Sąd Okręgowy w Białymstoku
VIII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Ka 435/14
Data wyroku: 2014-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dariusz Niezabitowski, Marek Wasiluk, Przemysław Wasilewski –
Słowa kluczowe: Bezwzględny Powód Odwoławczy, Przestępstwo Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 286§1 kk w zb z art 270§1 kk w zw z art 12 kk

1.Sygn. akt VIII Ka 435/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 września 2014 roku
Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
PrzewodniczącySSO Przemysław Wasilewski – spr.
Sędziowie:SO Marek Wasiluk
SO Dariusz Niezabitowski
Protokolant   Agnieszka Malewska
przy udziale Prokuratora Marka Żendziana
po rozpoznaniu w dniu 29 września 2014 roku
sprawyZ. W.
oskarżonego o czyn zart. 286 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku
z dnia 18 marca 2014 roku, sygnatura akt XV K 644/13
Zaskarżony wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE
Z. W.został oskarżony o to, że:
w okresie od 16 lipca 2009 r. do 5 sierpnia 2009 r. wK., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził(...) sp. jawna(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 2094,07 zł po uprzednim wprowadzeniu w błąd pracownika tej spółki odnośnie złożonego zamówienia na dostawę towaru w imieniu(...)i odebrania towaru dostarczonego na podstawiefaktur VAT nr (...)z dnia 16.07.2009 r., nr Fv(...)z dnia 17.07.2009 r., nr Fv(...)z dnia 3.08.2009 r., nr Fv(...)z dnia 4.08.2009 r. w miejscowościI.podpisując na jednym z czterech listów przewozowych odbiór towaru imieniem i nazwiskiemP. P.,
tj. o czyn zart. 286 § 1 k.k.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z 18 marca 2014 r. w sprawie o sygn. XV K 644/13 oskarżonyZ. W.został uznany za winnego popełnienia tego, że w okresie od 16 lipca 2009 r. do 5 sierpnia 2009 r. wK.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził(...) sp. jawna(...)wK.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 2094,07 zł w ten sposób, że wprowadził w błąd pracownika tej spółki poprzez złożenie zamówienia na dostawę towaru w imieniu(...)wB., kiedy w rzeczywistości nie był do tego upoważniony i nie działał w imieniu ww. firmy, a następnie odebrał w miejscowościI.dostarczony na skutek zamówienia towar wymieniony wfakturach VAT nr (...)z dnia 16.07.2009 r., nr Fv(...)z dnia 17.07.2009 r., nr Fv(...)z dnia 3.08.2009 r., nr Fv(...)z dnia 4.08.2009 r., przy czym na jednym z czterech listów przewozowych podrobił podpisP. P.kwitując odbiór towaru poprzez podpisanie się jego imieniem i nazwiskiem, tj. czynu zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k., i za czyn tak przypisany na mocyart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.został skazany, a na mocyart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Na mocyart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono oskarżonemu na okres próby wynoszący 2 lata.
Na mocyart. 46 § 1 k.k.orzeczono wobec oskarżonego obowiązek naprawienia w całości szkody w postaci zapłaty na rzecz pokrzywdzonego(...) spółki jawnej(...)wK.kwoty 2094,07 zł.
Zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwoty 120 złotych tytułem opłaty i 1924,44 zł tytułem pozostałych kosztów sądowych.
Na podstawieart. 444 k.p.k.iart. 425 § 1 - 3 k.p.k.powyższy wyrok zaskarżył obrońca oskarżonego w całości.
Na zasadzieart. 438 k.p.k.zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, żeZ. W.działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, pomimo tego, że na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie można przypisać mu winy umyślnej i działania z zamiarem bezpośrednim;

2
naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicieart. 270 § 1 k.k.poprzez przyjęcie, że oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona w/w przestępstwa, pomimo tego, że w opisie czynu brak jest stwierdzenia, żeZ. W.podrobił dokument w celu użycia go za autentyczny, co jest jednym ze znamion przestępstwa opisanego w w/w przepisie;

3
rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.poprzez nieumorzenie postępowania i przyjęcie jako podstawy skazaniaart. 270 § 1 k.k., pomimo tego, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 27 czerwca 2011 r. - w sprawie III K 432/11 –Z. W.został uznany za winnego tego, że w okresie od 31 października 2007 r. do 17 listopada 2009 r. podrobił 78 sztuk dokumentów w ten sposób, że opatrzył je podpisem(...)tj. czynu zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.

