Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 321/14
Data wyroku: 2014-11-20 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Nienależne Świadczenie
Podstawa prawna: art. 410 k.c.

Sygn. akt II Ca 321/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia

20 listopada 2014r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący

SSO Barbara Jankowska - Kocon

Sędziowie

SO Janusz Kasnowski
SO Irena Dobosiewicz (spr.)

Protokolant

sekr. sądowy Tomasz Rapacewicz

po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014r. w Bydgoszczy

na rozprawie

sprawy z powództwaS. W.

przeciwko
    Powiatowi(...)

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanego

od wyroku Sądu Rejonowego w Świeciu VI Zamiejscowego Wydziału Cywilnegoz siedzibą w Tucholi

z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. akt. VI C 1603/13

I/ oddala apelację,
II/ zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 300 zł (trzysta) tytułem
zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
II Ca 321/14

UZASADNIENIE
PowódS. W.wniósł o zasądzenie od pozwanego Powiatu(...)łącznie kwoty 2.012,80 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 2.000 zł od dnia 18 października 2013 r. do dnia zapłaty i od kwoty 12,80 zł od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu.
W uzasadnieniu pozwu powód podał, iż po dniu 1 maja 2004 r. dokonał w Starostwie Powiatowym w(...)rejestracji używanych pojazdów: dwóch markiV. (...), którym nadanonumery rejestracyjne (...), jednego markiB. (...), któremu nadanonumer rejestracyjny (...)oraz jednego markiO. (...), któremu nadanonumer rejestracyjny (...). W związku z powyższym powód uiścił opłatę w kwocie po 500 zł za wydanie kart pojazdu dla każdego z tych samochodów przy pierwszej ich rejestracji w Polsce. Zdaniem powoda pobrana opłata była nieuzasadniona, gdyż zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r.,§ 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdujest niezgodny zart. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowymoraz zart. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji. Przed wytoczeniem powództwa powód wezwał pozwanego do zwrotu uiszczonej opłaty, lecz nie została ona zwrócona.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o odrzucenie powództwa z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. Wskazał również, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu pobrania opłaty od powoda jej wysokość wynosiła 500 zł, a zatem działanie Starosty(...)było zgodne z prawem. Niemożliwym było zaniechanie pobierania tej opłaty lub pobieranie jej w niższej wysokości.
Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy w Świeciu VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Tucholi orzekł zgodnie z żądaniem pozwu, kosztami procesu obciążając pozwanego (sygn. VI C 1603/13).
Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje.
Powód w dniach 14 listopada 2005 r., 30 czerwca 2005 r., 22 kwietnia 2005 r, 29 czerwca 2004 r. dokonał pierwszej rejestracji w Polsce używanych pojazdów marki odpowiednioV. (...)nr rej. (...),V. (...)nr rej. (...),
B. (...)nr rej. (...),O. (...)nr rej. (...)sprowadzonych z innego kraju UE. Z tego tytułu za wydanie kart pojazdów powód uiścił opłaty administracyjne w kwocie po 500 zł za każde auto. Powód wezwał pozwanego do zwrotu nienależnie pobranych opłat, a pozwany odmówił.
W ocenie Sądu Rejonowego zarzut niedopuszczalności drogi sądowej był nieuzasadniony z uwagi na fakt, iż powołana przez pozwanego regulacja -ustawa o finansach publicznych z 27 sierpnia 2009 r.nie wyłącza drogi sądowej, co potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 maja 2007 r. (sygn. akt III CZP 35/2007) oraz w uchwale z dnia 6 czerwca 2012 r. (sygn. akt III CZP 24/12). Nadto, w ocenie Sądu, dopuszczalność drogi sądowej w sprawie należy domniemywać (art. 2 k.p.c.) i rozumieć ją stosunkowo szeroko, na co również wskazuje bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym musi istnieć konkretny przepis prawa wprost wyznaczający dla danej sprawy drogę administracyjną jako wyłączną. Takiego wskazania dla spraw związanych z opłatami za kartę pojazdu brak w powołanych przez pozwanego przepisach.
Sąd Rejonowy zauważył również, że brak jest podstaw do odrzucenia pozwu z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej w sprawie nie mającej cech sprawy cywilnej, o ile powód przedstawił okoliczności i zdarzenia, które mogą stanowić cywilnoprawne źródło jego żądań. Powód swoje roszczenia oparł na instytucji nienależnego świadczenia, czyli jednej z instytucji prawa cywilnego. Z tych powodów Sąd odmówił odrzucenia pozwu.
Odnosząc się do oceny zasadności roszczenia powoda Sąd Rejonowy wskazał, iż nakładanie opłaty za kartę pojazdu było od samego początku sprzeczne z prawem unijnym. Oznacza to, że kupujący pojazd i rejestrujący go po raz pierwszy w Polsce w ogóle nie był zobowiązany do uiszczenia tej opłaty.
Wobec powyższego, skoro sprzeczne z prawem wspólnotowym było pobieranie opłaty w związku z pierwszą rejestracją w Polsce używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego kraju członkowskiego UE w sytuacji, gdy opłata taka nie była nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego już tam zarejestrowanego, to na dzień faktycznego uiszczania opłaty za kartę pojazdu przez osoby rejestrujące pojazdy w Polsce nie było skutecznego przepisu, który ustalałby jakąkolwiek wysokość opłaty za tę czynność rejestracyjną. Spełnione wówczas przez powoda świadczenie było zatem nienależne i z tego względu Sąd w pkt. 1 wyroku w oparciu oart. 410 § 2 k.c.iart. 481 § 1 i 2 k.c.wyroku zasądził od pozwanego kwotę dochodzona pozwem z odsetkami ustawowymi od dnia 18 października 2013 r. oraz w oparciu oart. 482 § 1 k.c.kwotę 12,80 zł
tytułem zaległych odsetek od dnia 4 listopada 2013 r. do dnia zapłaty
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.iart. 99 k.p.c.
Apelację od wyroku wniósł pozwany Powiat(...)i domagał się jego zmiany poprzez odrzucenie pozwu, bądź oddalenie powództwa oraz zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego. Rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego zarzucił naruszenieart. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.iart. 2 § 3 k.p.c.poprzez ich niezastosowanie orazart. 410 § 2 k.c.iart. 2 § 1 k.p.c.poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
W odpowiedzi na apelację powód domagał się jej oddalenia i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania odwoławczego.

S ąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego odpowiada prawu, a ustalenia faktyczne poczynione przez ten Sąd są tramę i Sąd Okręgowy w pełni je podziela i przyjmuje za własne.
Zarzuty zawarte w złożonym środku odwoławczym w zasadzie sprowadzały się do dwóch zagadnień. Po pierwsze, do zakwestionowania przez pozwanego dopuszczalności drogi sądowej w sprawie o zwrot opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu, która w jego ocenie jest sprawą administracyjną. Po drugie zaś do niezasadnego zastosowania w sprawieart. 410 k.c.dotyczącego nienależnego świadczenia.
Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, który w oparciu poglądy judykatury stwierdził, że droga sądowa jest dopuszczalna w sprawach o zapłatę nienależnie pobranych opłat za wydanie karty pojazdu, pobranych na podstawierozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu(Dz. U. 2003 r. Nr 137, poz. 1310). Równie uprawnione było stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, że dopuszczalność drogi sądowej w myślart. 2 k.p.c.należy domniemywać i rozumieć ją stosunkowo szeroko, co wynika z bogatego w tej materii orzecznictwa Sądu Najwyższego. W konsekwencji musi istnieć konkretny przepis prawa, który w sposób wyraźny wyznacza dla sprawy drogę administracyjną jako wyłączną. Jednocześnie nie może umykać z pola widzenia okoliczność, że powód jako podstawę prawną swojego roszczenia wskazał instytucję prawa cywilnego. W takiej sytuacji, nawet jeśli sprawa nie wykazuje cech sprawy cywilnej, nie jest uzasadnione odrzucenie pozwu, na co również
wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2010 r., IV CSK 554/09). Wobec tego zarzuty naruszeniaart. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.iart. 2 k.p.c.nie zasługiwały na uwzględnienie.
Przechodząc do zarzutu naruszeniaart. 410 k.c.powtórzyć należy za Sądem pierwszej instancji, że postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07, uznające § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu za niezgodne z prawem wspólnotowym, miało charakter retroaktywny. Oznacza to, że powyższy przepis, na podstawie którego powód uiścił cztery opłaty, od samego początku jego obowiązywania był niezgodny z prawem unijnym. Zatem kupujący pojazd i rejestrujący go po raz pierwszy w Polsce, nie byli w ogóle zobowiązany do uiszczenia opłaty za kartę pojazdu. Podkreślić należy, że powyższe postanowienie Trybunału odnosiło się do pełnej wysokości opłaty pobieranej za kartę pojazdu w kwocie 500 zł, nie zaś do różnicy kwot pobieranych z tego tytułu według rozporządzenia z 2003 r. i 2006 r. Uznano bowiem za sprzeczne z prawem wspólnotowym opłatę nakładaną w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego w sytuacji, w której opłata taka nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany. Skoro przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. nie mógł być stosowany, to w momencie uiszczenia opłat przez powoda w pełnej wysokości nie było skutecznego przepisu, który ustalałby wysokość jakiejkolwiek opłaty za tę czynność rejestracyjną. Zatem spełnione wówczas świadczenia były nienależne w rozumieniuart. 410 k.c.Tym samym Sąd Rejonowy prawidłowo uznał żądanie powoda za zasadne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację pozwanego jako niezasadną i orzekł o kosztach postępowania na mocyart. 98 § 1 i 3 k.p.c,art. 99 k.p.c.oraz§ 6 pkt 3w zw. z 12ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).