Sąd Okręgowy w Rzeszowie
VI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VI Ga 120/14
Data wyroku: 2014-06-17 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Borucki, Anna Harmata, Beata Hass – Kloc
Słowa kluczowe: Prawo Upadłościowe I Naprawcze
Podstawa prawna: 101 puin

Sygn. akt VI Ga 120/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki
Sędziowie: SO Beata Hass – Kloc
SO Anna Harmata (spr.)
Protokolant: st. sekr. Sądowy Joanna Mikulska
po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 r. w Rzeszowie
na rozprawie
sprawy z powództwa:(...)
przeciwko: Syndykowi Masy Upadłości(...) Spółce z o.o.w upadłości likwidacyjnej wR.
o wyłączenie mienia z masy upadłości
na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w RzeszowieV Wydziału Gospodarczego Sekcja ds. Upadłościowych i Naprawczych z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt V GUo 5/13

I
oddala apelację,

II
zasądza od powoda(...)&(...)na rzecz pozwanego(...) Spółki z o.o.w upadłości likwidacyjnejwR.kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. Akt VI Ga 120/14

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 17 czerwca 2014 r.
Postanowieniem z dnia 24 września 2013 r. w sprawie sygn. akt V Gup 8/13Ap – 1 sędzia komisarz w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie oddalił wniosek wierzyciela(...)(...)– Niemcy o wyłączenie i wydanie z masy upadłości(...) sp. z o.o.wR.spinek mankietowych oraz pasków skórzanych oznaczonych znakami towarowymi spinki mankietowe –L., paski skórzane –P. (...).
Pozwem z dnia 8 listopada 2013 r. powód(...)(...)– Niemcy wniósł o wyłączenie z masy upadłości mienia w postaci spinek mankietowych i pasków skórzanych szczegółowo w pozwie określonych, zgodnie z załączonymi do pozwu fakturami, ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania upadłościowego o sygnaturze V Gup 8/13Ap – 1 .
W uzasadnieniu powód podniósł, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do przeniesienia na pozwanego prawa własności towarów objętych żądaniem wyłączenia z masy upadłości, z uwagi na fakt niewypełnienia przezA.sp z o.o. ogólnych warunków zamówienia i współpracy, pomimo wydania mu towaru. Dlatego też zdaniem powoda towary opisane powyżej powinny być wyłączone z masy upadłości jako nienależące do upadłej Spółki i wydane właścicielowi (czyli powodowi). Umowa sprzedaży z pozwanym została zawarta w chwili gdy towar nią objęty znajdował się na terytorium Niemiec , dlatego też obowiązującym prawem dla nabycia i utraty prawa własności jest zgodnie zart. 41 ust 2 ustawy prawo prywatne międzynarodowe– prawo niemieckie. Prawo to nie przewiduje zaś szczególnej formy zastrzeżenia prawa własności, które jest powszechną formą zabezpieczenia tzw. kredytu kupieckiego. Dla uzasadnienia zastosowania prawa niemieckiego powód również powołałart. 3zd. pierwsze Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) zgodnie z którym umowa podlega prawu wybranemu przez strony, wskazując, iż strony wybrały prawo niemieckie zastrzeżeniem zawartym w umowie. Niezależnie od uczynionego wyboru prawa, według powoda prawo niemieckie znajdowało zastosowanie również na podstawie art. 4 pkt a w/w rozporządzenia.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zarzucił, że powód nie przedłożył umowy zawartej na piśmie , a szereg faktur oraz innych dokumentów nie zawiera w żadnym miejscu podpisu osoby reprezentującej upadłego. Ponadto zastrzeżenie prawa własności zawarte w warunkach dostawy i zamówieniu - zawarte jest na rzecz innego podmiotu(...)Sp zo.o. , a nie na rzecz powoda. Pozwany zaprzeczył by strony zastrzegły umownie właściwość prawa niemieckiego , nawet jednak gdyby zastrzeżenie takie zostało zawarte to zastosowanie znalazłbyart.41 par. 1 prawa prywatnego międzynarodowego, a zatem prawo polskie. W sprawie nie znajduje również zastosowania rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 skoro zastrzeżenie prawa własności na rzecz sprzedawcy nie jest umową sprzedaży lecz odrębną umową nienazwaną zawieraną celem zabezpieczenia roszczeń.
Pismem z dnia 17 grudnia 2013r. pozwany w uzupełnieniu zarzutów wskazał, iż część mienia wymienionego w pozwie, szczegółowo wskazana w załączniku nr 1 – nie wchodziła w skład masy upadłości, gdyż została sprzedana przezA. S.z o.o. jeszcze przed dniem ogłoszenia upadłości.
Sąd Rejonowy w trakcie postępowania ustalił, że zgodnie z formularzem zamówienia z dnia 5 września 2012r., złożonym przez(...) sp. z o.o., przedmiotem sprzedaży były spinki mankietowe oraz paski skórzane do spodni . Na zamówieniu osoba upoważniona do reprezentacji upadłej Spółki każdorazowo dokonywała potwierdzania akceptacji warunków współpracy składając własnoręczny podpis. Zgodnie z tymi warunkami do czasu zapłaty faktur towar pozostaje własnością(...)(...). Za sprzedaż zamówionego towaru powód wystawił fakturę VAT na łączną kwotę 633,70 EUR. Postanowieniem z dnia 11 maja 2013 Sąd Rejonowy w Rzeszowie ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątkuspółki z o.o. (...).
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego wyrokiem z dnia 16 stycznia 2014r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo ( I pkt.) i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 617 zł tytułem kosztów sądowych ( pkt. II ).
Uzasadniając wyrok Sąd Rejonowy stwierdził, iż przedmiotowe powództwo jest niezasadne. Zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy prawa polskiego, zgodnie bowiem zart. 41 ustawy prawo prywatne międzynarodowedo oceny komu służy prawo własności rzeczy właściwe jest prawo miejsca położenia rzeczy. Przedmioty objęte sporem znajdowały się na terytorium RP. Ponadtoart. 101 prawa upadłościowego i naprawczegowskazuje, że zastrzeżone w umowie sprzedaży na rzecz sprzedawcy prawo własności nie wygasa z powodu ogłoszenia upadłości nabywcy, jeżeli jest skuteczne wobec jego wierzycieli według przepisówkodeksu cywilnego. Zdaniem Sądu z powyższego wynika, zgodnie z wykładnią literalną, iż chodzi wyłącznie o przepisy polskiegokodeksu cywilnegoi stąd skuteczność zastrzeżenia prawa własności należy rozważać w kontekście treściart. 590 § 1 kcorazart. 81 kc.W ramach powyższego Sąd stwierdził, że powód nie wykazał przysługującego mu prawa własności do rzeczy objętej wnioskiem o wyłączanie z masy upadłości. Konsekwencją powyższego było oddalenie powództwa.
Apelację od powyższego wyroku wniósł powód zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie prawa materialnego poprzez :

1
niezastosowanie w niniejszej sprawie art. 3 i 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I), podczas gdy zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawo unijne ma prymat nad prawem krajowym,

2
niezastosowanie w niniejszej sprawieart. 41 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe, podczas gdy w świetle tej regulacji nabycie i utrata własności podlega prawu państwa, w którym przedmiot tych praw znajdował się w chwili, gdy nastąpiło zdarzenie pociągające za sobą wymienione skutki prawne,

3
zastosowanie w niniejszej sprawieart. 590 § 1 kodeksu cywilnego, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania z uwagi na właściwość prawa niemieckiego w zakresie formy zastrzeżenia własności rzeczy sprzedanej,

4
zastosowanie w niniejszej sprawieart. 81 kodeksu cywilnego, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania z uwagi na właściwość prawa niemieckiego w zakresie formy zastrzeżenia własności rzeczy sprzedanej,

5
błędną wykładnię art. 101 ustawy z dni 28 lutego 2003 r.Prawo upadłościowe i naprawcze(Dz. U. z 2003 r. nr 60 poz. 535) polegającą na wadliwym uznaniu, że określeniekodeks cywilnyinterpretowane winno być jedynie jako polskikodeks cywilny, podczas gdy interpretacja ta jest wadliwa w stanie sprawy z uwagi na brak zastosowania prawa polskiego do formy zastrzeżenia własności rzeczy sprzedanej i sprzeczna z art. 3 i 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa własnościowego dla zobowiązań umownych (R.I).

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia pozwany domagał się zmiany wyroku i uwzględnienia powództwa w całości oraz zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania.
Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od powoda kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy rozpoznając przedmiotową apelację nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia z następujących przyczyn.
Nie budziło wątpliwości, że w stosunku doSpółki z o. o. (...)Sąd Rejonowy w Rzeszowie postanowieniem z dnia 11 maja 2013r. ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku. Niniejszy spór toczył się między dwoma podmiotami mającymi siedziby w państwach będących członkami Unii Europejskiej. W sprawie znajdowało więc zastosowanie rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego. Rozporządzenie to stanowi lex specialis w stosunku do przepisów powołanych przez strony postępowania w pozwie i odpowiedzi na pozew, reguluje ono bowiem kwestie ściśle upadłościowe, mając na celu ujednolicenie sytuacji wierzycieli wobec niewypłacalnego dłużnika, zakresem jego regulacji na zasadzie art. 1 ust1 i art. 2 lit a w zw z. z treścią zał. A dot. Polski objęto również upadłość obejmującą likwidację ogłoszoną w Polsce. Stosownie do art. 4 do skutków postępowania upadłościowego właściwe jest prawo Państwa Członkowskiego, w którym zostaje wszczęte postępowanie, w zakresie zarówno skutków procesowych jak i materialno prawnych , w tym dotycząc mienia wchodzącego w skład masy jak i skutków co do niewykonanych umów dłużnika. Wprawdzie treść art. 7 ust. 1 w/w rozporządzenia stanowi, że wszczęcie postępowania upadłościowego przeciwko kupującemu przedmiot majątkowy nie narusza praw sprzedawcy z tytułu zastrzeżenia własności, jednak jeżeliprzedmiot ten w chwili wszczęcia postępowania znajduje się na terytorium innego Państwa członkowskiego niż Państwo wszczęcia postępowania.Z dowodu zalegającego w aktach sprawy o sygn. V Gup 8/13 AP-1 w postaci zamówienia wynika, że złożone ono zostało w dniu 5 września 2012r., a termin dostawy towaru określono na już - z terminem płatności 60 dni (k.17 – 22). W sprawie bezspornym było, iż towar ten został pozwanemu wydany i dostarczony; brak podstaw dla przyjęcia , iż nie nastąpiło to przed dniem11 maja 2013r. tj. ogłoszeniem upadłości. Żadna że stron niniejszego zresztą nie kwestionowała. Stąd należało przyjąć ( również w braku odmiennych twierdzeń i dowodów) iż przedmiot umowy w chwili wszczęcia postępowania upadłościowego przeciwko pozwanemu znajdował się na terenie Polski czyli na terytorium państwa wszczęcia postępowania upadłościowego. Tym samym art.7 ust. 1 nie stanowił skutecznej ochrony dla sprzedawcy ( powoda), zastosowanie w sprawie na zasadzie art. 4 ust. 1 i 2 rozp. Rady (WE) nr 1346/2000 znajdowało prawo polskie , tj. art. 101 pr.up.i n., w zw zart. 590 par. 1 kciart. 81 kci skutki tam przewidziane w postaci wygaśnięcia zastrzeżonego prawa własności. W świetle powyższego bezprzedmiotowe stały się rozważania w kwestii wywiedzionej przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w odwołaniu do przepisówprawa prywatnego międzynarodowego.
Biorąc powyższe pod uwagę apelację jako bezzasadną oddalono na podstawieart. 385 kpc. O kosztach postępowania apelacyjnego stosownie do jego wyniku orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 kpcorazart. 108 §1 kpc.

ZARZĄDZENIE

1

(...)

2
(...)