Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 1119/14
Data wyroku: 2014-12-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kicman
Słowa kluczowe: Ubezpieczenia Społeczne
Podstawa prawna: art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U.  z 2012 r. poz. 1551)

Sygn. akt III U 1119/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 grudnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
PrzewodniczącySSO Anna Kicman
Protokolantst. sekr. sądowy Katarzyna Maziarczyk - Kotwica
po rozpoznaniu w dniu3 grudnia 2014 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyF. M.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
oumorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek
na skutek odwołaniaF. M.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia30 lipca 2014 r.,nrWUAn-(...)
oddala odwołanie.
Sygn. akt III U 1119/14

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 3 grudnia 2014 r.
Decyzją z dnia 30 lipca 2014 r., znak: WUAn-(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.określił, że według stanu na dzień 15 lutego 2013 r. umorzeniu nie będą podlegały należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2007 r. do lutego 2009 r. w łącznej kwocie 8.038,09 zł, w tym z tytułu składek – 4.989,09 złi odsetek – 3.049 zł.
W podstawie prawnej decyzji powołano art. 1 ust. 8 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551) oraz wskazano na wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt III AUa 1427/13.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 15 lutego 2013 r. wnioskodawca zwrócił się z wnioskiem do ZUS o umorzenie nieopłaconych należności na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe, zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres objęty ustawą, do opłacenia, których był zobowiązany z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W dniu 13 marca 2013 r. ZUS wydał decyzję stwierdzającą, iż umorzeniu będą podlegały należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od kwietnia 2006 r. do stycznia 2007 r. Jednocześnie w punkcie III decyzji umorzono postępowanie w pozostałym zakresie, tj. w zakresie nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2007 r. do lutego 2009 r. W dniu 5 kwietnia 2013 r. wnioskodawca złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wyrokiem z dnia 4 października 2013 r. sygn. III U 672/13 Sąd Okręgowy w Przemyślu zmienił zaskarżoną decyzję w części stwierdzając, że umorzeniu podlegają także należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2007 r. do lutego 2009 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. III AUa 1427/13 uchylił punkt I zaskarżonego wyroku oraz punkt III poprzedzającej go decyzji ZUS i sprawę w tym zakresie przekazał do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny stwierdził, że ZUS winien był w odniesieniu do zaskarżonego zakresu wniosku wydać merytoryczną decyzję i w niej rozstrzygnąć kwestię możliwości ubiegania się przez wnioskodawcę o umorzenie należności z tak określonego tytułu. Odwołując się do treści art. 1 ust. 1 i ust. 6 ustawy o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność organ rentowy wskazał, że na podstawie zgromadzonych informacji stwierdzono, że w zaskarżonym okresie zobowiązany nie podlegał ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. We wskazanym okresie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawca podlegał wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu, nie jest zatem osobą uprawnioną do skorzystania z umorzenia nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2007 r. do lutego 2009 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawcaF. M., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej nieuzasadnione określenie, że według stanu na dzień 15 lutego 2013 r. umorzeniu nie będą podlegały należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2007 r. do lutego 2009 r. W rezultacie wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości przez stwierdzenie, że według stanu na dzień 15 lutego 2013 r. podlegają umorzeniu należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2007 r. do lutego 2009 r. w łącznej kwocie 8.038,09 zł, w tym z tytułu składek w kwocie 4.989,09 zł i odsetek w kwocie 3.049 zł oraz zasądzenie na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania.
