Sąd Okręgowy w Zamościu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 579/14
Data wyroku: 2014-07-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Zwolak, Zbigniew Żaczek, Mirosław Kędrak
Słowa kluczowe: Usiłowanie, Wykroczenie
Podstawa prawna: art.11§1 i 2 k.w., art.119§1 k.w. i art.119§2 k.w.

Sygn. akt II Ka 579/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Zamościu II Wydział Karny w składzie :
Przewodniczący: SSO Urszula Zwolak (spr.)
Sędziowie: SSO Zbigniew Żaczek
SSO Mirosław Kędrak
Protokolant: st.sekr.sądowy Agnieszka Nowakowska
przy udziale Prokuratora Prok. Okręg. Roberta Gąski
po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2014 roku
sprawyR. B.
oskarżonego o przestępstwo zart. 278§1 kkw zb. zart. 278§5 kkw zw. zart. 278§1 kkw zw. zart. 11§2 kkw zw. zart.64§1 kkiart. 13§1 kkw zw. zart.278§1 kkw zw. zart. 64§1 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora i oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Zamościu
z dnia 9 kwietnia 2014 r.     sygn. akt II K 41/13

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że z podstawy prawnej wymiaru kary za czyn II (drugi) przypisany oskarżonemu w pkt III (trzecim) wyroku eliminuje art.119§2 kw;

II
w pozostałej części utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok uznając apelację oskarżonego za oczywiście bezzasadną ;

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzeczKancelarii Adwokackiej (...)kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonego w postępowaniu odwoławczym oraz kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt groszy)tytułem podatku od towarów i usług;

IV
zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, zaś wydatkami tego postępowania obciąża Skarb Państwa.

/-/ Na oryginale właściwe podpisy.
Sygn. akt II Ka 579/14

UZASADNIENIE
Uzasadnienie faktyczne:
Prokurator Rejonowy w Zamościu oskarżyłR. B.o to, że:
I. w dniu 23 listopada 2012 roku wZ.woj.(...)dokonał zaboru w celu przywłaszczenia elektronicznej książki marki(...)wraz z obudową wartości 169 euro, słuchawek wartości 60 euro, zegarkamarki R.wartości 100 euro, aparatu fotograficznegomarki K.FotoShot wartości 120 euro, karty kredytowej oraz kosmetyczki z zawartością przyborów toaletowych wartości 10 euro, działając tym samym na szkodę obywatela NiemiecT.S.przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Zamościu II Wydział Karny z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt IIK 27/09 za czyn zart. 280 § 2 k.k., którą to karę odbywa w okresie od 16 stycznia 2012 r.,
tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.w zb. zart. 278 § 5 k.k.w zw. zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
II. w dniu 24 listopada 2012 roku wZ.woj.(...)usiłował dokonać kradzieży pieniędzy w wysokości 360 złotych na szkodę obywatela NiemiecT.S.w ten sposób, że posługując się uprzednio skradzioną kartą kredytową stanowiącą własność pokrzywdzonego usiłował dokonać opłaty za usługę hotelową, jednakże dokonanie nie nastąpiło z uwagi na zablokowanie karty przez właściciela, działając tym na szkodęT.S.przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Zamościu II Wydział Karny z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt IIK 27/09 za czyn zart. 280 § 2 k.k., którą to karę odbywa w okresie od 16 stycznia 2012 r.,
tj. o czyn zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k..
Sąd Rejonowy w Zamościu wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 roku wydanym w sprawie IIK 41/13 oskarżonegoR. B.:
w granicach pierwszego z zarzucanych mu czynów uznał za winnego tego, że:
I.w dniu 23 listopada 2012 roku wZ.woj.(...)dokonał zaboru w celu przywłaszczenia ze wspólnie zajmowanego w hostelu pokoju elektronicznej książki marki(...)wraz z obudową wartości 169 euro, słuchawek wartości 60 euro, zegarkamarki R.wartości 100 euro, aparatu fotograficznegomarki C. (...)wartości 120 euro, kosmetyczki z przyborami toaletowymi wartości 10 euro stanowiących równowartość 1892,41 zł, oraz karty kredytowejP.na szkodę obywatela NiemiecT.S.w ten sposób, że pod nieobecność pokrzywdzonego wyjął je z jego torby i wyniósł z hostelu, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu w okresie od 16 stycznia 2012 roku do 22 listopada 2012 roku części kary pozbawienia wolności w wymiarze większym niż sześć miesięcy orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Zamościu II Wydziału Karnego z dnia 14 maja 2009 r. w sprawie o sygn. akt IIK 27/09 za umyślne przestępstwo podobne zart. 280 § 2 k.k.– tj. czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 278 § 1 k.k.w zb. zart. 278 § 5 k.k.w zw. zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
II.na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonegoR. B.obowiązek naprawienia w części szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonegoT.S.kwoty 1356,43 zł stanowiących równowartość 329 euro;
III.obwinionegoR. B.w granicach drugiego z zarzucanych mu czynów uznaje za winnego tego, że w dniu 24 listopada 2012 roku wZ.woj.(...)usiłował dokonać kradzieży pieniędzy stanowiących równowartość 360 złotych na szkodę obywatela NiemiecT.S.w ten sposób, że posługując się uprzednio skradzioną kartą kredytową stanowiącą własność tegoż pokrzywdzonego, usiłował dokonać opłaty za usługę hotelową, jednakże dokonanie nie nastąpiło z uwagi na zablokowanie karty przez właściciela, działając tym na szkodęT.S., tj. czynu wyczerpującego znamiona wykroczenia z art. 11 § 1 k.w. w zw. z art. 119 § 2 i art. 119 § 1 k.w. i za to na podstawie art. 11 § 3 k.w. w zw. z art 119 § 1 k.w. i art. 119 § 2 k.w. wymierzył mu karę 25 dni aresztu;
IV.na podstawieart. 230 § 2 k.p.k.zwrócił osobie uprawnionejT.S.: kartę kredytowąP., aparat fotograficznyC.P.S.wraz z czarnym etui, etui na słuchawki wraz z gumowym mocowaniem słuchawek, kosmetyczkę wraz z zawartością – szczegółowo opisanych w wykazie dowodów rzeczowych Nr I/548/12 pod poz. od 1 do 4 (k. 72 akt sprawy) oraz dwie karty pamięci(...)GB iL. (...)przechowywane w kopercie (k. 110 akt sprawy);
V.na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemuR. B.okres jego rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w dniach od 24 listopada 2012 roku do 26 listopada 2012 roku przy czym jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności jest równy jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;
VI.zasądził od oskarżonegoR. B.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zamościu kwotę 890,69 zł tytułem kosztów sądowych powstałych w związku z postępowaniem o przestępstwo;
VII.zasądził od obwinionegoR. B.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zamościu kwotę 130 złotych tytułem kosztów postępowania powstałych w związku z postępowaniem o wykroczenie.
Apelacje w tej sprawie wywiedli: Prokurator Rejonowy w Zamościu i oskarżony.
Prokurator Rejonowy w Zamościu na podstawieart. 425 § 1 i 2 k.p.k.orazart. 444 k.p.k.zaskarżył wyrok w części dotyczącej czynu z punktu II na niekorzyść oskarżonegoR. B.. Na podstawieart. 427 § 1 i § 2 k.p.k.iart. 438 pkt 1 k.p.k.wyrokowi temu zarzucił:
obrazę prawa karnego materialnego tj. art. 119 § 2 k.w. polegającą na niezasadnym powołaniu tego przepisu w kwalifikacji prawnej czynu przypisanegoR. B..
Podnosząc ten zarzut, skarżący na podstawieart. 437 § 1 i § 2 k.p.k.wnosił o:
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej czynu przypisanegoR. B.w punkcie III art. 119 § 2 k.w..
W sporządzonej osobiście apelacji, oskarżonyR. B.podnosił obrazę przepisów prawa procesowego, w tym bezwzględną przyczynę odwoławczą (pozbawienie prawa do obrony), zaś w obszernie rozbudowanych zarzutach wskazywał na czym ta obraza miała polegać oraz zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Podnosząc liczne i obszerne zarzuty skarżący wnosił o:
a). uchylenie wyroku w całości;
b). umorzenie postępowania lub zwrócenie sprawy prokuratorowi do uzupełnienia braków postępowania przygotowawczego;
c). zmianę wyroku i uniewinnienie go.
Uzasadnienie prawne:
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że skoro apelacja oskarżonego została uznana za oczywiście bezzasadną i ani oskarżony, ani jego obrońca ustanowiony w postępowaniu odwoławczym z urzędu, nie złożyli wniosku o uzasadnienie wyroku, Sąd Okręgowy na podstawieart. 457 § 2 k.p.k.ograniczył sporządzenie uzasadnienia wyroku do zakresu będącego wynikiem uwzględnienia apelacji wniesionej przez Prokuratora Rejonowego w Zamościu – uzasadnienie z urzędu.
Apelacja Prokuratora Rejonowego w Zamościu jest zasadna, bowiem wskazuje zaistniały błąd w zakresie zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 119 § 2 k.w., jednak Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutu i wniosku tejże apelacji w całej rozciągłości.
Kwestia karalności usiłowania, jest wkodeksie wykroczeńrozwiązana odmiennie niż wkodeksie karnymi te odmienności muszą być uwzględnione przy konstruowaniu treści orzeczenia, jeżeli przedmiotem osądu jest zarzut usiłowania popełnienia wykroczenia stypizowanego wkodeksie wykroczeń. Treśćart. 11 § 1k.w. opisuje w ujęciu prawnym istotę usiłowania, wskazując, że:odpowiada za usiłowanie, kto w zamiarze popełnienia czynu zabronionego swoim zachowaniem bezpośrednio zmierza do jego dokonania, które jednak nie następuje.Natomiast zgodnie z treściąart. 11 § 2k.w. karalność usiłowania popełnienia wykroczenia następuje jedynie wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Takie brzmienie przepisu jednoznacznie wskazuje, że karalność za usiłowanie nie odnosi się do wszystkich wykroczeń stypizowanych wkodeksie wykroczeń, a faktycznie odnosi się tylko do kilku takich przypadków. Rozwiązanie prawne przyjęte w treściart. 11 § 2k.w. co do karalności usiłowania, powoduje, że każdorazowo, ustalając, iż doszło jedynie do usiłowania dokonania wykroczenia, Sąd orzekający jest zobligowany ustalić, czy usiłowanie to jest karalne, tzn. czy odpowiedni przepis części szczególnejkodeksu wykroczeń, karalność usiłowania faktycznie przewiduje. Przy takiej konstrukcji prawnej, zdaniem Sądu, niezbędnym jest powołanie w kwalifikacji prawnej czynu przepisu, który karalność usiłowania konkretnego wykroczenia statuuje, w tym przypadku niezbędnym jest powołanie w przyjętej kwalifikacji czynuart. 119 § 2k.w.. W ten właśnie sposób objawia się odmienność konstrukcji karalności usiłowania w przepisachkodeksu karnegoikodeksu wykroczeń.Kodeks karnyprzewiduje karalność usiłowania co do każdego stypizowanego w części szczególnej przestępstwa, co pozwala w kwalifikacji prawnej czynu przypisywanego sprawcy poprzestać na wskazaniu konkretnego przepisu części szczególnejk.k.w związku zart. 13 § 1 k.k.. Natomiast w przypadku karalnego usiłowania wykroczenia, wskazanie jedynie przepisuart. 11 § 1k.w. nie statuuje odpowiedzialności za usiłowanie wykroczenia – przepis ten opisuje czym jest usiłowanie, nie daje natomiast podstawy do przyjęcia, że usiłowanie popełnienia wykroczenia jest w tym konkretnym przypadku karalne. W tej sytuacji procesowej przepisart. 119 § 2 k.k.mimo, że nie zawiera opisu znamienia wykroczenia, to jednak tylko wyszczególnienie tego przepisu w kwalifikacji prawnej jednoznacznie określa, iż w takim przypadku usiłowanie jest karalne. Dodatkowo za koniecznością powoływania przepisuart. 119 § 2k.w. w kwalifikacji prawnej czynu przypisanego w niniejszej sprawie oskarżonemu, przemawia konstrukcjaart. 11 § 2k.w., która przenosi rozstrzygnięcia zazwyczaj znajdujące się w przepisie części ogólnej na przepis części szczególnej –art. 119 § 2k.w.. Redakcjaart. 11 § 2k.w. powoduje, że część materii prawnej zazwyczaj ujmowanej w przepisach ogólnych zostaje przeniesiona do przepisu części szczególnej i dopiero jednoczesne powołanie przepisu ogólnego –art. 11 § 1k.w. z, w tym przypadkuart. 119 § 2k.w. odzwierciedla pełną kwalifikację prawną przypisanego sprawcy czynu. Reasumując w przypadku przestępstwa kradzieży, w kwalifikacji prawnej czynu wystarczającym jest powołanieart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 278 § 1 k.k., zaś w odniesieniu do wykroczenia kradzieży koniecznym jest powołanieart. 11 § 1k.w. w zw. zart. 119 § 2k.w. iart. 119 § 1k.w.. W związku z powyższym wniosek apelacyjny o wyeliminowanie przepisuart. 119 § 2k.w. z kwalifikacji prawnej czynu jest chybiony i nie został uwzględniony.
Nieco odmienna sytuacja istnienie w przypadku podstawy prawnej wymiaru kary. Przepisart. 11 § 3k.w. przewiduje, iż karę za usiłowanie wymierza się w granicach zagrożenia przewidzianego dla danego wykroczenia. W takiej sytuacji powoływanie w podstawie prawnej wymiaru karyart. 119 § 2k.w. jest zbędne, bowiem nie zawiera on samodzielnej sankcji karnej za usiłowanie, nie przewiduje również możliwości modyfikacji kary w porównaniu z typem podstawowym wykroczenia. Powołanieart. 11 § 3k.w. w podstawie prawnej wymiaru kary wskazuje granice sankcji karnej za usiłowanie i w połączeniu z konkretnym przepisem (w tym przypadkuart. 119 § 1k.w.) jest wystarczające z punktu widzenia jasności i przejrzystości orzeczenia. Niezbędne elementy wyroku skazującego przewiduje treśćart. 82 § 2 k.p.w.. Chociaż przepis ten nie recypowałart. 413 § 2 k.p.k., to jego redakcja, nie odbiegająca od treści tego przepisu procedury karnej, pozwala jednoznacznie przyjąć, iż wymierzając obwinionemu karę, należy wskazać podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia, bowiem konieczność jej wymienienia jest uzasadniona tym, że każda kara lub środek karny zastosowany w stosunku do oskarżonego/obwinionego musi mieć oparcie w konkretnym przepisie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy uwzględnił częściowo apelację prokuratora i zmienił zaskarżony wyrok z ten sposób, że z podstawy prawnej wymiaru kary za czyn II, przypisany oskarżonemu w punkcie III wyroku, wyeliminował przepis art. 119 § 2 k.w..
W ramach kontroli instancyjnej, z uwagi na złożoną przez oskarżonego apelację co do całości wyroku, Sąd dokonał analizy całości treści wyroku i jego uzasadnienia oraz sposobu procedowania w sprawie. Analiza ta nie potwierdziła podnoszonych w apelacji oskarżonego zarzutów zaistnienia w sprawie bezwzględnych przyczyn odwoławczych – Sąd Okręgowy nie stwierdził żadnej przesłanki ujętej wart. 439 k.p.k.czy też w zart. 440 k.p.k.. W szczególności Sąd nie stwierdził naruszenia prawa oskarżonego do obrony w niniejszej sprawie.
Również kary wymierzone oskarżonemu za każdy z przypisanych mu czynów są adekwatne do stopnia ich społecznej szkodliwości, nie przekraczają też stopnia winy oskarżonego – spełnione są więc przesłanki zart. 53 k.k.iart. 33 § 1 i 2k.w..
Mając powyższe na uwadze, Sąd w pozostałym zakresie – poza dokonaną zmianą opisaną powyżej – utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Ponieważ oskarżonego w postępowaniu odwoławczym reprezentował obrońca ustanowiony z urzędu, Sąd na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze(Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.S. S.koszty nieopłaconej pomocy prawnej, których wysokość została określona zgodnie z§ 14 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.).
Orzeczenie o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze oparte zostało o treśćart. 624 § 1 k.p.k., gdyż oskarżony nie posiada majątku, zaś wobec odbywania przez niego bezwzględniej kary pozbawienia wolności jego możliwości zarobkowe są mocno ograniczone i z pewnością nie pozwolą na uiszczenie tego rodzaju należności Skarbu Państwa, tym bardziej, że utrzymany w mocy wyrok nakłada na oskarżonego liczne obowiązki finansowe, w tym również wobec pokrzywdzonego. Skarb Państwa wydatkami postępowania odwoławczego został obciążony na podstawieart. 626 § 1 k.p.k..
/-/ Na oryginale właściwe podpisy.