Sąd Okręgowy w Częstochowie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Kzw 597/14
Data wyroku: 2014-12-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Adam Synakiewicz
Słowa kluczowe: Warunkowe Zawieszenie Wykonywania Kary
Podstawa prawna: art. 75§1 k.k.
Teza: Dopiero z momentem uprawomocnienia się zaskarżonego postanowienia ( w przedmiocie zarządzenia wykonania kary) przed Sądem pierwszej instancji pojawiłaby się konieczność skorzystania z dyspozycji art. 50 ust 1 ustawy ( z dnia 27 września 2013 roku o zmianie ustawy- Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw stanowi)  i dokonania zamiany kary pozbawienia wolności na karę aresztu.

Sygn. akt VII Kzw 597/14

POSTANOWIENIE
Dnia 17 grudnia 2014 roku
Sąd Okręgowy w Częstochowie VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący  SSO Adam Synakiewicz
Protokolant   Joanna Stefańczyk
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Stefana Rozmuszcza
po rozpoznaniu w sprawieS. P.(P.)
skazanego za przestępstwo zart. 178a § 2 k.k.
zażalenia wniesionego przez prokuratora
na postanowienie Sądu Rejonowego w Częstochowie
z dnia 7 października 2014 roku wydane w sprawie XI K 1692/10
w przedmiocie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności
na podstawieart. 437 § 2 k.p.k.orazart. 438 pkt 1 k.p.k.w związku zart. 1 § 2 k.k.w.

