Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1118/13
Data wyroku: 2014-06-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Wojtczuk
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
Teza: czynności nadzorcze muszą wiązać się z narażeniem na szkodliwe czynniki.

Sygn. akt IV U 1118/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 czerwca 2014r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSR del. Elżbieta Wojtczuk

Protokolant

st. sekr. sądowy Marta Żuk

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014r. wS.
odwołaniaT. Z.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 31 lipca 2013 r. Nr(...)
w sprawieT. Z.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury
oddala odwołanie.
Sygn. akt: IV U 1118/13

UZASADNIENIE
Decyzją z(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeodmówiłT. Z.prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 15-letni staż pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy podniósł, że do pracy w szczególnych warunkach zaliczył ubezpieczonemu okres zatrudnienia w(...) S.A.w wymiarze(...)dni, zgodnie ze świadectwem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych wystawionym przez pracodawcę.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłT. Z.wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że w zakładzie pracy(...) S.A.pracę w warunkach szczególnych wykonywał również pracując na stanowisku rozdzielca w malarni, która polegała na kontroli międzyoperacyjnej ilości elementów przyjmowanych z wydziałów poprzedzających, kontroli ilości elementów pomalowanych, kontroli ilości i zdawaniu elementów do magazynu wyrobów gotowych, kontroli nazwy elementów malowanych. Ubezpieczony wskazał również, że do pracy w warunkach szczególnych powinna być również zaliczona jego praca na stanowisku planisty, na dziale malarnia, która polegała na wykonywaniu pracy rozdzielcy i dodatkowo sprawowaniu nadzoru nad rozdzielcami i transportem, nad wydziałowym magazynem farb i materiałów malarskich, nadzorem nad wydziałową mieszalnia farb, sprawowaniem nadzoru nad zużyciem farb i materiałów malarskich oraz praca na stanowisku kierownika rozdzielni robót, kiedy to oprócz w/w robót wykonywał dodatkowo nadzór nad mistrzami, w zakresie realizacji planów produkcji, jak również praca na stanowisku kierownika sekcji planowania i realizacji zleceń, którą wykonywał na ocynkowni i która polegała na sprawowaniu kontroli i nadzoru nad podległymi pracownikami, sprawowaniu kontroli międzyoperacyjnej elementów realizowanych, kontroli realizacji zleceń, zużycia cynku, nadzoru nad mistrzami w zakresie realizacji planów produkcji (odwołanie k.2-4).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.7-8).

Sąd ustalił, co następuje:
Ubezpieczony
T. Z.w dniu(...)r.(...). W dniu(...)r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 25 lat, 4 miesięcy i 8 dni, z czego okresy składkowe wynoszą 25 lat, 2 miesiące i 18 dni, a okresy nieskładkowe 1 miesiąc i 20 dni. Ponadto organ rentowy ustalił, że do dnia 1 stycznia 1999r. ubezpieczony nie udowodnił stażu pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat. Organ rentowy uznał za pracę w warunkach szczególnych okres zatrudnienia ubezpieczonego w(...) S.A.zgodnie z treścią wystawionego przez zakład pracy świadectwa pracy w warunkach szczególnych w łącznym wymiarze 13 lat, 2 miesiące i 25 dni.
Z uwagi na brak wymaganego ustawą stażu pracy w warunkach szczególnych decyzją z(...)r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 31.07.2013 r.- k. 22 akt emerytalnych ubezpieczonego).
Ubezpieczony w okresie od 15 marca 1978 r. do nadal jest zatrudniony w(...) S.A.wW.Zakład (...)w pełnym wymiarze czasu pracy. W okresie wymienionego zatrudnienia ubezpieczony: od(...)r. pracował na stanowisku rozdzielcy, od(...)r. na stanowisku robotnika rozdzielni robót, od(...). na stanowisku planisty, od(...)r. na stanowisku kierownika rozdzielni robót, od(...). na stanowisku planisty, od(...)r. na stanowisku mistrza, od(...)r. na stanowisku planisty, od(...)r. na stanowisku mistrza ds. planowania i realizacji zleceń produkcyjnych, od dnia(...)r. na stanowisku kierownika sekcji planowania i realizacji zleceń, od(...)r. na stanowisku mistrza, od(...)r. na stanowisku spawacza, od(...)r. na stanowisku mistrza wydziału powłok antykorozyjnych, od(...)r. na stanowisku montera, od(...)r. na stanowisku mistrza zabezpieczeń antykorozyjnych (zaświadczenie k.5 oraz akta osobowe). Zakład pracy wystawiając ubezpieczonemu świadectwo pracy w warunkach szczególnych uznał za pracę w warunkach szczególnych do 01.01.1999 r. następujące okresy zatrudnienia: od(...)r.(...)r., od(...)r. do(...)r., 0d(...)r. do(...)r., od(...). do(...)r., od(...)r. do(...)r., od(...)r. do(...)r. (świadectwo pracy k. 19 i k.7 -8 akt organu rentowego).
Praca ubezpieczonego na stanowiskach rozdzielca, robotnik rozdzieli robót polegała na tym, że ubezpieczony liczył części konstrukcji metalowych, które przychodziły z innych wydziałów do malowania, sprawdzał, czy części, które przychodziły na malarnię pod względem ilościowym i poszczególnych kategorii (nazw) zgadzają się z dokumentami przekazania tych konstrukcji na malarnię, natomiast po malowania brał udział w pakowaniu tych części i wysyłce do magazynu wyrobów gotowych, sprawdzając, czy ilość poszczególnych części wysyłanych do magazynu materiałów gotowych zgadza się z ilością tych części, które na malarnię zostały przekazane. Rozdzielca był pracownikiem fizycznym podlegał mistrzowi i kierownikowi. Ubezpieczony wówczas wykonywał polecenia mistrza na produkcji, a jego bezpośrednim przełożonym był kierownik planowania. Wykonując pracę planisty ubezpieczony wykonywał te same obowiązki na malarni co rozdzielca, a oprócz tego do jego obowiązków należało mieszanie farb i wydawanie farb pracownikom malarni oraz transport pomalowanych już części do magazynu wyrobów gotowych. Na skutek zmiany organizacyjnej pracodawcy ubezpieczony z planisty przeszedł na stanowisko kierownika rozdzielni robót, ale zmiana stanowiska była tylko „na papierze” w rezultacie w zakresie jego obowiązków nic się nie zmieniło nadal wykonywał pracę planisty tzn. nadal mieszkał i wydawał farby na malarni. Ubezpieczony kierownikiem sekcji planowania i realizacji zamówień był na dziale ocynkowi i w zakresie swoich obowiązków miał kontrolowanie mistrzów, ale tylko w zakresie rozliczania ich z realizacji planów produkcji. Planiści i kierownik sekcji planowania mieli swojej biuro przy produkcji, nie pracowali bezpośrednio na hali produkcyjnej ale często tam bywali (zeznania ubezpieczonego k. 29-29v, zeznania świadków:B. S.k.20v-21,T. K.k. 21v-22,M. P.k.22 -22v,B. C.k. 22v-23,R. G.k.23).
Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego (okoliczności niesporna, oświadczenie zawarte we wniosku o emeryturę -k.1v akt emerytalnych ubezpieczonego i zeznania ubezpieczonego k. 29v).
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Przeprowadzone przez Sąd dowody z zeznań świadków, z zeznań ubezpieczonego, akt osobowych zostały obdarzone przez Sąd wiarygodnością.

Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieT. Z.okazało się nieuzasadnione.
Zgodnie zart.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art. 32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z§4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku, jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych. Poza sporem pozostawało bowiem, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek z dniem(...)r., nie był członkiem otwartego funduszu emerytalnego oraz spełnił przesłankę „ogólnego” stażu pracy.
Ubezpieczony podnosił, że posiada 15-letni okres zatrudnienia w warunkach szczególnych, bowiem do pracy w warunkach szczególnych według ubezpieczonego powinien być doliczony cały jego okres zatrudnienia w(...)wS.od(...)r., a nie tylko okresy wyszczególnione przez zakład pracy w świadectwach wykonywania pracy w warunkach szczególnych na stanowiskach: mistrza, spawacza, montera.
Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe nie dało podstaw do zaliczenia ubezpieczonemu jako pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia pominiętych przez pracodawcę w świadectwach wykonywania pracy przez ubezpieczonego w warunkach szczególnych tj. okresów zatrudnienia w(...). na stanowiskach: rozdzielcy, robotnika rozdzielni robót, planisty, kierownika rozdzielni robót, kierownika sekcji planowania i realizacji zamówień. Praca wykonywana na powyższych stanowiskach nie kwalifikuje się bowiem do prac wykonywanych w warunkach szczególnych wymienionych w wykazie A dziale XIV poz. 24 dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzejako kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno – techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.
Bezsporne jest, że ubezpieczony swoją pracę na stanowiskach rozdzielcy, robotnika rozdzielni robót, planisty, kierownika rozdzielni robót wykonywał na dziale – malarnia, który był wydzielony w działu produkcji, a pracę na stanowisku kierownika sekcji planowania i realizacji zamówień na dziale – ocynkownia. Jako podstawowe wykonywane są na tych działach prace w warunkach szczególnych: malowanie minią (wykaz A, dział III, poz. 72 rozporządzenia z 07.02.1983 r.), prace w hartowniach i wytrawialniach, praca ocynkowaczy, ocynkowaczy, kadmowaczy oraz galwanizerów – cynkiem, miedzią, chromem, kadmem i niklem (wykaz A, dział III, poz. 76 w/w rozporządzenia). Jednakże praca ubezpieczonego na wymienionych powyżej stanowiskach nie może być uznana za pracę polegająca na kontroli międzyoperacyjnej.
Zgodnie ze stanowiskiem Sadu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 8 stycznia 2014 r., II UK 229/13 „Czynności ogólnie pojętego nadzoru lub kontroli w procesie produkcji wykonywanej w tych wydziałach i oddziałach, w których zatrudnieni są pracownicy wykonujący pracę w warunkach szczególnych w rozumieniurozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) objęte poz. 24 działu XIV wykazu A, to wyłącznie te czynności, które wykonywane są w warunkach bezpośrednio narażających na szkodliwe dla zdrowia czynniki, a więc polegające na bezpośrednim nadzorze i bezpośredniej kontroli procesu pracy na stanowiskach pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.”.
Natomiast Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie „Czynności ogólnie pojętego nadzoru lub kontroli w procesie produkcji wykonywanej w tych wydziałach i oddziałach, w których zatrudnieni są pracownicy wykonujący pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu rozporządzenia objęte poz. 24 działu XIV wykazu Arozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnych charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), to wyłącznie te czynności, które wykonywane są w warunkach bezpośrednio narażających na szkodliwe dla zdrowia czynniki, a więc polegające na bezpośrednim nadzorze i bezpośredniej kontroli procesu pracy na stanowiskach pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.”
Ubezpieczony pracując na malarni jako rozdzielca, robotnik rozdzielni robót, planista, kierownik rozdzielni robót nie wykonywał czynności, które wykonywane były w warunkach bezpośrednio narażających na szkodliwe dla zdrowia czynniki, ani nie nadzorował wykonywania takich prac. Do obowiązków ubezpieczonego należało bowiem jedynie sprawdzenia pod względem ilościowym i pod względem asortymentu elementów konstrukcji stalowych, które przychodziły na malarnię do malowania, a następnie takie samo sprawdzenie przed wysłaniem gotowych elementów na magazyn wyrobów gotowych. Praca rozdzielcy było to stanowisko pracownika fizycznego, który podlegał mistrzowi na produkcji i kierownikowi rozdzielni robót. Jako rozdzielca ubezpieczony nie dokonywał kontroli procesu produkcji, bowiem nie sprawdzał pod względem jakościowym, pod względem prawidłowości wykonanego malowania malarzy zajmujących się malowanie konstrukcji stalowych minią. Wykonywane przez niego czynności nie miały nic wspólnego z technologią procesu produkcji, wykonywał on czynności typowo techniczne polegające na liczeniu asortymentu przed przyjęciem do malowania i po jego zakończeniu, aby ilość zgadzała się z dokumentacją przekazania i wydania oraz przekazywał przyjęte na malarnię konstrukcje stalowe do malowania. W ocenie Sądu za pracę w warunkach szczególnych polegającą na kontroli międzyoperacyjnej nie można też uznać pracy na stanowisku planisty i kierownika rozdzielni robót. Wykonując prace na wymienionych stanowiskach ubezpieczony bowiem wykonywał pracę rozdzielcy i dodatkowo jego zadaniem było mieszanie i wydawanie farb na malarnię. Ubezpieczony zeznał, że kierownikiem rozdzielni robót stał się na skutek zmian organizacyjnych u pracodawcy, ale faktycznie wykonywał taką samą pracę jak planista. Wskazał również, że podlegali mu rozdzielcy, których praca nie jest pracą w warunkach szczególnych wymienioną w rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983r.
Ubezpieczony pracując na ocynkowi jako kierownik sekcji planowania i realizacji zleceń od(...)r. nadzorował prace mistrzów na produkcji, ale tylko pod kontem rozliczania mistrzów z ilościowej realizacji planów produkcji, a nie pod względem prawidłowego procesu produkcji. W zakładzie zatrudniony był bowiem inspektor kontroliB. C., do którego zadań należała kontrola jakości powłoki cynkowniczej na ocynkowanych elementach. Komórka rozdzielni, w której pracował ubezpieczony zajmowała się tylko planowaniem produkcji i nadzorowaniem wykonania planów produkcyjnych. Do zadań ubezpieczonego na ocynkowni należało to, aby stan części które przychodziły na ocynkownie, zgadzał się ze stanem w momencie ich wydania na magazyn wyrobów gotowych (zeznaniaB. C.,R. G.). Podsumowując ubezpieczony w okresach zatrudnienia na stanowisku rozdzielcy, robotnika rozdzielni robót, planisty, kierownika rozdzielni robót, kierownika sekcji planowania i realizacji zleceń nie wykonywa pracy polegającej na kontroli międzyoperacyjnej procesu produkcji.
Samo wykonywanie przez ubezpieczonego pracy w niesprzyjających warunkach: zapach farb, rozpuszczalników, wysoka temperatura latem, nie powoduje uznania jego pracy za pracę w warunkach szczególnych, bowiem decydującą rolę w zakwalifikowaniu pracy ubezpieczonego z punktu widzenia uprawnień emerytalnych ma możliwość zakwalifikowania tej pracy, jako wskazanej w konkretnej pozycji wykazu A, stanowiącego załącznik dorozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43).
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd uznał, że ubezpieczony w okresach wymienionych w odwołaniu i nie wyszczególnionych przez pracodawcę w wystawionych przez niego świadectwach pracy jako praca w warunkach szczególnych, nie wykonywał pracy polegającej na kontroli międzyoperacyjnej wyszczególnionej w poz. 24 działu XIV wykazu Arozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnych charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie zostało wykazane aby ubezpieczony posiadał wymagany 15 – letni staż pracy w warunkach szczególnych i dlatego na podstawieart.47714§ 1 kpcoddalił odwołanie.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.