Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 22/13
Data wyroku: 2014-07-02 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marta Burzyńska
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172§1 kc

Sygn. akt: I Ns 22/13

POSTANOWIENIE
Dnia 2 lipca 2014 roku
Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Marta Burzyńska

Protokolant:

Dorota Januszewska

po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2014 roku w Bielsku Podlaskim
na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. P. (1)
oraz z wnioskuA. P. (1)
z udziałemT. P.,H. W.,A. P. (2),W. M.,K. T.,B. J.,E. T.,G. B.,K. P.
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia
postanawia:

1
Stwierdzić, żeJ. P. (1)w dniu 1 stycznia 2013 roku nabył w drodze zasiedzenia własność:

a
nieruchomości rolnej składającej sie z działek oznaczanychnumerami geodezyjnymi (...)o łącznej powierzchni 6,69 ha, położonej w obrębie(...)M., jednostce ewidencyjnej(...)_2P.w miejscowościM.w gminieP.,

b
nieruchomości rolnej składającej sie z działek oznaczanychnumerami geodezyjnymi (...)o łącznej powierzchni 4, 56 ha, położonej w obrębie(...)M., jednostce ewidencyjnej(...)_2P.w miejscowościM.w gminieP.,

c
udział w wysokości 1/2 (jednej drugiej) części we własności nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 4,01 ha , położonej w obrębie(...)C., jednostce ewidencyjnej(...)_5D.O.Wiejski w miejscowościC.w gminieD..

2
Stwierdzić, żeA. P. (1)iT. P.w dniu 1 stycznia 2013 roku nabyli na prawach ustawowej wspólności małżeńskiej w drodze zasiedzenia udział w wysokości 1/2 (jednej drugiej) części we własności nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 4,01 ha , położonej w obrębie(...)C., jednostce ewidencyjnej(...)_5D.O.Wiejski w miejscowościC.w gminieD..

3
Przyznać na rzecz radcy prawnegoK. M.kwotę 2 214 złotych (w tym kwotę 414 złotych podatku Vat) tytułem wynagrodzenia za pełnienie obowiązków kuratora nieznanych z miejsca zamieszkania uczestników postępowania i polecić kasie Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim wypłacenie tej sumy tymczasowo z sum budżetowych Skarbu Państwa.

4
Nakazać pobrać na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim):

a
od wnioskodawcyJ. P. (1)kwotę 1 107 złotych tytułem nieuiszczonych wydatków w sprawie,

b
solidarnie od wnioskodawczyniA. P. (1)i uczestnika postępowaniaT. P.kwotę 1 500 złotych tytułem nieuiszczonej części opłaty sądowej oraz kwotę 1 107 złotych tytułem nieuiszczonych wydatków w sprawie.

5
Stwierdzić, że zainteresowani we własnym zakresie ponoszą pozostałe koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