postanawia
uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Częstochowie postanowieniem z dnia 7 października 2014 roku, wydanym w sprawie XI K 1692/10, postanowił zarządzić wobec skazanegoS. P.wykonanie kary 3 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej za czyn zart. 178a § 2 k.k.wyrokiem Sądu Rejonowego Częstochowie z dnia 11 lipca 2011 roku, w sprawie XI K 1692/10.
Zażalenie na powyższe postanowienie, na korzyść skazanego, wniósł prokurator, zarzucając mu obrazę prawa materialnego, polegającą na niesłusznym zastosowaniuart. 75 § 1 kk, polegającą na zarządzeniu wobecS. P.wykonania kary 3 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 11 lipca 2011 r. w sprawie sygn. akt XI K 1692/10, gdy tymczasem zgodnie z art. 50 ustawy z dn. 27.09.2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, czyn objęty prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo pozbawienia wolności stanowi wykroczenie (obecnie art. 87 § 1a k.w.), orzeczona kara podlegająca wykonaniu ulega zamianie na karę aresztu w wysokości równej górnej granicy ustawowego zagrożenia za taki czyn, a jeżeli ustawa nie przewiduje za ten czyn kary aresztu, na karę ograniczenia wolności lub grzywny, przyjmują jeden dzień pozbawienia wolności za równoważny grzywnie od 10 do 250 zł i nie przekraczając górnej granicy tego rodzaju kary przewidzianej za ten czyn. W konkluzji prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Częstochowie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Argumentacja prokuratora nie zasługuje na uwzględnienie, lecz mimo tego skutkiem wniesienia zażalenia musiało być uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
Odnosząc się do zażalenia prokuratora należy na wstępie przypomnieć, iż faktycznie art. 50 ust 1 ustawy z dnia 27 września 2013 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw stanowi, że jeżeli według owej ustawy czyn objęty prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo na karę pozbawienia wolności stanowi wykroczenie (a sytuacja taka ma miejsce w analizowanej sprawie, skoro przestępstwo zart. 178a § 2 k.k.stało się wykroczeniem zart. 87 § 1ak.w.), orzeczona kara podlegająca wykonaniu ulega zamianie na karę aresztu. Jednocześnie jednak trzeba wyeksponować, czego skarżący prokurator już nie dostrzegł, iż regulacja ta dotyczy kary podlegającej wykonaniu, czyli, innymi słowy rzecz ujmując - kary, której wykonania warunkowo nie zawieszono.
Z tej też przyczyny argumentacja prokuratora nie mogła zostać podzielona, albowiem wyrokiem Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 11 lipca 2011 roku orzeczono wobec skazanego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, co w związku z procedowaniem Sądu pierwszej instancji w postępowaniu wykonawczym stawiało go tylko przed koniecznością udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w sprawieS. P.wystąpiła okoliczność o której mowa wart. 75 § 1 k.k., czyli podstawa obligatoryjnego zarządzenia wykonania kary. Dopiero w razie uprawomocnienia się tej decyzji, co w świetle§ 3 art. 178 k.k.w.skutkowałoby jej wykonalnością, orzeczona względem skazanego kara pozbawienia wolności stałaby się karą podlegającą wykonaniu w rozumieniu art. 50 ust 1 cytowanej wyżej ustawy. Z tą też chwilą, czyli z momentem uprawomocnienia się zaskarżonego postanowienia, przed Sądem pierwszej instancji pojawiłaby się konieczność skorzystania z dyspozycji art. 50 ust 1 ustawy i dokonania zamiany kary pozbawienia wolności na karę aresztu. Tym samym zażalenie prokuratora w zakresie wyeksponowanego w nim zarzutu obrazy prawa materialnego jest oczywiście nietrafne.
Nie oznacza to jednak, iż skutkiem jego wniesienia nie mogło być uchylenie zaskarżonego orzeczenia, choć z powodów przez prokuratora niedostrzeżonych.
Zwrócić w tym miejscu trzeba uwagę, iż podstawowym obowiązkiem prawidłowego orzekania jest rzetelna ocena wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, przeprowadzanych nie tylko na wniosek, ale także z urzędu. Na Sądzie orzekającym, w ramach ustalania stanu faktycznego i dokonywania jego oceny, ciąży przecież obowiązek badania i uwzględniania okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść skazanego.
Stan, w jakim sprawa skazanegoS. P.trafiła do instancji odwoławczej nie wypełnia opisanych wymogów, gdyż obecnie trudno uznać za wykazane, iż w sprawie skazanego należało zarządzić wykonanie kary, zwłaszcza na podstawieart. 75 § 1 k.k.
Procedując w sprawie skazanego Sąd Rejonowy winien bowiem mieć w polu widzenia argumentację zawartą w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2013 r., SK 9/10, wedle któregoart. 75 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny(Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.) w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości odstąpienia przez sąd od zarządzenia wykonania kary w sytuacji, gdy wobec skazanego ponownie orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy, jest niezgodny zart. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej(mocą owego orzeczeniaart. 75 § 1 k.k.traci moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, czyli obecnie moc ową zachowuje). Dostrzec również należało rozważania zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2014 roku, wydanej w sprawie I KZP 30/13, wedle której Sąd może nie stosowaćart. 75 § 1 k.k.w zakresie, w jakim Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2013 r. (sygn. akt SK 9/10) uznał ten przepis za niekonstytucyjny, jeżeli obligatoryjny tryb zarządzenia wykonania kary wobec skazanego, co do którego w okresie próby orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, prowadziłby do naruszeniaKonstytucji RPw większym stopniu, niż odstąpienie od tego trybu, z uwagi na szczególne okoliczności sprawy.
Zdaniem instancji odwoławczej bez zagłębienia się w omówioną problematykę, bez rozważenia, po pierwsze, czy w sprawie skazanegoS. P.obligatoryjne zarządzenie wykonania kary nie prowadzi do naruszeniaKonstytucji RPw większym stopniu, niż odstąpienie od tego trybu, po drugie, czy w razie braku podstaw do obligatoryjnego zarządzenia wykonania kary mimo wszystko nie należy podjąć decyzji o zarządzeniu wobec niego wykonania kary w oparciu o przesłanki§ 2 art. 75 k.k., nie jest możliwym uznanie sprawy skazanego za sprawiedliwie wyjaśnioną i ocenioną.
Sąd Rejonowy nie dostrzegł owych zagadnień i co się z tym wiąże nie poczynił w tym przedmiocie żadnych rozważań, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy nie mógł bowiem wydać orzeczenia o reformatoryjnym charakterze, albowiem – przy uwzględnieniu specyfiki postępowania wykonawczego – stanowiłoby to całkowite przełamanie zasady dwuinstancyjności, na co zgody być nie może.
Z opisanych przyczyn orzeczono jak w części dyspozytywnej.
Na oryginale właściwy(e) podpis(y)
Za zgodność
Sekretarz:
POUCZENIE: na powyższe postanowienie zażalenie nie przysługuje.