Sąd Okręgowy w Koninie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 146/13
Data wyroku: 2014-06-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia – Anna Walczak-Sarnowska
Słowa kluczowe: Renta
Podstawa prawna: art 57 ustawy o rentach i emeryturach z FUS

Sygnatura akt III U 146/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Konin, dnia 17-06-2014 r.
Sąd Okręgowy w Koninie  III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący - Sędzia –SO Anna Walczak- Sarnowska
Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Lila Andrzejewska
przy udziale
po rozpoznaniu w dniu 17-06-2014 r.  w Koninie
sprawyJ. S. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.
o rentę
na skutek odwołaniaJ. S. (1)
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.
z dnia 11-01-2013r.  znak:(...)
Zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeJ. S. (1)prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na trwale począwszy od daty złożenia wniosku
Sygnatura akt III U 146/13

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.Inspektorat wK.decyzją z dnia 11 stycznia 2013 roku, znak:(...)odmówiłJ. S. (1)prawa renty z tytuł niezdolności do pracy wskazując w uzasadnieniu, że na dzień złożenia wniosku nie spełnia warunku wymaganego 3 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego, albowiem udowodniła 2 lata, 8 miesięcy i 10 dni, natomiast warunek posiadania 2 letniego okresu składkowego i nieskładkowego skutkowałby przyznaniem świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy przed ukończeniem 22 roku życia, tj. przed dnia(...)Orzeczeniem z dnia 2 stycznia 2013 roku nie stwierdzono natomiast u odwołującej niezdolności do pracy,a więc nie została spełniona przesłanka konieczna do przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyłaJ. S. (1)wskazując, że jest leczona neurologicznie z powodu padaczki oraz okulistycznie z powodu ślepoty. Dodatkowo odwołująca podkreśliła, że posiada orzeczenie poradni psychologicznej o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, niezdolność do pracy powstała zaś przez 16 rokiem życia.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, iż odwołująca na dzień złożenia wniosku nie legitymuje się 3 letnim okresem składkowymi nieskładkowych, albowiem udowodniła 2 lata, 8 miesięcy i 10 dni, natomiast warunek posiadania 2 letniego okresu składkowego i nieskładkowego, który skutkowałby przyznaniem prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy przed ukończeniem 22 roku życia, tj. przez(...). Odwołująca badana zaś przez Komisję Lekarską ZUS orzeczeniem z dnia 2 stycznia 2013 roku nie została uznana za niezdolną do pracy.

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

J. S. (2)urodziła się w dniu(...)W dniu 10 czerwca 2008 roku ukończyła zasadniczą szkołę zawodową w zawodzie krawiec, w dniu 27 kwietnia 2010 roku ukończyła zaś uzupełniające Liceum Ogólnokształcące wZespole Szkół Centrum (...)wK..
J. S. (1)choruje na padaczkę, nadto pozostaje pod opieką lekarza okulisty.
Odwołująca w okresie od dnia 1 września 2007 roku do dnia 31 sierpnia 2008 roku zatrudniona była w(...)s.j.Zakład Pracy (...)w pełnym wymiarze czasu pracy i wykonywała wówczas pracę ucznia w celu przygotowania zawodowego. W okresie od dnia 19 stycznia 2011 roku do dnia 30 stycznia 2011 rokuJ. S. (1)zatrudniona była w(...) S.A.z siedzibą wP.na stanowisku pracownika gospodarczego w ½ wymiarze czasu pracy. W okresie od dnia 1 lutego 2011 roku do dnia 25 sierpnia 2012 roku odwołująca pracowała w(...) sp. z o. o.na stanowisku pracownika gospodarczego także w wymiarze ½ czasu pracy.
W okresie od dnia 1 sierpnia 2012 roku do dnia 30 września 2012 rokuJ. S. (1)pracowała natomiast w(...) sp. z o. o.z siedzibąwP.na stanowisku pracownik sprzątający w wymiarze czasu pracy ½.
Łączny okres składkowy i nieskładkowy odwołującej wyniósł 2 lata, 8 miesięcy i 10 dni.
Odwołująca kilkakrotnie bezskutecznie występowała z wnioskiemo przyznanie prawa do renty socjalnej.
W dniu 20 września 2012 rokuJ. S. (1)złożyła wnioseko przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 21 listopada 2012 roku ustalono, że odwołująca jest częściowo niezdolna do pracy do dnia 31 listopada 2014 roku, a niezdolność ta powstała przed dniem(...)
Orzeczenie powyższe zakwestionowane zostało przez zastępcę głównego lekarza orzecznika ZUS.
Z uwagi na powyższe odwołująca poddana została badaniu przez Komisję Lekarską ZUS, która po dokonaniu analizy zebranej dokumentacji medycznejw orzeczeniu z dnia 2 stycznia 2013 roku ustaliła, żeJ. S. (1)nie jest niezdolna do pracy.
Orzeczenie powyższe stanowiło podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
W toku postępowania Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłych lekarzy: neurologa, psychiatry, okulisty oraz biegłego psychologa kierując się dolegliwościami, na które powołuje się odwołująca,
W oparciu o tą opinię Sąd ustalił, że odwołującaJ. S. (1)cierpi na: padaczkę z napadami częściowymi złożonymi wtórnie uogólniającymi się – występującymi rzadko – kontrolowaną farmakologicznie, upośledzenie umysłowe lekkie, ślepotę nieodwracalną oka lewego z powodu zaniku nerwu wzrokowego, krótkowzroczność średniego stopnia oka lewego, krótkowzroczność małego stopnia oka prawego, jednooczność.
Z uwagi na lekkie upośledzenie umysłowe, a także zespół schorzeń mózgowych odwołująca jest trwale częściowo niezdolna do pracy, niezdolność ta powstała przed dniem 1 marca 2010 roku.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy zgromadzonych w toku postępowania i aktach organu rentowego oraz w oparciu o opinię biegłych lekarzy sądowych: specjalisty neurologa, psychiatry, okulisty oraz biegłego psychologa, w tym opinii uzupełniających oraz zeznań biegłego neurologa i psychiatry.
Sąd uznał opinię biegłych za jasną i wyczerpującą. Biegli wydali ją po zapoznaniu się z istniejącą dokumentacją medyczną oraz po przeprowadzeniu wywiadu i przebadaniu odwołującej. Stanowiska zawarte w opinii należycie uzasadnili, podpierając się w tym względzie dokumentacją medycznąi wynikami przeprowadzonych badań, a także posiadaną wiedzą. Organ rentowy nie zgodził się wprawdzie z wnioskami zawartymi w opinii wnosząc o jej uzupełnienie, okoliczność ta jednak nie może w ocenie Sądu dyskredytować wniosków zawartych w opinii dotyczących istnienia u odwołującej częściowej niezdolności do pracy przed dniem 1 marca 2010 roku, tym bardziej, że ostatecznie w piśmie procesowym z dnia 30 kwietnia 2014 roku organ rentowy nie wniósł kolejnych zastrzeżeń do opinii podtrzymując jednak stanowisko zajęte przez Komisję Lekarską ZUS.
Zgodnie zart. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 j.t.) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:

1
jest niezdolny do pracy;

2
ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;

3
niezdolność do pracy powstała w wyliczonych w tym przepisie okresach ubezpieczenia (o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3 – 8 i 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11 – 12, 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15 – 17 oraz art. 7 pkt 1 – 4, 5 lit. a, pkt 6 i 12), albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ich ustania.

Według art. 58 ust.  1 powołanej ustawy warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w myśl art. 57 ust. 1 pkt 2, uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowyi nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej:

1
1 rok - jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat;

2
2 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat;

3
3 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat;

4
4 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat;

5
5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.

Okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy; do tego dziesięcioletniego okresu nie wlicza się okresów pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej (ust. 2).
Jeżeli ubezpieczony nie osiągnął okresu składkowego i nieskładkowego,o którym mowa w ust. 1, warunek posiadania wymaganego okresu uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczenia przed ukończeniem 18 lat albo w ciągu 6 miesięcy po ukończeniu nauki w szkole ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej lub w szkole wyższej oraz do dnia powstania niezdolności do pracy miał, bez przerwy lub z przerwami nieprzekraczającymi 6 miesięcy, okresy składkowe i nieskładkowe (ust. 3).
Przepisu ust. 2 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy, o którym mowa w art. 6, wynoszący co najmniej 25 lat dla kobietyi 30 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy (ust. 4).
Definicja ustawowej niezdolności do pracy zawarta jest w przepisie art. 12 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS zgodnie, z którym niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. W przepisach ustępów 2 i 3 cytowanego przepisu jest natomiast mowa o różnicy między niezdolnością do pracy całkowitą oraz częściową. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (art. 12 ust. 2 ustawyo emeryturach i rentach z FUS), zaś częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (art. 12 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).
Zgodnie z treścią art. 13 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się: stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawnościw drodze leczenia i rehabilitacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.
Dodać trzeba, że ustalenie niezdolności do pracy wymaga wiadomości specjalnych w rozumieniuart. 278 § 1 k.p.c., dlatego Sąd w realiach sprawy był zobligowany przeprowadzić dowód z opinii biegłych sądowycho specjalnościach odpowiadających schorzeniom ubezpieczonej (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2005 r., I UK 356/04, publ. LEX nr 276241; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt I UK 356/07, publ. LEX nr 490392).
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było to, czy odwołującaJ. S. (1)jest częściowo (względnie – całkowicie) niezdolna do pracyw rozumieniu przepisu art. 12 ustawy emerytalnej i czy niezdolność ta powstała przed dniem(...). Z akt sprawy wynika bowiem niezbicie, że odwołująca legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze 2 lat, 8 miesięcy i 10 dni, a zatem zgodnie z treścią powołanej regulacji z art. 58 ust. 1 pkt 2 niezdolność do pracy winna powstać przed ukończeniem przez nią 22 roku życia, tj. przed dniem(...)
W oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe, w szczególności w oparciu o opinię biegłych lekarzy sądowych: neurologa i psychiatry Sąd ustalił, że odwołującaJ. S. (1)z uwagi na lekkie upośledzenie umysłowe oraz zespół schorzeń pochodzenia mózgowego jest częściowo niezdolna do pracy na trwałe i niezdolność ta powstała przed wskazaną powyżej datą, tj. przed dniem(...)
Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że odwołującaJ. S. (1)spełnia wszystkie przesłanki do przyznania jej prawa do rentyz tytułu częściowej niezdolności do pracy
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznałJ. S. (1)prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy na trawle począwszy od daty złożenia wniosku.
SSO Anna Walczak – Sarnowska