Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 718/13
Data wyroku: 2014-12-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt IV U 718/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 grudnia 2014r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st.sekr. sąd. Iwona Chojecka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014r. wS.
odwołaniaB. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z 2 kwietnia 2013r. nr(...), znak:(...)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z udziałem zainteresowanejI. T.
o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym
oraz odwołaniaI. T.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z 2 kwietnia 2013r. nr(...), znak:(...)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z udziałem zaineresowanejB. W.
o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym

I
oddala odwołanieB. W.,

II
zasądza odB. W.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego,

III
oddala odwołanieI. T.,

IV
zasądza odI. T.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt: IV U 718/13UZASADNIENIE
Decyzją z(...). Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.83 ust.1 pkt 1 oraz art.68 ust.1 pkt 1a, art.6 ust.1 pkt 1, art.13 pkt 1 i art.38 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznychstwierdził, żeI. T.od 1 września 2012r. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składekB. W.prowadzącej działalność gospodarczą podfirmą PHU (...)z siedzibą przyul. (...)wŁ..
Podstawę do wydania powyższej decyzji stanowiły ustalenia organu rentowego, z których wynikalo, żeI. T.została zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych przez płatnika składekB. W.od dnia 1 października 2012r. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. ZgłoszenieI. T.do ubezpieczeń społecznych przekazane zostało do organu rentowego po terminie określonym wart.36 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,tj. w dniu 17 października 2012r. W imiennych raportach miesięcznych za okres od grudnia 2012r. do lutego 2013r. płatnik składek wykazał zerowe podstawy i składki na ubezpieczenia społeczne zaI. T.. Ponadto w imiennych raportach o wypłaconych świadczeniach wykazano, że za okres od 5 listopada 2012r. do 7 grudnia 2012r.I. T.otrzymała od płatnika składek wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, natomiast w miesiącach styczeń i luty 2012r.I. T.przebywała za zasiłku chorobowym. Dokumenty rozliczeniowe za wskazane okresy płatnik składek przekazał po terminie wynikającym zart.47 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Płatnik składek nie uregulował również należnych składek na ubezpieczenie społeczne zaI. T.za miesiące październik i listopada 2012r. Organ rentowy ustalił ponadto, że miesięczna podstawa wymiaru składek w przypadkuI. T.wynosi 5.800 złotych brutto, podczas gdy pozostali trzej pracownicy płatnika składek zatrudnieni są z wynagrodzeniem w wysokości minimalnej płacy. Płatnik składek zatrudniłI. T.bez pośrednictwa urzędu pracy, przy czym osoby te znały się, gdyż w przeszłościI. T.odbywała u płatnika składek staż zawodowy, a później przez dwa miesiące pracowała na ½ etatu. Płatnik składek nie prowadzi list obecności i nie sporządził zakresu czynnościI. T.. Wg oświadczenia płatnika składekI. T.miała wykonywać zadania spedytora ,tj. wyszukiwać klientów i przygotowywać dokumenty niezbędne do wykonania przewozu oraz pilotować pracę kierowców, a także wykonywać pracę biurową ,tj. obsługiwać telefon, fax, sekretariat.I. T.nie posiadała upoważnienia do podpisywania faktur. Organ rentowy ustalił również, że w przeszłościI. T.podawała jako adres swojego zamieszkania adres płatnika składek ,tj.Ł.ul. (...). Wskazane okoliczności, a także twierdzenia płatnika składek, że zatrudniłaI. T.z uwagi na pogorszenie się stanu zdrowia po zabiegu koronografii w sierpniu 2012r. i jednocześnie brak zatrudnienia innej osoby na czas nieobecnościI. T.wzbudziły wątpliwości organu rentowego co do faktycznego zatrudnieniaI. T.. W ocenie organu rentowego wcześniejsza znajomość płatnika składek iI. T., w/w warunki zatrudnienia, w tym umówiona wysokość wynagrodzenia za pracęI. T., która wg płatnika składek została zaproponowana przezI. T.i zaakceptowana przez płatnika składek, a także brak dowodów na faktyczne świadczenie pracy przezI. T.uzasadniały ustalenie, że umowa o pracę zawarta między płatnikiem składek aI. T.była czynnością mającą na celu uprawdopodobnienie stosunku pracy i uzyskanie przezI. T.znaczących świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a jako taka czynność ta jest nieważna -art.58§1 kcw zw. zart.300 kpi tym samym nie stanowi przesłanki do objęcia ubezpieczeniami społecznymiI. T.jako pracownika. Istotą stosunku pracy jest bowiem rzeczywiste świadczenie pracy przez pracownika na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a nie tylko formalne spisanie umowy o pracę (decyzja z 2 kwietnia 2013r. k.176-182 akt organu rentowego).
Odwołanie od w/w decyzji złożył płatnik składekB. W.prowadząca działalność gospodarczą podfirmą (...)B. W.z siedzibą wW.orazI. T.. Odwołanie płatnika składek zarejestrowane zostało pod sygnaturą akt IV U(...), a odwołanieI. T.pod sygnaturą akt IV U(...). Odwołania płatnika składek iI. T.są analogicznej treści. Odwołujące się zarzuciły zaskarżonej decyzji naruszenie przepisuart.6 ust.1 pkt 1, art.8 ust.1 i art.13 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpoprzez bezpodstawne ustalenie, żeI. T.nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia od 1 października 2012r., w sytuacji, gdy faktycznie świadczyła pracę na rzecz płatnika składek,art.6 kcpoprzez przyjęcie, że to na odwołujących się spoczywał ciężar udowodnienia, iżI. T.świadczyła pracę na rzecz płatnika składek, w sytuacji, gdy ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na organie rentowym,art.58§1 kcw zw. zart.300 kppoprzez niewłaściwą subsumpcję stanu faktycznego, a także błędne ustalenia faktyczne co do wykonywania przezI. T.pracy na rzecz płatnika składek będące konsekwencją naruszenia w/w przepisów ustaw. Wskazując na powyższe odwołujące się wniosły o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, żeI. T.podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę od 1 października 2012r. W uzasadnieniu odwołań wskazano, że organ rentowy bezpodstawnie uznał, że umowa o pracę zawarta między płatnikiem składek aI. T.była umową pozorną mającą na celu uzyskanie przezI. T.świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Tego rodzaju ustalenie leży wyłącznie w kompetencji sądu. Co do opóźnienia w zgłoszeniuI. T.do ubezpieczenia społecznego wskazano, że było to niedopatrzenie płatnika składek. W odniesieniu do zarzutu niewykonywania przezI. T.pracy wskazano, że dla okoliczności tej bez znaczenia jest to, iż przed zatrudnieniemI. T.oraz w czasie, gdy przebywała ona na zwolnieniu lekarskim płatnik składek nie zatrudniał nikogo do pracy, którą miała wykonywaćI. T.. Co do wysokości wynagrodzeniaI. T.wskazano, że spośród czterech pracownikówB. W.wymieniona ma najwyższe kwalifikacje. Posiada licencjatWyższej Szkoły (...)o specjalności logistyka międzynarodowa, kurs agenta celnego, kurs komputerowy, włada biegle trzema językami, a obecnie kończy(...)Przyrodniczo-Humanistyczny wS.. W świetle tego oraz faktu, żeI. T.została zatrudniona w celu wyprowadzenia firmy płatnika składek z problemów finansowych ustalone wynagrodzenie było uzasadnione. Ponadto wskazano, że zgromadzone dowody z dokumentów oraz zeznań świadków potwierdzają, żeI. T.wykonywała pracę w miejscu i czasie oznaczonym przez płatnika składek oraz pod jego nadzorem (odwołanie płatnika składekB. W.k.2-5 akt IV U(...)i odwołanieI. T.k.2-5 akt IV U(...)).
Postanowieniem z 3 marca 2014r. Sąd postanowił połączyć rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy z odwołaniaI. T.ze sprawą z odwołania płatnika składekB. W.i prowadzić je łącznie pod sygnaturą akt IV U 718/13 (postanowienie z 3 marca 2014r. w sprawie IV U(...)k.26v akt IV U(...)).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie obu odwołań powołując się na przepisy prawa i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.15-17 akt sprawy oraz protokół rozprawy z 25 kwietnia 2014r. k.44v – minuta 3 nagrania).
Sąd ustalił, co następuje:
B. W.od 1 października 2005r. prowadzi działalność gospodarczą z zakresu transportu drogowego towarów. Do września 2012r. działalność ta była prowadzona pod nazwąPHU (...)z siedzibą wŁ.przyul. (...)stanowiącej jednocześnie miejsce zamieszkaniaB. W.. Od jesieni 2012r. nazwa firmy brzmiW.B. W., a jej siedziba mieści się wW.26A, pocztaŁ.na nieruchomości stanowiącej własnośćB. W.zabudowanej nowym, niezamieszkałym jeszcze budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym, w którym znajduje się pomieszczenie biurowe.B. W.jest pielęgniarką i obok działalności gospodarczej pracuje zawodowo. Przed październikiem 2012r. w ramach prowadzonej działalności gospodarczejB. W.zatrudniała trzech kierowców, w tym dwóch –Z. G.iR. S.na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę wynoszącego wówczas 1 500 złotych. Oprócz tego zatrudniałaT. S.na podstawie umowy o pracę w wymiarze ¼ etatu, do którego obowiązków należało segregowanie dokumentów, mycie samochodów firmowych. Baza transportowa firmy ,tj. miejsce, w którym parkowane są samochody firmy i z którego kierowcy wyjeżdżają w trasy znajduje się wŁ.na placu stanowiącym własnośćPrzedsiębiorstwa (...)wŁ., od któregoB. W.dzierżawi kilka miejsc postojowych.B. W.posiadała w przeszłości i posiada obecnie 3 samochody ciężarowe. Przed jesienią 2012r. w prowadzeniu działalności gospodarczej pomagałB. W.synP. W..B. W.miała kilku stałych kontrahentów.B. W.sama wystawiała faktury oraz dokumenty związane z wykonywaniem usług transportowych przez kierowców (dokumenty na wyjazd). Sprawami księgowymi, płacowymi i związanymi z ubezpieczeniem społecznym, a także rozliczaniem delegacji kierowców zajmowało się biuro księgowe prowadzone przezG. S.z siedzibą wŁ., z którymB. W.ma zawartą stosowną umowę. Kierowcy zatrudnieni przezB. W.rozpoczynali pracę w bazie samochodowej wŁ..B. W.lubP. W.dowozili im dokumenty potrzebne w czasie wyjazdu. Każdy z trzech kierowców wykonywał w miesiącu średnio 3-4 transporty, głównie na teren Rosji. Jeden wyjazd trwał średnio 7 dni. Wypłata wynagrodzenia na rzecz kierowców następowała do rąk pracownika w miejscu jego zamieszkania lub w aucie (informacja z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej k.122 akt organu rentowego, listy płac za okres październik-grudzień 2012r. k.102-112 akt organu rentowego, zeznania świadków:K. K.k.47v-48 – nagranie od godziny 1 minuty 22 do godziny 1 minuty 35,G. S.k.48-48v – nagranie od godziny 1 minuty 35 do godziny 1 minuty 50,Z. G.k.91v-93 – nagranie od minuty 7 do 40,R. S.k.120v-121 – nagranie od minuty 4 do 16, zeznaniaB. W.k.122v-123v– nagranie od minuty 42 do godziny 1 minuty 1 i k.44v-46 – nagranie od minuty 4 do 45).
