Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 501/14
Data wyroku: 2014-09-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Paweł Hochman, Stanisław Łęgosz, Aleksandra Szymorek-Wąsek
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: art. 138 krio

Sygn. akt II Ca 501/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 września 2014 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSO Paweł Hochman

Sędziowie

SSO Stanisław Łęgosz (spr.)
SSR del. Aleksandra Szymorek - Wąsek

Protokolant

st. sekr. sąd. Beata Gosławska

po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie sprawy z powództwa małoletniejZ. S.reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawowąA. S.
przeciwkoC. B.
o podwyższenie alimentów
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie
z dnia 30 maja 2014 roku, sygn. akt III RC 491/12
1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym i drugim sentencji w ten tylko sposób, że alimenty podwyższa od dnia 1 września 2012 roku a w pozostałym zakresie apelację oddala;
2. znosi wzajemnie koszty procesu między stronami za instancję odwoławczą.
Na oryginale właściwe podpisy
Sygn. akt II Ca 501/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 30 maja 2014 roku w sprawie IIIRC 491/12 Sąd Rejonowy w Bełchatowie podwyższył poczynając od 18 grudnia 2013r. alimenty od pozwanegoC. B.na rzecz małoletniejZ. S.z kwoty po 600 zł miesięcznie do kwoty po 800 zł miesięcznie. Oddalił powództwo w pozostałej części. Nie obciążył pozwanegoC. B.kosztami sądowymi i wzajemnie zniósł między stronami koszty procesu.
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 11.06.2007 r. w sprawie sygn. akt IC 179/07 rozwiązano przez rozwód związek małżeńskiC. B.iA. B.. W tym samym orzeczeniu zasądzono odC. B.na rzecz małoletniej córkiZ. B.alimenty w wysokości po 500 zł miesięcznie. Następnie wyrokiem Sądu Rejonowego Bełchatowie z dnia 23.03.2010 r. w sprawie III RC 75/09, zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 24.06.2010 r. w sprawie II Ca 298/10, podwyższono alimenty do kwoty po 600 zł miesięcznie.
A. S., przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki ma 36 lat. Zatrudniona jest wPrzedsiębiorstwie Handlowo- Usługowym i Produkcyjnym (...). j. na stanowisku pracownika administracji. Jej średnie miesięczne wynagrodzenie wynosi ok. 1900 zł netto. Poza pensją nie ma innych dochodów. Firma, w której pracuje jest własnością jej ojca.
We współwłasności z siostrą posiada samochód osobowy markiV. (...)rocznik 2011.Przedstawicielka ustawowa korzysta z karty debetowejbanku (...)z limitem zadłużenia 5000 zł. Aktualnie zobowiązana jest do spłaty kwoty ok. 1700 zł.A. S.razem z dzieckiem mieszka w domu jednorodzinnym, którego miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. 900 zł miesięcznie. Przedstawicielka ustawowa korzysta z finansowej pomocy swoich rodziców. U przedstawicielki ustawowej zdiagnozowano rwę kulszową, migrenę oraz hipoglikemię aktywną. Dolegliwości związane z rwą kulszową leczone są zabiegami fizjoterapeutycznymi.
Małoletnia powódkaZ. S.ma 9 lat. Uczęszcza do III klasy SP wG.. Zakup podręczników stanowił kwotę 212 zł. Plecak kosztował 159 zł. W maju br. małoletnia przebywała na tzw. „zielonej szkole". Pobyt kosztował 325 zł i został sfinansowany przez dziadków powódki. Dziecko uczęszcza na dodatkowe zajęcia języka angielskiego. Odpłatność za nie stanowi kwotę 154 zł. Od września 2013 r. małoletnia gra w tenisa. Zajęcia kosztują ok. 120 zł miesięcznie. Zakup rakiety tenisowej stanowił kwotę ok. 197 zł. Dziecko rozwija również swoje uzdolnienia plastyczne. Zakup przyborów wynosi ok. 100-150 zł miesięcznie. Przedstawicielka ustawowa zakupiła dla córki komputer za kwotę 2499zł.
Miesięczne usprawiedliwione potrzeby córki, jej matka oszacowała na kwotę po ok. 1700-1800 zł.A. S.opłacała małoletniej polisę posagową. W 2010 r. zlikwidowała ją, uzyskując kwotę 2900 zł. Pieniądze przeznaczyła na umeblowanie pokoju dziecka.
PozwanyC. B.poza łożeniem alimentów nie przekazuje dodatkowych środków finansowych na rzecz córki. Nie utrzymuje z nią również żadnego kontaktu.
