Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1198/14
Data wyroku: 2014-11-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Włodzimierz Czechowicz
Podstawa prawna: ustawa o emeryturach i rentach z fus

Sygn. akt VII U 1198/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 listopada 2014 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Włodzimierz Czechowicz
Protokolant:   Grzegorz Gut
po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 r. w Warszawie
sprawyK. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
o wypłatę niezrealizowanego świadczenia
z udziałemJ. D.
na skutek odwołaniaK. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
z dnia 19 maja 2014 r. znak:(...)
zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 19 maja 2014 r., znak:(...)w ten sposób, że przyznajeK. K.prawo do niezrealizowanego świadczenia poT. S.za okres od 1 maja 2013 roku do 31 maja 2013 roku w kwocie 833, 34 (osiemset trzydzieści trzy i 34/100) złote.
Sygn. akt VII U 1198/14

UZASADNIENIE
W dniu 2 czerwca 2014 roku odwołująca sięK. K.złożyła za pośrednictwem organu rentowego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.z dnia 19 maja 2014 roku, znak:(...)odmawiającej jej prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia. W odwołaniu wskazała, że jest jedyną osobą uprawnioną do otrzymania niezrealizowanego świadczeniaw postaci emerytury po zmarłym ojcu.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie odwołania W uzasadnieniu wskazał, że zmarłyT. S.pobierał z II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wW., emeryturę przyznaną decyzją z dnia1 stycznia 2006 roku. W dniu 4 czerwca 2013 roku, z wnioskiem o wypłatę niezrealizowanych świadczeń wystąpiła pasierbica zmarłegoJ. D.. Natomiast w dniu 23 kwietnia 2014 roku,K. K.złożyła wniosek o wypłatę niezrealizowanych świadczeń. Decyzją z dnia 19 maja 2014 roku organ rentowy odmówił prawa do ich wypłaty z uwagi na wcześniejszą realizację wypłaty świadczenia w dniu12 sierpnia 2013 roku na rzeczJ. D.. Organ rentowy stwierdził ponadto, że obie osoby, które wnioskowały o wypłatę niezrealizowanych świadczeń tj. pasierbica zmarłego –J. D.oraz córka zmarłego –K. K., zaliczają się do tego samego kręgu osób uprawnionych, tj. dzieci, z którymi osoba zmarła nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, gdyż zmarły od dnia 6 listopada 2011 roku przebywał wZakładzie (...)wW..
W toku postępowania odwołująca się i organ rentowy składali pisma procesowe: odwołująca odnosząc się do stanowiska organu rentowego (k-15,30,), zaś organ rentowy wykonując zarządzenia Sądu w przedmiocie wykazania przesłanek przyznania niezrealizowanego świadczenia na rzeczJ. D.(k-14, 24, 42).
Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2014 roku Sąd Okręgowy wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanejJ. D.(k-34), która na rozprawie w dniu21 listopada 2014 roku przyłączyła się do stanowiska procesowego organu rentowego (k-53).
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
T. S., decyzją z dnia 1 stycznia 2006 roku, uzyskał prawo do emerytury (a.r., k. 102). W dniu 15 maja 2013 roku,T. S.zmarł (a.r., k. 149).J. D.wystąpiła do organu rentowego w dniu 4 czerwca 2013 rokuz wnioskiem o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po osobie uprawnionej do świadczeń emerytalno-rentowych (a.r., k. 152). Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.decyzją z dnia 12 sierpnia 2013 roku przyznałJ. D.prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłymT. S.(a.r., k. 160).
K. K.wystąpiła z wnioskiem do Zakładu Ubezpieczeń SpołecznychII Oddział wW.w dniu 23 kwietnia 2014 roku o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po osobie uprawnionej do świadczeń emerytalno-rentowych (a.r., k. 161). Decyzją z dnia 19 maja 2014 roku organ rentowy odmówiłK. K.prawa do niezrealizowanego świadczenia argumentując odmowę dokonaną już wypłatą tego świadczenia na wniosek innej uprawnionej osoby w dniu 21 sierpnia 2013 roku.
Na podstawie zeznań odwołującej się i zainteresowanej Sąd Okręgowy ustalił, żeK. K.nie zajmowała się pogrzebem ojca, nie wystąpiła o zasiłek pogrzebowy, nie utrzymywała z ojcem kontaktów podczas jego pobytu w domu opieki.J. D.była córką z trzeciego małżeństwa zmarłego ojczyma i jako pasierbica przedłożyła żądane przez organ rentowy dokumenty niezbędne do przyznania kwoty 833,34 zł (k-53 i 54).
Po rozpoznaniu odwołaniaK. K.Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
odwołanie jest zasadne co spowodowało zmianę zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny nie był sporny w niniejszej sprawie, strony nie złożyły wniosków dowodowych w celu dokonania nowych ustaleń faktycznych oprócz wynikających z akt sprawy i akt organu rentowego.
Zgodnie zart. 136 ust. 1 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. 2013, poz. 1440; dalej u.e.r.f.u.s.), w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku – innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Sąd Okręgowy zbadał więc na podstawie dokumentów znajdujących się aktach organu rentowego, jaki był krąg osób uprawniony do ubiegania się o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłymT. S..K. K.jest córką zmarłego (a.r., k. 167),J. D.natomiast jest córką żonyT. S.(a.r., k. 157). Świadczenie należne po zmarłym uprawnionym do emerytury wypłaca się innemu członkowi rodziny tylko wtedy, gdy spełnia on warunki do uzyskania renty rodzinnej lub gdy zmarły pozostawał na utrzymaniu członka rodziny (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 17 września 2013 roku, III AUa 160/13).
Zgodnie zaś z art. 67 ust. 1 u.e.r.f.u.s., do renty rodzinnej uprawnieni są następujący członkowie rodziny spełniający warunki w art. 68-71:

1
dzieci własne,dzieci drugiego małżonka(podkr. Sądu Okręgowego) oraz dzieci przysposobione;

2
przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed dosięgnięciem pełnoletniości wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka;

3
małżonek (wdowa i wdowiec);

4
rodzice.

Zdaniem Sądu Okręgowego racjonalny ustawodawca świadomie wskazał krąg osób uprawnionych do renty rodzinnej zawężając go w art. 67 ust. 1 pkt. 1 u.e.r.f.u.s., do „dzieci drugiego małżonka”. Ustawodawca miał na celu ograniczenie kręgu osób mogących ubiegać się o świadczenia, które przysługiwały zmarłej osobie. Gdyby ustawodawca chciał, aby każde dziecko małżonka danej osoby, było uprawnione do świadczeń po śmierci ubezpieczonego, wówczas nie użyłby słowa „drugiego”, bowiem wystarczyłoby użycie słów „małżonka” lub „współmałżonka”. Zamieszczenie w przepisie wyrazu „drugiego” ma zatem na celu ograniczenie prawa do świadczeń dla dzieci pochodzących z kolejnego (następującego po drugim związku) małżeństwie. W związku z tym, według obowiązujących przepisów prawa, do wypłaty niezrealizowanego świadczenia są uprawnione m.in. dzieci drugiego (a nie trzeciego i kolejnego) małżonka.
Sąd Okręgowy podzielił pogląd, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie musi badać kręgu osób uprawnionych do wypłaty niezrealizowanego świadczenia, jednak wypłata niezrealizowanego świadczenia nastąpiła na rzecz osoby, która wedle wskazanego wyżej ustawowego przepisu, nie była do tego uprawniona. Sąd Okręgowy zważył przy tym, że odwołująca się złożyła swój wniosek nie przekraczając terminu określonego w art. 136 ust. 3 u.e.r.f.u.s.
Biorąc pod uwagę, że zainteresowana nie jest dzieckiem drugiego małżonka zmarłegoT. S.Sąd Okręgowy nie czynił już ustaleń niezbędnych do zbadania przesłanek, o jakich mowa w wyroku i uzasadnieniu Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 13 stycznia 2011 roku (III AUa 1122/10) zgodnie z którym,w każdym wypadku, gdy o prawo do renty rodzinnej występują jednocześnie dzieci własne zmarłego oraz dzieci drugiego małżonka Sąd winien dokonać szczegółowej analizy sytuacji życiowej tych podmiotów.Z uwagi bowiem na alimentacyjny charakter renty rodzinnej - w szczególnych okolicznościach konkretnej sprawy - modyfikacji może podlegać generalna zasada (…) zrównująca jako podmioty uprawnione do powyższego świadczenia dzieci własne zmarłego z dziećmi drugiego małżonka.
Sąd Okręgowy zważył ponadto, co następuje: organ rentowy w piśmie z dnia 3 września 2014 roku przywołał na potwierdzenie zasadności zaskarżonej decyzji uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1974 roku stwierdzającą, że pasierbem jest każde dziecko drugiego małżonka jego rodzica. Sąd Okręgowy nie podzielił dokonanej przez organ rentowy wykładni art. 67 ust. 1 pkt. 1 u.e.r.f.u.s. Uchwała ta bowiem rozstrzygnęła o sytuacji osoby, która była albo stała się półsierotą w chwili zawarcia albo trwania drugiego związku małżeńskiego. Uzasadnienie tej uchwały wskazuje (wbrew dokonanej przez organ rentowy wykładni art. 67 ust. 1 pkt. 1 u.e.r.f.u.s.), że pasierbem jest każde dziecko z drugiego związku małżeńskiego. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że zainteresowana nie była dzieckiem z drugiego małżeństwaT. S.. Organ rentowy poprzestał na oświadczeniu zawartym we wniosku z dnia 4 czerwca 2013 roku (pkt. IV), żeJ. D.jest pasierbicą zmarłego, uzupełnionym następnie na żądanie z dnia 13 czerwca 2013 roku co do stosunku pokrewieństwa poprzez złożenie skróconego aktu małżeństwa zmarłego zM. S., czyli matką zainteresowanej.
W związku z powyższym, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.