Sąd Okręgowy w Toruniu
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 347/14
Data wyroku: 2014-09-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzena Polak, Andrzej Walenta
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Zdrowiu, Uniewinnienie
Podstawa prawna: art. 158 § 1 kk i art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk

Sygn. akt IX Ka 347 / 14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 września 2014 roku
Sąd Okręgowy w Toruniu IX Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - SSO Andrzej Walenta
Sędziowie - SO Marzena Polak
- SO Barbara Plewińska / spr/
Protokolant - stażysta Marzena Chojnacka
przy udziale delegowanego Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Toruniu Małgorzaty Partyki
po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 roku
sprawyZ. S.iD. S.
oskarżonych zart. 158 § 1 kkiart. 157 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę obu oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Brodnicy VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibąw Golubiu - Dobrzyniu

z dnia 23 kwietnia 2014 roku sygn. akt VII K 517 / 13

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinniaZ. S.iD. S.od popełnienia zarzucanych im czynów;

II
kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt IX Ka 347/14

UZASADNIENIE

Z. S.i

D. S.zostali oskarżeni o to, że w dniu30 czerwca 2013 roku wR.pow.G., woj.(...)wspólnie i w porozumieniu dokonali pobiciaM. K.poprzez zadawanie uderzeń rękoma, nogami i pałką drewnianą powodując u niego obrażenia ciała w postaci obrzęku tkanek miękkich głowy okolicy czołowej prawej i prawego łuku brwiowego, rozcięcia naskórka policzka prawego, otarcia naskórka prawego policzka i prawego skrzydełka nosa oraz okolicy prawego dołu pachowego, bolesności dotykowej okolicy prawego łuku żebrowego, stłuczenie okolicy lewego kolana oraz palców III i IV ręki lewej oraz palca II ręki prawej, czym naraził wymienionego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 kklubart. 157 § 1 kk
- tj. o przestępstwo zart. 158 § 1 kkiart. 157 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kk.
Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2014 roku Sąd Rejonowy w BrodnicyVII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Golubiu-Dobrzyniu, uznał oskarżonych za winnych popełnienia zarzucanego im czynu z tym ustaleniem, iż wyeliminował z opisu czynu uderzenia pałką drewnianą tj. przestępstwa zart. 158 § 1 kkiart. 157 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kki za to, na mocyart. 59 § 1 kk, odstąpił od wymierzenia kary wobec każdego z nich.
Na mocyart. 46 § 2 kksąd orzekł od każdego z oskarżonych na rzecz pokrzywdzonego nawiązki w kwotach po 200 złotych.
Sąd zasądził od każdego z oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa kwoty po 200 złotych tytułem części kosztów procesu, zaś w pozostałym zakresie wydatkami obciążył Skarb Państwa i zwolnił obu oskarżonych od obowiązku uiszczenia opłaty sądowych.
Wyrok ten zaskarżyłw całości obrońca obu oskarżonych, zarzucając mu:

1
błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na uznaniu w oparciu o wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego, że zaistniał moment, w którym obaj oskarżeni jednocześnie bili pokrzywdzonego, choć zgromadzone dowody prowadzą do zgoła odmiennego wniosku;

2
obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść wyroku, tj.art. 5 § 2 kpk,art. 7 kpkiart. 424 kpk, polegającą na tłumaczeniu wątpliwości na niekorzyść oskarżonych i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przy analizie zebranego materiału orazart. 4 kpk,art. 366 § 1 kkiart. 201 kpkpoprzez zaniechanie pozyskania opinii biegłego niezbędnej dla ustalenia, czy zachowanie oskarżonych, którzy nie używali kija bejsbolowego, narażało pokrzywdzonego na wystąpienie skutków, o których mowa wart. 158 § 1 kk;

3
obrazę przepisu prawa materialnego, tj.art. 158 § 1 kkpoprzez uznanie,że zachowanie oskarżonych, którzy nie atakowali wspólnie pokrzywdzonego i nie narazili go na bezpośrednie niebezpieczeństwo wystąpienia skutków, o których mowa w w/w przepisie wypełniło znamiona pobicia.

