Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 185/14
Data wyroku: 2014-10-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Regina Stępień
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym

Sygn. akt : VU 185/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 października 2014 roku
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Regina Stępień
Protokolant: Ewelina Trzeciak

po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuG. O.
przy udziale zainteresowanego(...)wJ.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym
na skutek odwołaniaG. O.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia2 stycznia 2014 roku

    znak(...)

      I. zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia 2 stycznia 2014 roku znak(...)w ten sposób, że ustala iż wnioskodawcaG. O.podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 01 kwietnia 2013 roku w oparciu o umowę o pracę,

II. zasądza od strony pozwanej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.na rzecz wnioskodawcyG. O.kwotę 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt VU 185/14

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.decyzją z dnia 02 stycznia 2014 r., znak(...)stwierdził, iż wnioskodawcaG. O.jako pracownik u płatnika składek(...)wJ.spółka z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 01 kwietnia 2013 r..W uzasadnieniu decyzji organ rentowy stwierdził, iżG. O.jest obokV. O.wspólnikiem powyższej spółki (oboje posiadają po 50 % udziałów spółki) i jednocześnie Prezesem Zarządu. W dniu 20 marca 2013 r. walne zgromadzenie wspólników podjęło uchwałę nr(...)o zatrudnieniuG. O.jako Prezesa Zarządu(...)wJ.sp. z o.o. na umowę o pracę w wymiarze pełen etat. W powyższej uchwale nie powołano pełnomocnika uprawnionego do reprezentowania spółki w umowie o pracę pomiędzy spółką a członkiem zarządu, kwestia ta została rozpatrzona na zgromadzeniu wspólników w dniu 18 czerwca 2013 r., na którym podjęto uchwałę o powołaniuV. O.na pełnomocnika spółki. W dniu 01 kwietnia 2013 r. została zawarta umowa o pracę pomiędzy spółką reprezentowaną przez pełnomocnikaV. O.aG. O.na stanowisko Prezesa Zarządu spółki. Z tym dniem wnioskodawca został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych jako pracownik ww płatnika. Z uwagi na treśćart. 58 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny( Dz.U.2014.121 j.t. ) w zw. zart. 210 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych( Dz.U.2013.1030 j.t. ) umowa o pracę zawarta w dniu 01 kwietnia 2013 r. pomiędzy spółką reprezentowaną przez pełnomocnika, który faktycznie w tym dniu nie posiadał pełnomocnictwa spółki aG. O.była nieważna. Powyższe powoduje w konsekwencji brak tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia społecznego.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca zarzucił jej:
naruszenie prawa materialnego, w szczególnościart. 6 ust. l pkt l, art.11 ust. l, art.12 ust. l oraz 13 ust. l ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2009r., nr 205 poz. 1585 ) w związku zart. 58 § l oraz art. 173 § l , 210 § 1 kshpoprzez przyjęcie, że zawarta przez skarżącego umowa o pracę z dnia 01 kwietnia 2013r. jest nieważna bowiem miała na celu obejście ustawy bądź jest sprzeczna z ustawą , a zwłaszcza zart. 173 § lbowiem została zawarta ze strony(...)nie przez ustanowionego pełnomocnika czemu przeczą zapisy umowy spółki, protokół zgromadzenia wspólników, zeznania skarżącego i wnioskowanych świadków.
Stawiając powyższy zarzut wnioskodawca wniósł o:
- zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie, żeG. O.podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 01 kwietnia 2013r.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż 20 marca 2013 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę nr(...)o zatrudnieniuG. O.jako Prezesa Zarządu na podstawie umowy o pracę oraz uchwałę nr 3/2013 o powołaniu pełnomocnika w osobieV. O.do reprezentowania spółki przy zawarciu umowy o pracę z Prezesem Zarządu. Skarżący podniósł, iż pełnomocnictwo z dnia 18 czerwca 2013 r. nie ma żadnego znaczenia, a najważniejszym dokumentem w sprawie jest Protokół z walnego Zgromadzenia Wspólników, o który organ rentowy nie wnosił.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych powołał się na te same okoliczności, które wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto ZUS podniósł, iż wnioskodawca dołączył do odwołania, już po wydaniu zaskarżonej decyzji inne dokumenty o innej treści i dacie niż przedłożone wcześniej w organie rentowym z tym samym numerem, m.in.: uchwałę Zgromadzenia Wspólników nr(...)oraz Protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 20 marca 2013 r.. To, w ocenie organu rentowego, mogłoby świadczyć o antydatowaniu w/w dokumentów dla potrzeb niniejszego postępowania.

Sąd ustalił:

(...)wJ.działa od 2000 r. jako Zakład Opieki Zdrowotnej, w którymG. O.od września 2000 r. prowadził praktykę lekarza rodzinnego w ramach własnej działalności gospodarczej. Od 05 marca 2003 r.(...)działał w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której przedmiotem działalności była opieka zdrowotna; pomoc społeczna bez zakwaterowania dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych; opieka dzienna nad dziećmi; pozostała pomoc społeczna bez zakwaterowania, gdzie indziej niesklasyfikowana; handel hurtowy, z wyłączeniem handlu pojazdami samochodowymi; handel detaliczny, z wyłączeniem handlu detalicznego pojazdami samochodowymi; transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski; transport drogowy towarów; działalność wydawnicza; działalność wspomagająca usługi finansowe oraz ubezpieczenia i fundusze emerytalne; działalność rachunkowo-księgowa; doradztwo podatkowe; działalność firm centralnych (head offices); doradztwo związane z zarządzaniem; reklama, badanie rynku i opinii publicznej; pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane. Członkami zarządu od samego początku istnienia spółki byłG. O.oraz jego żonaV. O.. Oboje wykonywali funkcje członków zarządu w oparciu o umowy menadżerskie zawierane na okres 5 lat, do których stosowane były przepisy dotyczące umów zlecenia. W dniu 30 marca 2013 r. kończył się kolejny 5-letni okres umowy cywilno-prawnej i wspólnicy spółki zdecydowali, iż zatrudnienieG. O.jako Prezesa Zarządu spółki(...)w ramach umowy o pracę będzie dla niego większym zabezpieczeniem. Tym bardziej, iż w tym czasie realizowano większą inwestycję otwarcia nowej przychodni i biorąc pod uwagę kryzys na rynku, poszerzenie składu wspólników spółki, umowa o pracę dla Prezesa Zarządu okazała się być stabilniejszym rozwiązaniem. W tym celu 20 marca 2013 r. odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników, na którym podjęto trzy uchwały: uchwała nr 1/2013 dotyczyła rozszerzenia realizowanej inwestycji, polegającym na wybudowaniu dwóch nowych parkingów i modernizacji istniejącego oraz na ogrodzeniu całości kompleksu; uchwałą nr(...)dotyczyła zatrudnieniaG. O.jako Prezesa Zarządu(...)na umowę o pracę w pełnym wymiarze zatrudnienia- na pełen etat; uchwała nr(...)upoważniała Vice-prezesa Zarządu, jako pełnomocnika zgromadzenia, do ustalenia wynagrodzenia Prezesa Zarządu w wysokości 14 200 zł. brutto, oraz do reprezentowania walnego zgromadzenia, jako strona uprawniona do podpisywania z Prezesem Zarządu umowy o pracę. Protokolantem na walnym zgromadzeniu byłaE. O., z którego obrad spisano protokół podpisany przez protokolanta orazG. O..
01 kwietnia 2013 r. została zawarta pomiędzy(...)sp. z o.o. wJ.aG. O.umowa o pracę na czas nieokreślony na stanowisku Prezesa Zarządu, z wynagrodzeniem 14 200 zł. brutto. Od tej daty wnioskodawca został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego ze stosunku pracy. W czerwcu 2013 r. wnioskodawca doznał zawału serca i przebywał przez 5 miesięcy na zwolnieniu lekarskim. Wcześniej skarżący nie miał poważniejszych problemów ze zdrowiem. W dniu zawierania umowy o pracę stan zdrowia ubezpieczonego nie wskazywał na to, iż w niedługim czasie po jej zawarciu będzie korzystał ze zwolnienia lekarskiego. Po okresie choroby wnioskodawca wrócił do pracy i cały czas pracuje.
W dniu 12 września 2013 r. ZUS zwrócił się do spółki o przekazanie wszelkich dokumentów związanych z nawiązanym stosunkiem pracy, nie określając dokładnie o jakie dokumenty chodzi. Do organu rentowego dostarczono ogólne pełnomocnictwo dla wiceprezesa od dnia 18 czerwca 2013 r., kiedy Prezes poszedł na zwolnienie lekarskie, natomiast pełnomocnictwo z dnia 20 marca 2013 r. do zawarcia umowy o pracę dołączono przy odwołaniu od decyzji.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.zaskarżoną decyzją stwierdził, iż wnioskodawcaG. O.jako pracownik u płatnika składek(...)wJ.spółka z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 01 kwietnia 2013 r.z uwagi na nieważność umowy o pracę zawartej przez pracodawcę nieprawidłowo reprezentowanego oraz ze względu na pozorność umowy, która miała na celu obejście prawa, bowiem dwa miesiące po zawarciu umowy wnioskodawca korzystał ze zwolnienia lekarskiego.

      Dowód:

    akta ubezpieczeniowe–

    decyzja ZUS, uchwały(...); umowa o pracę, umowa spółki, odpis z KRS, pismo ZUS z dnia 12 września 2013 r.; akta osobowe; protokół zgromadzenia wspólników; uchwały nr(...), k. 11,12,13;zeznania świadkaE. O.- nagranie audio-video- 00:02:12-00:19:53; zeznania wnioskodawcy – nagranie audio-video- 00:20:35- 00:36:43.

Sąd zważył:
Odwołanie było uzasadnione.
Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych( Dz.U.2013.1442 j.t.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, za których ustawa w art. 8 ust. 1 uznaje osoby pozostające w stosunku pracy. Osoby takie podlegają obowiązkowo także ubezpieczeniu chorobowemu oraz wypadkowemu –art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Na podstawieart. 210§ 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych( Dz.U.2013.1030 j.t. ) w umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.
W niniejszej sprawie sporna między stronami jest ważność zawartej w dniu 01 kwietnia 2013 r. pomiędzy nimi umowy o pracę. Organ rentowy stoi na stanowisku, że umowa o pracę jest nieważna, bowiem pracodawca w dniu jej zawierania był nieprawidłowo reprezentowany oraz, że celem umowy była pozorność, obejście prawa, bowiem 2 miesiące po zawarciu umowy wnioskodawca domagał się zasiłku chorobowego w związku ze zwolnieniem lekarskim. Organ rentowy twierdzi także, iż doszło do antydatowania uchwały nr(...)bowiem do odwołania od decyzji dołączono uchwałę o inne treści i dacie niż w postępowaniu przed ZUS.
W odpowiedzi na powyższy zarzut Sąd wskazuje, iż nie można opierać się na domniemaniu, iż pełnomocnictwo do zawarcia umowy o pracę zostało udzielone w późniejszym terminie, bowiem dokumenty dołączone do odwołania oraz zeznania świadków wskazują, iż pełnomocnictwo udzielone zostało we właściwym terminie, przed zawarciem umowy. Organ rentowy nie przedstawił dowodów świadczących o antydatowaniu umów. Nie przedstawił dowodów na przeciwne twierdzenia wnioskodawcy. Jest tylko przypuszczenie organu rentowego, że uchwały nr(...)z dnia 20 marca 2013 r. nie było, bowiem wnioskodawca nie przedstawił jej na żądanie ZUS.
Nawet gdyby przyjąć, iż pełnomocnictwo dla Viceprezes ZarząduV. O.zostało udzielone w terminie to w orzecznictwie reprezentowany jest jednolity pogląd, iż umowa o pracę zawarta z członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez zgromadzenie wspólników, a nie przez pełnomocnika powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników, jest bezwzględnie nieważna (art. 58 § 1 k.c.w związku zart. 300 k.p.iart. 210 k.s.h.) oraz, że członek zarządu nie może reprezentować spółki przy zawarciu umowy z innym członkiem zarządu ( m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2005 r., II PK 276/04, LEX nr 154480; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 18 lutego 2014 r., III AUa 786/13, LEX nr 1439153 ). Są jednakże orzeczenia, które stanowią o tym, iż mimo nieważności zawartej umowy o pracę, wynikającej z naruszenia zasad reprezentacji spółki przy czynnościach prawnych między spółką a członkami zarządu, strony mogą nawiązać umowny stosunek pracy przez czynności konkludentne, w szczególności wskutek dopuszczenia pracownika do pracy, przyjmowania pracy przez pracodawcę i realizowanie takiego stosunku prawnego, który odpowiada cechom stosunku pracy określonym wart. 22 k.p.– wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2013 r., II CSK 280/12, LEX nr 1294478 ).
Nieważność umowy o pracę z członkiem zarządu spółki prawa handlowego z uwagi na jej zawarcie z naruszeniemart. 379 § 1 k.s.h.- analogiczny do 210§ 1 k.s.h.- nie wyklucza późniejszego zawarcia umowy o pracę per facta concludentia na warunkach określonych w nieważnej umowie o pracę lub o treści innej niż wskazana w tej umowie - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2009 r., I PK 215/08, LEX nr 653423 ). Nawet jeśli umowa o pracę okazała się nieważna, a zatem nie stworzyła zobowiązań stron w momencie jej zawarcia, to zobowiązania takie powstają wraz z dopuszczeniem pracownika do pracy na warunkach tej umowy – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2003 r., I PK 633/02, LEX nr 124493 ).
Naruszenie wymogówart. 210 § 1 k.s.h.przy zawieraniu umów między spółką a członkiem zarządu prowadzi do nieważności tych umów. Nie można jednak podzielić poglądu, że stwierdzenie nieważności umowy o pracę z powodu naruszeniaart. 210 § 1 k.s.h.powoduje automatyczne wyłączenie członka zarządu spółki z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych przewidzianych dla pracowników – wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 22 marca 2013 r., III AUa 1142/12, LEX nr 1316208 ).
Powyższe orzeczenia wskazują, iż na gruncie niniejszej sprawy nawet gdyby uznać, iż umowa o pracę zawarta w dniu 01 kwietnia 2013 r. była nieważna z uwagi na naruszenieart. 210 § 1 k.s.h.to nie jest to bezwzględna nieważność na gruncie stosunków ubezpieczeniowych. Umowa została zawarta przez strony poprzez czynności konkludentne, w szczególności poprzez dopuszczenie pracownika do pracy i od tej chwili powstały zobowiązania stron w ramach stosunków ubezpieczeniowych, w tym zobowiązania organu rentowego do objęcia wnioskodawcy jako pracownika obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym od dnia 01 kwietnia 2013 r..
Trudno mówić o zamierzonym działaniu wnioskodawcy w celu obejścia prawa, aby wyłudzić wyższe świadczenia z ubezpieczenia społecznego, skarżący bowiem nie przewidywał w momencie zawierania umowy o pracę faktu, iż będzie korzystał ze zwolnienia lekarskiego. Zawał jakiego doznał ubezpieczony 2 miesiące po zawarciu umowy jest przyczyną nagłą i nieprzewidywalną, a skarżący po przebytej chorobie wrócił do pracy. Zatem przyczyna dla której miałoby dojść do obejścia prawa nie istnieje.
W konsekwencji Sąd uznał ważność umowy o pracę zawartej w dniu 01 kwietnia 2013 r. pomiędzy(...)sp. z o.o. wJ.aG. O.i w pkt I wyroku zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia 02 stycznia 2014 r., znak(...)w ten sposób, że ustalił, iż wnioskodawcaG. O.podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 01 kwietnia 2013 roku w oparciu o umowę o pracę,
W pkt II wyroku, Sąd zasądził na podstawie§ 12 ust.2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U.2013.461 j.t.) od strony pozwanej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.na rzecz wnioskodawcyG. O.kwotę 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.