Sąd Rejonowy w Legnicy
VII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: VII C 1499/13
Data wyroku: 2014-06-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aneta Murawska

Sygn. akt: VII C 1499/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 czerwca 2014 r.
Sąd Rejonowy wL.VII Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Aneta Murawska

Protokolant:

Sekr. sąd. Mariola Artymowicz

po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 r.
na rozprawie
sprawy z powództwaŁ. M.występującej w imieniu własnym oraz jako spadkobierca testamentowy po zmarłymB. M. (1)
przeciwkoW. S.
o zapłatę

I
zasądza od pozwanejW. S.na rzecz powódkiŁ. M.występującej w imieniu własnym oraz jako spadkobierca testamentowy po zmarłymB. M. (1)kwotę 67.860 złotych (słownie: sześćdziesiąt siedem tysięcy osiemset sześćdziesiąt złotych) wraz z ustawowymi odsetkami

od dnia 13 stycznia 2011 roku do dnia zapłaty,

II
w pozostałym zakresie postępowanie umarza,

III
zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 3.634 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sygn. akt VII C 1499/13

UZASADNIENIE
W pozwie wniesionym w dniu 30 grudnia 2011 roku a skierowanym przeciwkoW. S.powodowie:Ł.iB. M. (1)wnieśli o zasądzenie na ich rzecz od pozwanej kwoty 67.860 złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 25 listopada 2010 roku do dnia 13 stycznia 2011 roku od kwoty 13.600 złotych oraz od dnia 13 stycznia 2011 roku do dnia zapłaty od całej kwoty 67.860 złotych, a nadto o obciążenie pozwanej poniesionymi przez powodów kosztami postępowania. W uzasadnieniu zgłoszonego żądania powodowie wskazali, że byli oni współwłaścicielami położonej wS.15 nieruchomości zabudowanej domem, w którym posiadają nadal stanowiące odrębną własność lokale mieszkalne oraz współwłaścicielami działek rolnych. Powodowie udzielili pozwanej pełnomocnictwa, na mocy którego pozwanaW. S.w dniu 25 listopada 2010 roku w imieniu powodów zawarła zB. M. (2)umowę przedwstępną sprzedaży należącej do powodów działki rolnej położonej w obrębieS.onumerze geodezyjnym (...), dla której Sąd Rejonowy w Legnicy prowadziksięgę wieczystą o numerze (...)pobierając zadatek w wysokości 13.600 złotych , a następnie również w imieniu powodów w dniu 13 stycznia 2011 roku dokonała sprzedaży tej działki w Kancelarii Notarialnej wL.aktem notarialnym Repertorium A numer(...)za kwotę 67.860 złotych, którą w całości, jak wynika z treści aktu notarialnego, otrzymała. Powodowie podali, że żądanych treścią pozwu środków nigdy od pozwanej nie otrzymali.
Powodowie podnieśli, że złożyli do Prokuratury Rejonowej wL.zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.
Zdaniem powodów, pozwana przywłaszczyła sobie otrzymane przez powodów pieniądze.
W odpowiedzi na pozew z dnia 27 kwietnia 2012 roku (k. 84-90 akt) pozwanaW. S.wniosła o oddalenie powództwa wskazując, że rozliczyła się z pozwanymi podając że w toku postępowania karnego toczącego się w następstwie zawiadomienia przez powodów o popełnieniu przez nią przestępstwa, przedłożyła ona pokwitowanie obioru przez powodów ceny za sprzedaną działkę.
W dniu 15 czerwca 2013 roku zmarł powódB. M. (1).
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2013 roku zawieszono postępowanie w niniejszej sprawie na podstawieart. 174& 1pkt. 1 kpc.
Postanowieniem z dnia 10 października 2013 roku postępowanie podjęto z udziałemŁ. M.jako spadkobierczyni testamentowej po zmarłymB. M. (1).
