Sąd Okręgowy w Gliwicach
IX Zamiejscowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IX U 491/13
Data wyroku: 2014-06-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Konieczna
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: art.477 ( 14) § 2 w zw. z art.111 w zw. z art.53,26 i 183 ustawy z 17.12.1998r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t.j. Dz. U z 2013r , poz.1440 ze zm)
Teza: możliwe jest ustalenie w postępowaniu dowodowym przed Sądem wysokości uzyskiwanych przez ubezpieczonego zarobków w okresie spornym, dla celów przeliczenia emerytury, w drodze ustalenia ich wysokości przez biegłego sądowego z zakresu emerytur i rent , w opinii wydanej na podstawie akt sprawy, akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego i powołanych w sprawie świadków oraz przepisów postanowień układów zbiorowych pracy w zakresie uregulowań płacowych

Sygn. akt IX U 491/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy___________________w Gliwicach Wydział IX

    Sąd Pracy i Ubezpieczeń SpołecznychOśrodek Zamiejscowy w Rybniku

w składzie:

Przewodniczący:

SSO Maria Konieczna

Protokolant:

Iwona Porwoł

przy udziale: ./.
po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 r. w Rybniku
sprawy z odwołaniaF. T.(T.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o wysokość emerytury
na skutek odwołaniaF. T.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
z dnia 27 lutego 2013r. Znak(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż zobowiązuje organ rentowy do obliczenia wysokości emerytury ubezpieczonego:

a
zgodnie z art. 53 z zastosowaniem wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia 87.66 %,

b
zgodnie z art. 26 z zastosowaniem wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia 125.96 %,

c
zgodnie z art. 183 z przyjęciem 35 % świadczenia obliczonego jak w pkt. 1a, 65 % świadczenia obliczonego jak w pkt. 1b,

2
zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kwotę 240,00 zł ( dwieście czterdzieści złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sędzia
Sygn. akt IX U 491/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 27.02.2013r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR., w oparciu o przepisyustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorazart. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, przeliczył emeryturę ubezpieczonemuF. T.(T.). Wysokość emerytury została obliczona w dwóch wariantach: zgodnie z art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz art.183 tej ustawy. Organ rentowy wskazał, że będzie wypłacał emeryturę ustaloną na podstawie art. 26 jako świadczenie korzystniejsze.
Ubezpieczony wniósł odwołanie od tej decyzji nie zgadzając się z naliczoną wysokością podstawy wymiaru. Uznał decyzję za krzywdzącą, ponieważ wskaźnik wymiaru został przyjęty z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat poprzedzających rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury i jest bardzo niski – 56,46%. Ubezpieczony domagał się przyjęcia do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury zarobków z okresu pracy wKWK (...)od 1970r. do 1978r., w którym były bardzo dobre zarobki, po ustaleniu wysokości tych zarobków w toku postępowania, gdy zakład pracy nie posiada wykazu uzyskanych przez ubezpieczonego zarobków.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji wskazując dodatkowo, że brak jest podstaw do uwzględnienia przy ustalaniu podstawy wymiaru lat od 1970 do 1978 z tytułu zatrudnienia wKWK (...), ponieważ pracodawca w świadectwie pracy z dnia 31.01.1978r. nie wskazał w jakiej wysokości było wypłacane wynagrodzenie. Brak jest również dokumentacji płacowej potwierdzającej wysokość wypłaconego wynagrodzenia.
Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Decyzją z dnia 12.02.2013r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 22.12.2012r. na podstawieustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ rentowy obliczył ubezpieczonemu wysokość emerytury na podstawieart. 26 oraz 183i wskazał, że będzie wypłacał emeryturę ustaloną zgodnie zart. 26jako świadczenie korzystniejsze, wynoszące 1.587,64zł.
Organ rentowy wskazał nadto, iż decyzja ma charakter zaliczkowy, ponieważ trwa postępowanie wyjaśniające z Wydziałem Ubezpieczeń i Składek odnośnie prowadzenia działalności gospodarczej za okres od 01.01.1999r. do 31.12.2003r.
Zaskarżoną decyzją z dnia 27.02.2013r. organ rentowy, w wyniku zakończenia postępowania wyjaśniającego, o którym mowa powyżej, przeliczył ubezpieczonemu świadczenie.
Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony zgodnie z art. 53 wyniósł 56,46%. Do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia organ rentowy przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek z 10 lat kalendarzowych od 1994r. do 2003r. Do ustalenia wysokości emerytury organ rentowy uwzględnił 41 lat, 10 miesiąc i2 6 dni okresów składkowych oraz 5 miesięcy i 13 dni okresów nieskładkowych.
Organ rentowy obliczył ubezpieczonemu wysokość emerytury na podstawie art. 26 oraz 183 i wskazał, że będzie wypłacał emeryturę ustaloną zgodnie z art. 183 jako świadczenie korzystniejsze, wynoszące po waloryzacji, od 01.03.2013r. – 1.684,59zł.
Organ rentowy przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczenia nie uwzględnił wynagrodzenia ubezpieczonego z lat od 1970 do 1978 zatrudnienia wKWK (...), ponieważ pracodawca w świadectwie pracy z dnia 31.01.1978r. nie wskazał w jakiej wysokości było wypłacane wynagrodzenie oraz, gdy brak jest również dokumentacji płacowej potwierdzającej wysokość wypłaconego wynagrodzenia.
Ubezpieczony w okresie od 13.08.1970r. do 31.01.1978r. zatrudniony był wKopalni (...)kolejno na stanowiskach: do 30.11.1972r. - samodzielnego ślusarza pod ziemią a od 01.12.1972r. - dozorcy szybowego pod ziemią.
Ubezpieczony w okresie spornym jw. pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, w systemie zmianowym, co najmniej przez dwie soboty w miesiącu (od czasu wprowadzenia wolnych sobót), co najmniej 2 niedziele w miesiącu, uprawniony był do stałych dodatków i premii z tytułu świadczonej pracy oraz deputatu węglowego, przysługujących wg uregulowań zakładowych.
W celu ustalenia wysokości prawdopodobnego wynagrodzenia ubezpieczonego z tytułu zatrudnienia w latach 1970-1978 wKWK (...)w oparciu o dane z akt osobowych (wykazane stawki wynagrodzenia), przy przyjęciu okoliczności wskazanych powyżej, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłej z zakresu emerytur i rent mgrH. P.. Sąd nadto wskazał, że przedmiotem opinii winno być ustalenie najkorzystniejszego sposobu przeliczenia świadczenia ubezpieczonego dla celów zaskarżonej decyzji z dnia 27.02.2013r. z uwzględnieniem wynagrodzeń ubezpieczonego wykazanych w aktach ZUS i ustalonych w opinii.
Biegła sporządziła opinię po dokonaniu szczegółowej analizy akt sądowych niniejszej sprawy, akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego i świadkówR. K.,J. D.,R. R.,E. G. (1)oraz przepisów postanowień układów zbiorowych pracy w zakresie uregulowań płacowych.
Na podstawie opinii Sąd, po uwzględnieniu zastrzeżeń organu rentowego w zakresie błędów matematycznych zsumowania składników wynagrodzenia za rok 1977r. oraz błędnie ustalonej kwoty deputatu węglowego za rak 1978, tj. przyjęcia przez biegłą kwoty deputatu -1.250,00zł zamiast 1.352,00zł (pisma ZUS - k. 94, 98 akt sądowych), ustalił iż:
- wysokość wynagrodzenia osiągniętego przez ubezpieczonego w spornym okresie z tytułu zatrudnienia wKWK (...)wyniosła kolejno za poszczególne lata: 1970 – 10.671,00zł, 1971r. – 40.679,00zł, 1972r. – 44.880,00zł, 1973r. – 53.605,00zł, 1974r. – 65.364,00zł, 1975r. – 75.636,00zł, 1976r. – 79.080,00zł, 1977r. – 72.084,00zł, 1978r.- 5.879,00zł,
- wskaźnik wysokości podstawy wymiaru dla celów wyliczenia emerytury z art. 26 ustawy emerytalnej, ustalony z lat 1970 – 1979 wyniósł 125,96zł (1.259,62%:10), tj. zasadniczo zgodnie z ustaleniami biegłej (k. 71 akt sądowych) przy dokonanej korekcie przez Sąd w zakresie roku 1977 i 1978, gdy przyjmując wysokość wynagrodzeń za te lata z uwzględnieniem zastrzeżeń organu rentowego, w kwocie ostatecznie jak wskazanej powyżej w odniesieniu do roku 1977 - 72.084,00zł i w kwocie 33.379,00 w odniesieniu do roku 1978 (jako suma kwot: 5.879,00zł uzyskanej wKWK (...)i pozostałego uzyskanego w tym roku dochodu wskazanego przez biegłą 27.500,00zł), procentowy stosunek podstawy składek do przeciętnego wynagrodzenia wyniósł odpowiednio 130,70% za rok 1977 i 56,92% za rok 1978,
- przy ustalaniu wysokości emerytury na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej, najkorzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z okresu 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu, tj. lat 1970-1979, 1984-1985, 1987, 1991-1998, wynosi 87,66%, przy dokonanej przez Sąd korekcie w zakresie lat 1977 i 1978, tj. przy przyjęciu procentowego stosunku podstawy składek do przeciętnego wynagrodzenia odpowiednio: 130,70% za rok 1977 i 56,92%, zgodnie z następującym wyliczeniem: rok 1977 - 72.084,00zł : 55.152,00zł = 130,70%
rok 1978 -33.379,00zł : 58.644,00zł = 56,93%
Biegła wskazała, iż najkorzystniejszym sposobem przeliczenia świadczenia ubezpieczonego jest obliczenie emerytury zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej.
Powyższe Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego oraz słuchanych w sprawie świadków z okresu pracy w(...) S.A.KWK (...), opinii biegłej sądowej z zakresu rent, emerytur, kapitału początkowego mgrH. P.k. 58-76 akt sądowych, zeznań świadkówJ. D.iE. G. (2)złożone na rozprawie dniu 30.07.2013r., czas nagrania 00:13:14 – 00:38:30,R. K.,R. R.oraz zeznań ubezpieczonego złożone na rozprawie w dniu 10.10.2013r., czas nagrania 00:04:28 – 00:34-00.
Zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny, logiczny i spójny, przez co mogący stanowić podstawę rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył co następuje.
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z treściart. 111 ust1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tj. Dz.U. 2013r., poz. 1440 ze zm.) wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, z zastrzeżeniemust. 2 i 3, od podstawy wymiaru ustalonej w myślart. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego:
1)z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia,
2)z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176,
3)z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty,
- a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego.
Sąd uznał odwołanie ubezpieczonego za zasadne w świetle wyników przeprowadzonego postępowania dowodowego, w tym zasadniczo w świetle opinii biegłej sądowej z zakresu rent i emerytur powołanej w sprawie, którą Sąd ostatecznie podzielił za wyjątkiem korekty dokonanej w zakresie błędów matematycznych. Sąd podzielił opinię, gdy została wydana w oparciu o specjalistyczną wiedzą, logicznie i przekonywująco uzasadniona.
Wskazać należy, iż korekty wyliczeń Sąd dokonał w zakresie roku 1977 i 1978 i ostatecznie orzekł jak w wyroku wobec żądania ubezpieczonego zawartego w odwołaniu, gdy ubezpieczony pierwotnie domagał się jak najkorzystniejszego wyliczenia świadczenia, po ustaleniu wynagrodzeń ze wskazywanego okresu lat 1970-1978 i gdy ostatecznie nie nastąpiło cofnięcie żądania w żadnym zakresie.
Sąd podzielając opinię biegłej uznał, iż opinia ta oddaje najbardziej prawdopodobne wynagrodzenia ubezpieczonego, zdaniem Sądu również prawdopodobnie wobec okoliczności, że wynagrodzenia wykazane przez świadków, pracujących wKWK (...)w powołanym przez ubezpieczonego okresie, razem z ubezpieczonym pod ziemią, na generalnie podobnych stanowiskach, są wynagrodzeniami znacznie wyższymi.
Mając powyższe na uwadze Sąd z mocyart. 47714§ 2 kpcw pkt 1 wyroku, zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż zobowiązał organ rentowy do obliczenia wysokości emerytury ubezpieczonego:

a
zgodnie z art. 53 z zastosowaniem wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia 87.66 %,

b
zgodnie z art. 26 z zastosowaniem wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia 125.96 %,

c
zgodnie z art. 183 z przyjęciem 35 % świadczenia obliczonego jak w pkt. 1a, 65 % świadczenia obliczonego jak w pkt. 1b,

W pkt 2 wyroku z mocyart.98 §1 kpcw zw. z§11 ust.2 i § 3 ust.1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(j.t. Dz.U. Nr 2013r., poz. 490 ze zm.) zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.kwotę 240,00zł na rzecz ubezpieczonego tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przyjmując, iż czas i nakład pracy pełnomocnika ubezpieczonego uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w takiej kwocie.
SSO Maria Konieczna