Sąd Apelacyjny w Łodzi
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1407/13
Data wyroku: 2014-05-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Kasicka, Lucyna Guderska, Maria Padarewska-Hajn
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt: III AUa 1407/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 maja 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Lucyna Guderska
Sędziowie: SSA Maria Padarewska - Hajn (spr.)
SSO del. Joanna Kasicka
Protokolant: sekr. sądowy Przemysław Trębacz
po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. w Łodzi
sprawyM. N.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wO.
o wypłatę świadczenia,
na skutek apelacji organu rentowego
od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt: V U 505/13;

1
umarza postępowanie apelacyjne w zakresie należności głównej i odsetek do 19 lutego 2014 roku;

2
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 (pierwszym) i oddala odwołanie w zakresie przyznania prawa do odsetek po 19 lutego 2014 roku.

Sygn. akt: III AUa 1407/13

UZASADNIENIE
Decyzją z 22 marca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.odmówił uchylenia decyzji z 12 października 2011 r. w części, w jakiej decyzja ta na podstawieart. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaww związku zart. 103a ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwieszałaM. N.prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 31 lipca 2012 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczona wniosła o (1) jej zmianę poprzez uchylenie w części, w jakiej decyzja ta zawieszała prawo do emerytury poczynając od 1 października 2011 r. do 31 lipca 2012 r. oraz (2) o nakazanie organowi rentowemu wypłaty emerytury poczynając od 1 października 2011 r. do 31 lipca 2012 r. wraz z ustawowymi odsetkami od każdego zaległego świadczenia. W uzasadnieniuM. N.wskazała przede wszystkim na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r., sygn. akt K 2/12, zgodnie z którym emeryci, którzy nabyli prawo do świadczenia w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. nie podlegają rygorom wynikającym z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a co za tym idzie, w przypadku osób, którym przyznano emeryturę przed 1 stycznia 2011 r., a które kontynuowały zatrudnienie przed przyznaniem emerytury, nie ma podstaw do zawieszania jej wypłaty. Wyroku Trybunału stwierdzając niezgodność przepisu ustawy zKonstytucjąsą zaś skuteczne od dnia wejściaw życie zakwestionowanego przepisu. Tak więc przyczyna wstrzymania wypłaty emerytury nigdy nie istniała.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji. Organ rentowy wskazując na treśćart. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejpodniósł, że orzeczenia Trybunału wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Z tego powodu odwołanieM. N.jest bezzasadne.
Zaskarżonym wyrokiem z 10 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (1) zmienił sporną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.z 22 marca 2013 r., w ten sposób, że ustalił, iżM. N.zachowała prawo do wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 31 lipca 2012 r. wraz z ustawowymi odsetkami od wyrównania za okres od 26 grudnia 2012 r. (2) oddalając odwołanie w pozostałym zakresie.
Powyższe orzeczenie poprzedziły następujące ustalenia faktyczne:
2 marca 2009 r.M. N.złożyła wniosek o emeryturę. Decyzją z 23 marca 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.przyznał jej prawo do emerytury od 1 marca 2009 r. Ubezpieczona nie zaprzestała zatrudnieniau dotychczasowego pracodawcy. Decyzją z 12 października 2011 r. organ rentowy wstrzymał wypłatę emerytury od 1 października 2011 r.. powołując się na treść art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz treśćart. 103a ustawyz dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychz uwagi na kontynuowanie zatrudnienia u pracodawcy, u którego pracowała przed nabyciem prawa do emerytury.M. N.nie wniosła odwołania. Ubezpieczona rozwiązała stosunek pracy 31 lipca 2012 r. Od 1 sierpnia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wznowił wypłatę emerytury.
W świetle powyższych ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że odwołanie ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie w części. Sąd I instancji podniósł przede wszystkim, że utrata mocy obowiązującej przepisu, z powodu jego niezgodnościzKonstytucjąoznacza, że przepis ten nie może być stosowany poczynając od daty jego uchwalenia. Wyrok Trybunału ma, więc w tym przypadku skutki retroaktywne. Co za tym idzie zdaniem Sądu I instancji organ rentowy powinien wznowić wypłatę emerytury od1 października 2011 r., czyli od momentu, kiedy na podstawie niekonstytucyjnych przepisów wstrzymał jej wypłatę. Zaległą emeryturę powinien wypłacić, więc za okres od 1 października 2011 r. do 31 lipca 2012 r., w najbliższym terminie tj. 25 grudnia 2012 r. Odwołującej się przysługuje więc wypłata zaległego świadczenia emerytalnego wraz z odsetkami liczonymi od następnego dnia tj. od 26 grudnia 2012 r. Z tego powodu Sąd Okręgowy, działając na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji. Sąd oddalił natomiast żądanie dotyczące wypłaty odsetek za okres poprzedzający 26 grudnia 2012 r., podnosząc, że organ rentowy,w dacie wydania decyzji z 12 października 2011 r. działał zgodnie z obowiązującym w tym czasie przepisem, a więc nie ma podstaw do obciążania go odsetkami od czasu, gdy okazało się, że przepis został uznany za niekonstytucyjny i organ mógł wydać decyzję z jego pominięciem.
Powyższe orzeczenie zaskarżył apelacją z 18 lipca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarzucając mu naruszenie prawa materialnego tj.art. 103a ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12) orazart. 85 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychw związku zart. 118 ust. 4 i 5ww.ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,z uwagi na zmianę zaskarżonej decyzji z 22 marca 2013 r. i ustalenie, iż ww. przysługuje wypłata emerytury od 1 października 2011 r. do 31 lipca 2012 r. wraz z odsetkami począwszy od 26 grudnia 2012 r. W związku z powyższym organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.
W odpowiedzi na apelacjęM. N.wniosła o jej oddaleniei utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku w całości.
Pismem procesowym z 11 marca 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, przywołując fakt wejścia w życie ustawy z 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r., wycofał apelację w części dotyczącej należności głównej oraz odsetek naliczonych od 19 lutego 2014 r. i wniósł o umorzenie postępowania w tym zakresie.W pozostałej części tj. dotyczącej naliczenia odsetek za okres po 19 lutego 2014 r., aż do dnia wypłaty zaległych świadczeń, organ rentowy podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w apelacji.
W odpowiedzi na ww. pismo procesowe organu rentowegoM. N.wniosła o naliczenie odsetek od należności głównej od 19 lutego 2014 r.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Z uwagi na cofnięcie apelacji przez organ rentowy w zakresie należności głównej oraz odsetek do dnia 19 lutego 2014 r., umorzono postępowanie apelacyjne w tym zakresie na podstawieart. 355§ 1 k.p.c.w związku zart. 391 § 2 k.p.c., mając na uwadze to, iż wnioskodawczyni wyraziła zgodę na cofniecie apelacji i uznając, iż cofniecie to nie sprzeczne z prawem ani z zasadami współżycia społecznego ani nie zmierza do obejścia prawa.
Natomiast zaskarżony wyrok podlega zmianie w zakresie przyznania wnioskodawczyni prawa do odsetek po dniu 19 lutego 2014 r., na podstawieart. 386 § 1 k.p.c., z uwagi na treść zarzutów apelacji w tym zakresie, które organ rentowy pomimo cofnięcia apelacji w części, nadal popierał oraz zmianę stanu prawnego w zakresie regulacji odsetek od wyrównań z tytułu zawieszonych emerytur.
Sąd I instancji w swoim orzeczeniu przyznał wnioskodawczyni prawo do ustawowych odsetek od zawieszonej emerytury, uznając iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. w sprawie K 2/12, dotyczące problematyki zawieszenia prawa do wypłaty emerytury z powodu kontynuowania zatrudnienia przez osoby, które nabyły prawo do takiego świadczenia w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. jako niezgodnego zKonstytucjaa w szczególności z zasada zaufania do państwa i stanowionego prawa, zostało opublikowane w dniu 22 listopada 2012 r.
A zatem zdaniem Sądu od daty w/w publikacji, organ rentowy winien przestrzegać ustalonych przepisów prawa i wydać decyzję przyznająca prawo do wypłaty emerytury wraz z ustawowymi odsetkami w sytuacji zgłoszonego w tym zakresie żądania.
Ponieważ wnioskodawczyni z żądaniem wypłaty odsetek wystąpiła już we wniosku złożonym do ZUS o wypłatę zawieszonej emerytury, to organ rentowy zgodnie z art. 118 ust. 1 ustawy emerytalnej miał termin 30 dni na wydanie takiej decyzji od daty publikacji.
30 dni od 22 listopada 2012 r. mija 22 grudnia 2012 r. Ponieważ ustalony termin płatności emerytury u wnioskodawczyni to 25 dzień każdego miesiąca to organ rentowy zdaniem Sądu powinien wypłacić emeryturę do 25 grudnia 2011 r., czyli w najbliższym terminie płatności.
Zdaniem Sądu skoro organ rentowy nie wypłacił świadczenia w/w terminie to zgodnie z w/w przepisem oraz art. 85 ust. 1 ustawy systemowej jest zobowiązany do wypłaty odsetek od w/w daty od należnego wyrównania z tytułu zawieszonej emerytury.
Po wydaniu przez Sąd I instancji zaskarżonego wyroku nastąpiła zmiana regulacji prawnej w odniesieniu do osób, które miały zawieszone prawo do emerytury tak jak wnioskodawczyni, na podstawie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r.
Ustawa ta weszła w życie w dniu 19 lutego 2014 r. Ustawodawca w w/w akcie prawnym w art. 4 i 8, szczegółowo uregulował kwestię odsetek od należnych emerytur.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 w/w ustawy kwota zawieszonej emerytury przysługuje wraz odsetkami ustalonymi w wysokości odsetek ustawowych określonej przepisami prawa cywilnego i odsetki te przysługują do dnia wejścia w życie tej ustawy.
Natomiast przepis art. 8 w/w ustawy reguluje kwestie należności z tytułu odsetekw sytuacji gdy wypłata zawieszonej emerytury została ustalona na podstawie prawomocnego wyroku sądowego, w którym nie orzeczono o odsetkach lub roszczenie takie zostało oddalone.
Przepis art. 10 powołanej ustawy stanowi, iż w sprawach nie uregulowanych tą ustawą ma zastosowanie między innymi art. 85 ustawy systemowej i do art. 118 ustawy emerytalnej.
Mając zatem na uwadze zmianę stanu prawnego jaka nastąpiła w niniejszej sprawie po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji i wniesieniu apelacji, którą zgodnie zart. 316 § 1 k.p.c.Sad przy orzekaniu bierze pod uwagę to, że odsetki w niniejszej sprawie przysługują zatem jedynie do dnia wejścia w życie w/w ustawy czyli do 19 lutego 2014 r.
A zatem z uwagi na to, iż prawo do odsetek w świetle w/w regulacji nie przysługuje od wyrównania zawieszonej emerytury po wskazanym w tej ustawie okresie to żądanie odsetek po 19 lutym 2014 r. od w/w wyrównania nie może być uwzględnione i w tym zakresie rozstrzygnięcie Sądu I instancji podlega zmianie.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji.