Sąd Apelacyjny w Lublinie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 114/14
Data wyroku: 2014-06-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lech Lewicki, Bohdan Tracz, Wojciech Zaręba
Słowa kluczowe: Kumulatywna Kwalifikacja Przestępstwa
Podstawa prawna: art. 189 § 3 k.k. i in.

Sygn. akt II AKa 114/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 czerwca 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Lech Lewicki

Sędziowie:

SA Bohdan Tracz (sprawozdawca)
SA Wojciech Zaręba

Protokolant

sekretarz sądowy Anna Kijak

przy udziale Wiesława Greszty prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Lublinie
po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 r.
sprawyM. G.,M. S.,K. M.,G. C.,A. P. (1),R. G.,K. G. (1)
oskarżonych zart. 189 § 3 kkiart. 191 § 2 kkiart. 158 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkoraz zart. 158 § 1 kkiart. 158 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kk
z powodu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu
z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt II K 64/13

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok uznając apelacje za oczywiście bezzasadne;

II
zasądza od oskarżonychM. G.,M. S.,K. M.,G. C.,A. P. (1),R. G.,K. G. (1)na rzecz oskarżyciela posiłkowegoS. B.po 428,59 (czterysta dwadzieścia osiem złotych pięćdziesiąt dziewięć groszy) zwrotu wydatków z tytułu ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym;

III
zasądza na rzecz Skarbu Państwa tytułem kosztów procesu za II instancję od oskarżonegoK. G. (1)406,66 (czterysta sześć złotych sześćdziesiąt sześć groszy) a od oskarżonychM. G.,M. S.,K. M.,G. C.,A. P. (1),R. G., po 306,66 (trzysta sześć złotych sześćdziesiąt sześć groszy).

II AKa 114/14

UZASADNIENIE
M. G.,M. S.,K. M.,G. C.,A. P. (1),R. G.iK. G. (1)oskarżeni zostali o to, że:

I
w dniu 14 lutego 2013r. wL.gm.G., woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu pozbawili ze szczególnym udręczeniem wolnościM. Ł.w ten sposób, że po uprzednim użyciu siły fizycznej wbrew jego woli wciągnęli go do samochodu, a następnie przewieźli do lasu w pobliżu miejscowościC.gdzie w celu zmuszenia do wskazania miejsca ukrycia przedmiotów skradzionych z siłowni mieszczącej się w budynkuP. W.grozili pokrzywdzonemu pobiciem i rozwierceniem wiertarką kolan oraz uderzali rękoma i kopali narażając go na bezpośrednie niebezpieczeństwo doznania obrażeń skutkujących naruszeniem czynności narządów jego ciała na okres powyżej 7 dni- tj. o przestępstwo zart. 189§3kkiart. 191§2kkiart. 158§1kkw zw. zart. 11§2kk.

II
w dniu 14 lutego 2013r. w miejscowościB.gm.G., woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu pozbawili ze szczególnym udręczeniem wolnościN. C.w ten sposób, że po uprzednim użyciu siły fizycznej, polegającej na uderzeniu w twarz i kopnięciu w plecy oraz przytrzymywaniu wbrew jego woli wsadził go do samochodu, a następnie przewieźli do lasu w pobliżu miejscowościC., gdzie w celu zmuszenia do wskazania miejsca ukrycia przedmiotów skradzionych z siłowni mieszczącej się w budynkuP. W.grozili pokrzywdzonemu zabójstwem, pobiciem i przewierceniem kolana oraz uderzali go rękami i kopali oraz trzykrotnie przypalali zapalniczką plecy, narażając go na bezpośrednie niebezpieczeństwo doznania obrażeń skutkujących naruszeniem czynności narządów jego ciała na okres powyżej 7 dni- tj. o przestępstwo zart. 189§3kkiart. 191§2kkiart. 158§1kkw zw. zart. 11§2kk.

III
w dniu 14 lutego 2013r. w miejscowościC.gm. Pionki, woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu wzięli udział w pobiciuW. B.iS. B.w ten sposób, że bili ich rękami i kopali po całym ciele narażając ich na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub doznania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w następstwie czegoW. B.doznał obrażeń w postaci uszczerbku zębów 23 i 24 co naruszyło czynności narządu jego organizmu na okres poniżej 7 dni, zaśS. B.doznał złamania kości potylicznej lewej na podstawie czaszki, krwiaka podoponowego i śródmóżdżkowego lewej półki móżdżku przebiciem do układu komorowego, ostrego wodogłowia wewnętrznego, złamania żebra IV prawego, które to obrażenia stanowiły chorobę realnie zagrażającej życiu – tj. o przestępstwo zart. 158§1kkiart. 158§2kkw zw. zart. 11§2kk.

Sąd Okręgowy w Radomiu wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 roku uznał oskarżonychM. G.,M. S.,K. M.,G. C.,A. P. (1),R. G.iK. G. (1)za winnych tego, że:

I
że w dniu 14 lutego 2013 roku wL.gm.G., woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności poprzez zmuszenie do wskazania miejsca ukrycia przedmiotów skradzionych z siłowni mieszczącej się w budynkuP. W., pozbawiliM. Ł.wolności połączonej ze szczególnym udręczeniem w ten sposób, iż po uprzednim użyciu przemocy przez przytrzymanie za ręce wprowadzili go do samochodu, pobili uderzając rękoma i pięściami po głowie, kopiąc po nogach, po tułowiu, grozili pokrzywdzonemu pobiciem, przywiązaniem do drzewa, przewierceniem kolan, a następnie przewieźli do lasu w pobliżu miejscowościC., gdzie ponownie uderzali go rękoma po twarzy, kopali po brzuchu, po klatce piersiowej, po nogach - narażając w ten sposóbM. Ł.na bezpośrednie niebezpieczeństwo doznania obrażeń skutkujących naruszeniem czynności narządów jego ciała na okres powyżej siedmiu dni, grozili mu też rozebraniem i pozostawieniem w lesie, dalszym pobiciem i tak opisany czyn zakwalifikował zart. 189§3kkw zw. zart. 189§1kkw zbiegu zart. 191§2kkw zbiegu zart. 158§1kkw zw. zart. 11§2kk;

II
w dniu 14 lutego 2013 roku w miejscowościB.gm.G., woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności poprzez zmuszenie do wskazania miejsca ukrycia przedmiotów skradzionych z siłowni mieszczącej się w budynkuP. W., pozbawiliN. C.wolności połączonej ze szczególnym udręczeniem w ten sposób, iż po uprzednim użyciu przemocy, polegającej na uderzeniu w twarz i kopnięciu w plecy oraz przytrzymywaniu wbrew jego woli, wsadzili go do samochodu, a następnie przewieźli do lasu w pobliżu miejscowościC., gdzie pobili go uderzając rękoma i pięściami po twarzy, kopiąc po plecach, narażając w ten sposóbN. C.na bezpośrednie niebezpieczeństwo doznania obrażeń skutkujących naruszeniem czynności narządów jego ciała na okres powyżej 7 dni, grozili pokrzywdzonemu zabójstwem, spaleniem, przywiązaniem i powieszeniem na drzewie, przewierceniem kolana, rozebraniem i pozostawieniem w lesie, pobiciem, trzykrotnie przypalili zapalniczką na wysokości pleców- i tak opisany czyn zakwalifikował zart. 189§3kkw zw. zart. 189§1kkw zbiegu zart. 191§2kkw zbiegu zart. 158§1kkw zw. zart. 11§2kk;

III
uznając, iż czyny przypisane w punkcie I i II oskarżeniM. G.,M. S.,K. M.,G. C.,A. P. (1),R. G.iK. G. (1)popełnili w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu, czyli w warunkach ciągu przestępstw, za czyny te na podstawieart. 189§3kkw zw. zart. 189§1kkw zbiegu zart. 191§2kkw zbiegu zart. 158§1kkw zw. zart. 11§2kkwymierzył każdemu z nich karę po 1 (jednym) roku i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności, przyjmując za podstawę wymiaru karyart. 189§3kkw zw. zart. 11§3kkw zw. zart. 91§1kkprzy zastosowaniuart. 60§2 pkt. 1kkw zw. zart. 60§6 pkt. 2kk;

IV
w miejsce czynu zarzucanego w punkcie III aktu oskarżenia uznał oskarżonychM. G.,M. S.,K. M.,G. C.,A. P. (1),R. G.iK. G. (1)za winnych tego, iż w dniu 14 lutego 2013 roku w miejscowościC.gm.P., woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu wzięli udział w pobiciuW. B.iS. B.w ten sposób, iżK. G. (1)zadał uderzenieS. B.pięścią w twarz, powodując jego upadek do tyłu na twarde podłoże, a następnie kopaliS. B.po klatce piersiowej, zaśK. M.zadał uderzenieW. B.pięścią w twarz, po czym kopaliW. B.po nogach, narażając pokrzywdzonych na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku określonego wart. 157§1kk, w następstwie czegoW. B.doznał obrażeń w postaci złamania zęba 23 na równi z szyjką oraz częściowego zwichnięcia zęba 24, co naruszyło czynności narządów jego ciała na czas poniżej 7 dni, zaśS. B.doznał obrażeń ciała w postaci złamania żebra IV prawego, a na skutek opisanego wyżej upadku na twarde podłoże doznał złamania kości potylicznej lewej na podstawie czaszki, krwiaka podoponowego i śródmóżdżkowego lewej półkuli móżdżku z przebiciem do układu komorowego, ostrego wodogłowia wewnętrznego–które to obrażenie skutkowało ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu i ciężkim kalectwem, które to następstwo oskarżeni mogli przewidzieć to jest przestępstwa zart. 158§2kkw zbiegu zart. 158§1kkw zw. zart. 11§2kki za czyn ten na podstawie powołanych przepisów skazał każdego z nich i na podstawieart. 158§2w zw. zart. 11§3kkwymierzyłK. G. (1)karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, na podstawieart. 158§2kkw zw. zart. 11§3kkwymierzyłM. G.,M. S.,K. M.,G. C.,A. P. (1),R. G.kary po 1 (jednym) roku i 8 (osiem) miesięcy pozbawienia wolności;

V
na podstawieart. 85kk,art. 91§2kkorzeczone wyżej kary pozbawienia wolności połączył i wymierzyłK. G. (1)karę łączną 2 (dwóch) i 4 (czterech)miesięcy pozbawienia wolności,M. G.,M. S.,K. M.,G. C.,A. P. (1),R. G.kary łączne po 2 (dwa) lata pozbawienia wolności;

VI
na podstawieart. 63§1kkna poczet orzeczonych wyżej kar pozbawienia wolności zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawieM. G.od dnia 21 lutego 2013 roku do dnia 24 lipca 2013 roku,M. S.,K. M.od dnia 20 lutego 2013 roku do dnia 24 lipca 2013 roku,G. C.od dnia 20 lutego 2013 roku do dnia 25 lipca 2013 roku,A. P. (1),R. G.od dnia 21 lutego 2013 roku do dnia 24 lipca 2013 roku,K. G. (1)od dnia 22 lutego 2013 roku do dnia 24 lipca 2013 roku;

VII
na podstawieart. 46§1kkw związku z czynem przypisanym wpunkcie IV(zarzucanym wpunkcie III) orzekł odM. G.,M. S.,K. M.,G. C.,A. P. (1),R. G.,K. G. (1)kwotę 100.000 zł (sto tysięcy) złotych – płatną solidarnie na rzecz pokrzywdzonegoS. B.- tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;

VIII
na podstawieart. 46§2kkw związku z czynem przypisanym wpunkcie IV(zarzucanym wpunkcie III) orzekł odM. G.,M. S.,K. M.,G. C.,A. P. (1),R. G.,K. G. (1)na rzecz pokrzywdzonegoW. B.nawiązkę w kwocie 5.000 zł (pięciu tysięcy) złotych – płatną solidarnie;

IX
na podstawieart. 627kpkw zw. zart. 633kpkzasądził na rzecz Skarbu Państwa odM. G.,M. S.,K. M.,G. C.,A. P. (1),R. G.kwoty po 715,24 gr (siedemset piętnaście dwadzieścia cztery grosze) tytułem kosztów sądowych, w tym 300 zł opłaty, odK. G. (1)na rzecz Skarbu Państwa kwotę 815,24 gr (osiemset piętnaście złotych dwadzieścia cztery groszy) tytułem kosztów sądowych w tym 400 zł tytułem opłaty;

X
zasądził od oskarżonychM. G.,M. S.,K. M.,G. C.,A. P. (1),R. G.,K. G. (1)na rzecz oskarżyciela posiłkowegoS. B.kwoty po 771, 43 zł ( siedemset siedemdziesiąt jeden złotych czterdzieści trzy groszy) tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej mu przez pełnomocnika.

Apelacje od tego wyroku wnieśli obrońcy oskarżonych.
Obrońca oskarżonegoM. G.zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczeń zawartych w art. III, IV, V, VII i VIII. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
Odnośnie orzeczenia z pkt. IV wyroku:

1
błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, iż oskarżonyM. G.działając wspólnie i w porozumieniu z pozostałymi współoskarżonymi wziął udział w pobiciuW. B.iS. B., podczas gdy właściwa ocena materiału dowodowego, a w szczególności wyjaśnieńM. G.zeznań świadkaK. W.oraz wyjaśnień współoskarżonychG. C.iM. S.wskazują, iż w pobiciuW. B.,S. B.brali udziałR. G.,K. G. (1)iK. M.;

2
obrazę przepisów postępowania, tj.art. 7 k.p.k.przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na obdarzeniu walorem wiarygodności wyjaśnień oskarżonychA. P. (1)iR. G.z których wynika iż pozostali oskarżeni znajdujący się w części bagażowej samochodu wysiedli bezpośrednio po tym, jak usłyszeli od tych znajdujących się w kabinie o obraźliwym geście jednego z mężczyzn idących drogą i wszyscy dobiegli do pokrzywdzonych, podczas gdy wyjaśnienia pozostałych oskarżonychM. G.,G. C.,M. S.przeczą tym twierdzeniom, a nadto wyjaśnieniaA. P. (1)iR. G.nie korelują ze sobą w zakresie, co do ilości osób uczestniczących w zdarzeniu;

odnośnie orzeczenia z pkt. III i V wyroku:

1
rażącą niewspółmierność- surowość kary orzeczonej wobec oskarżonego przez wymierzenie mu za czyny opisane w pkt. I i II wyroku kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy istniały okoliczności przemawiające za łagodniejszym wymiarem kary, przede wszystkim takie jak: przyznanie się oskarżonego do winy, wyrażenie czynnego żalu i skruchy w związku z dopuszczeniem się w/w czynów, przeproszenie pokrzywdzonych, brak uprzedniej karalności, a także fakt iż oskarżony jest osobą młodą, prowadzącą dotychczas spokojny, ustabilizowany tryb życia, udzielającą się społecznie i sportowo, posiadającą pozytywną opinię w miejscu zamieszkania i wśród współpracowników.

Wskazując na powyższe wniósł na podstawieart. 437§ 1 k.p.k.o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. III w części dotyczącej oskarżonegoM. G.przez warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej względem oskarżonego kary pozbawienia wolności oraz zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. IV w części dotyczącej oskarżonegoM. G.przez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu oraz uchylenie orzeczenia zawartego w pkt. V, VII, i VIII w części dotyczącejM. G..
Obrońca oskarżonegoM. S.zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczeń z pkt. IV , V i VI zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:

1
W oparciu oart. 427 §1 i 2 k.p.k.iart. 438pkt. 3 i 4 k.p.k.

a
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, a mający wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie, iż dalsze łagodzenie orzeczonej kary łącznej 2 lat bezwzględnego pozbawienia wolności za zarzucane oskarżonemu przestępstwa, poprzez zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej nie znajduje uzasadnienia w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych w toku przeprowadzonej rozprawy ustaleń przez co, zarzucił sądowi rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary w sytuacji jego uprzedniej niekaralności, właściwości i warunków osobistych, przejawiających się w szczególności w pozytywnej opinii w środowisku, w którym na co dzień przebywa i pracuje, dotychczasowym sposobie życia z poszanowaniem panującego porządku prawnego, jego zachowaniem po popełnieniu przestępstwa-wyrażeniu skruchy i czynnego żalu, jak również pojednaniem się z pokrzywdzonymi oraz przyznaniem się do winy w ramach stawianego zarzutu z pkt. I i II aktu oskarżenia, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia kary rażąco surowej, nie uwzględniającej dyrektyw wymiaru kary określonych wart. 53 k.k.

2
W oparciu oart. 427 § 1 i 2 k. p. kiart. 438 pkt.2 i 3 k.p.k.wyrokowi temu w pkt. IV:

a
naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 5 § 2, 7 i 410 k.p.k.w toku gromadzenia i oceny materiału dowodowego poprzez przyjęcie za podstawę wyroku okoliczności wątpliwych a nie rozstrzygniętych na korzyść oskarżonego, jak również jedynie częściowe uwzględnienie dowodów ujawnionych na rozprawie oraz sprzeczności w zeznaniach pokrzywdzonych, a w konsekwencji dokonanie dowolnej oceny dowodów ujawnionych w toku postępowania na rozprawie, poprzez przyznanie prymatu wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego oraz współoskarżonych;R. G.,A. P. (2)iK. G. (1), nie uwzględniając natomiast wyjaśnieńK. M.,M. G.,G. C., co spowodowało błędne ustalenie przez sąd stanu faktycznego, mającego wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, iż oskarżony dopuścił się popełnienia czynu z pkt. IV wyroku a nadto:

2
W oparciu oart. 427§ 1 i 2 k. p. k.iart. 438 pkt. 4 k.p.k.:

a
rażącą niewspółmierność zastosowanego wobec oskarżonego środka karnego w postaci zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w kwocie 100.000zł płatną solidarnie od oskarżonego i pozostałych współoskarżonych, z uwagi na bezpośredniego przyczynienia się pokrzywdzonego-S. B.do wystąpienia negatywnych i poważnych dla zdrowia konsekwencji po zaistnieniu przedmiotowego zdarzenia w postaci odmowy udzielenia natychmiastowej pomocy lekarskiej, jak również fakt pozostawania w stanie nietrzeźwości, co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia wobec oskarżonego rażąco surowego środka karnego, nie uwzględniając dyrektyw wymiaru kary określonych wart. 53 k.k.

Podnosząc powyższe zarzuty na zasadzie art. 437 § 1 i 2 wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. V i VII poprzez rozłączenie kary łącznej i orzeczenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz zmianę wyroku w zakresie pkt. IV i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego aktem oskarżenia czynu z pkt. II a/o ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
Obrońca oskarżonegoK. M.zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

1
naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację i zastosowanieart. 189 §3 k.k.w przypadku, gdy prawidłowa kwalifikacja czynów przypisanych oskarżonemu w pkt. I i II wyroku winna stosowaćart. 189§1 k.k.w zbiegu zart. 191 §2 k.k.w zbiegu z art., 158§ 11 k.k.w zw. zart. 11 §2 k.k.;

2
błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wyroku, a polegający na uznaniu, że:

- uderzenieS. B.niczym nie różniło się od uderzeniaW. B.,
- działanie sprawców niezależnie od tego, co który zrobił nie różnicuje ich odpowiedzialności,
- uderzenieW. B.było też silne.
Na zasadzieart. 437 § 1 k.p.k.wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku i zakwalifikowanie czynów opisanych w pkt. I i II wyroku zart. 198 § 1 k.k.w zb. zart. 191 § 2 k.k.w zb. zart. 158 §1w zw. zart. 11 §2 k.k.i wymierzenie oskarżonemu stosownej kary przy zastosowaniuart. 91 §1 k.k.iart. 60 §2 pkt. 1 k.k.
- zakwalifikowanie czynu opisanego w pkt. IV wyroku zart. 158§1 k.k.i wymierzenie na podstawie tego przepisu stosownej kary pozbawienia wolności;
- wymierzenie oskarżonemu kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat,
ewentualnie
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Obrońca oskarżonegoG. C.zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

1
mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania tj.art. 4 k.p.k.w zw. zart. 7 k.p.k.w zw. 410k.p.k.w zw. zart. 424 §1 k.p.k.poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego z pominięciem szeregu istotnych okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej a nadto niedostateczne uzasadnienie względów z jakich sąd dał wiarę dowodom niekorzystnym dla oskarżonego zarazem odmawiając wiarygodności dowodom dla niego korzystnym, a mianowicie:

a
co do czynów przypisanych w pkt. I i II wyroku przez przyjęcie, że w zakresie tych czynów oskarżony działał ze szczególnym udręczeniem, w sytuacji gdy:

– motywem działania oskarżonych była wyłącznie chęć odzyskania sprzętu ukradzionego z siłowni, przez co ich zachowania nie zmierzały do udręczenia i wyrządzania krzywdy pokrzywdzonym, a jedynie do ich przestraszenia, aby wskazali, gdzie ten sprzęt się znajdował,
- pokrzywdzeni sami przyznali, że oskarżeni nie działali względem nich ze szczególnym udręczeniem i nawet nie chcieli, by ich ścigać,
- pokrzywdzonyM. Ł.doznał wyłącznie kilku zasinień na nogach i tułowiu, a co świadczy o tym, że oskarżeni zadawali uderzenia z niewielką siłą oraz że nie mogło być ich wiele,
- pokrzywdzonyN. C.wskazał nadto, że gróźb ze strony oskarżonych się nie bał i uważał je za żarty, a jedynie przestraszyło go wywiezienie do lasu,
- bezpośrednio po tym jak, pokrzywdzeni wskazali, gdzie znajduje się sprzęt ukradziony przez nich z siłowni, zaprzestano względem nich jakiejkolwiek przemocy i wypuszczono wolno,

b
co do czynu przypisanego w pkt. IV wyroku poprzez przyjęcie, że oskarżonyC.popełnił ten czyn w sytuacji gdy brak jest podstaw do takiego twierdzenia oraz możliwości ustalenia jego przebiegu w sposób przyjęty przez sąd:

- pobicieS.iW. B.stanowiło indywidualne działania oskarżonychG.,G.iM.,
- oskarżeni jadący w tylnej części samochodu nie widzieli w czasie jazdy samochodem pokrzywdzonych, przez co nie widzieli też, jak jeden z nich prowokował oskarżonych, którzy jechali z przodu pojazdu,
- całe zdarzenie w czasie, którego pokrzywdzeni zostali pobici, trwało krótką chwilę i gdy oskarżony wysiadł z pojazdu, to już nikt nie używał względem nich przemocy,
- oskarżony nie miał jakiegokolwiek motywu w użyciu przemocy względem pokrzywdzonych,
-S. B.na rozprawie zeznał, że z samochodu wyszło klika osób, ale nie wie czy więcej niż trzy, bo było ciemno, ponadto stwierdził, że „wtedy tak mi się wydawało, że zostałem pobity przez dwóch mężczyzn, może dwóch do nie doleciało, ale widziałem więcej osób, które wybiegły z samochodu”- a co koresponduje z wyjaśnieniami oskarżonegoC., który stwierdził, że jedynie wyszedł z samochodu z pozostałymi osobami, które siedziały z tyłu pojazdu, ale w pobiciu pokrzywdzonych nie uczestniczyli,
- świadek zdarzeniaK. W.wskazała, że pięciu mężczyzn „było bardzo blisko samochodu", a co również potwierdza ww. wyjaśnienia oskarżonegoC.,
- zeznaniaW. B.są w całości niewiarygodne, gdyż znajdował się on w czasie zdarzenia w stanie nietrzeźwości, wskazywał, że oskarżonych miało być nawet 10, podczas gdy było ich 7, miał nie zauważyć jak oskarżeni wyszli z samochodu i uderzyli jego brata - mimo, że znajdował się bardzo blisko niego, nadto stwierdził, że nie wie, czy podbiegła do niego jedna osoba czy więcej, stwierdzając przy tym, że „ja nie widziałem nawet kątem oka, ile osób mnie biło" oraz że „nie widziałem nawet jak go uderzyli (przyp. - jego brata), dopiero później go zobaczyłem", nadto zeznania jego wyklucza analiza przestrzenno-czasowa zdarzenia,
- również i funkcjonariuszom Policji, bezpośrednio po zdarzeniu, pokrzywdzeni nie byli w stanie wskazać, ilu było sprawców - powiedzieli, że nie wiedzą,
- błędnie i dowolnie przyjęto, że oskarżeni - w tymG. C.- mieli w czasie dobiegania do pokrzywdzonych zaciągać kominiarki na twarz,
- większość oskarżonych potwierdziła, że osoby znajdujące się na pace samochodu nie brały udziału w pobiciuS.iW. B.,
- zeznaniaA. P. (1), który miał słyszeć jak oskarżeni jadący w przedniej części samochodu komentowali zachowanie pokrzywdzonych są niewiarygodne, a nawet gdyby przyjąć, że rzeczywiście słyszał on taką rozmowę, to przecież nie oznacza to, że również i inne osoby ją słyszały, w tym oskarżonyC..
2. Nadto z ostrożności procesowej na podstawieart. 438 ust. 4 k.p.k.zarzucił rażącą niewspółmierność kary poprzez wymierzenie w stosunku do oskarżonego kary łącznej bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, w sytuacji, gdy jego postawa, a w szczególności fakt, że przeprosił pokrzywdzonych, motyw jego działania, fakt, że pokrzywdzeni nawet nie chcieli by ścigać oskarżonych i dobra opinia w środowisku wskazują, że wymierzenie kary z warunkowym jej zawieszeniem będzie wystarczające dla osiągnięcia celów kary.
Na podstawieart. 427 § 1 k.p.k.wniósł o:
1. zmianę zaskarżonego orzeczenia:
a. co do czynów przypisanych w pkt. I i II wyroku poprzez wyeliminowanie z opisu czynów okoliczności „szczególnego udręczenia" oraz z kwalifikacji prawnej tych czynówart. 189 § 3 k.k.i w konsekwencji wymierzenie za te czyny łagodnej kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania,
b. co do czynu przypisanego w pkt. IV wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełniania tego czynu,
c. uchylenie zadośćuczynienia przewidzianego w pkt. VII i nawiązki przewidzianej w pkt. VIII.
ewentualnie
2. uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Obrońca oskarżonegoA. P. (2)zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczeń zawartych w pkt. IV , V , VII zaskarżonego wyroku.
Odnośnie czynu przypisanego w pkt.V zarzucił:

1
na podstawieart. 438 pkt 4 k.p.k.zarzucam rażąco niewspółmierny surowy wymiar kary polegający na wymierzeniu oskarżonemu kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze dwóch lat bez warunkowego jej zawieszenia, w sytuacji gdy prawidłowa analiza całokształtu okoliczności wpływających na wymiar kary wskazuję, iż w stosunku do oskarżonego zachodzi pozytywna prognoza na przyszłość uzasadniająca wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności z jednoczesnym warunkowym zawieszeniem jej wykonania, nadto warunki osobiste, dotychczasowa niekaralność, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa oraz jego zachowanie po jego popełnieniu w szczególności pojednanie się z pokrzywdzonymi uzasadniają wymierzenie kary z jednoczesnym warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Odnośnie czynu przypisanego w pkt. IV zarzucił:

I
Na podstawieart. 438pkt.2,3 k.p.k.

1
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę wyroku, który miał wpływ na jego treść polegający na ustaleniu, że wszyscy oskarżeni dobiegli i wzięli udział w pobiciu pokrzywdzonych w sytuacji, gdy z wyjaśnieńA. P. (2)wynika, iż nie brał on udziału w pobiciuS. B.orazW. B., bowiem nie dotarł na miejsce zdarzenia, a w przedmiotowym pobiciu brało udział 5 oskarżonych, co koresponduje z zeznaniami naocznego świadkaK. W., która widziała pięciu mężczyzn wracających i wsiadających do samochodu,

2
Obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku, a mianowicieart. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego polegającej na uznaniu za wiarygodne zeznań pokrzywdzonegoW. B.odnośnie ilości sprawców biorących udział w pobiciu braciB.w sytuacji gdyW. B.miał ograniczoną zdolność do rozpoznania i ocenienia zdarzeń w szczególności ze względu na stan nietrzeźwości, porę dnia, i dynamizm ich przebiegu.

Z daleko idącej ostrożności procesowej, gdyby sąd nie podzielił tego stanowiska dodatkowo zarzucił:

I
Obrazę przepisów prawa materialnego, tj.art. 46 § 1 kkpoprzez zasądzenie na rzecz pokrzywdzonegoS. B.kwoty 100 000 zł — solidarnie od wszystkich oskarżonych — tytułem zadośćuczynienia za wyrządzoną krzywdę w sytuacji gdy każdy z oskarżonych powinien naprawić szkodę stosowanie do swojego udziału w przedmiotowym zdarzeniu w szczególności, że kara wymierzona oskarżonym za przedmiotowy czyn była przez Sąd różnicowana oraz zostało ustalone, że toK. G. (1)poprzez cios zadanyS. B.doprowadził do upadku pokrzywdzonego, który wywołał u niego obrażenia.

Podnosząc powyższe zarzuty wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez złagodzenie orzeczonej wobec oskarżonegoA. P. (2)kary pozbawienia wolności i warunkowe zawieszenie jej wykonania oraz uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu w pkt. III czynu
ewentualnie
wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w I instancji
ObrońcaR. G.zaskarżył wyrok w częściach z pkt. IV , V , VII zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:
Na podstawieart.438 pkt.2 k.p.k.obrazę przepisów postępowania
-art. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k.poprzez błędną ocenę dowodów polegającą na ustaleniu, iż oskarżonyR. G.brał udział w pobiciuS. B.orazW. B., w sytuacji, gdy jak bezspornie ustalono,R. G.w trakcie wszystkich zdarzeń był jedyną osobą, która nie była zamaskowana i nie posiadała kominiarki ani pończochy, a jak wynika z zeznańW. B., wszystkie osoby, które kopały i zadawały ciosy, miały kominiarki na głowach.
Na podstawieart. 438 pkt 3 k.p.k.zarzucił powyższemu wyrokowi:
- Błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę wyroku, który miał wpływ na jego treść, a polegający na ustaleniu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu w punkcie IV czynu w sytuacji, gdy z jego wyjaśnień oraz wyjaśnień oskarżonegoA. P. (2)wynika, iżR. G.nie brał udziału w pobiciuS. B.orazW. B., a na miejsce zdarzenia udał się tylko i wyłącznie z zamiarem sprawdzenia, czy pokrzywdzeni nie zostali przez niego potrąceni po tym jak samochód wpadł w poślizg.
- Z ostrożności procesowej na podstawieart. 438 pkt 3 kpkpowyższemu wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę wyroku, który miał wpływ na jego treść, a polegający na ustaleniu, iż zarzucany oskarżonemu w punkcie IV czyn wypełnił znamiona przestępstwa zart. 158 § 2 kk, w sytuacji gdy za spowodowanie obrażeń stanowiących chorobę realnie zagrażającą życiu odpowiedzialność ponosi tylko i wyłącznie oskarżonyK. G. (1), a swoim zachowaniem oskarżonyR. G.wypełnił jedynie dyspozycjęart. 158 § 1 kk.
- Na podstawieart. 438 pkt 4 k.p.k.powyższemu wyrokowi w punkcie V zarzucił rażącą niewspółmierność kary, poprzez wymierzenie oskarżonemu kary łącznej dwóch lat bezwzględnego pozbawienia wolności, w sytuacji, gdy jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowa niekaralność, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa oraz jego zachowanie się po jego popełnieniu, pojednanie się z pokrzywdzonymi uzasadniają wymierzenie kary pozbawienia wolności z jej warunkowym zawieszeniem.
Ponadto, z ostrożności procesowej, na podstawieart. 438 pkt 1 k.p.k.powyższemu wyrokowi zarzucił:

I
Obrazę przepisów prawa materialnego, tj.art. 46 § 1 kkpoprzez zasądzenie na rzecz pokrzywdzonegoS. B.kwoty 100 000 zł - solidarnie od wszystkich oskarżonych - tytułem zadośćuczynienia za wyrządzoną krzywdę, w sytuacji, gdy w wypadku skazania osób współdziałających w przestępstwie sąd powinien orzec wobec każdego z nich obowiązek naprawienia szkody stosownie do udziału w wyrządzonej szkodzie).

Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu w punkcie IV czynu, ewentualnie o uznanie go za winnego i zmianę kwalifikacji prawnej czynu z punktu IV naart. 158 § l k.k.i wymierzenie mu łagodnej kary pozbawienia wolności oraz wnoszę o wymierzenie oskarżonemu kary łącznej pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem na okres próby lat 5, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
ObrońcaK. G. (2)zaskarżył wyrok w całości. Zarzucił mu :

1
rażącą obrazę przepisów prawa formalnego, a konkretniejart. 7 k.p.k.w zw. z 410k.p.k., poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego a wyrażającą się w szczególności w zminimalizowaniu wartości dowodu z wyjaśnień oskarżonych i zeznań świadkówM. Ł.iN. C., a w części błędną ocenę zeznań tych osób, co doprowadziło do uznaniaK. G. (1)winnym popełnienia czynów zart. 189§3 kkw zw. zart. 189§1 kkw zbiegu zart. 191 § 2 kkw zbiegu zart. 158§1 kkw zw. zart. 11 §2 kk,

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który mógł mieć wpływ na treść orzeczenia, wyrażający się przede wszystkim w przyjęciu, że oskarżonyK. G. (1)zadał cios pokrzywdzonemuS. B., podczas gdy w świetle materiału dowodowego możliwe byłoby wyłącznie w sposób nie budzący wątpliwości przyjęcie, że oskarżony co najwyżej wysiadł z pojazdu i był na miejscu zdarzenia,

3
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który mógł mieć wpływ na treść orzeczenia, wyrażającego się w szczególności w nieuzasadnionym zróżnicowaniu udziału sprawców w czynie, co jednak nie doprowadziło do zróżnicowania wobec poszczególnych oskarżonych kwalifikacji prawnej a jedynie doprowadziło do zróżnicowania wymierzonej wobecK. G. (1)kary,

Nadto z ostrożności procesowej:

4
rażącą niewspółmierność kary w świetle okoliczności niniejszej sprawy, a w szczególności nie uwzględnieniu okoliczności łagodzących oraz zachowania wszystkich pokrzywdzonych oraz ich przyczynienia się do zaistnienia zdarzenia, poprzez wymierzenie oskarżonemu kary zbyt surowej oraz niewspółmiernie wysokiego w stosunku do stopnia zawinieniaK. G. (1)zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, przez co kara ta nie spełnia stawianych jej celów,

III. Podnosząc powyższe zarzuty i działając na podstawieart. 437 k.p.k.wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Radomiu do ponownego rozpoznania,
2. W przypadku uwzględnienia jedynie zarzutu nr 4 zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobecK. G. (1)za czyn opisany w pkt. IV łagodniejszej kary pozbawienia wolności oraz wymierzenie mu kary łącznej pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Sąd Apelacyjny zważył , co następuje:
Apelacje są niezasadne w sposób oczywisty.
W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do apelacji dotyczącej czynów przypisanych oskarżonym w pkt. I i II zaskarżonego wyroku. Tej części wyroku dotyczą apelacje obrońców oskarżonychK. M.,G. C.,K. G. (1). Tylko apelacjaK. G. (1)kwestionuje przypisanie oskarżonemu udziału w popełnieniu przestępstw opisanych w pkt. I i II zaskarżonego wyroku.
Apelacja zarzut błędu w ustaleniach faktycznych wywodzi z błędnej oceny dowodów.
Sąd Okręgowy ustalił, że oskarżonyK. G. (1)brał udział w pozbawieniu wolności pokrzywdzonych , wywiezieniu ich do lasu , pobiciu na podstawie zeznań pokrzywdzonych i wyjaśnień współoskarżonychM. G.,K. M.,M. S.,G. C.. Sąd Okręgowy wskazał, że z wyjaśnień współoskarżonych wynika, że oskarżonyK. G. (1)brał udział w planowaniu sposobu zmuszenia pokrzywdzonych do wskazania miejsca ukrycia rzeczy skradzionych z siłowni i był obecny i w samochodzie i lesie w czasie gdy stosowano przemoc wobec pokrzywdzonych i grożono im (patrz str.22-27 uzasadnienia). W istocie apelacja nie przytacza argumentów uzasadniających tezę apelacji, iż dokonana przez Sąd Okręgowy ocena dowodów przekracza ramy oceny swobodnej. Obdarzając wiarą wyjaśnienia współoskarżonychM. G.,K. M.,M. S.,G. C.co do roli oskarżonegoG.w planowaniu przestępstw i obecności na miejscach przestępstw w czasie ich popełniania Sąd Okręgowy wskazał motywy uzasadniające taką ocenę. Trafnie wskazuje Sąd Okręgowy , że pomówienia ze strony współoskarżonych nie miały postaci ekskulpowania się poprzez przerzucanie odpowiedzialności na oskarżonegoG.. Wymienieni oskarżeni nie kwestionowali swego udziału w popełnieniu przestępstw. Trafnie wskazuje Sąd Okręgowy , że wyjaśnienia oskarżonych znajdują potwierdzenie w zeznaniach pokrzywdzonych co do okoliczności pozbawienia ich wolności, stosowania przemocy i gróźb w celu wskazania miejsca ukrycia skradzionych rzeczy a sam oskarżonyG.nie kwestionuje swojej obecności w czasie popełniania przestępstw. Apelacja przyznaje, żeK. G. (1)godził się i obejmował swoim zamiarem wywiezienie pokrzywdzonych do lasu w celu uzyskania wiedzy na temat miejsca przechowywanie skradzionych przedmiotów (str.6 apelacji). Nie kwestionuje też apelacja tego, iż w czasie popełniania przestępstw oskarżony był zamaskowany. Reasumując stwierdzić należy, że apelacja nie przedstawiła argumentów uzasadniających naruszenie przez Sądart. 7 k.p.k.
Apelacja wskazuje, że naruszenieart. 410 k.p.k.polegało na poczynieniu ustaleń co do współsprawstwa oskarżonego w popełnieniu przestępstw przypisanych wpkt. I i IImimo tego, że żaden z przeprowadzonych dowodów nie wskazywał na czynny bezpośredni udział oskarżonego. Zgodzić się należy z apelacją , że w sprawie brak jest dowodów wskazujących na podejmowanie przez oskarżonego czynności związanych z pozbawieniem wolności pokrzywdzonych i zmuszeniem ich do wskazania miejsca ukrycia skradzionych rzeczy, nie oznacza to jednak, iż oskarżony nie popełnił przypisanych mu czynów.
Sąd Okręgowy ustalił, że oskarżeni działali po wspólnym ustaleniu planu , akceptowali sposób wykonania tego planu i plan ten zrealizowali, ustalił że ich czyn miał postać współsprawstwa.
Przypisanie przestępstwa w formie zjawiskowej współsprawstwa, oznacza odpowiedzialność karną za wspólne działanie, choćby sprawca sam nie wypełnił znamion przypisanego czynu, jeżeli tylko działanie innych akceptował i w nim uczestniczył. Podkreślić należy , że fakt, że sprawca samodzielnie nie zrealizował wszystkich znamion przypisanego czynu, nie oznacza, że ich nie akceptował i tym samym, że nie ma możliwości przypisania mu współsprawstwa (patrz postanowienie SN z 28-10 2010 r.,VKK 147/10, OSNw SK 2010/1/).
Z tych względów zarzuty apelacji obrońcy oskarżonegoK. G. (1)dotyczące wyroku w części dotyczącej przypisania oskarżonemu przestępstw opisanych w pkt. I i II uznano za niezasadne.
Niezasadne są apelacje obrońców oskarżonychK. M.iG. C., w części dotyczącej czynów przypisanych oskarżonym w pkt. I i II, zarzucające błędne ustalenie, że oskarżeni działali ze szczególnym udręczeniem pokrzywdzonych.
Apelacje podnoszą, że motywem działania oskarżonych wobec pokrzywdzonych była wyłącznie chęć odzyskania skradzionego sprzętu z siłowni a ich zachowanie nie zmierzało do udręczenia i wyrządzenia krzywdy pokrzywdzonym. Fakt, że celem działania oskarżonych było zmuszenie pokrzywdzonych do wskazania miejsca ukrycia skradzionych rzeczy nie wyklucza zakwalifikowanie ich czynu , z uwagi na sposób działanie także zart.189§3 k.k.Problem kwalifikacji kumulatywnej przestępstwa z art. w 191§2 k.k.w zbiegu zart.189§3k.k. był rozważany przez Sąd Najwyższy. W postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2007 r. V KK 233/06 Sąd Najwyższy stwierdził:
1. Stosowanie przez sprawcę przemocy po uprzednim pozbawieniu wolności pokrzywdzonego (okoliczność bezsporna) może i powinno być ocenione zarówno z punktu widzenia celu, z jakim sprawca działa (zmuszanie), jak i przy charakteryzowaniu warunków pozbawienia wolności, które in concreto, ze względu na nasilenie owej przemocy, świadczyć mogą o połączeniu pozbawienia wolności ze szczególnym udręczeniem ofiary.
2. Nie jest tak, że nadanie znaczenia prawnego sposobowi działania sprawcy z punktu widzenia znamion określonego czynu zabronionego wyłącza ponowienie takiej oceny w kontekście znamion innego czynu zabronionego, jeśli określające te czyny przepisy pozostają w zbiegu kumulatywnym. (LEX nr 260687, Prok. i Pr.-wkł. 2007/9/5)
Pogląd ten sąd apelacyjny w pełni podziela. Brak jest racjonalnych powodów, by eliminować z kwalifikacjiart.189§ 3 k.k.tylko dlatego, że pozbawienie wolności stanowiło sposób zmuszenia pokrzywdzonych do określonego zachowania. Działanie polegające na pozbawieniu wolności zawiera większy stopień społecznej szkodliwości od działania polegającego na zmuszaniu do określonego zachowania, jest to oczywiste wobec sankcji jakimi zagrożone są te przestępstwa.
Nie można uznać za trafne zarzutów dotyczących błędnego ustalenia , że pozbawienie wolności pokrzywdzonych łączyło się ze szczególnym udręczeniem.
Apelacje podnoszą , że skutki stosowania przemocy wobec pokrzywdzonych były niewielkie, sprowadziły się do zasinień na nogach pokrzywdzonegoM. Ł., co świadczy o niewielkiej sile zadawanych ciosów i kopnięć. Argument ten jest nietrafny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i sądów apelacyjnych, powszechnie prezentowany jest pogląd, że obrażenia ciała nie determinują przyjęcia kwalifikacji zart. 189 § 3 k.k.
W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2002 r., II KKN 258/00, stwierdzono :
O uznaniu, że doszło do szczególnego udręczenia ofiary przestępstwa, kwalifikowanego zart. 189 § 2 k.k., nie przesądza, będący jego następstwem, stopień rozstroju zdrowia pokrzywdzonego, lecz decyduje ocena sposobu podjętego wobec określonej osoby, w konkretnych okolicznościach faktycznych działania, polegającego na zadaniu pokrzywdzonemu, wykraczających ponad miarę wynikającą z samego faktu pozbawienia wolności, dodatkowych cierpień fizycznych lub psychicznych (OSNKW 2002/9-10/70, OSP 2003/3/41, Biul.SN 2002/9/23.
Za tym, że zachowanie oskarżonych prowadziło do szczególnego udręczenia pokrzywdzonych , świadczy nie tylko stosowana wobec nich przemoc i skutki tej przemocy w zakresie zdrowia pokrzywdzonych, ale także okoliczności stosowania przemocy. Jest bezspornym, że oskarżeni bili i kopali pokrzywdzonych już po pozbawieniu ich wolności, po wywiezieniu ich do lasu, grożąc między innymi tym, że pozostawią ich związanych w lesie. Nie można nie zauważyć, że pozbawienie wolności nastąpiło zimą, w czasie mroźnej pogody, pokrzywdzeni niewątpliwie obawiali się o swe życie.
Podnoszony w apelacji oskarżonegoG. C.argument, że sprawcy nie działali w sposób okrutny, gdyż pokrzywdzeni nie chcieli ścigania oskarżonych nie świadczy o błędnej kwalifikacji czynu oskarżonych także zart.189§3 k.k.Nie pozbawia bezprawności pozbawienia wolności postawa pokrzywdzonych wyrażająca się w braku woli ścigania sprawców. Wolność jest dobrem zasługującym na ochronę. Pokrzywdzony nie może tym dobrem dysponować bez żadnych ograniczeń , dał temu wyraz ustawodawca uznając przestępstwo pozbawienia wolności za przestępstwo ścigane z urzędu a nie na wniosek pokrzywdzonego.
Stanowisko pokrzywdzonych, krótki okres pozbawienia wolności uznane zostały za okoliczności uzasadniające zastosowanie wobec pokrzywdzonych nadzwyczajnego złagodzenia kary. Oskarżonym za przestępstwa będące zbrodniami wymierzono karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Już tylko z tego powodu kara ta nie ma cech kary choćby surowej a na pewno nie jest karą rażąco surową.
Z tych względów utrzymano w mocy zaskarżony wyrok w części dotyczącej czynów opisanych w pkt. I i II zaskarżonego wyroku.
Niezasadne są też wszystkie apelacje dotyczące przypisania wszystkim oskarżonym popełnienie przestępstwa zart.158§2 k.k., przestępstwa polegającego na pobiciu pokrzywdzonychS.iW. B., którego skutkiem była ciężka choroba realnie zagrażająca życiuS. B..
Na wstępie podkreślić należy, że Sąd Okręgowy trafnie zdarzenie , w którym pokrzywdzeniS. B.iW. B.doznali obrażeń ciała ,S. B.ciężkich zakwalifikował jako pobicie.
Konstrukcja bójki lub pobicia nie wymaga z reguły bardzo trudnego dowodowo ustalenia, który z uczestników zajścia zadał cios pociągający za sobą skutki decydujące o kwalifikacji prawnej. Konstrukcja bójki lub pobicia pozwala na ograniczenie się do ustalenia, czy dana osoba brała udział w bójce i jakiego typu była to bójka z uwagi na jej skutki (zob. wyrok SA w Łodzi z 12 października 2000 r., II AKa 181/2000, KZS 2001, z. 7-8, poz. 65).Do przyjęcia udziału w bójce lub pobiciu nie jest konieczne, aby konkretna osoba zadała innej osobie (innemu uczestnikowi bójki lub napadniętemu przy pobiciu) cios w postaci uderzenia, kopnięcia itp. Do przyjęcia uczestnictwa w bójce lub pobiciu wystarczy "świadome połączenie działania jednego ze sprawców z działaniem drugiego człowieka lub większej grupy osób przeciwko innemu człowiekowi lub grupie ludzi (...)" - wyrok SN z 28 lipca 1972 r. (Rw 692/72, OSNKW 1972, nr 11, poz. 181), a także wyrok SA w Białymstoku z 25 listopada 1997 r. (II AKa 85/97, OSA 1998, z. 10, poz. 56).
Podmiotem przestępstw określonych w art. 158 § 1-3jest każdy, kto w jakikolwiek sposób bierze udział w bójce lub pobiciu, niezależnie od tego, czy jego osobisty udział wykazuje cechy działania niebezpiecznego dla życia człowieka lub jego zdrowia, a także niezależnie od tego, czy można mu przypisać zadanie ciosu powodującego następstwa, o których jest mowa w art. 158 § 2 lub 3. Odpowiedzialność za udział w bójce lub pobiciu ma charakter wspólnej odpowiedzialności biorących w takim zdarzeniu udział.
Do przypisania uczestnikowi bójki (pobicia) odpowiedzialności za kwalifikowany przez następstwo typ czynu zabronionego nie jest niezbędne ustalenie związku przyczynowego pomiędzy jego zachowaniem a skutkiem w postaci śmierci lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu człowieka. Uczestnik bójki lub pobicia może ponosić surowszą odpowiedzialność za udział w kwalifikowanej przez następstwo bójce (pobiciu) także wtedy, gdy jego osobisty udział nie przyczynił się bezpośrednio do określonego skutku, gdy np. w ogóle w czasie bójki (pobicia) nie miał kontaktu z osobą, którą dotknęło jedno z kwalifikujących następstw, gdy jego udział polegał na uderzeniu innej osoby, gdy był po tej samej stronie co ofiara bójki, gdy w ogóle nikogo nie uderzył w czasie zajścia (tylko wziął w nim udział w inny sposób), gdy znajdował się w czasie zajścia w dużej odległości od osoby, która doznała skutków decydujących o kwalifikacji, czy nawet nie miał z nią kontaktu wzrokowego (może tak się zdarzyć przy bójkach i pobiciach z udziałem bardzo wielu osób, toczących się na rozległym terenie, przenoszących się z miejsca na miejsce).
Po poczynieniu tych ogólnych ustaleń należy ustosunkować się do poszczególnych apelacji obrońców oskarżonych.
Co do apelacji obrońcy oskarżonegoM. G.:
Apelacja zarzuca błędne ustalenie, że oskarżonyM. G.wziął udział w pobiciu pokrzywdzonych. Podstawę apelacji stanowi zakwestionowanie oceny dowodów dokonanej przez Sąd Okręgowy. Zdaniem apelacji wyjaśnienia oskarżonegoG.,G. C.iM. S.a także zeznania świadkaK. W.wykluczały udział w pobiciu oskarżonych jadących w części bagażowej samochodu. Jednocześnie apelacja nie kwestionuje faktu, że z wyjaśnieńA. P. (1)iR. G.wynika , że wszyscy oskarżeni wybiegli z samochodu i pobiegli do oskarżonych.
Na wstępie zauważyć należy, że zeznaniaK. W.nie dowodzą tego, żeM. G.nie brał udziału w pobiciu. Świadek zeznała , że widziała, już po pobiciu, w pobliżu samochodu kilku mężczyzn, tak zeznała w czasie pierwszego przesłuchania (k.10), na rozprawie stwierdziła , że widziała pięciu mężczyzn (k.950). Podkreślić należy, że świadek widziała mężczyzn dopiero przy samochodzie, nie widziała ich w trakcie zdarzenie, w wyniku którego doznali obrażeń pokrzywdzeni. Świadek nie wiedziała, w chwili gdy zauważyła mężczyzn przy samochodzie, że wcześniej uczestniczyli oni w pobiciu, nie widziała zdarzenia z udziałem pokrzywdzonych , nie widziała kto w nich uczestniczył. Zeznania świadka, wbrew twierdzeniom zawartym w apelacji, dowodzą nieprawdziwości twierdzenia oskarżonegoM. G., że w pobiciu brali udział tylko oskarżeni jadący w kabinie samochodu. Świadek mówi o pięciu mężczyznach a przecież w kabinie samochodu jechało trzech oskarżonych.
Dokonując oceny dowodów, w tym wyjaśnień oskarżonego (k.45), Sąd Okręgowy wszystkie dowody przeanalizował, uwzględniając okoliczności bezsporne - doznane przez pokrzywdzonych obrażenia. Apelacja nie przedstawiła argumentów, w świetle których ocenę dowodów dokonaną przez Sąd Okręgowy można byłoby uznać za dowolną , samo przekonanie autora apelacji , iż oskarżonyM. G.prawdziwie twierdzi , że nie brał udziału w pobiciu nie mogą być argumentem dowodzącym zasadności obrazyart. 7 k.p.k.
Z charakteru pobicia, czasu, zamaskowania oskarżonych, wynikała trudność określenia konkretnych zachowań poszczególnych sprawców, nie budzi jednak wątpliwości, że oskarżonyM. G.powziął decyzję o udziale w pobiciu a przejawiła się ona w założeniu kominiarki i udaniu się , podbiegnięciu, do pokrzywdzonych.
Do przypisania uczestnikowi pobicia odpowiedzialności za kwalifikowany przez następstwo typ czynu zabronionego nie jest niezbędne ustalenie związku przyczynowego pomiędzy jego zachowaniem a skutkiem w postaci śmierci lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu człowieka. Uczestnik bójki lub pobicia może ponosić surowszą odpowiedzialność za udział w kwalifikowanej przez następstwo bójce (pobiciu) także wtedy, gdy jego osobisty udział nie przyczynił się bezpośrednio do określonego skutku, gdy np. w ogóle w czasie bójki (pobicia) nie miał kontaktu z osobą, którą dotknęło jedno z kwalifikujących następstw, gdy jego udział polegał na uderzeniu innej osoby, gdy w ogóle nikogo nie uderzył w czasie zajścia (tylko wziął w nim udział w inny sposób), gdy znajdował się w czasie zajścia w dużej odległości od osoby, która doznała skutków decydujących o kwalifikacji.
W sytuacji pobicia, które odbywało się na twardym, śliskim podłożu a ofiara zajścia , która została uderzona przez jednego z atakujących i w wyniku tego przewróciła się, doznając ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, odpowiedzialność za kwalifikowany przez to następstwo typ przestępstwa może być przypisana wszystkim uczestnikom pobicia, pomimo że kwalifikujące następstwo nie pozostawało w bezpośrednim związku przyczynowym z ich działaniami. Nie można nie zauważyć, że w takim wypadku kwalifikujący skutek jest rezultatem pobicia jako całości. Gdyby wszak nie pobicie odbywające się w takim miejscu, pokrzywdzony nie doznałby uszczerbku na zdrowiu.
Z tych względów zarzut obrazyart.7 k.p.k.i wynikający z tego zarzut błędu w ustaleniach faktycznych uznano za niezasadny. Nie mógł więc być tym samym uwzględniony wniosek o uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa aart.158§2 k.k.
Apelacja ObrońcyM. S., podobnie jak apelacja do której ustosunkowano się powyżej, podnosi zarzut błędnego ustalenia , że oskarżony wziął udział w pobiciu pokrzywdzonych a zarzut ten opiera na obrazieart.5§2 , 7, i 410k.p.k.
Zarzut ten jest niezasadny.
Apelacja swe zarzuty opiera na przeświadczeniu, iż prawdziwe są zapewnienia oskarżonego , iż nie brał udziału w pobiciu pokrzywdzonych. Na poparcie swego stanowiska przedstawia argument, że oskarżony przyznał się do popełnienia przestępstw z pkt. I i II a więc i wyjaśnienia dotyczące także pobicia są prawdziwe. Argument ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Po pierwsze z wyjaśnień samego oskarżonegoM. S.wynika, że był na miejscu pobicia. Wyjaśnił, że widział jakK. M.„złapał jakiegoś mężczyznę za ubranie na wysokości klatki piersiowej i go popchnął” (k.140v), widział też drugiego mężczyznę lezącego na poboczu. Niewątpliwie był w czasie pobicia przy pokrzywdzonych. Z wyjaśnień oskarżonegoA. P. (1)(k.192) wynika, że do pokrzywdzonych podbiegł także oskarżonyM. S., który wcześniej, tak jak inni, oskarżeni założył kominiarkę.
Po drugie oczywistym jest , że oskarżony nie przedstawia szczerze , ani swego zachowania, ani zachowania współoskarżonych. Trafnie wskazał Sąd Okręgowy, że twierdzenie oskarżonegoM. S., iż oskarżonyK. M.pchnął a nie uderzył pokrzywdzonego są nieprawdziwe a dowodzą tego zeznania pokrzywdzonegoW. B., który zeznał, że został uderzony ręką w twarz, na skutek czego doznał złamania zębów, okoliczność ta znalazła potwierdzenie w opinii biegłych lekarzy (uzasadnienie k.44).
Ustalenie na podstawie zeznań pokrzywdzonegoW. B., iż w pobiciu jego i brata brało udział kilku pokrzywdzonych nie nasuwa wątpliwości. Jest oczywistym, że pokrzywdzony mimo stanu nietrzeźwości mógł tę okoliczność stwierdzić. Jednocześnie, jak to już podkreślono zeznania pokrzywdzonych nie dawały podstawy do ustalenia , czy oskarżonyM. S.był wśród sprawców, którzy zadawali uderzenia i kopnięcia pokrzywdzonym. Udział w pobiciu nie musi polegać tylko na stosowaniu przemocy wobec pokrzywdzonych. W komentarzu dok.k.pod redakcjąA. Z.stwierdzono, że właściwie oddaje znaczenie znamienia udziału w pobiciu stanowisko zawarte w wyroku SA w Krakowie z 12 października 2000r. (II AKa 169/2000, KZS 2000, z. 11, poz. 42). Sąd Apelacyjny stwierdził: "Udziałem w pobiciu jest każda forma kierowanego wolą udziału w grupie napastniczej, bowiem obecność każdego jej uczestnika zwiększa przewagę napastników i przez to ułatwia im dokonanie pobicia, zadawanie razów, a wzmaga niebezpieczeństwo nastąpienia skutków w zdrowiu ofiar. Rozmaitość form zachowania, aktywność każdego z uczestników, zadawane razy, ich ilość i skutki mają znaczenie dla oznaczenia stopnia winy każdego z nich, więc i kary, ale nie są one znamienne dla bytu tego przestępstwa".
Z tych względów zarzutów apelacji dotyczących czynu IV i wniosku apelacji o uniewinnienie oskarżonegoM. S.nie uwzględniono.
Co do apelacji oskarżonegoK. M.:
Apelacja ta nie kwestionuje udziału oskarżonego w pobiciu. Zarzuty tej apelacji są nieprecyzyjne. Zdaje się jednak wydawać, że apelacja kwestionuje możliwość uznania, że oskarżony ponosi odpowiedzialność za skutek w postaci ciężkiej choroby pokrzywdzonegoS. B., skoro oskarżony nie był sprawcą tych obrażeń i ich powstania nie przewidywał i nie mógł przewidzieć.
Apelacja jest niezasadna. Apelacja nie kwestionuje ustaleń Sądu Okręgowego co do zachowań oskarżonego w czasie pobicia. Sąd Okręgowy ustalił , że oskarżonyK. M.był wśród oskarżonych, którzy dobiegli do oskarżonych, właśnie on zadał uderzenie w twarzW. B.po którym pokrzywdzony upadł do przydrożnego rowu (patrz srt.9 uzasadnienia), wcześniej oskarżonyK. G. (1)uderzył w twarzS. B., który upadł uderzając głową o asfaltową nawierzchnię jezdni. Fakt, że oskarżonyK. M.nie spowodował ciężkich obrażeń ciała pokrzywdzonegoS. B.nie wyłącza jego odpowiedzialności za kwalifikowane przestępstwo pobicia. Jak już wskazano wcześniej do przypisania uczestnikowi bójki (pobicia) odpowiedzialności za kwalifikowany przez następstwo typ czynu zabronionego nie jest niezbędne ustalenie związku przyczynowego pomiędzy jego zachowaniem a skutkiem w postaci śmierci lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu człowieka. Wskazać należy, że przez przestępstwo pobicia z rozumie się czynną napaść co najmniej dwóch sprawców na jedną lub więcej osób . W przypadku większej liczby pokrzywdzonych, poszczególni sprawcy nie muszą wziąć udział w pobiciu każdego z nich, gdyż dla bytu przestępstwa wystarczające jest działanie skierowane chociażby przeciwko jednemu z pokrzywdzonych, z zachowaniem wspólności zamiaru i tożsamości zdarzenia, przy czym uczestnik pobicia musi mieć świadomość niebezpiecznego charakteru zdarzenia i generalnie przewidywać następstwa czynu w postaci ciężkich uszkodzeń ciała. Przewaga oskarżonych , nietrzeźwość pokrzywdzonych, miejsce pobicia – twarde , śliskie podłoże- dowodzą , że oskarżeni musieli mieć świadomość możliwości wystąpienia skutków w postaci ciężkich obrażeń ciała u pokrzywdzonych.
Z tych względów wniosek apelacji o zakwalifikowanie czynu oskarżonegoK. M.przypisanego mu wpkt. IVzart.1581 k.k.nie uwzględniono.
Co do apelacji obrońcy oskarżonegoG. C.:
Apelacja ta jest niezasadna. Jej zarzuty są tożsame z zarzutami apelacji obrońców oskarżonychM. G.iM. S.. Apelacja zarzuca obrazę przepisów postępowaniaart. 4, 7,410, 424§1 k.p.k.prowadzącą do błędnego ustalenia , że oskarżonyC.popełnił czyn z pkt. IV w sytuacji” , gdy pobicie pokrzywdzonych stanowiło indywidualne działanie stanowiło oskarżonychG.,G.iM.”.
Po pierwsze stwierdzić trzeba, że istnieją dowody , których treść pozwalała na ustalenie , że oskarżony wysiadł z samochodu i pobiegł w kierunku pokrzywdzonych. Sąd Okręgowy wskazał te dowody: wyjaśnieniaA. P. (2)-k.235v,R. G.- k.616,M. S.-140v . Z wyjaśnieńA. P. (2)wynika, że oskarżonyG. C.miał zaciągniętą na twarz kominiarkę. Sąd Okręgowy obdarzył wiarą te dowody po dokonaniu drobiazgowej analizy całego materiału dowodowego. Apelacja nie wskazuje dowodów , ani okoliczności, których Sąd Okręgowy nie uwzględniłby. Zarzut naruszeniaart.410 k.p.k.jest oczywiście niezasadny. Przepisart. 410 k.p.k.nakazuje uwzględnienie całokształtu okoliczności ujawnionych na rozprawie, lecz nie może być rozumiany w ten sposób, że każdy z przeprowadzonych dowodów ma stanowić podstawę ustaleń sądu. Byłoby to oczywiście niemożliwe, gdy z różnych dowodów wynikają wzajemnie sprzeczne okoliczności. Nie można więc zarzutu jego naruszenia opierać na tym, iż pewne dowody nie stanowiły podstawy ustaleń, jeżeli sąd rozważył je i ocenił ich znaczenie w sposób określony wart. 7 k.p.k.Jeszcze raz należy podkreślić , że zeznania pokrzywdzonych co do faktu pobicia są wiarygodne. Nikt nie kwestionuje faktu, że zostali pobici, że byli zaatakowani jednocześnie. Przedstawianie przez nich nieprecyzyjnie danych o ilości napastników jest zrozumiałe z uwagi na dynamikę zdarzenia, doznane przez nich obrażenia , porę zdarzenia.
Okoliczność , że większość oskarżonych twierdzi, że w pobiciu brali udział tylko oskarżeni jadący w kabinie samochodu, nie wyklucza możliwości poczynienia ustaleń faktycznych na podstawie odmiennych wyjaśnieńA. P. (2),R. G.,K. M.. Wynika z nich, że wszyscy oskarżeni pobiegli w stronę pokrzywdzonych, mając zamaskowane twarze. Apelacja dostrzega te dowody, fakt że są one odmienne od większości wyjaśnień nie dyskwalifikował ich jako wiarygodnych.
Z tych względów zarzut błędu w ustaleniach faktycznych co do udziału oskarżonegoG. C.i pobiciu uznano za niezasadny.
Co do apelacji obrońcyA. P. (2):
Apelacja jest niezasadna. Sąd Okręgowy wskazał powody, które spowodowały, iż nie uznał za prawdziwe wyjaśnień oskarżonego, iż nie pobiegł do pokrzywdzonych i nie widział przebiegu pobicia (str.46 uzasadnienia). WyjaśnieniaR. G.iK. M.przeczą twierdzeniom oskarżonego a tym dowodom dał wiarę Sąd Okręgowy. Obdarzenie wiarą fragmentów wyjaśnień nie przekracza ram swobodnej oceny dowodów. Ocena taka została poprzedzona analizą wszystkich dowodów , uwzględnia specyfikę zdarzenia, jego dynamikę. Z tych względów zarzut błędnego ustalenia, że oskarżonyA. P. (1)wziął udział w pobiciu uznano za niezasadny.
Co do apelacji obrońcyR. G.:
Apelacja w części kwestionującej udział oskarżonego w pobiciu opiera się na przekonaniu, że wyjaśnieniaR. G.są prawdziwe. Sąd Okręgowy wskazał dowody, które świadczą o udziale oskarżonego w pobiciu (str.8 uzasadnienia). Przekonanie autora apelacji o prawdziwości wyjaśnień oskarżonego nie jest wystarczającym argumentem, by uznać zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowyart. 7 k.p.k.Nie ma racji autor apelacji , że bezspornie ustalono, żeR. G.był jedyną niezamaskowaną osobą. Sąd Okręgowy poczynił w tym zakresie odmienne ustalenia. Z wyjaśnieńM. S.wynika wprost, że oskarżonyG.był wśród kolegów, którzy się szarpali z pokrzywdzonymi. Z wyjaśnieńK. M.wynika, że oskarżonyG.pierwszy wysiadł z samochodu i pobiegł w kierunku pokrzywdzonych, był przy leżącym na ziemi pokrzywdzonym. Jest bezspornym, że to oskarżony zadecydował o zatrzymaniu samochodu w reakcji na obraźliwy gest jednego z pokrzywdzonych. Z tych względów zarzut błędu w ustaleniach faktycznych uznano za niezasadny.
Niezasadny jest też zarzut błędnego ustalenia, iż czyn przypisany oskarżonemu „wypełnił znamiona art.158 § 2k.k.”, w sytuacji gdy za spowodowanie obrażeń stanowiących chorobę realnie zagrażającą życiu odpowiedzialność ponosi tylko i wyłącznieK. G. (1), a swoim zachowaniem oskarżonyR. G.wypełnił jedynie dyspozycjęart.158 §1 k.k.Pogląd wyrażony w apelacji jest niezasadny.
Zgodzić się trzeba z apelacją, że z zaskarżonego wyroku wynika, że obrażenia ciała, które doprowadziły do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pokrzywdzonegoS. B.spowodował oskarżonyK. G. (1).
Ustalenie, że ciężkie obrażenia ciała pokrzywdzonego spowodował ustalony sprawca pobicia nie wyklucza możliwości przypisania pozostałym uczestnikom pobicia przestępstwa zart.158§2 k.k.
Powszechnie akceptowany jest pogląd, że udział w pobiciu wiąże się z odpowiedzialnością zbiorową ich uczestników (Krystyna Daszkiewicz: przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu-Komentarze Karne Becka, Warszawa 2000, str 364.) Jeśli następstwem pobicia jest ciężki uszczerbek na zdrowiu pokrzywdzonego i ustalono , który z uczestników spowodował to następstwo to odpowiedzialność karna uczestników pobicia powinna być zróżnicowana , a mianowicie : każdy jego uczestnik, którego nie obciąża indywidualne spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu odpowiada za udział w pobiciu z następstwem w postaci ciężkiego uszkodzenia ciała , a więc zart.158§2 k.k.a uczestnik pobicia, który indywidualnie spowodował to następstwo, odpowiada za przestępstwo, pozostające w zbiegu z jego udziałem w pobiciu. Takie stanowisko wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego:
w wyroku z dnia 28 – 07 1972r. ,Rw 692/72 , OSNKW 1972/11/181 stwierdzono:
Dla bytu przestępstwa określonego wart. 158 k.k.nie jest niezbędne, aby każdy z uczestników bójki lub pobicia zadał pokrzywdzonemu (lub pokrzywdzonym) choćby jeden cios w postaci uderzenia, kopnięcia itp., natomiast wystarczy do wypełnienia bytu tegoż przestępstwa inna postać udziału w bójce (pobiciu), tj. świadome połączenie działania jednego ze sprawców z działaniem drugiego człowieka lub większej grupy osób przeciwko innemu człowiekowi lub grupie ludzi, jeśli z bójki (pobicia) wynikną skutki wymienione w tym przepisie, i to niezależnie od tego, czy da się ustalić indywidualnie sprawcę konkretnych skutków (wynikłych z bójki lub pobicia, a mających np. postać wymienionych wart. 158 § 2 lub 3 k.k.), czy też nie. Patrz też wyrok z 12.11 1981 r. (II KR , 189/81), OSNPG 1982 , Nr 6 , poz.80 ,wyrok z 20.4.1989 r. (II KR 60/80) OSNPG 1990. Nr 10-12,poz.72).W ostatnio powołanym wyroku stwierdzono:
„Art. 158 § 3 k.k.przewiduje udział w bójce lub pobiciu, z których wynikła śmierć i kwalifikacja z tego przepisu ma zastosowanie do tego uczestnika bójki, co do którego nie można stwierdzić, iż pomiędzy jego działaniem, a wynikami przewidzianymi w tym przepisie zachodzi związek przyczynowy oraz, że dany uczestnik nie działał w zamiarze, by z jego działania wynikł skutek, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie prawa.
Uczestnik bójki, który w bójce zabił człowieka odpowiada na podstawieart. 148 § 1 i art. 158 § 3w zw. zart. 10 § 2 k.k., niezależnie od odpowiedzialności innych osób biorących udział w bójce.”(LEX nr 18035 ).
Z tych względów i ten zarzut apelacji uznano za niezasadny.
Co do apelacji obrońcyK. G. (1):
Zarzut błędnego ustalenia udziału tego oskarżonego w pobiciu pokrzywdzonych jest oczywiście niezasadny. Teza apelacji, iż pokrzywdzonyS. B.upadł na ziemię w wyniku popchnięciu przez oskarżonego a nie w wyniku zadanego mu uderzenia w twarz wynika tylko z odosobnionych wyjaśnień oskarżonego. Sąd Okręgowy wskazał powody uzasadniające obdarzenie wiarą wyjaśnień oskarżonegoK. M.(k.151v), z których wynika, że oskarżonyG.uderzył pięścią w pokrzywdzonego, który po tym uderzeniu upadł. Dokonaną ocenę dowodów Sąd Okręgowy prawidłowo uzasadnił (str. 43, 44 uzasadnienia). Nie można też podzielić zastrzeżeń apelacji, że mechanizm doznania obrażeń ciała przez pokrzywdzonego nie został należycie ustalony. Stwierdzone skutki urazów nie budzą wątpliwości. Mechanizm ich doznania wyjaśnia opinia biegłej, która w apelacjach nie była kwestionowana.
Z tych względów zarzutów apelacji co do błędnego ustalenia udziału oskarżonegoK. G. (1)nie uwzględniono.
CzynK. G. (1)Sąd Okręgowy zakwalifikował zart.158§2 k.k., choć ustalił , ze polegał on tym, żeK. G. (1)zadał uderzenieS. B.pięścią w twarz, powodując upadek na twarde podłoże…… a na skutek opisanego wyżej upadku na twarde podłoże ( pokrzywdzony) doznał złamania kości potylicznej lewej na podstawie czaszki, krwiaka podoponowego i śródmóżdżkowego lewej półkuli móżdżku z przebiciem do układu komorowego, ostrego wodogłowia wewnętrznego- które to obrażenia skutkowały ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu i ciężkim kalectwem , które to obrażenia oskarżeni mogli przewidzieć. Opis czynu nie zawiera ustaleń co do zamiaru z jakim działał oskarżony , nie ustalono , że działał z zamiarem spowodowania obrażeń ciała pokrzywdzonego. Sąd Okręgowy nie poczynił ustaleń co do tego, czy czyn oskarżonego nie wyczerpuje znamion takżeart.156§ 1 pkt.2 k.k.. Z tego powodu, celem poczynienia w tym zakresie właściwych ustaleń faktycznych, Prokurator na podstawieart.440 k.p.k.wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ten wniosek Prokuratora nie mógł być uwzględniony z uwagi na to, że wyrok Sądu Okręgowego nie został zaskarżony przez prokuraturę.
Niedopuszczalne jest orzekanie przez sąd odwoławczy wbrew kierunkowi środka odwoławczego wniesionego wyłącznie na korzyść oskarżonego, choć w przypadkach wskazanych wart. 440 i art. 439 § 1 pkt 1-4 k.p.k.sąd odwoławczy uchyla zaskarżone orzeczenie niezależnie od kierunku środka odwoławczego, a zatem bez względu na to, czy środek odwoławczy wniesiono na korzyść, czy też na niekorzyść oskarżonego, co jednak nie powoduje wyłączenia zakazu reformationis in peius, jeżeli środek odwoławczy wniesiony był wyłącznie na korzyść oskarżonego.(patrz Steinborn Sławomir, artykuł, GSP.2003.2.323: Orzekanie przez sąd odwoławczy niezależnie od kierunku środka odwoławczego; Zabłocki Stanisław: Komentarz do art. 441 Kodeksu postępowania karnego, ABC 1998, teza 6). Jednolite jest w tej kwestii orzecznictwo SN: Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011r., V KK 253/11 zawiera pogląd: Jeżeli orzeczenie zaskarżone było na niekorzyść oskarżonego, to uchylenie tego orzeczenia - nawet wówczas, gdy następuje ono niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, również na podstawieart. 440 k.p.k.- nie powoduje konieczności przestrzegania zakazu reformationis in peius przy ponownym rozpoznaniu sprawy.Orzekanie na niekorzyść oskarżonego jest jednak dopuszczalne tylko w granicach, w jakich sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania w wyniku uwzględnienia środka wniesionego na niekorzyść.(OSNKW 2012/2/22, LEX nr 1112805, Biul.SN 2012/2/17-18) ; w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2011 r., V KK 366/10 zajęto stanowisko: Z brzmienia przepisuart. 440 k.p.k.wynika że przewidziany w nim zakres rozpoznania sprawy niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, może prowadzić, poprzez uchylenie zaskarżonego orzeczenia, także do rozstrzygnięcia w dalszym postępowaniu niekorzystnego w porównaniu z treścią orzeczenia zaskarżonego.Nie stoi temu na przeszkodzieart. 443 k.p.k., który dopuszcza wydanie orzeczenia surowszego niż uchylone, gdy było ono zaskarżone na niekorzyść(LEX nr 736405).
W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2012 r. ,V KK 65/12 wskazano wprost, że:
” Sąd odwoławczy nie może, wobec związania zakazem reformationis in peius, dokonywać nowych ustaleń faktycznych (w tym także poprzez "dookreślanie" opisu czynu) ani uchylać wyroku i w tym celu przekazywać sprawy do ponownego rozpoznania, w wypadku, gdy wyrok nie został zaskarżony na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej winy.”, LEX nr 1228600.
Z tych względów nie uwzględniono wniosków o uchylenie wyroku, w części dotyczącej orzeczenie z pkt. IV, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Niezasadne są apelacje w częściach dotyczących kary. Wszystkie podnoszą, że wymierzone oskarżonym kary są rażąco surowe.
Rażąca niewspółmierność kary, o jakiej mowa wart. 438 pkt 4 k.p.k., zachodzić może tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć, że zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd pierwszej instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych wart. 53 k.k.oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego (por. III KR 254/73, OSNPG 1974, nr 3-4, poz. 51 i aprobatę tego stanowiska: M. Cieślak, Z. Doda, Przegląd orzecznictwa, Palestra 1975, z. 3, s. 64).
Na wstępie trzeba stwierdzić, że Sąd Okręgowy wszechstronnie uzasadnił orzeczenia o wymiarze kary , wskazując prawidłowo na cele kary i uwzględniając wszystkie okoliczności łagodzące (str. 59-61uzasadnienia).
Okoliczności łagodzące miały istotny wpływ na wymiar kary. Jest to oczywiste, jeśli zważy się na fakt wymierzenia kar za zbrodnie przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia a kary na podstawieart.158§2 k.k.w rozmiarze zbliżonym do dolnego progu zagrożenia, mimo znacznej szkodliwości społecznej tego czynu - skutkiem tego czynu jest trwałe inwalidztwo jednego z pokrzywdzonych, który nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji. Kary łączne wymierzone oskarżonym w niewielkim stopniu przekraczają wysokość najwyższych z kar , choć oskarżeni , w prawdzie w bliskim związku czasowym popełnili trzy przestępstwa , ale wobec różnym , czterem pokrzywdzonym.
Niezasadne są też wnioski apelacji o warunkowe zawieszenie wykonania kar pozbawienia wolności orzeczonych wobec oskarżonych.
Instytucja warunkowego zawieszenia wykonania kary przewidziana wart. 69 k.k.jest instytucją o charakterze fakultatywnym, jej zastosowanie zależy od oceny sądu. Wymierzenie kary do 2 lat pozbawienia wolności nie oznacza, że sąd obowiązany jest zawsze rozważyć, czy sprawca zasługuje na dobrodziejstwo warunkowego zawieszenia jej wykonania. Sąd Okręgowy uznał, że karą współmierną są kary bezwzględne pozbawienie wolności , warunkowe zawieszenie wykonania tych kar prowadziłoby do rażącej łagodności tych kar.
Popełnienie trzech przestępstw, w krótkich odstępach czasu, czyni wątpliwym możliwość wysnucia pozytywnej prognozy co do zachowania oskarżonych w przyszłości.
Niezasadne są zarzuty apelacji dotyczące naruszeniaart.46§1 k.k.na skutek orzeczenie obowiązku zapłaty nawiązki w postaci solidarnej.
W Uchwale z dnia 13 grudnia 2000 r., I KZP Sąd Najwyższy udzielił następującej odpowiedzi na pytanie prawne dotyczące możliwości solidarnego zobowiązania współsprawców do naprawienia wyrządzonej szkody: Orzeczenie środka karnego, przewidzianego wart. 46 § 1 k.k., dopuszczalne jest również w postaci solidarnego zobowiązania współsprawców przestępstwa do naprawienia wyrządzonej szkody w całości albo w części (OSNKW 2001/1-2/2, Prok. i Pr.-wkł. 2001/2/5, Wokanda 2001/3/11, Biul. SN 2000/12/11, M. Prawn. 2001/5/288). Sąd Apelacyjny aprobuje wyrażony pogląd i jego uzasadnienie.
Z tych wszystkich względów zaskarżony wyrok utrzymano mocy.