Sąd Okręgowy w Gliwicach
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 162/13
Data wyroku: 2014-01-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Kieć
Słowa kluczowe: Sprzedaż
Podstawa prawna: art.231kpc

Sygn. akt: XII C 162/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 stycznia 2014 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach XII Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Andrzej Kieć

Protokolant:

protokolant sądowy Łukasz Rusinek

po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 roku w Gliwicach
sprawy z powództwaR. W.
przeciwko GminieZ.
o złożenie oświadczenia woli i zapłatę

1
oddala powództwo;

2
zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt XII C 162/13

UZASADNIENIE

do wyroku z dnia 16 stycznia 2014 roku

PowódR. W.wystąpił przeciwko pozwanej Gminie MiejskiejZ.o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli zgodnie z treścią zarządzenia nr(...)Prezydenta MiastaZ.z dnia(...)roku, którego treścią jest sprzedaż nieruchomości gruntowej –działki nr (...)o powierzchni 404m2, zapisanej wksiędze wieczystej KW (...), położonej wZ.przyulicy (...), za cenę 58.417,72 zł oraz nieodpłatnego przeniesienia na powoda prawa własności znajdujących się na działce nakładów budowlanych.
Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanej kwoty 5000CHF tytułem odszkodowania oraz obciążenie pozwanej kosztami postępowania.
W uzasadnieniu swego stanowiska powód podniósł, iż pozwana wycofała się z realizacji zarządzenia nr(...)Prezydenta MiastaZ.z dnia(...)roku, którego treścią była sprzedaż przedmiotowej nieruchomości gruntowej. Nadto na skutek zaniechania przez pozwaną sprzedaż w/w gruntu, powód zmuszony był do dodatkowego zabezpieczenia kredytu hipotecznego, w związku z czym poniósł szkodę w wysokości 5000CHF.

