Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 116/14
Data wyroku: 2014-09-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: do Monika Obrębska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt IIIU 116/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia18 września 2014r.

Sąd Okręgowy

w Ostrołęce

Wydział III

Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:
Przewodniczący:SSR del. do SO Monika Obrębska
Protokolant:sekr. sądowy Przemysław Dudziński
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu18 września 2014 r. wO.
sprawy z odwołaniaJ. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wP.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaJ. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.
z dnia 30 grudnia 2013r.znak(...)

orzeka:

oddala odwołanie

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30.12.2013r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.odmówiłJ. S.prawa do emerytury.
Odwołanie od tej decyzji wniósł pełnomocnik odwołującego, zaskarżając wskazaną decyzję w całości. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że odwołujący pracował u różnych pracodawców, na stanowiskach różnie nazywanych w świadectwach pracy, jednakże przez cały okres zatrudnienia jego podstawową praca było spawanie, które jest zaliczone do prac uprawniających do wcześniejszej emerytury.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazał, żeJ. S.nie spełnia warunków do przyznania wcześniejszej emerytury, o których mowa wart.184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ubezpieczony ukończył wprawdzie 60 lat i posiada 25-letni ogólny staż pracy, lecz nie posiada wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. ZUS wskazał, że odwołujący nie przedstawił na okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach żadnych dokumentów.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
J. S.urodził się (...),zatem podstawą ubiegania się przez niego o prawo do emerytury jest art.184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń w zw. z§4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzew stanie prawnym na dzień 31.12.2012r.Zgodnie z tymi przepisami, prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po 31.12.1948r., jeżeli:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,
- nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa,
- w dniu 01.01.1999r. udowodnił 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W przedmiotowej sprawie spór sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy odwołujący zgromadził do dnia 01.01.1999r. min. 15 – letni okres pracy w szczególnych warunkach. Spełnienie przez odwołującego pozostałych warunków wymaganych do nabycia prawa do wnioskowanego świadczenia nie było przez ZUS kwestionowane.
Pełnomocnik odwołującego w piśmie procesowym z dnia 28.03.2014r. ostatecznie sprecyzował, że wnosi o zaliczenie do okresów pracy w szczególnych warunkach następujących okresów zatrudnieniaJ. S.:
- od 26.10.1973r. do 15.10.1975r., w wymiarze1 rok, 11 miesięcy i 20 dni,tj. okres odbywania zasadniczej służby wojskowej,
- od 10.11.1975r. do 31.05.1985r., w wymiarze9 lat,6 miesięcy i 20 dni,z tytułu zatrudnienia wWojewódzkim Związku Spółdzielni Rolniczych (...)wO.– Wykaz A, Dział V poz. 1 – roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach,
- od 11.06.1985r. do 30.04.1986r. w wymiarze10 miesięcy i 19dni z tytułu zatrudnienia wWojewódzkim Związku Spółdzielni Pracy Zakład (...)wO.– Wykaz A, Dział XIV, poz. 12 – prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym,
- od 01.05.1986r. do 30.11.1987r., w wymiarze1 roku i7 miesięcyz tytułu zatrudnienia wSpółdzielni Pracy (...)- Wykaz A, Dział V poz. 1 – roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach, Wykaz A, Dział XIV, poz. 12 – prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym,
- od 1.06.1996r. do 28.02.1998r., w wymiarze1 roku i 9 miesięcyz tytułu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o.- Wykaz A, Dział V poz. 1 – roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach,
- od 01.09.1998r. do 30.04.2000r., w wymiarze1 roku i 8miesięcy,z tytułu zatrudnienia wZakładzie (...)Dział IX, poz. 1 – prace w kanałach ściekowych.
