Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 190/14
Data wyroku: 2015-01-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Michurska-Gruszczyńska
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: art. 138 krio, art. 135 § 1 krio
Teza: Zmiana stosunków może prowadzić do obniżenia alimentów wówczas, gdy zmniejszenia ulegną potrzeby uprawnionego albo zmniejszą się możliwości zarobkowe lub majątkowe strony do alimentacji zobowiązanej.

Sygnatura akt III RC 190/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Ś., dnia 16-01-2015 r.
Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej III Wydział Rodzinny i Nieletnich w następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Beata Michurska-Gruszczyńska
Protokolant: Katarzyna Sobera
po rozpoznaniu w dniu 16-01-2015 r. w Środzie Śląskiej na rozprawie
sprawy z powództwaE. H.
przeciwko małoletnim pozwanymD. H.,A. H.reprezentowanych przez przedstawicielkę ustawowąM. H.
o obniżenie alimentów

I
obniża alimenty zasądzone od powodaE. H.na rzecz małoletnich pozwanychD. H.iA. H.wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 05 lipca 2013r., w sprawie o sygn. XIII RC 1863/12 z kwoty po 400 zł (czterysta) miesięcznie na rzecz każdej z małoletnich pozwanych, łącznie z kwoty po 800 zł (osiemset) miesięcznie do kwoty po 200 zł (dwieście) zł miesięcznie na rzecz każdej z małoletnich pozwanych łącznie do kwoty po 400 (czterysta) zł miesięcznie na rzecz małoletnich pozwanych poczynając od dnia 11 lipca 2014r., płatne z góry, do 10 – go dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku zwłoki w płatności którejkolwiek z rat do rąk matki małoletnich pozwanychM. H.;

II
w pozostałym zakresie powództwo oddala;

III. nie obciąża małoletnich pozwanych kosztami procesu.
Sygn. akt III RC 190/14

UZASADNIENIE
PowódE. H.wniósł o obniżenie alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu, XIII Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia 05 lipca 2013r., w sprawie o sygn. akt XIII RC 1863/12 zasądzonych na rzecz małoletnichA. H.iD. H.z kwoty po 400 zł miesięcznie do kwoty po 100 złotych miesięcznie na każde dziecko, płatnych do rąk matki małoletnichM. H.do 10-go dnia każdego miesiąca wraz z odsetkami ustawowymi w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat. Nadto domagał się zwolnienia go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, w postaci opłaty od pozwu, argumentując, iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i jego najbliższych. W uzasadnieniu wskazał, że od chwili orzekania o obowiązku alimentacyjnym nastąpiła zmiana stanu faktycznego, uzasadniająca konieczność zmiany orzeczenia w zakresie alimentów, która to nie odnosi się do zmiany wysokości usprawiedliwionych potrzeb małoletnich, ale do zmiany możliwości zarobkowych powoda. Dalej podał, że w chwili orzekania o alimentach powód wykonywał pracę zarobkową, a jego możliwości zarobkowe były wykorzystywane w pełni. Z obowiązku alimentacyjnego starał się wywiązywać, pomimo tego, że od lutego 2014r. pozostawał bezrobotny, zarejestrowany w PUP wŚ., bez prawa do zasiłku. Wskazał, iż obecnie nie może wykonywać jakiejkolwiek pracy, a co za tym idzie nie ma żadnego dochodu, jak również nie jest w stanie go uzyskiwać. Argumentował, że stan ten związany jest z faktem, iż w dniu 24 kwietnia 2014r. powód doznał pęknięcia tętniaka tętnicy łączącej przedniej, krwawienia podpajeczynówkowego oraz krwiaka lewego płata czołowego, z powodu którego był hospitalizowany. W związku z powyższym obecnie pozostaje on pod stałą opieką medyczną i zmuszony jest zażywać określone leki. Podał, że zmiany chorobowe wpłynęły również na pogorszenie jego wzroku. Podniósł, iż w chwili obecnej korzysta z pomocy krewnych. Zdaniem powoda została bezwzględnie wypełniona hipoteza normy, pozwalającej na zmianę orzeczenia w zakresie alimentów.
Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej, zwolnił powoda od opłaty sądowej od pozwu.
W odpowiedzi na pozew przedstawicielka ustawowa małoletnich powódekD. H.iA. M.H.wniosła o oddalenie powództwa w całości, jako bezzasadnego oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych kosztów procesu w całości. Jej zdaniem nie zachodzą przesłanki do zmiany orzeczenia w zakresie alimentów. Podała, że powód w trakcie sprawy rozwodowej był zatrudniony weW.na stanowisku operatora koparki, jednakże od 2014 roku z własnej winy utracił pracę, albowiem pracodawca rozwiązał z nim umowę w trybieart. 52 k.p.z przyczyn dyscyplinarnych, wobec naruszenia obowiązków przez powoda. Podała, że potrzeby małoletnich stale rosną, wraz z wiekiem i dojrzewaniem. Miesięczne koszty utrzymania domu i dzieci to w chwili obecnej kwota 3.000 złotych miesięcznie. Powyższa kwota obejmuje tylko podstawowe wydatki związane z utrzymaniem codziennym dzieci i nauką. Nie obejmuje ona nagłych dodatkowych potrzeb dzieci. Zaprzeczyła, aby stan zdrowia powoda, nie pozwalał mu na wykonywanie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Zdaniem przedstawicielki ustawowej powódek stan zdrowia wywołany jest tylko i wyłącznie trybem życia powoda, w szczególności nadużywaniem przez niego alkoholu.
Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w dniu 16 stycznia 2015r., powód zaproponował zawarcie ugody na kwotę po 200 zł obniżonych alimentów na każde dziecko, łącznie 400 zł miesięcznie. Przedstawicielka ustawowa małoletnich powódek nie zgodziła się na propozycję powoda w kwocie 400 zł alimentów, podając, iż potrzeby dzieci są znacznie wyższe. Oświadczyła, że wyraziła by zgodę na kwotę alimentów w wysokości 350 zł miesięcznie na każdą małoletnią, tj. łącznie 700 zł.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
PowódkiA. H.,ur. (...)wŚ.iD. H.,ur. (...), pochodzą ze związku małżeńskiego powodaE. H.iM. H..
(dowód: okoliczność bezsporna
skrócone odpisu aktów urodzenia małoletnich, znajdujące się w aktach sprawy Sądu Okręgowego we Wrocławiu, sygn. akt XIII RC 1863/12)
Wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu, XIII Wydziału Cywilnego Rodzinnego z dnia 05 lipca 2013r., w sprawie o sygn. akt XIII RC 1863/12 którym rozwiązano przez rozwód małżeństwoE. H.iM. H., zasądzono od powoda tytułem podwyższonych alimentów na rzeczA. H.kwotę po 400 zł miesięcznie i na rzeczD. H.kwotę po 400 zł miesięcznie, łącznie kwotę 800 zł w miejsce alimentów ustalonych w ugodzie zawartej przez Sądem Rejonowym w Środzie Śląskiej w sprawie o sygn. akt III RC 89/11 w łącznej kwocie po 600 zł miesięcznie, poczynając od dnia prawomocności wyroku, płatne do rąk powódki do 10-go dnia każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności każdej z rat, zobowiązując powódkę do ponoszenia pozostałych kosztów utrzymania i wychowania dzieci i do osobistych o nie starań. Wyrokiem tym uregulowano kwestię władzy rodzicielskiej nad małoletnimi powierzając ją powódce, zaś pozwanemu pozostawiono prawo do ogólnego wglądu w wychowanie i wykształcenie oraz współdecydowanie o istotnych sprawach dzieci.
(dowód: wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu, XIII Wydziału Cywilnego Rodzinnego z dnia 05 lipca 2013r., w sprawie o sygn. akt XIII RC 1863/12
przesłuchanie powodaE. H.– nagranie audio – video 00:22:09-00:30:38
przesłuchanie przedstawicielki ustawowej małoletnich powódekM. H.– nagranie audio – video 00:30:39-00:45:48).
W dacie wydania powyższego orzeczenia małoletniaA. H.miała ukończone 15 lat. Była uczennicą klasy(...)wR.. MałoletniaD. H.miała 14 lat. Była uczennicą klasy(...)wR.. Małoletnie dzieci mieszkały w miejscowości(...)/1,(...)-(...) Ś., wspólnie z matkąM. H.oraz powodem. Wyrokiem rozwodowym Sąd ustalił sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania stron, w ten sposobu, że przyznałM. H.do wyłącznego korzystania dwa pokoje znajdujące się na parterze mieszkania oraz jeden pokój znajdujący się na poddaszu, zaś powodowi do wyłącznego korzystania najmniejszy pokój, a pozostałe do wspólnego korzystania.
