Sąd Okręgowy w Toruniu
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 163/14
Data wyroku: 2014-06-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aleksandra Nowicka, Andrzej Walenta, Barbara Plewińska
Słowa kluczowe: Podatki, Wykroczenie, Akcyza
Podstawa prawna: art. 65 § 3 kks w zw. z art. 37 § 1 kks

Sygn. akt IX Ka 163/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 czerwca 2014 roku
Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział IX Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Barbara Plewińska / spr /
Sędziowie: SO Aleksandra Nowicka
SO Andrzej Walenta
Protokolant: st. sekr. Katarzyna Kotarska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Toruniu Grażyny Roszkowskiej oraz funkcjonariusza Urzędu Celnego wT.Jarosława Płonki

po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 roku
sprawyW. L.
oskarżonego zart. 65 § 3 kksw zw. zart. 37 § 1 kks
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Brodnicy
z dnia 5 grudnia 2013 roku sygn. akt II K 461/13

I
uznając apelację obrońcy za oczywiście bezzasadną, zaskarżony wyrok utrzymujew mocy;

II
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za drugą instancję, obciążając wydatkami postępowania odwoławczego Skarb Państwa.

Sygn. akt IX Ka 163/14

UZASADNIENIE

W. L.został oskarżony o to, że działając w warunkach powrotu do przestępstwa przewoził w dniu 23 kwietnia 2012 roku, na drodze(...), działając wspólnie i w porozumieniu zeZ. L., wyroby akcyzowe w postaci: 492,80 kg tytoniu do palenia, na których ciążą należności: podatek akcyzowy w wysokości 289441,00 złotych oraz podatek VAT w wysokości 66.571,00 złotych, stanowiące przedmiot czynu zabronionegozart. 54 § 2 i 63 § 6 kks,
-tj. o przestępstwo skarbowe określone wart. 65 § 3 kks, popełnione w warunkach określonych wart. 37 § 1 pkt 4 kks.
Sąd Rejonowy w Brodnicy wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 roku:
I/ uznał oskarżonegoW. L.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. przestępstwa skarbowego zart. 65 § 3 kkspopełnionego w warunkach określonych wart. 37 § 1 pkt 4 kks, z tym ustaleniem, że działanie w warunkach powrotu do przestępstwa polegało na tym, że zarzucanego mu czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po uiszczeniu w dniu 16 kwietnia 2010 roku kary łącznej grzywny w wymiarze 400 stawek dziennych wymierzonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego wG.z dnia 4 lutego 2009 roku, sygn. akt(...), za czyn z art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 października 2006 rokuo wyrobie napojów spirytusowych oraz rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych i art. 12 a w zw. z art. 14 ustawy z dnia 2 marca 2001 roku o wyrobie alkoholu etylowego oraz wytwarzaniu wyrobów tytoniowych w zw. zart. 11 § 2 kk; za czynzart. 65 § 1 kksw zw. zart. 91 § 1 kksw zw. zart. 7 § 1 kksiart. 37 § 1 pkt 2 kksi czynzart. 305 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku prawo własności przemysłowej, zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego wT.z dnia 18 września 2009 roku, sygn. akt(...)i za to na podstawieart. 65 § 3 kksw zw.art. 38 § 1 pkt 2 kkswymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawieart. 65 § 3 kksw zw. zart. 23 § 1 i 3 kkskarę grzywny w wymiarze 70 stawek dziennych przyjmując za równowartość jednej stawki kwotę 60 złotych;
II/ na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkw zw. zart. 70 § 1 pkt 1 kkw zw. zart. 20 § 2 kkswykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 4 lat tytułem próby;
III/ na mocyart. 73 § 1 kkw zw. zart. 20 § 2 kksoddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego;
IV/ na podstawieart. 29 pkt 4 kksw zw. zart. 30 § 6 kksorzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego w postaci tytoniu ciętego do palenia bez wymaganych znaków akcyzy o łącznej wadze 492,80 kg, przechowywanego w magazynie Urzędu Celnego wT.pod pozycją magazynową(...)i na podstawieart. 31 § 6 kkszarządził jego zniszczenie;
V/ na podstawieart. 230 § 2 kpkw zw. zart. 113 § 1 kksorzekł zwrot oskarżonemu dowodów rzeczowych w postaci samochodu markiV. (...)onumerze rejestracyjnym (...)numer nadwozia(...)wraz z kluczykami do niego przechowywanego w magazynie Urzędu Celnego wT.pod pozycją magazynową(...)i dowodu rejestracyjnego o numerze(...)do tegoż samochodu przechowywanego w aktach sprawy – w kopercie na karcie numer 50;
VI/ zwolnił oskarżonego od opłaty sądowej, a wydatkami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Od powyższego wyrokuapelację wniósł obrońca oskarżonegozaskarżając wyrokw całościi podnosząc zarzuty:

1
błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku polegającego na niezasadnym przyjęciu, że syn oskarżonego poinformował go o tym, że jadą po tytoń a nie po ogórki oraz, że oskarżony nie chodził do sklepu po zakupy i był obecny przy załadunku tytoniu do samochodu oraz, że w kabinie samochodu czuć było woń tytoniu,

2
obrazę przepisów postępowania która miała wpływ na treść wyroku tj.:

-art. 7 kpk, poprzez wybiórczą i dowolną ocenę wyjaśnień oskarżonych i świadków,
-art. 4 kpkpolegającą na nie uwzględnieniu okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego jak to, że w kabinie samochodu kontrolującyW. B.iJ. E.nie wyczuli woni tytoniu chociaż jeden z nich jechał tym samochodem, czego sąd nie dostrzegł a z góry odrzucił okoliczności przedstawiane przez oskarżonego a także przez świadków, których zeznania są dla oskarżonego korzystne,
-art. 5 § 2 kpkpoprzez nie rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego chociażby w kwestii zagadnienia czy oskarżony do chwili zatrzymania samochodu do kontroli wiedział o tym, że przewozi tytoń, w kwestii wyczuwalnego zapachu tytoniu w samochodzie oraz tego czy oskarżony był obecny przy załadunku tytoniu do samochodu czy był wówczas w sklepie robiąc zakupy.
W związku z powyższymi zarzutami obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu czynu, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja obrońcy oskarżonego była oczywiście bezzasadna.
Nie było - zdaniem Sądu Okręgowego - przesłanek pozwalających uznać, iż Sąd Rejonowy uchybił obowiązkom związanym z postępowaniem dowodowym i analizą dowodów oraz by dopuścił się naruszenia przepisów postępowania wskazanych w zarzutach apelacji.
Obrońca oskarżonego wytykając sądowi I instancji niewłaściwą ocenę dowodów oraz wynikające z niej błędne ustalenia faktyczne podniósł, że materiał sprawy - wbrew odmiennemu założeniu sądu meriti - nie dostarczył dowodów potwierdzających tezę sformułowaną w akcie oskarżenia. Jego zdaniem, nierzetelna analiza wyjaśnień oskarżonego oraz obarczona wadami analiza zeznań przesłuchanych w sprawie świadków zaważyła na wyniku sprawy i doprowadziła sąd I instancji do nieuzasadnionego przekonania, że oskarżony zachował się w zarzucony mu sposób. Rzecz jednak w tym, że sąd orzekający po prawidłowym przeprowadzeniu przewodu sądowego, poddał zgromadzony materiał dowodowy rzetelnej i dostatecznie dokładnej analizie, a jej wyniki zaprezentował w jasnymi przekonywującym uzasadnieniu. Argumenty apelacji nie wykazały wadliwości oceni wniosków sądu I instancji. Stanowisko obrońcy oskarżonego pochodziło bowiemz niezwykle wybiórczej i fragmentarycznej analizy dowodów, a nadto z nieuzasadnionego zastosowania reguły zart. 5 § 2 kpk. W sprawie z pewnością nie doszło do obrazyart. 5 § 2 kpkbowiem skuteczne posłużenie się tym zarzutem może przynieść skutek jedynie wówczas, gdy zostanie wykazane, że orzekający w sprawie sąd rzeczywiście miał wątpliwości o takim charakterze i rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego. Dla zasadności tego zarzutu nie wystarczy zaś zaprezentowanie przez stronę własnych wątpliwości co do stanu dowodów, a do takiej właśnie kategorii należy zarzut skarżącego. Powołanie się na istnienie nie dających się usunąć wątpliwości - jedynie w oparciu o subiektywne oceny i przekonania i w celu wsparcia tym stwierdzeniem polemiki z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w sprawie- nie stwarza stanu nie dających się usunąć wątpliwości o jakim mowa wart. 5 §2 kpk.
Obrońca oskarżonego akcentując ostatnie wyjaśnienia oskarżonego i zeznaniaZ. L., w których obaj (odmiennie niż wcześniej) zaprzeczyli by oskarżony miał coś wspólnego z nielegalnym przewozem tytoniu, konsekwentnie pomijał ich pierwsze stanowcze i zgodne oświadczenia składane w toku postępowania przygotowawczego. Nadto w swoich rozważaniach przemilczał zupełnie fakt licznych zmian stanowiska oskarżonego, a nadto nie wziął pod uwagę wielu sprzeczności i różnic w jego relacjach. Powyższe najdobitniej świadczyło o tym, że w apelacji  adwokat forsował własną (subiektywną i skrajnie wybiórczą) ocenę materiału dowodowego, przy czym eksponował w niej jedynie fakty i dowodyo korzystnej dla oskarżonego wymowie, nie wspominając nic o pozostałych okolicznościach świadczących przeciwko oskarżonemu. Zupełnie zignorował wymowną chwiejność wyjaśnień oskarżonego i znaczną labilność twierdzeńZ. L.na przestrzeni postępowania. Takie stanowisko znacznie osłabiło siłę argumentów i zarzutów sformułowanych w apelacji, czyniąc ją wyłącznie polemiczną. Zresztą należało zważyć,że istotna część apelacji stanowiła prezentację ostatecznej linii obrony oskarżonego(i odpowiadającej jej wersjiZ. L.), a więc te wszystkie okoliczności, które zdaniem obrońcy oskarżonego świadczyły o dowolności oceny wyjaśnień oskarżonego (i zeznańZ. L.) były już przedmiotem analizy sądu I instancji, a wyniki tej analizy zostały wyeksponowane w pisemnych motywach wyroku, do których należało odesłać.
Dla porządku przypomnieć należało, że wyjaśniając w sprawie oskarżony prezentował niestabilną postawę, a jego wyjaśnienia zmieniały się na przestrzeni postępowania; o ilew postępowaniu przygotowawczym przyznawał się do winy opisując okoliczności popełnienia czynu, o tyle przed sądem kategorycznie zanegował by popełnił zarzucany mu czyn podając przy tym różne wersje na wytłumaczenie swojej roli w zdarzeniu. Sąd Rejonowy dokładając wszelkiej staranności i dokładności trafnie wypunktował okoliczności, które sprzeciwiały się uwzględnieniu ostatniej wersji oskarżonego, a które z kolei przemawiały za daniem wiary pierwszym jego wyjaśnieniom. Co ważne, sąd I instancji weryfikował relacje oskarżonego nie tylko przy wykorzystaniu pozostałego materiału sprawy, ale i mając baczenie na zasady logiki i doświadczenia życiowego.
Sąd odwoławczy w pełni podzielił pogląd sądu meriti, że tylko wyjaśnienia oskarżonego z postępowania przygotowawczego należało uznać za szczere, gdyż niewątpliwie tylko one były spontanicznymi wypowiedziami oskarżonego, w ich treść nie ingerowały osoby trzecie, ani nie były wynikiem uzgodnień zeZ. L.. SądI instancji dostrzegł i przeanalizował wszystkie różnice i niedokładności między poszczególnymi wersjami oskarżonego, a wychwycony szereg nielogiczności i nieścisłości występujących w wyjaśnieniach oskarżonego z rozprawy obalił wiarygodność jego zapewnień, że nie popełnił zarzuconego mu czynu i że nie miał świadomości, że przewozi nielegalny tytoń. Analiza postawy oskarżonego przekonała, że w niniejszym postępowaniu czynił wszystko by uniknąć odpowiedzialności za popełniony czyn. Na rozprawie bez żadnych skrupułów wycofał się ze swoich pierwszych wyjaśnień (choć nie potrafił w żaden rozsądny sposób wytłumaczyć tej zmiany wyjaśnień) i nadal manipulował faktami, o czym świadczył chociażby ten fragment jego wyjaśnień kiedy najpierw twierdził, że woń tytoniu poczuł zaraz po wyruszeniu zŁ.i już wtedy wiedział, że wiezie tytoń, by w dalszej części procesu wyjaśnić, iż zorientował się, że przewozi tytoń dopiero w czasie kontroli funkcjonariuszy Izby Celnej i przecząc by woń tytoniu była wyczuwalna.
Także syn oskarżonegoZ. L.zdecydował się wesprzeć linię obrony ojcai mimo że początkowo przyznawał się do winy (co oznaczało, że przyznał także,że w nielegalny przewóz tytoniu zaangażowany był także jego ojciec, gdyż postawiony mu zarzut dotyczył współdziałania z nim), to w końcowej fazie procesu stanowczo zaprzeczył by ojciec wiedział, że przewozi tytoń bez akcyzy. Ostatnie zeznaniaZ. L.tylko pozornie wspierały wersję oskarżonego. Wprawdzie ostatecznie wykluczył udział ojcaw procederze przewozu tytoniu, jednakże analizując to jego oświadczenie nie można ignorować, że w toku całego postępowania przygotowawczego utrzymywał odmiennietj. że wspólnie i w porozumieniu z ojcem przewoził tytoń bez znaków akcyzy. Sąd meriti trafnie zauważył, że gdyby faktycznie oskarżony nie miał nic wspólnego z nielegalnym tytoniem to z pewnością już na samym początku postępowania podjąłby działania celem „sprostowania” pomyłki organów ścigania i wyjawiłby, że ojciec nie wiedział nic o tytoniu,a został wprowadzony przez niego w błąd co do rzeczywistego przedmiotu transportu.Z. L.bez wątpienia zdawał sobie sprawę ze znaczenia tej informacji dla sytuacji oskarżonego - niewinnego ojca, który był wcześniej karany za przestępstwa skarbowei pozostawał w okresie próby związanym z warunkowym zawieszeniem wykonania orzeczonej względem niego kary.
Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy uznając apelację obrońcy oskarżonego za oczywiście bezzasadną oraz stwierdzając, że w sprawie nie zachodziły żadne uchybienia mogące stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze będące podstawą do uchylenia lub zmiany wyroku z urzędu, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Także orzeczenie o karze nie budziło zastrzeżeń. Wymierzona oskarżonemu karaw pełni odpowiadała dyrektywom określonym wart. 12 kksiart. 13 kks. Nie była karą surową zważywszy, że oskarżony jest osobą karaną, popełnił czyn w okresie próbyi wystąpiła podstawa do nadzwyczajnego zaostrzenia kary z uwagi na popełnienie przez niego czynu w warunkach zart. 37 § 1 pkt 4 kks.
O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 634 kpkw zw. zart. 624 § 1 kpk, zwalniając oskarżonego z obowiązku ich uiszczenia, a obciążając wydatkami postępowania odwoławczego Skarb Państwa, albowiem za takim rozstrzygnięciem przemawiała sytuacja majątkowa oskarżonego z uwzględnieniem obciążenia finansowego wynikającego z orzeczenia o karze grzywny.