Sąd Apelacyjny w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1314/13
Data wyroku: 2014-04-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lilla Mateuszczyk, Tomasz Szabelski, Anna Miastkowska
Słowa kluczowe: Użytkowanie Wieczyste
Podstawa prawna: art. 238 k.c., art. 77 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, art. 320 k.p.c.

Sygn. akt: I ACa 1314/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 kwietnia 2014r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Anna Miastkowska

Sędziowie:

SA Lilla Mateuszczyk
SA Tomasz Szabelski (spr.)

Protokolant:

st.sekr.sądowy Grażyna Michalska

po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2014r. w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwaSkarbu Państwa - Prezydenta MiastaŁ.
przeciwkoInstytutowi (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.
o zapłatę
na skutek apelacji strony pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 29 sierpnia 2013r. sygn. akt I C 2010/12
1. oddala apelację;
2. zasądza odInstytutu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Sygn. akt I ACa 1314/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2013r. Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie z powództwa Skarbu Państwa – Prezydenta MiastaŁ.przeciwkoInstytutowi (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.o zapłatę, sygn. akt IC 2010/12, zasądził od pozwanej Spółki:

1
na rzecz Skarbu Państwa – Prezydenta MiastaŁ.kwotę 513.128,55 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 2012r. do dnia zapłaty,

2
na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalne Skarbu Państwa kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania,

3
na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Łodzi kwotę 25.625 zł tytułem nieopłaconych kosztów sądowych.

Sąd Okręgowy oparł powyższe rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych, które Sąd Apelacyjny podzielił przyjmując za własne, a z których wynika, że Skarb Państwa - Prezydent MiastaŁ.jest właścicielem nieruchomości gruntowych położonych wŁ.przyul. (...)r. nr(...),ul. (...),ul. (...). PozwanyInstytut (...) sp. z o.o.wŁ.nabył prawo użytkowania wieczystego tych nieruchomości gruntowych.
Powód wypowiedział dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego:

-

w dniu 15.12.2010r. co do nieruchomości przyul. (...)r. nr(...)proponując nową opłatę w wysokości 63.136,56 zł.

w dniu 09.12.2009r. co do nieruchomości przyul. (...)r. nr(...)proponując nową opłatę 105.335,79 zł.

w dniu 07.11.2007r. co do nieruchomości przyul. (...)r. nr(...)proponując nową opłatę 234.195,77 zł.

w dniu 06.07.2011r. co do nieruchomości przyul. (...)proponując opłatę 45.466,32 zł.

w dniu 05.08.2010r. co do nieruchomości przyul. (...)działka nr (...)o powierzchni 1 930 m2 proponując opłatę 1.597,86 zł. oraz

w dniu 27.11.2009r. co do tej nieruchomościdziałka nr (...)o powierzchni 30 990 m2, proponując opłatę 61.360,20 zł. i co dodziałki (...)proponując opłatę 2.030,40 zł.

Pozwany nie uiszczał opłaty rocznej za rok 2012r. Powód wystosował pismo wzywające do jej zapłaty.
W oparciu o powyższe ustalenia Sąd doszedł do przekonania, że powództwo w całości podlegało uwzględnieniu. Sąd wskazał na przepisart. 238 k.c.zgodnie, z którym wieczysty użytkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną. Z kolei przepisyart. 77i następne,ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościamiprzewidują możliwość zmiany - tzw. aktualizacji - opłaty rocznej, przy czym w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia opłaty rocznej, użytkownik wieczysty może złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego wniosek o ustalenie, że aktualizacja jest nieuzasadniona albo, że jest uzasadniona w innej wysokości.
W przedmiotowej sprawie, pozwany nie zakwestionował wypowiedzenia opłaty rocznej, a w sprzeciwie od nakazu zapłaty nie powołał się na okoliczność prowadzenia dalszego postępowania w przedmiocie ustalenia jej wysokości. W tych okolicznościach, jak podkreślił Sąd I instancji, stawka zaproponowana przez powoda stanowi zobowiązanie pozwanego z tytułu opłaty rocznej i podlegała zapłacie do dnia 31 marca 2012r. Żądanie zatem zasądzenia zarówno należności głównej jak i odsetek od dnia 1 kwietnia 2012r. na podstawieart. 481 k.c.Sąd uznał za uzasadnione, zasądzając dochodzoną kwotę 513.128,55 zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 01.04.2012r. do dnia zapłaty.
Na podstawieart. 98 k.p.c.Sąd Okręgowy orzekł o kosztach zastępstwa procesowego - zasądzając w punkcie 2 wyroku od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 7.200 zł.