Na rozprawie w dniu 05 czerwca 2014 roku powódka sprecyzowała żądanie pozwu w ten sposób, że wniosła o zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kwoty 67.860 złotych wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 13 stycznia 2011 roku do dnia zapłaty.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
PowodowieŁ.iB.małżeństwoM.są krewnymi pozwanejW. S.. Powódkę z pozwaną łączyły bliskie relacje, zażyłe stosunki albowiem przez pewien okres czasu strony zamieszkiwały wspólnie w jednym domu mieszkalnym.
PozwanaW. S.na przełomie 2010- 2011 roku mieszkała z powodami pomagając im w czynnościach życia codziennego.B. M. (1)był wujkiem pozwanej, wymagał już w tym okresie pielęgnacji. Był kontaktowy, ale częściowo niesprawny. Przeszedł udar mózgowy, po którym miał niedowład kończyn. Ponadto miał stwierdzoną niewydolność nerek. Wymagał stałej opieki osoby drugiej. Był pod opieką żony.
Powódka również miała problemy zdrowotne, czekała na operację biodra i oka. Leczyła się z powodu nadciśnienia tętniczego, zaćmy oka lewego, miała stwierdzone zwyrodnienia kręgosłupa części lędźwiowej.
Powódka wymagała stałego leczenia i systematycznego zażywania leków.
Powodowie mają dzieci z poprzednich związków, nie mają wspólnych dzieci.
Powodowie zdani byli na opiekę osób obcych. Ich dom położony jest daleko od miasta, powodowie nie mają samochodu. Powódka obawiała się zostawić męża samego w domu z uwagi na jego stan zdrowia.
Pozwana zdobyła zaufanie powodów poprzez codzienną pomoc świadczoną dla nich.
Dowód:
- zaświadczenia lekarskie- k. 12, 16;
- zeznania świadkaD. S.- k. 136-137,
- zeznania świadkaF. G.- k. 314,
- zeznania świadkaK. G.- k. 315-316,
- zeznania świadkaZ. J.- k. 316,
- zeznania świadkaK. P.- k. 317- 318,
- przesłuchanie powódkiŁ. M.- k. 331-334, k. 492-493,
- przesłuchanie pozwanejW. S.- k. 338-343, k. 520-523, k. 203.
- przesłuchanie powodaB. M. (1)– k. 452-465,
Ł.iB.małżeństwoM.byli właścicielami na prawach wspólności ustawowejlokalu mieszkalnego nr (...)znajdującego się na I kondygnacji budynku położonego wS.numer 15 gminaP., powiat(...), dla którego Sąd Rejonowy w Legnicy Wydział VI Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą o numerze (...)z własnością którego związany jest udział wynoszący 75/100 części we własności zabudowanej nieruchomości stanowiącejdziałkę numer (...)objętąksięgą wieczystą numer (...)/. Nadto do dnia 13 stycznia 2011 roku w/w byli właścicielami nieruchomości rolnej składającej się zdziałek o numerze (...)o łącznej powierzchni 4 ha 70 a położonych wS., gminaP., dla których Sąd Rejonowy w Legnicy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą o numerze (...).
W dniu 12 października 2010 rokuB.iŁ. M.udzielili pełnomocnictwaW. S.m.in. do sprzedaży w ich imieniu nieruchomości rolnej objętejksięgą wieczystą o numerze (...).
W następstwie udzielenia tego pełnomocnictwaW. S.w dniu 25 listopada 2010 roku zawarła zB. M. (2)przedwstępna umowę sprzedaży m.in. działki onumerze geodezyjnym (...)stanowiącą w tej dacie własnośćB.iŁ. M.. W dacie zawarcia umowy strony określiły, że tytułem ceny sprzedażyW. S.otrzyma kwotę 67.860 złotych. W dniu 25 listopada 2010 rokuW. S.otrzymała tytułem zadatku odB. M. (2)kwotę 13.600 złotych.
