Sąd Okręgowy w Suwałkach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 249/14
Data wyroku: 2014-05-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Danuta Poniatowska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ust. 1 i 2 w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III U 249/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 maja 2014r.
Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Danuta Poniatowska

Protokolant:

sekr. sądowy Beata Dzienis

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014r. w Suwałkach
sprawyJ. J.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o emeryturę
w związku z odwołaniemJ. J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 6 marca 2014r. znak(...)i z dnia 25 marca 2014r. znak(...)

zmienia zaskarżone decyzje i przyznajeJ. J.prawo do emerytury od dnia(...).

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 06.03.2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO., powołując się na przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zm.) iustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2013r. poz.1440) odmówiłJ. J.prawa do wcześniejszej emerytury z uwagi na nieudowodnienie 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych i 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Do ogólnego stażu pracy organ rentowy nie uwzględnił pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 20.02.1970r. do 11.11.1976r. i od 29.05.1977r. do 02.09.1977r., ponieważ ze złożonej dokumentacji wynika, iż w okresie od 04.09.1973r. do 16.12.1973r. wnioskodawca był zatrudniony w Przedsiębiorstwie(...)wG., a w okresie od 17.12.1973r. do 30.08.1975r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. Ponadto świadekA. K., na którego zeznania powoływał się odwołujący, nie mieszkał w miejscowościS..
Do stażu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie zaliczył okresu pracy od 03.08.1979r. do 25.10.1996r. wChłodni (...) S.A.ponieważ w świadectwie pracy z dnia 25.10.1996r. powołano nieaktualne przepisy resortowe.
W odwołaniuJ. J.domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania prawa do wcześniejszej emerytury. Wskazał, iż w gospodarstwie rolnym rodziców pracował od 20.02.1970r. do 03.09.1973r., od 01.09.1975r. do 11.11.1976r. i od 29.05.1977r. do 02.09.1977. Co prawda od 04.09.1973r. do 30.08.1975r. uczęszczał do Ochotniczych Hufców Pracy, jednak nadal pomagał rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Na okoliczność wiarygodności zeznań świadkaA. K.złożył mapkę geodezja, która potwierdza, iż byli bliskimi sąsiadami, mimo zamieszkiwania w różnych wsiach Na okoliczność pracy w warunkach szczególnych ponownie złożył świadectwo pracy w warunkach szczególnych.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał podstawy skarżonej decyzji.
W wyniku rozpoznania powyższego odwołania organ rentowy decyzja z dnia 25.03.2014r. Co prawda ponownie odmówiłJ. J.prawa do wcześniejszej emerytury, ale tylko z powodu niewykazania 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Zaliczony przez ZUS staż pracy w warunkach szczególnych wyniósł 17 lat 7 miesięcy i 11 dni. Podtrzymał argumenty wskazane przy odmowie zaliczenia okresów pracy gospodarstwie rolnym rodziców dodatkowo wskazując na informacje, jakie odwołujący podał przy wniosku o ustalenie kapitału początkowego. Wynika z nich, iż od 01.09.1969r. do 30.06.1970r. uczęszczał do technikum(...)wD., którego nie ukończył.
W odwołaniu od tej decyzjiJ. J.domagał się jej zmiany i zaliczenia spornych okresów, jako okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalanie i podtrzymał podstawy skarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 30.04.2014r. obie sprawy połączono do wspólnego rozpoznania.

Sąd ustalił, co następuje:

J. J.(ur. (...)) w dniu 12.02.2014r. wystąpił z wnioskiem o emeryturę.
Na dzień 01.01.1999r. udowodnił 23 lata 6 miesięcy i 16 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Natomiast do stażu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy zaliczył 17 lat 7 miesięcy i 11 dni, uwzględniając okresy pracy:
- od 12.11.1976r. do 28.05.1977r. wZakładach (...) S.A.wE.na stanowisku robotnika niewykwalifikowanego przy robotach ciężkich w magazynie poubojowym (świadectwo pracy w warunkach szczególnych k. 12 akt ZUS);
- od 03.08.1979r. do 25.10.1996r. wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.wE.na stanowisku garmażera chłodniczego (świadectwo pracy w warunkach szczególnych k. 28 akt ZUS).
Rodzice odwołującego –J.iA. J., prowadzili gospodarstwo rolne położone we wsiS.gm.R.. Gospodarstwo miało powierzchnię 20 ha. Rodzice odwołującego oprócz produkcji roślinnej hodowali również drób, trzodę chlewną (ok. 20 szt.) i bydło (8 sztuk). W spornym okresie rodzice odwołującego mieli 4 nieletnich dzieci. Odwołujący był najstarszym dzieckiem, następna była jego siostra – rok młodsza, która uczyła się w szkole gastronomicznej na Śląsku i bliźniacy - młodsi od wnioskodawcy o 13 lat.
Po ukończeniu szkoły podstawowej odwołujący od 01.09.1969r. do 30.06.1970r. uczęszczał do Technikum(...)wD., oddalonego od miejsca zamieszkania odwołującego o 6-7 km. Odwołujący nie ukończył nauki w tym technikum i wrócił do rodzinnego domu.
Odwołujący był jedynym dzieckiem, które pomagało rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Zeznający w sprawie świadkowie – byli sąsiedzi, rówieśnicy odwołującego –A. K.(13:38-17:00) iP. W.(17:28 – 19:40) potwierdzili, iż odwołujący pracował w gospodarstwie rolnym stale i co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy. Pomagał w pracach polowych np. kierując ciągnikiem oraz obrządu etc.
Do stażu pracy zaliczono okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 01.07.1970r. do 30.08.1973r., wymiarze niezbędnym do wykazania 25 lat.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z treściąart. 184 ust.1 i 2w zw. zart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227) prawo do emerytury w obniżonym wieku przysługuje ubezpieczonym urodzonym - tak jak wnioskodawca – po 31.12.1948r., jeżeli pracowali w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, posiadają staż ubezpieczeniowy w wymiarze 25 lat i ukończyli 60 rok życia(w przypadku mężczyzn). Ilość lat pracy warunkach szczególnych oraz wymaganych okresów składkowych i nieskładkowych jest badana na dzień wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS, czyli 01.01.1999r.
Zgodnie z dyspozycją art. 32 ust.2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS za pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych uważa się osoby, które były zatrudnione przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagającej wysokiej sprawności psychofizycznej, ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Przepis art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS odnośnie wieku, stażu pracy oraz charakteru wykonywanej pracy, uprawnionych do emerytury odsyła dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). §3 i 4 rozporządzenia, prawo do emerytury uzależniają od spełniania łącznie następujących warunków: posiadanie 25-letniego okresu zatrudnienia, w tym 15 lat pracy w szczególnych warunkachi ukończenie 60 roku życia. Zgodnie z §2 ust.1 rozporządzenia w sprawie wieku…, zaliczeniu do okresów pracy w warunkach szczególnych podlegają te, w których praca była świadczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Ponadto zgodnie z treściąart. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, przypadające przed dniem 01.01.1983r. okresy, traktując je, z zastrzeżeniemart. 56, jak okresy składkowe, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych wart. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
Przy ustalaniu prawa do świadczenia, o zaliczeniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym sprzed objęcia rolników obowiązkiem opłacania składek na rolnicze ubezpieczenie społeczne domowników (czyli przed dniem 1.01.1983r.) przesądza wystąpienie dwóch okoliczności – po pierwsze wykonywanie czynności rolniczych w sposób stały, gotowość do podjęcia pracy rolniczej, po drugie - czynności te muszą być wykonywane w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy tj. minimum 4 godziny dziennie (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 08.03.2011r. sygn. II UK 305/10, LEX 852557).
W sprawie bezspornym było, iż odwołujący wykazał wymagane 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Wynika to z decyzji 25.03.2014r., z której wynika, iż wnioskodawca wykazał 17 lat 7 miesięcy i 11 dni. Sąd nie miał zastrzeżeń, co do wymiaru zaliczonego okresu pracy w warunkach szczególnych, ani podstaw, w oparciu o które organ rentowy uwzględnił wspomniane okresy.
Sporne pozostawało, czy na dzień 01.01.1999r. odwołujący posiadał 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. W toku procesu odwołujący wykazał, iż w okresie od 01.07.1970r., czyli po ukończeniu nauki w Technikum(...)wD., do 30.08.1973r. pracował stale i w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie przy pracach rolniczych w gospodarstwie rodziców. Podstawę uwzględnienia spornego okresu w wymiarze niezbędnym do wykazania 25 lat, stanowiły przede wszystkim zeznań świadków i dowody w postaci dokumentów potwierdzających areał i tytuł własności gospodarstwa wS.. Nie uszło uwadze Sądu, iż w spornym okresie wnioskodawca był jedynym dzieckiem, które zostało przy rodzicach i było na tyle dorosłe, że mogło pomagać w pracach rolniczych. Areał, szeroki zakres produkcji rolniczej oraz ilość trzody chlewnej bez wątpienia wymagały codziennej pracy w wymiarze przekraczającym 4 godziny dziennie, i to nie tylko w okresach siewu, żniw czy wykopek. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków, którzy posiadali wiedzę o rodzaju prac wykonywanych przez odwołującego w spornym okresie i ich ilości i wymiarze czasu pracy, jaki na nie poświęcał. Ponadto świadkowie zeznający w sprawie to rówieśnicy odwołującego, którzy w spornym okresie mieszkali w blikiem sąsiedztwie gospodarstwa rodziców wnioskodawcy. Dlatego ich zeznania w całości uwzględniono przy merytorycznym rozstrzyganiu w sprawie.
Mając powyższe na uwadze uwzględniono sporny okres do ogólnego stażu pracy. Tym samym wnioskodawca spełnił wszystkie warunki do przyznania prawa do wcześniejszej emerytury, od daty ukończenia wieku 60 lat.
W związku z powyższym, na podstawieart. 47714§2 kpcorzeczono jak w sentencji.
mt