Sąd Okręgowy w Kaliszu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 65/14
Data wyroku: 2014-03-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Nowakowska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza, Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt V U 65/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 marca 2014 r.

Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Ewa Nowakowska
Protokolant Alina Kędzia
po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. w Kaliszu
odwołaniaE. F.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 21 listopada 2013 r. Nr(...)
w sprawieE. F.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o emeryturę
zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.z dnia 21 listopada 2013 r. znak(...)w ten sposób, że przyznajeE. F.emeryturę od 1 listopada 2013 r.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 27.11.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wO.odmówiłE. F.przyznania emerytury, gdyż, jako osoba urodzona po 31.12.1948 r., nie udowodnił co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych na dzień 01.01.1999 r. Odmówiono przy tym zaliczenia do takiej pracy zatrudnienia od 05.05.1975 r. do 31.08.1992 r. w(...)wJ., gdyż nie przedstawił na tę okoliczność dokumentu odpowiadającego wymogom formalno-prawnym.
Odwołanie od tej decyzji wniósł do SąduE. F.domagając się przyznania emerytury z tytułu ponad 15-letniego wykonywania pracy w szczególnych warunkach, powołując się na zeznania świadków, potwierdzających, że we wskazanym wyżej okresie pracował na stanowisku operatora węzła betoniarskiego.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania.

Sąd ustalił i zważył co następuje:
E. F.urodził się w dniu (...)W okresie od 05.05.1975 r. do 31.10.1992 r. pracował w(...)wJ., na stanowisku operatora węzła betoniarskiego. Stanowisko pracy zakwalifikowano jako wymienione w wykazie „C” część I poz.3 pkt. 3wykazu stanowiącego załącznik do Zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 32 z 05.06.1984 r., w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w jednostkach organizacyjnych resortu obrony narodowej (dowód – świadectwo pracy w szczególnych warunkach – bez daty wydane przez zakład pracy – K 47 akt ZUS).
W aktach osobowych odwołującego się zawarte jest inne świadectwo pracy w szczególnych warunkach (bez daty) gdzie wskazana jest jedynie data początkowa podjęcia pracy na stanowisku operatora betoniarki (05.05.1975 r.), zakwalifikowanym jako praca na stanowisku wymienionym w wykazie 32 część I poz. 3.pkt 5 wykazu stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 32 z 05.06.1984 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w jednostkach organizacyjnych resortu obrony narodowej (k 10 akt osobowych).
W oparciu o zeznania odwołującego się oraz świadkaJ. K., który był w wytwórni mistrzem i przełożonym odwołującego się, Sąd ustalił, że pracaE. F.polegała na obsłudze węzła betoniarskiego, tj. zespołu dwóch dużych betoniarek służących do wytwarzania betonu kruszywowego. W skład zespołu wchodziły też taśmociągi, którymi kruszywo i cement podawane były do zasypu w betoniarkach. Bywało, że cement należało zasypywać ręcznie. Do obowiązku odwołującego się należało dopilnowanie odpowiednich proporcji i rodzaju kruszywa, cementu i innych składników oraz właściwego ich połączenia w beton o parametrach odpowiednich dla danego produktu. Beton wytwarzany przez odwołującego się w węźle betoniarskim służył do dalszej produkcji, gdyż w wytwórni produkowano rozmaite prefabrykaty na potrzeby wojska. Uciążliwość pracy odwołującego się wiązała się ze stałym narażeniem na ogromne zapylenie z cementu i kruszywa oraz na hałas i przeciągi, bo węzeł umieszczony był w pomieszczeniu pozbawionym szyb dla lepszej wentylacji (dowód – zeznania świadkaJ. K.i odwołującego się).

Sąd zważył co następuje.
Zgodnie z art.184 ust.1 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. Nr 162 poz.1118 ze zm.) w aktualnym stanie prawnym ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art.32-34, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (01.01.1999 r.) osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzna;

oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27.

Stosownie do treści ust.2 emerytura ta przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do OFE albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa.
Stosownie do treści art. 32 cyt. ustawy ubezpieczeni będący pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnieni w szczególnych warunkach przez co najmniej przez 15 lat, nabywali prawo do emerytury w wieku obniżonym o 5 lat od podstawowego, o ile udowodnili łączny staż ubezpieczeniowy określony w art.27 cyt. ustawy wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.
Zgodnie z ust.4 tego przepisu wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust.2 i 3 przysługiwało prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych tj.rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zmianami).
Paragraf 2 powyższego rozporządzenia stanowi, że okresami prac uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy te stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Wobec braku stosownego dokumentu przez sądem możliwe jest wykazywanie charakteru pracy wszelkimi dowodami przewidzianymi w przepisachkodeksu postępowania cywilnego.
Zgodnie z art.184 ust.1 cyt. ustawy odwołujący się, jako osoba urodzona po 31.12.1948 r. ((...)), powinien warunki stażowe tj. 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykazać na dzień 01.01.1999 r. Poza sporem jest, że odwołujący się nie przystąpił do OFE. Jak wynika z danych ZUS na dzień 01.01.1999 r.E. F.udowodnił wymagany 25 letni składkowy i nieskładkowy (łącznie 29 lat i 11 miesięcy).
Definicję ustawową „pracy w szczególnych warunkach” zawiera art.32 ust 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie z tym przepisem za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Praca taka to ta, w której pracownik w sposób znaczny jest narażony na niekorzystne dla zdrowia czynniki. Np. praca w narażeniu na hałas ponadnormatywny, praca w zapyleniu, w oparach chemicznych, w wysokich temperaturach lub zmiennych warunkach atmosferycznych. Pracę taką pracownik musi wykonywać stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Motyw przyświecający ustawodawcy w stworzeniu instytucji przewidzianej w art.32 w/w ustawy opiera się na założeniu, że praca wykonywana w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przyczynia się do szybszego obniżenia wydolności organizmu i osoba taka ma prawo do wcześniejszej emerytury niż pozostali ubezpieczeni.
Praca odwołującego się na stanowisku operatora węzła betoniarskiego w ocenie Sądu zakwalifikowana winna być jako wymieniona w dziale V poz. 15 wykazu A stanowiącego załącznik do przepisów ogólnych tj.rozporządzenia Rady Ministrów z 07.02. 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zmianami), gdzie wskazuje się: „prace przy produkcji betonu kruszywowego”.
O uznaniu pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach decyduje nie tyle sama nazwa stanowiska, co charakter wykonywanych czynności.
Przepisy branżowe stanowią jedynie pomoc przy kwalifikowaniu stanowisk i samodzielnie nie decydują o uznaniu pracy na danym stanowisku za wykonywaną w szczególnych warunkach. Odwołujący się nie wykonywał prac betoniarskich, ale prace przy produkcji betonu, stąd kwalifikacja zakładu pracy nie była właściwa.
Odwołujący się wykonywał pracę w szczególnych warunkach przy produkcji betonu kruszywowego przez okres ponad 15 lat. Wykazał też ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Spełnia więc wszystkie warunki stażowe do emerytury w obniżonym wieku.E. F.wiek 60 lat ukończył(...)i wówczas spełnił ostatni z wymaganych warunków do nabycia emerytury z cyt.art.184.
Wniosek o emeryturę złożył jednak dopiero w dniu 18.11.2013 r.
W tym stanie rzeczy Sąd przyznał mu prawo do emerytury od miesiąca złożenia wniosku, co wynika z treści art.129 ustawy z 17.12.1998 r.
Zaskarżona decyzja podlegała więc zmianie i zgodnie zart.47714§2 k.p.c.orzeczono jak w wyroku.