Sąd Okręgowy w Szczecinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 1781/14
Data wyroku: 2014-10-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Zbigniew Ciechanowicz, Sławomir Krajewski, Violetta Osińska
Słowa kluczowe: Skarga Na Czynności Komornika
Podstawa prawna: art. 767 kpc

POSTANOWIENIE
Dnia 9 października 2014 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący   SSO Violetta Osińska
Sędziowie:   SO Zbigniew Ciechanowicz (spr.)
SO Sławomir Krajewski
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 października 2014 r. wS.
sprawy ze skargi(...)wD.na czynności Zastępcy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym(...)D. D. (1)D.z dnia 24 marca 2014 r. – postanowienie w przedmiocie odmowy prowadzenia postępowania egzekucyjnego i zwrocie wniosku w sprawie KM 640/14
przy udziale wierzyciela(...)R.i dłużnikaB. B.
na skutek zażalenia(...)wD.na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 13 maja 2014 r. sygn. akt IX Co 2014/14

p o s t a n a w i a

zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylić czynność Zastępcy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym(...)(...)D. D. (1)D.z dnia 24 marca 2014 r. – postanowienie w przedmiocie odmowy prowadzenia postępowania egzekucyjnego i zwrocie wniosku w sprawie KM 640/14.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 13 maja 2014 r. Sąd Rejonowy oddalił skargę na postanowienie Zastępcy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym(...)
D. D. (1)D.z dnia 24 marca 2014 r. w przedmiocie odmowy prowadzenia postępowania egzekucyjnego i zwrocie wniosku w sprawie KM 640/14. W uzasadnieniu wskazano, iż(...)wD.przesłał Zastępcy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym(...)–(...)D. D. (1)D.akta zobowiązanegoB. B.wraz z odpisami wskazanych w treści wniosku administracyjnych tytułów wykonawczych, wystawionych przez(...)wD.,(...)wW.(...)wS.(...)wŁ.,(...)(...)wS.,(...)R.oraz aktami spraw KM 567/11 i KM 64/13, przekazanymi przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w(...)K. M.– jako organowi właściwemu do prowadzenia łącznie egzekucji z uwagi na rozstrzygnięcie przez Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeżne i Zachód wS.postanowieniem z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt IX Co 4273/13 zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do świadczenia dłużnika.
Komornik zarejestrował pod sygnaturą KM 640/14 sprawę o egzekucję należności wierzyciela(...)(...)
M.i pismem z dnia 27 lutego 2014 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni oryginałów tytułów wykonawczych, wystawionych przez wierzyciela – pod rygorem zwrotu wniosku. Odpisy wezwania zostały doręczone(...)wD.i wierzycielowi w dniu 10 marca 2014 r., a wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Postanowieniem z dnia 24 marca 2014 r. Komornik odmówił prowadzenia postępowania egzekucyjnego, orzekł o zwrocie wniosku wnioskodawcy(...)wD.po uprawomocnieniu się postanowienia i ustalił koszty postępowania – 30,50 zł tytułem kosztów doręczenia korespondencji.
Sąd Rejonowy skargę ocenił jako bezzasadną, stwierdzając, iż niedołączenie przez wierzyciela tytułu wykonawczego udaremnia wszczęcie postępowania egzekucyjnego i jako brak formalny wniosku zobowiązuje organ egzekucyjny do podjęcia czynności w trybieart. 130 § 1 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.Należy zarazem zaznaczyć, że tytułem wykonawczym jest wyłącznie jego oryginał, w związku z czym dołączenie do wniosku odpisu (wypisu, wyciągu, kopii, kserokopii, reprodukcji, itp.) tytułu wykonawczego nie spełnia wymagań stawianych przezart. 797 k.p.c.
Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł(...)wD.zaskarżając je w całości i wnosząc o ich uchylenia, o nakazanie Komornikowi Sądowemu przyjęcia zwróconych odpisów tytułów wykonawczych i dalszego prowadzenia egzekucji w oparciu o te odpisy. W ocenie Żalącego Sąd I instancji zastosował wykładnię antysystemową i „stracił proporcję” przy rozstrzyganiu sprawy, gdyż administracyjny organ wykonawczy nie ma prawa żądać odpisów tytułów „wierzycielskich”, gdyż brak jest takiej procedury i przepisu prawa, aby administracyjny organ egzekucyjny wyzbył się tytułu egzekucyjnego z akt głównych. Nadto, skarżący wyraził pogląd, iż oddanie oryginału tytułu oznaczało by konieczność umorzenia postępowania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie wierzyciela było zasadne, mimo tego, iż argumenty i zarzuty zawarte w treści zażalenia nie zasługiwały na aprobatę.
W niniejszej sprawie doszło do zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej, który sąd rozstrzygnął w ten sposób, iż do dalszego prowadzenia egzekucji upoważniony został Komornik Sądowy. Wykonując postanowienie Sądu(...)przesłał Komornikowi odpisy tytułów wykonawczych stanowiących podstawę egzekucji, jednakże Komornik uznał, iż z uwagi na wskazane powyżej tytuły wykonawcze akta sprawy nie mogą zostać przyjęte, a egzekucja nie może być prowadzona. W tym miejscu zaistniał spór, co do zasadności działań Komornika. Jednakże zdaniem Sądu Okręgowego Komornik miał podstawy do tego, aby zażądać od administracyjnego organu egzekucyjnego oryginalnych tytułów wykonawczych.
Zgodnie zart. 776 k.p.c.podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy. Tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zaś w art. 797 § 1 stwierdza się, iż we wniosku lub żądaniu przeprowadzenia egzekucji z urzędu należy wskazać świadczenie, które ma być spełnione, oraz sposób egzekucji. Do wniosku lub żądania należy dołączyć tytuł wykonawczy. O istotnym znaczeniu tytułu wykonawczego stanowi równieżart. 803 k.p.c.wedle, którego stanowi on podstawę do prowadzenia egzekucji o całe objęte nim roszczenie i ze wszystkich części majątku dłużnika, chyba że z treści tytułu wynika co innego. Wart. 804 k.p.c.stwierdza się natomiast, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia(...)kategorycznie stwierdzono, iżtytułem wykonawczym, w rozumieniuart. 776 i 797 k.p.c., jest wyłącznie jego oryginał.Zdaniem Sądu Najwyższego dołączenie do wniosku odpisu (wypisu, wyciągu, kopii, kserokopii, reprodukcji, itp.) tytułu wykonawczego nie spełnia wymagań stawianych przezart. 797 k.p.c.W konsekwencji należy przyjąć, że egzekucja wszczęta na podstawie wniosku, do którego nie dołączono tytułu wykonawczego, lub dołączono tylko jego odwzorowanie, jest egzekucją bezpodstawną i jako taka podlega umorzeniu.
Jako uzasadnienie obowiązku przedstawiania oryginału tytułu wykonawczego można również wskazać brzmienieart. 805 § 2 k.p.c.wedle, którego na żądanie dłużnika komornik powinien okazać mu tytuł wykonawczy w oryginale. Skoro więc komornik ma legitymować się oryginałem tytułu wykonawczego to naturalną rzecz jest to, iż musi być w jego posiadaniu i to już w momencie wszczęcia egzekucji.
Zgodnie natomiast zart. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiorgan egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. W tym więc zakresie przepisy dotyczące egzekucji sądowej i administracyjnej są w dużej mierze podobne. Jednakże w art. 26b § 1 tejże ustawy stwierdza się, iż odpis tytułu wykonawczego sporządzony przez wierzyciela zawiera adnotację "odpis tytułu wykonawczego" zaś w § 2, iż odpis tytułu wykonawczego sporządzony przez organ egzekucyjny zawiera adnotację "odpis zgodny z oryginałem", datę sporządzenia, imię i nazwisko oraz podpis pracownika, który sporządził odpis. Dodatkowo wart. 76a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnegozaznaczono, iż jeżeli dokument znajduje się w aktach organu lub podmiotu, o którym mowa w art. 76 § 1 lub 2, wystarczy przedstawić urzędowo poświadczony przez ten organ lub podmiot odpis lub wyciąg z dokumentu. Organ administracji publicznej zażąda udzielenia odpisu lub wyciągu, jeżeli strona sama uzyskać ich nie może. Gdy organ uzna za konieczne przejrzenie oryginału dokumentu, może wystąpić o jego dostarczenie. Przepis ten odnosi się różnych dokumentów, w tym także do tytułów wykonawczych. W świetle powyższego można zauważyć, iż w postępowaniu administracyjnym dopuszcza się stosowanie odpisów tytułów wykonawczych, które oczywiście muszą spełniać określone warunki wskazane przytoczoną ustawą. Należy jednak wskazać, iż odpisy tytułów wykonawczych spełniają inną rolę i występują wyłącznie już podczas administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Odpis taki jest doręczany zobowiązanemu przez organ egzekucyjny np.: podczas przystępowania do czynności lub w momencie wysyłania zawiadomienia o zajęciu określonego świadczenia. Wyjaśnia to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia(...)(...)):Odpis tytułu wykonawczego nie jest dokumentem urzędowym niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, lecz dokumentem, którego doręczenie zobowiązanemu stanowi zdarzenie wszczynające egzekucję. Tytułem wykonawczym jest tylko oryginał.Na marginesie należy zauważyć, iżwystawienie w tej samej sprawie tytułu wykonawczego i doręczenie jego odpisu zobowiązanemu w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy, na podstawie którego przystąpiono już wcześniej do egzekucji jest prawidłowy, uznać należy, za naruszenie ogólnych przepisów postępowania.
Jeżeli jednak chodzi o wszczęcie postępowania egzekucyjnego to niezbędny jest oryginał tytułu wykonawczego, gdyż tylko na takiej podstawie może być ono prowadzone. Potwierdza to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia(...)Tytuł wykonawczy, będący podstawą egzekucji administracyjnej, jest dokumentem urzędowym, niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania. Tytułem wykonawczym jest tylko oryginał. W obrocie prawnym funkcję tytułu wykonawczego może spełniać tylko oryginał tego tytułu.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego daje to istotne gwarancje ochrony praw dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym, wierzyciel nie ma bowiem wtedy możliwości wszczęcia i prowadzenia egzekucji na podstawie dokumentu, który nie jest oryginałem tytułu wykonawczego.
Analiza i zestawianie powyższych przepisów postępowania sądowego i administracyjnego daje podstawy do uznania, iż Komornik Sądowy nie mógł prowadzić dalszej egzekucji na podstawie odpisów tytułów wykonawczych. Zasadne jest więc przedłożenie oryginałów tytułów wykonawczych w celu prawidłowego prowadzenia, w dalszym ciągu, postępowania egzekucyjnego.
Uszło jednak uwadze Komornikowi, Sądowi I instancji oraz Żalącemu to, iż Komornik wzywając wierzyciela do złożenia oryginałów opisanych w piśmie z dnia 27 lutego 2014 r. tytułów wykonawczych opatrzył go rygorem zwrotu wniosku egzekucyjnego, co nie było słuszne, gdyż opisany wyżej zbieg egzekucji rozstrzygał o losie toczących się już postępowań egzekucyjnych. Prawidłowo zatem winien być zastosowany rygor umorzenia postępowania w oparciu o treśćart. 824 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż brak tytułu wykonawczego wskazuje na to, iż egzekucja nie należy do organów sądowych. Komornik nieprawidłowo wykonał więc obowiązek wynikający z treściart. 5 k.p.c.
Mając zatem na względzie powyższą argumentację, należało na podstawieart. 386 § 1 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpciart. 13 § 2 kpc, orzec jak w sentencji.
(...)

1
(...)

2
(...)

3
(...)

(...)