(dowód: wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu, XIII Wydziału Cywilnego Rodzinnego z dnia 05 lipca 2013r., w sprawie o sygn. akt XIII RC 1863/12,
przesłuchanie przedstawicielki ustawowej małoletnich powódekM. H.– nagranie audio – video 00:30:39-00:45:48
przesłuchanie powodaE. H.– nagranie audio – video 00:22:09-00:30:38).
W dacie wydania powyższego orzeczenia potrzeby miesięczne związane z utrzymaniem małoletnichA.iD. H.wynosiły po około 800 zł (w tym prywatne lekcje kształcenia indywidualnego, leczenie dermatologiczneA. H., wydatki związane ze szkołą). Na wydatki miesięczne utrzymania gospodarstwa domowego matki małoletnich wraz z małoletnimi dziećmi składały się: światło – około 200 zł, Internet – 58 zł, gaz – około 50 zł, woda – około 150 zł, telefon – około 88 zł, telewizja – około 40 zł, śmieci – około 46 zł, opał węgiel – 4 tony po 800 zł, drzewo – około 800 zł (rocznie), podatek – 130 zł (rocznie), raty kredytów.
(dowód: akta Sądu Okręgowego we Wrocławiu, XIII Wydziału Cywilnego Rodzinnego z dnia 05 lipca 2013r., w sprawie o sygn. akt XIII RC 1863/12,
przesłuchanie przedstawicielki ustawowej małoletnich powódekM. H.– nagranie audio – video 00:30:39-00:45:48).
Matka małoletnich pozwanychM. H., w chwili wydania poprzedniego orzeczenia w przedmiocie obowiązku alimentacyjnego, była zatrudniona wfirmie (...) Sp. z o.o.w Komornikach, kołoŚ.na stanowisku pracownik kontroli jakości, na umowę o pracę na czas nieokreślony. Jej średni dochód miesięczny wynosił około netto 2.500 zł wraz z wynagrodzeniem dodatkowym z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.
(dowód: akta Sądu Okręgowego we Wrocławiu, XIII Wydziału Cywilnego Rodzinnego z dnia 05 lipca 2013r., w sprawie o sygn. akt XIII RC 1863/12,
przesłuchanie przedstawicielki ustawowej małoletnich powódekM. H.– nagranie audio – video 00:30:39-00:45:48).
Powód w chwili wydania poprzedniego orzeczenia w przedmiocie obowiązku alimentacyjnego, od dnia 10 września 2012r. był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.wJ., na stanowisku operatora koparki, w wymiarze pełnego etatu. Średnie miesięczne wynagrodzenie z trzech miesięcy wnosiło netto 2.408,97 zł. Wynagrodzenie było obciążone zajęciem komorniczym z tytułu alimentów na rzecz małoletnich pozwanych, w kwocie 669,10 zł miesięcznie. Na dojazd do pracy powód ponosił koszt 800 zł miesięcznie.
(dowód: akta Sądu Okręgowego we Wrocławiu, XIII Wydziału Cywilnego Rodzinnego z dnia 05 lipca 2013r., w sprawie o sygn. akt XIII RC 1863/12,
przesłuchanie powodaE. H.– nagranie audio – video 00:22:09-00:30:38).
Obecnie małoletnia pozwanaA. H.ukończyła 17 lat. Jest uczennicą II klasy Technikum Żywieniowego wŚ.. Dwa razy w tygodniu ma bezpłatne zajęcia praktyczne. MałoletniaD. H.ukończyła 16 lat. Jest uczennicą IK.Technikum Ekonomicznego wŚ.. Małoletnie pozwane mieszkają wraz z matką oraz powodem w miejscowości(...)/1,(...)-(...) Ś.. Na wydatki przedstawicielki ustawowej małoletnich, związane z miesięcznym utrzymaniem siebie i mieszkania składają się: dojazdy do pracy – 200 zł, pozostałe opłaty, jak światło, gaz, woda, Internet - łącznie około 500-700 zł. Matka małoletnich posiada kredyt w wysokości 24.000 zł, rata miesięczna wynosi 500 zł. Powód nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania.
(dowód: zestawienie operacji za okres 01.08.2014-17.09.2014 - k. 64-65,
kserokopia asygnaty na zakup opału - k. 67,
faktura VAT (...)z dnia 28.02.2014r. - k. 69,
umowy pożyczki - k. 75-77, 84,
zawiadomienie BurmistrzaŚ.o wysokości opłat za śmieci - k. 78,
faktura za wodę i ścieki - k. 79,
odcinki wpłat za energię elektryczną - k. 80,
faktura VAT (...)za abonament - k. 81,
decyzja Burmistrza z dnia 03.02.2014 w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2014 - k. 82,
faktura VAT z dnia 10.09.2014 na zakup węgla - k. 83,
faktura VAT z dnia 15.09.2014r. na zakup telefonu - k. 85,
protokół zdawczo - odbiorczy z 17.02.2014 r. - k. 86,
pokwitowanie zapłaty za polisę z 11.09.2014r. - k. 87,
zaświadczenia wychowawcy i dyrektora szkoły Technikum Żywieniowego – k. 72-74,
oświadczenia członków Wspólnoty Mieszkaniowej – k. 70-71,
przesłuchanie powodaE. H.– nagranie audio – video 00:22:09-00:30:38
przesłuchanie przedstawicielki ustawowej małoletnich powódekM. H.– nagranie audio – video 00:30:39-00:45:48).
Obecnie wysokość usprawiedliwionych wydatków na utrzymanie każdej z małoletnich pozwanych matka małoletnich określiła na kwotę po około 1.000 zł miesięcznie, w tym składają się na te koszty: zakup produktów na zajęcia praktyczneA. H.– 120 zł, zakup podręczników, bilety na dojazdy do szkoły – 31,82 zł oraz 70 zł. Małoletnie nie uzyskują żadnych dochodów, nie mają majątku, ani środków pieniężnych.
(dowód: kserokopie paragonów biletów miesięcznych(...) Sp. z o.o.- k. 66,
operacji na rachunku bankowym przedstawicielki ustawowej małoletnich pozwanych wbanku (...)– k. 64-65,
oświadczenie Dyrektora Szkoły i wychowawcy - k. 72-74,
przesłuchanie przedstawicielki ustawowej małoletnich powódekM. H.– nagranie audio – video 00:30:39-00:45:48,
przesłuchanie powodaE. H.– nagranie audio – video 00:22:09-00:30:38).
Obecnie matka małoletnich pozwanychM. H.ma 46 lat. Z zawodu jest sprzedawcą. Jest nadal zatrudniona wfirmie (...) Sp. z o.o.w Komornikach, na stanowisku starszego kontrolera jakości, na czas nieokreślony. Jej wynagrodzenie w sierpniu 2014 roku wyniosło netto 2.820,31 zł średnio z trzech miesięcy (w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2014r.) netto 2.420,75 zł. Posiada samochód osobowy. Nadto uzyskuje co miesiąc alimenty na małoletnie córki po 400 zł, egzekwowane od powoda, w drodze egzekucji komorniczej.
(dowód: oświadczenie matki pozwanych z dnia 30.09.2014r. - k. 68,
zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu - k. 119,
przesłuchanie przedstawicielki ustawowej małoletnich powódekM. H.– nagranie audio – video 00:30:39-00:45:48).
Od czasu wydania poprzedniego orzeczenia w przedmiocie obowiązku alimentacyjnego, sytuacja zdrowotna i materialna powoda uległa znacznemu pogorszeniu. Powód utracił pracę zarobkową. Od 10 lutego 2014r. pozostawał osobą bezrobotną, był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy wŚ., bez prawa do zasiłku. W okresie od dnia 22 kwietnia 2014r. do dnia 24 kwietnia 2014r. przebywał na leczeniu szpitalnym w(...)wS., z powodu krwawienia śródczaszkowego, ciśnienia tętniczego i bólów głowy, a następnie w(...) Szpitalu (...)wN., na oddziale udarowym z rozpoznaniem pękniętego tętniaka tętnicy łączącej przedniej, krwawienia podpajeczynówkowego i krwiaka lewego płata czołowego. W związku z przebytym urazem przez okres dwa miesiące przebywał w szpitalu. Po wyjściu ze szpitala zamieszkał na jakiś czas z siostrami, które sprawowały nad nim opiekę. Miał przeprowadzony zabieg embolizacji, przebył antybiotykoterapię. Obecnie pozostaje pod opieką lekarza neurologa oraz kontrolą okulisty, z uwagi na zdiagnozowane zmiany w polu widzenia oka prawego i lewego. W okresie od dnia 08 stycznia 2015r. do dnia 12 stycznia 2015r. ponownie przebywał na leczeniu szpitalnym(...) Szpitala (...)wN., z rozpoznaniem mikrotętniaka lica, po przebytym krwotoku podpajęczynówkowym z pękniętego tętniaka tętnicy łączącej przedniej, po embolizacji tętniaka.
(dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z(...) Szpitala (...)wN.z dnia 14.05.2014r. - k. 14-20,
karta informacyjna leczenia szpitalnego(...)wS.z dnia 24.04.2014r. wraz z wynikami badań USG i tomografii komputerowej - k. 21-23,
zaświadczenie z dnia 30.04.2014 - k. 89,
zaświadczenie lekarskie(...)k. 90,
karta wizyt neurologa - k. 94,
faktura VAT za badanie pola widzenia - k. 99,
karta poradyOśrodka (...)weW.- k. 108-110,
zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane dla potrzeb zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności - k. 111-112,
zaświadczenie o stanie zdrowia - k. 113,
karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 12.01.2015r. k.
przesłuchanie przedstawicielki ustawowej małoletnich powódekM. H.– nagranie audio – video 00:30:39-00:45:48,
przesłuchanie powodaE. H.– nagranie audio – video 00:22:09-00:30:38
Powód został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy zarobkowej do dnia 30 czerwca 2015r., i osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16.07.2014r. przyznano powodowi świadczenie rentowe do dnia 30.06.2015r. z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, miesięcznie wynosi ono netto 1.218,17 zł. Na wydatki powoda składają się: opłata za telefon - 50 zł, doładowanie karty telefonicznej - 25 zł, lekarstwa – 120 zł, wizyty lekarskie – około 70 zł, dojazd do lekarza i na badania – około 150 zł, pozostałą kwotę przeznacza na wyżywienie. Powód ma samochód rocznik 1996. W utrzymaniu powoda pomagają mu jego siostry. Wobec powoda toczy się postępowanie egzekucyjne, z tytułu orzeczonych alimentów na rzecz małoletnich pozwanychD. H.iA. H..
(dowód: zaświadczenie PUPŚ.z dnia 09.05.2014r. - k. 12,
decyzja Starosty Powiatowego - k. 117,
orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 30.06.2014 - k. 100,
orzeczenie o stopniu niepełnosprawności(...).(...)- k. 118,
decyzja o przyznaniu renty z dnia 16.07.2014r. - k. 114-116,
kserokopia recepty z dnia 14.05.2014r. - k. 24,
faktura VAT nr (...)na zakup lekarstw z 15.05.2014r. - k. 25,
umowa zlecenie na zakup okularów - k. 26-27,
paragony za wizyty lekarskie - k. 95,
faktury na zakup leków - k. 96-98,
przesłuchanie przedstawicielki ustawowej małoletnich powódekM. H.– nagranie audio – video 00:30:39-00:45:48,
przesłuchanie powodaE. H.– nagranie audio – video 00:22:09-00:30:38
Jak wynika z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy wŚ.z dnia 29.10.2014r. PUP w okresie od lipca 2014r. dysponował ofertami pracy dla osób bez kwalifikacji zawodowych z wynagrodzeniem miesięcznym brutto od 1.680 zł do 2.000 zł, dla sprzedawcy z wynagrodzeniem miesięcznym brutto od 840 zł do 3.062 zł oraz kontrolera z wynagrodzeniem miesięcznym brutto od 1.680 zł do 2.600 zł. Jak wynika z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy weW.z dnia 03.11.2014r. PUP w okresie od lipca 2014r. dysponował ofertami pracy dla osób bez kwalifikacji zawodowych z wynagrodzeniem miesięcznym brutto od 1.700 zł, dla sprzedawcy z wynagrodzeniem miesięcznym brutto od 1.680 zł oraz kontrolera z wynagrodzeniem miesięcznym brutto od 2.750 zł plus premia.
(dowód: pismo z PUP wŚ.z dnia 29.10.2014r. - k. 133,
pismo z PUP weW.z dnia 03.11.2014r. - k. 131-132).
Sąd zważył co następuje:
Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 133 kriona obydwojgu rodzicach ciąży obowiązek łożenia na utrzymanie dzieci, które nie są jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Zakres tego obowiązku, stosownie do przepisu 135krio, wyznaczają z jednej strony usprawiedliwione potrzeby osoby uprawnionej, z drugiej zaś zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego. Przez usprawiedliwione potrzeby należy rozumieć nie tylko elementarne potrzeby polegające na zapewnieniu minimum egzystencji, ale także takie, które stworzą uprawnionemu normalne warunki bytowania odpowiadające jego wiekowi, stanowi zdrowia i wykształceniu.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była, w myślart. 138 k.r.i.o., ocena zmiany stosunków uzasadniająca zmianę wysokości obowiązku alimentacyjnego. Sąd przeanalizował sytuację powoda w zakresie jego możliwości majątkowych i zarobkowych, a także sytuację pozwanych w kontekście ich potrzeb. Tym samym poprzez porównanie warunków istniejących w dacie wyroku ustalającego ostatnio obowiązek alimentacyjny powoda wobec pozwanych na kwotę po 400 zł miesięcznie z warunkami obecnymi, Sąd mógł ocenić, czy zachodzi przesłanka zart. 138 k.r.i.o., będąca jedyną podstawą uwzględnienia żądania zmiany orzeczenia dotyczącego obowiązku alimentacyjnego. Stosownie do treści przepisuart. 138 krow razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Zmiana stosunków może zatem prowadzić do obniżenia alimentów wówczas, gdy zmniejszeniu ulegną potrzeby uprawnionego albo zmniejszą się możliwości zarobkowe lub majątkowe strony do alimentacji zobowiązanej bądź do podwyższenia alimentów wówczas, gdy zwiększeniu ulegną potrzeby uprawnionego albo zwiększą się możliwości zarobkowe lub majątkowe strony do alimentacji zobowiązanej.
W przedmiotowej sprawie powód nie domagał się uchylenia obowiązku alimentacyjnego, a jedynie jego obniżenia do wysokości 100 złotych na każdą z małoletnich pozwanych. Powód nie kwestionował samego obowiązku alimentacyjnego jako takiego, ani usprawiedliwionych potrzeb małoletnich dzieci. Żądanie wywodził ze zmiany okoliczności, dotyczących pogorszenia się jego sytuacji materialnej oraz zdolności zarobkowej, od czasu ostatniego orzeczenia w zakresie alimentów. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku, w dniu 16 stycznia 2015r. powód oświadczył, iż mógłby zawrzeć ugodę do wysokości łącznie 400 zł miesięcznie obniżonych alimentów, tj. po 200 zł miesięcznie na każdą małoletnią pozwaną. Przedstawicielka ustawowa małoletnich pozwanych nie zgodziła się na propozycję powoda w kwocie 400 zł alimentów, podając, iż potrzeby dzieci są znacznie wyższe. Oświadczyła, że wyraziła by zgodę na kwotę 350 zł miesięcznie na każdą małoletnią.
W niniejszej sprawie wysokość alimentów od powodaE. H.na rzeczA. H.iD. H.została ustalona wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu, XIII Wydziału Cywilnego Rodzinnego z dnia 05 lipca 2013r., w sprawie o sygn. akt XIII RC 1863/12 którym zasądzono od powoda tytułem podwyższonych alimentów na rzeczA. H.kwotę po 400 zł miesięcznie i na rzeczD. H.kwotę po 400 zł miesięcznie, łącznie kwotę 800 zł miesięcznie na rzecz obu małoletnich córek powoda.
W ocenie Sądu podniesione przez powoda żądanie zasługuje na uwzględnienie w kwocie po 400 zł miesięcznie na małoletnie pozwane łącznie. W szczególności, w ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdzić należy, że od czasu wydania ostatniego orzeczenia alimentacyjnego doszło do takiej zmiany stosunków po stronie zobowiązanego, w rozumieniuart. 138 k.r.i.o., która uzasadniała zmniejszenie zasądzonych na rzecz pozwanych alimentów z kwoty 400 zł do kwoty po 200 zł na każdą z pozwanych. Sąd ustalił bowiem w toku postępowania, że wskutek pogorszenia się stanu zdrowia powoda, jego możliwości zarobkowe i majątkowe, od daty ostatniej konkretyzacji świadczeń, uległy istotnemu zmniejszeniu.
Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy Sąd ustalił przede wszystkim na podstawie przesłuchania przedstawicielki ustawowej małoletnich pozwanych, przesłuchania powoda, a także opierając się na dołączonych przez strony dokumentach, w szczególności dokumentacji medycznej potwierdzającej brak możliwości zarobkowych powoda, albowiem powód jest całkowicie niezdolny do pracy, które to w świetle zasad doświadczenia życiowego uznał za wiarygodne i zasługujące na uwzględnienie. Ponadto stwierdzone dokumentami okoliczności dotyczące sytuacji zdrowotnej powoda i braku możliwości zarobkowych, nie były kwestionowane.
Po pierwsze ustalono, iż nastąpiła zmiana w wysokości uzyskiwanych przez powoda dochodów. Podczas, gdy w dacie ustalania ostatniego obowiązku alimentacyjnego powód był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.wJ., na stanowisku operatora koparki w wymiarze pełnego etatu i jego średnie miesięczne wynagrodzenie z trzech miesięcy wnosiło netto 2.408,97 zł, to obecnie dochodem powoda jest wyłącznie renta w wysokości 1.218,17 zł przyznana mu do czerwca 2015r. Porównując wysokość dochodów z daty ustalenia ostatniego obowiązku alimentacyjnego, z dochodem obecnie uzyskiwanym przez powoda, stanowi to znaczne obniżenie się dochodów, a to o około 50%. Na wydatki powoda składają się: opłata za telefon - 50 zł, doładowanie karty telefonicznej - 25 zł, lekarstwa – 120 zł, wizyty lekarskie – około 70 zł, dojazd do lekarza i na badania – około 150 zł – łącznie około 415 zł, plus koszt wyżywienia. Podczas przesłuchania pozwany oświadczył, że jest w stanie sprostać obowiązkowi alimentacyjnemu wobec córek w wysokości po 200 zł łącznie 400 zł miesięcznie i zaproponował ugodę na taką kwotę.
Powód wykazał, że wskutek pogorszenia się jego stanu zdrowia, jego możliwości zarobkowe i majątkowe od daty konkretyzacji świadczeń alimentacyjnych na rzecz małoletnich pozwanych w wysokości łącznej 800 zł miesięcznie tj. po 400 zł na każdą z pozwanych, uległy istotnemu zmniejszeniu, a to wobec orzeczenia Lekarza Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o całkowitej niezdolności pozwanego do pracy, do dnia 30 czerwca 2015r. i przyznaniu mu z tego tytułu renty. Po ostatnim orzeczeniu o obowiązku alimentacyjnym, powód doznał pękniętego tętniaka tętnicy łączącej przedniej, krwawienia podpajeczynówkowego i krwiaka lewego płata czołowego. Obecnie pozostaje nadal pod opieką lekarza neurologa oraz kontrolą okulisty, z uwagi na zdiagnozowane zmiany w polu widzenia oka prawego i lewego. W okresie od dnia 08 stycznia 2015r. do dnia 12 stycznia 2015r. ponownie przebywał na leczeniu szpitalnym(...) Szpitala (...)wN., z rozpoznaniem mikrotętniaka lica, po przebytym krwotoku podpajęczynówkowym z pękniętego tętniaka tętnicy łączącej przedniej, po embolizacji tętniaka. Na obecnym etapie postępowania powód nie może podejmować także pracy w warunkach chronionych, a nie można obecnie przyjąć, że będzie on dopuszczony przezlekarza (...)do pracy w warunkach chronionych w przyszłości – jak umożliwia mu to orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 24 czerwca 2014r., a co za tym idzie uzyskać dodatkowy dochód.
W ocenie Sądu powód nie ma obecnie żadnych możliwości zarobkowych, a konkretyzacja jego obowiązku winna nastąpić w oparciu o aktualną jego sytuację majątkową. Nie można przyjąć, że powód na chwilę obecną jest w stanie podjąć zatrudnienie, wobec nie budzących wątpliwości orzeczeń uprawnionych organów, co do jego stanu zdrowia. Należy bowiem podkreślić, iż wysokość świadczeń alimentacyjnych, stosownie do treściart. 135 § 1 k.r.i.o.zależy nie tyle od faktycznych dochodów zobowiązanego, ile od możliwości ich uzyskania, przy dołożeniu należytej staranności.
