Sąd Okręgowy w Gliwicach
IX Zamiejscowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IX U 1504/14
Data wyroku: 2014-11-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Kubasińska-Malcher
Słowa kluczowe: Wysokość Świadczenia
Podstawa prawna: art.118 ustawy z dnia  17.12.1998 r. o emeryturach i rentach  z FUS ( tjDz.U.z 2013r. , poz.1440 ) i w związku zz art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( t.j. Dz.U.z 2009 r. , Nr 205 , poz. 1585 ze zm. )i w zw. z art.11 ustawy  z dnia30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych ( t.j.Dz.U. z 2013 r. , poz. 170 ) , art. 477^14^ § 2 kpc
Teza: Błędna interpretacja przepisów powodująca  opóźnienie w wypłacie  świadczenia nie stanowi okoliczności , za którą  organ rentowy nie ponosi  odpowiedzialności w rozumieniu art. 85 ust.1 ustawy z dnia 13.10.1998r.  o systemie  ubezpieczeń społecznych . W takiej sytuacji , zgodnie z powołanym uregulowaniem prawnym  i w związku z art. 118 ustawy o emeryturach i rentach ... i art. 11 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych  , organ rentowy jest zobowiązany  do wypłaty  odsetek ustawowych  za zwłokę  w wypłacie świadczeń .

Sygn. akt IX U 1504/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 listopada 2014 r.
Sąd Okręgowy___________________w Gliwicach Wydział IX

    Sąd Pracy i Ubezpieczeń SpołecznychOśrodek Zamiejscowy w Rybniku

w składzie:

Przewodniczący:

SSO Barbara Kubasińska-Malcher

Protokolant:

