Sąd Okręgowy w Świdnicy
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 955/13
Data wyroku: 2014-01-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Sędzia  Iwona Iwanek
Słowa kluczowe: Ubezpieczenia Społeczne
Podstawa prawna: art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVII U 955/13

WYROK

W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia  08.01.2014 r.

Sąd Okręgowy / Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Świdnicy
Wydział VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący-Sędzia : SSO Iwona Iwanek
Protokolant :st. sekretarz sądowy Kamila Rakowska

przy udziale - - -

po rozpoznaniu w dniu 08.01.2014 r. w Świdnicy

sprawyZ. W.iG. S.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.

o ustalenie obowiązku ubezpieczenia społecznegoZ. W.

na skutek odwołaniaZ. W.iG. S.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.

z dnia 20.05.2013 r. Nr(...)- (...)nr(...)

I
oddala odwołania;

II
zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Świdnicy na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.A. S.kwotę 60 złotych, powiększonej o 23% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy z urzędu udzielonej wnioskodawcy;

III
nie obciąża wnioskodawcówZ. W.iG. S.kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej.

Sygn. akt VII U 955/13

UZASADNIENIE

WnioskodawcaZ. W.odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.z dnia 20 maja 2013r.(...)uchylającej decyzję z dnia 15 marca 2013r., którą stwierdzono, że wnioskodawcaZ. W.podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym emerytalnemu i rentowym, chorobowemu, wypadkowemu jako osoba zatrudniona uG. S.prowadzącej działalność gospodarczą(...)wJ.. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że uchylenie decyzji było bezpodstawne gdyż wnioskodawca udokumentował zatrudnienie oraz to, że uległ wypadkowi przy pracy.
Od tej samej decyzji wniosła odwołanie zainteresowanaG. S.domagając się uchylenia decyzji z dnia 15.03.2013r. i umorzenia postępowania i zmianę uzasadnienia zaskarżonej decyzji w jego ostatnim akapicie przez umieszczenie zapisu, żeZ. W.nie podlegał ubezpieczeniom jako osoba niezatrudniona uG. S..
W odpowiedzi na odwołanie wnioskodawcy strona pozwana wniosła o jego oddalenie podnosząc, że początkowo, w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu organ rentowy wydał w dniu 15.03.2013r. decyzję obejmującą wnioskodawcę ubezpieczeniami z tytułu zatrudnienia uG. S., jednak na skutek argumentów zawartych w odwołaniu złożonym przez wymienioną należało uznać ich słuszność. W szczególności ustalono, że wnioskodawcę iG. S.nie łączyła żadna więź prawna, a wymieniona w spornym okresie nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na odwołanie zainteresowanej strona pozwana wnosząc o oddalenie podniosła, że w decyzji uchylającej poprzednią decyzję wskazano jedynie na tytuł ubezpieczenia, który w okolicznościach tej sprawy nie stanowił podstawy podlegania ubezpieczeniom.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny :

WnioskodawcaZ. W.w okresie roku 2010 był osobą bezrobotną i z racji znajomości sąsiedzkiej zR. S.– mężem wnioskodawczyni – składał mu ofertę gotowości do pracy w przypadku, gdybyR. S.miał możliwość zatrudnienia wnioskodawcy. W tym czasieR. S.prowadził działalność gospodarczą w postaci usług transportowych. Na terenieJ.R. S.posiadał pomieszczenia – hale, które zamierzał przygotować dla ewentualnej rozbudowy działalności gospodarczej. Wobec konieczności posprzątania tych pomieszczeńR. S.zwrócił się o wykonanie tych czynności do wnioskodawcyZ. W.. Wnioskodawca w okresie od lipca 2010r. przyjeżdżał na teren należący doR. S.i wykonywał różne prace porządkowe. Po pewnym czasieR. S.zatrudniłP. R.na stanowisku konserwatora, a wnioskodawca nadal wykonywał swoje obowiązki w oparciu o umowę ustną. Zdarzało się, że w celu poproszenia wnioskodawcy o przyjście celem wykonania konkretnych prac,R. S.korzystał z pomocy swojej żony – zainteresowanejG. S.– która powiadamiała o tym wnioskodawcę przychodząc do jego miejsca zamieszkania.
W dniu 07 września 2010r. wnioskodawca wraz zP. R.sprzątali piwnicę usytuowaną pod halą i w trakcie wychodzenia po drabinie wnioskodawca poślizgnął się i spadł. W wyniku tego zdarzenia wnioskodawca doznał urazu podudzia prawego i z tego powodu odbył leczenie szpitalne w okresie od 07.09.2010r. do 25.09.2010r.
W dniu 21.12.2012r. wnioskodawca wystąpił do strony pozwanej z wnioskiem o wypłatę jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy oraz zasiłku chorobowego. Do wniosku dołączył m.in. odpis wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 14 września 2012r. (sygn. akt VP 381/12) ustalający, że wypadek, jakiemu uległ wnioskodawca w dniu 07.09.2010r. w czasie zatrudnienia uG. S.prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą(...)wJ.jest wypadkiem przy pracy.
Decyzją z dnia 15.03.2010r. strona pozwana stwierdziła, że wnioskodawca podlegał ubezpieczeniom społecznym emerytalnemu i rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w dniu 07.09.2010r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z przeprowadzonego przez organ rentowy postępowania wynika, żeG. S.nie prowadziła w spornym okresie żadnej działalności jednak za wiążący uznano wyrok Sądu rejonowego w Wałbrzychu z dnia 14.09.2012r.
Od tej decyzji odwołała sięG. S.dołączając dokumentację z przeprowadzonej kontroli przez Państwową Inspekcję Pracy, a nadto dokument poświadczający datę rozpoczęcia działalności gospodarczej.
Zaskarżoną decyzją z dnia 20.05.2013r. strona pozwana uchyliła decyzję z dnia 15 marca 2013r. podając w uzasadnieniu, że uchylona decyzja została wydana wyłącznie na podstawie treści wyroku zaocznego przy czym organ rentowy uznał wówczas, że skoroG. S.nie podjęła działań w kierunku zmiany tego wyroku, to akceptuje także skutki, jakie z treści tego wyroku wynikają. Strona pozwana uznała całość zarzutów za zasadną i wskazała, że wnioskodawca nie podlega ubezpieczeniom z tytułu zatrudnienia uG. S..

dowód: -akta ZUS
zeznania świadkaD. W.e-protokół (...):07:03
zeznania świadkaP. R.e-protokół (...):24:30
zeznania zainteresowanejG. S.e-protokół (...):52:12
zeznania wnioskodawcyZ. W.e-protokół (...):45:38

Wnioskodawca wystąpił w dniu 01.06.2012r. z pozwem przeciwkoG. S.o ustalenie wypadku przy pracy. W dniu 14.09.2012r. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wydał wyrok zaoczny uwzględniający powództwo. Wniosek zainteresowanejG. S.o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego został postanowieniem tego sądu z dnia 30 sierpnia 2013r. oddalony, a zażalenie od tego postanowienia oddalone postanowieniem Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 05 listopada 2013r. (sygn. akt VII Pz 50/13)

dowód: akta Sądu Rejonowego w Wałbrzychu V P 381/12

W oparciu o powyższe ustalenia Sąd zważył :

Odwołania nie podlegały uwzględnieniu.
W odniesieniu do odwołania zainteresowanej wskazać należy, że treść przepisuart. 47714k.p.c.wyznacza enumeratywnie katalog możliwych rozstrzygnięć sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a zatem możliwe jest wyłącznie bądź oddalenie odwołania w przypadku jego niezasadności, bądź zmiana decyzji w przypadku, gdy odwołanie podlega uwzględnieniu. W niniejszej sprawie zainteresowana domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, co stoi w sprzeczności z przywołanym wyżej przepisem. Żadnym przepisom postępowania cywilnego nie odpowiadały żądania zainteresowanej aby sąd dokonywał zmiany w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Skoro decyzja z dnia 15.03.2013r. ustalała obowiązek ubezpieczenia społecznego wnioskodawcy z tytułu zatrudnienia uG. S., to uchylenie tej decyzji oznaczało wykluczenie jej z obrotu prawnego i uznanie, że taki obowiązek w istocie nie istnieje mimo, że w sentencji decyzji takiego zapisu nie zawarto.
Odnosząc się do odwołania wnioskodawcy w pierwszej kolejności wskazać należy, że nie stanowił tak dla organu rentowego jak i dla sądu w niniejszej sprawie powagi rzeczy osądzonej wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu ustalający, że zdarzenie z dnia 07.09.2010r. było wypadkiem przy pracy wykonywanej na rzeczG. S.. Kwestia powagi rzeczy osądzonej była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa sądów, a w uchwale z dnia 21 września 2004r. II UZP 8/04 Sąd Najwyższy wskazał, że organ rentowy rozpoznający wniosek o świadczenia z tytułu wypadku przy pracy nie jest związany prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie z powództwa pracownika przeciwko pracodawcy o ustalenie lub zmianę protokołu powypadkowego w zakresie uznania zdarzenia za wypadek przy pracy (art. 365 § 1 k.p.c.); wyrok taki nie ma powagi rzeczy osądzonej w sprawie toczącej się na skutek odwołania od decyzji organu rentowego (art. 366 k.p.c.) (OSNP 2005/5/68). W uzasadnieniu tego orzeczenia podkreślono w szczególności, że granice przedmiotowe powagi rzeczy osądzonej określa przedmiot rozstrzygnięcia i jego podstawa faktyczna, natomiast jej granice podmiotowe obejmują tożsamość obydwu stron procesu, a więc powoda i pozwanego.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należało, że sprawa aktualnie się tocząca dotyczyła ustalenia istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego, natomiast toczące się przed sądem rejonowym postępowanie dotyczyło ustalenia w trybieart. 189 k.p.c., że zdarzenie było wypadkiem przy pracy. W sprawach tych nie ma ani tożsamości stron, ani też tożsamości przedmiotowej. Z tych względów podleganie wnioskodawcy ubezpieczeniom społecznym podlegało odrębnym ustaleniom.
Zgodnie z treściąart. 6 ust.1 pkt. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby które są pracownikami od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.
W niniejszej sprawie wnioskodawca w odwołaniu podnosił, że wykonywał zatrudnienie na rzecz zainteresowanejG. S.prowadzącej działalność gospodarczą jednak całość materiału dowodowego, w tym zeznań świadkaP. R.i samego wnioskodawcy wskazuje jednoznacznie, że wnioskodawca nie wykonywał w dniu wypadku ani też przed tą datą pracy na rzecz zainteresowanej, a tylko na rzecz jej mężaR. S.. Wskazać trzeba, że świadekP. R.już w toku postępowania przed organem rentowym, przed wydaniem pierwszej decyzji, jednoznacznie wskazywał, że praca była wykonywana na rzeczR. S.. Okoliczności przebiegu zatrudnienia opisał także przed sądem przesłuchiwany w charakterze świadka. Tych okoliczności wnioskodawca ostatecznie nie kwestionował i także w swoich zeznaniach przyznał, że wszelkie kwestie związane z pracą oraz wynagrodzeniem załatwiał z mężemG. S.. Wnioskodawca uznał jednak, że skoro zainteresowana przychodziła do jego mieszkania celem powiadomienia o tym aby przyszedł do pracy i bywała obecna w czasie wykonywania przez niego obowiązków, to była też pracodawcą.
Zgodnie zart. 22 § 1 KPprzez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
Skoro materiał dowodowy wykazał, że zainteresowana wykonywała tylko doraźnie czynności organizacyjne przy prowadzonej działalności gospodarczej swojego męża i wyręczała go w niektórych sprawach, to jest oczywiste, że nie spełniała przesłanek opisanych w w/w przepisie. Zważyć należy, że w okresie, którego dotyczyła decyzja, zainteresowana wcale nie prowadziła działalności gospodarczej, jak to podawał wnioskodawca.
Wobec uznania, że to nie zainteresowana była stroną umowy, w oparciu o którą wnioskodawca wykonywał pracę, poza sferą zainteresowania sądu był charakter łączącego wnioskodawcę zR. S.stosunku prawnego i jego konsekwencje dla ewentualnych ubezpieczeń wnioskodawcy.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznając odwołania stron za niezasadne, oddalił je na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
W stosunku do orzeczenia o kosztach zastępstwa procesowego zastosowano przepisart. 102 k.p.c.przyjmując, że – w odniesieniu do zainteresowanejG. S.– odwołanie nie dotyczyło w istocie meritum sprawy, a tylko kwestii sformułowań ujętych w uzasadnieniu decyzji i niepewności, czy wobec korzystnej treści decyzji nie oznacza ona mimo wszystko, że wnioskodawca był zatrudniony przez zainteresowaną. W przypadku wnioskodawcy sąd uwzględnił, ze jest on osobą bezrobotną, a także ten fakt, że mógł on mieć przekonanie co do słuszności swojego żądania dysponując wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu o ustaleniu wypadku przy pracy wykonywanej na rzecz zainteresowanej.
Uwzględniając, że wnioskodawca korzystał z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, który wnosił o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa według norm, sąd w oparciu o przepis§ 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2002 r. Nr 219, poz. 1872) zasądził powyższe koszty w stawce określonej tym przepisem. Stosownie do treści § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia - w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1 sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.