Sąd Okręgowy w Rzeszowie
VI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VI Gz 241/14
Data wyroku: 2014-09-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Barbara Frankowska, Anna Harmata, Anna Walus-Rząsa
Podstawa prawna: art. 174 § 1 pkt 4 kpc

Sygn. akt VI Gz 241/14

POSTANOWIENIE
Dnia 19 września 2014 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział VI Gospodarczy
w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Barbara Frankowska
Sędziowie:SO Anna Walus - Rząsa (spr.)
SO Anna Harmata
Protokolant:  asyst. sędz. Grzegorz Kurasz
po rozpoznaniu w dniu 19 września 2014 r. w Rzeszowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaW. P.
przeciwko(...)z/s wD., Irlandia
o zapłatę
na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu
z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt V GC 480/13 w przedmiocie zawieszenia postępowania

postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie w całości i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Tarnobrzegu V Wydziałowi Gospodarczemu do dalszego prowadzenia, pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Sygn. akt VI Gz 241/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu V Wydział Gospodarczy zawiesił postępowanie powołując jako podstawęart. 174 § 1 pkt 4 k.p.c.W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 17 marca 2014 r. pełnomocnik pozwanej spółki wniósł o zawieszenie postępowania na zasadzieart. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.powołując się na zatwierdzenie w dniu 25 lutego 2014 r. Zasad Układu (S.ofA.) oraz trwającej obecnie procedury wdrażaniaZ.Układu w postępowaniuE.wszczętego w Irlandii wobec pozwanego, prowadzonego według prawa irlandzkiego. Według pozwanegoZ.Układu, które weszły w życie (stosownie do Orzeczenia Sądu Najwyższego w Irlandii) w dniu 26 lutego2014 r., o godz. 14.00, wiążą swoimi postanowieniami również powoda. Ponadto z dniem uprawomocnienia sięZ.Układu (tj. po zakończeniu obecnie trwającej procedury wdrażaniaZ.Układu), niniejsze postępowanie stanie się bezprzedmiotowe.
Sąd stwierdził, że z nadesłanych przez pełnomocnika pozwanej dokumentów wynika, iż w dniu 23 października 2013 r., sygn. akt(...)(...), przed Irlandzkim Sądem Wyższej Instancji zostało wszczęte wobec pozwanego postępowanie examinership tj. postępowanie upadłościowe w rozumieniuart. 2 lit. a/ Rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000 r.w sprawie postępowania upadłościowego (wskazanego w Załączniku A do powyższego Rozporządzenia. Sąd ten jednocześnie ustanowiłM.(...)zarządcą tymczasowym (interim examiner). W dniu 06 listopada 2013 r. Sąd Wyższej Instancji potwierdził, że pozwany znajduje się pod ochroną sądu (E.) oraz wyznaczyłM.(...)na zarządcę (E.) spółki w rozumieniu Punktu 2 Ustawy o spółkach z 1990r. (wraz ze zmianami).
W dniu 25 lutego 2014r. Sąd Najwyższy w Irlandii w sprawie sygn. akt No. 71 of 2014 utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Wyższej Instancji o sygn. akt(...)(...)z dnia 14 lutego 2014r. zatwierdzająceZ.Układu z wierzycielami (S.ofA.), ustanawiając dzień 26 lutego 2014 r. godz. 14.00 dniem wejścia w życieZ.Układu. Stosownie do punktu 7.2Z.Układu wierzyciele zostali poinformowani o możliwości składania zastrzeżeń (aD. N.) doZ.Układu w terminie 14 dni od dnia otrzymania stosownego zawiadomienia.
Sąd Rejonowy, w kontekście powyższych okoliczności oraz treściw/w przepisów i uznał, że zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania na podstawieart. 174 § 1 pkt 4 k.p.c.
Strona powodowa wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i skierowania sprawy do Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu celem dalszego prowadzenia. Nadto wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu powód zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególnościart. 174 § 1 pkt. 4 k.p.c.oraz397 ust. 1 i 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawczew zw. z art. 2 pkt a), art. 13 i 26 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000 r przez ich błędną wykładnię i zastosowanie, zwłaszcza przez uznanie, że doręczone dokumenty wskazują na wszczęcie postępowania upadłościowego w stosunku do pozwanego w sytuacji gdy zgodnie z definicjami ustawowymi zamieszczonym w Rozporządzeniu „postępowanie upadłościowe” oznacza postępowania zbiorowe określone wart. 1 ust. 1, których wykaz znajduje się w załączniku A. Z załączonych do wniosku o zawieszenie postępowania kserokopii dokumentów wynika, że nie doszło do wszczęcia procedury mającej charakter postępowania określonego w załączniku A w/w Rozporządzenia.Brak jest w aktach dowodu, iż wobec pozwanego wszczęto postępowanie upadłościowe examinership. Analiza załączonych do wniosku dokumentów nie wskazuje aby postępowanie prowadzone na wniosek pozwanego przed Sądem Wyższej Instancji miało charakter postępowania upadłościowego, a przynajmniej aby postępowanie to było jednym z rodzajów postępowań określonych w Rozporządzeniu.. Za powyższym stanowiskiem przemawia także fakt określenia pozycji p.M.(...)Zgodnie z przepisami Rozporządzenia „zarządca” oznacza każdą osobę lub organ, którego zadaniem jest zarządzanie masą lub jej likwidacja lub nadzorowanie działalności gospodarczej dłużnika. Wykaz tych osób lub organów znajduje się w załączniku C; zgodnie z którym na terenie Irlandii za „zarządcę” w rozumieniu Rozporządzenia uznaje się:L.,O. A.,T.in bankruptcy,P. L.,E.. Natomiast p.M.(...)został ustanowiony(...)- zarządcą tymczasowym.
