Sąd Okręgowy w Gdańsku
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 274/14
Data wyroku: 2014-09-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Ołtarzewska
Słowa kluczowe: Zwrot Nienależnie Pobranych Świadczeń Z Ubezpieczenia
Podstawa prawna: art. 138a ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. z art. 55 ust. 3 prawa bankowego

Sygn. akt VII U 274/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 września 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gdańsku
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Maria Ołtarzewska
Protokolant: st. sekr. sądowy Alicja Jarzyna
po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. w Gdańsku
sprawyBanku (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
o zwrot nienależnie pobranych świadczeń
na skutek odwołaniaBanku (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
z dnia 22 listopada 2013 r. nr(...)-1
1. zmienia zaskarżoną decyzję i orzeka , że odwołujący sięBank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.nie jest zobowiązany do zwrotu na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.kwoty 1190,75zł (jeden tysiąc sto dziewięćdziesiąt złotych 75/100 groszy),
2. zasądza od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.na rzecz odwołującego sięBanku (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.kwotę 180zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
Bank (...) S.A.wW.w odwołaniu wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji z dnia 22.11.2013r. zobowiązującej odwołującego do zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia z ubezpieczenia społecznego oraz o zasądzenie od pozwanego organu rentowego na rzecz Banku kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu odwołania skarżący Bank podał, że z przekazanego na rachunekR. G.w okresie od grudnia 2012r. do maja 2013r. kwoty 9.749,33, odwołujący się zwrócił pozwanemu kwotę 8.558,58zł. Nadto wskazał dane instytucji, na rzecz których zrealizowane zostały zlecenia stałeR. G.w łącznej kwocie 1.190,75zł. Skarżący powołując się naart. 55 ust. 3 prawa bankowegooraz na fakt, że o śmieciR. G.został zawiadomiony pismem pozwanego z kwietnia 2013r., stanął na stanowisku, że spełnił wszystkie przesłanki zwalniające go z obowiązku zwrotu na rzecz ZUS żądanej kwoty.
Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podając, że zaskarżoną decyzją zobowiązał odwołujący się Bank do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, to jest emerytury po zmarłym w dniu 25.11.2012r. Ryszardzie Gołoś za okres od dnia 01.05.2013r. do dnia 31.05.2013r. w kwocie 1.190,75zł. Jako podstawę decyzji pozwany wskazał art. 138 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS (t.j. Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.)
Sąd ustalił i zważył co następuje:

R. G.był uprawniony do emerytury, którą pozwany organ rentowy zgodnie z wnioskiem przekazywał na konto ubezpieczonego wBanku (...) S.A.
R. G.ś zmarł dnia 25 listopada 2012r. Pozwany nadał przelewał emeryturę na konto zmarłego do maja 2013r. włącznie w kwotach: za grudzień 2012r., styczeń i luty 2013r. po 1501,03 zł, za marzec 2013r. – 2128,30zł, za kwiecień 2013r. – 1558,47zł, za maj 2013r. – 1559,47zł. Łącznie pozwany przelał na kontoR. G.za w/w okres kwotę 9.749,33zł.
W dniu 02 maja 2013r. do skarżącego wpłynęło pismo pozwanego z kwietnia 2013r. ( brak dokładnej daty pisma), informujące o śmierciR. G.i zawierające prośbę o zwrot nienależnej kwoty 9.748,33zł wpłaconej w okresie od grudnia 2012r. do maja 2013r.
Pismem z dnia 21 maja 2013r. skarżący zwrócił się do pozwanego o podanie prawidłowych kwot świadczeń za poszczególne miesiące, które zostały przekazane na rachunekR. G..
Dnia 28 czerwca 2013r. wpłynęło doBanku (...)pismo pozwanego w odpowiedzi na powyższe pismo Banku zawierające m.in. informację, że łączna kwota dokonanych wpłat na rachunek zmarłegoR. G.to 9.749,33zł.
Skarżący w piśmie z dnia 18 lipca 2013r. poinformował pozwanego, że tegoż dnia dokonał częściowego zwrotu nienależnych świadczeń w kwocie 8.558,58zł. Równocześnie poinformował, iż pozostała kwota została przeznaczona na realizację stałych zleceńR. G., które były wykonywane do czasu uzyskania przez Bank informacji o zgonieR. G.. W piśmie tym Bank wskazał też podmioty, na rzecz których realizowane były stałe zlecenia ze wskazaniem łącznej kwoty poszczególnych zleceń zrealizowanych po śmierciR. G..
Decyzją z dnia 22 listopada 2013r. pozwany zobowiązał skarżącyBank (...)do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń za okres od 1 maja 2013r. do 31 maja 2013r. w kwocie 1.190,75zł.
Od tejże decyzjiBank (...)odwołał się w niniejszej sprawie (akta rentowe).
W ocenie Sądu odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 138a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. Z 2013r., poz. 1440 ze zm.) Bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa są zobowiązane zwrócić Zakładowi kwoty świadczeń przekazane na rachunek w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej za miesiące następujące po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć świadczeniobiorcy.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 09 marca 2012r.( I UK 327/11) „Art. 138au.e.r.f.u.s. stanowi jedynie podstawę do wydania przez organ rentowy – w przypadku odmowy dobrowolnej wypłaty przez bank – decyzji obciążającej zwrotem świadczenia wypłaconego na rachunek bankowy po śmierci jego posiadacza oraz otwiera drogę postępowania egzekucyjnego w administracji, natomiast podstawę obowiązku banku stanowiart. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1997r. – Prawo bankowe.”
Zgodnie zaś zart. 55 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe(t.j. Dz. U. 2012.1376) w przypadku śmierci posiadacza rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej bank jest obowiązany wypłacić z tych rachunków kwotę równą wpłatom na rachunki dokonanym przez organ wypłacający świadczenia z ubezpieczenia lub zabezpieczenia społecznego albo uposażenie w stanie spoczynku, które nie przysługiwały za okres po śmierci posiadacza rachunku, wskazaną we wniosku organu wypłacającego to świadczenie lub uposażenie, skierowanym do banku wraz z podaniem numerów rachunków, na które dokonano wpłat.
W myślust. 3 art. 55 Prawa bankowegobank jest zwolniony od wypłaty pełnej lub częściowej kwoty, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jeżeli przed otrzymaniem wniosku organu wypłacającego świadczenie lub uposażenie dokonał z tych rachunków wpłat innym uprawnionym osobom, które to wypłaty nie pozwalają zrealizować wniosku w całości lub w części, oraz w terminie 30 dni od otrzymania wniosku poinformuje o tym ten organ, wraz ze wskazaniem osób, które pobrały wypłaty.
W przedmiotowej sprawie skarżący Bank do dnia otrzymania wniosku pozwanego o zwrot świadczenia zrealizował polecenia stałe z rachunku zmarłegoR. G.. Ze świadczenia przelane na jego rachunek za maj 2013r. nie dokonał wypłat. Wcześniejsze wypłaty z rachunku dokonane zostały na rzecz trzech podmiotów na łączną kwotę 1.190,75zł.
Bank w terminie nie przekraczającym 30 dni od dnia ostatecznego wyjaśnienia kwoty żądanej przez pozwanego, dokonał zwrotu świadczenia przekazanego na rachunek posiadacza – pomniejszoną o kwoty zrealizowanych wypłat przed uzyskaniem informacji o zgonie posiadacza rachunku. Bank wskazał również pozwanemu podmioty, które pobrały wypłaty.
Wbrew twierdzeniu pozwanego zawartemu w zaskarżonej decyzji wskazana w niej kwota nie jest świadczeniem przekazanym na kontoR. G.za maj 2013r., bowiem za maj pozwany przekazał kwotę 1559,47zł, a nie dochodzone 1190,75zł. Podana w decyzji kwota odpowiada wysokości zrealizowanych prze Bank wypłat tytułem stałych zleceń, które to wypłaty dokonane zostały w okresie od 14 grudnia 2012r. do 15 kwietnia 2013r.
W tym stanie rzeczy – zdaniem Sądu – skarżący Bank spełnił przesłanki wynikające z przywołanych wyżej przepisów, a wymagane do zwolnienia go z obowiązku zwrotu kwot nienależnie wypłaconej emerytury.
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Sąd na podstawieart. 47714§ 2 kpcorzekł jak w punkcie 1 sentencji.
Kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, Sąd na podstawieart. 98 k.p.c.w związku zart. 108 § 1 k.p.c.w związku z § 2 ust. 1 i 2, w związku z § 3 ust. 1 i w związku z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013 r. poz. 490 z późn. zm.), zgodnie z wnioskiem odwołującego się obciążył pozwanego jako stronę przegrywającą, kosztami zastępstwa procesowego zasądzając je na rzecz skarżącego w stawce minimalnej wynoszącej 180zł, przewidzianej w sprawach przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 500zł do 1500zł, o czym orzekł w punkcie 2 wyroku.