Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 748/13
Data wyroku: 2014-09-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 748/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 września 2014r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sąd. Dorota Malewicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2014r. wS.
odwołaniaJ. M.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia(...)
w sprawieJ. M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury
oddala oba odwołania.
Sygn. akt: IV U 748/13UZASADNIENIE
Decyzją z(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze odmówiłJ. M.prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 25 lat, a także okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 15 lat. Organ rentowy podniósł, że udowodniony przez ubezpieczonego ogólny staż ubezpieczeniowy wynosi 23 lata, 2 miesiące i 12 dni.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłJ. M.wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że nie był świadomy, iż 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach powinien być osiągnięty do 31 grudnia 1998r. Przez cały czas pracował na stanowisku kierowcy-mechanika, co mogą potwierdzić świadkowie (odwołanie k.2 ).
W dniu 28 czerwca 2013r. organ rentowy wydał kolejną decyzję, w której odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury podnosząc, że ubezpieczony nie ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 25 lat, a także okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 15 lat. Organ rentowy podniósł, że udowodniony przez ubezpieczonego ogólny staż ubezpieczeniowy wynosi 24 lata, 7 miesięcy i 12 dni. Nadto wskazał, że do stażu tego nie zaliczono okresu od 1 września 1965r. do 22 czerwca 1968r. ,tj. okresu nauki zawodu wPaństwowym Ośrodku (...)wŻ.FiliaZ.z uwagi na niewystarczające dowody ,tj. bark możliwości ustalenia, czy umowa była zawarta między ubezpieczonym a zakładem pracy, czy też pomiędzy szkołą a zakładem.
Odwołanie od tej decyzji złożył ubezpieczony wskazując, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu rentowego co do braku wystarczających dowodów na okoliczność odbywania nauki zawodu (odwołanie k.2 akt IV U 1115/13).
Postanowieniem z 20 maja 2014r. Sąd dołączył sprawę z odwołania ubezpieczonego od decyzji z 28 czerwca 2013r. do sprawy z odwołania od decyzji z 23 kwietnia 2013r. celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Obie sprawy prowadzone były pod sygnaturą akt IV U 748/13 (postanowienie k.24-24v wskazanych akt).
W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonych decyzjach (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.3 i protokół rozprawy z 20 maja 2014r. k.24v – minuta 4 nagrania).
Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyJ. M.w dniu(...)rok życia. W dniu 5 kwietnia 2013r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek o emeryturę z 5 kwietnia 2013r. k.1 akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 23 lata, 2 miesiące i 12 dni, z czego okresy składkowe wynoszą 23 lata i 19 dni, a okresy nieskładkowe 1 miesiąc i 23 dni. Ponadto organ rentowy ustalił, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 15 lat.
Z uwagi na wskazane okoliczności decyzją z 23 kwietnia 2013r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 23 kwietnia 2013r. k.21 akt emerytalnych).
W dniu 31 maja 2013r. ubezpieczony przedłożył organowi rentowemu dokumenty potwierdzające okres jego zatrudnienia na budowie eksportowej w ZSRR trwający od 4 grudnia 1979r. do 3 kwietnia 1981r. (wniosek ubezpieczonego wraz z załącznikami k.25-29 akt emerytalnych). Po rozpatrzeniu złożonych dokumentów i zaliczeniu powyższego okresu do stażu ubezpieczenia organ rentowy ustalił, że ogólny staż ubezpieczeniowy ubezpieczonego wynosi 24 lata, 7 miesięcy i 12 dni. Jednocześnie wobec tego, że udowodniony staż pracy na dzień 1 stycznia 1999r. w dalszym ciągu nie stanowi 25 lat, a ponadto niespełniona jest przesłanka 15 lat pracy w szczególnych warunkach, kolejną decyzją z 28 czerwca 2013r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury na podstawieart.184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(decyzja z 28 czerwca 2013r. k.38 akt emerytalnych).
W okresie od 1 września 1965r. do 22 czerwca 1968r. ubezpieczony był uczniem(...) Szkoły Zawodowejdla Pracujących wS.. Uczył się w niej zawodu ślusarza przemysłowego. W rakcie nauki szkolnej ubezpieczony odbywał naukę zawodu wPaństwowym Ośrodku (...)wŻ.FiliaZ.. Przez wszystkie lata nauki w powyższej szkole, trzy dni w tygodniu ubezpieczony uczestniczył w zajęciach w szkole, a przez kolejne trzy dni uczył się zawodu pracując w w/w przedsiębiorstwie. Praca odbywała się od godziny 7 do 15, ubezpieczony otrzymywał za nią wynagrodzenie. W chwili rozpoczęcia nauki w szkole i nauki zawodu ubezpieczony miał 14 lat (zeznania świadkaZ. N.k.26v – nagranie od minuty 50 do 55, zeznania ubezpieczonego k.36v – minuta 10 nagrania i k.24v-25 – nagranie od minuty 5 do 15, odpis świadectwa ukończenia(...) Szkoły Zawodowejdla Pracujących wS.z 22 czerwca 1968r. k.4 akt osobowych z okresu zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych wZ.).
W okresie od 13 marca 1972r. do 28 października 1972r., a zatem przez 7 miesięcy i 15 dni, ubezpieczony zatrudniony był wM.(...)wZ.na stanowisku traktorzysty (zaświadczeniu o zatrudnieniu z 3 listopada 1972r. k.6 akt osobowych z okresu zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych wZ.– kopia na k.18 akt sprawy).
Ubezpieczony był zatrudniony w(...) Zakładach (...)wS.w okresie od 13 lipca 1974r. do 19 października 1994r. w pełnym wymiarze czasu pracy. W trakcie zatrudnienia korzystał z urlopu bezpłatnego w następujących okresach: od 3 grudnia 1979r. do 3 maja 1981r. (1 rok i 5 miesiąc), od 28 marca 1991r. do 29 marca 1991r. (2 dni) oraz 12 listopada 1993r. do 9 grudnia 1993r. (28 dni) – świadectwo pracy z 21 października 1994r. k.7 akt emerytalnych.
Ubezpieczony został zatrudniony w powyższym zakładzie na stanowisku kierowcy w dziale zaopatrzenia (zaakceptowane podanie o pracę i karta obiegowa przyjęcia do pracy na stanowisku kierowcy w dziale zaopatrzenia z dniem 13 lipca 1974r. - w aktach osobowych ubezpieczonego).
Z dniem 1 listopada 1974r. pracodawca zaangażował ubezpieczonego na czas określony do 31 marca 1975r. w dziale Głównego Mechanika na stanowisko mechanika maszyn i urządzeń na ¼ etatu, przy czym zgodnie z angażem w/w pracę ubezpieczony miał wykonywać po normalnych godzinach pracy (pismo pracodawcy z 31 października 1974r. - w aktach osobowych ubezpieczonego). Pismem z 31 grudnia 1974r. ubezpieczony poinformował pracodawcę, że z dniem 1 stycznia 1975r. rezygnuje z pracy w dziale Głównego Mechanika na stanowisku mechanika maszyn i urządzeń na ¼ etatu. Wniosek ubezpieczonego został zaakceptowany przez pracodawcę (pismo ubezpieczonego z 31 grudnia 1974r. - w aktach osobowych ubezpieczonego).
Po powrocie ubezpieczonego z urlopu bezpłatnego trwającego od 3 grudnia 1979r. do 3 mają 1981r., ubezpieczony został zatrudniony w dziale Głównego Mechanika na stanowisku mechanika maszyn i urządzeń (umowa o pracę z 4 maja 1981r. - w aktach osobowych ubezpieczonego).
Na okres od 1 lipca 1982r. do 31sierpnia 1982r. ubezpieczony został oddelegowany do pracy w zakładowym ośrodku wypoczynkowym wK.nadB.na stanowisku kierowcy samochodumarki Ż.(pismo pracodawcy z 1 lipca 1982r. - w aktach osobowych ubezpieczonego).
Od 10 września 1982r., na wniosek ubezpieczonego pracodawca przeniósł go z pracy na stanowisku mechanika maszyn i urządzeń do pracy na stanowisku kierowcy i w dniu 10 września 1982r. powierzył mu samochódmarki S.200 onumerze rejestracyjnym (...)(wniosek ubezpieczonego z 1 września 1982r. o przeniesienie do pracy na stanowisku kierowcy i protokół z przekazania ubezpieczonemu samochodumarki S.z 10 września 1982r. - w aktach osobowych ubezpieczonego). Na stanowisku kierowcymarki S.ubezpieczony pracował do końca zatrudnienia ,tj. do 19 października 1994r. Pracował wD.(...)i Zbytu, przy czym w okresie od 1 kwietnia 1992r. do 31 grudnia 1992r. wykonywał pracę kierowcy – akwizytora (pisma pracodawcy o powierzeniu ubezpieczonemu pracy na stanowisku kierowcy – akwizytora z 2 kwietnia 1992r., 1 maja 1992r., 30 czerwca 1992r. i 31 sierpnia 1992r. - w aktach osobowych ubezpieczonego).
Pracując na stanowisku kierowcy w dziale zaopatrzenia – w okresie od początku zatrudnienia ,tj. od 13 lipca 1974r. do urlopu bezpłatnego rozpoczętego w dniu 3 grudnia 1979r. ubezpieczony kierował różnego rodzaju samochodami –marki Ż.,N.,S., jak również ciągnikiem. Pracował przy przewozie towarów. Równolegle w razie potrzeby wykonywał czynności mechanika przy naprawie samochodów, zarówno w kanale, jak i poza kanałem. Analogicznie wyglądała praca ubezpieczonego po powrocie z urlopu bezpłatnego ,tj. od 4 maja 1981r. do 9 września 1982r. Po powierzeniu ubezpieczonemu od 10 września 1982r. samochodumarki S.ubezpieczony jeździł wyłącznie wymienionym samochodem. Jeździł po całym kraju rozwożąc towar produkowany przez zakład pracy ,tj., zabawki. W okresie wykonywania obowiązków kierowcy-akwizytora – od 1 kwietnia 1992r. do 31 grudnia 1992r. do obowiązków ubezpieczonego należało dodatkowo oferowanie towarów potencjalnym klientom – hurtowniom, sklepom (zeznania świadków:R. M.k.26 – nagranie od minuty 35 do 41 iT. M.k.26-26v – nagranie od minuty 42 do 50 oraz zeznania ubezpieczonego k.36v-37 – nagranie od minuty 10 do 28 i k.24v-25 – nagranie od minuty 15 do 24).
W okresie urlopu bezpłatnego trwającego od 3 grudnia 1979r. do 3 maja 1981r., ubezpieczony pracował na budowie eksportowej w ZSRR. Umowa o pracę na tej budowie trwała od 4 grudnia 1979r. do 3 kwietnia 1981r. (umowa o pracę z 3 grudnia 1979r. k.29 akt emerytalnych). Na budowie eksportowej w ZSRR ubezpieczony pracował jako kierowca samochodów ciężarowychmarki Z., Kamaz,T.i innymi (zeznania ubezpieczonego k.37 – nagranie od minuty 20 do 28).
Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego (okoliczność niesporna – raport z analizy konta k.11 akt emerytalnych).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołaniaJ. M.podlegały oddaleniu.
Zgodnie zart.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z §4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę ogólnego stażu ubezpieczeniowego (co najmniej 25 lat) oraz stażu pracy w szczególnych warunkach (co najmniej 15 lat) na dzień 1 stycznia 1999r. Ubezpieczony podnosił, że spełnia obie te przesłanki. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego potwierdziła zasadność stanowiska ubezpieczonego w zakresie ogólnego stażu pracy. Nieuzasadnione okazało się natomiast twierdzenie ubezpieczonego, że posiada wymagany staż pracy w szczególnych warunkach.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do ogólnego stażu pracy wskazać należy, że do stażu tego zaliczyć należy okres zatrudnienia ubezpieczonego wM.(...)wZ.od(...)., a zatem w wymiarze 7 miesięcy i 15 dni. Fakt takiego zatrudnienia ubezpieczonego dokumentuje zaświadczenie złożone na k.18 akt sprawy oraz na k.6 akt osobowych ubezpieczonego w Spółdzielni Kółek Rolniczych wZ.. Wynika z niego, że we wskazanym okresie ubezpieczony pracował na stanowisku traktorzysty. Analiza akt emerytalnych pokazuje, że organ rentowy nie dysponował przedmiotowym zaświadczeniem, stąd okres ten nie podlegał zaliczeniu do okresu zatrudnienia (vide: karta przebiegu zatrudnienia k.37 akt emerytalnych). Po doliczeniu tego okresu zatrudnienia do okresu ubezpieczenia uwzględnionego przez organ rentowy w rozmiarze 24 lata, 7 miesięcy i 12 dni stwierdzić należy, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. posiada wymagany 25-letni okres ubezpieczenia. Niezależnie od tego wskazać należy, że wbrew stanowisku organu rentowego do okresu ubezpieczeniaJ. M.zaliczyć należy również okres nauki zawodu pobieranej przez ubezpieczonego wPaństwowym Ośrodku (...)wŻ.Filia wZ.w okresie nauki w(...) Szkole Zawodowejdla Pracujących wS.od 1 września 1965r. do 22 czerwca 1968r. Okoliczność, że ubezpieczony odbywał naukę zawodu potwierdził świadek w osobieZ. N.(kolega ubezpieczonego z okresu tej nauki i uczeń tej samej szkoły), znajduje ona także potwierdzenie w treści świadectwa ukończenia przez ubezpieczonego(...) Szkoły Zawodowej, w którym mowa o świadectwie ukończenia nauki zawodu jako dokumencie ściśle powiązanym ze świadectwem ukończenia szkoły. Ubezpieczony, z uwagi na upływ czasu, nie był w stanie przedstawić świadectwa ukończenia nauki zawodu, jak również umowy o naukę zawodu. Nieuzasadnione okazały się jednak wątpliwości organu rentowego co do rodzaju umowy o naukę zawodu ,tj. czy była ona zawarta z zakładem pracy przez szkołę, czy przez samego ubezpieczonego. Zasady zatrudniania młodocianych przed 1 stycznia 1975r. regulowały przepisy ustawy z 2 lipca 1958r. o nauce zawodu, przyuczeniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy (Dz.U. z 1958r., Nr 45, poz.226 ze zm.) i z art.9 ust.1 tej ustawy wynika wprost, że zakład pracy zawiera umowę o naukę zawodu z uczniem.
Przechodząc do kwestii stażu pracy ubezpieczonego w szczególnych warunkach wskazać należy, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło, aby ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. legitymował się 15-letnim okresem takiego zatrudnienia. Wbrew twierdzeniem ubezpieczonego nie przez cały okres pracy w(...) Zakładach (...)wS.ubezpieczony pracował w takich warunkach. Dowody z dokumentów zawartych w aktach osobowych ubezpieczonego, a także z zeznań świadków (współpracowników z okresu tego zatrudnienia) i samego ubezpieczonego pozwalały na uznanie, że dopiero do 10 września 1982r., a zatem od chwili przekazania ubezpieczonemu samochodumarki S.200 ubezpieczony jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony zaczął wykonywać pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (wykaz A dział VIII pozycja 2 załącznika do w/w rozporządzenia). Jak wynika z przedstawionych wyżej ustaleń Sądu przed 10 września 1982r. ubezpieczony wykonywał pracę kierowcy różnego rodzaju samochodów –N.,Ż.,S., łącząc ją z pracą mechanika maszyn i urządzeń, przy czym te ostatnie prace wykonywał zarówno w kanale, jak i poza kanałem. Licząc okres zatrudnienia w szczególnych warunkach od 10 września 1982r. do 19 października 1994r. okres ten wynosi 12 lat, 1 miesiąc i 9 dni, a po pomniejszeniu o okresy urlopów bezpłatnych w wymiarze 30 dni (vide: ustalenia faktyczne) – 12 lat i 9 dni. W ocenie Sądu do okresu pracy w szczególnych warunkach zaliczyć należy również okresy pracy ubezpieczonego wM.(...)wZ.na stanowisku kierowcy ciągnika (potocznie traktorzysty) w wymiarze 7 miesięcy i 15 dni oraz na budowie eksportowej w ZSRR, gdzie wykonywał pracę kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Praca ta trwała od 4 grudnia 1979r. do 3 kwietnia 1981r., a zatem 1 rok i 4 miesiące. Suma tych wszystkich okresów wynosi 13 lat, 11 miesięcy i 24 dni, zamiast wymaganych 15 lat.
Mając na uwadze całokształt powyższych okoliczności Sąd uznał odwołania ubezpieczonego za nieuzasadnione i dlatego na podstawieart.477.14§1 kpcodwołania te oddalił.