Wskazując na powyższe skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonych od popełnienia zarzucanych im czynów, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja obrońcy oskarżonego, która sprowadzała się do wskazania na to,że zaskarżonym wyrokiem niezasadnie uznano oskarżonych za winnych dopuszczenia się przestępstwa zart. 158 § 1 kkna szkodęM. K., zasługiwała na uwzględnienie.
Trafnie wywodził skarżący, że sąd orzekający w istocie w dowolny sposób przyjął, że czynności, jakie podjęli oskarżeni wobec pokrzywdzonego, wyczerpały znamiona pobicia określonego wart. 158 § 1 kk.
Zgromadzone dowody rzeczywiście wskazywały na to, że iZ. S., iD. S.zadawali ciosy pokrzywdzonemu, godząc w jego nietykalność cielesną. W ich świetle nie ulegało wątpliwości, że po tym, jakM. K.go znieważył i uderzył,Z. S.mu oddał, a następnie nawiązała się szarpanina między nimi, podczas której wzajemnie się „okładali”. Bezspornym było również, żeM. K.ciosy zadawałD. S., który pojawiwszy się na miejscu zajścia, rzucił się ojcu na pomoc, a po odciągnięciu go od niego, sam zaczął się z nim szarpać.
Rzecz jednak w tym, że w rzeczywistości brak było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że oskarżeni bili (a w zasadzie - atakowali) go jednocześnie. Z poczynionych przez sąd ustaleń wynikało, że wszyscy trzej „mężczyźni się uderzali” jedynie przez krótką chwilę, gdyD. S.próbował odciągnąćM. K., który siedząc na leżącym na ziemiZ. S., szarpał się z nim. Sąd w sposób dowolny odtworzył jednak ów fragment zajścia. Oskarżeni konsekwentnie i zgodnie zaprzeczali temu, że miała miejsce taka sytuacja, by jednocześnie występowali przeciwko pokrzywdzonemu jako strona atakująca w rozumieniuart. 158 § 1 kk. Brak było uzasadnionych podstaw do uznania tej części ich wyjaśnień za niewiarygodną.
Nie podważały ich żadne ze zgromadzonych dowodów. Na to, by obajS.atakowaliM. K.nie wskazywała nie tylkoI. S., ale teżJ. G.. Jedynie koledzyM. K.twierdzili, że był taki moment, że musiał się on bronić przed atakiem obuS.. Ich rzetelność jako świadków budziła jednakże poważne wątpliwości. Podawany przez nich przebieg wydarzeń (Z. S.miał uderzaćM. K.kijem, wspierając atakD. S.na niego) pozostawał wszak w sprzeczności z wydaną po analizie obrażeńM. K.opinią. W zakresie, w jakim twierdzili oni, że „jakM.podniósł się z leżącegoZ. S.(…), toD.i jego ojciecZ.wspólnie zadawali uderzeniaM.pięściami po twarzy” ich słowom przeczyły relacjeJ. G.iI. S., które zgodnie twierdziły, żeZ. S.jedynie przyglądał się starciu swojego syna zM. K..
To, że był taki moment, gdy obaj jednocześnie atakowaliM. K.nie jawiło się też wcale – wbrew temu, co przyjął sąd - jako logiczne w świetle wskazań doświadczenia życiowego.
Na rozsądne wyciąganie wniosków co do tego, że tak było, nie pozwalałw rzeczywistości - zdaniem sądu odwoławczego - ani dynamiczny charakter zajścia (nie dający w istocie żadnych podstaw do wnioskowania o tym, w jakich rolach w poszczególnych jego fragmentach wystąpili poszczególni uczestnicy), ani „aktywna” postawa oskarżonych. Prawdą jest, że żaden z nich nie był bierny. W realiach sprawy, mimo, że obaj szarpali się z pokrzywdzonym, nie jawili się oni jednak wcale bynajmniej jako osoby jakoś nadzwyczajnie agresywne, dążące do konfrontacji z nim za wszelką cenę. Z ustaleń nie wynikało wszak, by to oni pierwsi bez powodu wystąpili przeciwko niemu. ToM. K.pierwszy uderzyłZ. S., po tym, jak ten zwrócił mu uwagę na niewłaściwe zachowanie w reakacji na zniewagę.D. S.włączył się do ich szarpaniny bynajmniej nie w celu wsparcia jego ataku naM. K., tylko po to, by mu pomóc jako ewidentnie słabszej stronie w starciu z młodymM. K.(K.siedział okrakiem na leżącym na ziemiZ. S.i zadawał mu ciosy, aD. S.nieskutecznie próbował się oswobodzić). KopnięcieM. K.ukierunkowane było na osiągnięcie właśnie tego celu. Oba starcia (M. K.zeZ. S.iM. K.zD. S.) miały w istocie charakter wzajemny. Charakter obrażeńM. K.w oczywisty sposób nie uzasadniał zaś tezy o tym, że zachowanie obuS.nacechowane było jakąś znaczną siłą, czy agresją.
W ocenie sądu odwoławczego zasady doświadczenia życiowego przemawiały raczej za uznaniem, że zdarzenie w żadnym monecie nie miało charakteru wspólnego ataku obydwuS.naM. K.. Spodziewać należałoby się wszak, że gdyby faktycznie doszło do tego, żeM. K.jednocześnie bili, wspólnymi siłami, mając nad nim przewagę,S., to koledzy pokrzywdzonego włączyliby się do zajścia, by jako słabszej stronie tego nierównego starcia, udzielić mu niezbędnej pomocy. Tak zaś się nie stało.
Przyjęcie, że przez pewien króciutki moment w czasie szarpaniny, która ostatecznie skutkowała odciągnięciemM. K.odZ. S., oskarżeni wspólnie bili pokrzywdzonego (niezależnie od tego, że sama możliwość uznania takiego zachowania za wspólną napaść dwóch agresorów na niego w rozumieniuart. 158 § 1 kkbudziła poważne wątpliwości) miało w realiach sprawy, w gruncie rzeczy, charakter niedopuszczalnego dowolnego, niekorzystnego dla oskarżonych domniemania.
Z uwagi na to, że z poczynionych ustaleń nie wynikało, by dopuścili się oni zachowań wypełniających znamiona pobicia, które w rozumieniuart. 158 § 1 kkstanowi wspólną napaść dwóch agresorów skierowaną przeciwko co najmniej jednej broniącej się wyłącznie przed nimi osobie - bez konieczności ustosunkowywania się do drugiego z zarzutów skarżącego, dotyczącego oceny charakteru działania oskarżonych - oskarżonych należało uniewinnić.
Mając na uwadze powyższe, sąd odwoławczy dokonał odpowiedniej zmiany zaskarżonego wyroku.
Sąd odwoławczy nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu.
Na podstawieart. 634 kpkw zw. zart. 632 § 2 kpkkosztami postępowania w sprawie obciążono Skarb Państwa.