Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2027/13
Data wyroku: 2014-03-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Łazowska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 10 ust 1 ustawy o FUS

Sygn. akt VIII U 2027/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 marca 2014 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Łazowska

Protokolant:

Korneliusz Jakimowicz

po rozpoznaniu w dniu12 marca 2014 r. w Gliwicach
sprawyZ. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaZ. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia5 lipca 2013  r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od 5 lipca 2013 r.,

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz ubezpieczonego 60 zł ( sześćdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Grażyna Łazowska

Sygn. VIII U 2027/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 5.07.2013k. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuZ. S.prawa do emerytury, ponieważ na dzień 1.01.1999r. udokumentował jedynie 24 lata, 4 miesiące, 7 dni okresów składkowych i nieskładkowego, zamiast 25 lat. Organ rentowy nie uznał ubezpieczonemu pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od 19.06.1969r. do 31.07.1974r.
W odwołaniu, ubezpieczony domagał zmiany decyzji i przyznania prawa do emerytury, ponieważ w spornych okresach pracował gospodarstwie rolnym rodziców przez 10 miesięcy. Nadto organ rentowy nie prawidłowo obliczył jego staż pracy, licząc każdy miesiąc po 30 dni.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto dodał, że nie zaliczył do okresu zatrudnienia pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, bowiem ubezpieczony nie wykonywał jej stale a jedynie w trakcie wakacji. Wyliczenie okresów składkowych i nieskładkowych ubezpieczonego zostało sporządzone w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Ubezpieczonyurodził się w dniu (...)wD..
Na dzień 1.01.1999r. udokumentował okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 24 lat, 4 miesięcy i 7 dni; oraz okres pracy wykonywanej w szczególnych warunkach wynoszący 17 lat 10 miesięcy i 26 dni.
WD.ubezpieczony zamieszkiwał z rodzicami do 1960r., kiedy to wraz z rodzicami przeprowadził się doG.. Rodzice ubezpieczonego w latach 1954-1983r. posiadali tam gospodarstwo rolne o powierzchni 0,9800 ha, a dziadek ubezpieczonego w latach 1946-1982 o powierzchni 1,00 ha. Zabudowania dziadka i działka rodziców [w tym ogrody] sąsiadowały ze sobą, natomiast pola były oddalone około 1 km od zabudowań.P.były oddzielone od siebie tylko ścieżką. Na polach uprawiano zboża, ziemniaki, warzywa, w gospodarstwie hodowano krowę, świnie, owce, kozę i drób. Produkty pochodzące z tego gospodarstwa przeznaczone były na utrzymanie rodziny ubezpieczonego. Do 1960r. w gospodarstwie pracowała głównie matka i babcia ubezpieczonego, a ojciec i dziadek pracowali zawodowo i gospodarstwem zajmowali się w pozostałym czasie. Gdy ubezpieczony chodził do technikum, gospodarstwem zajmował się dziadek [już emeryt] i babcia. Rodzice ubezpieczonego przyjeżdżali zG.w soboty aby pomagać w gospodarstwie. Ubezpieczony przyjeżdżał wraz z rodzicami w soboty, a nadto spędzał letnie wakacje szkolne [w okresach 19.06.-31.08.1969; 1.07-31.08.1970; 1.07-31.08.1971; 1.07-31.08.1972; 1.07-31.08.1973; 1.-31.07.1974] u dziadków, pracując na obydwu gospodarstwach. Praca zajmowała całe dnie. Ubezpieczony w tym czasie pracował przy żniwach, sianokosach, wykopkach ziemniaków, zwożeniu plonów, plewieniu, wożeniu mąki do młyna, wykonywał wszelkie prace przy obejściu domu, przy inwentarzu, wyrzucaniu nawozu itp.
W dniu 8.06.1974r. ubezpieczony ukończył Technikum Hutnicze wG., po czym od 1.08.1974r. podjął pracę w(...) Zakładach (...). Starając się w maju 1978r. o pracę w(...)Odlewnia, w życiorysie ubezpieczony wskazał, że w trakcie nauki w technikum wakacje szkolne spędzał na wsi pracując w gospodarstwie rolnym rodziców.
[dowód: akta rentowe, zeznania świadkówI. S.,S. T., przesłuchanie ubezpieczonego]
Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienia

Po myśliart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) w związku z§ 4ust.Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje prawo do emerytury, jeżeli spełnia następujące warunki:

1
ukończył wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,

2
w dniu wejścia w życie ustawy t. 1.01.1999r. posiada okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat pracy wykonywanej w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wymienionej w wykazie A ww. rozporządzenia Rady Ministrów,

3
nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

Ubezpieczony w dniu 17.06.1953r. ukończył 60 rok życia, legitymuje się ponad 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Na dzień 1.01.1999r. udokumentował, w ocenie organu rentowego, okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 24 lata, 4 miesięcy i 7 dni
Jedyną sporną kwestią w rozpoznawanej sprawie jest, czy ubezpieczonemu do okresów składkowych i nieskładkowych można zaliczyć pracę w gospodarstwie rolnym w okresach 19.06.-31.08.1969; 1.07-31.08.1970; 1.07-31.08.1971; 1.07-31.08.1972; 1.07-31.08.1973; 1-31.07.1974 tj. łącznie 11 miesięcy i 12 dni.
Przepis art. 10 ustawy o FUS daje możliwość uzupełnienia okresów składkowych i nieskładkowych okresami pracy w gospodarstwie rolnym. Zgodnie z z tym przepisem przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe:
1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,
2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,
3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia,
jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
W ocenie Sądu, ubezpieczony wykazał, że w okresach wakacji szkolnych w latach 1969-1974 pracował w gospodarstwie rolnym rodziców i dziadków, a praca ta była świadczona co najmniej przez 4 godziny dziennie. Twierdzenia ubezpieczonego w tym zakresie potwierdzają zeznania świadków, zaświadczenia o posiadaniu gospodarstw rolnych, jak i wzmianka w życiorysie z dnia maja 1978r. Jak wynika ze stanowiska organu rentowego, nie kwestionuje on faktu, że ubezpieczony świadczył w tym czasie pracę w gospodarstwie rolnym. W ocenie organu rentowego, praca ta nie może być zaliczona do okresów składkowych, ponieważ nie była wykonywana stale, lecz tylko w czasie wakacji.

W judykaturze wykształcił się pogląd, iż o uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno - rentowych okresów pracy w gospodarstwie rolnym przesądza wykonywanie tej pracy w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, tj. minimum 4 godziny dziennie (tak między innymi uzasadnienia wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2000 r., II UKN 538/99, z dnia 27 czerwca 2000 r. II UKN 61/99, z dnia 3 lipca 2000 r. II UKN 466/00).

Kwestia możliwości zaliczenia do okresów składkowych sezonowej pracy domownika-ucznia w gospodarstwie rolnym np. podczas przerwy wakacyjnej była przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 19.12.2000r., II UKN 155/00 (OSNAPiUS 2002/16/394), Sąd Najwyższy wskazał, że „przy ustaleniu prawa do emerytury uwzględnia się okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, świadczonej przed dniem 1 stycznia 1983 r. w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, także w czasie wakacji szkolnych (art. 10 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 2 lit. a ustawy” o FUS. W obszernym uzasadnieniu, Sąd ten wskazał m.in., że nawet jeśli praca tak stanowiła tylko udział (pomoc) w wykonywaniu typowych obowiązków domowych zwyczajowo wymaganych od dziecka będącego członkiem rolniczej wspólnoty rodzinnej – należy uznać, że spełniała kryteria wystarczające do uwzględnienia jej okresu w pracowniczym stażu emerytalnym [podobnie Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 31.08.2006r., III AUa 397/06, Lex nr 253467].

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, podziela powyższe stanowisko. W związku z powyższym, Sąd uwzględnił jako okres uzupełniający, pracę ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym w czasie wakacji szkolnych [19.06.-31.08.1969; 1.07-31.08.1970; 1.07-31.08.1971; 1.07-31.08.1972; 1.07-31.08.1973; 1-31.07.1974] tj. łącznie 11 miesięcy 12 dni. Jest to okres po ukończeniu przez ubezpieczonego 16 lat, przypadający przed 1 stycznia 1983 roku.
W konsekwencji, po doliczeniu powyższego okresu do już uwzględnionego okresu składkowego i nieskładkowego [24 lat, 4 miesiące, 7 dni], łączny staż ubezpieczonego wynosi ponad 25 lat. Tym samym ubezpieczony posiada wymagany okres składkowy i nieskładkowy wraz z okresem uzupełniającym do nabycia prawa do emerytury. Prawo do emerytury przyznano ubezpieczonemu od dnia ukończenia 60 roku życia.
Zarzuty ubezpieczonego dotyczące sposobu wyliczenia okresu składkowego i nieskładkowego, tj bez uwzględnienia 1 dnia przy pracy w miesiącach, które mają po 31 dni nie zasługują na uwzględnienie.
W oparciu o delegację zawartą w art. 128a ustawy o FUS, wydane zostałorozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe[Dz.U. Nr 237, poz.1412], które w § 31 stanowi, że: „Przy obliczaniu okresu składkowego i nieskładkowego dodaje się, osobno dla każdego z tych okresów, poszczególne lata, miesiące i dni. Okresy niepełnych miesięcy oblicza się w dniach. Sumę dni zamienia się na miesiące, przyjmując za miesiąc 30 dni kalendarzowych; sumę miesięcy zamienia się na lata, przyjmując pełne 12 miesięcy za jeden rok. Jeżeli w zaświadczeniu stwierdzającym okresy zatrudnienia są podane dniówki robocze, a nie okresy zatrudnienia, sumę dni zamienia się na miesiące, przyjmując za miesiąc 22 dni robocze, a za okresy przed dniem 1 stycznia 1981 r. - 25 dni roboczych.”
Mając powyższe na uwadze organ rentowy prawidłowo wyliczył okres składkowy i nieskładkowy ubezpieczonego. Stanowisko ubezpieczonego domagającego się doliczenia do stażu pracy 7 dni pracy za każdy rok pracy, [wynikającego z doliczenia po 1 dniu za każdy miesiąc liczący 31 dni], nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach prawa.
Organ rentowy przegrał proces, a zatem zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy zawartą wart. 98 kpcSąd zasądził od niego na rzecz ubezpieczonego, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika zwrot kosztów zastępstwa procesowego. O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 98 i 108§1 k.p.c.oraz§ 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. [ Dz.U. Nr 163, poz.1348 z późn.zm.].

SSO Grażyna Łazowska