S ę d z i a
Sygn. akt I Ns 22/13

UZASADNIENIE
WnioskodawcaJ. P. (1)wnosił o stwierdzenie, że w drodze zasiedzenia nabył własność nieruchomości rolnej składającej się z działek oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)położonej w obrębie wsiM., w gminieP.. Po ostatecznym sprecyzowaniu wniosku wnosił o stwierdzenie, że nabył w drodze zasiedzenia udział w wysokości ½ części we własności nieruchomości leśnej oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 4,01 ha , położonej w obrębie miejscowościC.w gminieD..
WnioskodawczyniA. P. (1)wnosiła o stwierdzenie, iż wraz z mężem w drodze zasiedzenia nabyła własność nieruchomości leśnej oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 4,01 ha , położonej w obrębie miejscowościC.w gminieD..
Uczestniczka postępowaniaB. J.popierała wniosekJ. P. (1).
Uczestnicy postępowaniaW. M.,G. B.iH. W.nie kwestionowali wniosków i nie sprzeciwiali się stwierdzeniu zasiedzenia.
Kurator nieznanych z miejsca zamieszkania uczestników postępowaniaA. P. (2),K. P.iE. T.pozostawiał wnioski do uznania sądu.
Uczestniczka postępowaniaK. T.nie zajęła stanowiska w sprawie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Nieruchomość leśna oznaczona numerem(...)o powierzchni 4,01 ha jest położona w obrębie(...)C., jednostce ewidencyjnej(...)_5D.O.Wiejski w miejscowościC.w gminieD.(wypis z rejestru gruntów – k. 40). Nie posiada ona urządzonej księgi wieczystej. Własność tej nieruchomości nabyli z mocy prawa z dniem 4 listopada 1971 roku na podstawie art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 roku i uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250)S. C.i jego żonaJ. C.(akt własności ziemi nr(...)wydany przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wS.– k. 87).
Nieruchomość rolna składająca się z działek oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)o łącznej powierzchni 6,69 ha, jest położona w obrębie(...)M., jednostce ewidencyjnej(...)_2P.w miejscowościM.w gminieP.(wypis z rejestru gruntów – k. 41). Własność tej nieruchomości nabyli z mocy prawa z dniem 4 listopada 1971 roku na podstawie art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 roku i uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250)S. C.i jego żonaJ. C.(akt własności ziemi nr(...)wydany przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wS.– k. 120 i pismo Starostwa Powiatowego wS.– k. 109).
Nieruchomości rolna składająca się z działek oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)o łącznej powierzchni 4, 56 ha jest położona w obrębie(...)M., jednostce ewidencyjnej(...)_2P.w miejscowościM.w gminieP.(wypis z rejestru gruntów –k. 43). Nieruchomość ta nie ma urządzonej księgi wieczystej, ani ustalonego właściciela. W rejestrze gruntów jako właściciela tej nieruchomości wpisanoJ. C., wskazując jako podstawę tego zapisu wskazano postanowienie Sądu w sprawie o sygn. akt(...)(pismo Starostwa Powiatowego wS.– k. 109), jednakże w aktach sprawy Sądu Powiatowego wS.o sygn. akt(...), która dotyczy stwierdzenia nabycia spadku poA. K.brakuje tytułu własności spadkodawcy do tych nieruchomości.
J. C.pod koniec lat 70-tych ubiegłego wieku wyjechała z miejscowościM.wraz z rodziną i opiekę nad swoimi nieruchomościami powierzyłaJ. P. (2). W 1981 rokuJ. P. (2)wyjechał do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, gdzie spotkałJ. C.. Zawarł z nią nieformalną umowę kupna sprzedaży przedmiotowych nieruchomości i umówił się, że po powrocie obojga z nich do Polski sporządzą ją u notariusza.J. P. (2)zawiadomił listownie swoją rodzinę o zawarciu umowy zJ. C.i polecił jej, aby objęli nieruchomości we władanie. W 1982 rokuJ. P. (3)wraz z dziećmi – wnioskodawcąJ. P. (1), uczestnikami postępowaniaB. J.iT. P.zamieszkała na zabudowanej nieruchomości oznaczonej numerem geod.