Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1240/13
Data wyroku: 2014-01-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcin Mierz
Słowa kluczowe: Postępowanie W Sprawach O Wykroczenia
Podstawa prawna: art. 104 § 1 pkt 6 kpw
Teza: W toku postępowania pojawiła się uzasadniona wątpliwość co do poczytalności obwinionego, a brak reakcji sądu na tę okoliczność skutkował tym, iż obwiniony został pozbawiony obligatoryjnej obrony przewidzianej w art. 21 § 1 pkt 2 kpw. Obwinionemu bowiem nie został wyznaczony obrońca, a sprawa została rozpoznana bez obecności obrońcy obwinionego (nie posiadał go). Wystąpiła zatem bezwzględna przyczyna odwoławcza określona obecnie w art. 104 § 1 pkt 6 kpw.

Sygnatura akt VI Ka 1240/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia28 stycznia 2014r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący SSO Marcin Mierz

Protokolant Marzena Mocek

przy udziale przedstawiciela Komendy Miejskiej Policji wG.nadkomisarz Anny Zięby-Cyganek
po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r.

sprawyJ. S.ur. (...)wK.,
synaS.iE.
obwinionego o wykroczenie z art. 51§1 kw

na skutek apelacji wniesionej przez obwinionego
od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 7 października 2013 r. sygnatura akt VII W 294/13

na mocyart. 437 kpkw zw. zart. 109 § 2 kpworazart. 104 § 1 pkt 6 kpwuchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania.

Sygn. akt VI Ka 1240/13

UZASADNIENIE
wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2014 roku

Apelacja osobista obwinionegoJ. S.od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 7 października 2013 roku (sygn. akt VII W 294/13) okazała się skuteczna o tyle, że z przyczyn dostrzeżonych przez sąd odwoławczy z urzędu, a skutkujących stwierdzeniem tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Zgodnie zart. 21 § 1 k.p.s.w. w postępowaniu w sprawie o wykroczenia obwiniony musi mieć obrońcę przed sądem między innymi wówczas, gdy zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności. Wątpliwość taka zachodzić będzie natomiast wówczas, gdy w oparciu o dostępne sądowi w konkretnej sprawie informacje powziąć należało wątpliwość, czy w czasie czynu obwiniony był poczytalny. Konieczne pozostaje wówczas dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry celem ustalenia, czy obwiniony był w czasie zarzuconego mu czynu osobą poczytalną. W przypadku takim udział obrońcy w rozprawie jest obowiązkowy (art. 21 § 3 k.p.s.w.), obowiązek korzystania z pomocy obrońcy ustaje natomiast, jeżeli powołany biegły stwierdzi, że poczytalność obwinionego nie budzi wątpliwości, chyba że sąd postanowi inaczej (art. 21 § 2 k.p.s.w.). Jeżeli w wypadku zaistnienia uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności obwinionego, obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, wyznacza mu się obrońcę z urzędu (art. 21 § 4 k.p.s.w.).

W realiach niniejszej sprawy zaistniały wątpliwości odnośnie poczytalności obwinionego w czasie zarzuconego mu czynu. Potwierdzone zostały one nie tylko treścią osobiście sporządzonego przez obwinionego na etapie postępowania odwoławczego pisma zatytułowanego „Szkody zdrowotne i materialneJ. S.wlokalu (...)”, lecz także w sposób dobitny jego oświadczeniem złożonym w toku rozprawy odwoławczej, przy czym nie chodzi tu o stwierdzenie o poddawaniu obwinionego badaniom przez biegłych lekarzy psychiatrów w innych sprawach, lecz o pozostałe oświadczenia obwinionego odnotowane w protokole rozprawy odwoławczej. Jak wynika z protokołu prowadzonej przez sąd rejonowy rozprawy poprzedzającej wydanie zaskarżonego wyroku, obwiniony zapytany o leczenie psychiatryczne i neurologiczne oraz odwykowe oświadczył między innymi, że od lat dziesięciu leczy się neurologicznie, ponieważ jest „ciągle bity przez bandę mieszkańców zlokalu (...)”. Tego rodzaju informacje winny skłonić sąd do wyjaśnienia kwestii leczenia obwinionego, zwłaszcza rozbieżności odnoszących się z jednej strony do wskazania o leczeniu neurologicznym od lat dziesięciu, a z drugiej do stwierdzenia o wykonaniu wyłącznie jednego badania w okresie tego leczenia. Okoliczności te skutkować powinny powzięciem przez sąd rejonowy wątpliwości odnośnie poczytalności obwinionego w czasie zarzuconego mu czynu. Konsekwencją powzięcia owych wątpliwości stać się powinno ustanowienie obwinionemu obrońcy w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, a także dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry po uzyskaniu dokumentacji medycznej odnośnie leczenia obwinionego. Sytuacja mająca miejsce w niniejszej sprawie pozostaje analogiczna do tej na kanwie której doszło do wydania przez Sąd Najwyższy wyroku z dnia 4 lutego 2002 roku w sprawie o sygnaturze akt II KKN 182/00 (LEX nr 53031) w którym stwierdził Sąd Najwyższy: W toku postępowania pojawiła się uzasadniona wątpliwość co do poczytalności obwinionego, a brak reakcji sądu na tę okoliczność skutkował tym, iż obwiniony został pozbawiony obligatoryjnej obrony przewidzianej wart. 21 § 1 pkt 2 k.p.w.. Obwinionemu bowiem nie został wyznaczony obrońca, a sprawa została rozpoznana bez obecności obrońcy obwinionego (nie posiadał go). Wystąpiła zatem bezwzględna przyczyna odwoławcza określona obecnie wart. 104 § 1 pkt 6 k.p.w.. Również w sprawie niniejszej obwiniony nie korzystał z pomocy obrońcy. Zaistniała zatem przyczyna uchylenia zaskarżonego wyroku niezależnie od granic zaskarżenia, podniesionych zarzutów i wpływu uchybienia na treść orzeczenia (art. 104 § 1 k.p.s.w.) bowiem obwiniony nie miał obrońcy w wypadkach określonych wart. 21 § 1i obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy.

Zaskarżony wyrok musiał zostać zatem uchylony, a sprawa przekazana sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania. Rozpoznając sprawę ograniczył sąd odwoławczy jej rozpoznanie zgodnie zart. 436 k.p.k.w związku zart. 109 § 2 k.p.s.w. do dostrzeżonej z urzędu kwestii tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Uznał sąd, że rozpoznanie zarzutów apelacji pozostaje przedwczesne. Rozpoznając sprawę ponownie będzie sąd zobligowany do powtórzenia postępowania w pełnym zakresie. Ustanowi także obwinionemu obrońcę, zgromadzi dokumentację potrzebną do wydania opinii oraz przeprowadzi dowód z opinii biegłego lekarza psychiatry od której wyników uzależniony będzie przebieg dalszego postępowania.