Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 400/14
Data wyroku: 2014-10-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jaromir Antoszewski
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 415, 416 k.c.

Sygnatura akt I C 400/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Jelenia Góra, dnia 23.10.2014 r.
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:  SSR  Jaromir Antoszewski
Protokolant:  Mariola Olechno
po rozpoznaniu w dniu 23.10.2014 r. w Jeleniej Górze sprawy
z powództwaL. M.
przeciwko(...) Bankowi (...) S.AwW.

- o zapłatę

I
zasądza od pozwanego(...) Banku (...) S.AwW.na rzecz powódkiL. M.kwotę 2503,51 zł (dwa tysiące, pięćset trzy złote, pięćdziesiąt jeden groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia 23.08.2013 r. do dnia zapłaty;

II
dalej idące powództwo w zakresie odsetek oddala;

III
zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 126 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 400/14

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 06.03.2014 r. powódkaL. M.wniosła o zasądzenie od pozwanego(...) Banku (...) S.A.wW.kwoty 2503,51 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20.07.2004 r. do dnia zapłaty i kosztami postępowania.
Uzasadniając roszczenie podniosła, iż w dniu 20.07.2004r.S. W.zwróciła się do(...)wJ.o przyjęcie zapisu „na wypadek śmierci” , poinformowała pracownicę banku ,że robi zapis na siostrę mężaL. M.. Powódka zaznaczyła, że dopełniono formalności , zapis przyjęto i pobrano opłatę . Pozwany przez dziesięć lat obracał depozytem . Po śmierciS. W.powódka zgłosiła się do pozwanego o wypłatę depozytu , po kilkunastu dniach zwrócono jej książeczkę oszczędnościową i dokumenty , twierdząc ze zapis jest nieskuteczny , bo powinien być dokonany u notariusza. Nadmieniła, że o wymogu tym nie poinformowanoS. W., pozwany nie poczuwa się do błędu, nie chce wypłacić pieniędzy pomimo kilkakrotnych pism w tej sprawie , sprawa oparła się o arbitraż bankowy ale bez skutku, czuje się oszukana i pokrzywdzona, a pozwany dotychczas nie oddał jej kwoty 2503,51 zł zapisanej na jej rzecz.
Na rozprawie w dniu 23.10.2014r. pozwany(...) Bank (...) S.A.wW.przez swojego zawodowego pełnomocnika wniósł o oddalenie powództwa.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu(...)S. W.pojechała wraz z żoną mężaL. M.oraz koleżankąU. P.do Oddziału w(...) Banku (...) S.A.wW.. Tam po uprzednim sprawdzeniu jej dowodu osobistego oraz dowodu osobistego jej bratowej przez pracownicę banku , której wyjaśniła cel wizyty, na podstawieart. 57 ust.1 ustawy Prawo bankowe z dnia 29.08.1997r.( Dz.U. nr 140, poz. 939 ) złożyła dyspozycję posiadacza rachunku indywidualnego w sprawie przeznaczenia wkładu oszczędnościowego na wypadek śmierciL. M.w całości. Pracownica banku poinformowała ją wcześniej , iż nie ma przeszkód do złożenia takiej dyspozycji i pomogła jej wypełnić stosowny formularz .S. W.uiściła następnie zgodnie z żądaniem pracownicy banku opłatę od dyspozycji w kwocie 15 zł.
Na rachunku książeczki oszczędnościowejS. W.znajdowała się kwota 2503,51 zł.
( dowód : dyspozycja k. 5,
książeczka oszczędnościowa k. 6,
potwierdzenie opłaty k.4,
zeznania świadkaU. P.k.69,
przesłuchanie powódki k. 69v.
okoliczności bezsporne).
Po śmierciS. W.w(...)L. M.pismami z dnia 12.08.2013r. i 27.08.2013r. zwróciła się do(...) Banku (...) S.A.wW.o naliczenie jej odsetek z książeczki oszczędnościowejS. W.. Ponadto pismem z dnia 22.08.2013r. zwróciła się do(...) Banku (...) S.A.wW.o realizację dyspozycjiS. W.na wypadek śmierci i wypłacenie jej objętych dyspozycją środków.
W odpowiedzi z dnia 03.09.2013r. i z dnia 13.09.2013r. Bank powołując się na treśćart. 55 ust.1 i art. 56 ust.1 ustawy Prawo bankowe( Dz. U. z dnia 10.12.2012r. , poz. 1376 ) wskazał , że posiadacz rachunku może polecić pisemnie bankowi dokonanie -po swojej śmierci - wypłaty z rachunku wskazanym przez siebie osobom : małżonkowi, wstępnym , zstępnym, rodzeństwu określonej kwoty pieniędzy , a nadto bank zobowiązany jest wypłacić kwotę wydatkowana na koszty pogrzebu osobie , która przedstawiła rachunki stwierdzające wysokość poniesionych przez nią kosztów ( …). Poinformował, że wypłaca środki po zmarłym po złożeniu kompletnej dokumentacji umożliwiającej realizację dyspozycji z tytułu nabycia spadku.
