Sąd Okręgowy w Łodzi
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII Pz 104/14
Data wyroku: 2014-10-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Wykonalność
Podstawa prawna: art. 788 kpc, art. 65 ust. o księgach wieczystych

Sygn. akt VII Pz 104/14

UZASADNIENIE
W przedmiotowej sprawieZ. S.wystąpił z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko osobie, na którą przeszedł obowiązek, tj. Skarbowi Państwa - Prezydentowi MiastaŁ.pełniącemu funkcję Starosty - nakazowi zapłaty wydanemu w sprawie sygn. akt X Np. 24/08, wydanemu przez Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dnia 23 maja 2008 r., z jednoczesnym zaznaczeniem, że odpowiedzialność Prezydenta MiastaŁ.pełniącego funkcję Starosty ograniczona jest do nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...)./ /wniosek. k.2-3/
Nakaz ten był podstawą wpisu hipoteki przymusowej wksiędze wieczystej nr (...)prowadzonej dla nieruchomości, której(...)był użytkownikiem wieczystym i właścicielem budynków wzniesionych na tej nieruchomości. Z chwilą wykreślenia z rejestru(...), po zakończeniu postępowania likwidacyjnego, należące do tego Przedsiębiorstwa prawo użytkowania wieczystego nieruchomości wraz z budynkami stanowiącymi odrębną własność oraz mieniem trwale związanym z przedmiotową nieruchomością, zlokalizowane wŁ.przyul. (...)[KW nr(...)i(...)] i prawo użytkowania wieczystego nieruchomości niezabudowanych położonych przyul. (...)/K.nr 45 wŁ.[KW nr LD1(...)] przekazane zostało, decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia 12 maja 2011 r., Prezydentowi MiastaŁ.pełniącemu funkcję Starosty, do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa / decyzja k. 5, wypis z księgi wieczystej k. 23-52/.
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty wydanemu przez ten Sąd w postępowaniu upominawczym w sprawie sygn. akt X Np. 4/08 przeciwko Prezydentowi MiastaŁ..
Sąd Rejonowy, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2006 r. wydany w sprawie sygn. akt III CSK 4/06 [LEX nr 178259] stwierdził, że przejęcie przez Ministra Skarbu Państwa mienia po przedsiębiorstwie wykreślonym z rejestru na podstawieart. 49 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych[Dz. U. nr 112 z 2002 r., poz. 981 ze zm.] nie oznacza, że na Skarb Państwa przeszły zobowiązania zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego. Przejęcie więc mienia po zlikwidowanych(...)na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o p.p. nie doprowadziło do przejęcia przez Skarb Państwa zobowiązań tego Przedsiębiorstwa, zdarzenie to zatem nie może stanowić podstawy do nadania klauzuli wykonalności przeciwko Skarbowi Państwa.
Tym samym - nie zaistniały przesłankiart. 788 kpc, stanowiącego podstawę prawną wydania klauzuli wykonalności przeciwko osobie, na którą przeszły obowiązki po wydaniu tytułu egzekucyjnego.
Na postanowienie Sądu Rejonowego wnioskodawca złożył zażalenie, wnosząc o jego zmianę.
W uzasadnieniu zażalenia wnioskodawca zwrócił uwagę na to, że wnosił o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi MiastaŁ.pełniącemu funkcję Starosty z zaznaczeniem, że jego odpowiedzialność ograniczona jest do nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...), a wierzyciel [wnioskodawca] ma na tej nieruchomości ustanowioną hipotekę przymusową, zabezpieczającą jego wierzytelność. Stąd też wywodził swoje żądanie objęte wnioskiem, nie zaś z faktu, że Skarb Państwa jest następcą prawnym zlikwidowanego Przedsiębiorstwa. Nie nadanie klauzuli wykonalności przeciwko Skarbowi Państwa w takiej sytuacji oznaczać będzie, że niemożliwa będzie realizacja jego praw jako wierzyciela, mimo że na jego rzecz ustanowiona została hipoteka.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył co następuje.
Wniesione zażalenie jest uzasadnione.
Hipoteka ustanowiona na nieruchomości jest takim szczególnym rodzajem zabezpieczenia wierzytelności, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, o czym stanowiart. 65 § 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Nie można przyjąć, by wyłączone było stosowanie tego przepisu w przypadku, gdy mienie po zlikwidowanym Przedsiębiorstwie, w tym prawo użytkowania wieczystego gruntu i własność budynków, przejmuje Skarb Państwa - Prezydent MiastaŁ.pełniący funkcję Starosty, w trybie art. 49 ust. 1 ustawy o p.p.
Podzielając pogląd Sądu Rejonowego co do tego, że przejęcie mienia w tym trybie nie oznacza następstwa prawnego Skarbu Państwa po zlikwidowanym Przedsiębiorstwie, zgodzić się też trzeba ze skarżącym, że pozostająca obecnie we władaniu Skarbu Państwa konkretna nieruchomość [do której ograniczona jest jego odpowiedzialność, o co wnioskodawca wnosił], może być przedmiotem egzekucji, skoro w chwili przejmowania była i jest nadal obciążona hipoteką. Zaistniałą sytuację można skonkludować stwierdzeniem, że przedmiotem przejęcia przez Skarb Państwa było mienie zlikwidowanego Przedsiębiorstwa w postaci prawa użytkowania wieczystego nieruchomości i prawa własności budynków, o wartości pomniejszonej o obciążenia objęte hipoteką.
Podnieść również należy, iż bez znaczenia pozostaje fakt, iż Skarb Państwa- Prezydent MiastaŁ.pełniący funkcję Starosty, jako nabywca obciążonego prawa jest tylko i wyłącznie dłużnikiem rzeczowym a nie osobistym jakim były(...) Zakłady (...)z siedzibą wŁ.. Będąc właśnie takim dłużnikiem, ponosi on bowiem, z tytułu nabycia własności prawa, odpowiedzialność do sumy wymienionej we wpisie hipoteki przymusowej, obciążającej nabytą przez niego nieruchomość, zatem w tym zakresie nadanie przeciwko niemu klauzuli wykonalności, w trybieart. 788 § 1 k.p.c., jest dopuszczalne. W konsekwencji jednak odpowiedzialność dłużnika rzeczowego jest węższa niż odpowiedzialność dłużnika osobistego i ogranicza się do własności obciążonej rzeczy lub prawa oraz sumy wymienionej we wpisie hipoteki przymusowej. /Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 września 2013 r. I ACz 1121/13 LEX nr 1363345/.
Zaznaczyć także należy, że wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2006 r., wydany w sprawie sygn. akt III CSK 4/06, na który powołał się Sąd Rejonowy, nie dotyczył sytuacji przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości obciążonych hipoteką, a rozwiązywał problem, czy są podstawy do nałożenia na Skarb Państwa zobowiązania do rekultywacji nieruchomości przejętej na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o p.p.
Zważywszy na powyższe Sąd Okręgowy zmienił, na podstawieart. 386 § 1w zw. zart. 397 § 2 kpc, zaskarżone postanowienie w ten sposób, że na podstawieart. 788 § 1 kpcnadał klauzulę wykonalności przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi MiastaŁ.pełniącemu funkcję Starosty nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu upominawczym w dniu 23 maja 2008 r. w sprawie sygn. akt X Np. 24/08 , z ograniczeniem odpowiedzialności Skarbu Państwa wobec wnioskodawcy do nieruchomości objętej wnioskiem.