4
naruszenie przepisów postępowania karnego mające wpływ na treść wyroku, a mianowicie:

a
art. 4 k.p.k.poprzez niewzięcie pod uwagę całokształtu okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego;

b
art. 7 k.p.k.poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego pod kątem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, a mianowicie uznania za wiarygodne zeznań świadkaP. P., które stanowiły główny materiał dowodowy w sprawie, pomimo tego, że:

- w/w świadek jest skonfliktowany zeZ. W.,
- na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. w/w świadek zeznał, że „nie zaksięgował faktur zfirmy (...), pomimo tego, że z zaświadczenia biura rachunkowego prowadzącego księgowośćP. P.wynika, że w/w faktury zostały zaksięgowane w księdze przychodów i rozchodów oraz w ewidencji zakupów towarów handlowychPHU (...)(k. 240) i potraktowane jako koszty uzyskania przychodu;
- na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r.P. P.kategorycznie stwierdził, że jego współpraca zeZ. W.zakończyła się pod koniec 2009 r., a następnie zeznał, iż przedmiotowa współpraca zakończyła się praktycznie w 2007 r.
Wskazując na powyższe na podstawieart. 427 § 1 k.p.k.iart. 437 § 2 k.p.k.wniósł o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu

ewentualnie

2
uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w oparciu o przepisart. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.

Na podstawieart. 425 § 1 i 2 k.p.k.orazart. 444 k.p.k.prokurator zaskarżył w/w wyrok w całości na korzyść oskarżonegoZ. W..
Na podstawieart. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.iart. 438 pkt 1 k.p.k.wyrokowi zarzucił:

1
obrazę przepisów prawa procesowegoart. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.poprzez skazanie przez Sąd Rejonowy XV Wydział Karny sygn. akt XV K 644/13 z dnia 18 marca 2014 r. oskarżonegoZ. W.za przestępstwo zart. 270 § 1 k.k.w kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.popełnione w okresie od 16 lipca 2009 r. do 5 sierpnia 2009 r. pomimo tego, że czyn zart. 270 § 1 k.k.stanowił element czynu ciągłego zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.popełnionego w okresie od 31 października 2007 r. do 17 listopada 2009 r. za dokonanie, któregoZ. W.został skazany we wcześniejszym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku III Wydział Karny z dnia 27 czerwca 2011 r. w sprawie o sygn. III K 432/11.

2
obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 270 § 1 k.k.poprzez uznanie oskarżonegoZ. W.za winnego popełnienia tego występku pomimo braku w opisie przypisanego mu czynu ustawowego znamienia „w celu użycia za autentyczny”.

