Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1702/13
Data wyroku: 2014-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Podział Majątku Wspólnego
Podstawa prawna: art. 567 k.p.c.

Sygn. akt III Ca 1702/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Łowiczu:

I
ustalił, że w skład majątku wspólnegoJ. R.iE. R.wchodzą:

1
nieruchomości:

a) niezabudowana nieruchomość położona wO.gminaŻ., oznaczona w ewidencji gruntów jakodziałki nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...)o łącznej wartości 320.000 zł;
b) udział wynoszący 2/40 części we współwłasności niezabudowanej nieruchomości położonej wO.gminaŻ., oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...)o wartości 1.000 zł;

2
ruchomości:

a
telewizorP. (...)cale o wartości 300 zł,

b
telewizorP.mały bez wartości rynkowej,

c
telewizorN.bez wartości rynkowej,

d
zestaw(...)o wartości 2.800 zł,

e
kino domowe o wartości 800 zł,

f
odtwarzacz video GoldStar bez wartości rynkowej,,

g
zestaw mebli stylowych - sofa trzyosobowa, sofa dwuosobowa i fotel bez wartości rynkowej,

h
meble kuchenne do zabudowy o wartości 4.800 zł,

i
sprzęt AGD do zabudowy w postaci płyty grzewczej, okapu i zlewu z baterią bez wartości rynkowej,

j
lodówka LG o wartości 800 zł,

k
zmywarkaB.o wartości 1.000 zł,

l
piekarnikmarki M.o wartości 1.000zł,

m
mikrofalówka o wartości 100 zł

n
barek, komoda i sofa o wartości 1.800 zł,

o
F. (...),nr rej. (...)o wartości 4.000 zł,

p
120 palet cegłyP.o wartości 47.230 zł,

q
kompresor o wartości 3.500 zł,

r
kosiarka spalinowa do trawy oraz kosiarka elektryczna bez wartości rynkowej,

s
9 zbiorników na paliwo (hoboków) o pojemności 1000 litrów bez wartości rynkowej,

t
cysterna na paliwo o pojemności 22.500 litrów o wartości 4.900 zł,

u
samochód terenowy(...)o wartości 1.000 zł ,

v
przyczepka samochodowa o wartości 300 zł,

w
garaż metalowy na działce wO.o wartości 300 zł,

x
laptop marki LG bez wartości rynkowej,

y
karcher bez wartości rynkowej

z
agregat prądotwórczy o wartości 300 złotych,

aa
pompa do wody i pompa do szamba bez wartości rynkowej,

bb
pistolet do paliwa z licznikiem i wężem o wartości 100 zł,

cc
deski opałowe bez wartości rynkowej,

dd
piła spalinowa o wartości 800 zł,

ee
podkaszarka o wartości 1.200 zł

ff
zagęszczarka bez wartości rynkowej

- wszystko to o łącznej wartości 77.030 zł;
3) środki finansowe zgromadzone przez :
a)E. R.na rachunku bieżącym dla przedsiębiorców indywidualnych w Banku Spółdzielczym wS.prowadzonym dlafirmy (...)z siedzibą wZ.Nowym 1 nr(...)w kwocie 4.768,17 złoty;
b)J. R.na rachunku osobistym walutowym w Banku Spółdzielczym wS.nr(...)w kwocie 8.480(...), odpowiadającej kwocie 41.192,45 złote według średniego kursu sprzedaży NBP z daty wydania postanowienia;
c)J. R.w(...) SAz siedzibą wW.na koncie lokacyjnym Eskalacja nr(...)w kwocie 32,52 złote;
d)J. R.w(...) SAz siedzibą wW.na rachunku A’V.nr(...)w wysokości 90.017,86 EUR odpowiadającej kwocie 381.126,61 złotych według średniemu kursu sprzedaży NBP z daty wydania postanowienia;
e)J. R.w(...) SAz siedzibą wW.na rachunku osobistym nr(...)w kwocie 8.136,39 złotych;
f)J. R.na rachunku wBanku (...) SAwW.nr(...)w kwocie 293,62 złote;
4) równowartość samochodu osobowegoA. (...)w kwocie 70.000 złotych;
5) nakłady z majątku wspólnego na nieruchomość stanowiącą majątek osobisty wnioskodawczyniE. R., położoną wZ.Nowym gminaZ.w postaci:

a
nawierzchni z gresu na istniejących podestach betonowych, utwardzenia podwórka betonem i kostką betonową, opaski betonowej przy budynku mieszkach, zbiornika na fekalia z przyłączem, bramy stalowej z napędem i ogrodzenia z płyt betonowych o wartości 38.210 zł,

b
dwóch ścian garażu z pustaka, stropodachu żelbetowego nad garażem i stropodachu nad drewnianą wiatą, pokrycia dachu garażu i wiaty blachodachówką, dwóch filarów wiaty z klinkieru, tynków zewnętrznych garażu i wiaty z cokołem, orynnowania, dwóch wrót garażowych, posadzki i tynków wewnętrznych, instalacji elektrycznej w garażu o wartości 15.008 zł,

c
osuszenia oraz zaizolowania fundamentów budynku mieszkalnego i wykonania cokołu, pokrycia dachu blachodachówką i orynnowania, wymianu okien i drzwi zewnętrznych o wartości 17.609 złotych,

d
ułożenia terakoty i glazury w kuchni, gipsowania i malowania ścian, wymiany drzwi wewnętrznych, wymiany instalacji elektrycznej z osprzętem o wartości 3.766 złotych,

e
rozbiórki pieca, wymiany instalacji elektrycznej z osprzętem w pokojach na parterze o wartości 606 zł.

f
położenia terakoty i glazury w łazience, paneli na suficie i wymiany instalacji elektrycznej z osprzętem oraz zamontowania grzejnika w sieni o wartości 1.340 zł,

g
remontu pomieszczenia pod schodami o wartości 1.645,50 zł,

h
remontu przedsionka o wartości 1.365,50 zł,

i
remontu pomieszczeń na poddaszu o wartości 11.687 zł

- wszystkie nakłady o łącznej wartości 91.237 złotych;
II. ustalił, żeJ. R.poczynił nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny po ustaniu wspólności majątkowej w postaci opłat za energię elektryczną i podatku od nieruchomości wO.w kwocie 2.460,96 zł;
III. dokonał podziału majątku wspólnegoJ.R.iE. R.w ten sposób, że:
1)J. R.przyznał:
a) niezabudowaną nieruchomość położoną wO.gminaŻ., oznaczoną w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...), o wartości 160.000 złotych;
b) udział wynoszący 1/40 części we współwłasności niezabudowanej nieruchomości położonej wO.gminaŻ., oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...), o wartości 500 zł;
c) ruchomości opisane w pkt I.2. c), q), v), w), y), aa), bb), cc), dd), ee), ff) oraz 72 palety z pkt I.2. p) wszystko to o łącznej wartości 34.538 złotych;
d) środki pieniężne zgromadzone na rachunkach i lokatach opisanych w pkt I. 3. b)-f) postanowienia o łącznej wartości 430.781,59 złotych;
e) równowartość samochodu osobowegoA. (...)w kwocie 70.000 złotych;
2)E. R.przyznał:
a) niezabudowaną nieruchomość położoną wO.gminaŻ., oznaczoną w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...), o wartości 160.000 złotych;
b) udział wynoszący 1/40 części we współwłasności niezabudowanej nieruchomości położonej wO.gminaŻ., oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...), o wartości 500 zł;
c) ruchomości opisane w pkt I.2. a), b), d)-o), r)-u), x), z) oraz 48 palet z pkt I.2. p) postanowienia o łącznej wartości 42.492 złote;
d) środki pieniężne zgromadzone na rachunku opisane w pkt I. 3. a) postanowienia o wartości 4.768,17 złotych;
e) nakłady opisane w pkt I.5.a)-i) postanowienia o łącznej wartości 91.237 złotych;
IV. zasądził odJ. R.na rzeczE. R.tytułem dopłaty kwotę 197.180,73 złotych płatną w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia;
V. zasądził odE. R.na rzeczJ. R.kwotę 1.659,80 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych;
VI. zniósł wzajemnie pomiędzy stronami pozostałe koszty postępowania w sprawie.
Sąd Rejonowy oparł rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych:
Uczestnicy zawarli związek małżeński dnia 29 czerwca 1996r.
Małżonkowie nie zawierali umowy majątkowej małżeńskiej zmieniającej ustrój ustawowej wspólności majątkowej.
W kwietniu 2008r. uczestnik wyprowadził się ze wspólnego miejsca zamieszkania wZ.Nowym i strony pozostawały w faktycznej separacji.
Sąd Rejonowy w Łowiczu wyrokiem z dnia 19 listopada 2008r. w sprawie III RC167/08 ustanowił rozdzielność majątkową pomiędzyE. R.iJ. R.z dniem 19 sierpnia 2008r.
Po zawarciu związku małżeńskiego strony zamieszkały w stanowiącym majątek odrębny wnioskodawczyni gospodarstwie rolnym położonym wZ.Nowym 1, gminaZ.i w należącym do tego gospodarstwa siedlisku prowadziły działalność gospodarczą. Strony prowadziły firmę transportową - najpierw w formie spółki cywilnej a od 01.01.2004r. w formie spółki jawnej pod nazwą(...) spółka jawnaz siedzibą wN., w którejJ. R.miał 90% udziałów aE. R.10% udziałów. RównolegleE. R.prowadziła własną firmę transportową pod nazwa(...), podlegającą wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej, której działalność zawiesiła z końcem stycznia 2008r.
Umowami zawartymi na czas nieoznaczony dnia 12 lutego 2001r.E. R.wydzierżawiłaspółce (...)część swojego gospodarstwa, tj. grunty o powierzchni 180m2pod plac manewrowy i o powierzchni 270m2na drogę dojazdową do placu manewrowego oraz wynajęła pomieszczenie użytkowe o powierzchni 8,93m2z przeznaczeniem na biuro. W umowie dzierżawy gruntu pod plac manewrowy dzierżawca uprawniony został do utwardzenia placu manewrowego, wybudowania kanału rewizyjnego dla samochodów ciężarowych oraz innych urządzeń do spełniania funkcji (§6 umowy). W umowie dzierżawy drogi dojazdowej dzierżawca uprawniony został do dokonania takich naniesień drogowych, które umożliwią przejazd przez nią samochodami o dużej ładowności (§6 umowy). Po zakończeniu dzierżawy palcu manewrowego i drogi dojazdowej przedmiot dzierżawy miał być zwrócony w stanie pierwotnym lub w stanie po ulepszeniu, o czym strony miały zadecydować na rok przed wygaśnięciem dzierżawy. Strony umów dzierżawy ustaliły, że nakłady poniesione na zabudowę i urządzenie placu manewrowego oraz drogi dojazdowej nie podlegają zwrotowi (§§7 umów). Dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej strony poszerzyły i utwardziły żwirem drogę polną prowadzącą do siedliska, wykarczowały stare drzewa, uporządkowały plac, utwardziły go oraz ogrodziły płotem z płyt betonowych obszar większy, niż pierwotnie ogrodzone podwórko. Została założona brama przesuwna od strony wjazdu. Na placu manewrowym parkowało jednocześnie po kilka ciągników siodłowych z naczepami, autobusów a także samochody osobowe pracownikówspółki (...).
W czasie faktycznej separacji stron w maju 2008r.J. R.zawarł bez zgody żony ze swoim bratemP. R.umowę sprzedaży samochodu osobowego markiA. (...)za cenę 63.000 zł, który kupił w październiku 2007r. za cenę 96.000 zł. Samochód został zarejestrowany naP. R.pod numerem(...). Po zawarciu umowyJ. R.nadal użytkował ten samochód. Samochód został zbyty osobie trzeciej w dniu 26.03.2012r.
Z zawiadomieniaJ. R.Komenda Powiatowa Policji wŁ.prowadziła postepowanie przeciwkoE. R.o kradzież pieniędzy w kwocie 58.000 złotych z samochoduA. (...)na szkodęJ. R., które zostało umorzone postanowieniem Prokuratury Rejonowej w Łowiczu z dnia 30 września 2008r. w sprawie Ds. 1097/08.
W skład majątku wspólnegoJ.iE.małżonkówR.wchodzą nieruchomości: niezabudowana nieruchomość położona wO.gminaŻ.oznaczona w ewidencji gruntów jakodziałki nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...)oraz udział wynoszący 2/40 części we współwłasności niezabudowanej nieruchomości położona wO.gminaŻ.oznaczona w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...). Nadziałkach nr (...)strony miały pobudować dwa takie same domy mieszkalne, uzyskały pozwolenie na budowę i zostały wytyczone obrysy zewnętrzne budynków na gruncie. Na budowę została zakupiona niemiecka cegła typuP.o niestandardowych wymiarach w ilości 120 palet. W maju 2008r.J. R.przewiózł na działkę wO.trzy transporty cegły - samochód i dwie przyczepy. Przy próbie przewiezienia reszty cegły interweniowała policja i część cegły w ilości 48 palet pozostała wZ.Nowym.
Część cegły z działki wO.została przewieziona na położoną 200-300 metrów dalej działkę brata uczestnikaP. R., który w tym czasie budował dom.
W skład majątku wspólnego stron wchodzą ruchomości: trzy telewizory, zestaw HV, kino domowe, odtwarzacz wideo, zestaw mebli stylowych składający się z trzech elementów- sofa trzyosobowa, dwuosobowa i fotel, meble kuchenne wykonane na zamówienie, sprzęt AGD w postaci lodówki LG, zmywarkiB., piekarniamarki M., mikrofalówki, płyty grzewczej, okapu, zlewu, barek, komoda, i jedna sofa,F. (...), kompresor, kosiarka spalinowa do trawy oraz kosiarka elektryczna, hoboki (zbiorniki na paliwo) o pojemności 1000 litrów, cysterna na paliwo o pojemności 22.500 litrów, samochód specjalistyczny terenowy(...), przyczepka samochodowa, garaż metalowy znajdujący się na działce wO., laptop marki LG, karcher, agregat prądotwórczy, pompa (do wody i do szamba) na działce wO., pistolet (pilot) do paliwa z licznikiem i wężem, deski opałowe, piła spalinowa, podkasz Arka, zagęszczarka.
Do majątku wspólnego stron wchodzi równowartość samochoduA. (...)nabytego w czasie trwania wspólności majątkowej i sprzedanego przez uczestnika bez zgody wnioskodawczyni przed ustaniem wspólności majątkowej jego bratuP. R.. Nabyty przez uczestnika w czasie trwania wspólności majątkowej kładS.został rozbity i zezłomowany przed ustaniem wspólności majątkowej.
WnioskodawczyniE. R.posiadała rachunek bieżący dla przedsiębiorców indywidualnych w Banku Spółdzielczym wS.prowadzone dlafirmy (...)z siedzibą wZ.Nowym 1, na którym w dacie ustania wspólności majątkowej, tj. w dniu 19 sierpnia 2008r. była kwota 4.768,17 złotych. W okresie faktycznej separacji stron bez uzgodnienia z mężem pobrała w dniu 19.05.2008r. z tego rachunku kwotę 40.000 złotych.
UczestnikJ. R.posiadał rachunek osobisty walutowy w Banku Spółdzielczym wS., na którym w dacie ustania wspólności majątkowej, tj. w dniu 19 sierpnia 2008r. była 8.480(...). Nadto uczestnik posiadał w(...) SAkonto lokacyjne Eskalacja ze stanem środków na dzień 19.08.2008r. w wysokości 32,52 złotych, rachunek A’V.ze stanem środków na dzień 19.08.2008r. w wysokości 90.017,86 EUR oraz rachunek osobisty ze stanem środków na dzień 19.08.2008r. w wysokości 8.136,39 złotych. Wbanku (...) SAuczestnik posiadał rachunek ze stanem środków na dzień 19.08.2008r. w kwocie 293,62 złotych. W okresie od maja do 19 sierpnia 2008r. uczestnik dokonywał szeregu operacji „przerzucania” środków pieniężnych pomiędzy rachunkami spółki jawnej a swoimi rachunkami osobistymi, lokacyjnymi, a’vista. W okresie faktycznej separacji zarówno uczestnik (05.05.2008r. – 20.000 zł, 09.05.2008r. - 20.000 zł) jak i wnioskodawczyni (13.05.2008r. – 27.000 zł) podejmowali gotówkę z rachunkówspółki jawnej (...)jak i ze swoich rachunków. Na dzień orzekania średni kurs euro wynosił 4,2339 zł, zaś średni kurs funta wynosił 4,8576 zł.
