Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1245/13
Data wyroku: 2014-03-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Regina Stępień
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.)

Sygn. akt : VU 1245/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 marca 2014 roku

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy

w składzie:

Przewodniczący: SSO Regina Stępień

Protokolant: Ewelina Trzeciak

po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. w Legnicy

sprawy z wnioskuJ. M.

przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.

o emeryturę

na skutek odwołaniaJ. M.

od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.

z dnia 21 sierpnia 2013roku

znak(...)

oddala odwołanie.

Sygn. akt VU 1245/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 sierpnia 2013r. 2012r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówił wnioskodawcyJ. M.prawa do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu podał, że wnioskodawca nie ma prawa do świadczenia, ponieważ wykazał jedynie 24 lata, 5 miesięcy i 17 dni okresów składkowych i nieskładkowych wobec wymaganych 25 lat oraz nie udowodnił żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych wobec wymaganych 15 lat.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie uznał wnioskodawcy:
- okresu zatrudnienia wZakładzie (...)od 1 lipca 1968r. do 31 października 1969r. bowiem zeznania świadków o dołączone przez wnioskodawcę dokumenty nie były wystarczające do uznania tego zatrudnienia,
- okresu pracy w szczególnych warunkach zatrudnienia wnioskodawcy w(...)Spółdzielni(...)wŁ.od 15 lutego 1975r. do 31 grudnia 1998r. na stanowisku specjalisty mechanika, głównego mechanika, kierownika działu technicznego, specjalisty ds. technicznych bowiem praca na stanowisku kierownika działu technicznego (tj. pracownika dozoru inżynieryjno-technicznego) może być uznana jako praca w warunkach szczególnych tylko wówczas kiedy wykonuje on ja stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w takim samym środowisku pracy, w którym zatrudnieni są podlegli mu pracownicy wykonujący prace w szczególnych warunkach.

Od wskazanej decyzji odwołanie złożył wnioskodawcaJ. M., wnosząc o jej zmianę i przyznania mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu domagał się:
- uwzględninia do stażu okresu zatrudnienia wZakładzie (...)od 1 lipca 1968r. do 31 października 1969r
- oraz do okresów pracy w szczególnych warunkach zatrudnienia w(...)Spółdzielni(...)wŁ.od 15 lutego 1975r. do 31 grudnia 1998r.

W odpowiedzi na odwołanie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił:

J. M.urodził się(...). Na dzień 01 stycznia 1999r. wykazał 24 lata, 5 miesięcy i 17 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Nie przystąpił do OFE.
(bezsporne)

Był zatrudniony w(...)Spółdzielni(...)wŁ.w okresie od 15 lutego 1975r. do 30 listopada 2005r. na stanowiskach:
- od 15 lutego 1975r. do 31 lipca 1978r. (3 lata, 5 miesięcy i 17 dni) na stanowisku specjalisty mechanika,
- od 1 sierpnia 1978r. do 30 września 1980r. (2 lata i 2 miesiące) na stanowisku głównego mechanika,
- od 1 października 1980r. do 31 grudnia 2001r. ( do 31 grudnia 1998r. jest to okres 18 lat i 3 miesięcy) na stanowisku kierownika działu technicznego,
- od 1 stycznia 2001r. do 30 listopada 2005r. na stanowisku specjalisty ds. technicznych.
(bezsporne)

W okresie zatrudnienia na stanowisku kierownika działu technicznego wnioskodawcy podlegał:

1
warsztat mechaniczny – w tym zatrudnieni w nim kierownik-brygadzista warsztatu oraz konserwatorzy,

2
brygada budowlano-remontowa – w tym kierownik brygady oraz pracownicy brygady

3
kotłownia – w tym palacze.

Do jego obowiązków wynikających z kierowania działem technicznym należało:

1
organizowanie pracy podległego działu wraz z komórkami wskazanymi w pkt. II (jw.)