W wykonaniu tej umowy w dniu 13 stycznia 2011 roku pomiędzyW. S.aB. M. (2)doszło do zawarcia umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego. Na jej podstawie pozwana działająca w imieniu i na rzeczB.iŁ. M.sprzedałaB. M. (2)nieruchomość rolną składającą się zdziałek o numerze (...)położoną wS., gminaP., dla której to Sąd Rejonowy w Legnicy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą o numerze (...)za cenę 67.860 złotych. Środki na zakup w/w nieruchomości pochodziły z pożyczki udzielonejB. M. (2)przez jego brataA. M.. W dniu 13 stycznia 2011 rokuB. M. (2)uiścił na rzeczW. S.kwotę 54.260 złotych stanowiącą różnicę pomiędzy ustaloną ceną sprzedaży a kwotą uiszczonego zadatku w wysokości 13.600 złotych.
Dowód:
- akta o sygn. akt 1 Ds. 100/11 oraz ich kserokopie- k. 146-297, k. 347-430
- pełnomocnictwo z dnia 12 października 2010 roku- k. 17,
- umowa przedwstępna sprzedaży z dnia 25 listopada 2010 roku- k. 99,
- umowa sprzedaży z dnia 13 stycznia 2011 roku- k. 19-21,
- zeznania świadkaB. M. (2)- k. 101-102,
- pismo z dnia 20 maja 2014 roku- k. 601,
- przesłuchanie powódkiŁ. M.- k. 331-334, k. 492-493
- przesłuchanie pozwanejW. S.- k. 338-343, k. 520-523
- przesłuchanie powodaB. M. (1)– k. 452-465,
Pozwana tak w dniu zawarcia umowy, jak i w późniejszym terminie nie wydałaB. M. (1)jak iŁ. M.otrzymanej odB. M. (2)ceny sprzedaży w/w działki. W okresie od sprzedaży do października 2011 roku powódkaŁ. M.próbowała poprzez osobisty kontakt z pozwaną otrzymać od niej zwrot ceny sprzedaży. Powódce w rozmowach z pozwaną towarzyszyły inne, postronne osoby m.in. jej sąsiadkaK. G..
Dowód:
- akta o sygn. akt 1 Ds. 100/11 oraz ich kserokopie- k. 146-297, k. 347-430
- zeznania świadkaD. S.- k. 136-137,
- zeznania świadkaF. G.- k. 314,
- zeznania świadkaK. G.- k. 315-316,
- zeznania świadkaZ. J.- k. 316,
- przesłuchanie powódkiŁ. M.- k. 331-334, k. 492-493
- przesłuchanie powodaB. M. (1)– k. 452-465.
W konsekwencji w III kwartale 2011 roku pismem z dnia 14 listopada 2011 rokuB.iŁ. M.odwołali udzielone pozwanej pełnomocnictwo, zaś pismami z dnia 27 października 2011 roku oraz z dnia 05 grudnia 2011 roku wezwali pozwaną do uiszczenia kwoty 67.860 złotych.
Dowód:
- akta o sygn. akt 1 Ds. 100/11 oraz ich kserokopie- k. 146-297, k. 347-430
- wezwanie do zapłaty z dnia 05 grudnia 2011 roku wraz z potwierdzeniem doręczenia - k. 24-27,
- oświadczenie o odwołaniu pełnomocnictwa z dnia 14 listopada 2011 roku- k. 27,
- wezwanie do zapłaty z dnia 27 października 2011 roku- k. 329,
- zeznania świadkaD. S.- k. 136-137,
- zeznania świadkaF. G.- k. 314,
- zeznania świadkaK. G.- k. 315-316,
- zeznania świadkaZ. J.- k. 316,
- przesłuchanie powódkiŁ. M.- k. 331-334, k. 492-493
- przesłuchanie pozwanejW. S.- k. 338-343, k. 520-523
- przesłuchanie powodaB. M. (1)– k. 452-465,
W nieustalonym czasie pozwana dokonała przerobienia dokumentu podpisanego przezB.iŁ. M.w ten sposób, że nad podpisami w/w dopisała słowa ,, kwituję odbiór 67.500 złotych za sprzedaż ziemi” . Wyrażenie to zostało umiejscowione tuż pod brzegiem górnym kartki, zaś nad podpisami powodów. Podpisy powodów znajdują się w prawnym, górnym rogu arkusza kartki stanowiącej pokwitowanie odbioru pieniędzy. Na dokumencie tym znajduje się data 14 stycznia 2011 roku. Nakreślona w treści dokumentu data znajduje się w lewym dolnym rogu tego dokumentu. Dokument ma format mniejszy niż A 4.