Odnosząc się do usprawiedliwionych potrzeb pozwanych, to wskazać należy, iż już sam fakt upływu okresu 2-letniego od daty wydania poprzedniego orzeczenia, za sprawą przemian gospodarczych, skutkujących wzrostem cen towarów i usług miał wpływ na zmianę stosunków kształtujących wysokość potrzeb pozwanych. W rozpoznawanej sprawie większych wątpliwości nie powinno budzić, iż w okresie będącym przedmiotem zainteresowania usprawiedliwione potrzeby małoletnich uległy zwiększeniu, koszty utrzymania małoletnich nieco wzrosły wraz z ich wiekiem i wzrostem ogólnych kosztów utrzymania. Obecnie według matki małoletnich stanowią one około 1.000 zł na każde z córek, w porównaniu do okresu poprzedniego ustalania obowiązku alimentacyjnego, w kwocie 800 zł miesięcznie. Pomimo, że matka małoletnich nie potrafiła podczas przesłuchania sprecyzować, co składa się na zwiększone koszty utrzymania małoletnich, podając ogólny koszt utrzymania, to nie budzi żadnych wątpliwości Sądu teza, iż wraz z wiekiem dzieci rosną ich usprawiedliwione potrzeby. Sąd uwzględnił fakt, że powód nie ponosi żadnych kosztów wynikających z utrzymania wspólnie zajmowanego mieszkania, które to koszty w całości pokrywa matka pozwanych. Potrzeby córek w części dotyczącej podstawowych kosztów utrzymania są standardowe, wynikają z ich wieku. Starsza córkaA. H.nie wymaga już, z uwagi na wiek, specjalnej opieki ze strony matki. Sąd zwrócić uwagę na to, że możliwości zarobkowe matki małoletnich pozwanychM. H., która uzyskuje miesięczne wynagrodzenie za pracę w miesiącu sierpniu 2014 roku wyniosło netto 2.820,31 zł a średnio z trzech miesięcy (w okresie czerwiec, lipiec, sierpień 2014r.) netto 2.420,75 zł od poprzedniego orzeczenia nieznacznie wzrosły. Dlatego obarczył ją obowiązkiem zaspokojenia pozostałej części usprawiedliwionych potrzeb małoletnich, uznając, że obowiązek alimentacyjny w przeważającej mierze jest spełniony także przez osobiste starania o wychowanie i utrzymanie małoletniego.
W niniejszej sprawie decydująca dla wysokości ustalenia obowiązku alimentacyjnego była ocena możliwości zarobkowych, majątkowych i sytuacja zdrowotna powoda. Wysokość świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej do alimentacji zależy bowiem nie tylko od usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej, ale także od możliwości zobowiązanego, chociażby w tych granicach nie zostały zaspokojone usprawiedliwione potrzeby uprawnionego. Fakt niezdolności do pracy powoda stanowi główną i zasadniczą okoliczność zmieniającą jego sytuację materialną i zdolność do alimentowania małoletnich córek. W ocenie Sądu zasądzenie alimentów we wskazanej przez przedstawicielkę ustawową małoletnich pozwanych kwocie 350 zł miesięcznie, w świetle okoliczności sprawy pozostawałoby wbrew zasadom współżycia społecznego.
Mając powyższe na uwadze, sąd uznał, że powództwo zasługuje na uwzględnienie częściowe i obniżył zasądzone na rzecz pozwanychA. H.iD. H.alimenty do kwoty po 200 zł miesięcznie na każde z pozwanych. Taka kwota zdaniem sądu, jest adekwatna do aktualnie uzyskiwanych dochodów powoda, i uwzględnia brak całkowitych możliwości zarobkowych.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w pkt I wyroku, oddalając powództwo w pozostałym zakresie, co znalazło wyraz w pkt II. sentencji wyroku. Na marginesie podkreślić należy, iż zaproponowana przez powoda kwota 200zł na każde dziecko było jedynie propozycją ugodową.
Na podstawieart. 102 k.p.c.w pkt. III sentencji wyroku Sąd nie obciążył pozwanych kosztami postępowania, zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa.