Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1154/13
Data wyroku: 2014-03-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Łapińska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art.32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 1154/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 marca 2014 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Beata Łapińska
Protokolant stażysta Bożena Sobczyk
po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuK. D.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT..
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaK. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT..
z dnia 14 sierpnia 2013r. sygn.(...)
oddala odwołanie.
Sygn. akt VU 1154/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 14 sierpnia 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.. odmówił wnioskodawcyK. D.prawa do emerytury.
Od decyzji powyższej wnioskodawca odwołał się w dniu 21 sierpnia 2013 roku. Wniósł o przyznanie żądanego prawa z uwagi na to, że przepracował wymagane 15 lat w warunkach szczególnych, albowiem pracował w takich warunkach w trakcie całego okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)Oddziale Zakład (...)wS.(tj. od 14 października 1976 roku do 31 stycznia 1987 roku) na stanowisku elektromontera samochodowego i urządzeń akumulatorowych.
ZUS wnosił o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił co następuje:
K. D.,urodzony w dniu (...), złożył w dniu 5 sierpnia 2013 roku kolejny wniosek o przyznanie emerytury.
(dowód: ww. wniosek k. 1-4 w aktach ZUS)
Pierwszy wniosek o emeryturę złożony przezK. D.w dniu 6 marca 2012 roku został oddalony przez ZUS decyzją z dnia 21 marca 2012 roku. Wyrokiem z dnia 24 lipca 2012 roku, wydanym w sprawie VU 422/12, Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. oddalił odwołanie wnioskodawcy od tej decyzji mając na uwadze okoliczność, że nie rozwiązał on stosunku pracy.
(dowód: ww. wniosek k. 1-3, decyzja ZUS z dnia 21 marca 2012 roku k. 21, odpis wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 24 lipca 2012 roku w sprawie VU 422/12 k. 26 w aktach ZUS)
Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. Niekwestionowany przez ZUS okres zatrudnienia wnioskodawcy w szczególnych warunkach wynosi łącznie 11 lat, 11 miesięcy i 1 dzień. Są to okresy zatrudnienia: od 1 kwietnia 1982 roku do 31 lipca 1982 roku wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)Oddziale Zakład (...)wS.na stanowisku elektromontera akumulatorów oraz od 23 lutego 1987 roku do 31 października 1998 roku wZakładach (...) S.A.wT.. na stanowisku elektromontera urządzeń akumulatorowych.
Wnioskodawca nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
(okoliczności niesporne)
W okresie od 14 października 1976 roku do 31 stycznia 1987 roku wnioskodawca był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)Oddziale Zakład (...)wS.. W świadectwie pracy wystawionym wnioskodawcy pracodawca podał, że pracował on na stanowisku elektromontera napraw pojazdów samochodowych. W angażach wskazano natomiast, że wnioskodawca pracował na stanowiskach elektryka samochodowego, elektromontera samochodowego, elektromontera, elektromontera akumulatorów, elektryka i elektromechanika napraw pojazdów samochodowych. Zgodnie z umową o pracę z dnia 14 października 1976 roku wnioskodawca został przyjęty do pracy w ww. przedsiębiorstwie na stanowisko elektryka samochodowego.
(dowód: świadectwo pracy k. 19, angaże k. 10-14 w aktach ZUS)
W trakcie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)Oddziale Zakład (...)wS.wnioskodawca nie pracował stale i pełnym wymiarze czasu pracy w akumulatorowniach przy opróżnianiu, oczyszczaniu i wymianie stężonego kwasu siarkowego i płyt ołowianych. Wnioskodawca jedynie część prac wykonywał w akumulatorowniach przy ładowaniu, formowaniu i naprawie akumulatorów. W pozostałym czasie pracy wnioskodawca pracował jako elektryk samochodowy i zajmował się naprawą instalacji elektrycznych, rozruszników itp. Naprawa instalacji elektrycznych była wykonywana przez wnioskodawcę zarówno w kanałach remontowych, jak i poza tymi kanałami. W skali miesiąca około 50% czasu pracy wnioskodawca pracował w akumulatorni i 50% przy naprawach instalacji elektrycznych.
(dowód: zeznania wnioskodawcy k. 10, 11 w aktach sprawy)
Przedsiębiorstwo Budownictwa (...)Oddział Zakład (...)wS.nie wystawiło wnioskodawcy świadectwa pracy w warunkach szczególnych.
(okoliczność niesporna)

Sąd Okręgowy zważył i ocenił co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1(tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia).
Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace o jakich mowa w rozporządzeniu (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.), obecnierozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. Nr 237, poz. 1412), dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami.
Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, w dniu(...)2012 roku ukończył 60 lat i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Organ rentowy uznał, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki zatrudnienia w warunkach szczególnych co najmniej przez 15 lat. Wnioskodawca twierdził zaś, że legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych, albowiem pracował w takich warunkach w trakcie całego okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)Oddziale Zakład (...)wS., czyli od 14 października 1976 roku do 31 stycznia 1987 roku.
W ocenie Sądu Okręgowego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uwzględnienia odwołania wnioskodawcy i przyznania mu prawa do emerytury ze względu na wykonywanie pracy w warunkach szczególnych.
Odnosząc się do będącej przedmiotem sporu okoliczności wskazać należy, że praca elektromontera samochodowego i urządzeń akumulatorowych mogłaby być zaliczona do pracy w warunkach szczególnych tylko w sytuacji, gdy byłaby ona wykonywała stale i pełnym wymiarze czasu pracy w akumulatorowniach. Wynika to jasko z zapisu w dziale XIV, poz. 13 Wykazu A, załącznika dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W punkcie tym umieszczono bowiem zapis: „Prace w akumulatorowniach: opróżnianie, oczyszczanie i wymiana stężonego kwasu siarkowego i płyt ołowianych”.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy wyklucza zaś możliwość przyjęcia, że w spornych okresach zatrudnienia wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace w akumulatorowniach przy opróżnianiu, oczyszczanie i wymiana stężonego kwasu siarkowego i płyt ołowianych.
Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę w okresie od 14 października 1976 roku 31 marca 1982 roku oraz od 1 sierpnia 1982 roku do 31 stycznia 1987 roku (okres od 1 kwietnia 1982 roku do 31 lipca 1982 roku nie był objęty przedmiotem sporu, albowiem ZUS uznał ten okres jako okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych) Sąd oparł się na zeznaniach wnioskodawcy oraz dokumentach w postaci świadectwa pracy, umowy o pracę i angaży.
Z dowodów powyższych wynika jednoznacznie, żePrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wnioskodawca jedynie część prac wykonywał w akumulatorowniach przy ładowaniu, formowaniu i naprawie akumulatorów. W pozostałym natomiast czasie pracy wnioskodawca pracował jako elektryk samochodowy i zajmował się naprawą instalacji elektrycznych, rozruszników itp.
Skoro zatem wnioskodawca nie pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w akumulatorowniach, to nie było podstaw do zaliczenia wykonywanej przez niego pracy na stanowisku elektromontera samochodowego i urządzeń akumulatorowych do pracy w warunkach szczególnych.
Wykonywana przez wnioskodawcę w spornych okresach praca nie może być także kwalifikowana jako praca w warunkach szczególnych w oparciu o Dział XIV poz. 16 Wykazu A, załącznika dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, albowiem wnioskodawca nie wykonywał on stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prac w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego wnioskodawca nie zajmował się naprawami mechanicznymi pojazdów, a naprawami instalacji elektrycznych, a do tego naprawy te wykonywał nie tylko w kanałach remontowych, ale także i poza tymi kanałami.
Poza sporem pozostaje przy tym, że stanowisko elektryka nie jest wymienione w wykazie A dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Biorąc pod uwagę powyższe uznać należało, iż w toku procesu wnioskodawca nie wykazał, by spełnił przesłankę wykonywania pracy w warunkach szczególnych w ilości co najmniej 15 lat. Fakt ten skutkował koniecznością przyjęcia, że nie spełnia on wymaganych prawem warunków do uzyskania prawa do emerytury zgodnie zart. 32 ust. 1w zw. zart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Sąd oddalił wniosek skarżącego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność rodzaju prac, jakie wykonywał on w spornych okresach, albowiem ZUS nie kwestionował tego, że wnioskodawca pracował wówczas jako elektryk samochodowy i pracownik w akumulatorowni. W tej sytuacji okoliczności, na jakie świadkowie mieliby zeznawać, należało uznać za bezsporne, a wniosek o ich przesłuchanie za bezprzedmiotowy.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w sentencji.