Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 447/14
Data wyroku: 2014-09-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Gąsior, Ireneusz Grodek, Agnieszka Szulc-Wroniszewska
Słowa kluczowe: Warunkowe Zawieszenie Wykonywania Kary
Podstawa prawna: art. 178a§4 kk

Sygn. akt IV Ka 447/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 września 2014 roku.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący SSO Krzysztof Gąsior
Sędziowie SO Ireneusz Grodek (spr.)
SO Agnieszka Szulc-Wroniszewska
Protokolant sekr. sądowy Agnieszka Olczyk
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim Violetty Włodarczyk
po rozpoznaniu w dniu 12 września 2014 roku
sprawyM. S.
oskarżonego zart. 178a§4 kk
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie
z dnia 23 maja 2014 roku     sygn. akt II K 261/14
na podstawieart. 437 § 2 kpk,art. 438 pkt 1, 2 i 4 kpk,art. 440 kpkuchyla zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonegoM. S.i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bełchatowie.
Sygn. akt IV Ka 447/14

UZASADNIENIE
M. S.oskarżony został o to, że w dniu 28 stycznia 2014 roku o godzinie 01.20 wB.naul. (...), w strefie ruchu lądowego, będąc wcześniej prawomocnie skazanym za kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości, jechał jako kierujący motorowerem marki(...)nr rej. (...)będąc w stanie nietrzeźwości 0,95 mg / l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o czyn zart. 178a § 4 kk.
Wyrokiem z dnia 23 maja 2014 r. w sprawie II K 261/14 Sąd Rejonowy w Bełchatowie:

1
oskarżonego uznał winnym zarzuconego czynu i na podstawieart. 178a § 4 kkwymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności;

2
na podstawieart. 69 § 1 i 2 kk,art. 70 § 1 pkt 1 kkiart. 73 § 1 kkwykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat i w tym okresie oddał oskarżonego pod dozór kuratora sądowego;

3
na podstawieart. 72 § 1 pkt 5 kkzobowiązał oskarżonego do powstrzymania się od nadużywania alkoholu;

4
na podstawieart. 71 § 1 kkwymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych;

5
zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 380 złotych opłaty i 90 złotych tytułem zwrotu kosztów.

Powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego zaskarżył prokurator, podnosząc zarzuty:

a
obrazy przepisów prawa karnego materialnego, tj.art. 42 § 2 kk, polegającej na braku orzeczenia obligatoryjnego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym;

b
obrazy przepisów prawa karnego procesowego, tj.art. 413 § 1 pkt 6 kpkpoprzez niewskazanie w treści wyroku zastosowanych przepisów ustawy karnej w postaciart. 69 § 4 kk, który to przepis określa warunki zawieszenia wykonania kary pozbawiania wolności wobec sprawcy czynu zart. 178a § 4 kk;

c
obrazy przepisów prawa karnego procesowego w postaciart. 424 § 1 i 2 kpk, polegającej na rozbieżności pomiędzy sentencją wyroku, a jego uzasadnieniem, w zakresie wysokości stawek dziennych grzywny, co nie pozwala na prawidłową ocenę wyroku.

W konkluzji wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bełchatowie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Rozpoznając apelację prokuratora, poza zarzutami w niej podniesionymi ( które co do zasady są słuszne ) Sąd Okręgowy uznał, iż utrzymanie zaskarżonego wyroku byłoby rażąco niesprawiedliwe (art. 440 kpk) z uwagi na wymierzoną oskarżonemu karę – łagodną w stopniu nie do zaakceptowania. Tego rodzaju ocena wynika z faktu, iż kara pozbawienia wolności orzeczona została z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Sąd Rejonowy, podejmując decyzję o zastosowaniu tego środka probacyjnego, niesłusznie zbagatelizował wymowę uprzedniej karalnościM. S.i okoliczności popełnienia obecnie zarzuconego mu czynu. Co do pierwszej z wymienionych kwestii – nawet przyjmując, że w momencie wyrokowania przez Sąd I instancji doszło już do zatarcia skazania wynikającego z wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie w sprawie VI K 594 / 10 ( Sąd Rejonowy kwestii tej nie badał pod kątem przepisuart. 76 kk), pamiętać należało, iżM. S.karany był ( odbywając karę pozbawienia wolności ) za występek zart. 177 § 2 kkpopełniony w warunkachart. 178 kkwłaśnie w związku z pozostawaniem w stanie nietrzeźwości. Następstwem tego przestępstwa była śmierć aż dwóch osób. Jeżeli sprawca czynu o tak tragicznych skutkach ponownie kieruje pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości, to wedle Sądu Okręgowego nie sposób wysnuwać względem niego wniosku o tzw. pozytywnej prognozie kryminologicznej. Stosownie do treściart. 69 § 1 i 2 kkna warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności zasługuje jedynie taki sprawca, co do którego można wyprowadzić wniosek, że mimo niewykonania kary zostaną osiągnięte jej cele, a w szczególności, że nie powróci on na drogę przestępstwa. W świetle dotychczasowej drogi życia oskarżonego i okoliczności przedmiotowego zdarzenia trudno znaleźć argumenty za taką prognozą, a tym bardziej mając w pamięci dodatkowe obwarowania dla możliwości warunkowego wykonania kary pozbawienia wolności wobec sprawcy czynu zart. 178a § 4 kk, jakie wynikają z treściart. 69 § 4 kk. Szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu tego przepisu Sąd Rejonowy upatrywał w tym, iż oskarżony poruszał się w stanie nietrzeźwości w porze nocnej motorowerem, co miało stwarzać relatywnie niewielkie zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu. Pomija jednak stan nietrzeźwości oskarżonego oraz charakter drogi, którą w takim stanie się poruszał.M. S.posiadał wszak 0,95 mg / l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, a zatem niemal czterokrotnie przekroczył stan 0,25 mg / l, powyżej którego kierowanie pojazdem mechanicznym traktowane jest jako przestępstwo. Droga, którą w takim stanie się przemieszczał, jest jedną z głównychulic (...)i nawet w porze nocnej nie jest pozbawiona ruchu. Bezzasadnie też Sąd I instancji bagatelizuje rodzaj pojazdu, którymM. S.jechał. Sposób jazdy motorowerzysty o tak wysokim stanie nietrzeźwości jest nieobliczalny. Może on w każdej chwili wykonać nagły, gwałtowny i nieprzewidywalny manewr powodujący, że inny użytkownik drogi, kierując np. samochodem, chcąc uniknąć jego potrącenia, może stracić panowanie nad prowadzonym pojazdem, co z kolei wywoła bezpośrednie zagrożenie dla niego, pasażerów, jak i innych uczestników ruchu. Z resztą truizmem jest przypomnienie, że także samo zderzenie samochodu z motorowerem dla znajdujących się w tym pierwszym pojeździe stwarzać może niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia. Jakkolwiek więc skarżący nie podniósł zarzutu rażącej niewspółmierności kary (art. 438 pkt 4 kpk), na tle realiów niniejszej sprawy do takiej jej oceny obligowałart. 440 kpk.
Co do samych zarzutów apelacyjnych – rację ma skarżący podnosząc, iż Sąd I instancji dopuścił się obrazyart. 42 § 2 kkpoprzez odstąpienie od orzeczenia wobec oskarżonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju w sytuacji, gdy skazał go za występek zart. 178a § 1 kk. Przepis ten wprost bowiem stanowi, iż Sąd orzeka ( a nie „ może orzec ” ) zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji był w stanie nietrzeźwości. W razie zaistnienia przesłanek zart. 42 § 2 kkorzeczenie wspomnianego zakazu ma zatem charakter obligatoryjny.
Rację ma również skarżący podnosząc, iż podstawą prawną zawartego w punkcie 2 zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcia o warunkowym zawieszeniu wykonania orzeczonych w stosunku do oskarżonych kar pozbawienia wolności winien być nie tylkoart. 69 § 1 i 2 kkorazart. 70 § 1 pkt 1 kk, ale także przepisart. 69 § 4 kk. Stanowi on bowiem, że wobec sprawcy występku zart. 178a § 4 kksąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Wobec tej kategorii sprawcówart. 69 § 4 kkzawiera zatem dodatkowe obostrzenia co do możliwości zastosowania środka probacyjnego w odniesieniu do ogólnych przesłanek, jakie wynikają z§ 1 i 2tego przepisu. Skoro więc oskarżony został skazany za czyn zart. 178a § 4 kk, a Sąd podjął decyzję, iż wykonanie wymierzonej mu kary pozbawienia wolności zostanie warunkowo zawieszone, to podstawę prawną tej decyzji należało uzupełnić o przepis szczególny dla tego rodzaju sytuacji, jakim jestart. 69 § 4 kk( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach - II Wydział Karny z 2013-06-13, II AKa 154/13, opubl. Legalis, w którym w zbliżonej sytuacji prawnej orzeczono, iż w przypadku sprawców określonych wart. 65 § 1 kknie stosuje się zawieszenia wykonania kary, chyba że zachodzi określony wart. 69 § 3 kkwyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami; jeżeli zatem sąd pierwszej instancji uznaje, że w przypadku oskarżonych zachodzi taki wyjątkowy wypadek zezwalający na odstępstwo od zasady niestosowania zawieszenia wykonania kary, to musi dać temu wyraz przez uzupełnienie podstawy prawnej warunkowego zawieszenia wykonania kary o przepisart. 69 § 3 kk).
Trafnie również apelacja podnosi, iż istnieje rozbieżność w zakresie określenia wysokości stawki dziennej grzywny, jaka wynika z wyroku w porównaniu do wskazanej w jego uzasadnieniu.
W sytuacji jednak, gdy Sąd Okręgowy uchyla zaskarżony wyrok wobec jego rażącej niesprawiedliwości z innych względów, odniesienie się do zarzutów odwoławczych ma znaczenie już tylko dla uniknięcia podobnych błędów przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Sąd Rejonowy winien nadto dokonać analizy okoliczności rzutujących na rozstrzygnięcie o karze, o jakich mowa wart. 53 kkiart. 69 kk, z uwzględnieniem argumentów podniesionych w niniejszym uzasadnieniu. Sąd Rejonowy musi także zweryfikować – w oparciu o analizę akt sprawy, a nie tylko przez pryzmat tzw. karty karnej – czy doszło do zatarcia skazania wynikającego z wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie w sprawie VI K 594 / 10 – w kontekście przesłanek zart. 76 kk( mogło ono nie zostać jeszcze uwzględnione w bazie danych stosownego rejestru ).