Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 800/11
Data wyroku: 2014-05-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Leżańska
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: art.111 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2013r. poz. 1440 ze zm.)

Sygn. akt VU 800/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 maja 2014 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Agnieszka Leżańska
Protokolant p.o. stażysty Renata Kabzińska
po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuM. T. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o przeliczenie emerytury
na skutek odwołaniaM. T. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn.(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż zobowiązuje organ rentowy do przeliczenia należnej ubezpieczonemuM. T. (1)emerytury przy uwzględnieniu uzyskanego przez niego wynagrodzeniu w wysokości: w 1975 roku - 53.061 złotych; w 1976 roku - 45.087,03 złote; w 1977 roku - 64.850,18 złotych; w 1978 roku - 64.850,18 złotych; w 1979 roku - 68.631,59 złotych i zastosowaniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 117,86%;

2
oddala odwołanie w pozostałym zakresie;

3
w zakresie wniosku ubezpieczonegoM. T. (1)o przeliczenie kapitału początkowego stwierdza swoja niewłaściwość i wniosek ubezpieczonego przekazuje do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych wT..

Sygn. akt VU 800/11

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 czerwca 2011 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.przeliczył wnioskodawcyM. T. (1)emeryturę od dnia 1 maja 2011 roku tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto: przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1977 roku do 1996 roku. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony w powyższy sposób wyniósł 122,88 %.
Od decyzji tej odwołał się ubezpieczonyM. T. (1), zarzucając organowi rentowemu wadliwe ustalenie wynagrodzenia za lata 1977 roku do 1979 roku, poprzez przyjęcie jedynie wynagrodzenia zasadniczego, a pominięcie dodatków z tytułu pracy w święta, soboty i niedziele, jako pracy świadczonej w systemie czterobrygadowym.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
Na rozprawie w dniu 24 stycznia 2012 roku wnioskodawca wniósł nadto o przeliczenie roku 1975 i 1976, przy uwzględnieniu dochodów uzyskanych wówczas przez siarczkowników, nadto na rozprawie w dniu 15 maja 2014 roku wniósł o przeliczenie kapitału początkowego.
Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
ustalił, co następuje:
WnioskodawcaM. T. (1)urodzony (...), w okresie od 3 sierpnia 1971 roku do dnia 31 marca 1998 roku był zatrudniony w(...) S.A.wT.W okresie zatrudnieniaM. T. (1)wykonywał pracę: od 3 sierpnia 1971 roku do 22 października 1974 roku – laboranta; od 23 października 1974 roku do 30 września 1976 roku – aparatowego produkcji wiskozy; od 1 października 1976 roku- do 28 lutego 1983 roku- mistrza Oddziału Wiskozy.
Akta osobowe ubezpieczonego zawierają dokumenty wskazujące, iż z tytułu zatrudnienia na powyższych stanowiskachM. T. (1)otrzymywał wynagrodzenia:
- w okresie od dnia 6 grudnia 1971 roku, na stanowisku laboranta ze stawką 9,90 zł/godz. w/g tabeli IV, kategorii V;
- w okresie od 1 października 1976 roku wynagrodzenie miesięczne zasadnicze 3.850,- zł. oraz premia regulaminowa, kategoria 11 (mistrz Wiskoza I);
- od dnia 1 stycznia 1977 roku wynagrodzenie miesięczne zasadnicze 4.150,- zł. + premia regulaminowa -kategoria 12;
- od 1 sierpnia 1979 roku wynagrodzenie miesięczne zasadnicze 4.750,- zł. + premia regulaminowa, kategoria 13 zaszeregowania.
Premia wskazana w angażach wnioskodawcy nie została określona kwotowo, ani procentowo. Ubezpieczony dodatek za tytuł mistrza dyplomowanego otrzymał dopiero od dnia 1 czerwca 1982 roku(dowód: akta osobowe k.6,13,14,15,19 ).Akta osobowe ubezpieczonego nie zawierają dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego przez niego wynagrodzenia po powrocie z wojska w 1974 roku (dowód: karta obiegowa zmian k- 9 akt osobowych).
