Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 4/14
Data wyroku: 2014-02-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogdan Górski, Hanna Prządka, Mariola Krajewska-Sińczuk
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Zdrowiu
Podstawa prawna: art. 158 §1 kk
Teza: Sąd I instancji dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż błędnie przyjął, że działanie oskarżonych opisane w zarzucie nie stanowiło narażenia w/w pokrzywdzonych na bezposrednie niebezpieczeństwo wystąpienia skutku określonego w art. 156 par. 1 kk w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu

Sygn. akt II Ka 4/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 lutego 2014 r.

Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Bogdan Górski

Sędziowie:

SO Mariola Krajewska - Sińczuk (spr.)
SO Hanna Prządka

Protokolant:

sekr. sądowy Agnieszka Wierzbicka

przy udziale prokuratora Bożeny Grochowskiej-Małek
po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014 r.
sprawyP. Ś.,A. C. (1)iA. C. (2)
oskarżonych o przestępstwo zart. 158 §1 kk
na skutek apelacji, wniesionych przez prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowegoK. C.
od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie
z dnia 24 września 2013 r. sygn. akt II K 727/11
zaskarżony wyrok uchyla i sprawęP. Ś.,A. C. (1)iA. C. (2)przekazuje Sądowi Rejonowemu w Garwolinie do ponownego rozpoznania; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.J. Z.wG.kwotę 516,60 złotych (w tym 96,60 złotych podatku VAT) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu w postępowaniu odwoławczym na rzecz oskarżyciela posiłkowegoK. C..

Sygn. akt II Ka 4/14

UZASADNIENIE
P. Ś.,A. C. (1)iA. C. (2)zostali oskarżeni o to, że w dniu 14 maja 2011roku wŁ.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami wziął udział w pobiciuK. C.iM. G.w ten sposób, że po uprzednim uderzeniuM. G.pięścią w twarz doprowadzili go do upadku na chodnik a następnie kopali go obutymi stopami po głowie i tułowiu, czym spowodowali u niego obrażenia w postaci: stłuczenia głowy, złamania bocznej ściany oczodołu prawego, złamania ściany głównej i bocznej prawej zatoki szczękowej z przemieszczeniem odłamów z obecnością krwiaka obrzęku zatoki, rozejście szwu jarzmowego oraz dokonali pobiciaK. C.w ten sposób, że uderzając go pięściami po całym ciele w okolice brzucha i głowy powodując uK. C.obrażenia ciała w postaci: złamania kości nosa z przemieszczeniem oraz stłuczenia twarzy czym spowodowali uK. C.iM. G.skutek w postaci rozstroju zdrowia trwający dłużej niż siedem dni,

tj. o czyn zart. 158 § 1 kk

Sąd Rejonowy w Garwolinie wyrokiem z dnia 24 września 2013 roku:

I. oskarżonychP. Ś.,A. C. (1)iA. C. (2)uznał za winnych tego, że w dniu 14 maja 2011roku wŁ.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu wzięli udział w pobiciuK. C.iM. G.w ten sposób, że po uprzednim uderzeniuM. G.pięścią w twarz doprowadzili go do upadku na chodnik a następnie kopali go obutymi stopami po głowie i tułowiu, czym spowodowali u niego obrażenia w postaci: stłuczenia głowy, złamania bocznej ściany oczodołu prawego, złamania ściany głównej i bocznej prawej zatoki szczękowej z przemieszczeniem odłamów z obecnością krwiaka obrzęku zatoki, rozejście szwu jarzmowego oraz dokonali pobiciaK. C.w ten sposób, że uderzając go pięściami po całym ciele w okolice brzucha i głowy powodując uK. C.obrażenia ciała w postaci: złamania kości nosa z przemieszczeniem oraz stłuczenia twarzy czym spowodowali uK. C.iM. G.skutek w postaci rozstroju zdrowia trwający dłużej niż siedem dni, tj. popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 158 § 1 kki za ten czyn na podstawieart. 158 § 1 kkwymierzył każdemu z nich karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;
II. na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkiart. 70 § 2 kkwykonanie orzeczonych wobec oskarżonych kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesił tytułem próby na okres 3 lat;
III. na podstawieart. 73 § 2 kkoddał oskarżonych w okresie próby pod dozór kuratora sądowego;
IV. na podstawieart. 46 § 2 kkorzekł od każdego z oskarżonych na rzecz pokrzywdzonegoM. G.zam.S.(...)Ł.kwoty po 500 złotych, zaś na rzeczK. C.zam.ul. (...),(...)-(...) Ł.kwoty po 400 złotych tytułem nawiązki;
V. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.J. Z.kwotę 826,56 zł, w tym podatek VAT w wysokości 154,56zł, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną oskarżycielowi posiłkowemuK. C.z urzędu;
VI. zasądził na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonych:P. Ś.,A. C. (1)iA. C. (2)kwoty po 120 zł tytułem opłaty i zwolnił ich w pozostałym zakresie od obowiązku ponoszenia wydatków.
Apelacje od tego wyroku wnieśli: Prokurator Rejonowy w Garwolinie i pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoK. C..
Prokurator na podstawieart. 425 § 1 i 2 kpkiart. 444 kpkzaskarżył to orzeczenie w całości na niekorzyść wszystkich oskarżonych i w oparciu o przepisart. 427 § 2 kpkiart. 438 pkt 3 i 4 kpkwyrokowi zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść orzeczenia, polegający na mylnym przyjęciu, iż działania podjęte przez oskarżonych, tj. zadanie uderzenia w głowę, obalenie na twarde podłożeM. G., kopanie go obutymi stopami po głowie i tułowiu oraz zadawanie uderzeń w głowę i w brzuchK. C., nie stanowiło narażenia w/w pokrzywdzonych na bezpośrednie niebezpieczeństwo wystąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 kkw postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,

