Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 243/14
Data wyroku: 2014-06-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Umowa
Podstawa prawna: art. 160 ust. 3 - Prawo o szkolnictwie wyższym, art. 750 kc, art. 751 kc, art. 118 kc

Sygn. akt III Ca 243/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek
Protokolant    Justyna Chojecka
po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy
z powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.
przeciwkoM. R.
o zapłatę
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim
z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt I C 1325/13

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

a
zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 526,61 zł (pięćset dwadzieścia sześć złoty i sześćdziesiąt jeden groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia 27 maja 2013r. do dnia zapłaty,

b
nie obciąża pozwanego kosztami procesu,

2
nie obciąża pozwanego kosztami postępowania odwoławczego.

SSO Leszek Dąbek
Sygn. akt III Ca 243/14

UZASADNIENIE
Powódka(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.żądał zasądzenia na jej rzecz od pozwanegoM. R.kwoty 526,61zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu oraz zwrotu kosztów procesu.
Uzasadniając żądanie twierdziła, że w drodze cesji nabyła od(...)wŁ.przynależną jej wobec pozwanego wierzytelność o zapłatę nieuregulowanego przez niego w maju 2008r. czesnego za studia
i na dochodzoną należność składa czesne w wysokości 206,61zł oraz skapitalizowane odsetki od tej kwoty za okres od jej wymagalności do dnia poprzedzającego wniesienie pozwu.
Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lubliniesporządził w dniu 17 06 2013r. nakaz zapłaty, w którym polecił pozwanemu zapłacić powódce dochodzone należności oraz koszty procesu.
PozwanyM. R.wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym wnosił o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jego rzecz od powódki zwrotu kosztów procesu. Przyznał, że był studentem powódki i podpisał regulamin studiów oraz zobowiązał się do przestrzegania przepisów obowiązujących na Uczelni. Zarzucał, że wywiązał się ze wszelkich zobowiązań finansowych istniejących pomiędzy stronami oraz że powódka nie wykazała, iż nabyła w drodze cesji dochodzone należności oraz ich wysokości.
W toku postępowaniapozwany podniósł zarzut przedawnienia dochodzonych roszczeń. Twierdził, że rozpoczynając studia zawarł równocześnie dwie umowy z powódką orazInstytutem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.. W jego ocenie oba podmioty „to ta sama szkoła”, które żądały od niego zapłaty czesnego za ten sam okres nauki i powódka dochodzi od niego należności wyegzekwowanych już przez komornik na rzeczInstytutem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością
wŁ..
Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskimw wyroku z dnia 20 1 2013r. oddalił powództwo.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia wskazał, że w sprawie jest bezspornym, iż pozwanego łączyła zAkademią (...)wŁ.umowa, z której wynikał jego obowiązek uiszczania czesnego. Zakwalifikował tę umowę jako umowę o świadczenie usług, do której z mocy regulacjiart. 750 k.c.stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Stwierdził, że pozwany nie udowodnił, że zapłacił dochodzone czesne oraz uznał jego zarzut braku po stronie powodowej legitymacji biernej za nieuzasadniony (uznał, że powódka wykazała w toku postępowania, że w drodze cesji nabyła od wskazanej powyżej Uczelni dochodzone należności). Następnie stwierdził, żeAkademia (...)wŁ.przynależy do podmiotów o objętych regulacją
art. 751 k.c.i uznał, że w jej świetle dochodzone roszczenia uległy przedawnieniu
i uznał powództwo za bezzasadne.
Orzeczenie zaskarżyłapowódka(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW., która wnosił o jego zmianę przez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz od pozwanego zwrotu kosztów postępowania w wysokości czterokrotności stawki minimalnej.
Zarzucała, że przy ferowaniu wyroku naruszono regulacje:art. 750 k.c.,751 § 1 k.c.orazart. 751 § 2 k.c.w związku § 10 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 06 2002r. w sprawie zasad techniki prawodawczej, w sposób wskazany w apelacji.
PozwanyL. L.domagał się oddalenia apelacji podnosząc,
że dochodzona należność została wyegzekwowana przez komornika.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje :
Sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał sprawę, a następnie orzekając skonstruował prawidłową podstawę faktyczną orzeczenia.
Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia
nie były kwestionowane w apelacji i mają podstawę w informacjach zawartych
w przywołanych w uzasadnieniu wyroku wiarygodnych źródłach dowodowych.
Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.
Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego jest prawidłowa tylko w zakresie dotyczącym posiadania przez powódkę legitymacji biernej i w tej części Sąd odwoławczy ją podziela oraz przyjmuje
za własną. (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. C III 473/34, Zb. U.z 1935r. poz. 496).
Apelacja słusznie zarzuca, iż przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia błędnie zakwalifikowano stosunek prawny łączący pozwanego zAkademią (...)wŁ., a w konsekwencji tego zastosowano wadliwy reżim prawny przy ocenie skutków prawnych bezspornego pomiędzy stronami faktu nie nieuiszczenia przez pozwanego czesnego w maju 2008r.
Wprowadzone wustawie z dnia 27 07 2005r.– Prawo o szkolnictwie wyższym „umowy o warunkach odpłatności za studia” budziły i w dalszym ciągu budzą kontrowersje, związane z ich zakwalifikowaniem a w następstwie tego ustaleniem reżimu prawnego jaki ma zastosowanie przy ocenie ich skutków prawnych (czy należy je zakwalifikować – tak jak to uczynił Sąd Rejonowy – do „umów o świadczenie usług” w rozumieniuart. 750 k.c., czy też jak tego domaga się apelacja mamy w ich przypadku do czynienia z nowym rodzajem „umowy nazwanej”).
W minionych latach z podobnym zagadnieniem judykatura zetknęła się w przypadku „umów o świadczenie usług telefonicznych”, zawartych na podstawieustawy z dnia 16 07 2004r.– Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. nr 171, poz. 1800, z późniejszymi zmianami), które w orzecznictwie Sądu Najwyższego zostały uznane za odrębny typ umowy, do którego nie mają zastosowania przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 05 2009r. – III CZP 20/09).
Podobnie jak ma to miejsce w przypadku tych umów, zawarta wustawie Prawo o szkolnictwie wyższymregulacja dotycząca „umów o warunkach odpłatności za studia” nie jest pełna i w chwili zawarcia przedmiotowej umowy ograniczała się do : określenia w art. 160 ust. 3 treści umowy i wymaganej prawem formy jej zawarcia („Warunki odpłatnościza studia określa umowa zawarta między uczelnia a studentem wformie pisemnej”), a także uregulowania powiązanych z tym zagadnień: sposobu ustalania wysokości opłat za studia, ich upublicznienia, zasad ich pobierania (art. 99 ust. 2, 3 i ustawy), sposobu regulowania obowiązków i uprawnień stron umowy oraz sposobu ich ewentualnej zmiany (kształtuje je „Regulamin studiów” - art. 160 ust. 1 i art. 161 ustawy).
Jakkolwiek uregulowania tego nie można porównać ze sposobem regulacji poszczególnych typów umów wKodeksie cywilnym(nie ma ono bowiem kompleksowego charakteru), tona poziomie ogólnym możliwe jest zrekonstruowanie istotnych uprawnień i obowiązków stron, co prowadzi do wniosku, że elementy istotnej tych umów zostały wystarczająco uregulowane przez inne przepisy w rozumieniuart. 750 k.c.
Dlatego pomimo, że omawiane umowy są niewątpliwie umowami
o świadczenie usług to nie mają do nich zastosowania przepisy o zleceniu
(art. 750 k.c.).
W szczególności – wbrew temu co przyjął Sąd pierwszej instancji –
nie ma do nich zastosowania odesłanie do regulacjiart. 751 k.c., przez co termin przedawnienia dochodzonych roszczeń określa regulacjaart. 118 k.c., przewidująca 10-letni termin ich przedawnienia (podobnie w przywołanych w uzasadnieniu apelacji orzeczeniach sądów okręgowych).
Do czasu wniesieniem przez powódkę pozwu termin ten nie upłynął, w konsekwencji czego powódce przysługują skuteczne względem pozwanego roszczenia o zapłatę dochodzonych należności (jej źródłem są roszczenia odrębna od roszczeń wynikających z umowy zawartej zInstytutem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ., które jak trafnie ocenił Sąd Rejonowy pozwany nie zostały dotychczas zaspokojone przez pozwanego).
Czyni to apelacje uzasadnioną i skutkowało koniecznością zmiany zaskarżonego orzeczenia przez uwzględnienie powództwa.
O kosztach procesu orzeczono w oparciu o regulacjęart. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę, iż sprawa miała charakter wątpliwy oraz uwzględniając znaczące rozbieżności w sytuacji materialnej stron, co łącznie stanowi o występowaniu w sprawie przewidzianego w tej regulacji szczególnie uzasadnionego wypadku uzasadniającego odstąpienie od obciążania pozwanego kosztami procesu.
Reasumując zaskarżony wyrok jest wadliwy i dlatego apelację powódki jako uzasadnioną uwzględniono, orzekając jak w sentencji w oparciu
o regulacjęart. 386 § 1 k.p.c.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulacjęart. 102 k.p.c.z tym samych względów, które legły u podstaw orzeczenia
o kosztach procesu za pierwszą instancję.

SSO Leszek Dąbek