Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 863/13
Data wyroku: 2014-04-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Hawryszko, Anna Polak, Romana Mrotek
Słowa kluczowe: Kapitał Początkowy
Podstawa prawna: rozporządzenie MPiPS z dnia 11.10.2011 § 31

Sygn. akt III AUa 863/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 kwietnia 2014 r.

Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Anna Polak

Sędziowie:

SSA Romana Mrotek (spr.)
SSA Jolanta Hawryszko

Protokolant:

St. sekr. sąd. Elżbieta Kamińska

po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2014 r. w Szczecinie
sprawyJ. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.
o wysokość kapitału początkowego
na skutek apelacji ubezpieczonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 1 lipca 2013 r. sygn. akt IV U 1592/13

oddala apelację.

SSA Romana Mrotek SSA Anna Polak SSA Jolanta Hawryszko

Sygn. akt III AUa 863/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 24 kwietnia 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.dokonał ponownego ustalenia kapitału początkowegoJ. S.przyjmując, że okresy składkowe to 20 lat, 5 miesięcy i 7 dni (245 miesięcy), a okresy nieskładkowe to 4 lata, 6 miesięcy i 21 dni (54 miesiące).
W odwołaniu od decyzjiJ. S.podniósł, że w jego ocenie miesiąc luty 1998 r. powinien być liczony jako 30 dni, tak jak pozostałe miesiące. Niezastosowanie się przez organ rentowy do takiego sposobu liczenia, pozbawia ubezpieczonego możliwości wykazania dwudziestopięcioletniego okresu ubezpieczenia.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, gdyż dokonał wyliczenia okresów składkowych i nieskładkowych zgodnie zrozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r.

Wyrokiem z dnia 1 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanieJ. S.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.z dnia 24 kwietnia 2013 r.
Sąd pierwszej instancji ustalił, żeJ. S.(ur. w (...)r.) w 1978 r. ukończył PolitechnikęG.i od l lipca 1978 r. do 9 kwietnia 1984 r. pracował wPrzedsiębiorstwie (...)wK.. Następnie przez rok zatrudniony był w(...)wK., po czym powrócił do poprzedniego zakładu pracy, gdzie pracował aż do daty ustalenia kapitału początkowego. Ostateczne stosunek pracy rozwiązano z nim z dniem 31 sierpnia 2004 r.
Okres składkowyJ. S.wynosi 20 lat, 5 miesięcy i 7 dni; natomiast okres nieskładkowy 4 lata, 6 miesięcy i 21 dni.
Sąd Okręgowy zważył, że ubezpieczenia społeczne są częścią prawa administracyjnego, stądart. 114 k.c.nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Sposób liczenia okresów składkowych i nieskładkowych przy ustalaniu świadczeń z ubezpieczenia społecznego został w całości uregulowany wRozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz.U. z 2011 r., nr 237, poz. 1412; dalej jako „rozporządzenie”). W § 31 tegoż rozporządzenia wskazano, że przy obliczaniu okresu składkowego i nieskładkowego dodaje się, osobno dla każdego z tych okresów, poszczególne lata, miesiące i dni. Okresy niepełnych miesięcy oblicza się w dniach. Sumę dni zamienia się na miesiące, przyjmując za miesiąc 30 dni kalendarzowych; sumę miesięcy zamienia się na lata, przyjmując pełne 12 miesięcy za jeden rok. Jeżeli w zaświadczeniu stwierdzającym okresy zatrudnienia są podane dniówki robocze, a nie okresy zatrudnienia, sumę dni zamienia się na miesiące, przyjmując za miesiąc 22 dni robocze, a za okresy przed dniem l stycznia 1981 r. - 25 dni roboczych.
W ocenie sądu pierwszej instancji z przywołanego przepisu wynika, że organ rentowy ma obowiązek wyliczyć najpierw sumę przepracowanych lat, następnie miesięcy, a jedynie niepełne miesiące liczy w dniach, które podlegają sumowaniu. Sumę poszczególnych dni dzieli się przez 30 i w ten sposób otrzymywany jest wynik w miesiącach. Przy czym oddzielnie liczone są okresy składkowe i okresy nieskładkowe. Liczba 30 jest wielkością umowną, którą ustawodawca przyjął ze względu na fakt, że miesiące kalendarzowe trwają różną ilość dni od 28-31.J. S.w miesiącu lutym 1998 r. pozostawał wprawdzie w stosunku zatrudnienia przez cały miesiąc, ale faktycznie całego miesiąca nie przepracował. Korzystał bowiem z pięciodniowego zwolnienia lekarskiego z tytuł czasowej niezdolności do pracy, za który to okres otrzymał zasiłek chorobowy. Zgodnieart. 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. nr 162, poz. 1118 ze zm. dalej jako „ustawa emerytalna”) okres pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wypłaconego na podstawie przepisówKodeksu pracyoraz zasiłków z ubezpieczenia społecznego - chorobowego lub opiekuńczego - są okresami nieskładkowymi. Zatem za luty 1998 r.J. S.legitymuje się dwudziestotrzydniowym okresem składkowym oraz pięciodniowym okresem nieskładkowych. Nie sposób zatem powiększyć żadnego z tych okresów (składkowego lub nieskładkowego) do 30 dni, bo żaden z okresów tak długo nie trwał.
Na tej podstawie Sąd Okręgowy uznał odwołanieJ. S.za nieuzasadnione i oddalił je.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł ubezpieczony, który zaskarżył rozstrzygnięcie w całości zarzucając mu:

1
sprzeczność ustaleń sądu z treścią zebranego materiału dowodowego przez przyjęcie, że odwołanie ubezpieczonego od zaskarżonej decyzji organu rentowego wynika z niezrozumienia przezJ. S.powołanych w uzasadnieniu wyroku przepisów, gdy tymczasem sami pracownicy organu mieli różne zdania co do sposobu wprowadzania danych osobowych do systemu informatycznego, a więc powołane wyżej przepisy nie są tak oczywiste, jak to przyjmuje sąd orzekający i wymagają interpretacji prawnej;

2
błędne przyjęcie w zaskarżonym orzeczeniu, że okresy składkowe ubezpieczonego łącznie wynoszą: 20 lat, 5 miesięcy i 7 dni (tj. 245 miesięcy), a okresy nieskładkowe łącznie wynoszą: 4 lata, 6 miesięcy, 21 dni (tj. 54 miesiące); co daje łącznie 299 miesięcy, pomimo, że z wykazu prowadzonych okresów ubezpieczeniowych Lp 1-4 wynika, że ubezpieczony posiada okres ubezpieczeniowy 25 lat, gdy tymczasem pierwsze wyliczenie okresów ubezpieczeniowych obejmuje 7 dni z okresu składkowego i 21 dni okresu nieskładkowego, co łącznie stanowi przyjęcie do obliczenia kapitału początkowego 28 dni, tj. okresu miesiąca lutego z 1998 r. zamiast 30 dni i w ten sposób brakuje 2 dni do zaliczenia 25 lat, jako łącznego stażu ubezpieczeniowego, co miało zasadniczy wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.

Wskazując na powyższe zarzutyJ. S.wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania w celu przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie trzech świadków reprezentujących różne stanowiska organu rentowego opisane w notatce z karty 65 akt w celu ostatecznego wyjaśnienia, jak powinno przebiegać wprowadzenie danych do systemu informatycznego.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja ubezpieczonego okazała się w całości nieuzasadniona. Sąd Apelacyjny w całości popiera ustalenia faktyczne i rozważania prawne zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego wykładnia przepisów § 31 rozporządzenia z 2011 r. nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Okoliczność, że poszczególni pracownicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wK.wyrażali swoje wątpliwości odnośnie odkodowania normy prawnej wynikającej z § 31 jest dla sprawy obojętna. Ostatecznie bowiem w decyzji z dnia 24 kwietnia 2013 r. organ rentowy w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia dokonał obliczenia okresu składkowego i nieskładkowegoJ. S.i wskazał, że ubezpieczony posiada okres ubezpieczenia wynoszący 299 miesięcy; z czego 20 lat, 5 miesięcy i 7 dni (245 miesięcy) to okres składkowy, a 4 lata, 6 miesięcy i 21 dni (54 miesiące) to okres nieskładkowy.
Art. 114 k.c.nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie.Kodeks cywilnyreguluje stosunki cywilnoprawne pomiędzy osobami fizycznymi i osobami prawnymi, o czym stanowiart. 1 k.c.Pomiędzy organem rentowym a ubezpieczonym podczas ustalenia kapitału początkowego nie występuje żaden stosunek cywilnoprawny, który stwarzałby możliwość jego oceny przez pryzmat przepisów prawa cywilnego. Postępowanie toczące się przed organem rentowym, stosownie do art. 124 ustawy emerytalnej opiera się na przepisachKodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Tak stało się właśnie w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe. Postępowanie w tych sprawach zostało bowiem uregulowane w przywołanym wcześniej rozporządzeniu z 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i w zakresie nim objętym nie mają zastosowania ani przepisyKodeksu postępowania administracyjnego, ani tym bardziej przepisykodeksu cywilnegodotyczące sposobu liczenia terminów (podobnie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1997 r., sygn. II UKN 409/97, OSNP 1998/21/634; dotyczącym co prawda nieaktualnego już stanu prawnego).
Rozporządzenie z 2011 r. w § 31 stanowi, że przy obliczaniu okresu składkowego i nieskładkowego dodaje się, osobno dla każdego z tych okresów, poszczególne lata, miesiące i dni.Okresy niepełnych miesięcyoblicza się w dniach. Sumę dni zamienia się na miesiące, przyjmując za miesiąc 30 dni kalendarzowych; sumę miesięcy zamienia się na lata, przyjmując pełne 12 miesięcy za jeden rok.
W sprawie istotne zatem jest czyJ. S.w lutym 1998 r. legitymuje się „pełnym miesiącem” (w rozumieniu § 31a contrariorozporządzenia z 2011 r.) na potrzeby zaliczenia go jako okresu składkowego albo okresu nieskładkowego. Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 1w zw. z art. 4 pkt 5 ustawy emerytalnej w zw. zart. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychokres pracy jest okresem składkowym. Zarazem jednak zgodnie z art. 7 ustawy emerytalnej okres pobierania zasiłku chorobowego, z uwagi na czasową niezdolność pracownika do pracy, jest okresem nieskładkowym. Skoro w lutym 1998 r.J. S.częściowo wykonywał pracę (okres składkowy), a częściowo przebywał na zwolnieniu lekarskim (okres nieskładkowy), zatem całego tego miesiąca nie można potraktować jako „pełny miesiąc” czy to składkowy czy to nieskładkowy. Zgodnie z § 31 rozporządzenia z 2011 r. należało zatem w rozbiciu na dni ustalić, że 5 dni kalendarzowych stanowiło okres nieskładkowy, a pozostałe 25 dni (miesiąc luty liczył w 1998 r. 28 dni) okres składkowy.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżącego, sąd drugiej instancji oddalił jego apelację jako bezzasadną na podstawieart. 385 k.p.c.