Sąd Apelacyjny w Katowicach
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V S 134/14
Data wyroku: 2014-10-28 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Tomasz Pidzik, Barbara Kurzeja, Lucjan Modrzyk
Słowa kluczowe: Skarga na przewlekłość
Podstawa prawna: art. 2 ustawy z dnia 17.06.2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Sygn. akt V S 134/14

POSTANOWIENIE
Dnia 28 października 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSA Barbara Kurzeja (spr.)
Sędziowie: SSA Lucjan Modrzyk
SSA Tomasz Pidzik
po rozpoznaniu w dniu 28 października 2014 r. w Katowicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy ze skargi(...)s.r.o.D.(Słowacja)
o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie XIV GC 163/14 Sądu Okręgowego w(...)na podstawieustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki(Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.)
z udziałem Prezesa Sądu Okręgowego w(...)
postanawia:

1
stwierdzić, iż w sprawie przed Sądem Okręgowym w(...), sygn. akt XIV GC 163/14, nastąpiła przewlekłość postępowania;

2
przyznać stronie skarżącej od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w(...)sumę pieniężną w kwocie 2.000 zł (dwa tysiące złotych);

3
oddalić żądanie skargi w pozostałym zakresie;

4
zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem opłaty od skargi;

Sygn. akt V S 134/14

UZASADNIENIE

Spółka (...)s.r.o.D.(Słowacja) w skardze na przewlekłość postępowania wniesionej w toku postępowania, o którym mowa dalej, wniosła o:

1
stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie toczącej się pod sygnaturą akt XIV GC 163/14 Sądu Okręgowego w(...),

2
zakreślenie Sądowi Okręgowemu w(...)3-miesięcznego terminu od daty rozpoznania skargi na zakończenie sprawy,

3
przyznanie od Skarbu Państwa kwoty 20.000 zł,

4
zwrot opłaty sądowej w kwocie 100 zł na rachunek bankowy pełnomocnika skarżącej w przypadku uwzględnienia niniejszej skargi.

Prezes Sądu Okręgowego w(...)wniósł o oddalenie skargi argumentując, że zarządzeniem z dnia 4 września 2014 r. wydanym jeszcze przed wpływem skargi do Sądu, w sprawie został wyznaczony nowy sędzia referent, który niezwłocznie, już w dniu 5 września 2014 r. wydał w sprawie szereg zarządzeń, w tym zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy na dzień 13 października 2014 r. Sędzia referent uprzednio rozpoznający sprawę w okresie czasu, którego skarga dotyczy wykorzystywał zaległy oraz bieżący urlop wypoczynkowy przed przejściem w stan spoczynku. Przydzielenie sprawy innemu sędziemu – z uwagi na planowaną delegację sędziego do Wydziału i obciążenie pozostałych sędziów, jak również liczbę spraw w referacie sędziego odchodzącego w stan spoczynku było niecelowe, ponieważ nie doprowadziłoby do szybszego rozpoznania sprawy. Rozprawy bowiem – z uwagi na liczbę spraw pozostających w referatach sędziowskich wyznaczane na terminy odległe nawet o 4-6 miesięcy. Nieuzasadniony jest też wniosek skarżącego o wydanie zalecenia zakończenia sprawy w terminie do 3 miesięcy od daty rozpoznania skargi. Rozprawa w sprawie została już bowiem wyznaczona, a termin zakończenia sprawy uzależniony jest m.in. od aktywności stron. Działania Sądu nie noszą więc znamion przewlekłości postępowania
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na częściowe uwzględnienie.
Analiza czynności podjętych w sprawie wskazuje, że zarzuty podniesione w skardze zasługują na częściowe uwzględnienie, ze względu na niepodjęcie odpowiednich działań zapobiegających wystąpieniu nieuzasadnionej zwłoki przez Sąd Okręgowy w(...).
Za stanowiskiem takim przemawia uporządkowany chronologicznie przebieg postępowania:
Postępowanie z powództwaO.s.r.o. z siedzibą na Słowacji przeciwko pozwanemu(...) S.A.w miejscowościP.zostało wszczęte w dniu 26 marca 2013 r. W dniu 7 sierpnia 2013 r. Sąd Okręgowy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, od którego pozwana wniosła zarzuty. W wykonaniu zobowiązania Sądu Okręgowego w dniu 29 kwietnia 2014 r. powódka wniosła odpowiedź na zarzuty pozwanej od nakazu zapłaty (wpływ do siedziby Sądu - 5 maja 2014 r.). Od tego dnia do 4 września 2014 r. Sąd Okręgowy nie podjął żadnej czynności w sprawie, nie doręczył nawet odpisu odpowiedzi na zarzuty stronie przeciwnej, co uczynił dopiero zarządzeniem z dnia 5 września 2014 r. (data wpływu skargi na przewlekłość postępowania).
Przedmiotem postępowania wywołanego skargą na przewlekłość postępowania zgodnie zustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.), zwaną dalej w skrócie:ustawą, jest badanie podniesionego przez składającego skargę zarzutu, że doszło do naruszenia przysługującego mu prawa do sądu poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie. Za przewlekłość postępowania uważa się, że są to wszystkie te sytuacje, w których pomimo realnych możliwości sprawnego prowadzenia postępowania, postępowanie to (na skutek nieuprawnionych działań lub zaniechań sądu) „przewleka się” – a stan ten utrzymuje się przez pewien okres czasu (trwa).
Dla stwierdzenia czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 cyt.ustawyocenić w szczególności terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty. Ponieważ ustawa mówi o nieuzasadnionej zwłoce w rozpoznaniu sprawy, ta wymaga zawinionego, nieusprawiedliwionego obiektywnymi przesłankami opóźnienia w podejmowaniu czynności przez sąd.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że postępowanie w sprawie objętej skargą, trwa dłużej, niż to konieczne.
Z zebranego w sprawie materiału wynika, że nieuzasadniona zwłoka w rozpoznaniu sprawy wystąpiła między 5 maja 2014 r., tj. dniem wpływu do Sądu odpowiedzi powódki na zarzuty pozwanej od nakazu zapłaty a dniem 4 września 2014 r., kiedy wydano zarządzenie o wyznaczeniu nowego sędziego referenta w sprawie. W tym niemalże czteromiesięcznym okresie czasu Sąd Okręgowy nie podjął żadnych czynności w sprawie, nawet tych o charakterze czysto technicznym: nie doręczył odpisu odpowiedzi powódki na zarzuty stronie przeciwnej, nie wyznaczył terminu rozprawy.
Argumentacja o konieczności wykorzystania urlopu wypoczynkowego zaległego i bieżącego przez sędziego referenta przed odejściem w stan spoczynku nie usprawiedliwia tak długiego okresu bezczynności w sprawie. Nie sposób zgodzić się też z twierdzeniem, że przydzielenie sprawy innemu sędziemu było niecelowe ze względu na liczbę spraw pozostających w referatach sędziowskich oraz wyznaczanie rozpraw na terminy odległe nawet o 4-6 miesięcy. Wzrost wpływu spraw i znaczne obciążenie sędziów są to okoliczności powszechnie znane i ukształtowały w orzecznictwie stanowisko, że o przewlekłości postępowania można mówić dopiero w sytuacji, gdy odstęp między czynnościami sądu przekracza okres jednego miesiąca. Tym samym bezczynność trwająca niemalże cztery miesiące nie może być uznana, wbrew stanowisku Prezesa Sądu Okręgowego w(...), za usprawiedliwioną.
Nie można przy tym uznać, iż strony ponoszą jakąkolwiek odpowiedzialność za wystąpienie przewlekłości w przedmiotowej sprawie, w tym chociażby poprzez niezłożenie wniosku o przyspieszenie rozpoznania sprawy.
Wobec zaistnienia okoliczności określonych w przepisie art. 12 ust. 4ustawy, stwierdzić należało, że uzasadnionym jest przyznanie od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w(...)na rzecz skarżącej kwoty 2.000 zł uznając, iż kwota te będzie stanowiła adekwatną rekompensatę za zaistniałą w sprawie przewlekłość postępowania. W ocenie Sądu Apelacyjnego kwota 20.000 zł, jakiej żądała skarżąca, jest znacznie wygórowana, biorąc pod uwagę przede wszystkim okres czasu w jakim została stwierdzona przewlekłość postępowania. Dalej idące żądania skarżącej jako nieuzasadnione zostały więc oddalone (art. 12 ust. 1ustawy).
Nieuzasadniony jest także wniosek skarżącej o wydanie zalecenia zakończenia sprawy w terminie do 3 miesięcy od daty rozpoznania skargi, gdyż kolejna rozprawa w sprawie została już wyznaczona na 15 grudnia 2014 r., a termin zakończenia sprawy uzależniony jest od czynników niezależnych od Sądu orzekającego.
Na mocy art. 17 ust. 3ustawynależało zwrócić skarżącej uiszczoną przez nią opłatę od skargi w kwocie 100 zł.