PozwanyC. B.ma 40 lat. Z wykształcenia jest inżynierem ochrony środowiska. W 2006 r. wyjechał do USA, gdzie przebywa do chwili obecnej. Początkowo pracował na budowie i wykonywał prace związane z budową i wykończeniem domów. Obecnie pracuje dla(...)jako niezależny podwykonawca. Z tego tytułu uzyskuje dochód tygodniowy w kwocie od 450 UDS do 550 USD.
W okresie do grudnia 2009 r. pozwany pośredniczył w sprowadzaniu samochodów osobowych z USA do Polski.
Pobyt pozwanego za granicą nie został formalnie uregulowany.C. B.mieszka w wynajętym mieszkaniu, którego miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. 600 USD. Ubezpieczenie samochodów wynosi łącznie 294, 34 USD. Spłata rat z tytułu zakupu sprzętu AGD wynosi ok. 250USD. Na zakupy artykułów spożywczych jednorazowo wydatkowana jest kwota do 200 USD.C. B.pozostaje w nieformalnym związku zM. R..W dniu (...) urodził sięz niego małoletniJ., a w dniu(...)r. małoletniaP.. Partnerka pozwanego nie pracuje, zajmuje się dziećmi.
W ocenie Sadu Rejonowego powództwo jest zasadne w części. Stosownie doart. 138 krow razie zmiany stosunków każda ze stron może żądać zmiany orzeczenia dotyczącego obowiązku alimentacyjnego. Przez zmianę stosunków rozumieć należy istotne zwiększenie bądź zmniejszenie możliwości majątkowych, zarobkowych zobowiązanego lub też usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego do świadczenia alimentacyjnego.
W przedmiotowej sprawie wskazana zmiana stosunków- nastąpiła.
Istotny wpływ na powyższą zmianę miał wzrost usprawiedliwionych potrzeb małoletniej powódki wobec jej dorastania oraz rozpoczęcia edukacji szkolnej. Okoliczności tych nie kwestionował pozwany, uznając w części powództwo.
Do ustalenia pozostał zakres świadczeń alimentacyjnych obciążającychC. B.. Należy przy tym mieć na uwadze, iż w drodze świadczenia alimentacyjnego zaspokojeniu podlegają nie wszystkie, a jedynie usprawiedliwione potrzeby dziecka. Biorąc pod uwagę m in. wiek małoletniej, jej stan zdrowia, koszt wyżywienia, nauki, mieszkania Sąd określił miesięczne usprawiedliwione potrzebyZ. S.na kwotę po ok. 1300 zł. Podniósł przy tym, że wskazywany przezA. S.fakt ponoszenia kosztów zajęć plastycznych, lekcji języka angielskiego małoletniej nic jest nową okolicznością. Wydatki te uwzględniono już w czasie wyrokowania w sprawie III RC 75/09. To samo odnieść trzeba do faktu remontu pokoju dziecka, który przeprowadzony został w 2008 r.
Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 kro).
Wyznacznikiem możliwości zarobkowychC. B.jest uzyskiwane przez niego wynagrodzenie z tytułu pracy na rzecz(...). W przeliczeniu na PLN wynosi ono ok. 6680 zł miesięcznie [550 USD x 4 = 2200 x3,04 ( kurs dolara podany przez NBP na dzień 30.05.2014 r.)]. alimentacyjnego Jednocześnie Sąd podkreślił, iż teza przedstawicielki ustawowej powódki dotycząca uzyskiwania przez pozwanego aktualnie dochodów z handlu samochodami, nie znalazła potwierdzenia w przeprowadzonych dowodach. Zdaniem Sądu obecnie pozwany winien pokrywać usprawiedliwione potrzeby powódki płacąc alimenty w kwocie po 800 zł miesięcznie. W pozostałym zakresie usprawiedliwione potrzebyZ. S.zaspakajać winna jej matka, na której także ciąży obowiązek alimentacyjny pomniejszony o osobiste starania o wychowanie i utrzymanie małoletniej.
Ustalone w nowej wysokości świadczenie alimentacyjnie odpowiada zaistniałej zmianie stosunków i leży w granicach możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Ponadto realizuje zasadę prawa do równej stopy życiowej dzieci i rodziców.
Ustalając wysokość świadczeń alimentacyjnych Sąd miał na uwadze, iż poza małoletnią powódkąC. B.posiada dwoje małoletnich dzieci z obecnego związku.
Podwyższenie alimentów nastąpiło z dniem 18.12.2013 r. W tym dniu pozwany ustanowił pełnomocnika , iż wtedy dopiero powziął wiadomość o wystąpieniu z roszczeniem przez stronę powodową.
Od powyższego wyroku apelację złożyła powódka. Zaskarżyła wyrok w części oddalającej powództwo oraz rozstrzygającej o kosztach procesu. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
— mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. 1)art. 233 § l k.p.c.poprzez:
a) sprzeczne z treścią zebranego materiału dowodowego  ustalenie, że potrzeby powódki mogą być zaspokajane poprzez wydatkowanie miesięcznej kwoty 1.300 zł, podczas gdy zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy oraz zasady doświadczenia życiowego wskazują, że usprawiedliwione potrzeby małoletniej wynoszą co najmniej l .700 zł,
b) pominięcie przy ocenie usprawiedliwionych potrzeb powódki wydatków poniesionych na zajęcia plastyczne oraz remont pokoju, skutkujące nieprawidłową oceną wysokości usprawiedliwionych potrzebZ. S.,  c) bezzasadne ustalenie, że data ustanowienia przez pozwanego pełnomocnika i powzięcia wiadomości o wystąpieniu z roszczeniem przeciwko pozwanemu (18 grudnia 2013 r.) ma wpływ na określenie początkowej daty świadczenia alimentacyjnego w nowej wysokości, podczas gdy moment wzrostu usprawiedliwionych potrzeb dziecka istnieje niezależnie od chwili doręczenia pozwu pozwanemu,
d) pominięcie przy ocenie wysokości należnego powódce świadczenia hipotetycznych możliwości zarobkowych pozwanego i uznanie, że wyznacznikiem zarobkowaniaC. B.jest uzyskiwane przez niego wynagrodzenie w wysokości 6.680 zł miesięcznie,
2.art. 100 k.p.c.poprzez wzajemne zniesienie kosztów w sytuacji, gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego uzasadniała uwzględnienie roszczenia powódki w całości, a tym samym rozliczenie kosztów postępowania zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
— naruszenie przepisów prawa materialnego tj.art. 138 kriopoprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie doszło do zmiany stosunków uzasadniających ustalenie wysokości alimentów na kwotę l .000 zł.
Występując z tymi zarzutami wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu w obu instancjach.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja powódki jest uzasadniona jedynie w części odnoszącej się do daty początkowej podwyższenia alimentów. Rację ma skarżąca, że sąd pierwszej instancji bezzasadnie wiąże datę podwyższenia alimentów z dnia powzięcia przez pozwanego wiadomości o wytoczeniu powództwa.
W przedmiotowej sprawie między wytoczeniem powództwa o podwyższenie alimentów a skutecznym doręczeniem pozwanemu odpisu pozwu upłynął okres ponad jednego roku. Moment zasądzenia świadczenia alimentacyjnego w wyższej wysokości jest determinowany zmianą stosunków w rozumieniuart. 138 krio, która istnieje niezależnie od tego, czy pozwanemu doręczono odpis pozwu.
Powódka w pozwie domagała się podwyższenia alimentów poczynając od dnia 1 września 2012r. Przyjęcie daty późniejszej tj od dnia 18 grudnia 2013r. - tak jak to uczynił sąd pierwszej instancji - byłoby możliwe jedynie w następstwie ustalenia, że zmiana stosunków uzasadniająca korektę dotychczasowego obowiązku alimentacyjnego pozwanego nastąpiła dopiero w grudniu 2013r. Taka sytuacja jednak w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca.
Dlatego też Sąd Okręgowy uznając w tej części apelację powódki za uzasadnioną dokonał, na podstawieart. 386§ l kpc, zmiany zaskarżonego wyroku, przyjmując początkową datę podwyższenia alimentów od dnia 1 września 2012r.
W pozostałym zakresie apelacja powódki nie jest uzasadniona. Sąd Okręgowy w pełni podziela ustalenia sądu pierwszej instancji co do zmiany zaistniałej w wyznacznikach wysokości alimentów odnoszących się zarówno do osoby pozwanego jak i powódki. Zmiana możliwości majątkowych i zarobkowych pozwanego, jaka nastąpiła po czerwcu 2010 roku , kiedy to ustalono alimenty na poziomie 600zł miesięcznie, nie jest tak duża, by uzasadniała podwyższenie alimentów do kwoty po 1000 zł miesięcznie ( 66%), tym bardziej że oprócz powódki pozwany ma na utrzymanie jeszcze dwoje dzieci, w tym jedno urodzone już po wydaniu poprzedniego orzeczenia alimentacyjnego. Podwyższenie po upływie niewiele ponad 2 lat alimentów o 200 zł miesięcznie jest wyważone, adekwatne do zmiany stosunków, jaka nastąpiła po stronie możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego, jak i usprawiedliwionych potrzeb uprawnionej powódki. Stąd też podlega akceptacji sądu drugiej instancji.
Wobec powyższego apelacja powódki w części kwestionującej wysokość podwyższenia świadczeń alimentacyjnych, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu -art. 385 kpc.
Na oryginale właściwe podpisy