Sąd Okręgowy w Olsztynie
IX Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ca 952/13
Data wyroku: 2014-03-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Żegarska, Bożena Charukiewicz, Jolanta Strumiłło
Słowa kluczowe: Sprzedaż
Podstawa prawna: art. 535 kc, ustawa z 27.08.1997 o rehabilitacji zawodowej i społecznej (...), art. 519 kc, art. 385 kpc, art. 102 kpc
Teza: Do uznania umowy za umowę o przejęciu długu konieczne jest istnienie zgodnej woli stron co do przejęcia długu przez osobę trzecią ze skutkiem w postaci zwolnienia dotychczasowego dłużnika z długu.

Sygn. akt IX Ca 952/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 marca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie IX Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Bożena Charukiewicz (spr.)

Sędziowie:

SO Jolanta Strumiłło
SO Agnieszka Żegarska

Protokolant:

sekr. sądowy Aneta Bodnar

po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. w Olsztynie na rozprawie
sprawy z powództwaT. O.
przeciwkoA. N.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Szczytnie VI Zamiejscowego Wydziału Cywilnego z siedzibą w Piszu z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt VI C 405/13,

I
oddala apelację,

II
nie obciąża powoda kosztami procesu na rzecz pozwanego za instancję odwoławczą.

Sygn. akt IX Ca 952/13

UZASADNIENIE
PowódT. O.wniósł o zasądzenie od pozwanego, którego określił jako Starosta PowiatuP.A. N., kwoty 3 726,93 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 14 listopada 2012r. do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu wskazał, że wydałM. T. (1)towar z marketu budowlanego powoda, natomiast faktura za ten towar została przesłana do Starostwa Powiatowego wP.. Starostwo odmówiło zapłaty twierdząc, że sprawa należy do(...) Centrum Pomocy (...). Do pozwu powód dołączył umowę z dnia 24 września 2012 r. zawartą między Starostą PowiatuP.A. N.aM. T. (1), której przedmiotem było dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przystosowania łazienki do osoby niepełnosprawnej poprzez likwidację barier architektonicznych. W § 3 umowy stwierdzono, iż przekazanie środków finansowych nastąpi przelewem na wskazany rachunek bankowy sprzedawcy urządzenia lub wykonawcy po spełnieniu określonych w umowie warunków.
Zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2013 r. powód został wezwany do sprecyzowania strony pozwanej, czy pozywaA. N., czy też inny podmiot, pod rygorem uznania, że pozwanym jestA. N.. Powód nie wykonał zarządzenia.
Odpowiedź na pozew złożył Starosta PowiatuP.A. N.wnosząc o oddalenie powództwa.
W uzasadnieniu podniósł, iż nie zawierał z powodem żadnej umowy tylko zM. T. (1). Wypłata środków miała nastąpić po spełnieniu określonych umową warunków, które nie zostały spełnione. W związku z tym pozwany rozwiązał przedmiotową umowę ze skutkiem natychmiastowym.
Wyrokiem z dnia 17 września 2013 r. Sąd Rejonowy w Szczytnie VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Piszu oddalił powództwo. Zasądził do powodaT. O.na rzecz pozwanegoA. N.kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sąd Rejonowy ustalił, że Starosta PowiatuP.A. N.24 września 2012 r. zawarł zM. T. (1)umowę na dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych likwidacji barier architektonicznych w celu przystosowania łazienki do osoby niepełnosprawnej.
M. T. (1)11 października 2012 r. odebrał od powoda materiały, które miały posłużyć do przystosowania łazienki dla osoby niepełnosprawnej.
Powód 30 października 2012 r. wystawił fakturę dokumentującą sprzedaż z 11 października 2012 r. materiałówM. T. (1)na kwotę 3726,93 zł.M. T. (1)podpisał fakturę.
Pismem z 5 marca 2013 r. powód wezwał Starostwo Powiatowe wP.do zapłaty kwoty 3726,93 zł wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości 147,34 zł.
W odpowiedzi na wezwanie Starostwo Powiatowe wP.poinformowało powoda, iż nie zamierza czynić zadość żądaniu, ponieważ jest ono bezpodstawne.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że Starosta Powiatu nie ma zdolności sądowej. Starosta reprezentuje Starostwo Powiatowe i to ono ma zdolność sądową. W związku z tym, stwierdzając takie oznaczenie strony pozwanej Sąd odrzuca pozew, ponieważ starosta powiatu nigdy nie uzyska zdolności sądowej. Nie uczynił tego jednak przyjmując, iż pozwanym w sprawie jest osoba fizycznaA. N., zgodnie ze wskazaniem powoda. Sąd Rejonowy podkreślił, że powoda nie łączyła z pozwanym jakakolwiek umowa na mocy którejA. N.byłby zobowiązany do świadczenia na jego rzecz. Z wystawionej faktury wynika, że nabywcą towarów byłM. T. (2).
O kosztach procesu Sąd I instancji orzekł na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zarzucając:

1
sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez ustalenie, że powoda z pozwanymA. N.nie łączyła umowa, w sytuacji, gdy pozwanyA. N.zawarł zM. T. (1)umowę na podstawie którejA. N.zobowiązał się przekazać środki finansowe na rzecz sprzedawcy urządzeń przysługujących mu z tytułu dofinansowania, tj. przejął długM. T. (1);

2
naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wyroku, tj.art. 233 § 1 i 2 k.p.c.poprzez nie wzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności umowyA. N.zM. T. (1)i faktury stwierdzającej nabycie urządzeń;

3
naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności:

a
przepisuart. 385 k.c.co polegało na całkowicie dowolnej ocenie postanowień umowy z 24 września 2012r., w sytuacji, gdy ocena ta powinna uwzględniać to, że pozwany przejął dług i wstąpił w miejsce dłużnika,

b
przepisuart. 519 k.c., co polegało na pominięciu tego przepisu w sytuacji, gdyA. N.wstąpił w miejsce dłużnika i przejął jego dług, co wprost wynika z zawartej umowy,

c
przepisuart. 6 k.c.przez błędne przyjęcie, że powód nie udowodnił, że pozwany zobowiązany jest do świadczenia na jego rzecz, w sytuacji gdy w aktach znajduje się umowa na podstawie którejA. N.przejął dług i zobowiązał się świadczyć na rzecz sprzedawcy,

d
przepisuart. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowymprzez ich zastosowanie i przyjęcie, że pozwanym w sprawie może być jedynie powiat(...), w sytuacji gdy z treści przedmiotowej umowy nic takiego nie wynika, a bezspornym się wydaje, żeA. N.nie występuje jako reprezentant powiatu(...), ale jako osoba fizyczna, przejmująca długM. T. (1)i zwalniająca go z tego długu.

Z uwagi na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości, przy uwzględnieniu kosztów procesu na rzecz powoda za obie instancje.
W odpowiedzi na apelację pozwanyA. N.wniósł o jej oddalenie, wskazując w uzasadnieniu na trafność orzeczenia Sądu Rejonowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
Zdaniem Sądu Okręgowego, powód nie zakwestionował skutecznie ani oceny dowodów dokonanej przez Sąd Rejonowy i jego ustaleń faktycznych, ani oceny prawnej, a jej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego są chybione. Sąd II instancji dokonując we własnym zakresie oceny materiału dowodowego nie znalazł przyczyn i podstaw uzasadniających poczynienie ustaleń odmiennych, niż poczynione przez Sąd I instancji. Zarzuty apelacji sprowadzają się, co do zasady, do odmiennej, aniżeli dokonał tego Sąd Rejonowy, oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów.
Przede wszystkim należy wskazać, iż umowa z dnia 24 września 2012 r. o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych likwidacji barier architektonicznych została zawarta przezM. T. (1)ze Starostą PowiatuP.działającym jako przedstawiciel Starostwa Powiatowego. Okoliczność ta wynika wprost z treści samej umowy. W § 1 i 9 przedmiotowa umowa odsyłała do przepisówustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnychorazrozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 25 czerwca 2002r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Tym samym, mając na uwadze zgodny zamiar stron i cel przedmiotowej umowy, stanowisko powoda zawarte w apelacji, że umowę z 24 wrześnią 2012r. zawarłA. N., jako osoba fizyczna, a nie reprezentant PowiatuP., należy uznać za całkowicie chybione (należy przy tym zauważyć, że powód w apelacji konsekwentnie wskazuje jako pozwanegoA. Z., a nieN., Sąd jednak uznał powyższe za omyłkę pisarską). W związku z powyższym skierowanie powództwa przeciwkoA. N.nie mogło być już tylko z tego względu skuteczne.
Ponadto treść rzeczonej umowy nie wskazuje by Starosta lub osobiścieA. N.przejęli długM. T. (1). Umowa ta w § 3 określała warunki jakie musiały być spełnione by nastąpiła zapłata na rzecz sprzedawcy lub wykonawcy usługi. Wnioskodawca został zobowiązany do dostarczenia dokumentów określonych umową, na ich podstawieCentrum Pomocy (...)miało dokonać rozliczenia zadania oraz przeprowadzić kontrolę wykonania zadania w miejscu jego realizacji. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń faktycznych,M. T. (1)nie wywiązał się z tej umowy. W tej sytuacji Starostwo prawnie wstrzymało się z przekazaniem środków finansowych.
Nie sposób zgodzić się z powodem, że z umowy z 24 września 2012r. wprost wynika, że pozwanyA. N.wstąpił w miejsce dłużnikaM. T. (1)i przejął jego dług. Zgodnie zart. 519 § 2 k.c.przejęcie długu może nastąpić przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika, bądź też przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela. Umowa z 24 września 2012r. została zawarta przezM. T. (1)i Starostę PowiatuP., jako reprezentanta samorządu powiatowego, zaś umowa sprzedaży została zawarta przez powoda iM. T. (1). Brak jest umowy o przejęcie długu wynikającego z faktury z 11 października 2012r. nr(...), która zgodnie zart. 522 k.c., pod rygorem nieważności powinna być zawarta na piśmie oraz oświadczeń wierzyciela, bądź dłużnika dotyczących wyrażenia zgody na przejęcie (oświadczenie wierzyciela również powinno być zawarte na piśmie pod rygorem nieważności). Do uznania umowy za umowę o przejęciu długu konieczne jest istnienie zgodnej woli stron co do przejęcia długu przez osobę trzecią ze skutkiem w postaci zwolnienia dotychczasowego dłużnika z długu. Wszelkie wątpliwości co do woli osoby trzeciej i wierzyciela w przedmiocie wstąpienia osoby trzeciej w miejsce dłużnika ze skutkiem w postaci zwolnienia go z długu wykluczają kwalifikację umowy jako przejęcia długu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 05.09.2002r., II CKN 832/00).
W świetle powyższego prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji o niezasadności dochodzonego pozwem roszczenia.
Z uwagi na powyższe, na podstawieart. 385 k.p.c., Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji wyroku.
O kosztach procesu za instancję odwoławczą orzeczono na podstawieart. 102 k.p.c.nie obciążając powoda kosztami na rzecz pozwanego za instancję odwoławczą. W sprawie zachodzi bowiem wypadek szczególny polegający na usprawiedliwionym okolicznościami subiektywnym przekonaniu powoda o zasadności roszczenia.