Pozwana Gmina MiejskaZ.w odpowiedzi na pozew (k.116-118) wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz zwrot kosztów procesu.
W uzasadnieniu pozwana podała, że w dniu 15 kwietnia 2003 roku pozwana zawarła umowę dzierżawy zeZ. P.,(...) – Doradztwo (...), na okres 10 lat z prawem zabudowy wydzierżawionego terenu. Przedmiotem dzierżawy były działki o łącznej powierzchni 3ha1059m2, położone wZ.przyul. (...)(obecnie(...)). Na mocy tej umowy dzierżawca zobowiązał się do wzniesienia na przedmiocie dzierżawy osiedla domów jednorodzinnych i wielorodzinnych. Wydzierżawiający zobowiązał się dokonać cesji praw przysługujących dzierżawcy z tej umowy na osoby mające podpisane z dzierżawcą umowy o wybudowanie domu mieszkalnego, a następnie zbyć na rzecz tych osób w trybie bezprzetargowym przedmiot dzierżawy z zachowaniem przepisów o gospodarce nieruchomościami. Część nieruchomości będących przedmiotem dzierżawy została zbyta w takim trybie. Czynności te zostały jednak zakwestionowane przez Regionalną Izbę Obrachunkową.. Gmina, pozostałe działki zabudowane na koszt inwestorów, zbywała w oparciu oart. 231 par. 2 kc; w takim trybie zostały zbyte wszystkie działki, za wyjątkiem nieruchomości dzierżawionej przez powoda. Powód, wraz z żonąA. W., zwrócili się do Prezydenta MiastaZ.o sprzedażdziałki nr (...), na której jest posadowiony zajmowany przez nich dom, w 2004r. Pozwana Gmina wyraziła na to zgodę, jednakże powód zwrócił się o ustanowienia użytkowania wieczystego działki, zamiast sprzedaży jej własności, na co pozwana nie wyraziła zgody. Sporna działka została następnie przygotowana do sprzedaży zarządzeniem Prezydenta MiastaZ.nr(...)z dnia(...).
Komplet dokumentów niezbędnych do podpisania umowy notarialnej został złożony w kancelarii notarialnej w dniu 14 sierpnia 2007 roku. Do podpisania umowy jednak nie doszło, gdyż wykonawca pracZ. P.oświadczył, że do czasu całkowitego uregulowania zobowiązań powoda, nie złoży oświadczenia o nie roszczeniu prawa do nakładów budowlanych. Oświadczenie takie wykonawca nakładów budowlanych złożył dopiero w dniu 12.03.2009r., jednakże nastąpiło to w czasie gdy Regionalna Izba Obrachunkowa zakwestionowała również możliwość zbywania działek w trybieart. 231 par. 2 kc.W związku z powyższym zbycie przedmiotowej nieruchomości w oparciu o ustalenia i na warunkach określonych zarządzeniem nr(...)z dnia(...)nie ma obecnie uzasadnienia prawnego. Także żądanie odszkodowania jest bezpodstawne. W tym stanie rzeczy powództwo winno zostać oddalone.
Pozwana jednocześnie wskazała, iż obecnieA.iR. W.spornądziałkę nr (...)dzierżawią na podstawie umowy z dnia 14.05.2013r., zawartej na okres od dnia 1.05.2013r. do dnia 30.04.2016r.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 15 kwietnia 2003 roku pozwana zawarła umowę dzierżawy zeZ. P.,(...) – Doradztwo (...), na okres 10 lat z prawem zabudowy wydzierżawionego terenu. Przedmiotem dzierżawy byłydziałki nr (...)o łącznej powierzchni 3ha1059m2, położone wZ.przyul. (...)(obecnie(...)). Na mocy tej umowy dzierżawca zobowiązał się do wzniesienia na przedmiocie dzierżawy osiedla domów jednorodzinnych i wielorodzinnych. Wydzierżawiający zobowiązał się dokonać cesji praw przysługujących dzierżawcy z tej umowy na osoby mające podpisane z dzierżawcą umowy o wybudowanie domu mieszkalnego, a następnie zbyć na rzecz tych osób w trybie bezprzetargowym przedmiot dzierżawy z zachowaniem przepisów o gospodarce nieruchomościami. Część nieruchomości przyulicy (...)została zbyta w powołanym trybie, jednak Regionalna Izba Obrachunkowa zakwestionowała w protokole pokontrolnym z 2006 roku czynności polegające na cesji praw do nieruchomości, wynikających z zawartej umowy dzierżawy. Z uwagi na ten fakt pozostała część nieruchomości została zbyta w trybieart.231§2kc.W trakcie prowadzonej w 2008 roku kontroli sprzedaży nieruchomości gminnych, Regionalna Izba Obrachunkowa zakwestionowała przeniesienie własności nieruchomości w trybieart.231§2kc.Do tego czasu pozwana zbyła wszystkie nieruchomości przyulicy (...), za wyjątkiem nieruchomości użytkowanej przez powoda.
Budynek mieszkalny położony wZ.przyulicy (...)został wzniesiony przezDoradztwo (...)na koszt bezpośredniego inwestora – powoda i jego żonyA. W., w oparciu o umowę o wykonanie robót budowlanych z dnia 15.10.2003r.
Na mocyumowy nr (...)z dnia 18 stycznia 2005 roku, powoda i jego żona zawarli z pozwaną gmina umowę dzierżawy gruntu stanowiącegodziałkę nr (...), w miejsce poprzedniego dzierżawcyZ. P..
Powód wraz z żoną, pismem z dnia 26 kwietnia 2004 roku, zwrócił się do Prezydenta MiastaZ.o sprzedażdziałki nr (...), na której został wzniesiony budynek mieszkalny. Nieruchomość przyulicy (...)została przeznaczona do sprzedaży zarządzeniem Prezydenta MiastaZ.nr(...)z dnia 28 listopada 2005 roku w trybieustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, przy ustaleniu wartości gruntu w wysokości 53.938,70 zł..
W odpowiedzi powód zwrócił się do Prezydenta MiastaZ.o zmianę trybu zbycia ze sprzedaży na oddanie działki z użytkowanie wieczyste, powołując się na zaświadczenie Prezydenta MiastaZ.z dnia 28 maja 2003 roku. Do zbycia nieruchomości nie doszło z uwagi, że obrót nieruchomościami mógł według pozwanej nastąpić wyłącznie w drodze sprzedaży.
Przedmiotowa nieruchomość została następnie przygotowana do sprzedaży zarządzeniem Prezydenta MiastaZ.nr(...)z dnia(...), w trybieart.231§2kc, z rozłożeniem wynagrodzenia na raty. Cena gruntu została ustalona na kwotę 58.417,72 zł (.30). Komplet dokumentów niezbędnych do podpisania umowy notarialnej został złożony w dniu 14 sierpnia 2007 roku. Do podpisania umowy jednak nie doszło, gdyż wykonawca pracyZ. P.oświadczył, że do czasu całkowitego uregulowania zobowiązań powoda, nie złoży oświadczenia o nie roszczeniu prawa do nakładów budowlanych. Oświadczenie takie wykonawca nakładów budowlanych złożył dopiero w dniu 12.03.2009r., jednakże nastąpiło to w czasie gdy Regionalna Izba Obrachunkowa zakwestionowała również możliwość zbywania działek w trybieart. 231 par. 2 kc.
ObecnieA.iR. W.spornądziałkę nr (...)dzierżawią na podstawie umowy z dnia 14.05.2013r., zawartej na okres od dnia 1.05.2013r. do dnia 30.04.2016r.