W czasie trwania wspólności majątkowej po urodzeniu pierwszego dziecka wnioskodawczyni otrzymała od uczestnika złoty łańcuszek na szyję, po urodzeniu drugiego dziecka otrzymała złotą bransoletką a na imieniny otrzymała pierścionek z białego złota. Złotą bransoletkę na nogę wnioskodawczyni zgubiła w czasie pobytu z mężem weW..
Prezentami na gwiazdkę od uczestnika dla wnioskodawczyni były kamera video i aparat fotograficzny.
W czasie trwania wspólności majątkowej strony uczyniły sobie wzajemnie prezenty w postaci zegarkówmarki V..
We wrześniu 2006r.E. R.nabyła samochód osobowyV. (...). W toku prowadzonego przez Komendę Wojewódzką Policji wB.postępowania ustalono, że samochód został rok wcześniej skradzionyfirmie (...)z Holandii. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2009r. w sprawie RSD 20/07 Ap V Ds. 26/09 Komendy Wojewódzkiej Policji wB.samochódV. (...)został zwrócony osobie uprawnionej, tj.firmie (...)z Holandii.
Własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego wN.nr 21 m 18, w którym uczestnik prowadzi obecnie działalność gospodarczą należy doM. R., z którą uczestnik zawarł umowę najmu części lokalu. Ona jest też właścicielem samochodu osobowegoV. (...)nr rej. (...)
W czasie trwania wspólności majątkowej strony poniosły nakłady z majątku wspólnego na stanowiącą majątek osobisty wnioskodawczyni nieruchomość rolną wZ.Nowym 1 w postaci wykonania nawierzchni z gresu na istniejących podestach betonowych, utwardzenia podwórka betonem i kostką betonową, opaski betonowej przy budynku mieszkalnym, zbiornika na fekalia z przyłączem, bramy stalowej z napędem i ogrodzenia z płyt betonowych, wykonania dwóch ścian garażu z pustaka, stropodachu żelbetowego nad garażem i stropodachu nad drewnianą wiatą, pokrycia dachu garażu i wiaty blachodachówką, dwóch filarów wiaty z klinkieru, tynków zewnętrznych garażu i wiaty z cokołem, orynnowania, dwóch wrót garażowych, posadzki i tynków wewnętrznych, instalacji elektrycznej w garażu, osuszenia oraz zaizolowania fundamentów budynku mieszkalnego i wykonania cokołu, pokrycia dachu blachodachówką i orynnowania, wymianu okien i drzwi zewnętrznych, ułożenia terakoty i glazury w kuchni, gipsowania i malowania ścian, wymiany drzwi wewnętrznych, wymiany instalacji elektrycznej z osprzętem, rozbiórki pieca, wymiany instalacji elektrycznej z osprzętem w pokojach na parterze, położenia terakoty i glazury w łazience, paneli na suficie i wymiany instalacji elektrycznej z osprzętem oraz zamontowania grzejnika w sieni, remontu pomieszczenia pod schodami, remontu przedsionka oraz remontu pomieszczeń na poddaszu wszystko to o łącznej wartości 91.237 zł
Po ustaniu wspólności majątkowej uczestnikJ. R.opłacił należności dotyczące nieruchomości wO.z tytułu opłaty za energię elektryczną w kwocie 2.312,96 zł i z tytułu opłaty podatku od nieruchomości w kwocie 148 zł.
W dniu 24 listopada 2010r.E. R.zbyła 10% udziałów współce jawnej (...)na rzecz brata uczestnikaP. R.za cenę 500 złotych i wystąpiła ze spółki. W tym dniu strony zawarły porozumienie w sprawie rozliczenia udziałów w tej spółce oraz rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na udziały w spółce, w wyniku któregoE. R.otrzymała wózek widłowy(...)i koparko-ładowarkęO.nr(...).
Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd Rejonowy wskazał, że spór dotyczył przynależności do tego majątku samochodówA. (...),V. (...), cysterny na paliwo, złotej biżuterii, ilości cegły. Sporny był także zakres nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty wnioskodawczyni i ich wartość.
Za podstawę ustaleń faktycznych co do nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty wnioskodawczyni Sąd Rejonowy przyjął zeznania świadkówG. J. (1),B. K.,T. C. (1),J. K. (1),P. R.,J. J. (3). Sąd Rejonowy dał wiarę zeznaniom świadkówG. J. (1)iJ. J. (3)co do okoliczności, że do majątku wspólnego nie wchodzą dwa komputery stanowiące własność dzieci stron, co same strony później zgodnie przyznały, a także co do okoliczności zakupu przez uczestnika cysterny na paliwo, gdyż w tej części zeznania świadków były zgodne z powołaniem się na niezależne źródła informacji –G. J.miała wiedzę od samegoK. S.,J. J.powoływała się na rozmowę z uczestnikiem. Sąd Rejonowy nie dał natomiast wiary twierdzeniom wnioskodawczyni o posiadaniu przez strony pod koniec trwania wspólności majątkowej gotówki w kwocie 400.000 złotych, przechowywanej w przenośnym sejfie na strychu. Twierdzenie o istnieniu tego składnika majątku wspólnego – tak istotnego z punktu widzenia wartości – pojawiło się dopiero w toku sprawy w piśmie złożonym 29 czerwca 2009r., a więc prawie pół roku po wszczęciu postępowania. Ani we wniosku ani w pierwszych wyjaśnieniach informacyjnych złożonych na rozprawie w dniu 8 czerwca 2009r. wnioskodawczyni nie podniosła tej kwestii, pomimo szczegółowego wyliczenia zgłaszanych do podziału rzeczy, w tym składników majątkuspółki jawnej (...). Zasady logicznego rozumowania i życiowego doświadczenia nie pozwalają przypuszczać, że wnioskodawczyni składając wniosek o podział majątku w styczniu 2009r. zapomniała o wskazaniu we wniosku tak znaczącej kwoty w gotówce i przypomniała sobie o niej ponad rok po wszczęciu postępowania w sprawie. Okoliczności tej wnioskodawczyni nie udowodniła żadnymi obiektywnymi i wiarygodnymi dowodami. Z zeznań siostry wnioskodawczyniG. J. (1)wynika, że wnioskodawczyni pokazywała jej 4-5 lat przed złożeniem zeznań, a więc w 2005-2006r. przenośny sejf nie ujawniając zawartości. Natomiast z zeznań drugiej siostryR. K.wynika, że kasetkę widziała przeszło dwa lata przed złożeniem zeznań tj. przed dniem 31 marca 2010r. czyli na początku 2008r., a więc również na wiele miesięcy przed ustaniem wspólności majątkowej stron, co nie ma znaczenia dla ustalenia składu majątku wspólnego na dzień ustania tej wspólności, tj. na dzień 19 sierpnia 2008r. Potem strony dokonywały jeszcze zakupów taboru do firmy transportowej. Gdyby nawet rzeczoną kasetkę z gotówką zabrał uczestnik wyprowadzając się zeZ.Nowego w maju 2008r., to brak jest jakichkolwiek dowodów na ustalenie jej zawartości, czyli wartości przechowywanej w niej gotówki. Ponadto Sąd Rejonowy wskazał, że gdyby uczestnik faktycznie zabrał tak znaczną gotówkę ze wspólnego dotychczas miejsca zamieszkania stron, to wnioskodawczyni zrobiłaby z tego faktu użytek w konflikcie nasilającym się pomiędzy stronami od połowy 2008r., np. jako kontrargument w sprawie z zawiadomieniaJ. R.o zabraniu przezE. R.z bagażnika jego samochodu gotówki w kwocie 58.000 złotych lub sama złożyła zawiadomienie o popełnieniu na jej szkodę przestępstwa przywłaszczenia.
Sąd Rejonowy nie dał wiary twierdzeniom uczestnika, że cysterna na paliwo przechowywana w czasie trwania związku małżeńskiego stron na placu wZ.Nowym 1 nie wchodzi do ich majątku wspólnego. Przeczą temu pozostałe dowody, w szczególności treść protokołu przesłuchania uczestnika w charakterze strony w urzędzie Skarbowym wŁ.w związku z prowadzoną kontrolą podatkową, które uczestnik składał pod groźbą odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania i które potwierdzi podpisem. W toku przesłuchania uczestnik stwierdził jednoznacznie, że nabył cysternę odK. S.przed pierwszym tankowaniem kupionego w 2005r. za jego pośrednictwem paliwa a w dalszej części zeznał, że paliwo magazynowane było w cysternie o pojemności 22.000 litrów nabytej od panaS.. Uczestnik jest osobą doświadczoną w stosunkach gospodarczych, kupował i przejmował w leasing pojazdy o znacznej wartości i nieprzekonująca jest dla sądu interpretacja pełnomocnika uczestnika, że użyte przezJ. R.w omawianych zeznaniach słowo „nabył” nie znaczy kupił a użyczył na czas nieoznaczony. Poczynione przez sąd ustalenia dodatkowo uzasadniają okoliczności zakupu cysterny – uczestnik miał wówczas 6 samochodów ciężarowych i nawiązał stałą współpracą zK. S.. Kupował od niego paliwo hurtowo po cenie niższej, niż w okolicznych stacjach oraz miał kontrolę nad tankowaniem paliwa przez swoich kierowców. Wprawdzie wnioskodawczyni w swoich wyjaśnieniach złożonych na rozprawie w dniu 8 czerwca 2009r. potwierdziła początkowo wersję uczestnika, że cysterna stanowi własność osoby trzeciej, ale ostatecznie wycofała się z tego przekonująco wyjaśniając, że działała w przeświadczeniu wywołanym przez uczestnika, nie mając jeszcze wiedzy o rzeczywistych okolicznościach nabycia cysterny, gdyż nie znała człowieka, od którego mąż ją nabył. Fakt kupienia cysterny potwierdzili także świadkowie -G. J. (1), która słyszała, jakK. S.mówił jej mężowi, że szwagier kupił od niego cysternę na paliwo oraz świadekJ. J. (3), która przytoczyła treść rozmowy z wujem, w której uczestnik powiedział jej, że cysternę kupił po to, aby przechowywać w niej paliwo do samochodów.