Dowód:
- pokwitowanie – k. 88 akt;
- akta o sygn. akt 1 Ds. 100/11 oraz ich kserokopie- k. 146-297, k. 347-430
- przesłuchanie powódkiŁ. M.- k. 331-334, k. 492-493
- częściowe przesłuchanie pozwanejW. S.- k. 338-343, k. 520-523
- przesłuchanie powodaB. M. (1)– k. 452-465,
Podpisy na pokwitowaniu z dnia 14.01.2011 r. o treści: ”M.Ł” i podpis o treści(...)- zostały nakreślone przez powodówŁ.iB. M. (1).
Dowód:
- opinia biegłego sądowego z zakresu badania pisma ręcznego i dokumentów- k. 350- 357.
Nadto w następstwie zawiadomienia o popełnieniu przezW. S.przestępstwa polegającego na przywłaszczeniu mienia powierzonego na szkodęB.iŁ. M.toczyło się postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w Legnicy pod sygn. akt 1 Ds. 1001/11. Postanowieniem z dnia 02 maja 2012 roku w/w organ umorzył dochodzenie w sprawie przywłaszczenia przez pozwanąW. S.mienia oraz dochodzenie w sprawie mającego miejsce w nieustalonym miejscu i czasie podrobienia pokwitowania odbioru pieniędzy w wysokości 67.500 złotych poprzez dopisanie jego treści ponad autentycznymi podpisamiŁ.iB. M. (1). Do umorzenia doszło wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego na podstawieart. 17§1 pkt 1 k.p.c.Po wydaniu postanowienia w sprawie jednak były podejmowane dalsze czynności.
W dniu 06.08.2012 r. powodowie złożyli skargę do Prokuratora Okręgowego wL.na tok prowadzonego postępowania w sprawie 1 Ds. 1001/11.
W skardze podkreślali, że są starymi, bardzo schorowanymi ludźmi ,oszukanymi przez pozwaną, która przywłaszczyła ich pieniądze w kwocie 67.500 zł.
Dowód:
- akta o sygn. akt 1 Ds. 100/11 oraz ich kserokopie- k. 146-297, k. 347-430
- skarga – k. 132 -133 akt.
Powodowie odwoływali się od postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie 1 Ds 1001/11.
Dowód:
- zażalenie-odwołanie – k. 134.
Jak wynika jednak z uzasadnienia postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia 02 maja 2012 r. Prokuratura Rejonowa w Legnicy wskazała, że nie można jednak wykluczyć, że treść dokumentu pokwitowania została dopisana ponad podpisamiŁ.iB. M. (1), na co mogłoby wskazywać wzajemne ich usytuowanie, różne środki piszące czy nienaturalne rozmiary dokumentu. Z drugiej strony zauważyć należy, iż treści na dokumencie nie przecinają się w żadnym punkcie przez co nie można wypowiedzieć się czy treść dokumentu dopisana została już po naniesieniu podpisów i w ten sposób miało dojść do fałszerstwa pokwitowania. Fakt ten uprawdopodobniałby przywłaszczenie przezW. S.powierzonych pieniędzy pochodzących ze sprzedaży majątku małżeństwaM..
Dowód:
- postanowienie o umorzeniu- 365-368.
W dniu 17 marca 2006 rokuB. M. (1)pobrał odK. P.kwotę 14.000 złotych tytułem sprzedaży działki rolnej położonej wS..
Dowód:
- potwierdzenie przyjęcia gotówki z dnia 17 marca 2006 roku- k. 312,
- zeznania świadkaK. P.- k. 317- 318.
PozwanaW. S.wyprowadziła się od powodów po kłótni z powodem dotyczącej płatności rachunków za media. Pozwana nie chciała płacić rachunków za zużycie energii elektrycznej i wody. Na tym tle były spory.
Po przeprowadzce pozwana odwiedziła jeszcze 2 lub 3 razy powodów. Powódka domagała się wtedy od niej zwrotu pieniędzy. Pozwana mówiła wówczas, że nie ma jeszcze pieniędzy na koncie. Raz powódka rozmawiała z pozwaną w ganku na temat zwrotu pieniędzy.
Pozwana powiedziała powódce, że nic jeszcze nie jest załatwione, a wtedy już było wszystko po fakcie. Powódka jeździła za pozwaną do sklepu, w którym pozwana pracuje w celu otrzymania od niej zwrotu pieniędzy. Powódka za pieniądze ze sprzedaży ziemi miała sobie powstawiać nowe okna w domu.
Remont nie został jednak przeprowadzony, gdyż powódka nie otrzymała zwrotu ceny działki od pozwanej.
Dowód:
- zeznania świadkaK. G.– k. 315-316.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo w kształcie sprecyzowanym na rozprawie w dniu 05 czerwca 2014 roku zasługuje na uwzględnienie.
Istota przedmiotowego sporu sprowadzała się do ustalenia czy doszło do spełnienia świadczenia przez pozwaną i to w dacie przez nią wskazaną w dniu 14 stycznia 2011 roku albowiem pozwana nie kwestionowała podstaw swojej odpowiedzialności, nie kwestionowała także by w następstwie udzielenia jej przez powodów:B.iŁ. M.pełnomocnictwa sprzedałaB. M. (2)działkę onumerze ewidencyjnym (...)i otrzymała z tego tytułu kwotę dochodzona pozwem, z tym że zadatek w wysokości 13.600 złotych w dniu 25 listopada 2010 roku w dacie zawarcia umowy przedwstępnej, zaś pozostałą kwotę w dacie zawarcia umowy kupna sprzedaży w formie aktu notarialnego. W ocenie pozwanej, skoro uiściła na rzeczB.iŁ. M.kwotę wskazaną w treści pokwitowania z 14 stycznia 2011 roku to doszło tego dnia do zaspokojenia powodów, przez co powództwo winno zostać oddalone. Powodowie- początkowoB.iŁ. M.a następnie powódkaŁ. M.konsekwentnie twierdzili, że nie otrzymali jakiejkolwiek wpłaty od pozwanej tytułem ceny sprzedaży działki onumerze ewidencyjnym (...). Potwierdzili oni wszakże, że widniejące na przedstawionym przez pozwaną pokwitowaniu potwierdzającym wpłatę podpisy pochodzą od nich, ale oni nie podpisywali się pod oświadczeniem o treści wskazanej w tym dokumencie.
Powodowie konsekwentnie twierdzili, że nie doszło do spełnienia świadczenia w jakimkolwiek czasie.
Z uwagi na powyższe dla oceny twierdzeń stron wymagała ocena przede wszystkim złożonego przez pozwaną dokumentu, z którego wynika, że pozwana do kwoty 67.500 złotych spełniła świadczenie na rzecz powodów i to w dniu 14 stycznia 2011 roku, a zatem 1 dzień po zawarciu umowy sprzedaży. Ocena wiarygodności w/w dokumentu winna być dokonana na tle całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie pomijając zeznań słuchanych w sprawie świadków, przesłuchania stron, a także przy uwzględnieniu warstwy formalnej w/w dokumentu( formatu tego dokumentu, sposobu rozmieszczenia jego treści oraz tego, przez kogo w znacznej mierze został sporządzony).
