Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 405/14
Data wyroku: 2014-06-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sebastian Mazurkiewicz
Słowa kluczowe: Alkohol
Podstawa prawna: art. 115 § 16 kk

Sygn. akt VI Ka 405/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 czerwca 2014 roku
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Sebastian Mazurkiewicz
Protokolant  sekr. sądowy Mariusz Pogorzelski
przy udziale Prokuratora Anety Ostromeckiej
po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 roku
sprawyD. J.
oskarżonego o przestępstwo zart. 178a § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
z dnia 25 lutego 2014 roku    sygn. akt III K 994/13

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
D. J.w ramach czynu z punktu 1 uznaje za winnego tego, że w dniu 25 sierpnia 2013 roku wW.naul. (...)znajdując się w stanie po użyciu alkoholu z zawartością alkoholu w wydychanym powietrzu nie przekraczającą 0,25 mg/l prowadził w ruchu lądowym samochód markiO. (...)onumerze rejestracyjnym (...)tj. wykroczenia z art. 87 § 1 kw i za to na podstawie art. 87 § 1 kw wymierza mu karę grzywny w wysokości 600 (sześćset) złotych;

2
za podstawę wymiaru środka karnego z punktu 2 wyroku przyjmuje art. 87 § 3 kw w zw. z art. 29 § 2 kw;

II
w pozostałej części utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

III
zwalnia obwinionego od ponoszenia zryczałtowanych kosztów postępowania przed sądem drugiej instancji, obciążając nimi Skarb Państwa.