W zakresie ilości cegłyP.i jej losów Sąd Rejonowy dał wiarę zeznaniom świadkówR. I.iZ.Gacia, gdyż są to osoby obce dla stron, nie zainteresowane w żadnym stopniu wynikiem sprawy a jednocześnie są to sąsiedzi, mający wiedzę o sytuacji majątkowej stron z własnych obserwacji. Sąd dał wiarę zeznaniom świadkaT. C. (1)o próbie wywiezienia reszty cegły zeZ.przez uczestnika, o planachP. R.dotyczących odkupienia od brata cegłyP.i że cegła taka znalazła się na działceP. R.. Również świadekJ. K. (1)potwierdził, że wywoził zeZ.doO.dwa transporty cegły, ale nie sprecyzował jakie to były transporty – samochód czy zestaw samochodu z przyczepą – i ile tej cegły było przewiezione. Świadek podał jednak, że na placu wZ.też zostały dwa transporty, co pozwala przyjąć, że doO.było wywiezione co najmniej tyle samo cegły, ile pozostało wZ., czyli co najmniej 48 palet.
Sąd Rejonowy nie dał wiary zeznaniom świadkaP. R.co do okoliczności zakupu przez niego cegłyP.. Świadek nie uzasadnił w sposób przekonujący, dlaczego kupiona przez niego od panaD.cegła była zawieziona doZ.do brata a następnie była przewożona na plac brata wO., a nie na jego działkę, na której miał budować dom. Co więcej świadek nie potwierdził stanowczo tej okoliczności stwierdzając, że brat „chyba” ładował cegłę dla niego ze swojego palcu. Szczególne wątpliwości budzi okoliczność, że świadek kupując cegłę odH. D. (1)nie sprawdził nawet, jakie ma wymiary a o tym, że jest to cegła o nietypowych wymiarach dowiedział się dopiero jak twierdzi, gdy już zakupił cegłę. Ani świadek w zeznaniach ani uczestnik w dalszym toku postepowania nie wykazali, że te dwa transporty cegły przewiezione do brata uczestnikaP. R.były wystarczające do wybudowania jego domu, co zdaniem Sądu Rejonowego jest istotne, biorąc pod uwagę nietypowe wymiary cegły i wiążącą się z tym niemożność jej dokupienia na polskim rynku materiałów budowlanych.
Umowa kupna cegły pomiędzyH. D. (2)aP. R.z dnia 05.06.2007r. została w ocenie Sądu Rejonowego sporządzona dla potrzeb niniejszego postępowania – jej zawarcie nie zostało uprawdopodobnione żadnymi innymi wiarygodnymi dowodami, np. dowodem uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych, dokumentem potwierdzającym dostawę zakupionego towaru czy uiszczenia zapłaty za towar, np fakturą czy dowodemKP. Wątpliwości sądu wzbudziło, że podobna umowa nie została spisana przezH. D. (1)zJ. R., chociaż według ich twierdzeń uczestnik kupił jeszcze więcej cegły, niż jego brat. Umowa ta nie została złożona w oryginale a jedynie w formie kserokopii faksu. Za prawdziwością twierdzeń wnioskodawczyni co do ilości kupionej przez strony cegły świadczą pośrednio zeznania świadkaT. C. (2). Świadek zeznał, iż odP. R.słyszał, że jak ten dowiedział się, że brat nie będzie się budował, chciał od uczestnika odkupić cegłę i cegłę podobną do tej składowanej na nieruchomości wZ.widział później wO.na działceP. R..
Sąd Rejonowy nie dał także wiary zeznaniom świadkaP. R., że kupił od brata samochódA., gdyż pozostają one w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym z przyczyn szczegółowo omówionych poniżej.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy wskazał, że w skład majątku wspólnego stron wchodzą nieruchomości, ruchomości, równowartość samochoduA. (...), środki pieniężne oraz nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty wnioskodawczyni wymienione w punkcie I postanowienia.
Do majątku wspólnego, w ocenie Sądu Rejonowego, nie wchodzi samochódV. (...), gdyżE. R.kupując go od osoby nieuprawnionej nie nabyła własności tego samochodu stosownie doart. 169 §2 k.c., gdyż była w jego posiadaniu przez okres krótszy, niż rok. Na dzień ustania wspólności majątkowej samochód ten na podstawie prawomocnego postanowienia prokuratury był już przekazany holenderskiej firmie jako osobie uprawnionej, której został skradziony.
Dwa zestawy komputerowe stanowią własność dzieci, gdyż jeden był kupiony w prezencie dla syna a drugi za pieniądze z komunii dla drugiego syna i nie wchodzą do majątku wspólnego stron. Podobnie dwa zestawy mebli dziecięcych według zgodnego oświadczenia stron nie wchodzą do majątku wspólnego, gdyż były prezentami dla dzieci. Sąd Rejonowy uznał zgodnie z twierdzeniami wnioskodawczyni, że także motorowerK.był prezentem dla dzieci. Przemawia za tym niewielka pojemność silnika 65 dm3, świadcząca o małej mocy pojazdu, zezwalającej na korzystanie z niego przez dzieci w wieku synów stron. Zasady życiowego doświadczenia wskazują nadto, że dla swoich potrzeb uczestnik nabył mniej więcej w tym samym okresie „mocniejszy” pojazd, tj. quad markiS..
Również kamera video i aparat fotograficzny jako prezenty gwiazdkowe od uczestnika dla wnioskodawczyni, co przyznał uczestnik na pierwszej rozprawie z mocyart. 33 pkt 2 krowchodzą do majątku osobistegoE. R..
Sąd Rejonowy nie objął podziałem biżuterii damskiej i męskiej, gdyż część z niej miała charakter prezentów, np. z tytułu urodzenia dzieci i weszła do majątku osobistego wnioskodawczyni a pozostała część nie została przez strony skonkretyzowana co do ilości, wagi, rodzaju wyrobów w sposób umożliwiający jej zindywidualizowanie, oszacowanie i ewentualne wzajemne wydanie. Podobnie zegarkiV.damski i męski były w świetle zgodnego oświadczenia obu stron prezentami pomiędzy stronami i nie wchodzą do majątku wspólnego.
Sąd Rejonowy zaliczył do majątku wspólnego stron równowartość samochoduA. (...), sprzedanego przez uczestnika bez zgody wnioskodawczyni przed ustaniem wspólności majątkowej jego bratuP. R.. z tej przyczyny zbycie samochodu przez uczestnika bez zgody żony było bezskuteczne w świetleart. 36 §2 kro, gdyż nie uczestniczyła ona w zawarciu umowy ani nie potwierdziła skuteczności jej zawarcia później. W tych okolicznościach zachodzą przesłanki do uznania umowy sprzedaży samochoduA. (...)za nieważną w świetleart. 361§ 1 i 2 krow zw. zart. 38 kro. Ponieważ jednakP. R.zbył ten samochód osobie trzeciej rozliczeniu miedzy stronami podlega równowartość samochodu. Ustalając równowartość samochoduA. (...)do rozliczenia pomiędzy stronami w ramach podziału majątku sąd przyjął średnią cenę wolnorynkową, wskazaną w opinii przez biegłą sądowąJ. K., tj. 70.000 złotych uznając, że cena 63.000 zł wskazana w umowie sprzedaży samochodu bratu z maja 2008r. nie jest ceną wolnorynkową, lecz okazjonalną, powiązaną z okolicznościami towarzyszącymi zawarciu umowy oraz osobistymi relacjami pomiędzy braćmi.
W składnikach ruchomych majątku wspólnego Sąd Rejonowy nie uwzględnił quadaS., który został rozbity i zezłomowany przed ustaniem wspólności majątkowej.
Co do kwestii rozliczeń w sferze posiadanych przez strony środków finansowych na rachunkach oraz na lokatach bankowych, to wypłata przez wnioskodawczynię kwoty 50.000 złotych w lutym 2008r. z rachunkufirmy (...)pozostawała poza zainteresowaniem Sądu Rejonowego. W tym okresie strony zamieszkiwały wspólnie, razem prowadziły działalność gospodarczą i uczestnik miał teoretycznie możliwość sprawowania kontroli i współdziałania przy dysponowaniu majątkiem wspólnym a poprzez brak reakcji dawał podstawę do zakładania jego dorozumianej zgody na działania współmałżonki w sferze tych praw majątkowych.
W ocenie Sądu Rejonowego okresem wymagającym zainteresowania jest okres od kwietnia 2008r., gdy uczestnik wyprowadził się i strony pozostawały w faktycznej separacji. Wszelkie operacje finansowe podejmowane przez strony od kwietnia 2008r. muszą więc być oceniane pod kątem istnienia wyraźnej zgody współmałżonka na dysponowanie wartościowymi składnikami majątku wspólnego. W okresie od maja do 19 sierpnia 2008r. uczestnik dokonywał szeregu operacji „przerzucania” środków pieniężnych pomiędzy rachunkami spółki jawnej a swoimi rachunkami osobistymi, lokacyjnymi, a ’vista (historie rachunków k. 283 - 382). Zarówno uczestnik (05.05.2008r. – 20.000 zł, 09.05.2008r. - 20.000 zł) jak i wnioskodawczyni (13.05.2008r. – 27.000 zł) podejmowali gotówkę z rachunkuspółki jawnej (...)w okresie separacji. W tych okolicznościach Sąd Rejonowy poprzestał na rozliczeniu środków pieniężnych według stanu na rachunkach stron na dzień ustania wspólności majątkowej, tj. na dzień 19 sierpnia 2008r.
Podziałem zostały objęte środki finansowe zgromadzone przez obie strony na rachunkach w(...) SA, (...)i Banku Spółdzielczym wS., w tym środki na rachunku bieżącymfirmy (...), która prowadzona była przez wnioskodawczynię jednoosobowo na zasadzie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i jej majątek wchodził w skład majątku wspólnego. Podziałem nie zostały objęte środki zgromadzone na rachunkach prowadzonych dlaspółki jawnej (...), jako stanowiące majątek spółki i podlegające rozliczeniu na odrębnych zasadach, stosownie do postanowień umowy spółki o stopniu partycypacji każdego ze wspólników w zyskach i według stanu na dzień zbycia przez wnioskodawczynię udziału w spółce. Wyjątek stanowi kwota 90.017,86 euro pobrana przezJ. R.z rachunku spółki jawnej już w okresie trwania separacji stron w dniu 15.05.2008r. i ulokowana na imiennym rachunku A’V., która jako pobrany z działalności gospodarczej dochód weszła z tą chwilą do majątku wspólnego stron.
Dalej Sąd Rejonowy wskazał, że stosownie doart. 567 § 1 k.p.c.rozliczeniu podlegały w niniejszym postępowaniu nakłady poczynione z majątku wspólnego stron na majątek odrębny uczestniczki postępowania w postaci nieruchomości położonej wZ.Nowym.
