Sąd Apelacyjny w Gdańsku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 498/13
Data wyroku: 2014-02-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Węgrzynowska-Czajewska, Grażyna Czyżak, Daria Stanek
Słowa kluczowe: Ubezpieczenia Społeczne Rolników
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585), art. 16 ustawy  z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1403)
Teza: Co do zasady z mocy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2013 r., póz. 1403 ze zm.) rolnik podlegający innemu ubezpieczeniu społecznemu traci ubezpieczenie społeczne rolników. Zasada ta dotyczy również rolników prowadzących działalność gospodarczą, którzy pozostają z wyboru w ubezpieczeniu społecznym rolników (art. 5a ww. ustawy), a jednocześnie świadczących pracę na podstawie umowy zlecenia. Jednakże w sytuacji, gdy zachodzi nierozerwalny i ścisły związek pomiędzy prowadzoną działalnością rolniczą w postaci działu specjalnego, a zawartą umową zlecenia, brak jest podstaw do stwierdzenia ustania ubezpieczenia społecznego rolnika.

Sygn. akt III AUa 498/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 lutego 2014 r.

Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Małgorzata Węgrzynowska - Czajewska

Sędziowie:

SSA Daria Stanek (spr.)
SSA Grażyna Czyżak

Protokolant:

stażysta Katarzyna Pankowska

po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 r. w Gdańsku
sprawyM. R.
z udziałem zainteresowanego: Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o objęcie ubezpieczeniem społecznym
na skutek apelacji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu- IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt IV U 988/12

oddala apelację.

Sygn. akt III AUa 498/13

UZASADNIENIE
WnioskodawcaM. R.wniósł odwołanie od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 12 marca 2012 r., którą to decyzją stwierdzono ustanie ubezpieczenia społecznego rolników ubezpieczonego od 4 sierpnia 2011 r. zarzucając naruszenie przepisuart. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówpoprzez przyjęcie, że rozpocząłon prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. W uzasadnieniu skarżący wskazał,że prowadzi działalność rolniczą, której przedmiotem jest prowadzenie pasieki. W sierpniu 2011 r. zawarł umowę cywilnoprawną, której przedmiotem było sporządzenie arkusza oceny terenowej matek pszczelich i prowadzenie obserwacji w rodzinach pszczelich. Zawierając te umowę był przekonany,że nie będzie ona stanowić podstawy do ubezpieczenia społecznego w ZUS.
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, że ubezpieczony nie powiadomił placówki KRUS o zatrudnieniu na umowę zlecenia przez Krajowe Centrum Hodowli(...)w okresie od 4 sierpnia 2011 r. do 30 września 2011 r. Wnioskodawcaw świetleart. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpowinien być uznanyza pracownika, a co za tym idzie podlegać ubezpieczeniu społecznemu w ZUS.
Zainteresowany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.nie zajął stanowiskaw sprawie.
Sąd Okręgowy w Elblągu – IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia19 grudnia 2012 r. w sprawie IV U 988/12 zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił,że wnioskodawcaM. R.podlega nadal ubezpieczeniu społecznemu rolników od dnia 4 sierpnia 2011 r.
Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia i rozważania Sądu pierwszej instancji:
WnioskodawcaM. R.podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników od dnia 1 lutego 2006 r. jako rolnik prowadzący działy specjalne i nie podlegający innemu ubezpieczeniu społecznemu. W dniu 6 maja 2009 r. do placówki pozwanego wP.wpłynęło zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz kopia wniosku(...)o wpisdo tej ewidencji stwierdzające, że odwołujący od dnia 5 maja 2009 r. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej, której przedmiotem był transport drogowy towarów. Decyzją z dnia13 maja 2009 r. w oparciu oart. 5a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówpozwany zmienił warunki podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników dla osób rozpoczynających prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Decyzja powyższa zawierała w pkt 9 pouczenie o obowiązku informowania pozwanego przez rolnika o okolicznościach mających wpływna podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności w szczególności o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, o zmianie rodzaju i przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej, a także o podjęciu o podjęciu zatrudnienia lub innych formach aktywności zawodowej, rodzących obowiązek podlegania innemu niż rolnicze ubezpieczeniu społecznemu. W dniu 21 sierpnia 2009 r. skarżący zgłosił zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej w okresie od 21 sierpnia 2009 r. do 20 sierpnia 2010 r. Następnie z dniem 2 listopada 2009 r. wnioskodawca wznowił prowadzenie działalności gospodarczej, a z dniem 28 lutego 2010 r. wnioskodawca zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. W dniu 1 maja 2011 r. skarżący rozpoczął prowadzenie innej działalności gospodarczej - sprzedaży hurtowej owoców i warzyw, sprzedaży detalicznej żywności, napojów i wyrobów tytoniowych prowadzonej na straganach i targowiskach. Decyzją z dnia 23 marca 2011 r. zmieniającą warunki podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników dla osób rozpoczynających wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej, ponownie pouczono skarżącego o obowiązku informowania Kasy przez rolnika m.in. o podjęciu zatrudnienia lub innych formach aktywności zawodowej, rodzących obowiązek podlegania innemu niż rolnicze ubezpieczeniu społecznemu. W dniu 5 stycznia 2012 r. do organu rentowego wpłynęło zaświadczenie Krajowego Centrum Hodowli(...)wW.stwierdzające, że wnioskodawca w okresie od 4 sierpnia 2011 r. do 30 września 2011 r. był zatrudniony na umowę zlecenia i z tego tytułu były odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne do ZUS. Nadto w dniu 5 marca 2012 r. do pozwanego wpłynęło pismo ww. Centrum, w którym podnosiło ono zasadność zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia społecznego w ZUS. Wnioskodawca nie powiadomił pozwanej o zawartej umowie zleceniaz Krajowym Centrum Hodowli(...)wW.. W dniu 12 marca 2012 r. pozwany wydał zaskarżoną decyzję.
Sąd Okręgowy w rozważaniach prawnych odwołał się do treściart. 5a, art. 7 i art. 16 ustawyz dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1403) wskazując, żeM. R.na dzień zawarcia umowy zlecenia podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników jako osoba prowadząca działalność gospodarczą i opłacał składkęna ubezpieczenie społeczne rolników w podwójnej wysokości na mocy decyzji pozwanej z dnia23 marca 2011 r.
Zdaniem Sądu Okręgowego wnioskodawca spełnia wszystkie warunki do dalszego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników mimo zawarcia powyższej umowy zlecenia. Wykładnia przepisu art. 5a ustawy przyjmująca, że wykonywanie czynności na podstawie umowy zlecenia jest tożsamez wykonywaniem pracy na podstawie stosunku pracy lub pozostawaniem w stosunku służbowym, nie jest trafna.Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników, w słowniku zawartym wart. 6, nie definiuje dla potrzeb ustawy pojęcia „pracownik” odsyłając wart. 52 ust. 1do odpowiedniego stosowaniaustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz.U. z 2009 r.,Nr 205, poz. 1585 ze zm.) -art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 2a.
Nie ma zatem podstaw do obejmowania tym pojęciem rolników - zleceniobiorców, gdyż umowa, która wyłączałaby ich z ubezpieczenia społecznego musiałaby być umową zawartąz pracodawcą, z którym pozostawaliby w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonywaliby pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostawali w stosunku pracy, co niema zastosowania do rolników ubezpieczonych w KRUS, gdyż już samo pozostawanie w stosunku pracy wyłącza ich z rolniczego ubezpieczenia społecznego.
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznychdefiniując pojęcie pracownika w art. 8 ust.2a, definiuje to pojęcie jedynie dla potrzeb ustawy systemowej i tylko w sytuacjach przewidzianych tym przepisem.
Zważywszy na odmienność regulacji prawnych, dotyczących czynności wykonywanychw ramach umowy zlecenia i pracy wykonywanej w ramach stosunku pracy, przyjęcie,że wnioskodawca wykonujący „pracę na podstawie umowy zlecenia jest pracownikiem, jest wadliwei nie znajduje uzasadnienia, gdy się dodatkowo zważy, że w świetle ustaleń faktycznych niema podstaw do kwalifikowania tej umowy (zlecenia) jako umowy o pracę. W niniejszej sprawie poza sporem pozostawał fakt, że wnioskodawca zawarł umowę zlecenia z Krajowym Centrum Hodowli(...)wW.na okres od 4 sierpnia 2011 r. do 30 września 2011 r. W ramach umowy zlecenia zleceniobiorca zobowiązał się do wykonywania i udokumentowania obserwacji, pomiarówi sporządzenia arkusza oceny terenowej matek pszczelich przez okres niecałych dwóch, co ściśle wiązało się z prowadzoną przez niego działalnością w ramach działów specjalnych produkcji rolnej. Brak jakichkolwiek przesłanek aby uznać, że powyższe czynności były wykonywane w ramach umowy o pracę, czego zresztą pozwany nie podnosił. Dlatego też, wnioskodawca nie miał obowiązku powiadamiania pozwanego o zawartej umowie zlecenia, gdyż w żaden sposób nie wpływała onana dalsze podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników.
Tym samym należy uznać, że wykonywanie przez wnioskodawcę czynności na podstawie umowy zlecenia, nie stanowi podstawy do wyłączenia go z ubezpieczenia społecznego rolnikówna podstawieart. 5a ust. 1 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników(tak Sąd Najwyższyw wyroku z dnia 17 lipca 2008 r., II UK 348/07, LEX nr 447252).
Mając powyższe okoliczności oraz argumentację na względzie, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł, jak w sentencji wyroku.
Apelację od wyroku wywiódł pozwany zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego:
-art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1403) poprzez ich pominięcie w przedmiotowej sprawie, mimo istnienia podstaw do przyjęcia, że wykonywanie czynności na podstawie umowy zlecenia na rzecz Krajowego Centrum Hodowli(...)wW.stanowiło podstawę do wyłączeniaM. R.z ubezpieczenia społecznego rolników, gdyż rolnik podlegający innemu ubezpieczeniu społecznemu traci prawo do ubezpieczenia rolniczego i zasada ta dotyczy również rolników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, którzy pozostają z wyboru w ubezpieczeniu społecznym rolników, a jednocześnie wykonują pracę na podstawie umowy zlecenia,
- art. 5a ww. ustawy poprzez jego niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegającena przyjęciu, że jest to przepis wprowadzający wyjątek od reguł wskazanych w art. 7 ust. 1 oraz art.16 ust. 3 ustawy rolniczej i na zasadzie wyjątku odwołujący prowadzący jednocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą może podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników nawet w przypadku zawarcia umowy zlecenia, podczas gdy art. 5a tej ustawy przewiduje jedynie możliwość pozostaniaw ubezpieczeniu rolniczym, wyłącznie dla rolników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, wykluczając tym samym stosowanie tego rozwiązania dla innych tytułów powszechnego ubezpieczenia społecznego, a więc i umowy zlecenia;
- obrazęart. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585) w związku zart. 52 ust. 1 ustawyo ubezpieczeniu społecznym rolników, poprzez błędną ich wykładnię i uznanie przez Sąd, iż nie mają one zastosowania w przedmiotowej sprawie i stwierdzenie, że odwołujący nie posiada innego tytułu ubezpieczenia i nie ma obowiązku podlegania ubezpieczeniu powszechnemu z uwagi na to, iż jest zleceniobiorcą, a nie pracownikiem i może w związku z tym zasadnie podlegać nadal ubezpieczeniu rolniczemu.
Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości, tj. o oddalenie odwołania wnioskodawcy, ewentualnie o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawydo ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
W uzasadnieniu apelacji wskazano, że brak jest podstaw do uznania, że umowa zlecenia zawarta przez ubezpieczonego z Krajowym Centrum Hodowli(...)była objęta przedmiotem prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej. Z zaświadczenia o wpisiedo ewidencji działalności gospodarczej wynika bowiem, iż przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż hurtowa owoców i warzyw, sprzedaż detaliczna żywności, napojów i wyrobów tytoniowych prowadzona na straganach i targowiskach, transport drogowy towarów, wynajemi dzierżawa pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli. Ponadto z danych uzyskanych z bazy(...)wynika, że pozarolniczą działalność gospodarcza poszerzona zostałao usługi budowlane. Natomiast przedmiotem umowy zlecenia zawartej z Krajowym Centrum Hodowli(...)było sporządzenie arkusza oceny terenowej matek pszczelich i prowadzenie obserwacjiw rodzinach pszczelich. Ponadto fakt wyłączenia odwołującego z ubezpieczenia społecznego rolników od dnia 4 sierpnia 2011 r. spowodował utratę uprawnień do podlegania ubezpieczeniu w KRUSw związku z prowadzoną działalności gospodarczą, także po zakończeniu umowy zlecenia.
Ubezpieczony w odpowiedzi na apelację pozwanego wniósł o jej oddalenie.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, w świetle uzupełnionegow trybieart. 382 k.p.c.postępowania dowodowego, nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżony wyrok odpowiada prawu, zaś zarzuty skarżącego są niezasadne.
Przedmiotem sporu była zasadność stwierdzenia przez organ rentowy ustania ubezpieczenia społecznego rolnikaM. R.od 4 sierpnia 2011 r.
Sąd Okręgowy przeprowadził stosowne postępowanie dowodowe, a w swych ustaleniachi wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające z przepisuart. 233 k.p.c., nie popełnił też uchybień w zakresie ustalonych faktów. W konsekwencji Sąd Odwoławczy oceniając jako zasadniczo prawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji uznał je za własne. Zdaniem Sądu II instancji rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego było trafne, jednakże uzasadnienie prawne nie zasługuje na akceptację.
Wskazać należy, że rolnikiem w rozumieniu ustawy (definicja -art. 6 pkt 1 ustawy z dnia20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników/t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1403 ze zm., dalej ustawa/) jest ten, kto zamieszkuje i prowadzi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiściei na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jego posiadaniu gospodarstwie rolnym. Działalność rolnicza to działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej (art. 6 pkt 3 ustawy).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemui macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy: rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, jeżeli ten rolnik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty. Jako innym ubezpieczenie społeczne - rozumie się obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe określonew przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych lub zaopatrzenie emerytalne określonew odrębnych przepisach (art. 6 pkt 12 ustawy).
Artykuł 16 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlegaz mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1. Przepisów ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 nie stosuje się do osoby, która podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub renty, lub ma ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (ust. 3).
Zgodnie z art. 5a ust. 1 ustawy rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniuw pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy prowadzeniu tej działalności, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności, jeżeli spełnia jednocześnie następujące warunki:
1)złoży w Kasie oświadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy tej działalności;
2)jednocześnie nadal prowadzi działalność rolniczą lub stale pracuje w gospodarstwie rolnym, obejmującym obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, lub w dziale specjalnym;
3)nie jest pracownikiem i nie pozostaje w stosunku służbowym;
4)nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
5) kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodówz pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekracza kwoty 2.528 zł(1).
Dla rozstrzygnięcia niniejsze sprawy istotne było,M. R.podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników od dnia 1 lutego 2006 r. jako rolnik prowadzący działy specjalne.
Dział specjalny - to dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w załączniku do ustawy (art. 6 pkt 5 ustawy) - pasieki powyżej 80 rodzin (załącznik poz. 9).
Wnioskodawca od dnia 5 maja 2009 r. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej, której przedmiotem był transport drogowy towarów. Decyzją z dnia 13 maja 2009 r. pozwany stwierdził spełnienie przez ubezpieczonego warunków do dalszego polegania ubezpieczeniu społecznemu rolników po podjęciu pozarolniczej działalności gospodarczej i w związku z tym obowiązek opłacenia składek w podwójnej wysokości od lutego 2009 r. W dniu 21 sierpnia 2009 r. skarżący zgłosił zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej w okresie od 21 sierpnia 2009 r. do 20 sierpnia 2010 r. Następnie z dniem 2 listopada 2009 r. wnioskodawca wznowił prowadzenie działalności gospodarczej, a z dniem 28 lutego 2010 r. wnioskodawca zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. W dniu 1 maja 2011 r. skarżący rozpoczął prowadzenie innej działalności gospodarczej - sprzedaży hurtowej owoców i warzyw, sprzedaży detalicznej żywności, napojówi wyrobów tytoniowych prowadzonej na straganach i targowiskach, transport drogowy towarów, wynajem i dzierżawa pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli(nr ewidencyjny –(...)).
Wnioskodawca zawarł umowę zlecenia z Krajowym Centrum Hodowli(...)wW.na okres od 4 sierpnia 2011 r. do 30 września 2011 r. W ramach umowy zlecenia zleceniobiorca zobowiązał się do wykonywania i udokumentowania obserwacji, pomiarów i sporządzenia arkusza oceny terenowej matek pszczelich przez okres niecałych dwóch, co ściśle wiązało się z prowadzoną przez niego działalnością w ramach działów specjalnych produkcji rolnej.
ZatemM. R.na dzień zawarcia umowy zlecenia podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników jako osoba prowadząca działalność gospodarczą i opłacał składkę na ubezpieczenie społeczne rolników w podwójnej wysokości na mocy decyzji pozwanejz dnia 23 marca 2011 r.
Co do zasady z mocyustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników(art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 3) rolnik podlegający innemu ubezpieczeniu społecznemu traci ubezpieczenie społeczne rolników. Zasada ta dotyczy również rolników prowadzących działalność gospodarczą, którzy pozostająz wyboru w ubezpieczeniu społecznym rolników (art. 5a ustawy), a jednocześnie świadczących pracę na podstawie umowy zlecenia.
Sąd Apelacyjny zna jednolite stanowisko judykatury (w tym także i poglądu wyrażonego w wyroku SN z dnia 17 lipca 2008 r., II UK 348/07, LEX nr 447252), że wykonywanie umowy zlecenia przez rolnika prowadzącego dodatkową pozarolniczą działalność gospodarcząi uprawnionego do dalszego korzystania z ubezpieczenia społecznego rolników na podstawie art.5a ustawy, powoduje wyłączenie go z ubezpieczenia społecznego rolników, gdy umowa zlecenia nie jest objęta zakresem prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2011 r., I UK 229/10, OSNP 2012/5-6/74, podobnie wypowiedział się równieżw wyrokach z dnia: 4 kwietnia 2011 r., I UK 373/10, LEX nr 884993; 3 września 2009 r., III UK 29/09, OSNP 2011/9-10/129; 16 października 2007 r., I UK 123/07, OSNP 2008/23-24/363).
Jednakże zasadnicze znaczenie ma, że wskazane orzeczenia Sądu Najwyższego zapadływ odmiennych okolicznościach faktycznych od niniejszej sprawy. W żadnej z tych spraw nie zachodziła korelacja pomiędzy umową zlecenia a przedmiotem działalności rolniczej. Ta okoliczność ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i wydania racjonalnego wyrokuzgodnego „z duchem prawa”.
Nie ulega żadnej wątpliwości, że zachodzi nierozerwalny i ścisły związek pomiędzy prowadzoną przez wnioskodawcę działalnością rolniczą w postaci działu specjalnego - pasieki powyżej 80 rodzin a zawartą umową zlecenia z dnia 4 sierpnia 2011 r. z Krajowym Centrum Hodowli(...)wW..
Sąd Apelacyjny w trybieart. 382 k.p.c.dopuścił dowód z przesłuchania wnioskodawcy (technik pszczelarstwa i technik samochodowym), który zeznał, że prowadzi pasiekę i miód przeznacza na sprzedaż. Z związku z zawartą umową zlecenia jest zobowiązany kupić za własne pieniądze dobry materiał genetyczny – królowe matki. On prowadzi badania zasadniczo przez cały rok, ocenia ten materiał genetyczny pod względem wartości użytkowej i przekazuje wyniki badań. Zysk z umowy zlecenia jest niewielki, ponieważ ubezpieczony musi zakupić sam królowe matki. Jego niematerialnym zyskiem jest dobry materiał genetyczny, co w konsekwencji przekłada się na dobrej jakości produkcję miodu (k. 118-119 a.s., 00:02:34-00:20:19 – płyta CD k. 120 a.s.).
Ponadto Krajowe Centrum Hodowli(...)wW.w piśmie z dnia 16 grudnia 2012 r. wskazało, że umowy zlecenia polegają na czynnościach, w wyniku których pszczelarz dokumentuje obserwacje, przeprowadza przeglądy w rodzinach pszczelich, a za ich wykonanie hodowca pszczelarz otrzymuje wynagrodzenie liczone za każdą matkę pszczelą pozostającą w ocenie wartości użytkowej. Z uwagi na ogólnopolski zasięg terytorialny(...), umowy zlecenia są dostarczane zleceniobiorcy bezpośrednio przez pracownika ds. hodowli pszczół. Pracownik przedstawia hodowcy-pszczelarzowi umowę zlecenia wraz z oświadczeniem o szczegółowych danych o zleceniobiorcy. Przy podpisywaniu umowy zleceniobiorca deklaruje również formę dokumentu finansowego będącego podstawą rozliczenia umowy tj. rachunku lub faktury. Umowy zM. R.były zawierane od 2008 r. Rozliczenieumowy zlecenia Nr (...)l/T z dnia 4 sierpnia 2011 r. nastąpiłona podstawie rachunku z dnia 28 września 2011 r. złożonego w dniu 30 września 2011 r. Wynagrodzenie z tego tytułu zostało przekazane na rachunek bankowy zleceniobiorcy w dniu8 listopada 2011 r. (k. 104-105 a.s.).
Sąd Apelacyjny nie ma wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy zachodzi nierozerwalny i ścisły związek pomiędzy prowadzoną przez wnioskodawcę działalnością rolniczą (pasieka) a zawartą umową zlecenia z dnia 4 sierpnia 2011 r. Przyjąć można, że gdyby ubezpieczony nie był pszczelarzem, to przedmiotowa umowa zlecenie nie zostałyby z nim zawarta.
Na sytuację ubezpieczonego należy spojrzeć szerzej, ponieważ podejmowane przez wnioskodawcę działania w ramach przedmiotowej umowy zlecenia miały również pośrednio charakter naukowy. Ponadto Sąd Apelacyjny miał na uwadze, że czynności ubezpieczonego zmierzały de facto do ochrony pszczół, których sytuacja w znaczeniu ekologiczno-biologicznym jest obecnie bardzo trudna, a to ma przełożenie globalne na życie każdego człowieka.
Sąd Apelacyjny wydając wyrok kierował się przesłanką racjonalności i nie znalazł podstaw, aby stwierdzić ustanie ubezpieczenia społecznego rolnikaM. R.od 4 sierpnia 2011 r.
Mając na uwadze powyższe uznać należało, że zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego było prawidłowe i nie było podstaw do jego zmiany. Podniesione w apelacji przez pozwanego zarzuty naruszenia prawa materialnego były chybione ze względów wyżej zaakcentowanych.
Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny uznał apelację organu rentowego za nieuzasadnioną i na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł, jak w sentencji wyroku.