2
sporządzanie i prowadzenie obowiązującej dokumentacji zgodnie z zakładową instrukcja obiegu dokumentacji

3
prowadzenie kontroli wewnętrznej

4
prowadzenie dokumentacji związanej ze zlecaniem robót, zawieraniem umów, rozliczaniu inwestycji i remontów

5
prowadzenie obowiązującej sprawozdawczości

6
prowadzenie całości zagadnień związanych z ochrona naturalnego środowiska w tym:

organizowanie pracy urządzeń służących do zapewnienia prawidłowych parametrów, emitowanych zrzutów (ścieki, pyły dymnicowe, zanieczyszczenia), rzetelne, bieżące prowadzenie dokumentacji związanej z ochroną środowiska w oparciu o obowiązujące przepisy, kontrola wykonywania wszystkich zaleceń, poleceń, wykonywania zarówno czynników kontroli wewnętrznej i zewnętrznej.
Zaś od 20 lipca 1978r. jego zakres obowiązków poszerzono o:

1
nadzór i obsługę kotłowni parowych wysokoprężnych, linie przesyłowe pary, pompy i wentylatory

2
obsługę i eksploatację hydroforni wraz z instalacjami wodnymi

3
nadzór i obsługę maszynowni chłodniczych amoniakalnych wraz z przesyłaniem zimna do magazynów chłodniczych o temperaturze od - 20°C do + 4°C oraz produkcje wody lodowej zgodnie z instrukcjami obsługi maszynowni chłodniczych

4
nadzór nad instalacjami elektrycznymi

5
nadzór i eksploatację sprężarek powietrznych wraz z instalacjami.

Dowody:
- akta osobowe: zakres czynności z 17 lutego 1978r. i aneks do zakresu czynności z 20 lipca 1978r., umowy o pracę, świadectwa pracy
- akta ubezpieczeniowe: t. I: świadectwo pracy k. 6

Pracami osób zatrudnionych wwarsztacie mechanicznymtj. operatorami urządzeń i konserwatorami bezpośrednio kierował kierownik-brygadzista warsztatu. On podlegał kierownikowi działu technicznego. Zajmowali się oni naprawami i konserwacją urządzeń chłodniczych. Urządzenia znajdowały się w maszynowni, oddzielnym pomieszczeniu, poza produkcją. Były używane do produkcji mleczarskiej jak i przechowywania produktów.
Brygada remontowo-budowlanazajmowała się wykonywaniem remontów budynków mleczarni, pracami ogólnobudowlanymi.
W pracującej na potrzeby produkcjikotłownizatrudnieni był 3 palacze. Obsługiwali oni kotły parowe wysokoprężne wytwarzające energię na potrzeby produkcji. Związana z nimi była pracahydroforni i maszynowni chłodniczej. W hydroforni parowały dwie pompy pompujące wodę do zbiornika i do sprężarkowi. W maszynowni zatrudnieni pracownicy obsługiwali sprężarki amoniakalne, wytwarzające lód na potrzeby produkcji.
W praktyce nie istniał ścisły podział na pracowników tych poszczególnych działów. W zależności od potrzeb byli oni kierowani do prac, które nie były ściśle związane z powierzonym stanowiskiem. Były to jednak zawsze prace związane z zakresem zadań, które należały do wydziału technicznego – za działalność którego w całości odpowiadał wnioskodawca. Była to generalnie rzecz ujmując działalność związana z obsługą produkcji mleczarskiej.
Dowody:
- zeznania świadków:O. K.rozprawa w dn. 5.03.2014r. – 00:05:56-00:41:32
R. S.rozprawa w dn. 5.03.2014r. – 00:41:32-00:54:40
- wyjaśnienia wnioskodawcy rozprawa w dn. 5.03.2014r. – 00:54:40:01:15:0

Sąd zważył:

Odwołanie wnioskodawcyJ. M.jest nieuzasadnione.

Zgodnie z treścią przepisuart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32wskazanej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 pkt 2 tj. 25 lat dla mężczyzn. Emerytura, o której mowa, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy- w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Stosownie doart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1. Wiek emerytalny, o którym mowa we wskazanym artykule, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj.rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Przy czym, zgodnie z §. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy, o których mowa powyżej, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Zgodnie z § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. z 1983 r., Nr. 10, poz. 49) okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Przewidziane w § 22 powołanego rozporządzenia ograniczenia dowodowe dotyczą wyłącznie postępowania przed organami rentowymi. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych, wnioskodawca może udowadniać okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego(por. wyrok SN z dnia 02.02.1996 r., II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239).

