Sąd Rejonowy w Olsztynie
V Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: V GC 439/14
Data wyroku: 2014-12-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Nowak
Słowa kluczowe: Odpowiedzialność Członka Zarządu
Podstawa prawna: 299 k.k.
Teza: Odpowiedzialność członka zarządu wynikająca z treści art. 299 ksh, przy równoczesnym zakazie prowadzenia działalności gospodarczej i pełnienia funkcji reprezentanta spółki handlowej.

Sygn. akt V GC 439/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 grudnia 2014r.
Sąd Rejonowy w Olsztynie Wydział V Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Iwona Nowak
Protokolant: stażysta Joanna Leśniewska
po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2014 r.
na rozprawie
sprawy z powództwa:(...) sp. z o.o.wB.
przeciwko:A. K.
o zapłatę

I
Zasądza od pozwanegoA. K.na rzecz powoda(...) sp. z o.o.wB.kwotę 7.230,93/ siedem tysięcy dwieście trzydzieści złotych dziewięćdziesiąt trzy grosze/ z ustawowymi odsetkami od kwot

-172,20 złotych od dnia 19 czerwca 2012 do dnia zapłaty,
-2.360,03 złote od dnia 20 czerwca 2012 roku do dnia zapłaty,
-2.600,02 złote od dnia 29 czerwca 2012 roku do dnia zapłaty,
-52,28 złotych od dnia 29 czerwca 2012 roku do dnia zapłaty,
-64,21 złotych od dnia 3 lipca 2012 roku do dnia zapłaty,
-1.467 złote od dnia 24 stycznia 2013 roku do dnia zapłaty,
-149,19 złotych od dnia 24 lutego 2014 roku do dnia zapłaty,
-300 złotych od dnia 24 lutego 2014 roku do dnia zapłaty,
-66 złotych od dnia 24 lutego 2014 roku do dnia zapłaty .
II Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.579 / jeden tysiąc pięćset siedemdziesiąt złotych / tytułem zwrotu kosztów procesu w tym 1217 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
SSR Iwona Nowak
Sygn. akt V GC 439/14

UZASADNIENIE
Powód(...) sp. z o.o.z siedzibą wB.k/O.wniósł o zasądzenie od pozwanegoA. K.kwoty 7.230,93 złote wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę wraz z kosztami procesu. Na kwotę dochodzoną niniejszym pozwem składają się ;
-kwota 5.248,74 złote tytułem należności głównej wraz z ustawowymi odsetkami od kwot ;
a/172,20 złotych od dnia 19 czerwca 2012 roku
b/ 2.360,03 złote od dnia 20 czerwca 2012 roku
c/ 2.600,02 złote od dnia 29 czerwca 2012 roku
d/52,28 złotych od dnia 29 czerwca 2012 roku
e/ 64,21 złotych od dnia 3 lipca 2012 roku
-kwota 1.467 złotych tytułem kosztów zapłaty postępowania przed Sądem Rejonowym w Opolu wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 24 stycznia 2013 roku
-kwota 149,19 złotych tytułem zasądzenia kosztów postępowania egzekucyjnego wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 24 lutego 2014 roku
- kwota 300 złotych tytułem zasądzonych kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu egzekucyjnym wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 24 lutego 2014 roku
-kwota 66 złotych tytułem kosztów postępowania klauzulowego .-
W uzasadnieniu swojego roszczenia powód wskazał, że pozwany uzyskał tytuł wykonawczy (nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym z dnia 21 listopada 2012 roku wydany przez Sąd Rejonowy w Opolu, sygn. akt VGNc 4167/12, (który został opatrzony postanowieniem sądu z dnia 23 stycznia 2013 roku w klauzulę wykonalności), na podstawie którego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne przeciwkospółce (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wO.. Z uwagi na bezskuteczność egzekucji przedmiotowe postępowanie zostało prawomocnie umorzone. Podstawę swojego roszczenia powód wywodzi zart. 299 k.s.h., gdyż pozwanyA. K.w dacie powstania oraz w okresie wymagalności wierzytelności powoda był członkiem zarządu spółki.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu wskazał ,że nie jest członkiem zarządu. Przedłożył postanowienie sądu rejonowego w Olsztynie w przedmiocie wykreślenia pozwanego jako członka zarządu.
( dowód w aktach k 28 )
Sąd ustalił co następuje
Powód(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.kołoO.wniósł o zasądzenie od powoda kwoty 7.230,93 złote
Na kwotę dochodzoną niniejszym pozwem składają się ;
-kwota 5.248,74 złote tytułem należności głównej wraz z ustawowymi odsetkami od kwot ;
a/172,20 złotych od dnia 19 czerwca 2012 roku
b/ 2.360,03 złote od dnia 20 czerwca 2012 roku
c/ 2.600,02 złote od dnia 29 czerwca 2012 roku
d/52,28 złotych od dnia 29 czerwca 2012 roku
e/ 64,21 złotych od dnia 3 lipca 2012 roku
-kwota 1.467 złotych tytułem kosztów zapłaty postępowania przed Sądem Rejonowym w Opolu wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 24 stycznia 2013 roku
-kwota 149,19 złotych tytułem zasądzenia kosztów postępowania egzekucyjnego wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 24 lutego 2014 roku
- kwota 300 złotych tytułem zasądzonych kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu egzekucyjnym wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 24 lutego 2014 roku
-kwota 66 złotych tytułem kosztów postępowania klauzulowego .
Powód jest dystrybutorem części zamiennych i materiałów eksploatacyjnych do różnego rodzaju pojazdów . Pozwany zamówił części samochodowe oraz elementy wyposażenia samochodowego .
W następstwie wystawił faktury w których określił wysokość zobowiązania pieniężnego. Wystawiłfakturę VAT nr (...)z dnia 4 czerwca 2012 roku na kwotę 172,20 złotych ;fakturę VAT nr (...)z dnia 5 czerwca 2012 roku na kwotę 2.360,03 złote ;fakturę VAT nr (...)z dnia 13 czerwca 2012 roku na kwotę 2600,02 złote;fakturę VAT nr (...)z dnia 14 czerwca 2012 roku na kwotę 52,28 złotych orazfakturę VAT nr (...)z dnia 18 czerwca 2012 roku na kwotę 64,21 złotych.
( dowód w aktach k- 7-9 )
Pozwany towar odebrał ,nie składał żadnych zastrzeżeń.
Wobec braku zapłaty za zakupiony towar powód w dniu 7 sierpnia 2012 roku skierował do Sądu Rejonowego w Opolu pozew o zapłatę ,który to zakończył się wydaniem nakazu zapłaty w dniu 21 listopada 2012 roku .
( dowód w aktach k- 10 ).
Pozwany nie złożył sprzeciwu. W dniu 23 stycznia 2013 roku postanowieniem Sąd nadał nakazowi zapłaty klauzulę wykonalności.
Z uwagi na brak uregulowania należności przez pozwanego , powód wszczął postępowanie egzekucyjne .
( dowód w aktach k -10)
W wyniku podjętych czynności komornikowi nie udało się wyegzekwować zasądzonych należności i pismem z dnia 25 czerwca 2013 roku wskazał , iż egzekucja wobec dłużnika -spółki (...)okazała się bezskuteczna.
( dowód w aktach k-11).
W związku z faktem ,że zarząd spółki- (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąskładał się z jednej osoby tj pozwanego -A. K..
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Przedłożył dokument – postanowienie Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 1 sierpnia 2013 roku .
( dowód w aktach k-28).
Na podstawie tego postanowienia pozwany –A. K.został wykreślony i przestał pełnić funkcję członka zarządu.
Pozwany nie składał sprawozdań finansowych jako jedyny członek zarządu za lata 2011 do 2013 roku.
Sąd zważył, co następuje:
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz na podstawie poczynionych ustaleń roszczenie powoda zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Dokonując powyższego rozstrzygnięcia Sąd oparł się na dokumentach prywatnych przedłożonych przez strony, które nie były kwestionowane przez strony i nie wzbudziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności.
W zakresie wiadomości specjalnych, niezbędnych celem poczynienia stanowczych ustaleń w kwestii daty zaistnienia przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz czy zgłoszenie upadłości spowodowałoby zaspokojenie wierzyciela w części większej niż w przypadku zaniechania złożenia tego wniosku, Sąd nie mógł oprzeć się na opinii biegłego ,którego nie można było ustanowić w niniejszej. Powodem było świadome działanie pozwanego jako członka zarządu w latach 2011 do 2013 roku, a które to polegało na nie składaniu sprawozdań finansowych. W stosunku do pozwanego było wszczęte postępowanie przymusowe , które nie doprowadziło do złożenia stosownych sprawozdań finansowych.
Oceniając wyżej przedstawiony stan faktyczny należy stwierdzić, że sporne między stronami były jedynie czy nie wystąpiły przesłanki egzoneracyjne określone wart. 299 § 2 k.s.h.
Zdaniem Sądu stanowisko powoda w przedmiocie spełniania pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu wynikających zart. 299 § 1 k.s.h.oraz braku wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa wart. 299 § 2 k.s.h., wobec pozwanegoA. K.jest w niniejszej sprawie właściwe.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii wystąpienia przesłanki osobistej odpowiedzialności pozwanego jako członków zarząduspółki (...) sp. z o.o.z siedzibą wO.. Zgodnie z treściąart. 299 § 1 k.s.h, odpowiedzialność taka powstaje, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. W rozpoznawanej sprawie powód przestawił postanowienie w którym Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Olsztynie umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte przeciwko przedmiotowej spółce .
W ocenie Sądu powyższe postanowienie jest wystarczającym środkiem dowodowym powoda na wykazanie bezskuteczność egzekucji z majątkuspółki (...) sp. z o.o.z siedzibą wO.wobec przysługującej mu wierzytelności.
Na podstawieart. 299 k.s.h.członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, którzy zajmowali to stanowisko w czasie od wymagalności zobowiązania, aż do chwili wystąpienia wierzyciela z powództwem oraz za zobowiązania, które powstały w okresie sprawowania przez nich tej funkcji, a w tym powstałe także dopiero po spełnieniu się przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości ponoszą odpowiedzialność (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lipca 2013 roku, sygn. akt I CKS 646/12). Należy także zwrócić uwagę na wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 24 października 2013 roku, sygn. akt I ACa 354/13, w którym stwierdzono, że jeśli skład zarządu dłużnej spółki zmieniał się, to odpowiedzialność na podstawieart. 299 § 1 k.s.h.ponoszą wszystkie osoby będące członkami zarządu w czasie istnienia zobowiązania, którego egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna.
Z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że pozwany był członkiem zarząduspółki (...) sp. z o.o.z siedzibą wO.w czasie istnienia wierzytelności powoda.
Podsumowując, należy stwierdzić, że powód wykazał pozytywne przesłanki odpowiedzialności pozwanych wynikające zart. 299 § 1 k.s.h.
W szczególności wykazał istnienie wymagalnego roszczenia przeciwkospółce (...) sp. z o.o.z siedzibąwO.stwierdzonego tytułem egzekucyjnym oraz bezskuteczność egzekucji skierowanej przeciwko tej spółce. Jednocześnie, pozwany nie kwestionował, że egzekucja z majątku przedmiotowej spółki okazała się bezskuteczna. Nie zarzucał ani nie wskazywał, że istniały składniki majątku spółki, z których powód mógł otrzymać zaspokojenie oraz nie podważał zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak majątku spółki.
Jednakże, spełnienie powyższych przesłanek nie przesądza jednak ostatecznie o odpowiedzialności pozwanego jako członków zarząduspółki (...) sp. z o.o.z siedzibą wO.za zobowiązania tej spółki.
Art. 299 § 2 k.s.h.przewiduje bowiem trzy sytuacje, z których członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności przewidzianej w§ 1tego przepisu. Są to następujące sytuacje:

a
jeżeli wykaże, że we właściwym czasie doszło do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto wobec niej postępowanie układowe,

b
jeżeli wykaże, że choć nie doszło do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, to miało to miejsce nie z jego winy,

c
jeżeli wykaże, że chociaż nie doszło we właściwym czasie do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, to wierzyciel nie poniósł z tego tytułu szkody.

W niniejszej sprawie pozwany jedynie stwierdził ,że nie ponosi odpowiedzialności , albowiem od 1 sierpnia 2013 roku nie jest członkiem zarządu.
Art. 299 § 2 k.s.h.przewiduje domniemanie winy członka zarządu w niezgłoszeniu wniosku o upadłość we właściwym czasie, gdyż powinien być mu znany na bieżąco stan finansowy spółki i możliwość zaspokojenia długów (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 marca 2008 roku, sygn. akt II CSK 545/07). W konsekwencji, pozwany, chcąc uniknąć odpowiedzialności, musi wykazać niezawiniony brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, który oceniany jest w odniesieniu do chwili, w której powstał obowiązek zgłoszenia takiego wniosku, a nie do okresu późniejszego (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2008 roku, sygn. akt I UK 39/08).
Przedmiotowa wina powinna być oceniana według miary podwyższonej staranności oczekiwanej od osoby pełniącej funkcje organu osoby prawnej prowadzącej działalność gospodarczą – miary staranności uwzględniającej pewne (podwyższone) ryzyko (gospodarcze) związane z prowadzeniem tej działalności. Oznacza to, że od pozwanego należało oczekiwać, że podejmie odpowiednie akty staranności służące zapewnieniu prawidłowego prowadzenia spraw spółki.
W ocenie Sądu zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie potwierdza również zaistnienia trzeciej przesłanki określonej wart. 299 § 2 k.s.h., tj. pozwany nie wykazał, że chociaż nie doszło we właściwym czasie do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, to powód nie poniósł z tego tytułu szkody.
O szkodzie w rozumieniuart. 299 § 2 k.s.h.można mówić wówczas, gdy zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spowodowałoby zaspokojenie wierzyciela w części większej niż w przypadku zaniechania złożenia tego wniosku przez członków zarządu. Rozmiarem szkody będzie różnica pomiędzy tym, co wierzyciel mógł w wyniku wszczęcia postępowania upadłościowego uzyskać, a rzeczywistym stanem zaspokojenia jego roszczeń. Skuteczne powołanie się przez członka zarządu na omawianą przesłankę wymaga więc wykazania, że stopień zaspokojenia wierzyciela byłby identyczny także w sytuacji zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości (tak: Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 22 marca 2013 roku, sygn. akt V ACa 69/13). Na podobnym stanowisku stanął także Sąd Apelacyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 2 października 2013 roku, sygn. akt I ACa 52/13, stwierdził, że szkoda, o której mowa wart. 299 § 2 k.s.h.in fine odpowiada różnicy w potencjale majątkowym spółki, jaka wystąpiła, a do jakiej nie doszłoby, gdyby we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości.
Członek zarządu odpowiada jedynie za taką część należności, jaką otrzymałby wierzyciel w zainicjowanym we właściwym czasie postępowaniu upadłościowym. Należy także wskazać na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2011 roku, sygn. akt IV CSK 335/10, w których stwierdzono, że członek zarządu spółki z o.o. może uwolnić się w części od odpowiedzialności przewidzianej wart. 299 § 1 k.s.h.poprzez wykazanie, że stopień zaspokojenia wierzyciela byłby identyczny także w sytuacji zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Przekładając powyższe stanowiska Sądów Apelacyjnych oraz Sądu Najwyższego na niniejszą sprawę należy zauważyć ,że pozwany decyzją Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 10 listopada 2011 roku miał zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej , reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej ,przedsiębiorstwie państwowym , spółdzielni , fundacji lub stowarzyszeniu na okres 5 lat.
Pozwany pomimo prawomocnego postanowienia dalej przez cały 2011 , 2012 i 2013 roku w imieniuspółki (...)zaciągał zobowiązania , nie składając sprawozdań finansowych. Do których był zobowiązany .
Świadomie zaciągnął zobowiązania pieniężne u powoda.
Pozwany nie składając zobowiązań finansowych do których był zobowiązany pozbawił się możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności zart 299 k.h., albowiem nie można ustalić czasu powstania niewypłacalnościspółki (...), której był jedynym członkiem zarządu z jednej strony , a z drugiej przysporzeniu korzyści dla pozwanegoA. K.do majątku prywatnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz przyjmując, że pozwanyA. K.nie wykazał istnienia okoliczności zwalniających jego od odpowiedzialności przewidzianych wart. 299 § 2 k.s.h., Sąd uznał, że roszczenie powoda w tym zakresie jest zasadne, wobec tego na podstawieart. 299 § 1 k.s.h.orzeczono jak w pkt. I wyroku.
O kosztach orzeczono na zasadzieart. 98 § 1 k.p.c.zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Powód poniósł koszty pełnomocnika (1.200 zł) zgodnie z § 6 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych i ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. 2013, poz. 490), opłatę skarbową (362 zł), opłatę od pozwu 495 zł).. Skoro zatem powód wygrał niniejszy proces w całości, to należy się mu pełny zwrot kosztów, o czym orzeczono w pkt. II wyroku.
SSR Iwona Nowak