(...)o powierzchni 0,46 ha. W 1985 rokuJ. P. (2)wrócił do Polski i zamieszkał wraz z rodziną nadziałce (...). W 1987 roku uczestnik postępowaniaT. P.zawarł związek małżeński z wnioskodawczyniąA. P. (1), która zamieszkała nadziałce o numerze (...). Cała rodzina wspólnie uprawiała gospodarstwo rolne nabyte przezJ. P. (2)odJ. P. (3)oraz gospodarstwo rolne będące własnościąJ. P. (2)do roku 1989. W 1989 rokuJ. P. (2)podzielił gospodarstwo rolne między swoich synówT. P.iJ. P. (1). Na rzecz uczestnika postępowania przekazał w drodze formalnej umowy część gospodarstwa co do której legitymował się tytułem własności, a na rzecz wnioskodawcyJ. P. (1)przekazał tę część gospodarstwa, którą nabył nieformalnie odJ. C.to jest nieruchomości oznaczonenumerami geodezyjnymi (...)położonymi w miejscowościM..D.oznaczoną numerem(...), położoną wC.przekazał na rzecz obu synówT. P.iJ. P. (1). Od tamtej pory wnioskodawcaJ. P. (1)włada nieruchomościami o numerach(...)położonymi w miejscowościM.. Włączył je do swojego gospodarstwa rolnego, uprawiał je samodzielnie do momentu przejścia na rentę. Na działce o numerze geod.(...)urządził centrum życiowe swojej rodziny. Remontował posadowione na niej budynki i ogrodzenie. Z działki leśnej o nr(...)położonej wC.korzystali wspólnie wnioskodawcaJ. P. (1)i uczestnik postępowaniaT. P.. Obaj pozyskiwali z niej drewno i opiekowali się nią bez żadnych sporów do 2012 roku.
SpadkobiercyS. C.iJ. C., w tym uczestnicy postępowaniaW. M.,G. B.iH. W.,A. P. (2),K. P.iE. T.nie kwestionowali prawaJ. P. (2),J. P. (1)iT. P.. Po śmierciJ. C.przyjechali do miejscowościM., wypowiedzieli umowy dzierżawy do przedmiotowych nieruchomości i zapewnili rodzinęJ. P. (2), że mogą władać nieruchomościami.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: zeznań świadków:E. C.(k. 277-277v),Z. L.(k. 277v),J. J.(k. 278v-279),A. T.(k. 279),M. M.(k. 302v),S. T.(k. 303); zeznań uczestnika postępowaniaT. P.(k. 303-303v); częściowo na podstawie zeznań wnioskodawcyJ. P. (1)(k. 303, 275v, 47-47v; częściowo na podstawie zeznań świadkówD. P.(k. 278) iP. P. (1)(k. 278v) oraz na podstawie wyżej wymienionych dokumentów. Dokumenty w postaci akt uwłaszczeniowych wypisów z rejestru gruntów, pism Starostwa Powiatowego i akt sądowych mają charakter dokumentów urzędowych, nie były kwestionowane przez żadnego z zainteresowanych, a Sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności, które mogłyby podważyć ich wiarygodność. Zeznania świadkówE. C.,Z. L.,J. J.,A. T.,M. M.,S. T.oraz zeznania uczestnika postępowaniaT. P.zasługują na wiarę, albowiem są spójne, logiczne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą logiczną całość. Świadkowie spokrewnieni z zainteresowanymi -S. T.iJ. J., jak i świadkowie obcy -E. C.,Z. L.,A. T.,M. M.podobnie opisywali losy przedmiotowych nieruchomości. Zgodnie podawali, żeJ. P. (2)nabył te nieruchomości w czasie kiedy przebywał w Stanach Zjednoczonych, a po powrocie do Polski przekazał je na rzeczJ. P. (1), poza działką leśną położoną wC., którą przekazał na rzecz obu synówJ. P. (1)iT. P.. ŚwiadekJ. J.– mąż uczestniczki postępowaniaB. J.i szwagier wnioskodawcyJ. P. (1)i uczestnika postępowaniaT. P.zeznał, że kiedy zawarł w 1986 roku związek małżeński, to rodzina jego żony mieszkała w przedmiotowym gospodarstwie.J. P. (2)wrócił z Ameryki w 1985 roku i wtedy podzielił gospodarstwo między synów, przy czym część nabytą odC.przekazał dlaJ. P. (1), a działkę leśną obu synom. Świadek zeznał, że zainteresowani szanowali wolę ojca i obaj korzystali z działki leśnej, bez wzajemnych sporów. Zeznania tego świadka, który jako członek rodziny zainteresowanych mógł na przestrzeni lat obserwować losy przedmiotowych nieruchomości i nie jest zainteresowany wynikiem niniejszego postępowania zasługują na wiarę i mogą być podstawą prawidłowych ustaleń faktycznych. W kontekście jego zeznań na wiarę zasługują także zeznania uczestnika postępowaniaT. P., natomiast zeznania wnioskodawcyJ. P. (1)i świadkówD. P.iP. P. (1)w części w jakiej się odnosiły do działki leśnej, na wiarę nie zasłużyły.