Strony porozumiały się jedynie co do sposobu podziału wchodzących w skład majątku wspólnego niespornych ruchomości i w tej mierze sąd uwzględnił wnioski stron. O sposobie podziału pozostałych składników majątku wspólnego zadecydował jego skład, dotychczasowy zakres posiadania przez każdą ze stron poszczególnych składników majątku, sytuacja życiowa i majątkową stron. Zasadniczy spór w tej kwestii dotyczył działek wO.. Wnioskodawczyni żądała ich fizycznego podziału a uczestnik żądał przyznania mu obu działek budowlanych. Sąd zdecydował o przyznaniu wnioskodawczynidziałki nr (...)a uczestnikowidziałki nr (...)i przyznaniu każdej stronie odpowiedniego udziału w drodze dojazdowej oznaczonej jakodziałka nr (...)biorąc pod uwagę znajdujące odpowiednie zastosowanie w sprawie niniejszej przepisyart. 211 k.c..
Uczestnik zainteresowany przejęciem całej nieruchomości wO.nie wykazał, aby fizyczny podział nieruchomości, która składa się z dwóch działek budowlanych, stanowiących odrębne jednostki ewidencyjne oraz z udziału w drodze dojazdowej do nich był sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy, albo że pociągałby za sobą istotna zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości. Natomiast wnioskodawczyni jako współwłaścicielka nieruchomości wO.ma wynikające z treści prawa własności uprawnienie do korzystania z rzeczy. Gdyby sąd uwzględnił stanowisko uczestnika wnioskodawczyni otrzymałaby w ramach podziału jedynie używane ruchomości, o zdecydowanie mniejszej atrakcyjności rynkowej zaś uczestnik otrzymałby większość składników, w tym najbardziej atrakcyjne, bo niezabudowane nieruchomości.
Ustalenia te przesądziły o podziale nieruchomości wO.przez podział w naturze na części, odpowiadające w wielkości udziału każdej strony w majątku wspólnym z uwzględnieniem wszelkich okoliczności i zgodnie ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem tego składnika.
Na wniosek uczestnika sąd rozliczył nakłady poniesione przezJ. R.z jego majątku osobistego po ustaniu wspólności majątkowej, tj. po dniu19 sierpnia 2008r. na majątek wspólny w postaci działek wO., które zostały sprecyzowane tak co do zakresu, jak i co do wartości. Składa się na nie uiszczona ponad obciążający go udział w majątku wspólnym połowa opłat w kwocie 1.230.48 zł Opłaty za energię elektryczną wyniosły łączne 2.312,96 zł a opłaty podatku od nieruchomości 148 zł - w sumie 2.460,96 zł. Obciążają one strony po połowie stosownie do domniemania równości udziałów w majątku wspólnym.
Dokonując rozliczenia pomiędzy stronami z tytułu podziału majątku sąd przyjął, że wszystkie składniki majątku wspólnego małżonkówR.wymienione w pkt I postanowienia według stanu z daty ustania wspólności majątkowej a według cen z daty zamknięcia rozprawy mają łączną wartość 994.816,76 złotych. Przy uwzględnieniu wynikającego zart. 43 §1 krodomniemania równości udziałów stron w majątku wspólnym wartość udziału każdego z małżonkówR.wynosi więc 497.408,38 złotych. W wyniku podziału wnioskodawczyniE. R.otrzymała składniki majątkowe (nieruchomości, ruchomości, środki pieniężne oraz nakłady) o łącznej wartości 298.997,17 złotych, a więc o 198.411,21 złotych mniej, niż przypadający jej udział. Natomiast uczestnikJ. R.otrzymał w wyniku podziału składniki majątkowe (nieruchomości, ruchomości, środki pieniężne) o łącznej wartości 695.819,59 złotych, a więc o 198.411,21 złotych więcej, niż przypadający mu udział. Należną wnioskodawczyni od uczestnika dopłatę, wyrównującą wartość udziału w majątku wspólnym, sąd pomniejszył o kwotę 1.230,48 złotych, tj. o połowę wartości nakładów poniesionych przez uczestnika z majątku osobistego na majątek wspólny stron, wymienionych w punkcie II postanowienia i zasądził odJ. R.na rzeczE. R.dopłatę w kwocie 197.180,73 złotych. Stosownie do dyspozycjiart. 212 § 3 k.c.zd. 1k.p.c. należność będzie płatna w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia, gdyż uczestnik posiada na to środki pieniężne na rachunkach i lokatach, które przypadły mu w wyniku podziału majątku w wysokości przekraczającej 430.000 złotych.
O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawieart. 520 k.p.c.przyjmując, że strony były w równym stopniu zainteresowane wynikiem postępowania oraz winny pokryć jego koszty po połowie, stosownie do wielkości udziału każdej strony w majątku wspólnym.
Jednocześnie sąd zniósł wzajemnie pomiędzy stronami koszty zastępstwa prawnego.
Apelację od powyższego postanowienia złożył uczestnik postępowania.
Zaskarżył postanowienie w części, a mianowicie co do punktów:
- I. 2 lit. p) w zakresie ponad 72 palety i wartości ponad 14.653,44 złote;
- I. 3 lit. b), c) i d) w całości;
- I. 4 w całości;
- I. 5 w zakresie w jakim nie uwzględnia nakładów na majątek osobisty wnioskodawczyni, w tym na nieruchomość kwoty 65.533 złotych oraz pobranych środków pieniężnych w kwocie 202.000 złotych;
- III. 1 lit. a) w części przyznania uczestnikowi niezabudowanej nieruchomości położonej wO., gminaŻ., oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...), a nie jak być powinno 26/43;
- III. 1 lit. c) w części przyznania uczestnikowi palet ponad ilość 24 sztuk i ponad wartość 4.884, 48 złotych;
- III. 1 lit. d) w części przyznania środków pieniężnych na rzecz uczestnika postępowania w kwocie ponad 8.430,01 złotych;
- III. 1 lit. e) w całości:
- III. 2 lit. a) w części przyznania wnioskodawczyni niezabudowanej nieruchomości położonej wO., gminaŻ., oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...), a nie jak być powinno 26/42;
- III. 2 lit. c) w części przyznania wnioskodawczyni 48 palet ponad wartość 9.768,96 złotych;
- III. 2 lit. e) w zakresie nieprzyznającym całkowitych nakładów w wysokości 358.770 złotych, w tym w łącznej kwocie 156.770 złotych, poczynionych na nieruchomość stanowiącą majątek osobisty wnioskodawczyni oraz pobranych przez nią środków pieniężnych na majątek osobisty w łącznej kwocie 202.000 złotych;
- IV w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił:
1) błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia, niezgodnych ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w szczególności:
a) poprzez ustalenie, że uczestnik posiadał osobiste rachunki, w tym wBanku (...) S.A.rachunek avista ze stanem środków na dzień 19.08.2008 roku w wysokości 90.017,86 euro i konto lokacyjne Eskalacja ze stanem środków na dzień 19.08.2008 roku w wysokości 32,52 zł oraz rachunek w Banku Spółdzielczym wS.ze stanem środków na dzień 19.08.2008 roku w wysokości 8.480(...), które stanowiły jego środki pieniężne, a nie środki stanowiące własnośćspółki (...) Spółka Jawnaz siedzibą w NowymŁ.;
b) poprzez pominięcie, że strony dokonały w ramach zawartego w dniu 24.11.2010 roku porozumienia, przedłożonego przez obie strony w sądzie, całkowitego wzajemnego rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątekspółki (...) Spółka Jawnaz siedzibą w NowymŁ.i że majątek spółki nie będzie przedmiotem roszczeń w sprawie;
c) poprzez ustalenie, że strony poczyniły nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty wnioskodawczyni jedynie w kwocie 91.237 złotych;
d) poprzez ustalenie, że umowa kupna cegły pomiędzyH. D. (1)a uczestnikiem z dnia 5.06.2007 roku została sporządzona na potrzeby postępowania i nie jest adekwatna dla oceny ilości i wartości posiadanych przez strony cegieł;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego:
a)art. 31 § 1 i 2 pkt 1 i 2 kropoprze błędną ich wykładnię i przyjęcie, że w skład majątku wspólnego wchodzi:
- równowartość samochoduA. (...), który to pojazd został sprzedany w dniu 23.05.2008 roku za kwotę 63.000 złotych i która to kwota została spożytkowana na wspólne potrzeby stron, jak również nie była to transakcja, która wymagałaby zgody współmałżonka, jako przekracająca zakres zwykłego zarządu;
- środki pieniężne z kont bankowych(...) S.A.w wysokości 90.017,86 euro oraz 32,52 zł i Banku Spółdzielczego wS.w wysokości 8.480(...), w sytuacji, kiedy pieniądze te stanowiły własnośćspółki (...) Spółka Jawnaz siedzibą w NowymŁ.;
b)art. 46 kshiart. 52 § 1 k.s.h.poprzez ich niezastosowanie i tym samym:
- przyjęcie, że kwoty 90.017,86 euro i 8.480(...)pozyskane z kont(...) Spółka Jawnaz siedzibą w NowymŁ., stanowią dochódJ. R.z prowadzonej działalności gospodarczej, w sytuacji, kiedy za prowadzenie spraw spółki wspólnik nie otrzymuje wynagrodzenia i może żądać podziału i wypłaty zysku z końcem każdego roku obrachunkowego;
- pominięcie faktu, że spółka nie przynosiła zysków, a zatem nie można traktować w/w kwot jako dochód osobistyJ. R., który wchodziłby do majątku wspólnego stron;
3) naruszenie przepisów prawa procesowego:
a)art. 684 k.p.c.iart. 567 § 1 i 3 k.p.c.w związku zart. 321 § 1 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.poprzez:
- przydział nieruchomości niezabudowanych według niewłaściwej numeracji, tj. zamiast na rzecz uczestnikadziałki o nr (...), przyznano mudziałkę (...), która jest działką nieuzbrojoną;
- ustalenie, że w skład majątku wspólnego stron wchodzą kwoty 90.017,86 euro, 32,52 zł i 8.480(...), stanowiące własnośćspółki (...) Spółka Jawnaz siedzibą w NowymŁ.i dokonania z urzędu podziału tych środków pieniężnych, w sytuacji, kiedy strony zawarły w tym przedmiocie odrębne porozumienie;
- przyjęcie do rozliczenia majątku wspólnego równowartości samochodu osobowegoA. (...)w kwocie 70.000 złotych;
- dowolne szacowanie nakładów jakie poczyniły strony z majątku wspólnego na majątek osobisty wnioskodawczyni w postaci nieruchomości wZ.i ich pomniejszenie o kwotę 65.533 złotych;
- pominiecie w rozstrzygnięciu rozliczenia wydatków, nakładów i innych świadczeń z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego wnioskodawczyni, w postaci pobranych środków pieniężnych w łącznej wysokości 202.000 złotych, tj. kwoty 20.000 złotych, 27.000 złotych, 40.000 złotych, 57.000 złotych i kwoty 58.000 złotych przywłaszczonej przez wnioskodawczynię;
b)art. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, w tym zwłaszcza:
- poprzez wprowadzenie stron w błąd i zatajenie w sprawie, iż Sąd zbanku (...) S.A.otrzymał w dniu 5.07.2010 roku pismo z dnia 1.07.2010 roku wskazujące stan kont(...) Spółka Jawnaoraz imiennychJ. R.;
- poprzez bezpodstawne przyjęcie, że kwota 90.017,86 euro, 32,52 zł i 8.480(...)stanowi dochód uczestnika z działalności gospodarczej osiągnięty zespółki (...) Spółka Jawnai tym samym wchodzi do majątku wspólnego stron niniejszego postępowania;
- poprzez nieuwzględnienie zeznań wnioskodawczyni wskazującej na rozprawie w dniu 17.07.2013 roku, iż pobierała jako dochód pieniądze z konta bankowego spółki w kwocie 20.000 złotych i pominięcie w rozliczeniach tej kwoty, jak i kwoty 27.000 złotych pobranej przez wnioskodawczynię z konta spółki, dla siebie jako dochód, co winno nastąpić w ramach nakładu z majątku wspólnego na majątek osobisty wnioskodawczyni;
- nieuwzględnienie w rozliczeniu majątku pobranych przez wnioskodawczynię w okresie faktycznej separacji, bez uzgodnienia z uczestnikiem postępowania, kwot: 20.000 złotych, 27.000 złotych, 40.000 złotych, 57.000 złotych i 58.000 złotych zabranej przez wnioskodawczynię z bagażnika samochodu uczestnika;
- nieuzasadnione przyjęcie, że strony zgromadziły wspólnie 120 palet cegły i pominięcie ustaleń dotyczących ceny cegieł szacowanych jako 5,30 zł za sztukę – 20% co dałoby kwotę 4,24 zł z sztukę;
- błędne oparcie się na wyliczeniach biegłej sądowej z zakresu szacowania ruchomościJ. K. (3)w zakresie przyjęcia do rozliczenia wartości samochodu osobowegoA. (...)w kwocie 70.000 złotych w sytuacji, gdy biegła zaznała, iż nie jest specjalistą od wyceny samochodów, nie został uwzględniony przy wycenie pojazdu jego stan techniczny, przebieg i inne cechy pojazdu mające wpływ na wycenę, zaś biegła oceniała w roku 2013 pojazd tak, jakby miał 3 lata (samochód jest z roku 2006 a wspólność ustała w 2008 roku);
- pominięcie ustaleń biegłego sądowego mgr inż.A. S.z zakresu budownictwa i wyceny nieruchomości odnośnie nakładów poczynionych z majątku wspólnego stron na majątek odrębny wnioskodawczyni w postaci nieruchomości wZ.;
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
I. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy i konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości oraz pozostawienie temu sądowi rozstrzygnięcia co do kosztów postępowania za II instancję;
II. zmianę zaskarżonego postanowienia:
1) w punkcie I 2. lit. p) poprzez ustalenie, iż w skład majątku wspólnego uczestników wchodzą ruchomości – 72 palety cegłyP.o wartości 14.653,44 złotych – co stanowi, że wszystkie ruchomości łącznie mają wartość 44.453,44 złote;
2) w pkt I 3 poprzez wyłączenie (wyeliminowanie) ze środków finansowych wartości zapisanych pod literami b) 8.480(...)odpowiadającej kwocie 41.192,45 złotych, c) 32,52 złotych i d) 90.017,86 EUR odpowiadającej kwocie 381.126,61 złotych, ustalając, że środki finansowe zgromadzone przez strony łącznie wynoszą 13.198,18 złotych w tym w posiadaniu wnioskodawczyni kwota 4.768,17 złotych a w posiadaniu uczestnika postępowania kwota 8.430,01 złotych;
3) w pkt I 4 poprzez jego uchylenie albo ustalenie, że w skład majątku wspólnego uczestników wchodzi równowartość samochodu osobowego markiA. (...)w kwocie 63.000 złotych, gdyby Sąd nie podzielił stanowiska co do tego, że równowartość tego samochodu nie wchodzi w skład majątku wspólnego;
4) w pkt I 5 poprzez ustalenie, że nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty wnioskodawczyni wynoszą łącznie 358.770 złotych, w tym poczynione na nieruchomość stanowiącą majątek osobisty wnioskodawczyni, położoną wZ.Nowym gminaZ.w kwocie 156.770 złotych, pobrane środki pieniężne w łącznej kwocie 202.000 złotych;
5) w pkt III 1 lit. a) poprzez przyznanie uczestnikowi niezabudowanej nieruchomości położonej wO.gminaŻ., oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...), dla której prowadzone jestksięga wieczysta (...);
6) w pkt III 1. lit. c) poprzez przyznanie uczestnikowi ruchomości opisanych w pkt I.2.c), q), v), w), y), aa), bb), cc), dd), ee), ff) oraz 24 palet z pkt I.2.p) wszystko o łącznej wartości 11.084,48 złotych;
7) w pkt III 1. lit. d) poprzez przyznanie uczestnikowi środków pieniężnych w kwocie 8.430,01 złotych;
8) w pkt III 1. lit. e) poprzez jego uchylenie, a gdyby Sąd nie podzielił stanowiska uczestnika postępowania co do tego, że równowartość pojazdu nie wchodzi w skład majątku wspólnego, to przyznanie na rzecz uczestnika równowartości samochodu osobowegoA. (...)w kwocie 63.000 złotych;
9) w pkt III 2. lit. a) poprzez przyznanie wnioskodawczyni niezabudowanej nieruchomości położonej wO.gminaŻ., oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...), dla której prowadzone jestksięga wieczysta (...);
10) w pkt III 2. lit. c) poprzez przyznanie wnioskodawczyni ruchomości opisanych w pkt I.2. a), b), d-o), r-u), x), z), oraz 48 palet z pkt I.2. p) wszystko o łącznej wartości 33.368,96 złotych;
11) w pkt III 2. lit. e) poprzez przyznanie wnioskodawczyni nakładów opisanych w pkt I 5 postanowienia o łącznej wartości 358.770 złotych;
12) w pkt IV poprzez jego zmianę, w ten sposób, aby:
a) zasądzić od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika tytułem dopłaty do udziału kwoty 188.696,32 złote, alternatywnie, przy przyjęciu, że w skład majątku wspólnego wchodzi równowartość samochodu w kwocie 63.000 złotych zasądzić od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika tytułem dopłaty do udziału kwotę 157.196,32 złotych;
b) zasądzić od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika tytułem rozliczenia wartości nakładów poniesionych przez uczestnika z majątku osobistego na majątek wspólny stron kwotę 1.230,48 złotych.
Dodatkowo skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wydruków historiirachunku nr (...)1110 0000 0000 3170 prowadzonego na rzeczspółki (...) Spółka Jawnaz siedzibą w NowymŁ.wykonanych w dniu 26.01.2009 roku za okres od 2.12.2008 roku do 21.01.2009 roku oraz w dniu 13.10.2009 roku za okres od 3.02.2009 roku do 14.04.2009 roku obrazujących wpływy na konto spółki na okoliczność, że pobrane kwoty, szczególnie z konta walutowego w euro, zostały przeznaczone na potrzeby związane z działalnością spółki w postaci wpłat gotówkowych, w łącznej kwocie 383.000 złotych.
Nadto skarżący wniósł o zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika zwrotu kosztów postępowania za II instancję, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie koniecznym jest odniesienie się do sformułowanych w apelacji zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż wnioski w tym zakresie z istoty swej determinują rozważania co do pozostałych zarzutów apelacyjnych, bowiem jedynie nieobarczone błędem ustalenia faktyczne, będące wynikiem należycie przeprowadzonego postępowania mogą być podstawą oceny prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięcia w kontekście twierdzeń o naruszeniu przepisów prawa materialnego.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w wyniku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, które to ustalenia Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne.
Idąc dalej, za całkowicie chybiony należało uznać podniesiony w apelacji zarzut błędnego ustalenia przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego, czyli naruszenia dyspozycjiart. 233 § 1 k.p.c.W myśl powołanego przepisu ustawy Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem Sądu jest tu dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych i ostateczne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia.
Ocena wiarygodności mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów, ponieważ obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia ze świadkami, stronami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji.
Jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.
W kontekście powyższych uwag należy stwierdzić, iż wbrew twierdzeniom apelującego w rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy i nie naruszył dyspozycjiart. 233 § 1 k.p.c.Przeprowadzona przez tenże Sąd ocena materiału dowodowego jest w całości logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, zaś wszelkie podniesione w tym zakresie w apelacji zarzuty stanowią w istocie jedynie niczym nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi i nieobarczonymi jakimkolwiek błędem ustaleniami Sądu pierwszej instancji.
Odnosząc się do poszczególnych kwestii podniesionych w apelacji a dotyczących kwestii poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych w pierwszej kolejności za całkowicie chybiony należy uznać zarzut wprowadzenia stron w błąd i zatajenia w sprawie, iż Sąd zbanku (...) S.A.otrzymał w dniu 5.07.2010 roku pismo z dnia 1.07.2010 roku wskazujące stan kont(...) Spółka Jawnaoraz imiennychJ. R.. Uczestnik był w sprawie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który służyło niczym nie skrępowane prawo wglądu do akt sprawy. Przy dołożeniu więc minimalnej dozy staranności pełnomocnik mógł powziąć pełną wiedzę o dokumentach jakie znajdują się w aktach sprawy, czego, jak wynika z przedmiotowego zarzutu apelacji nie uczynił. Nie sposób czynić Sądowi Rejonowemu zarzutu z zaniechania leżącego po stronie pełnomocnika uczestnika. Na sądzie nie spoczywał bowiem żaden obowiązek informowania pełnomocnika o każdym dokumencie wpływającym do akt sprawy.
Działając z mocyart. 381 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.Sąd Okręgowy pominął zgłoszone w apelacji dowody z wydruków historiirachunku nr (...)1110 0000 0000 3170 prowadzonego na rzeczspółki (...) Spółka Jawnaz siedzibą w NowymŁ.wykonanych w dniu 26.01.2009 roku za okres od 2.12.2008 roku do 21.01.2009 roku oraz w dniu 13.10.2009 roku za okres od 3.02.2009 roku do 14.04.2009 roku obrazujących wpływy na konto spółki na okoliczność, że pobrane kwoty, szczególnie z konta walutowego w euro, zostały przeznaczone na potrzeby związane z działalnością spółki w postaci wpłat gotówkowych, w łącznej kwocie 383.000 złotych.
Biorąc pod uwagę okresy czasu, jakich dotyczą wskazane wyżej wyciągi z rachunków bankowych niewątpliwym być musi, że uczestnik dysponował tymi dokumentami przed wydaniem orzeczenia przez Sąd Rejonowy i winien je złożyć w toku postępowania pierwszoinstancyjnego.
Skarżący nie twierdzi w apelacji, że nie miał możliwości powołania przed sądem pierwszej instancji tych okoliczności, a przy tym nie wskazuje żadnych okoliczności, które przemawiałyby za stanowiskiem, iż potrzeba powołania tych dowodów powstała później. Występujący wart. 381 k.p.c.zwrot: "potrzeba powołania się na nowe fakty i dowody wynikła później" nie może być przy tym pojmowany - jak zdaje się to zakładać strona apelująca - w ten sposób, że "potrzeba" ich powołania może wynikać jedynie z tego, iż rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji jest dla strony niekorzystne, gdyż takie pojmowanieart. 381 k.p.c.przekreślałoby jego sens i rację istnienia.(...)ta ma być następstwem zmienionych okoliczności sprawy, które są niezależne od zapadłego rozstrzygnięcia pochodzącego od sądu pierwszej instancji. W realiach przedmiotowej sprawy nic nie stało na przeszkodzie, by powyższe fakty i ewentualne dowody na ich potwierdzenie zostały powołane w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.
Prawidłowo również Sąd Rejonowy ustalił zakres nakładów czynionych z majątku wspólnego na majątek odrębny wnioskodawczyni w postaci nieruchomości położonej wZ.. W tej kwestii skarżący zarzuca pominięcie ustaleń biegłego sądowego mgr inż.A. S.z zakresu budownictwa i wyceny nieruchomości odnośnie nakładów poczynionych z majątku wspólnego stron na majątek odrębny wnioskodawczyni w postaci nieruchomości wZ..
Tak sformułowany zarzut wskazuje na niezrozumienie roli opinii biegłego w postępowaniu i celów dla których dowód taki jest dopuszczany. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano, że opinia biegłego nie może być źródłem materiału faktycznego sprawy. Rolą biegłego nie jest dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych istotnych dla zastosowania określonej normy prawnej. To strony winny wykazywać fakty, z których wywodzą skutki prawne. Zadaniem biegłego jest jedynie naświetlenie wyjaśnianych okoliczności z punktu widzenia wiadomości specjalnych, przy uwzględnieniu zebranego w toku procesu i udostępnionego mu materiału sprawy (porównaj przykładowo – wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 grudnia 2013 roku, I ACa 704/13, opublikowany w zbiorze orzecznictwa programuL.). W zakresie nakładów czynionych z majątku wspólnego na nieruchomość stanowiącą majątek odrębny wnioskodawczyni, oznacza to tyle, że to na uczestnikach postępowania ciążył obowiązek udowodnienia, które z nakładów na nieruchomości były czynione kosztem majątku wspólnego. Rola biegłego ograniczała się jedynie do wyceny poszczególnych elementów prac czynionych na nieruchomości. To, że biegły dokonał takiej wyceny w żaden sposób nie przesądza, iż konkretny element prac na nieruchomości stanowi nakład podlegający rozliczeniu w toku niniejszego postępowania. Władnym do dokonania takiej oceny był jedynie sąd orzekający, po dokonaniu analizy przedstawionego przez strony materiału dowodowego, co do faktu poczynienia nakładów i ich finansowania.
Sąd Rejonowy oceny takiej dokonał w sposób niezwykle precyzyjny i drobiazgowy, analizując w swym uzasadnieniu odrębnie każdy z elementów zgłoszonych przez strony jako nakład czyniony na nieruchomość. Ocena ta nie narusza w żadnym stopniu przypomnianych wyżej zasad swobodnej oceny dowodów. Sąd Okręgowy w pełni ją podziela i przyjmuje za swoją, stąd też nie zachodzi potrzeba ponownego przytaczania argumentacji Sądu Rejonowego. Argumentacja skarżącego w tym zakresie ogranicza się do wskazania, że Sąd Rejonowy winien ustalić stan faktyczny dotyczący poczynionych na nieruchomości wnioskodawczyni w oparciu o treść opinii biegłego, co jak wskazano wyżej jest poglądem całkowicie chybionym.
Chybionymi są zarzuty apelacji dotyczące ilości i wartości objętej podziałem cegłyP..
W szczególności zdziwienie budzić musi kwestionowanie wchodzącej w skład majątku wspólnego uczestników postępowania, skoro ilość ta została przez Sąd Rejonowy ustalona na podstawie twierdzeń samego skarżącego złożonych w toku dokonywania przez biegłą oględzin. Tym samym bezzasadne są również zarzuty uczestnika co do odmówienia wiary przedłożonej umowie sprzedaży cegły na rzeczT. D..
Co zaś się tyczy wartości cegieł to trzeba zauważyć, że uczestnik nie udowodnił w toku postępowania, że cegła ta miała inne wymiary niż standartowo występująca na rynku polskim, a przede wszystkim, iż nawet przy przyjęciu za prawdziwe twierdzeń uczestnika co do wymiarów cegły, powoduje to obniżenie jej wartości i w jakim stopniu. Ustalenie wpływu wymiarowości na wartość cegły wymaga niewątpliwie wiadomości specjalnych, wymaga więc przeprowadzenia stosownego dowodu z opinii biegłego. Tymczasem po ustnym uzupełniającym przesłuchaniu biegłejW.uczestnik nie przejawił żadnej dalszej inicjatywy dowodowej.
Chybiony jest zarzut dotyczący sposobu podziału nieruchomości wO.. Należy zauważyć, że formułowane w tym zakresie w apelacji zarzuty sprawiają wrażenie jakby w dokonanym przez Sąd Rejonowy podziale tego składnika majątku wspólnego skarżący upatrywał jedynie błędu polegającego na przyznaniu stronom działek oznaczonych niewłaściwymi numerami. Pogląd ten jest nie do zaakceptowania. Z uzasadnienia Sądu Rejonowego wynika, że była to w pełni świadoma i celowa decyzja Sądu, która została w sposób wyczerpujący uzasadniona. Sąd Rejonowy wskazał czym kierował się przyznając na rzecz uczestników konkretne działki. Apelacja do kwestii przedstawionych w rozumowaniu Sądu w ogóle się nie odnosi. Argumentacja apelacji w tym zakresie sprowadza się do tego, że to uczestnik winien otrzymać działkę uzbrojoną, gdyż to on opłacał nieruchomość wO.. Kwestia ta pozostaje bez znaczenia dla podziału tej nieruchomości skoro została ona nabyta w trakcie trwania wspólności majątkowej stron. Jeżeli więc nawet uczestnik czynił na nią nakłady finansowe to i tak były one pokrywane ze środków wchodzących w skład majątku wspólnego uczestników.
W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy ustalił, że przedmiotem podziału winna być kwota stanowiąca wartość samochodu markiA. (...)obliczona na dzień orzekania. Skład i stan majątku dorobkowego ustala Sąd według chwili ustania wspólności, zaś jego wartość według cen z chwili dokonywania podziału (por. uchwała SN z dnia 27 września 1974 r., III CZP 58/74, OSNC 1975/6/90), a zatem według stanu na dzień zamknięcia rozprawy. Składnik podlegający podziałowi winien istnieć nie tylko w dacie ustania wspólności majątkowej, ale także w dacie orzekania o podziale, chyba, że wyzbycie się składnika majątkowego nastąpiło bez wiedzy i zgody drugiego z małżonków. Wówczas w skład majątku wspólnego wchodzi kwota stanowiąca równowartość takiego składnika. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Przedmiotowy samochód został zbyty przez uczestnika bez zgody i wiedzy wnioskodawczyni, zaś środki uzyskane z tej transakcji zostały zużyte przez uczestnika postępowania.