W sprawie bezspornym był fakt iż wnioskodawca osiągnął wiek emerytalny, tj. 60 lat, i na dzień złożenia wniosku o emeryturę nie był członkiem OFE.

Sporną kwestią wymagają ustalenia było to, czy wnioskodawca posiadał 15 lat pracy w szczególnych warunkach oraz 25 – letni okres składkowy i nieskładkowy.

Ustalając stan faktyczny w sprawie, Sąd oparł się przede wszystkim na dokumentach zawartych w aktach osobowych w postaci zakresów czynności, umów o prace wnioskodawcy. Okoliczności wskazane w tych dokumentach w zakresie obowiązków i odpowiedzialności potwierdzili świadkowieO. K.iR. S.oraz sam wnioskodawca. Wyraźnie wynika z tych dowodów, iż wnioskodawca wykonywał nadzór w spornym okresie zatrudnienia będąc kierownikiem działu technicznego nad stanowiskami, na których nie wykonywano prac w szczególnych warunkach ani w szczególnym charakterze. Były to stanowisk pracy, na których wykonywano prace budowlane, konserwatorskie i naprawcze urządzeń chłodniczych, sprężarek, pomp itp. Część prac, które nadzorował wnioskodawca były pracami w szczególnych warunkach: były nimi prace palaczy kotłów wysokoprężnych. obsługa sprężarek czy niektóre prace w chłodniach ( miejscach, których panował ujemna temperatura. Jednak nadzór jaki wnioskodawca wykonywał nad pracami w tych szczególnych warunkach nie był wykonywany stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Dodać należy, iż część obowiązków związanych z funkcja kierownika działu technicznego – polegającą na prowadzeniu dokumentacji, sprawozdawczości, rozliczaniu i odbiorze inwestycji i remontów – nie jest praca wykonywana w szczególnych warunkach. Stąd sąd podzielił stanowisko organu rentowego w tym zakresie, że wnioskodawca nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Warunkiem zakwalifikowania określonych prac jako prac wymienionych w dziale XIV poz. 24 w wykazie A (kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno – techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie) jest to, aby ubezpieczony bezpośrednio wykonywał czynności dozoru, przy czym prace te muszą być wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie (tj. prace w warunkach szczególnych). Praca określona w dziale XIV poz. 24 wykazu A, nie musi polegać na stałym przebywaniu w szkodliwych warunkach. Istotne jest jednak, by dozór był wykonywany bezpośrednio, tj. by czynności te polegały na bezpośrednim strzeżeniu prawidłowego toku pracy i bezpieczeństwa podległych pracowników (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2009r., II UK 31/09, LEX nr 559949).

Mając na uwadze, iż w okresie pracy na stanowisku kierownika działu technicznego w(...)Spółdzielni(...)wŁ.wnioskodawca nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach od 1 października 1980r. do 31 grudnia 1998r. jest to okres 18 lat i 3 miesięcy) – bezprzedmiotowe jest dokonywanie oceny charakteru jego pracy w tym zakładzie w pozostałym okresie tj. od 15 lutego 1975r. do 31 lipca 1978r. (3 lata, 5 miesięcy i 17 dni) na stanowisku specjalisty mechanika i od 1 sierpnia 1978r. do 30 września 1980r. (2 lata i 2 miesiące) na stanowisku głównego mechanika. Okresy te bowiem są niewystarczające do przyznania wnioskodawcy emerytury. Podobnie sąd odstąpił od ustalanie zatrudnienia wnioskodawcy wZakładzie (...), gdyż nawet gdyby uznać ten okres, to wnioskodawcy nie mogłoby zostać przyznane prawo do emerytury w powodów wskazanych wcześniej. Stąd oddalony został wniosek dowodowy w zakresie zeznań świadkówD.iR. B..

W świetle przedstawionych okoliczności, uznając, że wnioskodawca nie ma 15 lat pracy w szczególnych warunkach i tym samym nie spełnił warunków wskazanych w treści przepisuart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd, na podstawieart. 47714§ 1 kodeksu postępowania cywilnego– oddalił odwołanie wnioskodawcy.