Jak to wskazano w treści ustalonego przez Sąd stanu faktycznego, przestawiony dokument potwierdzający ewentualną wpłatę pozwanej części dochodzonej pozwem kwoty ma format mniejszy niż A4. Tuż pod górną krawędzią tego arkusza znajduje się nakreślone przez pozwaną wyrażenie o treści ,, kwituję odbiór 67.500 zł za sprzedaż ziemi”. PodpisyB. M. (1)orazŁ. M.znajdują się w pewnej odległości od w/w wyrażenia jednak w prawnym górnym rogu tego arkusza kartki. Na dokumencie tym znajduje się data 14 stycznia 2011 roku. Nakreślona w treści dokumentu data znajduje się w lewym dolnym rogu tego dokumentu.
W ocenie Sądu wiarygodność tego dokumentu budzi wątpliwości na tyle poważne , że ich istnienie nie daje podstaw do kategorycznego stwierdzenia, że zaistniało zdarzenie stwierdzone treścią tego dokumentu, t.j. zdarzenie w postaci zaspokojenia powodów w dniu 14 stycznia 2011 roku.
Dokonując takiej inklinacji Sąd przede wszystkim koncentrował się na warstwie formalnej w/w dokumentu przy uwzględnieniu osobowego materiału dowodowego tymbardziej, że Sądowi wiadome jest z urzędu, że nie jest możliwe dokonanie weryfikacji czasu nakreślenia poszczególnych podpisów stron w treści tego dokumentu. Współczesna kryminalistyka nie wypracowała dotychczas powszechnie stosowanych metod pozwalających jednoznacznie określić względny bądź bezwzględny czas sporządzenia zapisów przy użyciu typowych środków kryjących. Stosowana w Centralnym Laboratorium Kryminalistycznym Komendy Głównej Policji wW.metoda badania wieku zapisów na dokumencie, tzw. metodaA., jest metodą z ograniczonymi możliwościami opiniowania i dotyczy jedynie niektórych tuszów długopisowych w zakresie około 12-18 miesięcy od faktycznego momentu sporządzenia zapisu. Zapisy, które zostały sporządzone ponad 18 miesięcy przed badaniami są nierozróżnialne czasowo. Wynika to m.in. z faktu, że ekspert otrzymując do badań dokument nie wie, w jakich warunkach był on przechowywany zanim został przekazany do badań, nie ma też wiedzy o rodzaju, a tymbardziej o składzie, użytych środków kryjących. Powyższe wymusza zatem ostrożność w kategoryczności opiniowania. Z powyższych względów, jak i wobec faktu, że od wniesienia pozwu w niniejszej sprawie upłynęło już ponad 18 miesięcy, badanie wieku spornego dokumentu byłoby niecelowe, gdyż przy zastosowaniu dostępnych metod badawczych i tak ustalone zostałoby jedynie, że dokument jest starszy niż 18 miesięcy, Sąd nie dopuścił z urzędu dowodu z opinii biegłego na okoliczność badania wieku przedstawionego przez pozwaną dokumentu.
W ocenie Sąd rozpoznającego sprawę, brak opinii biegłego, który miały opiniować na okoliczność daty nakreślenia podpisów stron( w tym wyrażenia potwierdzającego zapłatę przez pozwaną) nie eliminuje możliwości dokonania oceny tego dokumentu przez Sąd odnosząc się do jego warstwy formalnej przy uwzględnieniu całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Zdaniem Sądu przedstawiony przez pozwanąW. S.dokument budzi poważne wątpliwości co do wiarygodności jego warstwy merytorycznej. Budzi wątpliwość przede wszystkim sposób rozmieszczenia jego treści , a to poprzez umiejscowienie oświadczenia o zapłacie należności tuż przy krawędzi górnej tego arkusza papieru. Umiejscowienie tego wyrażenia daje podstawy do przyjęcia, że pozwana nakreślając je chciała niejako zmieścić się przed podpisami powodów. Nadto wyrażenie to co do treści nie określa, jakich działek dotyczy zapłata. Nadto format potwierdzenia wydaje się również wątpliwy biorąc pod uwagę wysokość kwoty, którą miała rozliczyć pozwana. Sąd ma tu co prawda na uwadze, że strony są dla siebie osobami bliskimi, pozwana mieszkała z powodami, a zatem wersja pozwanej, że do sporządzenia pokwitowania miało dojść w sposób spontaniczny może wydawać się prawdopodobna. Gdy jednak dokonuje się oceny potwierdzenia na tle osobowego materiału dowodowego wersja pozwanej staje się niejako jej linią obrony w tym postępowaniu. Sąd ma tu na uwadze przede wszystkim zeznania świadków, którzy pomagali powódce w doprowadzeniu do przesądowego spełnienia świadczenia. Według świadkaK. G.( k.315-316), która uczestniczyła w rozmowach prowadzonych z pozwaną po sprzedaży, a które to dotyczyły spełnienia świadczenia , pozwana unikała kontaktu z powódką. Według tego świadka pozwana powiedziała powódce, że ,, jak rentę pobrałam to oddam”. Nadto świadek ten słyszała jak powódka domagała się zapłaty ceny sprzedaży od pozwanej, a pozwana mówiła, że nie ma jeszcze pieniędzy na koncie. Słyszała, jak pozwana mówiła, że sprzedaż jeszcze nie nastąpiła, a ,,wtedy już było wszystko po fakcie”.
Nadto wsparciem dla ustaleń , iż nie doszło do spełnienia świadczenia są zeznania kolejnych świadków, w szczególnościD. S.orazF. G., którzy pomagali formułować powódce oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa oraz wezwanie do zapłaty z października 2011 roku. Świadkom tym także żaliła się powódka, że pozwana się z nią nie rozliczyła.
W końcu twierdzeniaB.iŁ. M.każą dokonać oceny wiarygodności dokumentu przedstawionego przez pryzmat zgodnych twierdzeń powodów na przestrzeni całego postępowania. Powodowie , w szczególności powódkaŁ. M., podała, że nigdy pozwana się z nimi nie rozliczyła.
Bardzo istotne jest również to, że na pokwitowaniu wpisana kwota jest jedynie kwotą wpisaną cyfrowo.
Brak jest kwoty wpisanej słownie, mimo, że większość pokwitowań zawiera zarówno kwotę wpisaną cyfrowo jak i słownie z uwagi na ewentualną ochronę obu stron przed pomyłką.
To pokwitowanie, którego oryginał znajduje się w aktach prokuratorskich
1 Ds. 1001/11 oraz w aktach sprawy- k. 88 akt nie zawiera kwoty wpisanej słownie, co należy wytłumaczyć brakiem miejsca na tej kartce nad podpisami powodów do wpisania tej kwoty słownie.
Z uwagi na te ustalenia Sąd uznał, że pozwana, wbrew treści dokumentu opatrzonego datą z dnia 14 stycznia 2014 roku, nie rozliczyła się z powodami:B. M. (1)orazŁ. M.co do kwoty stwierdzonej treścią tego pokwitowania. Nadto należy podnieść dodatkowo, że cena sprzedaży wynikająca z aktu notarialnego to kwota – 67.860 zł – k. 20 akt, zaś pokwitowanie-nie wiadomo dlaczego opiewa na kwotę 67.500 zł- k. 88 akt.
W dniu 25.11.2010 r. strony zawarły umowę przedwstępną kupna-sprzedaży działek rolnych o numerach geodezyjnych: 138/1 i 138/2 o łącznej powierzchni 5,28 ha.
Na umowie tej, sporządzonej w niewłaściwej formie, pozwana pokwitowała odbiór zadatku w kwocie 13.600 zł w dniu 25.11.2010 r.
Pozwana nie kwestionowała ani faktu zawarcia tej umowy, ani faktu otrzymania odB. M. (2)kwoty 13.600 zł tytułem zadatku w dniu 25.11.2010 r.
Biorąc pod uwagę, że pozwana otrzymała zadatek w gotówce i mieszkała razem z powodami w jednym domu, to w dniu pobrania tego zadatku tj. 25.11.2010 r. pozwana powinna zwrócić na rzecz powodów kwotę zadatku przypadającą na ich działkę. Pozwana nie rozliczyła się z powodami z tytułu otrzymanego zadatku.
Nie były to bowiem środki pieniężne stanowiące jej własność, lecz stanowiły one własność powodów.
Z uwagi na powyższe Sąd przyjął, że nie doszło do zaspokojenia przez pozwaną kwoty należnej powodom z tytułu sprzedażydziałki nr (...)o powierzchni 3,4800 ha położonej w obrębieS., gminaP., nrksięgi wieczystej (...).
Pozwana z tytułu sprzedaży tej działki otrzymała kwotę 67.860 zł ( &4 aktu notarialnego- k. 20 akt).
Zgodnie z treściąart. 741 kcprzyjmującemu zlecenie nie wolno używać we własnym interesie rzeczy i pieniędzy dającego zlecenie. Od sum pieniężnych zatrzymanych ponad potrzebę wynikającą z wykonywania zlecenia powinien płacić dającemu zlecenie odsetki ustawowe.
Zgodnie z treściąart. 11 kpcustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą Sąd w postępowaniu cywilnym.
Jednakże osoba, która nie była oskarżona, może powoływać się w postępowaniu cywilnym na wszelkie okoliczności wyłączające lub ograniczające jej odpowiedzialność cywilną.
Również w postępowaniu o umorzeniu Prokuratury Rejonowej z dnia 02.05.2012 r., które nie wiąże Sądu, Prokuratura Rejonowa wL.wskazała, że nie można jednak wykluczyć, że treść dokumentu pokwitowania została dopisana ponad podpisamiŁ.iB. M. (1), na co mogłoby wskazywać wzajemne ich usytuowanie, różne środki piszące czy nienaturalne rozmiary dokumentu.
Z uwagi na powyższe, analizując bardzo wnikliwie i szczegółowo wszystkie dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, na podstawieart. 741 k.c.orazart. 353§1 k.c.orzeczono jak w pkt I sentencji wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
O odsetkach orzeczono na podstawieart. 481 k.corazart. 455 kcprzy uwzględnieniu charakteru zobowiązania pozwanej. Idąc za stanowiskiem Sądu Najwyższego termin spełnienia zagarniętej kwoty wynika z natury( właściwości) zobowiązania. Z istoty zagarnięcia pieniędzy wynika więc, że sprawca jest w zwłoce już od dnia popełnienia przestępstwa i nie zachodzi potrzeba wezwania go do zwrotu, aby uczynić skuteczny zarzut, że opóźnia się ze spełnieniem świadczenia
( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2005 roku , I CK 7/05, LEX 153254; Agnieszka Rzetecka-Gil, Kodeks cywilny, Komentarz, Zobowiązania- część ogólna, Lex 2011).
Z uwagi na sprecyzowanie stanowiska co do żądania pozwu postępowanie wymagało umorzenia w zakresie żądania zapłaty odsetek ustawowych liczonych od kwoty 13.600 złotych od dnia 25 listopada 2010 roku do dnia 13 stycznia 2011 roku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.Powódka jest strona wygrywającą proces, a zatem z uwagi na zgłoszone przez nią żądanie zwrotu kosztów postępowania, należało jej przyznać zwrot poniesionych przez nią kosztów . Koszty te to koszty zastępstwa prawnego zgodnie z treścią§ 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu( tekst jedn. Dz.U. z 2013 roku Nr 461) oraz łączna opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 34 złotych.
Jednocześnie Sąd wskazuje, że po uprawomocnieniu się wydanego w sprawie rozstrzygnięcia Sąd wyda postanowienie co do nieuiszczonych kosztów sądowych tymczasowo poniesionych ze środków budżetowych Skarbu Państwa ( opłata sądowa od pozwu, od uiszczenia której powodowe byli zwolnieni na mocy postanowienia z dnia 20 stycznia 2012 roku- k. 38).
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji.