roku. Wymierzając oskarżonemu kary pozbawienia wolności, a więc najsurowsze, w wymiarze przy tym, który trudno uznać za oscylujący w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, sąd rejonowy nie wykazał przekonująco i właściwie, że zastosowanie takich środków represji wobec oskarżonego jest konieczne, niezbędne i uzasadnione w okolicznościach sprawy. Uprzednia karalność oskarżonego, w tym za przestępstwa podobne, nie stanowi wystarczającego argumentu w tym zakresie. Mając na uwadze te okoliczności sąd odwoławczy uznał, że zachodzą przesłanki do obniżenia wysokości kar wymierzonych oskarżonemu za wszystkie przypisane mu czyny, odpowiednio do 5 miesięcy pozbawienia wolności (czyn zpkt I), do 6 miesięcy pozbawienia wolności (czyn zpkt II) oraz do miesiąca pozbawienia wolności (czyny zpkt III i IV). Karę łączną 9 miesięcy pozbawienia wolności uznać należało za wystarczającą i odpowiednią, w należytym stopniu uwzględniającą zbieżność czasową i podmiotową (w większości te same osoby pokrzywdzone) pomiędzy zbiegającymi się czynami oraz nieodległy związek przedmiotowy, w jakim pozostają.
W pozostałej części – nieobjętej korektą – zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawieart. 627 kpkw zw. zart. 634 kpkorazart. 2 ust. 1 pkt 3w zw. zart. 6 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych.