Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 597/13
Data wyroku: 2014-02-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marian Raszewski, Wojciech Vogt, Barbara Mokras
Słowa kluczowe: Podział Majątku Wspólnego
Podstawa prawna: art. 31 i 33 k.r.o. i art. 3 ustawy o ksiegach wieczystych i hipotece

Sygn. akt II Ca 597/13

POSTANOWIENIE
Dnia 20 lutego 2014 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Wojciech Vogt ( spr.)

Sędziowie:

SSO Marian Raszewski
SSO Barbara Mokras

Protokolant:

sekr. sądowy Elżbieta Wajgielt

po rozpoznaniu w dniu 06 lutego 2014 r. w Kaliszu
na rozprawie
sprawy z wnioskuK. P.
z udziałemA. P.
o podział majątku wspólnego
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Rejonowego w Jarocinie
z dnia 23 maja 2013r. sygn. akt I Ns 564/12
p o s t a n a w i a:

uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Jarocinie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.

II Ca 597/13

UZASADNIENIE
K. P.wniosła o dokonanie podziału jej majątku wspólnego zA. P.. Wskazała, że w skład majątku wspólnego wchodzi szereg nieruchomości, w tym dwie, w których w księgach wieczystych wpisany jest jako właściciel, wieczysty użytkownik uczestnik postępowania.
UczestnikA. P.wskazał, że nieruchomości te stanowią jego majątek osobisty.
Sąd Rejonowy w Jarocinie postanowieniem wstępnym z dnia 23 maja 2013 r. ustalił, że w skład majątku wspólnegoK. P.iA. P.nie wchodzą dwie nieruchomości jedna zapisana w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Jarocinie pod nr(...), druga w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Międzyrzeczu nr(...).. Rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach:
Pomiędzy stronami w okresie od 3 lipca 1992 r. do 8 listopada 2012 r. istniała wspólność majątkowa małżeńska. W chwili zawarcia małżeństwa wnioskodawczyni miała 18 lat, uczestnik 27 lat. Przed zawarciem małżeństwaA. P.prowadził działalność gospodarczą, pracował, przebywał wA., gdzie również pracował. Z majątku osobistego uczestnik zakupił nieruchomości wJ.przyul. (...)i w miejscowościS.. W księdze wieczystej wpisany jest jako właściciel, użytkownik wieczystyA. P.. Łączy się z tym domniemanie zgodności tego wpisu z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to jest obalane ale zmienia reguły dowodowe wynikające zart. 6 k.c.To na osobie zaprzeczającej treści księgi ciąży obowiązek wykazania okoliczności przeciwnych. Wnioskodawczyni nie udowodniła, że nieruchomości te wchodzą do majątku wspólnego.
Apelacjęod tego rozstrzygnięcia złożyła wnioskodawczyni zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego i wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i ustalenie, że przedmiotowe nieruchomości wchodzą w skład majątku wspólnego stron.
Uczestnik wniósł o oddalenie apelacji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że uczestnik postępowania figuruje jako właścicieli – użytkownik wieczysty dwóch nieruchomości - jednej zapisanej w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Jarocinie pod nr(...), drugiej, w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Międzyrzeczu nr(...).
Natomiast nie można zaakceptować stanowiska Sądu I instancji, że zgodnie z domniemaniem wynikającym zart. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotecenależy przyjąć, że nieruchomości te stanowią majątek osobisty uczestnika.
Art. 3 wspomnianej ustawy stanowi, iż domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Powszechnie przyjmuje się, że zasada iż prawo jawne wpisane jest do księgi wieczystej zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym uzasadnia domniemanie, że:

1
prawo wpisane istnieje,

2
przysługuje podmiotowi oznaczonemu we wpisie,

3
treść prawa jest zgodna z wpisem,

4
prawo ma pierwszeństwo wynikające z wpisu.

(por. Izabela Heropolitańska /w/ Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Warszawa 2013, s. 10).
W niniejszej sprawie na podstawie wyżej wskazanego domniemania możemy przyjąć, że wpisane prawo własności i wieczystego użytkowania istnieje, że przysługuje onoA. P.i treść prawa jest zgodna z wpisem.
Natomiast wyżej wskazane domniemanienie jest domniemaniem pochodzenia środków z majątku osobistegona zakup przedmiotowych nieruchomości. W oparciu o wyżej wskazane domniemanie nie można przesądzić, czyA. P.nabył przedmiotowe nieruchomości ze środków pochodzących z majątku osobistego, czy wspólnego.
Przedmiot majątkowy nabyty w czasie trwania wspólności majątkowej przez jednego z małżonków wchodzi do majątku wspólnego (art. 31 § 1 k.r.o.). Od powyższej reguły istnieją wyjątki wynikające zart. 33 k.r.o.Zestawienie tych dwóch przepisów prowadzi do wniosku, że celem wykazania przynależności przedmiotu majątkowego do majątku wspólnego należy udowodnić (musi to zrobić osoba, która z faktu tego wywodzi skutki prawne –art. 6 k.c.), że przedmiot te został nabyty w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.
Nabycie prawa przez jednego z małżonków i wpisanie tego prawa w księdze wieczystej nie stwarza domniemania, że środki pochodzące na nabycie tego prawa pochodziły z majątku osobistego małżonka wpisanego do księgi wieczystej. W tym zakresie obowiązują ogólne – wynikające zart. 6 k.c.– reguły dowodowe.
Domniemanie wynikające zart. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotecenie służy wzmocnieniu pozycji małżonka, który ze środków pochodzących z majątku wspólnego nabył nieruchomość na swoje nazwisko i uzyskał wpis w księdze wieczystej. O rozkładzie ciężaru dowodu i przynależności poszczególnych przedmiotów do majątku wspólnego rozstrzygają przepisy kodeku rodzinnego ikodeksu cywilnego, a nie przepisy ustawy o księgach wieczystych, która służy innym celom.
Skoro więc Sąd Rejonowy rozstrzygając o przynależności opisanych nieruchomości do majątku osobistego uczestnika oparł swoje rozstrzygnięcie na domniemaniu, które nie przesądza o treści prawa, to nie rozpoznał istoty sprawy i dlatego Sąd Okręgowy w oparciu oart. 386 k.p.c., orzekł jak w sentencji.