Sygn. akt VI Ka 405/14

UZASADNIENIE
D. J.został oskarżony o to, że w dniu 25 sierpnia 2013 roku wW.naul. (...), umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym określone wart. 45 ust. 1 pkt 1 Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym(Dz. U. z 2005 roku, nr 108 poz. 908 z późniejszymi zmianami) w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości o zawartości alkoholu w w wydychanym powietrzu: 0,25 mg/l, 0,23 mg/l, 0,26 mg/l, 0,18 mg/l kierował w ruchu lądowym samochodem markiO. (...)onr rej. (...), tj. o czyn zart. 178a § 1 kk.
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2014 roku, w sprawie pod sygn. akt III K 994/13 zmienił opis czynu zarzucanego oskarżonemu w ten sposób, że przyjmując, że prowadził on pojazd w stanie po użyciu alkoholu i zmienił kwalifikację prawną tego czynu na art. 86 § 2 kw i uznałD. J.za winnego tak opisanego i zakwalifikowanego czynu oraz na podstawie art. 86 § 2 kw wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 60 stawek dziennych po 10 złotych stawka. Na podstawie art. 86 § 3 kw w związku z art. 29 § 2 kw orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. A i B przez okres 1 roku. W dalszej części wyroku sąd orzekł o zaliczeniu okresu zatrzymania prawa jazdy i kosztach sądowych.
Od wyroku tego apelację złożył Prokurator Rejonowy Warszawa Praga – Południe, który na podstawieart. 425 § 1 i 2 kpkorazart. 444 kpkzaskarżył powyższy wyrok w całości na niekorzyść oskarżonegoD. J.i powołując się naart. 438 pkt 1 kpkwyrokowi temu zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego w postaciart. 1278a § 1 kkorazart. 115 § 16 pkt 2 kkpolegającą na błędnym uznaniu, że stwierdzona za pomocą analizatora wydechu uD. J.wartość 0,26 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu w obliczu niepewności pomiaru świadczy, iż jego zachowanie wypełniło znamionaart. 86 § 2kw, podczas gdy zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg/l albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość, a zatem zachowanie oskarżonego wypełniło w istocie dyspozycjęart. 178a § 1 kk.
Podnosząc powyższy zarzut prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Rozpoznając apelację, sąd okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja Prokuratora Rejonowego Warszawa Praga-Południe okazała się na tyle zasadna, że spowodowała zmianę zaskarżonego wyroku i przyjęcie, że obwiniony popełnił wykroczenie z art. 87 § 1 kw. Okazała się ona niezasadna w zakresie zarzutu obrazy prawa materialnego tj.art. 115 § 16 pkt 2 kkiart. 178a § 1 kk, więc w tym zakresie nie mogła zostać uwzględniona.
W pierwszej kolejności należy wskazać, żeart. 115 § 16 pkt 2 kkwskazuje normatywną definicję stanu nietrzeźwości, zaśart. 178a § 1 kkpenalizuje prowadzenie pojazdu mechanicznego w takim stanie w ruchu m.in. lądowym. Rzecz jednak w tym, że z żadnego przepisu rangi ustawowej nie wynika, że analizatory zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu dostarczają dowody, które należy traktować jak dogmaty. Rację ma skarżący, że żaden akt podustawowy ani inny akt normatywny o charakterze wewnętrznym nie może stać w sprzeczności z definicją stanu nietrzeźwości, zwłaszcza w części dotyczącej poziomu alkoholu w wydychanym powietrzu. Rzecz jednak w tym, że definicja ta odwołuje się do zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, a nie do wyniku pomiaru zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu wskazanym przez homologowane urządzenie. Jest to istotna różnica, albowiem wyniki badania na zawartość alkoholu są dowodami, które podlegają swobodnej ocenie sądu. W przedmiotowej sprawie maksymalnym wynikiem zawartości alkoholu w wydychanym przezD. J.powietrzu był trzeci wynik na poziomie 0,26 mg/l, osiągnięty przez niego o godzinie 15:56, podczas badania urządzeniem(...)CM (k. 2). Wcześniejszy (pierwszy) pomiar (z godziny 15:34) wskazywał na wynik 0,25 mg/l, zaś kolejny (drugi z godziny 15:54) na wynik 0,23 mg/l. Oznacza to, że pierwszy wynik był wyższy niż drugi (co świadczyć mogłoby o fazie eliminacji), jednak trzeci był ponownie wyższy (i to wyższy niż pierwszy wynik) i formalnie przekraczał ustawowy próg. Powyższe nakazywało w sposób ostrożny podejść do wyników badania alko metrycznego i szczególnie wnikliwie przeanalizować świadectwo wzorcowania i zawarte w nim informacje.
O ile sąd rejonowy słusznie zauważył, że w sprawie istnieją wątpliwości co do możliwości ustalenia, czyD. J.znajdował się w stanie nietrzeźwości, o tyle stanowisko swoje sąd ten uzasadnił nieco lapidarnie. Tym niemniej pogląd sądu w tym względzie jest słuszny. Otóż ze świadectwa wzorcowania z k. 3-4 wynika stwierdzenie, że podano w nim wartości niepewności pomiaru, zaś podane wartości niepewności pomiaru stanowią niepewności rozszerzone przy poziomie ufności około 95 %. Jak wynika z tabelki niepewności pomiaru – przy wartości wzorca 0,25 mg/l niepewność pomiaru wynosi 0,01. Oznacza to tyle, że w 95 % pomiar ten będzie prawidłowy, jednak w około 5 % obarczony może być błędem w okolicach 0,01 mg/l. Biorąc pod uwagę redakcjęart. 5 § 2 kpki niejednoznaczne wyniki trzech kolejnych pomiarów (wskazujące raz na fazę eliminacji, kolejno na fazę wchłaniania) należy ustalić, że maksymalny poziom alkoholu w powietrzu wydychanym przezD. J.wynosił 0,25 mg/l (wynik 0,26 mg/l po poprawce wynikającej z niepewności pomiaru). Takie ustalenie zaś powoduje, żeD. J.nie znajdował się w stanie nietrzeźwości, albowiem zawartość alkoholu w wydychanym przez niego powietrzu nie przekraczała 0,25 mg/l ani nie prowadziła do stężenia przekraczającego tę wartość. Tym samym zawartość alkoholu w powietrzu wydychanym przezD. J.mieściła się w maksymalnej ilości wskazującej na stan po użyciu alkoholu, określony wart. 46 ust. 2 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Wobec powyższego zarzut skarżącego dotyczący obrazy prawa materialnego nie jest zasadny.
Nie można jednak zaakceptować kwalifikacji prawnej czynu przypisanego przez sąd rejonowyD. J.oraz kary zań wymierzonej. Uzasadnienie w części dotyczącej kwalifikacji prawnej zart. 86 § 2kw zresztą nie zawiera żadnych argumentów przemawiających za przyjętą kwalifikacją. O ile redakcja czynu zarzucanego zawiera także elementy zbędne, o tyle sam fakt kierowania pojazdem mechanicznym w stanie po użyciu alkoholu – choć naruszaart. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym– sam w sobie nie powoduje niezachowania należytej ostrożności, zaś zgromadzony materiał dowodowy nie dostarcza podstaw do takich ustaleń. Tym samym w sprawie nie może być mowy o kwalifikacji zart. 86 § 2kw, a tym bardziej o wymierzeniu kary grzywny w stawkach dziennych, co stanowi oczywiste i rażące naruszenie prawa materialnego.
Kierunek i zakres apelacji prokuratora spowodował możliwość zmiany zaskarżonego wyroku i uznaniaD. J.– w ramach zarzucanego mu czynu – za winnego popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 kw. Wykroczenie z tego artykułu polega na kierowaniu pojazdem mechanicznym m.in. w ruchu lądowym przez osobą znajdującą się w stanie po użyciu alkoholu. Tym samym sąd okręgowy zmienił opis czynu i przypisałD. J.popełnienie wykroczenia z art. 87 § 1 kw, za które wymierzył mu karę grzywny w wysokości 600 złotych, uznając, że kara w takim rozmiarze będzie adekwatna i spełni wszystkie cele kary. Konsekwentnie za podstawę wymiaru środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych sąd przyjął art. 87 § 3 kw w związku z art. 29 § 2 kw. W pozostałej części sąd okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
O zwolnieniuD. J.od ponoszenia zryczałtowanych kosztów postępowania przed sądem odwoławczym sąd orzekł w oparciu o treśćart. 624 § 1 kpkw związku zart. 119 kpw, uznając iż ich uiszczenie z uwagi na sytuację majątkową obwinionego i orzeczoną karę grzywny byłoby dla niego zbyt dolegliwe.