Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 560/14
Data wyroku: 2014-06-04 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Lucyna Morys-Magiera, Magdalena Balion-Hajduk, Marcin Rak
Słowa kluczowe: Testament, Spadek, Ciężar Dowodu
Podstawa prawna: art. 951 k.c., art. 5 k.p.c., art. 207 k.p.c., art. 13 § 2 k.p.c.

Sygn. akt III Ca 560/14

POSTANOWIENIE
Dnia 4 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący - Sędzia  SO Magdalena Balion - Hajduk (spr.)
Sędziowie:    SO Lucyna Morys - Magiera
SR (del.) Marcin Rak
Protokolant   Aneta Puślecka
po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2014 r. na rozprawie sprawy
z wnioskuJ. W.,K. W.iA. W.
z udziałemH. Ż.
o stwierdzenie nabycia spadku
na skutek apelacji uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku
z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II Ns 778/12
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
SSR (del.)  Marcin Rak SSO Magdalena Balion - Hajduk SSO Lucyna Morys – Magiera
Sygn. akt III Ca 560/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 grudnia 2012r. Sąd Rejonowy w Rybniku stwierdził, że spadek poM. Ż.synu(...), zmarłym w dniu 11 marca 2012 wR., ostatnio stale zamieszkałym wŚ.nabyła na podstawie testamentu alograficznego z dnia 7 marca 2012r. w całości jego siostraE. W..
Sąd ustalił, że spadkodawcaM. Ż.zmarł w dniu 11 marca 2012r. w domu swojej siostry na skutek nagłego pogorszenia się stanu zdrowia po operacji usunięcia nerki. Na kilka dni przed śmiercią przeprowadzili się do siostryE. W., która zaoferowała mu pomoc. Obawiał się, że umrze i chciał rozporządzić swoim majątkiem. Kazał wezwać świadków celem sporządzenia testamentu. Na świadków poproszeni zostali sekretarz GminyŚ.Z. K., sąsiad wnioskodawczyniF. S.i wynajmujący od wnioskodawczyni warsztat samochodowyR. S.. Spadkodawca w ich obecności wygłosił ostatnią wolę, wskazując swoją siostręE. W.do dziedziczenia całego majątku. Sekretarz Gminy spisał protokół z testamentu i dał go do podpisania spadkodawcy i świadkom. Spadkodawca nie był w stanie podpisać protokołu. Spadkodawca był świadomy, wiedział co robi. Uczestnik postępowania - brat spadkodawcyH. Ż.był skonfliktowany ze spadkodawcą i nie odwiedzał go u siostry.
Sąd Rejonowy wskazał, iż spadkodawca sporządził testament allograficzny zgodnie zart. 951 k.c.Testament ten spełnia wszystkie wymogi, a protokół jest dokumentem urzędowym stwierdzającym dokonanie czynności polegającej na sporządzeniu testamentu w formie ustnej. Także świadkowie testamentu spełniali wymogi określone wart. 956 i 957 k.c.
Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wniósł uczestnik postępowaniaH. Ż., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzucając iż spadkodawca nie pozostawił testamentu, a testament przedstawiony przez wnioskodawczynię jest sfabrykowany. Brat chciał cały majątek przepisać na rzecz uczestnika, bo taka też była wola rodziców.
Wnioskodawczyni wniosła o oddalenie apelacji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja musiała odnieść skutek.
W toku postępowania uczestnik postępowania został wezwany na rozprawę celem przesłuchania w charakterze strony. Sąd przed pierwszym posiedzeniem nie pouczył uczestnika, który w toku postępowania nie był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, o obowiązku składania wniosków dowodowych i możliwości złożenia pisma przygotowawczego zgodnie zart. 207 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012r. Sąd I instancji dopuścił dowody z dokumentów w postaci aktu zgonu i odpisów aktu stanu cywilnego oraz zeznań zainteresowanych. W toku zeznań uczestnik kwestionował testament spadkodawcy i okoliczności jego sporządzenia. W protokole odnotowano także, że uczestnik nie składa wniosków dowodowych. Sąd odwoławczy uznał, że obowiązkiem Sądu I instancji było udzielenie uczestnikowi stosownych pouczeń o obowiązków poparcia swych twierdzeń dowodami i konsekwencjach wynikających zart. 6 k.c.Sąd Rejonowy nie uczynił tego zarówno przed wyznaczeniem terminu rozprawy jak i na posiedzeniu, chociaż z twierdzeń uczestnika wynikało, iż kwestionuje testament przedłożony przez wnioskodawczynię. Tym bardzie Sąd winien zgodnie zart. 5 k.p.c.udzielić uczestnikowi stosownych pouczeń co do czynności procesowych. Ich brak sprawia, iż rozstrzygniecie Sądu Rejonowego należało uznać za przedwczesne.
Sąd Rejonowy, ponownie rozpoznając sprawę precyzyjnie pouczy wnioskodawczynię i uczestnika o obowiązku przedstawiania dowodów na poparcie swych twierdzeń i konsekwencjach zaniechań w tym zakresie.
Z powyższych przyczyn Sąd Okręgowy na mocyart. 386 § 4 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.