Rozstrzygnięcie powyższe zaskarżyła strona pozwana, zarzucając naruszenie prawa procesowego i materialnego i wnosząc o zmianę wyroku Sądu Okręgowego i rozłożenie zobowiązania pozwanego na raty, bądź uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest nieuzasadniona.
W ocenie Sądu Apelacyjnego chybione są podniesione w środku odwoławczym zarzuty obrazy zarówno prawa procesowego, jak i prawa materialnego.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisuart. 320 k.p.c.wskazać należy, że przepis ten zawiera szczególną zasadę wyrokowania, określaną jako "moratorium sędziego" i obok charakteru procesowego ma także cechy normy materialnoprawnej. Podstawą zastosowania tego przepisu jest wyłącznie uznanie sądu, że zachodzą szczególnie uzasadnione wypadki. Ta część sentencji, mocą której sąd orzeka o rozłożeniu zasądzonej należności na raty ma charakter konstytutywny i wkraczający w dziedzinę prawa materialnego(tak m.in. SN w wyroku z dnia 26 kwietnia 2006 r., V CSK 20/06, LEX nr 198525), uprawnia bowiem sąd z urzędu do modyfikowania treści łączącego strony stosunku cywilnoprawnego (w inny sposób niż określa to treść tego stosunku).
Jak przewidział ustawodawca - rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty albo wyznaczenie odpowiedniego terminu do spełnienia zasądzonego świadczenia jest możliwe tylko "w szczególnie uzasadnionych wypadkach". Takie wypadki zachodzą, jeżeli ze względu na stan majątkowy, rodzinny, zdrowotny spełnienie świadczenia przez pozwanego niezwłoczne lub jednorazowe spełnienie zasądzonego świadczenia przez pozwanego byłoby niemożliwe lub bardzo utrudnione albo narażałoby jego lub jego bliskich na niepowetowane szkody (M. Jędrzejewska (w opracowaniu K. Weitza) (w:) Kodeks postępowania cywilnego..., t. 2, red. T. Ereciński, s. 24 i n.; zob. też E. Gapska, Czynności..., s. 134; A. Góra-Błaszczykowska, Orzeczenia..., s. 40; M. Uliasz, Kodeks postępowania cywilnego..., s. 422).
Sąd Apelacyjny podziela powyższe zapatrywania, zaś zgłaszając wniosek o rozłożenie należności na raty apelujący nie wykazał, że tego rodzaju nadzwyczajne okoliczności zachodzą.
Analizując zasadność zastosowania w sprawieart. 320 k.p.c.poza sytuacją dłużnika należy mieć na uwadze, że ochrona, jaką zapewnia pozwanemu dłużnikowiart. 320 k.p.c., nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela w procesie cywilnym i wymaga uwzględnienia wszelkich okoliczności sprawy, w tym uzasadnionego interesu podmiotu inicjującego proces. Tym samym nie można tracić z pola widzenia faktu, że strona pozwana nie stawiła się na rozprawę przed Sądem Okręgowym w dniu 14 lutego 2013 roku, jak i w dniu 29 sierpnia 2013r., co z oczywistych względów uniemożliwiło zawarcie porozumienia odnośnie takiej spłaty należności dochodzonej pozwem, o co strona pozwana wnosiła w sprzeciwie od nakazu zapłaty.
Podkreślenia wymaga przy tym i to, że rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty jest racjonalne, gdy dłużnik wykaże, że dysponować będzie środkami umożliwiającymi wykonanie tak zmodyfikowanego obowiązku w sposób odczuwalny ekonomicznie przez wierzyciela. W niniejszej sprawie pozwany nie przedstawił w tym względzie żadnych twierdzeń faktycznych ani dowodów, co także przemawiało przeciwko postulatowi skarżącego. Nadto przez czas trwania procesu strona pozwana nie dokonała żadnych wpłat na rzecz powoda, co również świadczy o braku woli dobrowolnej spłaty zadłużenia, a świadczy jedynie o chęci odłożenia jak najdalej w czasie konieczności uregulowania swoich zobowiązań względem powoda. Dlatego też należy stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek” w rozumieniuart. 320 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawieart.385 k.p.c.oddalił apelację jako bezzasadną, orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.w związku zart.391 § 1 k.p.c.