Pierwszym okresem, o którego zaliczenie wnioskował pełnomocnik odwołującego był okres odbywania służby wojskowej.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do zaliczenia odwołującemu do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej. Jak wynika z ugruntowanego w tym zakresie orzecznictwa Sądu Najwyższego, okres zasadniczej służby wojskowej odbytej w czasie trwania stosunku pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zalicza się do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, jeżeli pracownik w ustawowym terminie zgłosił swój powrót do zatrudnienia ( tak np. wyrok Sądu Najwyższego z 25.02.2010r., II UK 219/09). Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie argumentacje przedstawioną w cyt. wyroku w pełni podziela i akceptuje. W świetle art. 108 ust. 1 obowiązującej od 29 listopada 1967r. ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony RP w brzmieniu pierwotnym obowiązującym do 31 grudnia 1974r. , czas odbywania zasadniczej lub okresowej służby wojskowej wlicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby podjął on zatrudnienie w tym samym zakładzie.
Tymczasem analiza dokumentów przedłożonych przez ubezpieczonego wskazuje, że służbę wojskową odbywał on w okresie od 26.10.1973r. do 15.10.1975r. Jedynym okresem zatrudnienia przed służbą wojskową, uznanym przez ZUS, jest okres zatrudnienia od 02.01.1971r. do 31.10.1972r. Okres od 01.11.1972r. aż do podjęcia służby wojskowej nie został natomiast zaliczony odwołującemu do stażu pracy, gdyż odwołujący nie wykazał by w tym okresie był zatrudniony. Z akt dotyczących ustalenia wartości kapitału początkowego wynika, że okresu tego nie odwołujący nie wskazał w kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych. Nie wskazał go również we wniosku o emeryturę. Powyższe wskazuje, że brak jest podstaw do przyjęcia, że bezpośrednio przed powołaniem do wojska odwołujący wykonywał pracę w szczególnych warunkach, co więcej odwołujący nie wykazał by w tym okresie w ogóle pozostawał w zatrudnieniu. Pełnomocnik odwołującego wnioskując o zaliczenie okresu służby wojskowej do stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach wywodził, żeJ. S.w czasie odbywania zasadniczej służby wojskowej wykonywał w istocie obowiązki mechanika i instalatora wodociągów i kanalizacji. Powyższe potwierdził również w swoich zeznaniach sam odwołujący, który podał, że w wojsku był w jednostce iżynieryjno – budowlanej, gdzie wykonywał szeroko rozumiane prace hydrauliczne zarówno na zewnątrz, jak też wewnątrz budynków. Podkreślić należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, w tym orzecznictwem Sądu Najwyższego, wymóg uznania robót instalacyjnych (wodno – kanalizacyjnych) za prace wykonywane w szczególnych warunkach, będący warunkiem koniecznym do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, jest spełniony tylko wtedy, gdy takie zatrudnienie było wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w głębokich wykopach (vide wyrok Sądu Najwyższego z 29.01.2014r., II UK 247/13, LEX nr 1438802).
Reasumując powyższe, skoro odwołujący nie wykazał, by bezpośrednio przed podjęciem służby wojskowej był zatrudniony i wykonywał pracę w szczególnych warunkach, jak również szczerze przyznał, że w czasie odbywania zasadniczej służby wojskowej nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy robót wodno – kanalizacyjnych wyłącznie w głębokich wykopach, brak jest podstaw do zaliczenia tego okresu do stażu pracy w szczególnych warunkach.
Nieuwzględnienie powyższego okresu do stażu pracy w szczególnych warunkach prowadzi do wniosku, że nawet potencjalne uwzględnienie wszystkich pozostałych wykazywanych przez pełnomocnika odwołującego okresów pracy w szczególnych warunkach nie spowoduje, że zgromadzi on wymagane ustawą 15 lat takiej pracy. W piśmie procesowym z 28.03.2014r. pełnomocnik odwołującego, odnośnie ostatniego ze spornych okresów, zawnioskował o zaliczenie okresu od 01.09.1998r. do 30.04.2000r., podczas gdy staż pracy w szczególnych warunkach, stosownie do treści cyt. wyżej przepisów może być liczony jedynie do 31.12.1998r. Po pozytywnym uwzględnieniu wszystkich wskazywanych przez pełnomocnika odwołującego okresów zatrudnienia (z wyłączeniem okresu odbywania zasadniczej służby woskowej) staż pracy odwołującego w szczególnych warunkach wyniósłby 12 lat, 10 miesięcy i 16 dni, zamiast wymaganych 15 lat.
