Sąd Okręgowy w Rzeszowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 312/14
Data wyroku: 2014-10-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzena Ossolińska-Plęs, Mariusz Sztorc, do Krzysztof Jucha
Słowa kluczowe: Czynna Napaść
Podstawa prawna: art. 437 § 2 kpk

Sygn. akt II Ka 312/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 października 2014 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział II Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Marzena Ossolińska-Plęs
Sędziowie:  SSO Mariusz Sztorc (spr.)
SSR del. do SO Krzysztof Jucha
Protokolant:  protokolant Aleksandra Baczyńska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie - Zbigniewa Husa
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2014 r.
sprawyT. L.oskarżonego o przestępstwo zart. 226 § 1 kki inne
D. L.oskarżonej o przestępstwo zart. 222 § 1 kk
orazP. C. (1)oskarżonego o przestępstwo zart. 224 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie
z dnia 23 grudnia 2013 r., sygnatura akt X K 1176/12
uchylazaskarżony wyrok i sprawęprzekazujeSądowi Rejonowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt II Ka 312/14

UZASADNIENIE
I.P. C. (1)stanął pod zarzutem tego, że:
1. w dniu 21 maja 2012 roku w miejscowościS.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zT. L., zmuszali umundurowanego funkcjonariusza Policji w osobie mł. asp.S. T.do zaniechania prawnej czynności służbowej polegającej na zatrzymaniuD. L., w ten sposób, że stosując przemoc odciągnęli wymienioną od interweniującego Policjanta, czym umożliwili jej ucieczkę tj. popełnienia czynu zart. 224 § 2 kk,
II.T. L.,stanął pod zarzutem tego, że:
2. w dniu 21 maja 2012 roku w miejscowościS.woj.(...)używając słów powszechnie uznawanych za obelżywe znieważył umundurowanych funkcjonariuszy Policji w osobach mł. asp.A. C., młp. asp.S. T.podczas i w związku z wykonywaniem przez nich obowiązków służbowych tj. czynu zart. 226 § 1 kk,
3. w dniu 21 maja 2012 roku w miejscowościS.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zP. C. (1), zmuszał umundurowanego funkcjonariusza Policji w osobie mł. asp.S. T.do zaniechania prawnej czynności służbowej polegającej na zatrzymaniuD. L., w ten sposób, że stosując przemoc odciągnęli wymienioną od interweniującego Policjanta, czym umożliwili jej ucieczkę tj. o czyn zart. 224 § 2 kk,
III.D. L.stanęła pod zarzutem tego, że:
4. w dniu 21 maja 2012 roku w miejscowościS.woj.(...)naruszyła nietykalność cielesną umundurowanego funkcjonariusza Policji w osobie mł. asp.S. T.poprzez zadawanie uderzeń w klatkę piersiową, szarpanie za mundur podczas i w związku z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych tj. legitymowania i zatrzymaniaD. L.tj. o czyn zart. 222 § 1 kk,
Wyrokiem z dnia 23 grudnia 2013 r. sygn. akt X K 1176/12 Sąd Rejonowy w Rzeszowie:
- uznał oskarżonegoP. C. (1)za winnego zarzucanego mu czynu, a stanowiącego przestępstwo zart. 224 § 2 kki za czyn ten na podstawieart. 224 § 2 kkskazał go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.Na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkwykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 2 (dwóch) lat;
- uznał oskarżonegoT. L.za winnego popełnienia czynu w wyroku opisanego w pkt 2, a stanowiącego przestępstwo zart. 226 § 1 kki za czyn ten na podstawieart. 226 § 1 kkskazał go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
- uznał oskarżonegoT. L.za winnego tego, że w dniu 21 maja 2012 roku w miejscowościS.woj.(...)używając słów powszechnie uznawanych za obelżywe znieważył umundurowanego funkcjonariusza Policji młp. asp.S. T.oraz nieumundurowanego funkcjonariusza Policji mł. asp.A. C., podczas i w związku z wykonywaniem przez nich obowiązków służbowych popełnienia czynu wyżej w wyroku opisanego, co stanowi przestępstwo zart. 224 § 2 kki za czyn ten na podstawieart. 224 § 2 kk, skazał go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
Na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kkw miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności orzekł wobec oskarżonegoT. L.karę łączną 10 (dziesięć) miesięcy pozbawienia wolności;
Na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkiart. 70 § 2 kkwykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 3 (trzech) lat;
Na podstawieart. 63 § 1 kkzaliczył na poczet ewentualnie zarządzonejdo wykonania kary łącznej pozbawienia wolności oskarżonemuT. L.okres zatrzymania w sprawie od dnia 21 maja 2012 r.do dnia 23 maja 2012 r.;
Na podstawieart. 73 § 2 kkoddał oskarżonegoT. L.w okresie próby pod dozór kuratora;
Na podstawieart. 72 § 1 pkt 2 kkzobowiązał oskarżonegoT. L.do przeproszenia pokrzywdzonychS. T.iA. C.;
Na podstawieart. 66 § 1 i 2 kkw zw. zart. 67 § 1 kkwarunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonejD. L.o czyn zarzucany jej aktem oskarżenia, stanowiący przestępstwo zart. 222 § 1 kkna okres próby2 (dwóch) lat;
Na podstawieart. 67 § 3 kkw zw. zart. 72 § 1 pkt 2 kkzobowiązał oskarżonąD. L.do przeproszenia pokrzywdzonegoS. T.;
Na podstawieart. 627 kpkw zw. zart. 624 § 1 kpkzasądził na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w części:
- od oskarżonegoP. C. (1)w kwocie 200,00 zł (dwieście złotych),
- od oskarżonegoT. L.w kwocie 200,00 zł (dwieście złotych),
w pozostałej części kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa;
Na podstawieart. 629 kpkw zw. zart. 627 kpkiart. 624 § 1 kpkzasądziłna rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w części od oskarżonejD. L.w kwocie 200,00 zł (dwieście złotych), w pozostałej części kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa.
Apelację od powyższego wyroku złożył obrońca oskarżonychP. C. (1),T. L.orazD. L., zarzucając wyrokowi:
a) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 7 kpk, poprzez dokonanie przez Sąd dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, a także ocenienie dowodów wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego w szczególności poprzez:
- danie wiary zeznaniomS. T.orazA. C., które to złożone w postępowaniu przygotowawczym są na tyle zbieżne, że uzasadnione jest przypuszczenie, iż zostały złożone z naruszeniem wysłowionej wart. 171 § 1 kpkdyrektywy nakazującej umożliwienie swobodnego wypowiedzenia się. Natomiast składane w dalszym toku postępowania, są niespójne, nielogiczne oraz wzajemnie się wykluczają.
- nie danie wiary wyjaśnieniom podejrzanych, mimo iż są one wiarygodne, w zasadniczej części spójne, precyzyjne, złożone spontanicznie i niezależnie od siebie.
- pominięcie dowodu z dokumentacji lekarskiej oskarżonejD. L., który to stanowi obiektywny dowód potwierdzający prawdziwość wyjaśnień oskarżonej, jak również pozwala na dokładniejsze ustalenie stanu faktycznego, a także przeżyć i odczuć oskarżonej;
b) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść orzeczenia, a będący wynikiem dokonania błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności polegający na błędnym (niezgodnym z rzeczywistością) ustaleniem przebiegu zdarzenia;
c) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 9 kpkoraz167 kpk, poprzez nieprzeprowadzenie dowodów, które w celu wyjaśnienia całokształtu okoliczności zdarzenia, winny być przeprowadzone, tj.:
- zapisu zgłoszenia potrzeby pomocy w interwencji, dokonanego dyżurnemu policjantowi telefonicznie przezA. C.;
- zapisu zgłoszenia napadnięcia przez funkcjonariuszy policji i prośby o interwencję, dokonanego przezP. C. (1);
- bilingu połączeń wychodzących z numeruP. C. (1);
- przesłuchania w charakterze świadka mł. asp.E. K.oraz asp.D. G., przesłuchujących w dniu 21 maja 2012 roku pokrzywdzonych, na okoliczność sposobu przesłuchania pokrzywdzonych, których zeznania wykazują się nienaturalnym podobieństwem;
d) obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 222 § 1 kkpoprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie powinien on znaleźć zastosowania, gdyż jest to przestępstwo, które popełnione może być jedynie z winy umyślnej, a Sąd nie ustalił, umyślnego naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego i słusznie, gdyżD. L.nie miała zamiaru jego popełnienia:
e) obrazę przepisów prawa materialnego a mianowicieart. 224 § 2 kkpoprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie powinien on znaleźć zastosowania, gdyż sąd nie ustalił aby funkcjonariuszS. T.przedsięwziął prawną czynność służbową, w szczególności, nie ustalił jaka to czynność oraz na czym miałaby ona polegać, a mimo to uznał przesłanki zart. 224 § 2 kkza wyczerpane;
f) obrazę przepisów prawa materialnego a mianowicieart. 224 § 2 kkpoprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie powinien on znaleźć zastosowania, ponieważ Sąd ustalił, żeP. C. (1)nie podjął żadnych działań polegających na użyciu przemocy, czy odciąganiuD. L., a jedynie „wszedł" pomiędzy oskarżoną, a funkcjonariusza, co nie wyczerpuje znamion przestępstwa stypizowanego wart. 224 § 2 kk, gdyż ustawa wymaga by sprawca zastosował przemoc, lub groźbę bezprawną w celu zmuszenia funkcjonariusza publicznego, albo osoby do pomocy mu przybranej do przedsięwzięcia lub zaniechania prawnej czynności służbowej, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
II. na podstawieart. 427 § 1 kpkw zw. zart. 437 § 1 oraz § 2 kpkwnósł o:

a
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonychP. C. (1),T. L.orazD. L.od zarzucanych im czynów, zaś w przypadku nieuwzględnienia powyższego, wniósł o:

b
uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;

III. na zasadzieart. 632 pkt. 2 kpkwniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonej przez obrońcę w postępowaniu apelacyjnym.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje :
Wniesienie apelacji przez obrońcę oskarżonych skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku, ale nie z przyczyn zarzutów przedstawionych w apelacji, tylko ze względu na uchybienia popełnione przez Sąd I instancji.
W zaskarżonym wyroku zaistniała jego wewnętrzna sprzeczność, a także sprzeczność treści wyroku z jego uzasadnieniem odnośnie skazania oskarżonegoT. L.. Sąd Rejonowy w czynie przypisanym temu oskarżonemu w pkt. IV wyroku odnośnie czynu zarzucanego w pkt. 3 zmienił opis czynu zarzucanego i przypisał oskarżonemuT. L.popełnienie tego, że w dniu 21 maja 2012r. w miejscowościS., używając słów uznawanych za powszechnie obelżywe znieważył umundurowanego funkcjonariusza policji młodszego, aspirantaS. T.oraz nieumundurowanego funkcjonariusza policji, młodszego aspirantaA. C., podczas i w związku z wykonywaniem przez nich obowiązków służbowych i uznał za winnego popełnienia czynu wyżej w wyroku opisanego, kwalifikując ten czyn jako przestępstwo zart. 224 § 2 kk. Tymczasem czyn zarzucany miał polegać na tym, że oskarżonyT. L.wspólnie i w porozumieniu zP. C. (1)zmuszał umundurowanego funkcjonariusza policji w osobie młodszego aspirantaS. T.do zaniechania prawnej czynności służbowej, polegającej na zatrzymaniuD. L.w ten sposób, że stosując przemoc odciągnęli wymienioną od interweniującego policjanta, czym umożliwili jej ucieczkę. Niezrozumiałe zatem jest dlaczego w pkt. IV wyroku doszło do zmiany opisu czynu, z którego czyn zarzucany został całkowicie wyeliminowany i zastąpiony przez opis czynu zarzucającego przesłanki przestępstwa zart. 226 § 1 kk, zakwalifikowany błędnie zart. 224 § 2 kki do tego tożsamy z czynem osądzonym w tym samym wyroku przez Sąd I instancji w pkt. III. Z kolei w uzasadnieniu wyroku odnośnie tego jego fragmentu na k. 471 podany jest jeszcze inny opis tego czynu, przypisanego w pkt IV, tym razem jako czynu zart. 224 § 2 kk, odpowiadającego treści czynu zarzucanego w pkt. 3. Konsekwencją takiego sposobu zredagowania wyroku jest w istocie podwójne skazanie oskarżonegoT. L.za ten sam czyn zart. 226 § 1 kk, który został mu zarzucony tylko raz, z pominięciem oceny popełnienia przez tego oskarżonego czynu zart. 224 §2 kk, zarzucanego mu w pkt. 3 wyroku. Dalszą konsekwencją takiego działania Sądu I instancji jest przypisanie oskarżonemuT. L.w pkt. I wyroku „działania wspólnie i w porozumieniu” z oskarżonymP. C. (1)w popełnieniu przestępstwa zart. 224 § 2 kkna szkodęS. T., przy czym skazanie za ten czym obejmuje tylkoP. C. (2). Tak skonstruowany wyrok i sprzeczne z nim uzasadnienie są niezrozumiałe, co sprawia, że wyrok nie poddaje się kontroli Sądu Okręgowego z punktu widzenia zarzutów apelacji.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji odmawiając wiary części wyjaśnień oskarżonychD. L.iP. C. (1)jako przyczynę takiego stanowiska powołał okoliczność, że w takiej ocenie „na uwagę zasługuje fakt, iżD. L.iP. C. (1)podjęli próbę warunkowego umorzenia postępowania będąc świadomi charakteru tej instytucji prawa, albowiem mieli ustanowionego z wyboru obrońcę” (k. 461 in fine). Taka konstatacja Sądu I instancji oznacza wprost, że Sąd Rejonowy wyciągnął z dopuszczalnego prawem działania oskarżonych negatywne konsekwencje w zakresie oceny wiarygodności ich wyjaśnień, przyjmując, że wnioskowanie z ich strony o warunkowe umorzenie postępowania jest okolicznością przemawiającą na ich niekorzyść, a wręcz wykazującą ich winę. Takie stanowisko Sądu I instancji narusza obiektywizm procesowy i upoważnia do wyrażenia poglądu, że przystępując do oceny dowodów Sąd I instancji miał już we wskazanym przez siebie zakresie wyrobione zdanie o wartości dowodowej wyjaśnień oskarżonychD. L.iP. C. (1)poprzez nadanie niekorzystnego znaczenia podejmowanych zgodnie z prawem, czynności procesowych przez oskarżonych w ramach ich prawa do obrony. Działanie Sądu I instancji prawo do obrony oskarżonych jednoznacznie naruszyło, co stanowi uchybienie mające wpływ na treść wyroku.
Z powyżej wykazanych względów zaskarżony wyrok należało uchylić sprawę i przekazać Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
W ponownym postępowaniu rolą Sądu Rejonowego będzie przeprowadzenie w całości postępowania dowodowego dla ustalenia wszelkich okoliczności w sprawie, a następnie takie zredagowanie wyroku, aby jego treść nie budziła wątpliwości. Konieczne jest jednoznaczne wskazanie, które czyny, któremu oskarżonemu zostały ewentualnie przypisane w razie wydania wyroku skazującego oraz jednoznaczne powołanie wszelkich podstaw odpowiedzialności karnej. W przypadku braku potwierdzenia zasadności stawianych zarzutów, wyrok uwalniający oskarżonych od odpowiedzialności również powinien być zredagowany w sposób jasny i nie pozostawiający wątpliwości co do tego, jaka decyzja wyrażona w treści wyroku została przez Sąd Rejonowy podjęta.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku na podstawieart. 437 § 2 kpk,art. 444 kpk,art. 456 kpk