Gabriela Jokiel

przy udziale: ./.
po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. w Rybniku
sprawy z odwołaniaH. D.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o wysokość świadczenia przedemerytalnego, wypłatę odsetek
na skutek odwołaniaH. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
z dnia 05 czerwca 2014r. Znak(...)
z dnia 30 lipca 2014 r. Znak(...)
1.oddala odwołanie od decyzji z dnia 05 czerwca 2014r.
2.zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 30 lipca 2014r. i przyznaje ubezpieczonej odsetki ustawowe od świadczenia przedemerytalnego za okres od 06 czerwca 2011r. do daty wypłaty świadczenia.
3.zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.na rzecz ubezpieczonej kwotę 60,00 złotych ( sześćdziesiąt złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sędzia
Sygn. akt IXU 1504/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 05.06.2014r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wykonując wyrok Sądu z dnia 06.12.2011r. przyznał ubezpieczonejH. D.prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 07.05.2011r., to jest od daty określonej w wyroku.
Decyzją z dnia 30.07.2014r. organ rentowy na podstawie art.118 ust.1 i 1a ustawy
o emeryturach i rentach z FUS odmówił ubezpieczonej wypłaty odsetek od przyznanego świadczenia przedemerytalnego w sytuacji, gdy w sentencji wyroku Sądu nie zostało zawarte rozstrzygnięcie o odpowiedzialności organu rentowego za opóźnienie w ustaleniu lub
w wypłacie świadczenia oraz w związku z tym, iż zaległa należność została wypłacona
w ustawowo określonym terminie.
Ubezpieczona w odwołaniach od decyzji sprecyzowanych na rozprawie w dniu 18.11.2014r. domagała się ich zmiany przez przyznanie prawa do odsetek, od daty przyznania świadczenia przedemerytalnego do dnia zapłaty, to jest do dnia 12.06.2014r. Ubezpieczona wniosła również o zasądzenie na jej rzecz od organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołania wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonych decyzjach.
Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonaH. D.urodziła się w dniu (...)
W rozpoznaniu wniosku ubezpieczonej z dnia 06.05.2011r. organ rentowy decyzją
z dnia 13.09.2011r. odmówił ubezpieczonej prawa do świadczenia przedemerytalnego, gdyż rejestracja ubezpieczonej w Urzędzie Pracy nastąpiła dopiero w dniu 07.10.2010r., a nie
w ciągu 30 dni od dnia ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy ( ani też w ciągu 30 dni od wydania decyzji odmawiającej przyznania prawa do renty na dalszy okres ).
Ubezpieczona odwołała się od tej decyzji i tut. Sąd wyrokiem z dnia 06.12.2011r.
w sprawie o sygn. akt IXU 1477/11 zmienił tę decyzję i przyznał ubezpieczonej prawo
do świadczenia przedemerytalnego od dnia 07.05.2011r.
Apelację od tego wyroku wywiódł organ rentowy i Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 08.11.2012r. w sprawie o sygn. akt III AUa 240/12 zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie ubezpieczonej.
Na skutek wniesionej przez ubezpieczoną kasacji od wyroku Sądu II instancji, wyrokiem z dnia 13.09.2013r. w sprawie o sygn. akt I UK 67/13 Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu II instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach, który ostatecznie wyrokiem z dnia 11.04.2014r. w sprawie o sygn. akt III AUa 275/14 oddalił apelację organu rentowego od wyroku tut. Sądu z dnia 06.12.2011r.
W takiej sytuacji organ rentowy decyzją zaskarżoną z dnia 05.06.2014r. przyznał ubezpieczonej prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 07.05.2011r., czyli od daty określonej w wyroku tut. Sądu z dnia 06.12.2011r. i przekazał należność za okres od dnia 07.05.2011r. do dnia 31.05.2014r. w kwocie 34.447,28 zł.
W dniu 11.07.2014r. ubezpieczona złożyła w organie rentowym wniosek o wypłatę odsetek za zwłokę w wypłacie świadczenia przedemerytalnego.
W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy postanowił jak kolejnej zaskarżonej decyzji z dnia 30.07.2014r.
Powyższe Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego jako okoliczności bezsporne, bo jednoznacznie wynikające z tych dowodów i nie kwestionowane przez strony.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje:
W ocenie Sądu odwołanie ubezpieczonej od decyzji zaskarżonej z dnia 30.07.2014r. zasługuje na uwzględnienie i skutkuje z mocyart.477(14) §2 k.p.c.zmianą tej decyzji, jak
w pkt 2 wyroku.
Natomiast oddaleniu podlega odwołanie ubezpieczonej od decyzji z dnia 05.06.2014r., albowiem nie zawiera ono żadnych argumentów, które skutecznie podważyłyby rozstrzygnięcie objęte tą decyzją.
Decyzja ta jest realizacją wyroku tut. Sądu z dnia 06.12.2011r. wydanego w sprawie
o sygn. akt IXU 1477/11 o przyznaniu ubezpieczonej świadczenia przedemerytalnego, który uprawomocnił się w wyniku oddalenia apelacji organu rentowego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11.04.2014r. w sprawie o sygn. akt III AUa 240/12, przy czym Sądy w postępowaniach poprzedzających wydanie tej zaskarżonej decyzji nie rozpoznawały sprawy w zakresie odsetek jak również organ odwoławczy w żadnym orzeczeniu nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego.
Ubezpieczona zatem złożyła wniosek o wypłatę odsetek ustawowych od przyznanego jej świadczenia przedemerytalnego i wówczas została wydana decyzja zaskarżona z dnia 30.07.2014r.
Zasady wypłaty odsetek regulujeart.85 ust.1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych( t.j. Dz.U. z 2013r., poz.1442 ze zm. ), natomiastart.118 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
( tj. Dz.U. z 2013r., poz.1440 ze zm. ) ustala zasady przyznawania i wypłacania świadczeń emerytalno – rentowych.
Zgodnie z powołanymart.85 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jeżeli Zakład – w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania
i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych lub świadczeń zleconych
do wypłaty na mocy odrębnych przepisów albo umów międzynarodowych – nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek
od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych określonych przepisami prawa cywilnego. Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności.
W myśl natomiast art.118 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach…:
- organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, z uwzględnieniem ust. 2 i 3 oraz art. 120 ( art.118 ust. 1 ),
- w razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego, jeżeli organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Organ odwoławczy, wydając orzeczenie, stwierdza odpowiedzialność organu rentowego ( art.118 ust.1a ).
Zgodnie zart.11 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych
( tj. Dz.U. z 2013r., poz.170 ), powyższe przepisy mają zastosowanie do świadczeń przedemerytalnych.
W świetle tych uregulowań prawnych warunkiem zapłaty przez organ rentowy odsetek jest wypłacenie świadczenia po upływie 30 dni od daty wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, przy czym przez wyjaśnienie takiej okoliczności należy rozumieć rozstrzygnięcie ostatniej kwestii koniecznej do ustalenia uprawnień ubezpieczonego albo też dzień wpływu do organu rentowego prawomocnego orzeczenia ale tylko w sytuacji, gdy za nieustalenie tych okoliczności nie ponosi odpowiedzialności organ rentowy.
Niewątpliwie w niniejszej sprawie odmowa przyznania ubezpieczonej świadczenia przedemerytalnego była spowodowana błędną wykładnią obowiązujących przepisów. Tymczasem z utrwalonego orzecznictwa sądowego błędna interpretacja przepisów nie stanowi okoliczności, za którą organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności.
Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25.01.2005r. w sprawie
o sygn. akt I UK 159/04 ( LEX 155929 ) stwierdzając, iż „ wydanie przez organ rentowy niezgodnej z prawem decyzji odmawiającej wypłaty świadczenia w sytuacji, gdy było możliwe wydanie decyzji zgodnej z prawem, w szczególności, gdy ubezpieczony wykazał wszystkie przesłanki świadczenia, oznacza, że opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które organ rentowy ponosi odpowiedzialność, choćby nie można było mu zarzucić niestaranności w wykładni i zastosowaniu prawa ” ( podobnie wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 02.10.2012r. sygn. akt III AUa 485/12 LEX
nr 1223269 ).
W takiej sytuacji Sąd uznał, iż organ rentowy jest zobowiązany do wypłaty ubezpieczonej odsetek za zwłokę z tytułu opóźnienia w wypłacie świadczenia przedemerytalnego od dnia 06.06.2011r., czyli od dnia następnego po upływie 30-dniowego terminu liczonego od daty złożenia wniosku o świadczenie przedemerytalne, do dnia jego wypłaty, bo za ten okres organ rentowy pozostawał w zwłoce w wypłacie.
W ocenie Sądu fakt, że Sąd nie orzekł o odpowiedzialności organu rentowego
za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, nie przesądza o braku możliwości wypłaty odsetek za okres jak wyroku.
Niezamieszczenie tej treści rozstrzygnięcia w sentencji wyroku, jak wynika
z ukształtowanego już w tym zakresie orzecznictwa sądowego ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.04.2010r. II UK 330/09 LEX nr 604220, uchwała tego Sądu z dnia 24.03.2011r. I UZP 2/11 LEX nr 784338 ), nie jest równoznaczne z orzeczeniem negatywnym ( gdyż Sąd w istocie nie wyjaśnił i nie rozstrzygnął tej kwestii )
i w konsekwencji nie pozbawia ubezpieczonej prawa do odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczenia.
W pkt 3 wyroku Sąd na podstawieart.98 k.p.c.w związku z §2 ust.1 i 2, §12 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie… ( tj. Dz.U. z 2013r., poz.461 ) zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sędzia