Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 350/14
Data wyroku: 2014-07-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Załęska-Bartkowiak
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt:III U 350/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Załęska-Bartkowiak

Protokolant:

sekretarz sądowy Emilia Kowalczyk

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu10 lipca 2014 r. wO.
sprawy z odwołaniaR. T.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wP.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaR. T.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.
z dnia21.03.2014r.znak(...)

orzeka:

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeR. T.prawo do emerytury począwszy od dnia 25.02.2014r.;

2
stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Sygn. akt III U  350/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21.03.2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.odmówiłR. T.prawa do emerytury.
R. T.wniósł odwołanie od tej decyzji.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazał, żeR. T.nie spełnia warunków do przyznania wcześniejszej emerytury, o których mowa wart.184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż pomimo osiągnięcia wymaganego wieku emerytalnego 60 lat i legitymowania się ponad 25-letnim ogólnym stażem pracy, nie posiada wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.

Sąd ustalił i zważył, co następuje:
W dniu 21.02.2014r.R. T.złożył w Oddziale ZUS wniosek o emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Po rozpoznaniu tego wniosku decyzją z dnia 21.03.2014r. ZUS odmówił mu prawa do tego świadczenia, uznając, że osiągnął wymagany wiek emerytalny 60 lat, na dzień 01.01.1999r., legitymuje się on łącznym stażem pracy w wymiarze 25 lat, 7 miesięcy i 1 dzień, lecz nie przepracował 15 lat w szczególnych warunkach.
W dniu 28.03.2014r. ubezpieczony złożył do ZUS świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Po zapoznaniu się z nowymi dokumentami decyzją z dnia 14.04.2014r. ZUS ponownie odmówił mu prawa do tego świadczenia, lecz uznał, że odwołujący wykazał 11 lat, 4 miesiące i 27 dni pracy w szczególnych warunkach.
R. T.urodził się dnia (...)Zatem podstawą ubiegania się przez niego o prawo do emerytury jestart. 184ustawyo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń(tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz.1440 ze zm.) w zw. z§4rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po 31.12.1948r., jeżeli:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,
- nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa,
- w dniu 01.01.1999r. udowodnił 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zatem w przedmiotowej sprawie spór ostatecznie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy odwołujący zgromadził 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W niniejszym postępowaniu Sąd w pierwszej kolejności analizował najdłuższy okres, nieuznany przez ZUS jako praca wykonywana w szczególnych warunkach. Było to zatrudnienie w(...)Zakładach (...), który to pracodawca następnie uległ przekształceniu w(...) SAwO..
Na okoliczność pracy w szczególnych warunkach w(...)wO.R. T.złożył do ZUS świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, z którego wynika, że w okresie od dnia 15.11.1975r. do dnia 30.09.1978r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy był zatrudniony w Wydziale Mechanicznym (obecnie w Oddziale Regeneracji Alkaliów) na stanowisku ślusarza wymienionym w dziale XIV poz. 25 pkt 1 załącznika nr 1 do zarządzenia nr 1 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 07.07.1987r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego (k. 45 a. e.).
ZUS nie uznał tego okresu jako pracy w szczególnych warunkach, gdyż świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach zdaniem organu rentowego nie określa charakteru pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r.
Z zeznań odwołującego sięR. T.(k.31-31v.) oraz z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych wynika, że został on zatrudniony od dnia 23.06.1973r. na stanowisku frezera na Wydziale(...). Z zeznań odwołującego wynika, że pracował w utrzymaniu ruchu kotła sodowego. Do jego obowiązków należało usuwanie wszystkich awarii przy tym kotle i jego bieżąca konserwacja. Przez kocioł przechodziły wszystkie kwasy: solny, siarkowy, siarkowodór i były przetwarzane i podawane dalej na produkcję. Kwas z kotła kierowany był ma maź drzewną, która była przesyłana zR.. W wyniku reakcji z kwasem powstała masa, z której produkowano papier. Praca odwołującego się polegała na tym, by przez cały czas utrzymać w ruchu kocioł. Była przy nim bardzo wysoka temperatura i wydobywały się opary kwasów z kotła. Przy kotle pracowało około 20 osób na zmiany. Był to ruch ciągły. Z tego stanowiska poszedł do wojska i wrócił na to samo stanowisko. Nadto z zeznań odwołującego wynika, że pracodawca zamiennie używał nazewnictwa „ślusarz montażowy” i „ślusarz remontowy”, a jego praca niezależnie od nazwy stanowiska, którym posługiwał się w dokumentacji pracodawca, polegała na opisanych powyżej czynnościach. Na takim stanowisku pracował przez cały okres swego zatrudnienia w(...)wO.. Otrzymywał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych, dodatkowy urlop i posiłek regeneracyjny.
Sąd dał wiarę zeznaniom odwołującego sięR. T., które były szczere i spontaniczne, a nadto jego zeznania znajdują potwierdzenie w dokumentach znajdujących się w aktach osobowych.
Z adnotacji na podaniu o pracę z dnia 22.06.1973r. wynika, że przyjęto do pracyR. T.na stanowisko frezera. Z zaświadczenia lekarskiego z tego samego dnia wynika, że odwołujący był zdolny do pracy na stanowisku frezera w Wydziale(...). Następnie odbył zasadniczą służbę wojskową, a po powrocie z wojska zawarto z nim w dniu 15.11.1975r. umowę na stanowisko ślusarza montażowego w Wydziale(...).
Mając to wszystko na uwadze, Sąd uznał, żeR. T.pracował przez cały okres zatrudnienia przy bieżącej konserwacji urządzeń oraz wykonywał prace remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Pracami wymienionymi w wykazie są natomiast prace, o których mowa w wykazie A, dziale VI poz.14 rozporządzenia tj. wytwarzanie kwasów i ługów warzelnych. O tym, że odwołujący pracował przez cały okres w takim charakterze, świadczy choćby to, że przez cały czas pracował na Wydziale(...). Nadto w aktach osobowych znajduje się zaświadczenie wydane przez pracodawcę dnia 21.05.2001r., z którego wynika, że odwołujący przez cały okres zatrudnienia od dnia 23.06.1973r. do dnia 30.09.1978r. pracował w brygadzie remontowej na kotłowni na stanowisku ślusarza remontowego.
Wobec powyższego Sąd uznał, że zachodzą podstawy do uznania okresu od 23.06.1973r. do 30.09.1978r. jako pracy w szczególnych warunkach na stanowisku wyszczególnionym w wykazie A dziale XIV, poz.25 w/w rozporządzenia. Okres ten wynosi5 lat, 3 miesiące i 8 dni.
Sąd uznał, że zachodzą podstawy do zaliczenia całego okresu zatrudnienia odwołującego do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach od 23.06.1973r. do 30.09.1978r., a zatem włącznie z okresem odbywania zasadniczej służby wojskowej od dnia 26.10.1973r. do dnia 15.10.1975r. Sąd podziela bowiem stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24.05.2012r. (II UK 265/11), w którym stwierdził on, że w zakresie zatrudnienia żołnierza czynnej służby wojskowej jest pracownikiem wykonującym pracę w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jeśli wykonywał ją w taki sam sposób (stale i w pełnym wymiarze czasu pracy) przed powołaniem do służby i do zatrudnienia tego powrócił po jej zakończeniu w przepisanym terminie. Z akt osobowych wynika, żeR. T.po odbyciu zasadniczej służby wojskowej zgłosił się do pracy w(...)w dniu 08.11.1975r. i wniósł o przyjęcie go do pracy po odbyciu służby. Tego samego dnia pracodawca skierował go na badania lekarskie i po ich wykonaniu dnia 