Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 1668/13
Data wyroku: 2014-06-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Janiszewska, Wojciech Szcząska, Iwona Wróblewska-Pokora
Słowa kluczowe: Kredyt, Konsument
Podstawa prawna: art. 221 k.c., art. 2 ust. 1, art. 2 ust. 4 ustawy z 20/07/2001 r. o kredycie konsumenckim.

Sygn. akt IV Ca 1668/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy Warszawa Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny – Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący SSO Iwona Wróblewska - Pokora
Sędziowie SO Beata Janiszewska (spr.)
SO Wojciech Szcząska
Protokolant Olga Wyszomierska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. wW.sprawy
z powództwaK. S.
przeciwko(...) Bank S.A.weW.
o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego
na skutek apelacji powoda i pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe wW.
z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II C 970/12

1
zmienia zaskarżony wyrok:

- w punktach I (pierwszym) i II (drugim) w ten sposób, że oddala powództwo;
- w punkcie IV (czwartym) w ten sposób, że zasądza odK. S.na rzecz(...) Bank S.A.weW.kwotę 617 zł (sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;
2. oddala apelacjęK. S.;
3. zasadza odK. S.na rzecz(...) Bank S.A.we
W.kwotę 474 zł (czterysta siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu
kosztów procesu w instancji odwoławczej.
Sygn. akt IV Ca 1668/13

UZASADNIENIE
Apelacja pozwanego jest uzasadniona.
Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji oraz dokonaną przez ten Sąd ocenę dowodów, w związku z czym nie zachodzi potrzeba powtórzenia poczynionych już ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z 26.04.2007 r., II CSK 18/07, Lex 966804). Zdaniem jednak Sądu Okręgowego ustalenia te powinny być podstawą do dokonania odmiennej kwalifikacji prawnej umowy kredytu złotowego nr(...), podsumowanej stwierdzeniem o braku możliwości zaliczenia powyższej umowy do kategorii umów konsumenckich.
Trafnie Sąd Rejonowy wskazał, że kwalifikacja statusu strony czynności prawnej jako konsumenta albo przedsiębiorcy nie ma – jeśli mowa o osobach fizycznych – charakteru stałego. Osoba fizyczna może dokonywać czynności prawnej w pewnych przypadkach jako konsument w rozumieniu ar. 221k.c., w innych natomiast – jako osoba, która nie ma statusu konsumenta. Z treści analizowanej w niniejszej sprawie umowy wynika jednak, że powód zawarł umowę jako „prowadzący działalność gospodarczą o nazwieAgencja (...)” (k.29). Przytoczone tu określenie strony umowy, odmiennie od przyjętej przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentacji, wyklucza uznanie, że powód zawierał umowę jako konsument, nawet jeśli takie było rzeczywiste, ukryte przed kontrahentem (pozwanym) zamierzenie powoda. Jak bowiem trafnie wskazuje się w nauce prawa (T. Pajor, Komentarz do art. 221k.c., program LEX), „Jeśli (…) podmiot zawierający umowę wykazuje nieistniejący cel gospodarczy i w ten sposób ukrywa jej konsumencki charakter, nie może się potem powoływać wobec przedsiębiorcy na przepisy o ochronie konsumenta (zasadanemo venire contra factum proprium)”.
W świetle powyższych uwag bez istotnego znaczenia pozostawał akcentowany w sprawie przez stronę powodową „niegospodarczy” cel, jakiemu miał służyć pojazd nabywany za środki uzyskane z kredytu. Decydujące znaczenie miała bowiem okoliczność, że powód dokonując czynności prawnej, sam scharakteryzował swoją pozycję prawną jako przedsiębiorcy. Niezależnie od tego spostrzeżenia, trzeba wskazać, że w okolicznościach sprawy nie budził wątpliwości także określony przez powoda cel zawarcia umowy kredytu. O tym, że był on związany bezpośrednio z działalnością gospodarcza powoda, należy wnosić z faktu sporządzenia w związku z nabyciem pojazdu noty korygującej (k. 72), w której w miejsce pierwotnego oznaczenia powoda jako osoby fizycznej, wyraźnie wskazano: „Nabywca:Agencja (...)”.
Kwestią decyzji powoda było rozstrzygnięcie, czy umowę zawiera jako konsument, czy jako przedsiębiorca. Z materiału sprawy wynika, że powód wybrał drugi z tych wariantów, wiążący się m.in. z określonymi udogodnieniami podatkowymi. Obecnie zatem nie może skutecznie twierdzić, że w rzeczywistości umowę zawierał jako konsument i oczekiwać ochrony właściwej dla konsumentów. Z materiału sprawy, dokumentującego działania samego powoda, wynika bowiem, że zawarta przez niego umowa pozostawała w bezpośrednim związku z prowadzoną przez powoda działalnością gospodarczą. Późniejsze zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, jak również brak wyraźnych postanowień umowy wskazujących, że pojazd będzie wykorzystywany w związku z działalnością gospodarczą, nie mają wpływu na ocenę charakteru prawnego umowy kredytu. Miarodajne pozostają wyniki badania przesłanek stosowaniaart. 2 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim(Dz. U. Nr 100, poz. 1081, z późn. zm.) na datę zawarcia umowy.
Z tej przyczyny zaskarżony wyrok podlegał zmianie, a powództwo – oddaleniu, gdyż – co dotyczy pierwszego z żądań pozwu – nie zachodziły podstawy do uznania, że strony zawarły umowę o kredyt konsumencki. W konsekwencji niezasadne było także uwzględnienie w zaskarżonym wyroku drugiego ze zgłoszonych żądań, dotyczącego ustalenia aktualnej wysokości zadłużenia powoda. Z treści tego żądania wynika, że odnosi się ono do (rzekomej) całkowitej wysokości tego zadłużenia (bez opłat i prowizji). Ustalenie takie byłoby zasadne jedynie w razie potwierdzenia się założenia o konsumenckim charakterze umowy, które jednak, o czym mowa w przedstawionych wyżej wywodach, okazało się błędne. Z materiału sprawy wynika natomiast, że zadłużenie powoda, obliczane z uwzględnieniem rzeczywistego charakteru tej umowy oraz dalszych działań powoda związanych z częściową spłatą kredytu, jest większe.
W świetle zaprezentowanej argumentacji za niezasadną należało uznać apelację powoda. Całe powództwo bowiem (nie tylko w zakresie zaskarżonego tą apelacją punku III wyroku sądu I instancji) podlegało oddaleniu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.orzekł o apelacji pozwanego, natomiast na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł o apelacji powoda. O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.oraz§ 6 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji wyroku.