Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 2617/13
Data wyroku: 2014-02-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Milczarek
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy emerytalnej

Sygn. akt VI U 2617/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 lutego 2014 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Ewa Milczarek
Protokolant – sekr. sądowy Sylwia Sawicka

po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r. w Bydgoszczy
na rozprawie
odwołania:J. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 26 czerwca 2013 r., znak:(...)
w sprawie:J. S.
przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
o emeryturę

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuJ. S.prawo do emerytury od dnia(...)

2
stwierdza, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Na oryginale właściwy podpis.

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.odmówił powodowiJ. S.prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS z powołaniem na niespełnienie warunku posiadania 15 letniego stażu pracy w szczególnych warunkach. Pozwany uznał powodowi okres pracy w takich warunkach jedynie w rozmiarze 7 lat, 10 miesięcy. Pozwany nie zaliczył powodowi okresu pracy od 31.10.1978 r. do 30.06.1987 r. w Spółdzielni(...)wB..
W odwołaniu od tej decyzji powód wniósł o jej zmianę i przyznanie emerytury podnosząc, że przepracował kres od 31.10.1978 r. do 30.06.1987r. w Spółdzielni(...)wB.jako kierowca ciągnika a następnie jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze powyżej 3,5 tony..
W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzając dodatkowo, że powód nie przedstawił właściwego świadectwa pracy w warunkach szczególnych.

Sąd Okręgowy ustalił co następuje:

PowódJ. S.,urodzony (...), zatrudnił się 31.10.1978 r. w Spółdzielni(...)wB.jako kierowca ciągnika. Pracę w tym charakterze wykonywał przez okres do 1981 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wożąc cegłę i materiały budowlane na budowy. Następnie, po zdobyciu uprawnień do kierowania pojazdami ciężarowymi ubezpieczony został zatrudniony jako kierowca w bazie sprzętu transportu i od tego momentu stale i w pełnym wymiarze czasu pracy kierował samochodami o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony-K.,J.iS.. Ubezpieczony nadal woził samochodami ciężarowymi materiały na budowy prowadzone przez Spółdzielnię w okolicachB.. Razem z powodem pracował w warunkach szczególnych w charakterze kierowcy ciągnika i(...)a takżeH. W., którzy wykonywali swoje obowiązki na tych samych budowach co powód i obserwowali bezpośrednio pracę powoda. Ubezpieczony w trakcie pracy nie korzystał z urlopów bezpłatnych.

dowód: dokumenty – umowa o pracę, świadectwo pracy, angaże w aktach osobowych powoda, zeznania świadkówW. B.iH. W., zeznania ubezpieczonego – zapis A/V protokołu rozprawy k.36 verte.

Powód wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury(...).

dowód: wniosek w aktach rentowych powoda.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów w aktach osobowych i rentowych powoda, których prawdziwości strony nie kwestionowały oraz zeznań świadkówW. B.iH. W., którzy pracowali w spornym okresie razem z powodem oraz zeznań powoda. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i powoda, bowiem były one spójne, logiczne, uzupełniały się wzajemnie, znajdowały też potwierdzenie w zebranych w sprawie dowodach z dokumentów a ponadto świadkowie, co istotne, pracując bezpośrednio z powodem opisali jego pracę na podstawie własnych obserwacji.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że w okresie od 31.10.1978 r. do 30.06.1987 r. w Spółdzielni(...)wB.powód pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako - początkowo kierowca ciągnika a następnie jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, wykonując pracę o której mowa pkt 2 i 3 działu VIII załącznika A do rozporządzenia Rady Ministrów z 8.02.1973r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze to jest pracę kierowcy ciągnika i kierowcy samochodu ciężarowego. Przepisy ten zaliczają do prac w szczególnych warunkach prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów oraz prace kierowców ciągników.
Sąd dokonał następnie oceny ustalonego stanu faktycznego w kontekście przepisówart.184 i 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Zgodnie z treścią art. 184. ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32-34, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.( art. 184 ust. 2)
Zgodnie z treścią art.32 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy -ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 ( 65 lat dla mężczyzn, 60 lat dla kobiet.) W myśl ustępu 2 art.32 cytowanej ustawy dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ustępie 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Przepisy rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r, które nadal zachowały swoją moc na warunkach określonych wart. 32 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, mają zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, a okresy te stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Niemniej jednak należy wskazać, iż w przypadku, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczeń potwierdzających okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach z przyczyn od siebie niezależnych,art. 472 i 473 k.p.c.umożliwiają ustalenie tych okoliczności w drodze postępowania odwoławczego przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z powołanymi przepisami w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych każdy fakt mający wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe. Zaliczenie nieudokumentowanych, spornych okresów pracy w szczególnych warunkach do stażu pracy uprawniającego do wcześniejszej emerytury wymaga dowodów niebudzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu o świadczenie emerytalno-rentowe dopuszczalne jest – jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 27 maja 1985 r. (III UZP 5/85, LEX nr14635) – przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy z powodu jego likwidacji lub zniszczenia dokumentów dotyczących zatrudnienia.
Okres pracy w warunkach szczególnych można również ustalić w postępowaniu sądowym na podstawie akt osobowych pracownika.
W myśl § 4 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W załączniku do tego rozporządzenia – wymieniającym prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego, w wykazie A dział VIII pkt 2 i 3 wymieniono m.in.prace kierowców samochodów ciężarowych i kierowców ciągników.
Skoro materiał dowodowy zgromadzony zgodnie z wnioskami stron niezbicie wykazał, że powód w okresie od 31.10.1978 r. do 30.06.1987 r. w Spółdzielni(...)wB.pracował jako kierowca ciągnika a następnie samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony w warunkach szczególnych to okres ten winien zostać zaliczony jako okres pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 i 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Okres ten, łącznie z zaliczonym już przez pozwanego okresem pracy w rozmiarze 7 lat, 10 m-cy, przekracza wymagany przepisem art.184 ustawy emerytalnej limit 15 lat i upłynął do dnia 31.12.1998r., co oznacza, że powód spełnił warunek posiadania stażu w szczególnych warunkach.
Organ rentowy nie kwestionował spełnienia przez powoda pozostałych warunków do uzyskania emerytury i dlatego Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w wyroku, przyznając powodowi prawo do emerytury od dnia spełnienia warunku wieku t.j.(...)
W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł o braku odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji na podstawie art. 118ust.1a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS z uwagi na to, że powód nie przedstawił właściwego zaświadczenia o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach a zapisy w świadectwie pracy powoda samoistnie , bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, nie dawały podstaw do ustalenia, że z wspornym okresie powód pracował w warunkach szczególnych.

SSO Ewa Milczarek