Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1517/13
Data wyroku: 2014-05-15 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 822 § 1 k.c., art. 362 k.c.

Sygn. akt III Ca 1517/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie z powództwaH. S.iM. S.przeciwko(...)Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wW.o zapłatę zasądził od strony pozwanej na rzecz każdego z powodów kwotę po 1.700 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 3 listopada 2009 roku do dnia zapłaty należności głównej; oddalił powództwo w pozostałym zakresie; ustalił, że koszty procesu między stronami znoszą się wzajemnie; nakazał zwrócić na rzecz strony pozwanej kwotę 51,42 zł stanowiącą niewykorzystaną część zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego.
Powyższy wyrok w części oddalającej powództwo zaskarżyli apelacją powodowie, zarzucając Sądowi Rejonowemu mające wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.
-art. 299 k.p.c.w zw. zart. 227 k.p.c.poprzez jego niezastosowaniei niedopuszczenie przez Sąd dowodu z uzupełniającego przesłuchania powodówz uwagi na naruszenie rygoru zart. 207 §3 k.p.c., w sytuacji, gdy potrzeba przeprowadzenia tego dowodu wynikła z konieczności wyjaśnienia, czy kwota podana w fakturze VAT wystawionej przezR. C.odpowiada rzeczywistym kosztom naprawy, a wątpliwości te powstały dopiero po przesłuchaniu biegłego, zaś konieczność powołania tego dowodu na wcześniejszym etapie postępowania nie była możliwa do przewidzenia;
-art. 233 § 1 k.p.c.poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego przez Sąd polegającą na przyjęciu, że kalkulacja kosztów naprawy pojazdu sporządzona przezR. C.nie jest wiarygodnym źródłem informacji dotyczących naprawy w sytuacji gdy z zeznań świadka wynika, że dokonana naprawa przywróciła pojazd do stanu sprzed wypadku, co znalazło również potwierdzenie w wyniku przeglądu technicznego dopuszczającego pojazd do ruchu a także w opinii biegłegoW. S.z dnia 20 września 2012 r.;
-art. 278 k.p.c.w zw. zart. 227 k.p.c.poprzez jego niezastosowaniei niedopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego na okoliczność ustalenia, jakie czynności naprawcze były niezbędne do tego, aby przywrócić samochód powodów do stanu sprzed wypadku przy użyciu „części rzeczywiście wykorzystanych w procesie naprawy”.
W kontekście powyższych zarzutów skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od strony pozwanej na ich rzecz kwot po 1.589,93 zł wraz z odsetkami od dnia 3 listopada 2009 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, za obie instancje. Skarżący sformułowali również wniosek ewentualny o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W odpowiedzi na apelację powodów strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz od powodów zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Podczas rozprawy apelacyjnej strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska procesowe.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest niezasadna.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w wyniku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Powyższe ustalenia Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własne uznając za zbędne powielanie ich w dalszej części uzasadnienia.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż z przyczyn natury formalnej nie może odnieść spodziewanego przez stronę skarżącą skutku sformułowany w apelacji zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisówart. 278 k.p.c.iart. 299 k.p.c.w zw. zart. 227 k.p.c.poprzez ich niezastosowanie i niedopuszczenie przez Sąd dowodu z uzupełniającej opinii biegłego oraz z uzupełniającego przesłuchania powodów. Powołane postanowienia Sądu Rejonowego wydane na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013 r. są postanowieniami niezaskarżalnymi w drodze zażalenia - nie są one bowiem postanowieniami kończącymi postępowanie w sprawie, ani postanowieniami wymienionymi enumeratywnie w treściart. 394 § 1 k.p.c., ani też nie podlegają zaskarżeniu na podstawie przepisów szczególnych. Niezaskarżalność powyższych postanowień Sądu I instancji nie oznacza jednak, że z chwilą ich ogłoszenia stają się one prawomocne. Zgodnie bowiem z treściąart. 363 § 2 k.p.c.mimo niedopuszczalności odrębnego zaskarżenia, nie stają się prawomocne postanowienia podlegające rozpoznaniu przez sąd drugiej instancji, gdy sąd ten rozpoznaje sprawę, w której je wydano.
Podstawą prawną badania przez Sąd Odwoławczy zasadności niezaskarżalnych postanowień Sądu I instancji wydanych przed wydaniem wyrokuw ramach tzw. uprzedniej kontroli prawidłowości orzeczenia jest przepisart. 380 k.p.c.Zgodnie z jego treścią sąd drugiej instancji, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie podlegały zaskarżeniuw drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Dopuszczalność kontroli niezaskarżalnych postanowień Sądu I instancji przez Sąd Odwoławczy w trybieart. 380 k.p.c.znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, który wskazuje, że„warunkiem takiej kontroli niezaskarżalnego postanowienia, które miało wpływ na wynik sprawy, jest zamieszczenie stosownego wniosku w środku odwoławczym skierowanym przeciwko postanowieniu podlegającemu zaskarżeniu zażaleniem”(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2014 r., II UZ 63/13, LEX nr 1418894).
Sąd Odwoławczy w pełni podziela również stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym„gdy w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik wniosek taki powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania pismom przez niego wnoszonym treści wprost w nich niewyrażonych”(por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2008 r., II CZ 54/08, LEX nr 447663; z dnia 28 października 2009 r., II PZ 17/09, LEX nr 559946).
Odnosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej apelacja obejmuje swoim zakresem część zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego oddalającego powództwo. W treści apelacji fachowy pełnomocnik strony skarżącej nie zawarł jednak ani stosownego wniosku, o którym stanowiart. 380 k.p.c., ani nawet nie powołał się na ten przepis pomimo, iż w toku postępowania rozpoznawczego pełnomocnik skarżącej zwrócił, w trybieart. 162 k.p.c.we właściwym terminie uwagę Sądu Rejonowego na mające, w jego ocenie, miejsce uchybienie przepisom postępowania. Sąd Odwoławczy nie może natomiast z treści samego zarzutu apelacyjnego wywodzić, że strona skarżąca, podnosząc zarzut naruszenia przepisuart. 278 k.p.c.iart. 299 k.p.c., jednocześnie składa dorozumiany wniosek w trybieart. 380 k.p.c.o rozstrzygnięcie kwestii postanowień Sądu Rejonowego w przedmiocie oddalenia zgłoszonych wniosków dowodowych.
Wobec braku wniosku, o którym mowa wart. 380 k.p.c., przeprowadzenie przez Sąd Odwoławczy merytorycznej kontroli postanowień dowodowych Sądu Rejonowego z dnia 25 czerwca 2013 r. - pomimo złożenia zastrzeżenia do protokołu rozprawy w trybieart. 162 k.p.c.- nie jest dopuszczalne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2013 r., II CZ 83/13, LEX nr 1418728). W tej sytuacji Sąd Odwoławczy kontrolą instancyjną objąć może prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia w kontekście faktycznie zgromadzonego przez Sąd I instancji materiału procesowego.
Chybiony okazał się zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisuart. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów skutkujące przyjęciem, że kalkulacja kosztów naprawy pojazdu powodów sporządzona przezR. C.nie jest wiarygodnym źródłem informacji dotyczących naprawy.
W myśl powołanego wyżej przepisu ustawy Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem Sądu jest tu dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych i ostateczne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia.
Ocena wiarygodności mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów, ponieważ obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron, na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia ze świadkami, stronami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji.
Jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.
W kontekście powyższych uwag należy stwierdzić, iż wbrew twierdzeniom apelujących w rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy i nie naruszył dyspozycjiart. 233 § 1 k.p.c.Przeprowadzona przez tenże Sąd ocena materiału dowodowego jest w całości logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, zaś podniesione w tym zakresie w apelacji zarzuty stanowią w istocie jedynie niczym nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi i nieobarczonymi jakimkolwiek błędem ustaleniami Sądu pierwszej instancji.
W szczególności za prawidłową uznać należy negatywną ocenę SąduI instancji, co do wiarygodności sporządzonej przezR. C.kalkulacji kosztów naprawy pojazdu powodów. Oceny tej Sąd meriti dokonał w wyniku konfrontacji treści powyższej kalkulacji z treścią kalkulacji sporządzonej przez powołanego w sprawie biegłego z zakresu mechaniki pojazdowej i ruchu drogowego, której - co wymaga podkreślenia - żadna ze stron nie kwestionowała w toku postępowania. Z zestawienia powyższych kalkulacji oraz wprost z treści samej opinii biegłego w sposób jednoznaczny wynika, że kalkulacja sporządzona przezR. C.nie wykazuje wszystkich kosztów niezbędnych do przywrócenia pojazdu strony powodowej do stanu sprzed powstania szkody. Jest to wynikiem zarówno pominięcia w tej kalkulacji szeregu koniecznych czynności naprawczych (co skutkowało zaniżeniem wartości koniecznej robocizny), jak i dowolnego przyjęciaw oparciu o bliżej nieokreślone kryteria wartości mających zastosowanie przy naprawie części zamiennych (co skutkowało zaniżeniem wartości koniecznych części zamiennych). Konfrontując zatem wiarygodność i moc dowodową dokumentu prywatnego w postaci kalkulacji sporządzonej przezR. C.z opinią biegłego sądowego z zakresu mechaniki pojazdowej i ruchu drogowego sporządzoną przy zastosowaniu rynkowych stawek robocizny, nowych i oryginalnych części zamiennych oraz pełnej technologii naprawy uszkodzeń zalecanej przez producenta pojazdu Sąd Rejonowy słusznie jako podstawę ustaleń faktycznych dotyczących rozmiaru szkody i wartości prac naprawczych uszkodzonego pojazdu przyjął treść opinii biegłego sądowego. W konsekwencji powyższego Sąd Odwoławczy podziela wyrażone przez Sąd I instancji stanowisko, że z uwagi na fakt, iż kalkulacja sporządzona przezR. C.stanowi nieco ponad 60 % wysokości koniecznych kosztów naprawy określonych w sporządzonej przez biegłego sądowego opinii, brak jest podstaw do uznania, że kwota określona w powoływanej przez apelujących fakturze stanowi rzeczywisty rynkowy koszt naprawy stanowiącego ich własność pojazdu. Na aprobatę zasługują również wyprowadzone przez Sąd Rejonowy ze zgromadzonego materiału procesowego wnioski jurydyczne w zakresie przepisów prawa cywilnego regulujących kwestię odszkodowania.
Mając na uwadze powyższe, a także fakt, że w postępowaniu apelacyjnym nie ujawniono okoliczności, które Sąd drugiej instancji winien wziąć pod uwagę z urzędu, apelacja podlegała oddaleniu jako bezzasadna w oparciu oart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł zgodnie z wyrażoną wart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.zasadą odpowiedzialności za wynik sporu zasądzając od strony każdego z powodów na rzecz strony pozwanej kwoty po 150 zł. Na kwoty te złożyło się jedynie wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej w postępowaniu odwoławczym ustalone w oparciu o§ 12 ust. 1 pkt 1w zw. z§ 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U.z 2013 r. poz. 490 – j.t.).