Zdaniem skarżącego wskazane powyżej rozbieżności przemawiają za uznaniem, że decyzja Sądu była co najmniej przedwczesna a postępowanie jakie zostało wszczęte przez pozwanego na terenie Irlandii nie jest postępowaniem sensu stricte upadłościowym w rozumieniu zarówno przepisów Rozporządzenia jak równieżustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Zawieszenie niniejszego postępowania było zatem pozbawione podstaw.
Sąd Okręgowy mając na uwadze powyższe zważył, co następuje:
Zażalenie powoda zasługuje na uwzględnienie z poniższych względów.
Sąd Rejonowy zawiesił postępowanie w sprawie na podstawieart. 174 § 1 pkt. 4 k.p.c.powołując się na fakt wszczęcia w Irlandii wobec pozwanej spółki opisanego wyżej postępowania i wydania w jego ramach orzeczenia z dnia25 lutego 2014 r. przez Sąd Najwyższy w Irlandii, w sprawie sygn. akt(...), mocą którego utrzymano orzeczenie Sądu Wyższej Instancji, sygn. akt(...)(...), z dnia 14 lutego 2014 r. zatwierdzająceZ.Układu z wierzycielami (S.ofA.). Dzień 26 lutego 2014 r., godz. 14.00, ustanowiono dniem wejścia w życieZ.Układu.
Powód zaś jako skarżący zajął stanowisko, że decyzja Sądu była co najmniej przedwczesna, a postępowanie jakie zostało wszczęte przez pozwanego na terenie Irlandii nie jest postępowaniem sensu stricte upadłościowym w rozumieniu zarówno przepisów w/w rozporządzenia jak równieżustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.
Zdaniem Sądu Okręgowego analiza dołączonych do akt sprawy dokumentów w kontekście powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawieart. 174 § 1 pkt. 4 k.p.c.
Należy naprowadzić, że problematykę postępowań upadłościowych toczących się w innych państwach członkowskich reguluje min. rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego. W świetle przepisów w/w rozporządzenia wszczęcie postępowania upadłościowego oznacza podjęcie przez organ uprawniony zgodnie z prawem wewnętrznym takiej decyzji, w wyniku której dochodzi do całkowitego lub częściowego zajęcia majątku dłużnika oraz do powołania zarządcy. Dotyczy ono zarówno postępowania przewidujące likwidację majątku dłużnika, jak i postępowania przewidujące możliwość zawarcia układu z wierzycielami, a więc zmierzające do reorganizacji przedsiębiorstwa dłużnika(komentarz pod red. A. Hycaj, Lex 2011 ).
Jednym z elementów definicji postępowania upadłościowegoz art. 1 ust. w/w rozp. jest to, aby postępowanie obejmowało całkowite lub częściowe zajęcie majątku dłużnika, co oznacza pozbawienie dłużnika w całości lub w części prawa zarządu jego majątkiem lub ograniczenie prawa zarządu przez wprowadzenie nadzoru ze strony organów postępowania.
Rozporządzeniem objęte jest też tylko takie postępowanie, w którym dochodzi do powołania zarządcy (ang.liquidator), co jest konsekwencją przedstawionego wyżej założenia, że w postępowaniu tym musi dojść do ograniczenia praw dłużnika w odniesieniu do zarządu majątkiem. Definicję pojęcialiquidatorzawiera art. 2 lit b, który stanowi, że jest to każda osoba lub organ, których zadaniem jest zarządzanie masą lub jej likwidacja lub nadzorowanie działalności gospodarczej dłużnika. Wykaz tych osób lub organów znajduje się w załączniku C.
Zarówno proceduraCompanyexaminershipjak i funkcjaexaminerjest wymieniona odpowiednio w załączniku A i C od rozporządzenia Rozp. Rady (WE) nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000r. w sprawie postępowania upadłościowego.
W okolicznościach niniejszej sprawy w dniu 23 października 2013 r. został powołany dla pozwanej spółki zarządca tymczasowy(I. E.)na czas do 6 listopada 2013 r., w którym to dniu ta sama osoba została powołana jako zarządca –E..