Pismem z dnia 17.09.2013r.L. M.zgłosiła odwołanie od stanowiska(...) Banku (...) S.A.wW.podnosząc, iż zapis został przyjęty od jej bratowej w dniu 20.07.2004r. i bank ponosi za to odpowiedzialność . Ponownie zażądała wypłaty środków z dyspozycji.
(...) Bank (...) S.A.wW.pismem z dnia 07.10.2013r. podtrzymała pierwotne stanowisko, wskazując na wypłatę środków na rachunku książeczkiS. W.wyłącznie po przedłożeniu dokumentu stwierdzającego nabycie praw do tych środków w ramach postępowania spadkowego.
W dniu 16.10.2013r.L. M.wystosowała wezwanie do zapłaty do Bankowego Arbitrażu Konsumenckiego zauważając , że bratowa winna być poinformowana przez bank o braku skuteczności jej zapisu od maja 2004r. Po uzupełnieniu braków wniosku poprzez wskazanie pismem z dnia 28.10.2013r. wartości sporu jako kwoty 2503,51 zł Arbiter Bankowy przy(...) Banków (...)orzeczeniem z dnia 31.12.2013r. oddalił wniosekL. M.o zasądzenie od(...) Banku (...) S.A.wW.kwoty 2503,51 zł uznając, że pomimo nienaszytego działania banku przy przyjmowaniu zapisu brak jest podstawy prawnej do wypłaty na rzecz wnioskodawczyni żądanej kwoty 2503,51 zł bowiem zapis był nieskuteczny i nie nabyła ona w ogóle prawa do środków zgromadzonych na rachunku wobec czego nie może skutecznie ich dochodzić.
( dowód: pisma powódki k. 17, 19-20, 23, 25,28, 30,
pisma pozwanego k. 21-22, 24, 26-27,
przesłuchanie powódki k. 69v.
okoliczności bezsporne).
Sąd zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie bezsporny jest stan faktyczny , w tym złożona przez zmarłą w(...)S. W., w dniu(...)w Oddziale w(...) Banku (...) S.A.wW.na podstawieart. 57 ust.1 ustawy Prawo bankowe z dnia 29.08.1997r.( Dz.U. nr 140, poz. 939 ) dyspozycja posiadacza rachunku indywidualnego w sprawie przeznaczenia wkładu oszczędnościowego z książeczki oszczędnościowej w wysokości 2503,51 zł na wypadek śmierciL. M., odmowa wypłaty tej kwoty przez(...) S.A.Stan ten znajduje swoje potwierdzenie w dowodach z niekwestionowanych dokumentów dopuszczonych przez sąd na wniosek powódki w tym z kopi pisma samej dyspozycji ,książeczki oszczędnościowej , pism stron ale także z korespondujących z dokumentami zeznań świadkaU. P.oraz przesłuchania powódki.
Spór sprowadza się do oceny zasadności żądania wypłaty przez ww. Bank kwoty 2503,51 zł powódce.
W pierwszej kolejności zauważyć należy , iż dyspozycja złożona przez zmarłą jako sprzeczna z prawem jest nieważna i nie wywołuje skutków prawnych (art. 58 §1 kc.). W dniu bowiem jej składania nie obowiązywał jużart.57 ust.1 ustawy Prawo bankowe z dnia 29.08.1997r.( Dz.U. nr 140, poz. 939 ) na podstawie dawniej obowiązującej treści , którego pracownica banku przyjęła odS. W.dyspozycję na wypadek śmierci wiedząc kto ma być osobą uprawniona do otrzymania środków finansowych. Zgodnie z treścią tego przepisu , obowiązującą do dnia 01.05.2014r. w razie śmierci posiadacza rachunków oszczędnościowych, bank jest obowiązany wypłacić z tych rachunków:
1)kwotę wydatkowaną na koszty pogrzebu posiadacza rachunku - osobie, która przedstawi rachunki stwierdzające wysokość poniesionych przez nią wydatków - w wysokości nieprzekraczającej kosztów urządzenia pogrzebu zgodnie ze zwyczajami przyjętymi w danym środowisku,
2) kwotę nie wyższą niż przypadające na ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza rachunku dwudziestokrotne przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nieprzekraczającą jednak wysokości środków na rachunku - osobie, którą posiadacz rachunku wskazał w umowie,
Ust. 2. Przepis ust. 1 nie dotyczy rachunków, o których mowa w art. 52.
Ust. 3. Kwoty, o których mowa w ust. 1, nie wchodzą do spadku po posiadaczu rachunku.