okoliczności bezsporne, potwierdzone kserokopiami złożonych przez powoda dokumentów – k.6-51

Sąd zważył co następuje:

Powództwo nie było zasadne.
Powód domagał się zobowiązania pozwanej do złożenia oświadczenia woli zgodnie z treścią zarządzenia nr(...)Prezydenta MiastaZ.z dnia(...)roku, którego treścią jest sprzedaż nieruchomości gruntowej –działki nr (...)o powierzchni 404m2, zapisanej wksiędze wieczystej KW (...), położonej wZ.przyulicy (...), za cenę 58.417,72 zł oraz nieodpłatnego przeniesienia na powoda prawa własności znajdujących się na działce nakładów budowlanych
Zgodnie zart.231§ kc, samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby właściciel przeniósł na niego własność zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem.
Do realizacji roszczenia wynikającego z powołanego przepisu konieczne jest zaistnienie wskazanych w nim przesłanek. Wśród nich jest przesłanka określająca, iż roszczenie może przysługiwać posiadaczowi samoistnemu. To posiadanie samoistne jest przeciwstawne posiadaniu zależnemu (art. 336 kc), czyli wykonywanego w ramach innego prawa niż prawo własności np. jako najemca, dzierżawca. Dzierżawca, czyli posiadacz zależny nie jest zatem uprawniony do domagania się przeniesienia własności gruntu w trybieart.231§1kc.Wskazać należy, iż dzierżawcą zabudowanego gruntu jest obecnie powód, dzierżawcą był tez jego poprzednik prawnyZ. P..
W konsekwencji powód nie mógł uzyskać skutecznego roszczenia zart. 231§ kcod swego poprzednika prawnego.
Nadmienić należy, iż do żądania realizacji roszczenia zart. 231§ kckonieczne byłoby również udowodnienie aktualnej wartości spornego gruntu; powód tego nie uczynił.
Ponadto należy nadmienić , iż współuprawnionym do realizacji ewentualnego roszczenia o wykup gruntu winna być również małżonka powodaA. W.(będąca współinwestorem i współdzierżawcą).
Wskazać warto, iż zgodnie zart.231§2kc, właściciel gruntu, na którym wzniesiono budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby ten, kto wzniósł budynek lub inne urządzenie, nabył od niego własność działki za odpowiednim wynagrodzeniem.(...)i uprawnienie jednak w tej mierze leży po stronie właściciela działki. (por. przy tym wyrok SN z dnia 21.09.2011r, I CSK 721/10, Lex nr 1050453).
Powód nie wykazał również ażeby powództwo dotyczące wykupu działki mogło być realizowane w oparciu o inną podstawę prawną. W szczególności nie wykazał on ażeby pozwana gmina zobowiązała się umownie, w stosownej formie (akt notarialny) do przeniesienia własności spornego gruntu, w oparciu o którą to umowę powód mógłby domagać się przymusowej realizacji roszczenia. Za taka podstawę roszczeń nie można uznać czynności w postaci zarządzenia nr(...)Prezydenta MiastaZ.z dnia(...)roku.
Wskutek uznania, że brak jest podstaw prawnych dla żądania powoda dotyczącego o roszczenia o przeniesienie własności nieruchomości, Sąd powództwo oddalił.
Sąd oddalił także żądanie zasądzenia na rzecz powoda odszkodowania. Powód nie wykazał zasadności tego żądania ani jego wysokości. Powód roszczenie to kreował z obowiązku pozwanej sprzedaży na jego rzecz własności nieruchomości a żądanie to sąd uznał za niezasadne.

O kosztach procesu, stosownie do jego wyniku, orzeczono po myśliart.98kpc, zasądzając od powoda na rzecz pozwanej kwotę 3600zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W skład kosztów wchodzą koszty zastępstwa procesowego według taryfy.

/-/ SSO Andrzej Kieć