W 2012r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczejB. W.osiągnęła dochód w kwocie 50 890,97 złotych (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z 12 maja 2014r. k.54). W dniu 1 października 2012r.B. W.iI. T.zawarły pisemną umowę o pracę, zgodnie z którąI. T.została zatrudniona przezB. W.na czas nieokreślony na stanowisku specjalisty do spraw spedycji i logistyki (pracownika biurowego) w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem w wysokości 5 800 złotych brutto miesięcznie. Do 30 września 2012r.I. W.była osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy wŁ.(umowa o pracę z 1 października 2012r. i zaświadczenie z PUP wŁ.z 1 października 2012r. k.114, 120 akt organu rentowego).I. T.została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego w dniu 17 października 2012r. Zgłoszenia dokonałobiuro (...)świadczącego usługi na rzeczB. W..B. W.nie sporządziła zakresu czynnościI. T.na powierzonym jej stanowisku. Podczas przesłuchania na etapie postepowania przed organem rentowymB. W.wskazała, że do obowiązkówI. T.na w/w stanowisku należało wykonywanie obowiązków spedytora, w tym wyszukiwanie klientów, obsługa frachtu ,tj. przygotowanie dokumentów koniecznych do przygotowania przewozu i pilotowanie pracy kierowców, a także praca biurowa , tj. obsługa telefonu, faksu, sekretariatu (zeznaniaB. W.przed organem rentowym k.73-74 akt organu rentowego). W toku procesuB. W.wskazywała, że w rzeczywistościI. T.miała zarządzać jej firmą i wyprowadzić ją z problemów finansowych, odciążając przy tym samąB. W., która w sierpniu 2012r. przeszła zabieg koronografii i nie czuła się zbyt dobrze (odwołanie k.5 i wyjaśnieniaB.W.k.44v-45 – nagranie od minuty 4 do 45). RównieżI. T.wskazała, że w ramach zatrudnienia miała zarządzaćfirmą (...)(zeznaniaI. T.k.122 - nagranie od minuty 26 do 34). Z początkiem zatrudnienia ,tj. zgodnie z umową o pracę od 1 października 2012r.I. T.nie miała upoważnienia do podpisywania faktur. W okresie od 1 października 2012r. do 4 listopada 2012r.I. T.sporządziła 6 dokumentów pt. rozliczenie wyjazdu służbowego (k.8-13 akt sprawy). Od 5 listopada 2012r.I. T.nie świadczyła pracy na rzeczB. W.. Od tej daty do 7 maja 2013r. przebywała na zwolnieniach lekarskich. Powodem niezdolności do pracy była ciąża. W dniu 7 maja 2013r.I. T.urodziła córkęW. T.(zaświadczenia o czasowej niezdolnościI. T.do pracy wystawione łącznie na okres od 5 listopada 2012r. do 14 maja 2013r. i odpis skrócony aktu urodzeniaW. T.- w skoroszycie pt. Akta osoboweI. T.). Za okres od 5 listopada 2012r. do 7 grudnia 2012r.B. W.wypłaciłaI. T.wynagrodzenie za czas choroby. W dniu 14 grudnia 2012r.B. W.złożyła w organie rentowym zaświadczenie płatnika składek ZUS Z-3 wraz z zaświadczeniem o czasowej niezdolnościI. T.do pracy (zaświadczenie płatnika składek ZUS Z-3 – w skoroszycie – Akta osoboweI. T.). W okresie pobytuI. T.na zwolnieniu lekarskim oraz w kolejnych miesiącach po urodzeniu przez nią dziecka,B. W.nie zatrudniła żadnej osoby do wykonywania czynności, które zgodnie z umową o pracę z 1 października 2012r. miała wykonywaćI. T.. Czynności te wykonywała sama z pomocą syna (zeznaniaB.W.k.122v – minuta 42 nagrania i k.45v – nagranie od minuty 33).
W dniu 7 października 2013r.I. T.wystosowała doB. W.pismo, w którym wniosła o udzielenie jej urlopu rodzicielskiego na córkęW. T.w wymiarze 182 dni ,tj. od 5 listopada 2013r. do 5 maja 2014r. łączonego z pracą wfirmie (...)w wymiarze ½ etatu. Pismem z tego samego dniaB. W.wyraziła zgodę na łączenie w w/w okresie przezI. T.urlopu rodzicielskiego z pracą w wymiarze ½ etatu (pismaI. T.iB. W.z 7 października 2013r. - w skoroszycie pt. Akta osoboweI. T.). W okresie od 5 listopada 2013r. do 21 lutego 2014r.I. T.podpisała 27 faktur VAT oraz 5 sztuk dokumentów pt. rozliczenie wyjazdu służbowego (załączniki do pisma procesowegoB. W.z 26 lutego 2014r. - w czerwonym skoroszycie k.13-30 i 34-47). W okresie od marca 2014r. do maja 2014r.I. T.podpisała 24 faktury VAT, a we wrześniu 2014r. 8 faktur VAT. Ponadto w okresie od stycznia 2014r. do września 2014r. podpisała 37 dokumentów pt. rozliczenie wyjazdu służbowego (załączniki do pisma procesowegoI. T.z 14 października 2014r. - w zielonym skoroszycie k.1-32 i 60-96). Z powyższego wynika, że na przestrzeni od listopada 2013r. do września 2014r.I. T.podpisywała średnio miesięcznie 8 faktur oraz 6 dokumentów pt. rozliczenie wyjazdu służbowego.
B. W.w dalszym ciągu zatrudnia trzech kierowców, z których każdy wykonuje w miesiącu średnio trzy trasy. Na stanowisku kierowcy zatrudniony jest nadalZ. G., a ponadtoM. M.i synB. P.W.. Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014r.B. W.iI. T.deklarowały, żeI. T.ponownie wykonuje swoje obowiązki w pełnym wymiarze czasu pracy. Średnio w miesiącu podpisuje 20 faktur i rozlicza około 20 delegacji (zeznaniaI. T.k.121v-122v – nagranie od minuty 18 do 41 i zeznaniaB.W.k.122v-123v – nagranie od minuty 41 do godziny 1).
I. T.ma 26 lat. W chwili zawarcia umowy o pracę z 1 października 2012r. posiadała licencjatWyższej Szkoły (...)wW.na kierunku stosunki międzynarodowe specjalność logistyka międzynarodowa, ponadto ukończyła kurs agenta celnego oraz kursy komputerowe (kopia dyplomuWyższej Szkoły (...)wW., zaświadczenia o ukończeniu kursu agenta celnego i kursów komputerowych – w skoroszycie pt. Akta osoboweI. T.). W 2010r.I. T.odbywała wfirmie (...)kilkumiesięczny staż, na który została skierowana przezurząd pracy, a następnie pracowała jeszcze na rzeczB. W.przez miesiąc lub dwa miesiące w wymiarze ½ etatu. Poza tym nie pracowała w żadnej innej firmie transportowej. Po zakończeniu stażu i w/w pracy, przez kilka miesięcyI. T.pracowała jako rejestratorka w przychodni lekarskiej. Następnie była osobą bezrobotną aż do zawarcia spornej umowy o pracę z 1 października 2012r. W latach 2008-2009I. T.prowadziła wŁ.sklep z odzieżą podfirmą (...)I. T.. Siedziba firmy mieściła się wŁ.przyul. (...),tj. w miejscu zamieszaniaB. W.. Jeszcze wcześniejI. T.była zameldowana uB. W.pod wskazanym okresem, opiekowała się wówczas matkąB. M.C.(wniosekI. T.z 6 października 2009r. o potwierdzenie okresu zatrudnienia z tytułu prowadzenia(...)k.62 akt organu rentowego, zeznaniaB. W.k.122v – minuta 42 nagrania i k.44v – nagranie od minuty 10 do 19 i k.45 – nagranie od minuty 25 do 30, zeznaniaI. T.k.121v – minuta 19 nagrania i k.46 – nagranie od minuty 45 do godziny 1 minuty 6).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołaniaB. W.iI. T.okazały się nieuzasadnione i jako takie podlegały oddaleniu.
Zgodnie zart.6 ust.1 pkt 1 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. z 2013r., poz.1442 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami. Z kolei art.11 ust.1 w/w ustawy stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają pracownicy, wreszcie w myśl art.12 ust.1 ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Odnosząc powyższe uregulowania do okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organ rentowy prawidłowo stwierdził, iżI. T.nie podlega od 1 października 2012r. w/w ubezpieczeniom z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę zawartej w dniu 1 października 2012r. zB. W.. Należy podkreślić, że tytułem ubezpieczenia w myśl powyższych przepisów jest pozostawanie w stosunku pracy w rozumieniuart.22§1 kp,tj. faktyczne wykonywanie pracy, a nie samo formalne zawarcie umowy o pracę, które nie daje tytułu do ubezpieczenia, jeżeli w rzeczywistości umowa taka nie jest wykonywana. Stanowisko takie jest utrwalone również w orzecznictwie sądów. Wskazać w tym miejscu można wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 6 marca 2014r. w sprawie III AUa(...)(Lex nr 1461092), w którym Sąd ten stwierdził, że o tym, czy strony istotnie nawiązały stosunek pracy stanowiący tytuł ubezpieczeń społecznych nie decyduje samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki oraz wystawienie świadectwa pracy, ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, a wynikających zart.22§1 kp. Istotne jest zatem, aby stosunek pracy zrealizował się przez wykonywanie zatrudnienia o cechach pracowniczych. Analogiczny pogląd w/w Sąd Apelacyjny wyraził również w wyroku z 30 lipca 2014r. w sprawie III AUa(...)(opublikowany: Lex nr 1506200).
Zgodnie zart.22§1 kpprzez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez tego pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Odnosząc powyższe uregulowanie do okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, żeI. T.nie wykonywała pracy na rzeczB. W.w warunkach zatrudnienia pracowniczego. Organ rentowy doszedł do takiego przekonania po tym, jak ustalił, żeI. T.zaczęła korzystać z długotrwałego zwolnienia lekarskiego związanego z ciążą po upływie zaledwie miesiąca od podpisania umowy o pracę, a dodatkowo w świetle ustalenia, że do ubezpieczenia społecznego została ona zgłoszona w dniu 17 października 2012r., w sytuacji, gdy umowa o pracę wskazuje jako datę zawarcia dzień 1 października 2012r. Powyższe okoliczności, a także fakt, że wynagrodzenieI. T.zostało ustalone na kwotę 5 800 złotych brutto miesięcznie skłoniły organ rentowy do uznania, że umowa o pracę z 1 października 2012r. została zawarta nie w celu rzeczywistego wykonywania pracy przezI. T., ale w celu uzyskania przez nią znaczących świadczeń z ubezpieczenia społecznego (vide: uzasadnienie zaskarżonej decyzji k.177-182 akt organu rentowego). Sąd stoi na stanowisku, że zawarcie umowy o pracę przez kobietę w ciąży (nie ulega wątpliwości, że w dniu 1 października 2012r.I. T.była w ciąży – vide: karta informacyjna izby przyjęć z 13 października 2012r. k.15 akt IV U(...), z której wynika, że w dniu 13 października 2012r.I. T.była w 9 tygodniu ciąży, a zatem w dniu 1 października 2012r. musiała być w 7 tygodniu ciąży), nawet gdy świadczyła ona pracę przez krótki okres po zawarciu umowy nie daje automatycznie podstaw do uznania, że umowa o pracę została zawarta dla pozoru ,tj. bez woli jej faktycznego wykonywania, a jedynie w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Niemniej w niniejszej sprawie istnieje szereg okoliczności świadczących o tym, że podpisując w dniu 1 października 2012r. umowę o pracę strony tej umowy nie miały woli jej realizacji, choć podjęte zostały przez nie czynności mające uprawdopodabniać na zewnątrz realizację tej umowy zarówno po zawarciu umowy, a przed rozpoczęciem zwolnienia lekarskiegoI. T., jak i po urodzeniu przezI. T.dziecka i wykorzystaniu przez nią urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. W pierwszej kolejności wskazać należy na okoliczności związane z zawarciem w dniu 1 października 2012r. przedmiotowej umowy o pracę i na zapisy umowy dotyczące stanowiska, na którym miała pracowaćI. T.. Z treści wskazanej umowy o pracę wynika, żeI. T.miał pracować na stanowisku specjalisty do spraw spedycji i logistyki (pracownika biurowego) i w ramach tego stanowiska - jak zeznałaB. W.przed organem rentowym – miała wykonywać zadania spedytora ,tj. wyszukiwać klientów, obsługiwać fracht - przygotowywać dokumenty potrzebne do przewozu i pilotować pracę kierowców, a także wykonywać pracę biurową ,tj. obsługiwać telefon, faks, sekretariat. W tym miejscu podkreślić należy, żeB. W.nie sporządziła zakresu obowiązkówI. T.na powyższym stanowisku. Tymczasem w odwołaniu oraz w zeznaniach składanych w toku niniejszego procesu zarównoB. W., jak iI. T.wskazywały, że w rzeczywistościI. T.miała zarządzać całą firmą i jak wskazałaB. W.miała ona (I. T.) wyprowadzić jej firmę z kłopotów finansowych i jednocześnie odciążyćB. W., która w sierpniu 2012r. miała przechodzić kłopoty ze zdrowiem. Powyższe wskazuje na sprzeczność stanowiska prezentowanego przed organem rentowym ze stanowiskiem prezentowanym przed sądem i rodzi uzasadnione wątpliwości co do motywów zawarcia umowy o pracę i zamiarów, jakie w rzeczywistości przyświecały stronom tej umowy. JeśliI. T.miała pracować na stanowisku spedytora (pracownika biurowego) to uzasadnione są zastrzeżenia organu rentowego co do wysokości wynagrodzenia, jakie miała ona otrzymywać w myśl umowy o pracę ,tj. 5 800 złotych brutto miesięcznie. Nie ulega wątpliwości, że strony swobodnie kształtują poziom wynagrodzenia, ale nie można nie zauważyć, że wynagrodzenie w tej wysokości znacznie przekraczało ówczesne przeciętne miesięczne wynagrodzenie, a w tym samym czasieB. W.zatrudniała na stanowisku pracownika biurowegoT. S.w wymiarze ¼ etetu za wynagrodzeniem w wysokości 375 złotych brutto miesięcznie. Prawdą jest, co podkreślałaI. T., że ona w przeciwieństwie do innych pracownikówB.W.posiadała kierunkowe wykształcenie ,tj. licencjat z logistyki miedzynarodowej, ale nie można nie zauważyć, że nie posiadała ona doświadczenia w pracy w firmie transportowej nie licząc odbytego kilka lat wcześniej kilkumiesięcznego stażu wfirmie (...), a poza tym ogólnie miała niewielkie doświadczenie zawodowe (vide: ustalenia faktyczne). W czasie wyjaśnień, potwierdzonych w toku zeznań w charakterze strony,I. T.wskazywała, że podejmując pracę liczyła na pomoc synaB. W., który wcześniej pomagał matce w prowadzeniu firmy, a ponadto podnosiła, że ma znajomych, którzy zajmują się taką branżą i z ich obserwacji i opowiadań również czerpała wiedzę co do realiów pracy w firmie transportowej (vide: wyjaśnieniaI. T.k.46v-47 – nagranie od godziny1). Brak doświadczeniaI. T.nie tylko w pracy w firmie transportowej, ale i w zarządzaniu tego rodzaju firmą budzi uzasadnione wątpliwości również co prawdziwości twierdzeń odwołujących się, żeI. T.w rzeczywistości miała zarządzaćfirmą (...). Twierdzenie to pozostaje w sprzeczności z zapisami umowy o pracę, a ponadto nie ulega wątpliwości, że mało racjonalne z punktu widzenia interesówB. W.byłoby powierzenie zarządzania firmą osobie posiadającej wprawdzie wykształcenie z zakresu logistyki międzynarodowej, ale nie posiadającej w tym zakresie doświadczenia zawodowego. Wskazać ponadto należy, że z twierdzeniamiB. W.iI. T.co do zarządzania przez tę ostatnią firmą „kłóci się” okoliczność, że rozpoczynając w dniu 1 października 2012r. pracę wfirmie (...)nie posiadała upoważnienia nawet do podpisywania faktur. W tych okolicznościach uzasadniona jest ocena, że powyższe twierdzenia odwołujących się o kierowniczej (zarządzającej) roli, jaką miała odegrać wfirmie (...), miały za zadanie uzasadniać wysokie wynagrodzenie zastrzeżone dlaI. T.w umowie o pracę.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że biorąc pod uwagę zakres działalnościfirmy (...)uzasadnione jest stwierdzenie, po stronie wymienionej nie istniała obiektywna potrzeba zatrudnienia nowego pracownika. Wprawdzie decyzja w tym przedmiocie należy do suwerennych decyzji przedsiębiorcy, ale mając na uwadze okoliczności będące przedmiotem sporu Sąd jest uprawniony do oceny tych okoliczności. Jak wskazano,B. W.podnosiła, że zatrudniłaI. T., aby ta wydobyła firmę z problemów finansowych oraz odciążyła ją w pracy związanej z prowadzeniem firmy. Odnosząc się do tych twierdzeń w pierwszej kolejności wskazać należy, że jak wynika z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego wŁ., za 2012r.B. W.z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wykazała dochód w wysokości 50 890,97 złotych (informacja k.54 akt sprawy). Wprawdzie nie jest to dochód znaczący, ale przeczy on twierdzeniomB. W.co do problemów finansowych firmy, podobnie jak zeznania świadków w osobach pracowników biura rachunkowego obsługującego przedmiotową firmę –K. K.iG. S.(zeznania k.47v-48v), jak i świadków w osobach kierowcówZ. G.iR. S., którzy wskazywali, że terminowo otrzymywali odB. W.zarówno wynagrodzenie za pracę, jak należności z tytułu podróży służbowych, łącznie w wysokości 4 000 – 5 000 złotych netto miesięcznie (vide: zeznaniaZ.G.k.92v – nagranie od minuty 28 do 36 iR. S.k.121 – nagranie od minuty 10 do 16). Niemniej nawet przy założeniu, żefirma (...)miała problemy finansowe brak podstaw do uznania, aby zatrudnienieI. T.wpłynęło istotnie na zakres działalności tej firmy – rozszerzenie ilości realizowanych usług transportowych. Należy podkreślić, że zarówno przed październikiem 2012r., jak i po tej dacie – do chwili obecnejB. W.posiada trzy samochody ciężarowe i zatrudnia trzech kierowców realizujących usługi transportowe (zeznaniaI. T.k.121v – nagranie od minuty 18 i zeznaniaB.W.k.122v-123v – nagranie od minuty 42). Uzasadnione jest zatem stwierdzenie, że zakres działalności firmy ,tj. ilość realizowanych zleceń – przy takim samym stanie środków transportu i zatrudnionych kierowców nie uległ istotnej zmianie. Przed październikiem 2012r. każdy z kierowców realizował średnio od 3 do 4 transportów w miesiącu i podobna ilość zleceń jest realizowana obecnie, jeśli zważyć, że średnio w miesiącuB. W.wystawia w ramach prowadzonej działalności około 20 faktur i rozlicza podobną ilość delegacji kierowców (vide: ustalenia faktyczne). Powyższe dane obrazują również, że zakres działalnościfirmy (...)nie jest duży. Ponadto podkreślić należy, żeB. W.prowadzi przedmiotową działalność gospodarczą od 2005r. i do października 2012r. samodzielnie – z pomocą synaP. W.zajmowała się wyszukiwaniem kontrahentów, wystawianiem faktur, a w pozostałym zakresie sprawami księgowymi i kadrowymi zajmowało się biuro rachunkowe, z którymB. W.ma zawartą stosowną umowę. Co więcej przedmiotowa działalność gospodarcza nie była jedynym polem działalnościB. W., która równolegle pracowała zawodowo jako pielęgniarka. W tych okolicznościach zatrudnienie od 1 października 2012r. pracownika biurowego w pełnym wymiarze czasu pracy, od początku na czas nieokreślony, z wynagrodzeniem znacznie przekraczającym wynagrodzenie pozostałych pracowników, a zatem stanowiącym dodatkowy koszt dla niewielkiej przecież firmy - przy analogicznym zakresie jej działalności budzi wątpliwości co do celowości takiej decyzji, tym bardziej, że w dalszym ciągu w zatrudnieniu pozostał drugi pracownik biurowy –T. S.i w dalszym ciąguB. W.korzystała i korzysta z usług biura rachunkowego. Podkreślić przy tym należy, na co słusznie zwrócił uwagę organ rentowy, że skoroI. T.miała za zadanie wyprowadzić firmę z problemów finansowych i przejąć obowiązki ciążące dotychczas naB. W., to rodzi się pytanie o brak zatrudnienia osoby na zastępstwoI. T.w okresie jej nieobecności trwającej rok czasu ,tj. od 5 listopada 2012r. do 5 listopada 2013r. (data, od którejI. T.miała powrócić do pracy na ½ etatu). We wskazanym okresie toB. W.razem z synem (a zatem podobnie jak przed zawarciem umowy zI. T.) wykonywała obowiązki, które w myśl umowy o pracę z 1 października 2012r. miała wykonywaćI. T.za wynagrodzeniem w wysokości 5 800 złotych brutto miesięcznie. Dodać przy tym trzeba, że jako motyw zatrudnieniaI. T.w tym konkretnym momencieB. W.wskazała również zły stan zdrowia – problemy z sercem i ogólnie złe samopoczucie (zeznania k.123). Mimo to w okresie zwolnienia lekarskiegoI. T.B. W.nie zdecydowała się na zatrudnienie innej osoby choćby w ramach zastępstwa za nieobecną. Kończąc tę część rozważań wskazać należy, że w toku zeznań na ostatniej rozprawie – w dniu 18 grudnia 2014r.B. W.iI. T.wskazały, że od 2013r. firma rozszerzyła działalność o usługi budowlane i w związku z tym zakupiła ładowarkę i busa oraz zatrudniałaK. J.na stanowisku pracownika budowalnego. W tym zakresie działalność firmy ma polegać na wynajmowaniu ładowarki razem z pracownikiem (zeznaniaI. T.k.121v – nagranie od minuty 19 do 26 iB. W.k.122v – nagranie od minuty 42). Zauważyć jednak należy, że na wcześniejszym etapie procesu, między innymi w czasie szczegółowych wyjaśnień na pierwszej rozprawie w dniu 25 kwietnia 2014r., żadna z odwołujących się nie wskazywała na tego rodzaju okoliczność. Nie przedstawiono również w tym zakresie żadnych innych dowodów.
W dalszej kolejności wskazać należy na istotną w tego rodzaju sprawie kwestię wykonywania pracy w warunkach podporządkowania pracodawcy jako cechę zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Jak wskazano na wstępie rozważań zgodnie zart.22§1 kpprzez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. W przekonaniu Sądu w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do uznania, abyI. T.wykonywała pracę na rzeczB. W.w warunkach podporządkowania pracowniczego. Po pierwsze wskazać należy, że zgodnych zeznańI. T.iB. W.wynika, że warunki zatrudnieniaI. T.,tj. wysokość wynagrodzenia – 5 800 złotych brutto miesięcznie i miejsce pracy – w biurze urządzonym na nieruchomości wW., a nie w dotychczasowej siedzibie firmy, miała wskazaćI. T., aB. W.miała je w całości zaakceptować. Podczas przesłuchania przed organem rentowymB. W.użyła nawet sformułowania, że toI. T.„stawiała warunki” (zeznaniaB. W.k.72-73 akt organu rentowego). W świetle powyższego uznać należy, że toI. T.określiła warunki zatrudnienia tak co do wynagrodzenia, jak i co do miejsca wykonywania pracy. W trakcie zeznańI. T.wskazała, że cyt.: „dałam warunek, żeby biuro było poza domem” ,tj. poza miejscem zamieszkaniaB. W., jak to było dotychczas (zeznaniaI. T.k.121v – nagranie od minuty 19 do 26). Brak również podstaw do uznania, abyB. W.nadzorowała czynnościI. T., które ta – wg jej zeznań – ma wykonywać w biurze wW.. Z zeznańI. T.wynika bowiem, żeB. W.bywa w tym biurze średnio jedynie dwa razy w miesiącu (zeznaniaI. T.k.122-122v – nagranie od minuty 34 do 41), a z zeznańB. W.wynika, że w zakresiefirmy (...)się na synaP.iI. T.i „o niektórych rzeczach nie wie” (zeznaniaB. W.k.123v – nagranie od godziny 1 sekundy 9). Na marginesie wskazać należy, że aniB. W., aniI. T.nie były w stanie określić kosztów utrzymania biura wW..
W ocenie Sądu wszystkie przedstawione wyżej okoliczności uprawniają do wniosku, żeI. T.nie wykonywała i nie wykonuje na rzeczB. W.pracy w ramach stosunku pracy. Zawarta przez wymienione osoby umowa o pracę z 1 października 2012r. miała uprawdopodabniać, że strony tej umowy nawiązały stosunek pracy, jednakże w rzeczywistości nie przyświecał im zamiar wykonywania przezI. T.pracy w warunkach podporządkowania pracowniczego. Podobnie ocenić należy przedstawione przez odwołujące się dokumenty podpisane przezI. T.w postaci faktur VAT i dokumentów pt. rozliczenie wyjazdu służbowego. Wskazać przy tym należy na niewielką ilość dokumentów, które miała sporządzić i ma nadal sporządzaćI. T.będąc zatrudnioną w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem 5 800 złotych brutto miesięcznie. I tak w okresie od 1 października 2012r. do 4 listopada 2012r. ilość dokumentów sporządzonych przezI. T.wynosi 6 sztuk i są dokumenty pt. rozliczenie wyjazdu służbowego (k.8-13 akt sprawy), a za okres po 5 listopada 2013r., kiedy toI. T.miała powrócić do pracy na ½ etatu po kilkanaście dokumentów w skali miesiąca (vide : ustalenia faktyczne na str.7 uzasadnienia). Z kolei wg zeznańI. T.obecnie ,tj. pracując na cały etat wystawia ona w miesiącu średnio około 20 faktur VAT i rozlicza około 20 delegacji służbowych, a zatem dziennie ilość sporządzanych tego rodzaju dokumentów wynosi około 2 sztuki (zeznania k.122- nagranie od minuty 34). Wskazać wreszcie należy na zeznania świadków w osobach kierowcówZ. G.iR. S., którzy zostali powołani na okoliczność wykonywania pracy przezI. T.. ŚwiadekZ. G.wskazał, że w październiku 2012r. jeździł dwukrotnie do biura wW.i widział w nimI. T., ale w ocenie Sądu znamienne – w okolicznościach sprawy - są twierdzenia świadka, że ani przed październikiem 2012r. (miesiącem, w którym pracę miała rozpocząćI. T.), ani po tym miesiącu świadek nie miał potrzeby jeździć do biura, gdyż zarówno wypłatę, jak i dokumenty potrzebne na wyjazd dowoziła mu na bazęB. W.albo jej syn. Również obecnie świadek nie ma potrzeby jeździć do biura, gdyż po podróży dokumenty zostawia w aucie, a dokumenty na kolejną trasę przywozi mu właścicielka firmy albo jej syn (zeznania świadka k.91v-92 – nagranie od minuty 7). Wątpliwości Sądu co do wiarygodności budzą również zeznania świadkaR. S., który zeznał, że od października 2012r. widywałI. T.w biurze wW., a kiedyI. T.jeszcze nie pracowała w firmie, w biurze tym miał spotykaćB. W.(zeznaniaR. S.k.121 – nagranie do minuty 10). Tymczasem z zeznań odwołujących się wynika, że biuro wW.zaczęło działać dopiero od chwili zatrudnieniaI. T.(vide: wcześniejsze rozważania). Powyższe rodzi uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności zeznań świadków, jak i odwołujących się.
Z przedstawionych względów Sąd na podstawieart.477.14§1 kpcoddalił odwołaniaB. W.iI. T.jako nieuzasadnione. Ponadto zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawieart.98§1 i 3 kpcw zw. zart.99 kpcw zw. z§11 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm.) Sąd obciążył odwołujące się obowiązkiem zwrotu organowi rentowemu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie po 60 złotych.