Tym samym wobecart. 57 ust.1 pkt.2) iust.3 prawa bankowegodo dnia 01.05.2004r. nie istniały ograniczenia co do kręgu osób na rzecz, których posiadacz rachunku mógł złożyć dyspozycję wypłaty środków finansowych , a środki te nie wchodziły do spadku po posiadaczu rachunku. Jednak od dnia 01.05.2004r. z uwagi na zmianęart. 57 i art. 56 prawa bankowego, zart. 57wyeliminowano regulację dotyczącą dyspozycji na wypadek śmierci , a wart. 56ustanowiono, że :ust.1. Posiadacz rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej może polecić pisemnie bankowi dokonanie - po swojej śmierci - wypłaty z rachunku wskazanym przez siebie osobom: małżonkowi, wstępnym, zstępnym lub rodzeństwu określonej kwoty pieniężnej (dyspozycja wkładem na wypadek śmierci).
Ust.2. Kwota wypłaty, o której mowa w ust. 1, bez względu na liczbę wydanych dyspozycji, nie może być wyższa niż dwudziestokrotne przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza rachunku. ( …).
Ust. 5. Kwota wypłacona zgodnie z ust. 1 nie wchodzi do spadku po posiadaczu rachunku.
Zatem w dniu złożenia dyspozycji na rzecz powódki tj.(...)L. M.nie należała na gruncie ówczesnegoart. 56 ust. 1 prawa bankowegodo kręgu osób uprawnionych do otrzymania środków z tego tytułu jako siostra męża posiadaczki rachunku.
Trzeba jednak zauważyć , iż zaistniała sytuacji i nieważność dyspozycji były bez wątpienia zawinione przez pracownicę pozwanego banku , która nie stosując się do zmienionych prawie trzy miesiące wcześniej przepisów i używając gotowego , nieaktualnego już druku dyspozycji na wypadek śmierci poinformowałaS. W.o dopuszczalności takiej dyspozycji na wypadek śmierci oraz pomimo posiadanej wiedzy o charakterze jej pokrewieństwa z powódką ( skoro sprawdziła dowody osobiste zarówno składającej dyspozycję jak i jej adresatki i pomogła wypełnić druk dyspozycji, w którym wpisano dane powódki ) taką dyspozycję przyjęła . Przyjęła również opłatę od tej dyspozycji. Zatem to z winy banku – profesjonalisty w obrocie bankowym ,S. W., która w świetle okoliczności przyjęcia dyspozycji i wobec jej opłaty była przekonana o skuteczności swojego rozporządzenia , złożyła nieważną dyspozycję. W konsekwencji zarazem z winy banku powódka doznała szkody pozostając pozbawiona środków, które zgodnie z decyzjąS. W.miała od banku otrzymać.
Wg.art. 415 kc.Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
Art. 416 kc.stanowi, iż osoba prawna jest obowiązana do naprawienia szkody wyrządzonej z winy jej organu.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie może budzić wątpliwości odpowiedzialność odszkodowawcza(...) Banku (...) S.A.wW.. Bank wprowadził w błądS. W.i wbrew obowiązującym wtedy przepisom prawa odebrał od niej nieważną dyspozycję na wypadek jej śmierci , zażąda i otrzymał z tego tytułu stosowna opłatę. W wyniku bezprawnego działania pozwanego , w skutek rażącego niedbalstwa pracownicy banku w zakresie udzielenia nieprawidłowej informacji klientce , doszło do złożenia nieważnej dyspozycji , co pozbawiło powódkę możliwości otrzymania pieniędzy , które chciała jej przekazać posiadaczka rachunku. W sytuacji poinformowania bowiem przez pracownicębanku (...)o prawnej niedopuszczalności złożenia dyspozycji z rachunku książeczki oszczędnościowej na wypadek śmierci na rzeczL. M., posiadaczka rachunku przekazałaby jej te środki w inny sposób np. w drodze zapisu czy spadkobrania testamentowego.
Tym samym jakkolwiek powódka nie mogło żądać wypłaty kwoty 2503,51 zł na podstawie nieważnej od samego początku dyspozycji zmarłej to pieniądze te należne jej były z tytułu naprawienia szkody będącej w bezpośrednim związku przyczynowym z działaniem pracownicy banku w dniu(...).
W świetle powyższych zważań sąd zasądził dochodzoną kwotę w całości wraz z ustawowymi odsetkami ustawowymi od dnia 23.08.2013r. tj. od dania następnego od daty pisma powódki , w którym wyraźnie zażądała wypłaty pieniędzy zadysponowanych na jej rzecz przezS. W.(art. 481 §1 i §2 kc.w zw. zart. 455 kc.).
Dalej idące powództwo jako nieuzasadnione sad oddalił . Powódka w żaden sposób nie wykazała aby wymagalność świadczenia powstała już w dniu(...)ani by od tej daty od dochodzonej kwoty należne były jej odsetki ustawowe.
O kosztach postępowania sąd orzekł w oparciu oart. 98 §1 kpc. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu . Stąd w pkt. III wyroku zasądzono od pozwanego na rzecz powódki kwotę 126 zł kosztów poniesionych przez powódkę tj. opłaty od pozwu.