Sąd zważył co następuje:
Oba wnioski są zasługują na uwzględnienie w kształcie ostatecznie sprecyzowanym przez oboje wnioskodawców, albowiem udowodnili oni, że oni sami, jak i ich poprzednikJ. P. (2)byli samoistnymi posiadaczami przez czas wymagany przez ustawę dla nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia.
Zgodnie z przepisemart. 172 kodeksu cywilnegoposiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Natomiast w myślart. 336 kodeksu cywilnegoposiadaczem samoistnym rzeczy jest kto nią faktycznie włada jak właściciel. Dla uznania posiadacza za samoistnego konieczne jest, aby władał on rzeczą w takim zakresie jakby był właścicielem i miał wolę posiadania tej rzeczy dla siebie, to jest wykonywał to władztwo we własnym imieniu.
Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że wnioskodawcaJ. P. (1)był samoistnym posiadaczem nieruchomości rolnej składającej się z działek oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)położona w obrębie(...)M., jednostce ewidencyjnej(...)_2P.w miejscowościM.w gminieP.. Przedmiotowe nieruchomości objął we władanie około 1989 roku na podstawie nieformalnej umowy zawartej z ojcemJ. P. (2). Od czasu przejęcia tych nieruchomości od ojca czuł się ich właścicielem, zachowywał się jak ich właściciel i tak był odbierany przez otoczenie. Nadziałce o nr (...)umiejscowił centrum życiowe swojej rodziny. Wyremontował dach budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych, wybudował oborę, ogrodził nieruchomość, dba o nią. Pozostałe działki rolne uprawiał i traktował jako część swego gospodarstwa rolnego, pobiera związane z ich uprawianiem dopłaty unijne. Po przejściu na rentę wydzierżawił część działekZ. L.. Zarówno członkowie rodziny, jak i osoby obce traktują go jak właściciela nieruchomości. Spadkobiercy właścicieli nieruchomości nigdy nie zgłaszali żadnych pretensji do wnioskodawcy z tytułu posiadania przez niego nieruchomości.
WnioskodawcaJ. P. (1)w tym samym czasie, w jakim wszedł w posiadanie wyżej opisanych działek objął we władanie wspólnie z bratemT. P.także nieruchomość leśną oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 4,01 ha jest położona w obrębie(...)C., jednostce ewidencyjnej(...)_5D.O.Wiejski w miejscowościC.w gminieD.. Tę działkę, ojciec zainteresowanychJ. P. (2)przekazał na ich rzecz. Obaj bracia korzystali z nieruchomości, pozyskiwali z niej drewno i obaj byli odbierani przez otoczenie jako jej właściciele. Korzystali zgodnie z nieruchomości do 2012 roku, kiedy to międzyJ. P. (1), a żonąT. P., która także korzystała nieruchomości doszło do konfliktu. Wcześniej między braćmi nie było żadnych konfliktów. Zgromadzony materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, iżJ. P. (1)orazT.iA.małżonkowieP.byli współposiadaczami samoistnymi przedmiotowej nieruchomości w częściach równych.
Do czasu posiadania wnioskodawców doliczyć należy, zgodnie z ich wnioskami czas posiadania ich poprzednikaJ. P. (2)liczony od dnia 1 stycznia 1983 roku. Zgodnie zart. 176 § 1 kodeksu cywilnego, jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści. Z zeznań zainteresowanych i świadków wynika, żeJ. P. (2)zawarł z właścicielka nieruchomościJ. C.nieformalną umowę kupna sprzedaży w 1982 roku i w tym czasie na jego polecenie rodzinaP.zamieszkała nadziałce o nr (...). Nie potrafili oni podać konkretnej daty objęcia nieruchomości w posiadanie, zatem jako początek biegu zasiedzenia należy przyjąć 1 stycznia 1983 roku, gdyż w tym dniu z pewnością już władali nieruchomościami w imieniuJ. P. (2). Zarówno wnioskodawcy, jak i ich poprzednik mieli świadomość, iż nie są właścicielami nieruchomości, gdyż nie dopełnili formalności związanych z jej nabyciem, co świadczy o tym, iż byli posiadaczami w złej wierze.
Obowiązujący w dniu 1 stycznia 1983 roku, przepisart. 172 kodeksu cywilnegoprzewidywał 20-letni okres zasiedzenia dla posiadaczy w złej wierze. Jednakże przed upływem 20-letniego terminu liczonego od tej daty roku – to jest z dniem 1 października 1990 roku- weszła w życie nowelizacjakodeksu cywilnego, która wydłużyła termin zasiedzenia nieruchomości przez posiadacza w złej wierze. Przepis art. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1990 roku o zmianieustawy kodeks cywilny(Dz. U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321) stanowił, iż do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się od tej chwili przepisy niniejszej ustawy; dotyczy to w szczególności możliwości nabycia prawa przez zasiedzenie, co oznacza, iż do zasiedzenia rozpoczętego dnia 1 stycznia 1983 roku należało zastosować 30-letni termin zasiedzenia. Termin ten upłynął z dniem 1 stycznia 2013 roku.
Mając na względzie powyższe okoliczności na podstawieart. 172 § 2, art. 336 kodeksu cywilnego, art. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1990 roku o zmianieustawy kodeks cywilny(Dz. U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321), należało orzec jak w punkcie I postanowienia.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 520 § 1 kpc. O wynagrodzeniu kuratora orzeczono na podstawie § 1 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej(Dz.U. z 2013 r., Nr 1476) w zw. z§ 7 pkt 1 i § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu( tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. Nr 490).
S ę d z i a