15.11.1975r. podpisano z nim umowę o pracę. Wobec powyższego odwołujący spełnił 30-dniowy warunek wynikający zart.120 ust.1 ustawy z dnia 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej(t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 461 ze zm.). Dokonując takiej oceny, Sąd miał na uwadze pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 05.10.2010r. (III AUa 621/10), z którego wynika, że jeżeli fakt pozostawania w zatrudnieniu i zgłoszenia gotowości do podjęcia pracy po zakończeniu służby wojskowej został udowodniony, okres tego zatrudnienia od dnia zgłoszenia gotowości do podjęcia pracy po opuszczeniu jednostki wojskowej do dnia faktycznego podjęcia pracy u dotychczasowego pracodawcy jest okresem składkowym - nawet w przypadku, gdy pracodawca nie wypłacił pracownikowi wynagrodzenia za ten okres i nie zgłosił pracownika do ubezpieczenia (art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) w zw. zart. 120 ust. 1 ustawy z dnia 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej(Dz. U. Nr 44, poz. 220 ze zm.). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Apelacyjny wskazał, że z ustawy o powszechnym obowiązku obrony wynika, że w okresie między powołaniem pracownika do zasadniczej służby wojskowej, a jej odbyciem stosunek pracy w zakładzie zatrudniającym pracownika przed powołaniem na podstawie umowy o pracę trwa nadal. Ten stosunek ustaje wówczas, gdy pracownik w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia ze służby nie zgłosi się do zakładu zatrudniającego go przed powołaniem, gdyż niezachowanie tego terminu powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba że nastąpiło z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy.
Ponieważ odwołujący zgłosił gotowość powrotu do pracy w ciągu 30 dni od zakończenia zasadniczej służby wojskowej i niezwłocznie po wypełnieniu formalności związanych z dopuszczeniem go do pracy – powrócił do pracy na to samo stanowisko, zatem okres służby także należy mu zaliczyć do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Ponadto w aktach tych znajduje się świadectwo pracy z dnia 24.11.1978r. obejmujące cały okres zatrudnienia w(...)łącznie z zasadniczą służbą wojskową od 23.06.1973r. do 30.09.1978r., co oznacza, że(...)przez cały ten okres traktowało odwołującego jako swego pracownika.
Sumując uznane okresy przez Sąd w wymiarze 5 lat, 3 miesiące i 8 dni oraz uznane przez ZUS w wymiarze 11 lat, 4 miesiące i 27 dni, Sąd ustalił, żeR. T.wykazał, iż pracował w szczególnych warunkach w wymiarze16 lat, 8 miesięcy i 5 dni.
R. T.był członkiem OFE, lecz wraz z wnioskiem o emeryturę wniósł o przekazanie środków zgromadzonych w OFE, za pośrednictwem ZUS na dochody budżetu państwa.
Z tych względów Sąd uznał, żeR. T.spełnił wszystkie przesłanki do uzyskania prawa do emerytury w oparciu o art.184 powoływanej na wstępie ustawy i przyznał mu prawo do emerytury począwszy od dnia 25.02.2014r. stosownie do treści art.129 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS.
Wobec powyższego, Sąd kierując się względami ekonomiki procesowej, nie prowadził postępowania dowodowego na okoliczność, czy także w pozostałych okresach nieuznanych przez ZUS odwołujący świadczył pracę w szczególnych warunkach.
Mając to na uwadze, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję na mocyart.47714§2 kpc.
Stosownie do treści art.118 ust.1 a w/w ustawy – Sąd, orzekając o prawie do emerytury, ma obowiązek stwierdzenia, czy organ rentowy ponosi lub nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji i przyznanie tego prawa na etapie postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie ZUS nie ponosi takiej odpowiedzialności. Ocena, czy odwołującemu należy zaliczyć do pracy w szczególnych warunkach sporne okresy wymagała przeprowadzenia szerszego postępowania dowodowego, wglądu do akt osobowych odwołującego się, co możliwe było dopiero przed Sądem.
Wobec powyższego w tym zakresie Sąd orzekł na mocyart.118 ust.1 aw/w ustawy.