Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 134/14
Data wyroku: 2014-05-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Kołeczko-Wacławik, Krystyna Hadryś, Roman Troll
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 415 k.c.

Sygn. akt III Ca 134/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 maja 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Teresa Kołeczko - Wacławik (spr.)
Sędzia    SO Krystyna Hadryś
Sędzia SR del. Roman Troll
Protokolant    Iwona Reterska
po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2014 r. w Gliwicach na rozprawie
sprawy z powództwaG. K.
przeciwkoP. K.iH. K.
o ochronę naruszonego posiadania i zapłatę
na skutek apelacji pozwanych
od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej
z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I C 554/12

1
zmienia zaskarżony wyrok w punktach 2, 3, 4 i 5 w ten sposób, że:

a
w punkcie 2 oddala powództwo;

b
w punkcie 3 nie obciąża powódki kosztami procesu;

c
punktowi 6 nadaje numer 4;

1
nie obciąża powódki kosztami postępowania odwoławczego;

2
przyznaje adwokatD. S.od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej) kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym kwotę 138 zł (sto trzydzieści osiem złotych) podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu powódce w postępowaniu odwoławczym.

SSR del. Roman Troll   SSO Teresa Kołeczko - Wacławik   SSO Krystyna Hadryś
Sygn. akt III Ca134/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej na zasadzieart. 355 k.p.c.umorzył postępowanie w zakresie żądania przez pozwanąG. K.ochrony naruszonego posiadania z uwagi na cofnięcie powództwa w tej części, zasądził od pozwanych solidarnychH. K.iP. K.na rzecz powódki kwotę 9261,85 zł., oddalił powództwo w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach procesu.
Sąd I instancji ustalił, że w wyroku orzekającym rozwód małżeństwa powódki i pozwanegoH. K.z winy obu stron, który uprawomocnił się 19 listopada 2010r., Sąd uregulował sposób korzystania z mieszkania w ten sposób, że powódka ma prawo do korzystania z małego pokoju, jej były mąż z dużego pokoju z prawem korzystania przez obojgu z pozostałych pomieszczeń. Od stycznia 2010r. powódka nie mieszkała w przedmiotowym mieszkaniu, a pokój jej przyznany zajmował syn stronP. K.. Miał w nim swoje meble i rzeczy osobiste. W piśmie z 7 grudnia 2011r. powódka zwróciła się do syna o udostępnienie jej małego pokoju i opróżnienie go z mebli. Pozwani nie udostępnili powódce małego pokoju, a w dniu 17 lutego 2012r. powódka przyszła do mieszkania wraz ze stolarzem, aby zamontować do drzwi małego pokoju zamek. Ponieważ były mąż nie zgodził się na to, doszło do interwencji Policji. W związku z brakiem możliwości zajęcia i zabezpieczenia pokoju, powódka 14 marca 2012r. zawarła umowę najmu lokalu mieszkalnego z czynszem 850 zł. miesięcznie. Przed zawarciem umowy uiściła zadatek w wysokości 400 zł., a w dniu zawarcia umowy wpłaciła drugą część kaucji i czynsz w kwocie 850 zł. Łącznie, od zawarcia umowy do listopada 2012r. powódka zapłaciła wynajmującemu 9261,85 zł. z tytułu opłat za korzystanie z mieszkania wraz z kaucją. Pozwani udostępnili powódce pokój 6-7 lutego 2013r.
Ustalając powyższe uznał Sąd Rejonowy, że powódka mimo orzeczenia zawartego w wyroku rozwodowym, w okresie od grudnia 2011r. do lutego 2013r. nie miała możliwości korzystania z małego pokoju, który zajmował syn stron, nie mogła umieścić w nim swoich mebli, nie pozwolono jej zamontować zamka w drzwiach pokoju.
W ocenie sądu I instancji, niezależnie od tego, czy powódka zamierzała korzystać z pokoju czy nie, powinna mieć nieskrępowany dostęp do niego z możliwością wniesienia swoich mebli i rzeczy osobistych. Na skutek zachowania pozwanych, zmuszona była od grudnia 2011r. do lutego 2013r. do zamieszkiwania w wynajmowanym lokalu i ponoszenia opłat z tym związanych. Koszt wynajmowania mieszkania stanowił szkodę powódki, za którą w myślart. 415 k.c.odpowiedzialność ponoszą pozwani.
O kosztach procesu Sąd orzekła na podstawieart. 98 k.p.c.
W apelacji pozwani zarzucili naruszenie prawa materialnego:
-art. 415 k.c.poprzez przyjęcie, że po stronie powódki doszło do powstania szkody z przyczyn zawinionych i leżących po stronie pozwanych pomimo, że pozwani nigdy nie utrudniali powódce korzystania z jej pokoju, jak również na skutek wadliwego przyjęcia, że powódka poniosła szkodę w wysokości zasądzonej zaskarżonym wyrokiem,
-art. 362 k.c.poprzez brak uwzględnienia stopnia przyczynienia się powódki do ewentualnej szkody,
-art. 344 k.c.poprzez przyjecie, że doszło do naruszenia posiadania powódki na skutek działań pozwanych, pomimo, że nigdy nie utrudniali powódce korzystania z przyznanego jej pokoju,
- naruszenie prawa procesowego, a toart. 227, 232, 233, 244, 245, 247 i 253 k.p.c., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez:
- oddalenie wniosku dowodowego z przesłuchania świadkówA. M.iJ. M., którzy zdaniem pozwanych mają bezpośrednią wiedzę na temat poniesionej przez powódkę szkody, w tym jej wysokości, szczególnie zeznania świadkaM.są istotne, albowiem świadek partycypował w kosztach najmu i wraz z powódką mieszkał w wynajmowanym mieszkaniu,
- nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt o wymeldowanie powódki znak(...)celem ustalenia treści dokumentów znajdujących się w tych aktach,
- przyjęcie za wiarygodne wyjaśnień powódki pomimo ewidentnych ich sprzeczności i nie uwzględnienie jej wyjaśnień w zakresie jej zamieszkiwania w spornym lokalu,
- pominięcie kwestii wyjaśnień powódki w zakresie jej rzeczywistego partycypowania w kosztach wynajmowanego mieszkania ( wspólne ponoszenie tych kosztów z przyjacielem, z którym mieszkała), jak również uwzględnienie w wysokości zasądzonego odszkodowania wpłaconej przez powódkę kaucji, podlegającej zwrotowi po zakończeniu najmu oraz kosztów mediów.
Przedstawiając powyższe zarzuty wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na ich rzecz kosztów procesu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu apelacji podniośli, że z zeznań samej powódki wynikało, że miała zawsze nieskrępowany dostęp do mieszkania, mogła korzystać z małego pokoju, a w czasie gdy toczyło się postępowanie o wymeldowanie, jak sama zeznała mieszkała faktycznie w dwóch mieszkaniach. Wskazali, że ich sprzeciw co do zamontowania zamka w drzwiach małego pokoju nie może stanowić o pozbawieniu powódki korzystania z pokoju. Zarzucili, że nie mieli prawnego obowiązku usuwania z małego pokoju mebli stanowiących wspólny dorobek byłych małżonków. Podnieśli także, że skoro powódka utrzymywała się z alimentów w wysokości 600 zł. miesięcznie, a pracując dorywczo zarabiała 200 zł. miesięcznie, to wynajmowanie mieszkania za cenę wynikającą z umowy uznać należy za nierozsądne i niepotrzebne tym bardziej, że miała możliwość co sama przyznała, korzystania ze wspólnego mieszkania.
Powódka wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd okręgowy zważył co następuje.
Apelacja musiała odnieść skutek.
Zasadnie bowiem zarzucają pozwani, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i uzupełniony w postępowaniu apelacyjnym na podstawieart. 382 k.p.c.poprzez przeprowadzenie dowodu z akt administracyjnych(...)Urzędu Miasta WR., wbrew ocenie Sądu Rejonowego, nie dawał podstaw do przyjęcia, że powódka z winy pozwanych poniosła szkodę stanowiącą koszt wynajmu mieszkania w okresie od kwietnia 2012r. do listopada 2012r.
W dacie wyrokowania w sprawie o rozwód, kiedy to Sąd uregulował sposób korzystania powódki i pozwanegoH. K.z ich wspólnego mieszkania, powódka w nim nie mieszkała. Miała jednak klucze do mieszkania i o każdej porze miała do niego swobodny dostęp. Na rozprawie w dniu 8.10.2012r. (k. 44 ) powódka oświadczyła, że ma dostęp do mniejszego pokoju, jedynie mąż nie zgadza się na wstawienie mebli i zamontowanie zamka w drzwiach. Oświadczyła też, że syn nie uniemożliwia jej korzystania z małego pokoju ( oświadczenie powódki k. 45). Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2012r. (k. 88) powtórzyła, że pozwani nie utrudniają jej zamieszkiwania w lokalu, natomiast chce mieć zamontowany zamek w drzwiach pokoju, gdyż chce mieć prawo do prywatności. W czasie zeznań na rozprawie w dniu 10 czerwca 2013r. odpowiadając na pytanie pozwanegoH. K.zeznała, że były mąż w styczniu 2012r. powiedział jej, że może wprowadzić się do małego pokoju bo meble w nim są, a swoje meble może zostawić ( zeznania k. 196). Zeznała też, że w maju 2012r. kiedy otrzymała pismo z Urzędu Miasta o toczącym się postępowaniu o wymeldowanie, mieszkała w dwóch mieszkaniach – tym wynajętym w marcu 2012r. i w mieszkaniu stron ( zeznania k. 194). Z protokołu przesłuchania powódki w sprawie o wymeldowanie z dnia 21 maja 2012r.( k. 21) wynika, że miała zamiar wprowadzić się do mieszkania, ale ponieważ były mąż nie pozwolił jej zamontować zamka w drzwiach małego pokoju wniosła sprawę do sądu. W czasie przesłuchania w dniu 19 czerwca 2012 r. zeznała, że wprowadziła się do mieszkania 18 czerwca 2012r.( k 35 akt o wymeldowanie). Stan ten potwierdziły oględziny przeprowadzone w sprawie administracyjnej 13 sierpnia 2012r.
Tak więc zeznania powódki świadczą o tym, że faktycznie mogła zamieszkać w mieszkaniu stron, jedynie nie mogła zamontować zamka w drzwiach małego pokoju i wprowadzić do pokoju swoich mebli. Wskazać przy tym trzeba, że w czasie orzekania przez sąd w sprawie o rozwód o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania, w mieszkaniu - w tym również w małym pokoju - znajdowały się meble stanowiące dorobek byłych małżonków. Powódka kupując meble do wynajmowanego mieszkania musiała brać pod uwagę ten stan rzeczy. Fakt, iż zamieszkała w mieszkaniu w czerwcu 2012r. bez montowania zamka i bez wprowadzania swoich mebli, świadczy o tym, że mogła to uczynić już wcześniej bez potrzeby wynajmowania mieszkania i ponoszenia kosztów wynajmu. Podnieść przy tym należy, że po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie o rozwód, a więc od listopada 2010r. powódka miała możliwość wniesienia wniosku o podział majątku wspólnego obejmującego również prawo do lokalu mieszkalnego. Miała więc możliwość uregulowania sytuacji mieszkaniowej, albowiem w wypadku otrzymania mieszkania, mogłaby nim swobodnie dysponować, a na wypadek otrzymania spłat, mogłaby przeznaczyć otrzymane środki na zorganizowanie sobie własnego mieszkania.
Z tych przyczyn brak była podstaw do uznania, że powódka z winy pozwanych poniosła szkodę wyrażającą się kwotą uiszczanego czynszu za wynajmowane mieszkanie.
Wobec uznania przez sąd odwoławczy bezzasadności żądania powódki nie mógł mieć już znaczenia trafny zarzut skarżących, że sąd I instancji wyliczając wysokość szkody, bezkrytycznie przyjął całą stawkę czynszu w sytuacji, gdy powódka na rozprawie w dniu 10 czerwca 2013r. zeznała, że od marca 2012r. do sierpnia 2012r. kwoty po 400 zł. miesięcznie płacił za nią PanM.i nie twierdziła przy tym, by żądał od niej zwrotu tych kwot, a także uwzględnił w wysokości szkody podlegającą zwrotowi kaucję w kwocie 850 zł.
Mając powyższe na uwadze sąd odwoławczy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok i orzekł jak w sentencji.
Na podstawieart. 102 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.nie obciążył powódki kosztami procesu w I i II Instancji. Powódka utrzymuje się z alimentów płaconych przez pozwanegoH. K.w wysokości 600 złotych miesięcznie. Z prac dorywczych osiąga dochód w wysokości 200 zł. miesięcznie. W tej sytuacji mając na uwadze charakter sprawy dotyczącej byłych małżonków i fakt, że powódka, która przegrała proces musiałaby pokryć koszty procesu z płaconych przez pozwanego alimentów, uznał sąd odwoławczy, iż uzasadnione jest odstąpienia od zasady odpowiedzialności za wynik procesu.
O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie § 19 w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z 28.9.2002r. ( Dz. U. 2013, poz. 461 t.j. )
SSR del. Roman Troll  SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SSO Krystyna Hadryś