2
rażącą niewspółmierność orzeczonej wobecP. Ś.,A. C. (1)iA. C. (2)kary pozbawienia wolności w wymiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat, zamiast wnioskowanej przez urząd prokuratorski kary roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat w stosunku do stopnia winy oraz stopnia społecznej szkodliwości czynu, co przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności podmiotowych i przedmiotowych czynu sprawia, że tak orzeczona kara jest nazbyt łagodna, a przez to pozbawiona należytego waloru jej społecznego oddziaływania i korzystnego wpływu represyjno-wychowawczego na oskarżonych.

Podnosząc te zarzuty prokurator na podstawieart. 427 § 1 kpkiart. 437 § 1 i 2 kpkwniósł o uwzględnienie apelacji i uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Garwolinie.
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoK. C.na podstawieart. 425 kpkzaskarżył wyrok w części dotyczącej kary na niekorzyść oskarżonychP. Ś.,A. C. (1)iA. C. (2). Na podstawieart. 427 § 1 kpkiart. 438 pkt 4 kpkwyrokowi zarzucił rażącą niewspółmierność kary w stosunku do stopnia winy oraz stopnia społecznej szkodliwości czynu, co czyni orzeczoną karę nazbyt łagodną.
Podnosząc ten zarzut pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego na podstawieart. 427 § 1 kpkiart. 437 § 2 kpkwniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie wobec oskarżonych kar jednego roku pozbawienia wolności, a nie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, bądź uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Obie apelacje są zasadne w zakresie, w jakim wnoszą o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Przede wszystkim o podjęciu powyższej decyzji przez Sąd odwoławczy zdecydował trafny zarzut sformułowany jako pierwszy w pisemnym środku zaskarżenia wniesionym przez oskarżyciela publicznego. Identyczne są natomiast pozostałe zarzuty obu apelacji, tj. wskazany jako drugi w apelacji prokuratora i jako jedyny w apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego zarzut orzeczenia wobec oskarżonych rażąco łagodnych kar pozbawienia wolności, co oczywiście ma znaczenie drugorzędne przy zarzucie błędu w ustaleniach faktycznych.
Rację ma prokurator podnosząc, iż Sąd I instancji dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, który niewątpliwie miał wpływ na treść wyroku, a polegał na mylnym przyjęciu, że opisane w przypisanym czynie zachowanie wszystkich oskarżonych nie stanowiło narażenia pokrzywdzonych na bezpośrednie niebezpieczeństwo wystąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 kkw postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Przypomnieć należy, iż Sąd orzekający w sposób prawidłowy i bezsporny ustalił przebieg zdarzenia z udziałem oskarżonych i pokrzywdzonych w dniu 14 maja 2011r. Wskazał, że w czasie zajściaA. C. (2),A. C. (1)iP. Ś.biliM. G.pięściami w twarz, a gdy upadł, wówczas kopali go obutymi stopami po głowie i tułowiu, uderzali też pięściami w okolice brzucha i głowy pokrzywdzonegoK. C.. Trafnie też Sąd ustalił, iż w wyniku pobiciaM. G.doznał stłuczenia głowy, złamania bocznej ściany oczodołu prawego, złamania ściany głównej i bocznej prawej zatoki szczękowej z przemieszczeniem odłamów z obecnością krwiaka obrzęku zatoki i rozejścia szwu jarzmowego, zaśK. C.doznał obrażeń ciała w postaci złamania kości nosa z przemieszczeniem oraz stłuczenia twarzy i te obrażenia spowodowały u obu pokrzywdzonych skutek w postaci rozstroju zdrowia trwający dłużej niż siedem dni. Stwierdził, że oskarżeni zachowaniem swoim spowodowali skutki, o jakich mowa wart. 157 § 1 kk, jednakże uznał, iż nie narazili oni pokrzywdzonych swoim zachowaniem na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku zart. 156 § 1 kk. Sąd I instancji podał, że prokurator nie domagał się przyjęcia surowszych kryteriów oceny postępowania oskarżonych ponad te, które wskazane zostały przez biegłego lekarza chirurga w wydanej w niniejszej sprawie opinii pisemnej. Z przyjętą przez Sąd merti koncepcją w tym zakresie zgodzić się nie można. Sposób działania oskarżonych w stosunku do pokrzywdzonych, a więc kopanie obutymi stopami po głowie i po tułowiu, zadawanie uderzeń w głowę i w brzuch, ewidentnie wskazują na to, że zachowaniem swoim nie tylko spowodowali skutek, o jakim mowa wart. 157 § 1 kk, ale też naraziliM. G.iK. C.na bezpośrednie niebezpieczeństwo wystąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 kkw postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Takie stanowisku zaprezentował w apelacji prokurator, przekonująco i obszernie argumentując swój pogląd. Posiłkował się w tym zakresie zarówno aktualnym poglądem doktryny, jak i orzecznictwem Sądu Najwyższego i Sądów Apelacyjnych. Należy zgodzić się z oskarżycielem, iż dla przypisania sprawcy popełnienia przestępstwa zart. 158 § 1 kkwymagane jest ustalenie jego udziału w pobiciu o niebezpiecznym charakterze powodującym stan realnego, bezpośredniego zagrożenia wystąpienia skutków wymienionych w tym przepisie. Narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 kklub 157§ 1 kkstanowi ustawowe znamię przestępstwa pobicia stypizowanego wart. 158 § 1 kki powinno być zamieszczone w sentencji wyroku w opisie przypisanego czynu. Sąd orzekający w opisie czynu przypisanego oskarżonym wskazał jedynie, iż zachowaniem swoim spowodowali skutek, o jakim mowa wart. 157 § 1 kk, nie zawarł natomiast znamienia narażenia pokrzywdzonych na bezpośrednie niebezpieczeństwo wystąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 kk. Ustaleń w tym zakresie brak jest również w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku i z tego względu, jak trafnie wywiódł prokurator na k. 4 apelacji, niemożliwa była korekta zaskarżonego orzeczenia w tym zakresie, a zaistniała konieczność jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy uznając bowiem, iż działania podjęte przezP. Ś.,A. C. (1)iA. C. (2), polegające na zadawaniu uderzeń w głowę, przewróceniuM. G.na twarde podłoże, kopaniu go obutymi stopami po głowie i tułowiu oraz zadawaniu uderzeń w głowę i brzuchK. C.nie narażały ich na bezpośrednie niebezpieczeństwo wystąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 kkw postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych. To nie do kompetencji biegłego, lecz do Sądu orzekającego należy dokonanie oceny zachowania sprawców w zakresie narażenia pokrzywdzonych na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Sąd nie rozważył i nie wyjaśnił w przekonujący sposób, dlaczego w realiach niniejszej sprawy, zważywszy na sposób działania sprawców, w szczególności zadawanie pokrzywdzonym ciosów i kopanie w okolice narządów wrażliwych na urazy i w związku z tym podatnych na poważne uszkodzenie, nie przyjął, iż napastnicy nie tylko spowodowali u nich obrażenia ciała, o których mowa wart. 157 § 1 kk, ale też narazili ich na ciężki uszczerbek na zdrowiu, o którym mowa wart. 156 § 1 kk.
Powyższe uchybienie spowodowało konieczność uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Garwolinie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji, przeprowadzając postępowanie w zakresie dowodów, które nie miały wpływu na uchylenie wyroku, zgodnie z możliwością wskazaną wart. 442 § 2 kpk, poprzestanie na ich ujawnieniu. Oceni wszystkie dowody wnikliwie i zgodnie z obowiązującymi przepisami procedury karnej oraz we wzajemnym powiązaniu, wyciągając zeń wnioski zgodne z zasadami wiedzy, logiki i doświadczeniem życiowym. Następnie Sąd ustali prawidłowy stan faktyczny również w zakresie dotyczącym narażenia obu pokrzywdzonych na bezpośrednie niebezpieczeństwo wystąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 kkw postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu i wyda merytoryczne rozstrzygnięcie (tym razem prawidłowo zredagowane, zawierające wszystkie niezbędne znamiona występku zart. 158 § 1 kk), podejmując również właściwe rozstrzygnięcie w zakresie orzeczenia o karach, które winny we właściwy sposób uwzględniać stopień winy i społecznej szkodliwości czynu, jak to wskazują autorzy obu apelacji. Nadto Sąd I instancji stanowisko swoje uzasadni w sposób odpowiadający wymogomkpk, o ile oczywiście zajdzie taka potrzeba.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 437 § 2 kpkiart. 456 kpkorzekł, jak w wyroku.