Pomimo powyższego Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe na okoliczność ustalenia, czy charakter zatrudnienia odwołującego w pozostałych wskazywanych okresach pozwala na zaliczenie ich do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w rozumieniu cyt. wyżej przepisów.
Na okoliczność zatrudnienia wWojewódzkim Związku Spółdzielni Rolniczych (...)wO.od 10.11.1975r. do 31.05.1985r. odwołujący złożył świadectwo pracy z dnia 31.05.1985r., z którego wynika, że był on zatrudniony na stanowisku montera instalacji sanitarnych. Powyższe potwierdzają dokumenty z akt osobowych, gdzie stanowisko pracy odwołującego określane było ogólnie jako „hydraulik”, bądź „monterinstalacji sanitarnych” – vide dokumenty z akt osobowych. Z zeznań świadkówK. Z.iM. Z., jak też odwołującego przesłuchanego w charakterze strony wynika, że odwołujący w spornym okresie zajmował się wykonywaniem szeroko pojętych prac związanych z zakładaniem instalacji c.o. i wodno-kanalizacyjnych. Wykonywał te prace zarówno wewnątrz budynków, jak też na zewnątrz, gdzie wykonywał prace w głębokich wykopach. Wewnątrz budynków wykonywał wszelkiego rodzaju prace monterskie, pełną instalację wodno-kanalizacyją, łącznie z przyłączami i białym montażem, dużo czasu poświęcał też na spawanie, wykonywał też konserwację urządzeń sanitarnych. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i odwołującego w przedmiocie charakteru jego pracy w spornym okresie, nie znajdując żadnych podstaw by kwestionować ich szczerość i zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy. Świadkowie to osoby obce dla odwołującego. Nie mają żadnego interesu w składaniu fałszywych zeznań. Zeznania świadków i odwołującego wzajemnie się uzupełniają, tworząc logiczną całość.
Reasumując powyższe Sąd uznał, że brak jest podstaw, by uznać, że odwołujący w okresie od 10.11.1975r. do 31.05.1985r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracę w szczególnych warunkach. Niewątpliwe część prac wykonywanych przez odwołującego można zakwalifikować jako prace wykonywane w szczególnych warunkach, o których mowa w Wykazie A, Dział V poz. 1 – roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach, oraz w Wykazie A, dział XIV poz. 12 - prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym, jednakże prac tych odwołujący nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Oprócz spawania i wykonywania robót wodnokanalizacyjnych w głębokich wykopach, odwołujący wykonywał szeroko rozumiane prace monterskie instalacji c.o. i wodnokanalizacyjne również wewnątrz budynków, które nie są zaliczane do prac wykonywanych w szczególnych warunkach. Jak wskazano wyżej wymóg uznania robót instalacyjnych (wodno – kanalizacyjnych) za prace wykonywane w szczególnych warunkach, będący warunkiem koniecznym do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, jest spełniony tylko wtedy, gdy takie zatrudnienie było wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w głębokich wykopach (vide wyrok Sądu Najwyższego z 29.01.2014r., II UK 247/13, LEX nr 1438802).
Na okoliczność zatrudnienia wWojewódzkim Związku Spółdzielni Pracy Zakład (...)wO.od 11.06.1985r. do 30.04.1986r. odwołujący złożył świadectwo pracy z dnia 30.04.1986r., z którego wynika, że był on zatrudniony na stanowisku spawacza- instalatora. Natomiast na okoliczność zatrudnienia wSpółdzielni Pracy (...)wO.od 01.05.1986r. do 30.11.1987r. odwołujący złożył świadectwo pracy z dnia 30.11.1987r., z którego wynika, że był on zatrudniony na stanowisku montera wot-ka i c.o i spawacza.