Wartość tego samochodu została ustalona w drodze opinii biegłej. Wbrew zarzutom apelacji biegła ta posiada uprawnienia do szacowania ruchomości, bezspornym zaś chyba być musi, że samochód jest właśnie ruchomością. Tym samym biegła dokonując szacunku nie wykroczyła poza zakres swojej specjalności. Nadto należy zauważyć, że po dopuszczeniu dowodu z uzupełniającej ustnej opinii biegłej, uczestnik nie złożył wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego do spraw szacunku ruchomości, czy biegłego ds. szacunku pojazdów mechanicznych. Powyższe czyni bezzasadnymi jego zarzuty w tym zakresie.
Na marginesie należy zauważyć, że jeden z zarzutów sformułowanych w apelacji pod adresem biegłej jest zarzutem działającym na niekorzyść skarżącego. Skoro bowiem skarżący zarzuca, iż biegła oceniała w roku 2013 pojazd tak, jakby miał 3 lata, zaś według niego samochód jest z roku 2006 a wspólność ustała w 2008 roku, to w istocie domaga się on przyjęcia ceny samochodu dwuletniego, a więc siłą rzeczy wyższej niż ustalona przez Sąd Rejonowy.
Brak było podstaw, jak trafnie wskazał Sąd Rejonowy, do rozliczenia kwot: 20.000 złotych, 27.000 złotych, 40.000 złotych, 57.000 złotych i 58.000 złotych zabranej według uczestnika przez wnioskodawczynię z bagażnika samochodu uczestnika.
Co do kwoty 58.000 złotych uczestnik w żaden sposób nie udowodnił, że kwota taka istniała, znajdowała się w bagażniku jego samochodu i została zabrana przez wnioskodawczynię. Sam fakt nieudowodnienia zaboru tej kwoty przez wnioskodawczynię czyni zbędnym jakiekolwiek dalsze rozważania w przedmiocie powyższego roszczenia uczestnika.
Skarżący również nie przeprowadził dowodu, że wnioskodawczyni rozdysponowała kwoty 40.000 złotych i 57.000 złotych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala jedynie na ustalenie, że w okresie separacji stron wnioskodawczyni pobrała kwoty 20.000 złotych oraz 27.000 złotych. Pomimo takiego ustalenia należy w pełni zaakceptować pogląd wyrażony przez Sąd Rejonowy, iż brak jest podstaw do rozliczenia tych kwot w toku niniejszego postępowania. Zarówno bowiem uczestnik jak i wnioskodawczyni podejmowali gotówkę w zbliżonej wysokości z rachunkuspółki jawnej (...)w okresie trwania swojej separacji. Tym samym uprawniona jest konkluzja, iż w tamtym okresie czasu akceptowali wzajemnie podejmowane przez siebie działania i nie zgłaszali zastrzeżeń do korzystania ze środków wypracowanych w ramach spółki.
Przechodząc wreszcie do kwestii kwestionowanego przez skarżącego rozliczenia w niniejszym postępowaniu kwot 90.017,86 euro, 32,52 zł i 8.480(...), w pierwszej kolejności należy podnieść, że podstawą rozliczenia tych kwot było ustalenie przez Sąd Rejonowy, iż stanowią one majątek uczestników postępowania. Ustalenie to było w pełni uprawnione. Na dzień ustania wspólności majątkowej środki te znajdowały się na kontach bankowych prowadzonych na nazwisko uczestnika postępowania jako osoby fizycznej.
Teza uczestnika o tym, że środki te stanowią własnośćspółki (...) Spółka Jawnaz siedzibą w NowymŁ.jest gołosłowna i nieuzasadniona. Nie wykazano dlaczego środki pieniężne stanowiące rzekomo własność spółki były zgromadzone i przechowywane na rachunkach uczestnika postępowania. Fakt, że środki te zostały wyprawowane najprawdopodobniej w ramach działalności gospodarczej spółki nie przesądzają o tym, że stanowiły jej własność w sytuacji, gdy zostały przetransferowane na rachunek osoby fizycznej.
Nie budzi wątpliwości, że do uprawnień obligacyjnych wspólnika spółki jawnej należy roszczenie, które przysługuje wspólnikowi o wypłatę konkretnej kwoty tytułem zysku wypracowanego przez spółkę.
W przypadku spółki jawnej przyjmuje się w doktrynie, że sprzeciwia się istocie spółki postanowienie umowy, według którego wspólnik nie ma uczestniczyć w zysku.
W skład majątku wspólnego małżonków wchodzi wierzytelność o wypłatę konkretnej kwoty z osiągniętego przez spółkę zysku oraz jako dorobek, w rozumieniuart. 32 § 1 k.r.o., także konkretna suma pieniężna otrzymana tytułem zysku.
Podnoszony przez uczestnika argument, że pomiędzy wspólnikami spółki nie doszło do formalnego podziału zysku spółki, jest w zakresie podziału majątku wspólnego uczestników pozbawiony znaczenia. Gdyby przyjąć w tym zakresie stanowisko uczestnika, to prowadziłoby to do pokrzywdzenia wnioskodawczyni. Aby uniknąć stosownych rozliczeń związanych z majątkiem wspólnym uczestnik mógłby przecież przez szereg lat nie podejmować uchwały o podziale zysku spółki. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż jakkolwiek wspólnicy nie dokonywali formalnego podziału zysków spółki, to jednak korzystali na własne potrzeby ze środków wypracowanych w spółce. Kwoty te były zużywane i nigdy do spółki nie wracały. Sytuacja taka w sposób oczywisty wskazuje, że chodziło tu o nieformalny podział pomiędzy wspólników spółki wypracowanego w niej dochodu.
W momencie więc „wyprowadzenia” ze spółki tego typu środki pieniężne stawały się własnością uczestników i podlegają podziałowi.
Należy przy tym zwrócić uwagę na niekonsekwencję twierdzeń uczestnika. Jeżeli twierdzi on, że spółka przynosiła straty to oznacza to, że środki finansowe zgromadzone na jego kontach musiały pochodzić z innych źródeł niż wypracowane w spółce zyski i tym bardziej podlegają rozliczeniu w toku niniejszego postępowania.
Chybiony jest zarzut pominięcia, że strony dokonały w ramach zawartego w dniu 24.11.2010 roku porozumienia, przedłożonego przez obie strony w sądzie, całkowitego wzajemnego rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątekspółki (...) Spółka Jawnaz siedzibą w NowymŁ.i że majątek spółki nie będzie przedmiotem roszczeń w sprawie. Porozumienie to pozostaje bez znaczenia dla rozliczenia powyższych kwot pieniężnych. Skarżącemu umknęło bowiem to, że powyższe porozumienie dotyczy zrzeczenia się roszczeń do majątku spółki. Jak zaś wskazano wyżej przedmiotowe środki pieniężne na datę ustania wspólności majątkowej nie stanowiły majątku spółki lecz majątek wspólny uczestników postępowania.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.
Sąd Okręgowy ustalił, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania apelacyjnego zgodnie ze swoim udziałem w sprawie, uznając, że byli w tym samym stopniu zainteresowani jego wynikiem i brak było podstaw do odstąpienia od ogólnej zasady orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego wyrażonej wart. 520 § 1 k.p.c.
W postępowaniu nieprocesowym, odmiennie aniżeli w procesie, obowiązuje zasada statuowana w § 1 omawianego przepisu ponoszenia przez każdego uczestnika tego postępowania wszystkich kosztów, jakie związane są z jego udziałem w konkretnej sprawie. Zasada ta jest konsekwencją różnicy między postępowaniem procesowym, a nieprocesowym. W tym ostatnim postępowaniu nie występuje zasada dwustronności, co oznacza brak stron procesowych, w miejsce których występują uczestnicy postępowania. W myśl omawianej zasady, nie istnieje między uczestnikami postępowania nieprocesowego w ogóle obowiązek zwrotu kosztów.
Natomiast możliwość poniesienia przez jednego z uczestników wszystkich kosztów, czyli również zwrotu całości kosztów pozostałych uczestników, albo zwrotu przynajmniej części kosztów poniesionych przez innych uczestników, ma charakter wyjątkowy.
Pierwszą z takich sytuacji przewidujeart. 520 § 2 k.p.c., zgodnie z którym sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub obciążyć nim jednego z uczestników w całości, jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub ich interesy są sprzeczne. Po wtóre, w razie sprzeczności interesów uczestników, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika (art. 520 § 3 zd. 1 k.p.c.). Wreszcie, możliwe jest nałożenie na jednego z uczestników obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez innych uczestników, jeżeli obciążony nimi uczestnik postępował niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie (art. 520 § 2 zd. 2 k.p.c.).
W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności uzasadniających zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego pomiędzy uczestnikami postępowania.
Uczestnicy postępowania byli w równym stopniu zainteresowani jego wynikiem, żadne z nich nie postępowało niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie.
Co zaś się tyczy obowiązku zwrotu kosztów uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone to przepis ten recypuje zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania, wprowadzoną przepisemart. 98 k.p.c.. Sprzeczność interesów uczestników przejawia się w sporach toczących się między nimi w danym postępowaniu nieprocesowym. Przegrywającym spór będzie ten uczestnik postępowania, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone. Jednakże zasada odpowiedzialności za wynik w postępowaniu nieprocesowym nie obowiązuje w sposób bezwzględny. Przemawia za tym wprowadzenie do § 3 omawianego przepisu pojęcia "sąd może". Daje to sądowi możliwość - w granicach swobodnej oceny - rozważenia wszystkich względów przemawiających bądź za zasądzeniem, bądź za odmową zasądzenia zwrotu kosztów poniesionych przez innego uczestnika. Uznać należy, że uzasadnione będzie obciążenie obowiązkiem zwrotu kosztów takiego uczestnika, który przez swoje oświadczenia lub nieuzasadnione wnioski spowoduje dodatkowe koszty lub zwłokę w rozstrzygnięciu sprawy.
W realiach niniejszej sprawy apelującemu nie sposób przypisać tego rodzaju działań.