Sąd Okręgowy w Szczecinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 181/14
Data wyroku: 2014-10-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzenna Ernest, Agnieszka Kuryłas, Sławomir Krajewski

Sygn. akt II Ca 181/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 października 2014 roku
Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Sławomir Krajewski

Sędziowie:

SO Marzenna Ernest
SR del. Agnieszka Kuryłas (spr.)

Protokolant:

st. sekr. sąd. Dorota Szlachta

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2014 roku wS.
sprawy z powództwaA. K.
przeciwkoGminie M.S.
o ustalenie
na skutek apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I C 378/13

oddala apelację.
Sygn. aktII Ca 181/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 2 października 2013 r Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie oddalił powództwoA. K.przeciwkoGminie M.S.o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu i odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu .
W uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy wskazał , że powód domagał się ustalenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego wS.przyulicy (...), po zmarłej matceG. K.. Sąd ustalił , iż właścicielem spornego lokalu mieszkalnego jestGmina M.S., a jego najemcami byli od roku 1973 rodzice powoda –G. K.iJ. K..G. K.zmarła w dniu 5 września 2010 r , natomiast drugiemu najemcy –J. K.najem został wypowiedziany ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2011 r z uwagi na fakt niezamieszkiwania w lokalu . Sąd ustalił nadto , iż powód nigdy nie wyprowadził się ze spornego lokalu i zamieszkiwał w nim początkowo z rodzicami , a poźniej tylko z matką . Z ustaleń Sądu wynika również , iż przeciwko powodowi aktualnie toczy się przed Sądem Rejonowym SzczecinP.i Zachód wS.sprawa z powództwaGminy M.S.o wydanie lokalu mieszkalnego położonego wS.przyulicy (...), sygn. akt I C 1707/12 .
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy doszedł do przekonania , że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie . Na uzasadnienie swojego stanowiska Sąd wskazał , żeA. K.nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia , bowiem uprzednio została wytoczona przeciw niemu sprawa z powództwaGminy M.S.i to w tym postępowaniu powód winien bronić swojego interesu prawnego w drodze zarzutu istnienia stosunku najmu lokalu . Postępowanie o wydanie jest bowiem postępowaniem o dalej idącym skutku , w ramach tego postępowania zostanie przesądzone , czy powód ma prawo do nieruchomości przyulicy (...)wS., a jeżeli tak – to jakie prawo i czy wstąpił w stosunek najmu po zmarłej matceG. K.. Tym samym w postępowaniu o wydanie lokalu powód może osiągnąć skuteczną ochronę swoich interesów , co w świetleart. 189 kpcwyklucza posiadanie przez niego interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenia wstąpienia w stosunek najmu . Dlatego Sąd Rejonowy uznał , iżA. K.w wytoczonym uprzednio przeciwko niemu procesie o wydanie nieruchomości może bronić swoich interesów prawnych w drodze zarzutu istnienia stosunku najmu pomiędzy stronami i tym samym ubezskutecznić skierowane przeciw niemu roszczenie windykacyjne. Powyższe przemawiało za oddaleniem powództwa . Na marginesie Sąd Rejonowy wskazał również , iż wytoczone powództwo i tak podlegałoby oddaleniu z uwagi na fakt , iż w chwili śmierciG. K.żył jeszcze drugi ze współnajemców –J. K., któremu najem został wypowiedziany dopiero później tj. ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2011 r . Zgodnie zaś z treściąart. 691 par. 5 kcprzepisówparagrafu 1 art. 691nie stosuje się w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego . Wobec powyższego zaś Sąd Rejonowy uznał , że o ile powód wykazał , że zamieszkiwał z matką do chwili jej śmierci , to ponieważ w chwili śmierciG. K.żył jeszcze drugi ze współnajemców –J. K., powództwo podlegałoby oddaleniu również i z tego powodu.
W punkcie 2 sentencji wyroku , powołując się na treść przepisuart.102 kpcSąd odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu uznając , iż za takim rozstrzygnięciem przemawia sytuacja osobista i majątkowa powoda .
Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wniósł powód zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu :
-naruszenie prawa materialnego w postaci przepisuart. 189 kpcpoprzez uznanie , że w niniejszej sprawie powodowi nie przysługuje interes prawny , podczas gdy jest odwrotnie tzn. powód ma interes prawny w dochodzeniu ustalenia , iż wstąpił w stosunek najmu lokalu przyulicy (...)wS.po zmarłejG. K.,
-naruszenie prawa procesowego tj.art. 233 par. 1 kpcpoprzez rażącą sprzeczność ustaleń Sądu -w kwestii wprowadzenia się powoda do przedmiotowego lokalu dopiero po śmierciG. K.- z materiałem dowodowym tj. zeznaniami świadków – sąsiadów powoda , którzy zeznali , iż powód zamieszkiwał z matką do chwili jej śmierci .
Powołując się na powyższe powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i ustalenie , że wstąpił w stosunek najmu lokalu przyulicy (...)położonego wS., po zmarłejG. K., a nadto wniósł o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz zwrotu kosztów procesu . Ewentualnie,A. K.wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania .
Sąd Okręgowy zważył , co następuje :
Apelacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie .
W pierwszej kolejności wskazać należy , że Sąd Rejonowy procedując w przedmiotowej sprawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne na podstawie całokształtu materiału dowodowego zaoferowanego mu przez strony procesu , dlatego też Sąd Odwoławczy przyjmuje je za własne bez konieczności powielenia . Również ocena prawna dokonana w pisemnym uzasadnieniu spełniającym wymaganiaart. 328 § 2 kpcnie budzi wątpliwości i zasługuje na pełną aprobatę Sądu Odwoławczego . W sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy w sposób wyczerpujący wskazał tok rozumowania , którym kierował się wydając zaskarżone orzeczenie , umożliwiając tym samym kontrolę jego prawidłowości , tak stronom postępowania , jak i obecnie Sądowi II instancji przez pryzmat wszystkich wyartykułowanych w apelacji powoda zarzutów .
Odnosząc się do zarzutów powoda wskazać należy , iż prawidłowo Sąd Rejonowy ustalił , że powód nie posiada interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu po zmarłej matceG. K.z uwagi na fakt , iż uprzednioGmina M.S.wytoczyła przeciwko niemu postępowanie o wydanie spornego lokalu mieszkalnego i to w tym postępowaniu powód winien uzyskać ochronę prawną . Posiadanie interesu prawnego stanowi materialnoprawną przesłankę powództwa o ustalenie opartego o treśćart. 189 kpci jest rozumiany jako obiektywnie istniejąca potrzeba prawna wynikająca z określonej sytuacji prawnej w przypadku , gdy powstała sytuacja grożąca naruszeniem prawa przysługującego uprawnionemu , bądź też powstała wątpliwość co do istnienia tego prawa .W efekcie , na skutek wydania orzeczenia ustalającego zostanie zapewniona ochrona prawnie chronionych interesów powoda , prowadząca do definitywnego zakończenia istniejącego sporu ,bądź też zapobiegająca powstaniu takiego sporu w przyszłości / wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4.10.2001 r , I CKN 425/00 /. Sąd Najwyższy stoi również na stanowisku , iż brak jest interesu prawnego po stronie powodowej w wytoczeniu powództwa o ustalenie prawa najmu w sytuacji , gdy uprzednio wytoczona została przeciwko niej sprawa o eksmisję . Postępowanie o wydanie nieruchomości jest bowiem postępowaniem o dalej idącym skutku i to w tym postępowaniu strona powodowa może osiągnąć skuteczną ochronę interesów poprzez podniesienie zarzutu , że przysługuje jej względem uprawnionego prawo do rzeczy wynikające ze stosunku najmu / wyrok Sądu Najwyższego z 13.10.2005 r , I CK 217/05 , postanowienie SN z 7.12.2005 r , V CK 277/05/.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy , iż Sąd Rejonowy słusznie uznał , iż powód nie posiada interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu po zmarłej matce , bowiemA. K.w uprzednio wytoczonym przeciwko niemu procesie o wydanie spornego lokalu może bronić swojego interesu prawnego w drodze zarzutu istnienia stosunku najmu pomiędzy stronami , a tym samym ubezskutecznić skierowane przeciw niemu powództwo windykacyjne.
Bezzasadny okazał się również drugi z zarzutów apelacji odnoszący się do naruszenia przez Sąd I Instancjiart. 233 par.1 kpcpoprzez rażącą sprzeczność ustaleń Sądu z materiałem dowodowym , a polegający na przyjęciu , że powód wprowadził się do spornego lokalu dopiero po śmierci matkiG. K.. Wbrew stanowisku skarżącego ustalenia Sądu Rejonowego są zgoła odmienne , co wynika wprost z pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku . Sąd I Instancji przyjął bowiem , że powód wykazał , że zamieszkiwał z matką do jej śmierci , co wynika z zeznań świadków – sąsiadów powoda / vide strona 5 uzasadnienia / . Sąd jednakże na marginesie wskazał , że powództwo podległoby oddaleniu również i z tego powodu , że chwili śmierci matki powodaG. K.żył jeszcze drugi ze współnajemcówJ. K., któremu najem został wypowiedziany dopiero po jej śmierci . Zgodnie zaś z treściąart. 691 par.5 kcprzepisówart . 691 par.1 i 2 kcnie stosuje się w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego . Oznacza to , że w świetle przepisuart. 691 par.5 kcpowód nie mógł wstąpić w stosunek najmu po zmarłej matce , bowiem w chwili jej śmierci żył jeszcze drugi współnajemców , jego ojciecJ. K..
Mając na uwadze powyższe , nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku , uznając jednocześnie zarzuty powoda zawarte w wywiedzionej apelacji za w całości chybione , Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 kpcorzekł jak w sentencji wyroku .