Na uzasadnienie swojego stanowiska wnioskodawca podał, żew przedmiotowym okresie spełniał warunki do objęcia dwoma obowiązkowymi ubezpieczeniami, w tym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej oraz z tytułu umowy o pracę, doszło do zbiegu tych tytułówi opłacania składek tylko z jednego z nich, tj. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę. Zdaniem ubezpieczonego fakt, iż nie opłacał on za wskazany okres składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności i nie posiadając z tego tytułu zaległości nie oznacza, że w tym okresie nie podlegał on obowiązkowemu ubezpieczeniuz działalności gospodarczej, bowiem wobec pozostawania w tym okresiew zatrudnieniu pracowniczym zapłata składek następowała tylko z tego drugiego tytułu.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniósł o jego oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że w spornym okresie od lutego 2007 r. do lutego 2009 r. wnioskodawca z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlegał obowiązkowo tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej miały dla wnioskodawcy charakter dobrowolny. Wnioskodawca w związku ze zbiegiem ubezpieczeń w systemie pracowniczym i osób prowadzących pozarolniczą działalność na podstawie przepisówart. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychw spornym okresie objęty był obowiązkowo ubezpieczeniami społecznymi tylko z tytułu stosunku pracy. Wobec powyższego nie mógł posiadać zaległości na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Wobec powyższego wnioskodawca nie jest uprawniony do skorzystania z prawa do umorzenia składek za sporny okres na podstawie przepisów ustawy abolicyjnej.

Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 15 lutego 2013 r. wnioskodawcaF. M.zwrócił się do organu rentowego na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzenie nieopłaconych należności za okres wskazany w ustawie abolicyjnej na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, do opłacenia których był zobowiązany z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
WnioskodawcaF. M.prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od 10 stycznia 1995 r. do 31 stycznia 2010 r. Ponadto zaś w okresie od 10 stycznia 2007 r. do 30 września 2009 r. wnioskodawca pozostawał w zatrudnieniu w(...)wM.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego.
Decyzją z dnia 13 marca 2013 r., znak(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.określił w pkt I, iżF. M.według stanu na dzień 15 lutego 2013 r. umorzeniu podlegają należności z tytułu składek na:
- ubezpieczenia społeczne za okres od kwietnia 2006 r. do stycznia 2007 r. w łącznej kwocie 8.642,77zł,
- ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2006 r. do stycznia 2007 r. w łącznej kwocie 3 152,68zł,
- Fundusz Pracy za okres od kwietnia 2006 r. do stycznia 2007 r. w łącznej kwocie 699,70 zł.
ZUS w pkt II decyzji podał, iż warunkiem umorzenia w/w należności jest spłata należności niepodlegających umorzeniu. Wskazał, iż należnościz tytułu składek za okres od 1 stycznia 1999 r. nieobjęte postępowaniemo umorzenie należy uregulować w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji wraz z odsetkami naliczonymi do dnia wpłaty włącznie - zgodnie z zasadami określonymi wustawie z dnia13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychoraz wydanym na jej podstawierozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Organ rentowy w pkt III umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.
Na skutek odwołania wnioskodawcy od powyższej decyzji Sąd Okręgowy w Przemyślu wyrokiem z dnia 4 października 2013 r. sygn.III U 672/13 w punkcie pierwszym zmienił zaskarżoną decyzję w części, tj.w punkcie III, w ten sposób, że stwierdził, iż umorzeniu podlegają także należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotneF. M.za okres od lutego 2007 r. do lutego 2009 r.
Sąd Okręgowy wywiódł, że wnioskodawca niewątpliwie w okresie będącym przedmiotem badania, tj. od lutego 2007r. do końca lutego 2009r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności spełniał warunki do objęcia go obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi oraz wypadkowym. W tym samym okresie wnioskodawca spełniał warunki do objęcia także innym obowiązkowym ubezpieczeniem (z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę), w związku z czym został objęty ubezpieczeniem pracowniczym i tylko z tego tytułu, w związku ze zbiegiem tytułów ubezpieczenia, opłacono składki na ubezpieczenia społeczne. W przypadku wnioskodawcy, który w badanym okresie spełniał warunki do objęcia dwoma obowiązkowymi ubezpieczeniami, w tym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, doszło do zbiegu tytułów i opłacania składek tylko z jednegoz tych tytułów, którym jest w przypadku wnioskodawcy wykonywanie pracy na podstawie umowy o pracę. Fakt, że wnioskodawca nie opłacał za okres od lutego 2007r. do końca lutego 2009r. składek na ubezpieczenia społecznez tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności i nie posiada takich zaległości, nie oznacza, że w tym okresie nie podlegał on obowiązkowemu ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. To obowiązkowe ubezpieczenie wynikało z tego, że wnioskodawca posiadał tytuł do ubezpieczenia obowiązkowego, którym było prowadzenie działalności gospodarczej, a jedynie w związku ze zbiegiem z innym tytułem, czyli zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę, doszło do objęcia tym ubezpieczeniem i zapłaty składek tylko z tego jednego tytułu.
Na skutek apelacji strony pozwanej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.od wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 4 października 2013 r., Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. III AUa 1427/13 uchylił punkt I zaskarżonego wyroku, jak też punkt III poprzedzającej go decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.z 13 marca 2013 r., i sprawę w tym zakresie przekazał do ponownego rozpoznania bezpośrednio temu organowi rentowemu.
Sąd Apelacyjny stwierdził, że pozwany organ rentowy winien był także w odniesieniu do wnioskuF. M.w zakresie samych nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne wydać merytoryczną decyzję, w niej dopiero rozstrzygnąć kwestię możliwości ubiegania się przez wnioskodawcę o umorzenie należności z tak określonego tytułu. Skoro skarżący tego nie uczynił uchylając się w nieuprawniony sposób od merytorycznego rozpoznania w tym zakresie wniosku odwołującego, zaś Sąd I instancji nie był w prawie na tym etapie postępowania uchybienia tego konwalidować wdając się e merytoryczny osąd sporu.
Dowód:
- dokumentacja zawarta w aktach organu rentowego dotyczących umorzenia należności z tytułu składek,
- akta tut. Sądu o sygn. III U 672/13, w szczególności prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 2.04.2014 r.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w ramach toczącego się w sprawie postępowania dowodowego, których domniemanie prawdziwości wynikazart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcyF. M.należy uznaćza nieuzasadnione.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551) na wniosek osoby podlegającej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowymoraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalnościw rozumieniuart. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.):
1)która przed dniem 1 września 2012 r. zakończyła prowadzenie pozarolniczej działalności i nie prowadzi jej w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 8,
2)innej niż wymieniona w pkt 1
- umarza się nieopłacone składki na te ubezpieczenia za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. oraz należne od nich odsetkiza zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe,a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego.
Umorzenie należności, o których mowa w ust. 1, skutkuje umorzeniem nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracyza ten sam okres oraz należnych od nich, za ten sam okres, odsetekza zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowegolub komornika sądowego (art. 1 ust. 6).
Przepisy tzw. ustawy abolicyjnej w art. 1 wyraźnie mówią, jaki jest krąg podmiotowy, do kogo ma ona zastosowanie – a zatem, że odnosi się onado osoby podlegającej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Możliwe jest zatem umorzenie należności tylko i wyłącznie tym osobom, które w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. podlegały ubezpieczeniom społecznym, czyli emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu obowiązkowo.
Obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlegają m.in. osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą (art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych/t.j. Dz. U. z 2013, poz. 1442 ze zm./).
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca wprawdzie prowadził pozarolniczą działalność gospodarcząw spornym okresie, ale jednocześnie pozostawał w zatrudnieniu w ramach stosunku pracy.
Zgodnie zart. 9 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychosoby, o których mowa wart. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 10, 18a, 20 i 21, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1a.
W związku z powyższym wnioskodawca podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu) tylko z tytułu ubezpieczenia w ramach stosunku pracy, nie natomiast z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej
W rezultacie zaś powyższego nie może budzić wątpliwości, iż wnioskodawca nie może skorzystać z unormowań przewidzianych przepisem art. 1 ust. 6 wyżej wymienionej ustawy, jako że nie miał on obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Tym samym brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 lipca 2014 r.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w sentencji wyroku.