Wnioskodawca pracował w ruchu ciągłym- zmianowym, w systemie czterobrygadowym, na bazie czasu pracy z 1969 roku, w oparciu o dane z brygady B-II (równe godzinom pracy brygady (-III) tj. 2.184 godz. pracy ogółem. Był to system 4 brygadowy tj. wnioskodawca pracował 4 razy w tygodniu po 8 godzin, zaś 2 dni w tygodniu miał wolne. Praca wnioskodawcy odbywała się w systemie 3 zmianowym tj. w jednym tygodniu od 8 do 14, następnie od 14 do 22, a w kolejnym tygodniu od 22 do 6 rano i tak na zmianę. Praca odbywała się wg harmonogramu, często w niedziele i święta, za która opłacona wyła wyższa stawka wynagrodzenia. Harmonogramu pracy obowiązującego wZakładach (...)wT.w 1969 roku obowiązywal w tychże Zakładach do( dowód: świadectwo pracyM. T. (1)z dnia 31 marca 1998 roku w aktach osobowych wnioskodawcy k.25 oraz k.4 akt ZUS , zeznania wnioskodawcy k.8 , k.51 i verte, k.274 verte, zeznania świadków:J. R. (1)k. k.121verte-122,Z. K. (1), k.121 i verte,J. S. (1)k.21, harmonogram pracy k-9 oraz 20, 55-100).
Razem z wnioskodawca w(...)pracowali:
-Z. K. (1)- siarczkownik, zaliczony do 8 kategorii wynagrodzeń ze stawką godzinową 19,30 złotych, wynikająca ze świadectwa pracy z dnia 31 marca 1979 roku(dowód: świadectwo pracy z dnia 31 marca 1979 roku akta osobowe k. 11).
-J. R. (1)– siarczkownik, ze stawką godzinową obowiązująca od dnia 26 czerwca 1971 roku, określoną w wysokości 12,95 + do 15 % premii, zaliczony do 8 kategorii wynagrodzenia, tabela III. W świadectwie pracyJ. R. (1)z dnia 7 maja 1976r. wskazano, że wynagrodzenie określone było stawką godzinową 16 zł/godz., tabela A, kategoria 8, razem wynagrodzenieJ. R. (1)zostało określone na kwotę 3.848 zł.

    ( dowód: zeznaniaJ. R.k. 103-104, k.117, k. 121verte do 122 , legitymacja ubezpieczeniowaJ. R.k.103-104, wyjaśnienia wnioskodawcyM. T. (1)k.51 i verte, k.274 verte, harmonogram prac(...)wT.. z 1969 roku k.20 oraz po 1969 roku k.56-100, opinia główna biegłej do spraw rachunkowościD. W.k.138-151, oraz opinie uzupełniające k.170-173, k.190-191, k.219-222, k.243-247, świadectwo pracy z dnia 31 marca 1979 roku akta osobowe k. 11angaż z dnia 8 czerwca 1971r., obowiązującym od 26.06.1971r.- akta osobowe k. 6, 11)

J._S.– również był zatrudniony razem z wnioskodawca w(...)na stanowisku mistrz Wiskoza I, mistrzW.z wynagrodzeniem zasadniczym obowiązującym od 1 lutego1976r - 3.850,- zł +premia regulaminowa, kategoria 11( dowód: angaż z dnia angażu z dnia 01.02.1976r.,- akta osobowe k. 33);
- od 01.06.1976r.- wynagrodzenie zasadnicze 4.500,- zł. + premia regulaminowa, kategoria 1
( dowód: angaż z dnia 02.07.1976r., - akta osobowe k.34);
- od 1 czerwca 1977 roku pobierał nadto dodatek za mistrza dyplomowanego w wysokości 750 złotych;
- od 1.10.1976 roku wynagrodzenia zasadnicze 4.750 złotych + premia regulaminowa, kategoria 14( dowód: angaż z dnia14.10..1976r., - akta osobowe k.38);
-od 1.01.1977 roku wynagrodzenia zasadnicze 5.200 złotych + premia regulaminowa, kategoria 15( dowód: angaż z dnia 22.03.1977r., - akta osobowe k.59);
-od 1.07.1979 roku wynagrodzenia zasadnicze 4.600 złotych + premia regulaminowa, kategoria 15( dowód: angaż z dnia 27.03.1979r., - akta osobowe k.60);
-od 1.08.1979 roku wynagrodzenia zasadnicze 5.600 złotych + premia regulaminowa, kategoria 15( dowód: angaż z dnia 31.07.1979r., - akta osobowe k.61);
-od 1.09.1979 roku wynagrodzenia zasadnicze 5.800 złotych + premia regulaminowa, kategoria 15( dowód: angaż z dnia 03.09.1979r., - akta osobowe k.62).Wysokość premii kwotowo lub procentowo nie została określona.
M. T. (1)pobierał zasiłek chorobowy w okresach:
- od 27 lipca 1975 roku do 30 lipca 1975 roku (4 dni).
Podstawę naliczania zasiłku( 80%) stanowiła kwota 3.127,- zł.; miesięczne wynagrodzenie stanowiące podstawę naliczania zasiłku (100%) stanowiła kwota 3.909.-zł, wynagrodzenie podwyższone o składkę na fundusz emerytalny (4%) i podatek od wynagrodzeń (9%) – stanowiła kwota :4.417.- złotych. Miesiące marzec kwiecień, maj 1975 roku stanowiły podstawę naliczania zasiłku.
- od 21stycznia 1976 do 29 stycznia 1976 roku (9 dni). Podstawę naliczania zasiłku( 80%) stanowiła kwota 3.141.-zł, miesięczne wynagrodzenie stanowiące podstawę naliczania zasiłku (100%) stanowiła kwota 3.926,- zł. wynagrodzenie podwyższone o składkę na fundusz emerytalny (4%) i podatek od wynagrodzeń (9%) – stanowiła kwota :4.417.- złotych. Miesiące październik, listopad i grudzień 1975 roku 1975 roku stanowiły podstawę naliczania zasiłku.
W roku 1975 wysokość składek na ubezpieczenie społeczne wynikała
z Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 października 1972r. (Dz. Ust. nr 44 z 1972r.poz. 277), § 2 rozporządzenia podwyższył dotychczasową składkę z 15,5 % do 20% i jednocześnie § 3 określał: ,, Ze składek podwyższonych i opłaconych w wysokości określanej w § 2 kwotę stanowiącą 4 % podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne przeznacza się na dochód funduszu emerytalnego". Rozporządzenie weszło w życic z dniem 01.1 1.1972r. i w przedmiotowym zakresie w l975 roku nie uległo zmianie. Dane w zakresie uzyskanego wynagrodzenia po uwzględnieniu składek na Fundusz emerytalny i podatku od wynagrodzeń przedstawiają się następująco:
średnie wynagrodzenie za godzinę pracy w miesiącach nieudokumentowanych z miesięcy udokumentowanych wyniosło:
- styczeń 1975 rok 4.417.- zł.
- luty 1975 rok 4.417,- zł.
- marzec1975 rok 4.417.- zł.
- kwiecień 1975 rok 4.417,- zł.
- maj 1975 rok 4.417.- zł.
- czerwiec 1975 rok 4.417.-zł.
- lipiec 1975 rok 4.417,- zł.
- sierpień 1975 rok 4.417.- zł.
- wrzesień 1975 rok 4.417.- zł.
- październik 1975 rok 4.436.- zł.
- listopad 1975 rok 4.436,- zł.
- grudzień 1975 rok 4.436,- zł.
Razem wynagrodzenie za 1975 rok wyniosło 53.061.- złotych,przy założeniu, że wnioskodawca pracował w ruchu ciągłym 3 zmianowym w systemie czterobrygadowym na bazie czasu pracy z 1969r., w oparciu o dane z brygady B-II (równe godzinom pracy brygady (-III) tj. 2.184 godz. pracy ogółem. Karta zasiłkowa nie zawiera danych, pozwalających dokonać korekty wynagrodzeniaM. T. (1)za 1976 rok(dowód: akta sprawy k. 88, opinia główna biegłej do spraw rachunkowościD. W.k.138-151, oraz opinie uzupełniające k.170-173, k.190-191).
Wynagrodzenie ubezpieczonegow 1976 roku, wyliczone przy założeniu, iżM. T. (1)pracował w ruchu ciągłym trzyzmianowym w systemie czterobrygadowym, adekwatnie do harmonogramu pracy obowiązującego wZakładach (...)wT.w 1969 roku, miał ustalona stawkę 9,9 złotych/godz., w miesiącach: czerwiec, lipiec, sierpień osiągał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 3.800 złotych oraz ekwiwalent za węgiel w kwocie 114 złotych, zaś od dnia 1.10.1976 roku do dnia 31.12.1976 roku pobierał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 3.850 złotych wraz z dodatkiem stażowym w wysokości 5% wynagrodzenia zasadniczego od dnia 6 grudnia 1976 roku oraz ekwiwalent za węgiel w kwocie 114 złotych, wyniosło45.087,03 złote.
Wynagrodzenie ubezpieczonegow 1977 roku oraz w 1978 roku, wyliczone przy założeniu, iżM. T. (1)pracował w ruchu ciągłym trzyzmianowym w systemie czterobrygadowym, adekwatnie do harmonogramu pracy obowiązującego wZakładach (...)wT.w 1969 roku, osiągał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 4.150 złotych oraz ekwiwalent za węgiel w kwocie 114 złotych wraz z dodatkiem stażowym w wysokości 5% wynagrodzenia zasadniczego, wyniosło64.850,18 złotych.
Wynagrodzenie ubezpieczonegow 1979 roku, wyliczone przy założeniu, iżM. T. (1)pracował w ruchu ciągłym trzyzmianowym w systemie czterobrygadowym, adekwatnie do harmonogramu pracy obowiązującego wZakładach (...)wT.w 1969 roku, od 1 .01.1979 roku do dnia 31.07.1979 roku osiągał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 4.150 złotych oraz ekwiwalent za węgiel w kwocie 114 złotych wraz z dodatkiem stażowym w wysokości 5%, zaś od dnia 1 .08.1979 roku do dnia 31.12.1979 roku osiągał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 4.750 złotych oraz ekwiwalent za węgiel w kwocie 114 złotych wraz z dodatkiem stażowym w wysokości 5%, wynagrodzenia zasadniczego, wyniosło68.631,59 złotych(dowód: opinia biegłej do spraw rachunkowościD. W.k.243-247).
Hipotetyczny wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony z uwzględnieniem w.w. wynagrodzeń z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych, tj. z lat: 1975, 1977-1994,1996, wyniósł117,86%.
Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony z uwzględnieniem wynagrodzeń z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych, wyliczony przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji wyniósł112,88%(decyzja z dnia 30.06.2011 roku akta ZUS).
Podstawa wymiaru emerytury wyniosła: 117,86% * 2.822,66 zł. = 3.326,79 zł.
Hipotetyczne wyliczenie wysokości świadczenia zgodnie z art. 53:
24% x 2.822.66 zł. = 677.44 zł.
,321 x i.3o/o) . 12 x 3.326,79 zł. = 1.157,06 zł.
i'5 * 0.7%) :12 x 3.326,79 zł. = 9,65 złotych-razem: 1.844,15 złotych(pismo ZUS k-272).
Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Tryb. dokonał następującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i zważył, co następuje :

odwołanie zasługuje na uwzględnieniu jedynie w części.

Zgodnie z treściąart. 111 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, z zastrzeżeniemust. 2 i 3, od podstawy wymiaru ustalonej w myślart. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego:
1)z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia,
2)z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176,
3)z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty,
- a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego.
Stosownie do§ 10 ust. 1 pkt 4 i § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) w postępowaniu przed organem rentowym, środkiem dowodowym przy ustaleniu podstawy wymiaru świadczenia mogą być wyłącznie dokumenty – zaświadczenia zakładów pracy wystawione według wzoru ustalonego przez ZUS albo legitymacja ubezpieczeniowa zawierająca wpisy dotyczące zatrudnienia i wysokości osiąganych zarobków.
Przewidziane w powołanym rozporządzeniu ograniczenia dowodowe nie mają zastosowania w postępowaniu sądowym, w którym znajdują zastosowanie ogólne przepisy dotyczące przeprowadzania dowodów w procesie cywilnym. Dotyczą to także sytuacji, gdy przedmiotem sporu jest podstawa wymiaru świadczeń ubezpieczeniowych (por. SN w wyroku z dnia 25 lipca 1997 roku, II UKN 186/97, OSNP 1998/11/342; wyrok SN z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNP 1996/16/239; wyrok SA w Białymstoku z dnia 18 sierpnia 1993 roku, II AUr 294/93, Przegląd Sądowy 1994/3/6). Nie oznacza to jednak, iż Sąd może czynić ustalenia w zakresie wysokości uzyskiwanego przez ubezpieczonych w okresie zatrudnienia wynagrodzenia, opierając się jedynie na twierdzeniach strony, czy też uogólnionych zeznaniach świadków.
UbezpieczonyM. T. (1), domagając się przeliczenia należnej mu emerytury, wnosił o ustalenia wysokości uzyskiwanych przez niego wynagrodzeń w okresie zatrudnienia wZakładach (...)wT.w latach: 1975-1979, przy uwzględnieniu, iż pracował w ruchu ciągłym trzyzmianowym w systemie czterobrygadowym, adekwatnie do harmonogramu pracy obowiązującego wZakładach (...)wT.w 1969 roku, pracował w nadgodzinach, oprócz wynagrodzenia zasadniczego uzyskiwał premię oraz ekwiwalent za węgiel i dodatek stażowy. Nadto ubezpieczony wnosił o wyliczenie wysokości jego wynagrodzenia w oparciu o wynagrodzenia uzyskiwane przez pracowników zatrudnionych w spornym okresie na podobnym stanowisku:J. R. (1),Z. K. (1)orazJ. S. (1), których wysokość wynagrodzenia była niesporna.
Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe pozwoliło w części zadośćuczynić żądaniom skarżącego.
Mając na uwadze wiarygodne i wzajemnie się uzupełniające zeznania świadków:J. R. (1),Z. K. (1)orazJ. S. (1)oraz ubezpieczonego, Sąd uznał, iżM. T. (1)w spornym okresie pracował w ruchu ciągłym trzyzmianowym w systemie czterobrygadowym, adekwatnie do harmonogramu pracy obowiązującego wZakładach (...)wT.w 1969 roku, oprócz wynagrodzenia zasadniczego pracodawca wypłacał mu ekwiwalent za węgiel w kwocie 114 złotych miesięcznie, nadto poczynając od dnia 6 grudnia 1976 roku ubezpieczony otrzymywał dodatek stażowym w wysokości 5% wynagrodzenia zasadniczego. Sąd uznał jednak, iż przedstawione przez ubezpieczonego dowody nie pozwalają jednoznacznie ustalić wysokości uzyskiwanej przez skarżącego premii, albowiem akta osobowe ubezpieczonego nie zawierają żadnych danych w tym zakresie, podobnie akta osoboweJ. R. (1),Z. K. (1)orazJ. S. (1), zaś zeznania świadków są w tej kwestii rozbieżne.
Wszak świadekJ. R. (1)zeznał, iż wypłacano mu premię regulaminową w wysokości 15 %, zaś świadekJ.S.wskazywał na 16 % wysokość premii, liczonej od wynagrodzenia zasadniczego. Wszyscy zaś świadkowie nie posiadali jednoznacznej wiedzy, co do wysokości premii uzyskiwanej przez skarżącego.M. T. (1)przesłuchiwany w charakterze strony wskazał, iż w jego ocenie winem mieć uwzględnioną premię regulaminową w wysokości 16 % wynagrodzenia zasadniczego, nadto zeznał, iż otrzymywał jeszcze premię kwartalną w wysokości 16% wynagrodzenia ogólnego. Ubezpieczony nie udowodnił także ilości przepracowanych przez siebie nadgodzin. Zgodnie bowiem z treściąart. 6 k.c.ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Sąd uznał więc, iż o ile w postępowaniu cywilnym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawie o przeliczenie wysokości emerytury możliwe jest dopuszczenie i przeprowadzenie wszelkich dowodów, w tym także dowodu z zeznań świadków lub przesłuchania samego wnioskodawcy, to jednak nie jest możliwe przeliczenie wysokości emerytury w oparciu o jakąś hipotetyczną uśrednioną wielkość premii uzyskiwanej przez ubezpieczonego, wywiedzioną z wysokości premii wypłaconych innym pracownikom. Wszak stosunek pracy ma zawsze charakter indywidualny, określone warunki zatrudnienia mają charakter niepowtarzalny, ponieważ zostały ustalone między pracodawcą i konkretnym pracownikiem. Uśrednione obliczenie wysokości wynagrodzenia - oparte na wynagrodzeniu otrzymanym przez innych pracowników - nie może oddać indywidualnych cech właściwych dla danego stosunku pracy. W przypadku wynagrodzenia zasadniczego lub innych obligatoryjnych składników wynagrodzenia, wynikających z obowiązujących przepisów, można przyjąć najniższe wynagrodzenie obowiązujące w czasie, którego dotyczy żądanie uwzględnienia tego okresu do przeliczenia podstawy emerytury. W przypadku jednak takiego składnika wynagrodzenia, jakim jest premia, konieczne jest istnienie dowodów potwierdzających bez wątpliwości fakt wypłacenia premii oraz jej wysokość (tak też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2007 r. I UK 36/07, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 6 marca 2014 r., III AUa 887/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 5 lutego 2013 r., III AUa 838/12).
Wbrew stanowisku ubezpieczonego, Sąd nie znalazł także podstaw do ustalenia wysokości jego wynagrodzenia w wariancie wskazanym przez niego, w oparciu o wynagrodzenia uzyskiwane przez pracowników zatrudnionych w spornym okresie na podobnym stanowisku:J. R. (1),Z. K. (1)orazJ. S. (1), albowiem zauważyć należy, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, wysokości wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru świadczeń emerytalno - rentowych nie powinno się udowadniać wyłącznie zeznaniami świadków. Wprawdzie w toku postępowania sądowego strona może dowodzić wysokości wynagrodzeń na potrzeby ustalenia wysokości podstawy wymiaru świadczenia wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w przepisachkodeksu postępowania cywilnego, zatem dowodem na tę okoliczność mogą być zarówno dokumenty dotyczące wynagradzania osób zatrudnionych w tym samym okresie, w tym samym zakładzie pracy i przy pracy tego samego rodzaju, co ubezpieczony, jak też zeznania tych osób. Powyższe nie oznacza jednak, ze wykazanie konkretnych zarobków w celu obliczenia wysokości świadczenia z ubezpieczenia społecznego może być dokonywane w sposób przybliżony, jedynie na zasadzie uprawdopodobnienia (tak SN w wyroku z 4 lipca 2007 r., I UK 36/07, Lex nr 390123). Tymczasem analiza akt osobowych ubezpieczonego oraz pracowników:J. R. (1),Z. K. (1)orazJ. S. (1)wskazuje, iż wynagrodzenieM. T. (1)na przestrzeni spornego okresu tj. w latach 1975- 1979 znacząco różniło się od wynagrodzenia pracujących z wnioskodawca świadków, z uwagi na fakt zaszeregowania pracowników do różnych kategorii:
-Z. K. (1)- siarczkownik, zaliczony do 8 kategorii wynagrodzeń ze stawką godzinową 19,30 złotych, wynikająca ze świadectwa pracy z dnia 31 marca 1979 roku;
-w okresie od 1 października 1976r do 30 czerwca 1977 roku wynagrodzenie zasadniczeJ. S. (1)wynosiło 4.750,- zł. + premia, z kategorią zaszeregowania 14 ;
- okresie od 1 lipca 1977 roku do 30 czerwca 1979 roku wysokość wynagrodzenia zasadniczegoJ. S. (2)wynosiło 5.200,- zł + premia, kategoria 15;
-okresie od 1 lipca 1979 roku wynagrodzenie zasadnicze świadkaJ. S. (1)wyniosło 4.600,- zł + premia (W.), kategoria 15;
- od 1 sierpnia 1979 roku wynagrodzenie zasadniczeJ. S. (1)wyniosło 5.600,- + premia (W.), kategoria 15;
- od dnia 1 września 1979 roku wynagrodzenie zasadniczeJ. S. (1)wyniosło 5.800,- zł + premia (W.), kategoria 15.Wysokość premii kwotowo lub procentowo nie została określona.
J. R. (1)w roku 1971 miał przyznaną kategorię 8 zaszeregowania ze stawką 12,95 zł/ godz., podczas, gdyM. T. (1)w tym samym roku miał przyznaną kategorię 5 ze stawką 9,90 zł/ godz. Do roku 1976J. R. (1)otrzymywał wynagrodzenie wg kategorii 8, ze stawką16,-zł. Wynagrodzenie wnioskodawcyM. T. (1)nie odpowiadało wysokości wynagrodzenia, jakie otrzymywałJ. R. (1). Zgodnie z angażem z dnia 6 grudnia 1971 rokuM. T. (1)miał 5 kategorię zaszeregowania ze stawka 9,90zł/godzinę.
Za lata 1975 - 1976M. T. (1)określonej stawki godzinowej i kategorii zaszeregowania.
J. S. (1),otrzymując angaż obowiązujący od 1 października 1976 r., miał przyznany, jako mistrz, 14 kategorię zaszeregowania z wynagrodzeniem zasadniczym 4.750,- zł.. W tym samym czasieM. T. (1)otrzymując również angaż, obowiązujący od 1 października 1976r. miał kategorię zaszeregowania 11 z wynagrodzeniem zasadniczym 3.850,- zł.J. S. (1)w okresie od 1 sierpnia 1979r. ma przyznaną kategorię 15, z wynagrodzeniem 5.600.- zł. podczas gdyM. T.od 1979r. ma kategorię 13, z wynagrodzeniem zasadniczym 4.750.- zł
Z akt sprawy, z akt ZUS ubezpieczonego, jak również z akt osobowych (pracowniczych)M. T.,J. R.iZ. K.- nie wynika „dodatek szkodliwy", jako składnik wynagrodzeń w wysokości przyjętej przez wnioskodawcę .
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, iż w oparciu o przedstawione przezM. T. (1)dowody nie jest możliwe dokładne ustalenie wysokości wynagrodzenia otrzymywanego przez ubezpieczonego w danym okresie. Wszak wskazać należy, iż zarobki za poszczególne miesiące i wybrane lata kalendarzowe wykazane muszą być w sposób niebudzący wątpliwości w ściśle określonej kwotowo wysokości i odprowadzonych od nich składek na ubezpieczenie społeczne (tak wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 marca 2012 r. III AUa 1411/11LEX nr 1171347).
Dlatego też, mając na uwadze wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego, Sąd zobowiązał organ rentowy do przeliczenia należnej ubezpieczonemu emerytury przy uwzględnieniu uzyskanego przez niego wynagrodzeniu w wysokości: w 1975 roku - 53.061 złotych; w 1976 roku - 45.087,03 złote; w 1977 roku - 64.850,18 złotych; w 1978 roku - 64.850,18 złotych; w 1979 roku - 68.631,59 złotych i zastosowaniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 117,86%. Sąd przyjął przy tym wysokość wynagrodzenia za 1975 roku, w wysokości wyliczonej przez biegłego sądowego, którego opinię uznał za w pełni wiarygodną, w oparciu o wysokość wypłaconych ubezpieczonemu zasiłków chorobowych.M. T. (1)pobierał bowiem zasiłek chorobowy w okresach:
-od 27 lipca 1975 roku do 30 lipca 1975 roku(4 dni), podstawę naliczania zasiłku ( 80%) stanowiła kwota 3.127,- zł.; miesięczne wynagrodzenie stanowiące podstawę naliczania zasiłku (100%) stanowiła kwota 3.909.-zł, wynagrodzenie podwyższone o składkę na fundusz emerytalny (4%) i podatek od wynagrodzeń (9%) – stanowiła kwota: 4.417.- złotych. Miesiące marzec kwiecień, maj 1975 roku stanowiły podstawę naliczania zasiłku.
- od 21stycznia 1976 do 29 stycznia 1976 roku (9 dni), podstawę naliczania zasiłku ( 80%) stanowiła kwota 3.141.-zł, miesięczne wynagrodzenie stanowiące podstawę naliczania zasiłku (100%) stanowiła kwota 3.926,- zł. wynagrodzenie podwyższone o składkę na fundusz emerytalny (4%) i podatek od wynagrodzeń (9%) –4.436,00 złotych. Podstawę naliczenia zasiłku stanowiło wynagrodzenie uzyskane przez ubezpieczonego w miesiącach: październik, listopad i grudzień 1975 roku.
W roku 1975 wysokość składek na ubezpieczenie społeczne wynikała
z Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 października 1972r. (Dz. Ust. nr 44 z 1972r.poz. 277), § 2 rozporządzenia podwyższył dotychczasową składkę z 15,5 % do 20% i jednocześnie § 3 określał: ,, Ze składek podwyższonych i opłaconych w wysokości określanej w § 2 kwotę stanowiącą 4 % podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne przeznacza się na dochód funduszu emerytalnego". Rozporządzenie weszło w życic z dniem 01.1 1.1972r. i w przedmiotowym zakresie w l975 roku nie uległo zmianie. Dane w zakresie uzyskanego wynagrodzenia po uwzględnieniu składek na Fundusz emerytalny i podatku od wynagrodzeń przedstawiają się następująco: średnie wynagrodzenie za godzinę pracy w miesiącach nieudokumentowanych z miesięcy udokumentowanych wyniosło:
- styczeń 1975 rok 4.417.- zł
- luty 1975 rok 4.417,- zł
- marzec1075 rok 4.417.- zł
- kwiecień 1975 rok 4.417,- zł
- maj 1975 rok 4.417.- zł
- czerwiec 1975 rok 4.417.-zł
- lipiec 1 975 rok 4.417,- zł
- sierpień 1975 rok 4.417.- zł
- wrzesień 1975 rok 4.417.- zł
- październik 1975 rok 4.436.- zł
- listopad 1975 rok 4.436,- zł
- grudzień 4.436,- zł
Razem wynagrodzenie za 1975 rok wyniosło 53.061.- złotych,przy założeniu, że wnioskodawca pracował w ruchu ciągłym 3 zmianowym w systemie czterobrygadowym na bazie czasu pracy z 1969r., w oparciu o dane z brygady B-II (równe godzinom pracy brygady (-III) tj. 2.184 godz. pracy ogółem. Jednocześnie Sąd uznał, iż karta zasiłkowa nie zawiera danych, pozwalających dokonać korekty wynagrodzeniaM. T. (1)za 1976 rok.
Wynagrodzenie ubezpieczonegow 1976 roku, wyliczone przy założeniu, iżM. T. (1)pracował w ruchu ciągłym trzyzmianowym w systemie czterobrygadowym, adekwatnie do harmonogramu pracy obowiązującego wZakładach (...)wT.w 1969 roku, miał ustalona stawkę 9,9 złotych/godz., w miesiącach: czerwiec, lipiec, sierpień osiągał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 3.800 złotych oraz ekwiwalent za węgiel w kwocie 114 złotych, zaś od dnia 1.10.1976 roku do dnia 31.12.1976 roku pobierał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 3.850 złotych wraz z dodatkiem stażowym w wysokości 5% wynagrodzenia zasadniczego od dnia 6 grudnia 1976 roku oraz ekwiwalent za węgiel w kwocie 114 złotych, wyniosło45.087,03 złote.
Wynagrodzenie ubezpieczonegow 1977 roku oraz w 1978 roku, wyliczone przy założeniu, iżM. T. (1)pracował w ruchu ciągłym trzyzmianowym w systemie czterobrygadowym, adekwatnie do harmonogramu pracy obowiązującego wZakładach (...)wT.w 1969 roku, osiągał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 4.150 złotych oraz ekwiwalent za węgiel w kwocie 114 złotych wraz z dodatkiem stażowym w wysokości 5% wynagrodzenia zasadniczego, wyniosło64.850,18 złotych.
Wynagrodzenie ubezpieczonegow 1979 roku, wyliczone przy założeniu, iżM. T. (1)pracował w ruchu ciągłym trzyzmianowym w systemie czterobrygadowym, adekwatnie do harmonogramu pracy obowiązującego wZakładach (...)wT.w 1969 roku, od 1 .01.1979 roku do dnia 31.07.1979 roku osiągał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 4.150 złotych oraz ekwiwalent za węgiel w kwocie 114 złotych wraz z dodatkiem stażowym w wysokości 5%, zaś od dnia 1.08.1979 roku do dnia 31.12.1979 roku osiągał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 4.750 złotych oraz ekwiwalent za węgiel w kwocie 114 złotych wraz z dodatkiem stażowym w wysokości 5%, wynagrodzenia zasadniczego, wyniosło68.631,59 złotych.Hipotetyczny wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony z uwzględnieniem w.w. wynagrodzeń z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych, tj. z lat: 1975, 1977-1994,1996, wyniósł117,86%.Mając na uwadze, iż wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony z uwzględnieniem w.w. wynagrodzeń z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych, wyliczony przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji wyniósł112,88%,Sąd na podstawieart. 111 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorzekł, jak w punkcie 1 wyroku, stosując przy tym przepisart. 47714§ 2 k.p.c.
Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonego w pozostałym zakresie, jako niezasadne.
W zakresie wniosku ubezpieczonego o dokonanie przeliczenia kapitału początkowego, zgłoszonego toku niniejszego postępowania, Sąd na podstawieart. 47710§ 2 k.p.c.,
stwierdził swoją niewłaściwość i sprawę przekazał organowi rentowemu do rozpoznania.