W dniu 25 lutego 2014r. Sąd Najwyższy w Irlandii ((...)) utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Wyższej Instancji ((...)(...)) z dnia 14 lutego 2014 r. zatwierdzając tym samymZ.Układu z wierzycielami (S.ofA.) i ustanawiając dzień 26 lutego 2014 r., godz. 14.00, dniem wejścia w życieZ.Układu.
Wobec pozwanego wszczęto proceduręE., która stanowi procedurę odpowiadającą postępowaniu upadłościowemu z możliwością zawarcia układu.
W świetle powyższych regulacji oraz stanowisk piśmiennictwa i orzecznictwa, w tym tut. Sądu, to czy postępowanie jakie toczy się wobec pozwanej spółki jest postępowaniem upadłościowym w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów, jest dyskusyjne.
Nie mniej jednak, gdyby nawet podzielić stanowisko Sądu, że postępowanie to jest postępowaniem upadłościowym w rozumieniu rozporządzenia Rozp. Rady (WE) nr 1346/2000, to nie jest to wystarczające dla przyjęcia istnienia przesłanek do zawieszenia postępowania.
Zgodnie z w/w Rozporządzeniem dla oceny skutków postępowania upadłościowego właściwe jest zawsze prawo państwa członkowskiego UE,w którym postępowanie to zostało wszczęte chyba, że samo rozporządzenie przewiduje od tej zasady wyjątek (art. 4 ust. 1 rozporządzenia). Jeden z takich wyjątków zawiera się w art. 15 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem „wpływ postępowania upadłościowego na toczące się postępowanie dotyczące przedmiotu albo prawa wchodzącego w skład masy podlega wyłącznie prawu Państwa Członkowskiego, w którym toczy się postępowanie”.
Na podstawie tej regulacji przyjmuje się, że skutki, jakie postępowanie upadłościowe odnosi względem wszczętego przed datą ogłoszenia upadłości postępowania sądowego o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym, określają przepisy prawa tego państwa członkowskiego UE, przed którego sądem toczy się to postępowanie sądowe.
Do zawieszenia postępowania w sytuacji ogłoszenia upadłości strony w innym państwie członkowskim znajdzie zatem zastosowanieart. 174 § 1 pkt 4 k.p.c., który jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia powołał Sąd I instancji.(tak komentarz pod red.F. Z., Lex 2010 oraz A.J., Lex 2013; szerzejM.B., A. Hycaj, Wpływ ogłoszenia upadłości na postępowania toczące się w innym państwie członkowskim UE jak teżM. A.Wpływ postępowania upadłościowego na toczące się postępowania (art. 15 rozporządzenianr 1346/2000, art. 397 p.u.n.), [w:] Uznanie zagranicznych postępowań upadłościowych.Na podstawie rozporządzenia Rady (WE) Nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego).
Stosownie do treściart. 174 pkt 4 k.p.c.Sąd z urzędu zawiesza postępowanie jeżelipostępowanie dotyczy masy upadłości i ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu, a strona pozbawiona została prawa zarządu masą upadłości, alboogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku strony.
Powyższy przepis przewiduje zatem obligatoryjne zawieszenie postępowania w dwóch przypadkach. Z drugim, tj. z upadłością likwidacyjną w okolicznościach niniejszej sprawy nie mamy do czynienia, co jest bezsporne. Natomiast w przypadku postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu postępowanie z udziałem upadłego można zawiesić tylko wówczas, czy został on pozbawiony prawa zarządu swoim majątkiem (masą upadłości).
Jak wynika z analizy zalegających w aktach sprawy dokumentów dotyczących przedmiotowego postępowania wobec pozwanego, jak również z opinii znanej Sądowi z urzędu a przedłożonej przez pozwanego w sprawie I C 1379/13, wobec(...)w ramach proceduryexaminershipnie doszło do pozbawienia zarządu, ale jego ograniczenia przez wprowadzenie nadzoru ze strony organów postępowania. Ustanowiono bowiem osobęexaminer, który sprawuje funkcję nadzorczą, jednocześnie(...)pozostawiono zarząd majątkiem.Zarząd (...)nadal sprawuje uprawnienie do zarządzania(...)i prowadzenia jej spraw.
Z powyższych względów brak było podstaw w do zawieszenia przedmiotowego postępowania na podstawieart. 174 § 1 pkt. 4 k.p.c.Tym bardziej, że jak wynika z akt spawy, a w szczególności dokumentów załączonych do pisma pozwanego z dnia 1 września 2014 r., postępowanie z udziałem pozwanej spółki jakie toczy się w Irlandii zostało zakończone zatwierdzeniem przez Sąd Najwyższy Zasad Układu z wierzycielami.Na obecnym etapie Sąd Rejonowy zobligowany jest kontynuować postępowanie sprawie a w szczególności ocenić skutki zatwierdzenia w/wZ.Układu na niniejszy proces w kontekście żądania wniosku pozwanego zawartego w piśmie z dnia 1 września 2014 r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na mocyart. 386 § 4 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji postanowienia.