Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 530/14
Data wyroku: 2014-08-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krystyna Wiśniewska-Drobny, Marcin Rak, Tomasz Pawlik
Słowa kluczowe: Bezpodstawne Wzbogacenie
Podstawa prawna: art. 405 k.c., art. 410 k.c.

Sygn. akt III Ca 530/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 sierpnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Krystyna Wiśniewska-Drobny
Sędzia    SO Tomasz Pawlik (spr.)
Sędzia    SR (del.) Marcin Rak
Protokolant    Renata Krzysteczko
po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2014 r. w Gliwicach na rozprawie
sprawy z powództwaK. S.
przeciwko Powiatowi(...)
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach
z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt I C 1133/13

1
oddala apelację;

2
zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

SSR (del.) Marcin Rak SSO Krystyna Wiśniewska – Drobny SSO Tomasz Pawlik
Sygn. akt III Ca 530/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego Powiatu(...)na rzecz powódki kwotę 425 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 29 kwietnia 2013 r. oraz obciążył pozwanego kosztami postępowania.
U podstaw tego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że powódkę uiściła na rzecz pozwanego kwotę 500 zł za wydanie karty pojazdu, w związku z pierwszą rejestracją na terenie RP pojazdu nabytego za granicą. Pobranie opłaty nastąpiło na podstawie§ 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Orzeczeniem z 17 stycznia 2006 r. (sygn. akt U 6/04) Trybunał Konstytucyjny uznał natomiast ten przepis za niezgodny z ustawą zasadniczą oraz zustawą prawo o ruchu drogowym. Pomimo wezwania, pozwany nie zwrócił powódce dochodzonej kwoty odmawiając, pismem z 29 kwietnia 2013 r. zapłaty.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny, który był bezsporny, Sąd Rejonowy uznał powództwo za zasadne na podstawieart.405w związku zart.410 k.c.Ocenił przy tym, że w takim właśnie rozmiarze (różnicy pomiędzy opłatą pobieraną między na podstawie niekonstytucyjnego rozporządzenia a opłatą obowiązującą obecnie) pozwany jest bezpodstawnie wzbogacony, gdyż opłata stanowiła jego dochód. Uznała również za zasadne żądanie zapłaty odsetek.
Odnosząc się do podniesionego przez pozwanego zarzutu braku drogi sądowej dla dochodzenia przedmiotowego roszczenia Sąd Rejonowy uznał go za bezzasadny. Wskazał przy tym na jednoznaczne stanowisko Sądu Najwyższego w tym zakresie.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawieart.98 § 1 k.p.c..
Od opisanego wyroku apelację wniósł pozwany, który domagał się jego zmiany i odrzucenia pozwu, a na wypadek nieuwzględnienia tego żądania oddalenia powództwa lub uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji.
Skarżący zarzucił Sądowi Rejonowemu rozpoznanie sprawy pomimo niedopuszczalności drogi sądowej, co miało naruszaćart.379 pkt 1 k.p.c.orazart.7 Konstytucji RP. W apelacji zgłoszono też szereg zarzutów dotyczących ustalonej wysokości roszczenia, upatrując w tym naruszenieart.227 i art.232 k.p.c.,art.77 ust.3,4 i 5 ustawy prawo o ruchu drogowymoraz§ 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazduirozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Podniesiono też naruszenieart.405, art.409 i 411 k.c.przecząc wzbogaceniu pozwanego. Kwestionowano roszczenie w zakresie odsetek zarzucając obrazęart.455w zw. zart.481 k.c.. Podniesiono także naruszenieart.190 ust.1w zw. zust.3 Konstytucji RPwskazując, że uiszczenie opłaty nastąpiło przed datą utraty mocy obowiązującej§ 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku, określoną w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego.
W uzasadnieniu wskazano na wejście w życie w dniu 1 stycznia 2010 r. ustawy o finansach publicznych przewidującej administracyjną prawną drogę zwrotu takich należności jak opłata za kartę pojazdu.
Powódka wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd Okręgowy zważył:
Apelacja jest bezzasadna.
Pobieranie opłat za kartę pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu nabytego za granicą na terytorium RP w wysokości określonej§ 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazduzostało zakwestionowane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. Pozwany nie podważa tego orzecznictwa, które Sąd Okręgowy w pełni podziela, nie ma, zatem potrzeby szczegółowo go przytaczać. W niniejszej sprawie rozpatrzenia wymagało przede wszystkim, z uwagi na najdalej idący zarzut pozwanego, czy zmiana przepisów po dniu 1 stycznia 2010 r. wpłynęła na właściwość organów rozpoznających roszczenia o zwrot nienależnych opłat za wydanie kart pojazdów, tj. czy dopuszczalna jest w tym zakresie droga sądowa? Odpowiedź na tak postawione pytania, wbrew zarzutom pozwanego, jest pozytywna. Sąd Okręgowy podziela w tym zakresie w całej rozciągłości stanowisko i argumentację wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt III CZP 24/12 (OSNC 2013/1/5), opowiadającej się za dopuszczalnością drogi sądowej w analogicznym do rozpatrywanego stanie faktycznym. Nienależnie pobrane przed dniem 1 stycznia 2010 r. opłaty za wydanie karty pojazdu stanowią, bowiem świadczenia nienależne, będące postacią bezpodstawnego wzbogacenia.
Tym samym chybione są zarzuty apelacji zmierzające do wykazanie, że wydanie zaskarżonego wyroku nastąpiło z naruszeniemart.379 pkt 1 kpc.
Bezpodstawne są także zarzuty dotyczące wysokości roszczenia. Sąd Rejonowy trafnie uznał, że powódka nie była zobowiązana do uiszczenia opłaty wyższej niż 75 zł. Trzeba, bowiem zauważyć, że właśnie kwota 75 zł została ostatecznie wskazana wrozporządzeniu Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, jako adekwatna do kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart oraz rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu.§ 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdunie nawiązywał do opisanych kryteriów ustawowych. Sąd Rejonowy nie mógł go stosować, w sytuacji, gdy nie należał on do przepisów rangi ustawowej a okazał się niezgodny zKonstytucją RP. Nie może być w związku z tym mowy o naruszeniu przez ten Sądart.190 ust.1w zw. zust.3 Konstytucji.
Jak trafnie zauważył Sąd Rejonowy, wskazując na treśćart.5 ust.1 pkt 11 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r.o dochodach jednostek samorządowych, pobrana opłata stanowiła dochód pozwanego powiatu. Tym samym, zgodnie zart.405 k.c., to na pozwanym spoczywał zwrotu korzyści uzyskanej bez podstawy prawnej. Wbrew zarzutom apelacji nie wykazał on przy tym przesłanek zart.409 i art.411 k.c., wyłączających możliwość żądania zwrotu przez powódkę.
Powódka dochodziła odsetek od daty pisma pozwanego, w którym odmówił zapłaty w związku z wezwaniem do uiszczenia kwoty dochodzonej pozwem. Uwzględniając tak sformułowane żądanie Sąd I instancji nie naruszył, zatemart.455w zw. zart.481 k.c., gdyż pozwany niewątpliwie pozostawał od tej daty w zwłoce z zapłatą.
Z tych wszystkich względów, gdy apelacja okazała się całkowicie bezzasadna, na podstawieart.385 k.p.c.orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na zasadzieart.98 § 1w zw. zart.108 § 1 k.p.c.obciążając nimi pozwanego, jako stronę przegrywającą.
SSR (del.) M. Rak SSO K. Wiśniewska-Drobny SSO T. Pawlik (spr.)