Podnosząc powyższe zarzutu w oparciu oart. 437 § 1 i 2 k.p.k.wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora  i obrońcy oskarżonego okazały się zasadne w zakresie w jakim prowadziły do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Orzeczenie Sądu I Instancji jest dotknięte uchybieniem stanowiącym bezwzględną przesłankę odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.) bowiem Sąd Rejonowy wydał orzeczenie pomimo tego, że postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone. Zgodnie zaś zart. 439 § 1 k.p.k.niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy na posiedzeniuuchylazaskarżone orzeczenie, jeżeli zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w tym przepisie.
Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z 27 czerwca 2011 r. w sprawie o sygn. III K 432/11 (k. 334-335) oskarżonyZ. W.został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.za przestępstwo, które miało miejsce wokresie od 31 października 2007 r. do 17 listopada 2009r.wI.rejonu(...)orazB., które polegało na tym, że oskarżony w krótkich odstępach czasui w wykonaniu z góry powziętego zamiaruw celu użycia za autentycznepodrobił 78 sztuk dokumentów, w ten sposób, że opatrzył je odręcznym podpisem o treści(...).
Tymczasem wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z 18 marca 2014 r. w sprawie o sygn. XV K 644/13 oskarżonyZ. W.został uznany za winnego popełnienia tego,że w okresie od 16 lipca 2009 r. do 5 sierpnia 2009 r. wK.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził(...) sp. jawna(...)wK.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 2094,07 zł w ten sposób, że wprowadził w błąd pracownika tej spółki poprzez złożenie zamówienia na dostawę towaru w imieniu(...)wB., kiedy w rzeczywistości nie był do tego upoważniony i nie działał w imieniu ww. firmy, a następnie odebrał w miejscowościI.dostarczony na skutek zamówienia towar wymieniony wfakturach VAT nr (...)z dnia 16.07.2009 r., nr Fv(...)z dnia 17.07.2009 r., nr Fv(...)z dnia 3.08.2009 r., nr Fv(...)z dnia 4.08.2009 r.,przy czym na jednym z czterech listów przewozowych podrobił podpisP. P.kwitując odbiór towaru poprzez podpisanie się jego imieniem i nazwiskiem, tj. czynu zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
Tym samym rację ma rzecznik oskarżenia oraz obrońca oskarżonego, że Sąd I Instancji w niniejszym postępowaniu dokonując modyfikacji opisu czynu i jego kwalifikacji, wprowadzając kumulatywną kwalifikację czynu przypisanego oskarżonemu tj.art. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.procedował po raz kolejny w tym samym zakresie, co do zachowania polegającego na podrobieniu dokumentów. Zachowanie oskarżonego polegało bowiem na działaniu w tym samym czasie, realizowane było w ten sam sposób, skierowane przeciwko temu samu dobru prawnemu, jakim była wiarygodność dokumentów. Po raz kolejny należy podkreślić, że prawomocnym wyrokiem z dnia 27 czerwca 2011 r. w sprawie o sygn. III K 432/11 Sąd Rejonowy w Białymstoku skazał już oskarżonego za przestępstwo zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.polegające na podrobieniu w szczególności listów przewozowychw okresie od 31 października 2007 r. do 17 listopada 2009 r.,zatem zachowanie się oskarżonego w postaci podrabiania dokumentów(okres 16 lipca 2009 r. do 5 sierpnia 2009 r.)mieściło się w zakresie skazania objętego już prawomocnym wyrokiem. Sąd I Instancji wydał zatem orzeczenie pomimo tego, że postępowanie karne co do tego samego czynu (art. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.) zostało już prawomocnie zakończone.
Należałoby zauważyć, że istota czynu ciągłego i powaga rzeczy osądzonej powodują, że niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania wtedy, gdy miałoby ono dotyczyć zachowania będącego elementem składowym i mieszczącego się w ramach czasowych czynu ciągłego, za który sprawca został prawomocnie skazany. Granice ciągłości wyznacza początek pierwszego i zakończenie ostatniego z zachowań, jeśli wszystkie zostały podjęte ze z góry powziętym zamiarem(Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2014 r., w sprawie o sygn. III KK 440/13, LEX 1425050).
Naruszenie powagi rzeczy osądzonej - do naruszenia której zasady dochodzi automatycznie, w wypadku naruszenia rei iudicatae - jest jednym z najpoważniejszych uchybień w toku postępowania karnego. Prowadzenie bowiem postępowania wbrew zasadzie ne bis in idem rażąco godzi w gwarancyjną regułę pewności stanu prawnego. Stąd, powszechna jest praktyka eliminowania z obrotu prawnego orzeczeń, które dotyczą spraw już poprzednio prawomocnie osądzonych(Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2004 r.WA 23/04, OSNwSK 2004/1/2207, LEX 163241).
Tym samym z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji orzeczenia. Należy jedynie zauważyć, że z uwagi zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej w postaci powagi rzeczy osądzonej bezprzedmiotowa stała się podnoszona przez skarżących kwestia, że w opisie czynu przypisanego oskarżonemu brak było znamienia czynu zart. 270 § 1 k.k.podrobienia „w celu użycia za autentyczny”.
Na marginesie należy stwierdzić, iż Sąd Okręgowy – stosownie do treściart. 436 k.p.k.– ograniczył rozpoznanie niniejszej sprawy do opisanego wyżej uchybienia, ponieważ rozpoznanie w tym zakresie było wystarczające do wydania orzeczenia. Z kolei szczegółowe odnoszenie się do zarzutów błędu w ustaleniach faktycznych oraz naruszenia przepisów postępowania byłoby przedwczesne.
Jednakże przy powtórnym rozpatrywaniu sprawy Sąd Rejonowy winien powyższe okoliczności przeanalizować. Nadmienić należy, że Sąd po raz kolejny rozstrzygający sprawę może skorzystać z uprawnień wynikających zart. 442 § 2 k.p.k.i przeprowadzając postępowanie dowodowe w zakresie dowodów które nie miały wpływu na uchylenie wyroku może poprzestać na ich ujawnieniu.
Mając na względzie powyższe Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji swojego wyroku.