Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 722/14
Data wyroku: 2014-10-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Kośka, Małgorzata Klesyk, Cezary Klepacz
Słowa kluczowe: Bezumowne Korzystanie
Podstawa prawna: 225 k.c. w zw. z art. 224 k.c.

Sygn. akt II Ca 722/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 października 2014 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Monika Kośka (spr.)
Sędziowie: SSO Małgorzata Klesyk
SSO Cezary Klepacz
Protokolant: protokolant sądowy Beata Wodecka
po rozpoznaniu w dniu 29 września 2014 r. w Kielcach na rozprawie
sprawy z powództwaS. B.
przeciwkoA. M.,I. M.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju
z dnia 27 marca 2014 r. sygn. IX C 265/13
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie II (drugim) i zasądza odI. M.iA. M.solidarnie na rzeczS. B.21774,85 (dwadzieścia jeden tysięcy siedemset sześćdziesiąt cztery 85/100) złotych z ustawowymi odsetkami od 22 maja 2012r oraz w punkcie III (trzecim) w ten sposób, że zasądza 2182 (dwa tysiące sto osiemdziesiąt dwa) złote zamiast 1018zł, oddala apelację w pozostałej części, zasądza odI. M.iA. M.solidarnie na rzeczS. B.1089 (jeden tysiąc osiemdziesiąt dziewięć) złotych kosztów postępowania apelacyjnego.
II Ca 722/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem z 27 marca 2014r Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju zasądził odI. M.iA. M.solidarnie na rzeczS. B.kwotę17657,95 złotych z ustawowymi odsetkami: od kwoty 12209,18 zł od dnia 22 maja 2012 roku, od kwoty 1830,61 zł od dnia 17września 2012 r, od kwoty 3618,16 zł od dnia 10 września 2013 r.; oddalił powództwo w pozostałej części; zasądził od pozwanych na rzecz powoda koszty procesu.
Orzeczenie Sąd oparł o następujące ustalenia:
Nieruchomość położona wP.przyulicy (...), oznaczona w ewidencji gruntów numeramidziałek (...)o łącznej powierzchni 0.1634 ha, jest nieruchomością zabudowaną. Dla przedmiotowych działek prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w Pińczowieksięga wieczysta kw nr (...), w której w dziale drugim wpisany jest jako jeden ze współwłaścicieli tej nieruchomości powódS. B..
Na przedmiotowych działkach znajdują się cztery budynki mieszkalne- w jednym z nich znajdował się lokal zajmowany przez pozwanych. MałżonkowieA.iI. M.zamieszkali tam w 1997 roku, po tym jak wyprowadziła się poprzednia lokatorka. Zostali tam zameldowani na pobyt stały 23 października 1997r. Pozwani nie opłacali nigdy żadnego czynszu z tytułu zamieszkiwania na tej nieruchomości.
E. M.urodziła się (...)zaśM. M.urodził się (...)Dnia 30 kwietnia 2012r. powód wezwał pozwanych do zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego w okresie od dnia l.05.2002r do dnia 30.04.2012r. Zażądał kwoty 33.981,00 zł płatnej w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
Wyrokiem z dnia 18 października 2012 r. Sad Rejonowy w Pińczowie I Wydział Cywilny w sprawie IC 83/12 z powództwaS. B.o opróżnienie lokalu nakazał pozwanymA. M.,I. M.,E. M.iM. M.opróżnienie i wydanie powodowi budynku mieszkalnego o powierzchni 50 m2znajdującego się na nieruchomości położonej wP.przyulicy (...). Sąd orzekł również, że pozwanym nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Powództwo w stosunku doP. M.zostało oddalone. Sąd ustalił, że od czterech lat zamieszkuje on na stałe wK.gdzie pracuje i mieszka i nie przebywał on przedmiotowym lokalu.
Wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego zajmowanego przez pozwanych winna zostać ustalona w taki sam sposób jak czynsz za lokal komunalny tj. wysokości 3% wartości odtworzeniowej 1m powierzchni użytkowej budynków. Pozwani zajmowali lokal o pow. 50 m2, wynagrodzenie za okres od 1 maja 2002 r. do 13 sierpnia 2013r. wynosi 39.464,43 zł.
Powództwo jest uzasadnione w części w stosunku do pozwanych pozwanymI. M.iA. M.. W stosunku do pozwanychP. M.,E. M.M. M.powództwo nie jest uzasadnione.
Zgodnie zart. 18 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego(dalej: u.o.p.l.) osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są zobowiązane do dnia opróżnienia lokalu uiszczać comiesięczne odszkodowanie. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że pozwani nie mieli żadnego tytułu prawnego uprawniającego ich do zajmowania nieruchomości będącej własnością powoda.Art. 18 ust. 2u.o.p.l. stanowi, że odszkodowanie odpowiada wysokości czynszu jaki mógłby otrzymać właściciel z tytułu najmu lokalu. Wysokość tej szkody zależy od indywidualnych okoliczności każdej sprawy, a przede wszystkim od warunków, na jakich właściciel, na określonym rynku najmu mógłby wynająć konkretne mieszkanie. Taką wysokość odszkodowania odpowiadającą wysokości czynszu obliczyła biegłaM. C.w opinii wydanej na potrzeby przedmiotowej sprawy.
S. B.domagał się odszkodowania od 1 maja 2002 r. czyli za okres 10 lat od dnia wniesienia pozwu. Żądanie takie w przedmiotowej sprawy nie jest jednak uzasadnione. Odszkodowanie przewidziane wart. 18u.o.p.l. ma charakter świadczenia okresowego i znajduje do niego zastosowanie trzyletni okres przedawnienia roszczeń przewidziany wart. 118 k.c.W świetle powyższego sąd uznał, że powodowi należy się odszkodowanie za okres, który nie uległ przedawnieniu tj. od dnia 1 maja 2009r.
Sąd oddalił powództwo w stosunku doP. M.oraz małoletnich w chwili wniesienia pozwuM. M.iE. M.. Zgodnie z treściąart. 6881k.c.za zapłatę czynszu i innych należnych opłat odpowiadają solidarnie z najemcą stale zamieszkujące z nim osoby pełnoletnie. Jak ustalono w sprawie I C 83/12P. M.zamieszkiwał na stałeK., tam pracował i wynajmował mieszkanie. Powód nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność zamieszkiwania przez pozwanegoP. M.w przedmiotowym lokalu.M. M.jest małoletni nadal –urodził się (...), natomiastE. M.uzyskała pełnoletność(...)r. przez co jej odpowiedzialność można rozważyć począwszy od tej daty, natomiast jak ustalono w sprawie I C 83/12 od 2 lat zamieszkiwała razem z matkąI. M.i bratemM. M.w Irlandii.
Powód wygrał w części (45%) dlatego też Sąd zasądził na jego rzecz od pozwanych, taką cześć poniesionych przez niego kosztów postępowania.
W apelacji powód domagał się zmiany punktu II wyroku poprzez zasądzenie odI. M.iA. M.solidarnie na rzecz powoda tytułem wynagrodzenia, ponad kwotę zasądzoną w punkcie I, dodatkowej kwoty w wysokości 21.774,85 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 22.05.12 r. do dnia zapłaty, ewentualnie uchylenia wyroku w pkt. II i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, zmiany pkt. III wyroku poprzez podwyższenie zasądzonych odI. M.iA. M.solidarnie na rzecz powoda kosztów sądowych do kwoty 2.274 zł, ewentualnie uchylenia wyroku w pkt III i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, zarzucając:
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iżI. M.iA. M.byli lokatorami w rozumieniuustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianieKodeksu cywilnego, pomimo tego, iż nigdy nie dysponowali oni tytułem prawnym do zajmowanego budynku mieszkalnego o powierzchni 50 m2znajdującego się na nieruchomości położonej wP.przyul. (...)J. P.(...)
- naruszenie prawa materialnego – art. 18 ust. 1 ww. ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż dochodzone przez powoda wynagrodzenie ma charakter świadczenia okresowego podlegającego 3 – letniemu okresowi przedawnienia roszczeń, podczas gdy zastosowanie znajdujeart. 225 Kcw związku zart. 224 § 2 Kc, bowiem pozwani nigdy nie mieli tytułu prawnego do zajmowanego przez nich budynku mieszkalnego, zajęli go samowolnie, nie byli lokatorami w rozumieniu ww. ustawy, byli natomiast samoistnymi posiadaczami w złej wierze, a zatem dochodzone przez powoda wynagrodzenie nie stanowi świadczenia okresowego i podlega10 – letniemu terminowi przedawnienia, a także
- niedokonanie wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału, czego konsekwencją była sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału i ostateczne oddalenie powództwach do dodatkowej kwoty wynagrodzenia w wysokości 21.774,85 zł z ustawowymi odsetkami.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest niemal w całości zasadna.
Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i przyjmuje je za własne. W szczególności trafnie ustalił Sąd Rejonowy, że pozwani samowolnie zajęli budynek powoda i nigdy nie dysponowali tytułem prawnym do zamieszkiwania w nim. W takim jednak wypadku w sprawie nie mają zastosowania przepisyustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Jest tak dlatego, ze pozwanym nigdy nie przysługiwał status lokatora w rozumieniu tej ustawy. Kwestię tę przesądził już prawomocnie Sąd Okręgowy w sprawie II Ca 15/13 oddalając apelację pozwanych żądającą przyznania im uprawnienia do lokalu socjalnego. W ustnych motywach wyroku sąd ten wskazał, że pozwani nie nabyli uprawnienia do lokalu socjalnego właśnie dlatego, że nie byli lokatorami.
W takim zaś wypadku powód może żądać od pozwanych wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jego budynku na podstawie przepisówart. 225kcw zw. zart. 224§2kc.Roszczenie określone tymi przepisami nie ma charakteru świadczenia okresowego i przedawnia się po 10 latach.
Skoro – jak wynika z ustaleń Sądu Rejonowego- kwota nieprzedawnionego wynagrodzenia to
39.464,43 zł za okres od 1 maja 2002 r. do 13 sierpnia 2013r, a w punkcie I wyroku Sądu Rejonowego zasądzone zostało 17657,95zł powodowi należy się dalsza kwota 21774,85zł, którą Sąd Okręgowy zasądził zmieniając zaskarżony wyrok na podstawieart. 386§1kpc.
Zmianie podlega też rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu. Powód wygrał sprawę w całości, więc pozwani winni zwrócić mu poniesione koszty (art. 98§1kpc): 1700zł +128zł- opłaty od pozwu i 300zł zaliczki na koszty opinii biegłego.
Apelacja jedynie w części dotyczącej wyliczenia wysokości poniesionych kosztów procesu podlega oddaleniu jako pozbawiona podstaw (art. 385kpc). O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 98§1kpc.
SSO. M. Kośka SSO M. Klesyk SSO C. Klepacz