Z zeznań świadkówJ. Ż.i odwołującego, przesłuchanego w charakterze strony wynika, że we wskazanych wyżej okresach odwołujący pracował głównie przy zakładaniu urządzeń centralnego ogrzewania i instalacji wodno-kanalizacyjnych, przy czym najwięcej czasu, bo około 80 - 85% poświęcał na spawanie. W mniejszym zakresie wykonywał pozostałe prace monterskie przy zakładaniu urządzeń wodno- kanalizacyjnych i c.o. Powyższe potwierdzają dokumenty z akt osobowych, gdzie stanowisko pracy odwołującego w pierwszym ze spornych okresów określane było jako „monter instalacji wod.-kan. i c.o.” – vide dokumenty z akt osobowych – umowa o pracę k.16, zaświadczenie. 17, angaż k. 18. Z dokumentów z akt osobowych za okres zatrudnienia w Spółdzielni Pracy z(...)wO.wynika, że stanowisko pracy odwołującego określane było jako monter instalacji wod –ka i c.o. , spawanie ( vide umowa o pracę k. 23, opinia k. 28).
Powyżej omówione dowody wskazują, że w obu omawianych okresach, podobnie jak w czasie zatrudnienia w okresie od 10.11.1975r. do 31.05.1985r. odwołujący nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracy w szczególnych warunkach, choć niewątpliwe część prac wykonywanych przez odwołującego można zakwalifikować jako prace wykonywane w szczególnych warunkach, o których mowa w Wykazie A, dział XIV poz. 12 - prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym, jednakże prac tych odwołujący nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Oprócz spawania odwołujący wykonywał szeroko rozumiane prace monterskie instalacji c.o. i wodnokanalizacyjne wewnątrz budynków, które nie są zaliczane do prac wykonywanych w szczególnych warunkach.
Następnym wykazywanym przez odwołującego okresem pracy w szczególnych warunkach jest okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o.wR., gdzie pracował w okresie od dnia 01.06.1996r. do dnia 28.02.1998r. Na okoliczność tej pracy odwołujący złożył świadectwo pracy z 02.03.1998r., z którego wynika, że w P.W.(...)wykonywał pracę w szczególnych warunkach na stanowisku montera instalacji wodno–kanalizacyjnych, wymienionym w Dziale V poz. 1 wykazu A, stanowiącego załącznik do Rozporządzenia RM z 07.02.1983r. Tymczasem z zeznań odwołującego wynika, że w tym okresie zajmował się spawaniem hydroforni, robił wodociągi, stacje uzdatniania wody, spawał tzw. kołnierze. Ponadto w aktach osobowych odwołującego za sporny okres zatrudnienia znajduje się świadectwo pracy datowane na 02.03.1998r., które w rubryce dotyczącej wykonywania pracy w warunkach szczególnych, nie potwierdza by odwołujący w spornym okresie zatrudnienia wykonywał prace w szczególnych warunkach ( vide k. I 14 akt osobowych). Ponadto analiza akt osobowych wskazuje, że stanowisko pracy odwołującego określane było jako „monter instalacji sanitarnych”. Powyższe wskazuje, że dalece wątpliwe jest, by odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace, o których mowa w Wykazie A, Dział V poz. 1 – roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach.
W ostatnim ze spornych okresów tj. od 01.09.1998r. do 31.12.1998r. odwołujący był zatrudniony wZakładzie (...). Pełnomocnik odwołującego wywodził, że w tym okresie odwołujący wykonywał prace, o których mowa w Wykazie A dział IX, poz. 1 – prace w kanałach ściekowych. Odwołujący przesłuchany w charakterze strony wskazywał, że w tym okresie zajmował się wymianą rur w kanałach, udrażnianiem studzienek kanalizacyjnych. Powyższe znajduje też potwierdzenie w świadectwie pracy w z dnia 30.04.2000r. (vide akta emerytalne k.5), gdzie w rubryce dotyczącej wykonywania pracy w szczególnych warunkach wskazano, że odwołujący od 01.09.1998r. do 30.04.2000r. wykonywał jako monter instalacji sanitarnych prace w kanałach ściekowych. Wskazać jednak należy, że nawet zaliczenie powyższego okresu od 01.09.1998r. do 31.12.1998r. tj. 4 miesiące do prac wykonywanych w szczególnych warunkach, jest niewystarczające do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z uwagi na fakt, iż w przedmiotowym postępowaniu odwołujący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazał skutecznie, że pracę w szczególnych warunkach wykonywał również w pozostałych spornych okresach.
Z tych względów Sąd uznał, żeJ. S.nie spełnia wszystkich warunków do przyznania mu emerytury określonej wart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż nie udowodnił 15 – letniego stażu pracy szczególnych warunkach bądź w szczególnym charakterze i dlatego w oparciu oart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił jego odwołanie od decyzji z 30.12.2013r.