Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Cz 42/14
Data wyroku: 2014-02-04 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Anna Hajda, Tomasz Tatarczyk, Danuta Morys-Woźniak
Słowa kluczowe: Stwierdzenie Nabycia Spadku
Podstawa prawna: art. 628 k.p.c.

Sygn. akt III Cz 42/14

POSTANOWIENIE
Dnia 4 lutego 2014 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Tomasz Tatarczyk
Sędzia SO Danuta Morys - Woźniak
Sędzia SR ( del.) Anna Hajda ( spr.)
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2014 roku
sprawy z wnioskuJ. W.
przy udzialeM. P.,K. S.,A. S. (1),K. K.
o stwierdzenie nabycia spadku poA. S. (2)
na skutek zażalenia wnioskodawczyni
na postanowienie Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej
z dnia 4 listopada 2013 roku, sygn. akt I Ns 1596/13
postanawia:
oddalić zażalenie.
Sygn. akt III Cz 42/14

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 4 listopada 2013 roku Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej w punkcie pierwszym na podstawieart. 395 § 2 kpcprzychylił się do zażalenia wnioskodawczyni z dnia 25 października 2013 roku i uchylił postanowienie z dnia 17 października 2013 roku w przedmiocie odrzucenia spadku. W punkcie drugim postanowienia uznał się Sąd niewłaściwym miejscowo i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Miasta Stołecznego Warszawy.
Uzasadniając punkt drugi postanowienia powołał Sąd Rejonowy przepisart. 1108 § 1 kpciart. 628 kpcwywodząc, że z uwagi na to, że spadkodawca w chwili śmierci nie zamieszkiwał w Polsce i brak jest podstaw do określenia właściwości Sądu na podstawie miejsca położenia majątku spadkowego lub jego części, właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Rejonowy dla Miasta Stołecznego Warszawy
Zażalenie na wskazane powyżej orzeczenie w części obejmującej jego punkt drugi złożyła wnioskodawczyni zarzucając naruszenie prawa i domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że orzeczenie jest wewnętrznie sprzeczne, a to dlatego, że w jego punkcie pierwszym potwierdzono właściwość miejscową Sądu, a w punkcie drugim Sąd uznał się niewłaściwy do rozpoznania sprawy. W dalszej części wywodów skarżąca podnosiła, że Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej jest właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie nie mogło odnieść spodziewanego skutku, jako że zaskarżone orzeczenie jest trafne i odpowiada prawu. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że – wbrew zarzutom zażalenia – zaskarżone orzeczenie nie zawiera wewnętrznej sprzeczności, a mianowicie w punkcie pierwszym tego orzeczenia Sąd Rejonowy przychylił się do zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie odrzucające wniosek na podstawieart. 199 § 1 pkt 2 kpc. Zatem doszedł Sąd Rejonowy do wniosku, że w sprawie nie zachodzą okoliczności pozwalające na stwierdzenie, że pomiędzy tymi samymi stronami o to samo roszczenie sprawa jest w toku albo została prawomocnie osądzona. Orzeczenie to w żadnym zakresie nie donosi się do właściwości miejscowej Sądu. Natomiast orzeczenie zawarte wpunkcie drugimzaskarżonego postanowienia dotyczy właśnie tejże właściwości. Niezrozumiałe są – w kontekście uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia – wywody skarżącej dotyczące jurysdykcji krajowej w sprawie, skoro Sąd Rejonowy w pisemnych motywach rozstrzygnięcia jednoznacznie stwierdził, że postępowanie w niniejszej sprawie należy do jurysdykcji krajowej i winno być prowadzone przed sądem polskim. Pozostaje zatem kwestia sądu właściwego do przeprowadzenia tego postępowania. Skarżąca nie kwestionuje faktu, że ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się na terenie Wielkiej Brytanii. Zgodnie z treściąart. 628 kpcdo czynności w postępowaniu spadkowym, które należą do zakresu działania sądów, wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). W braku powyższych podstaw sądem spadku jest sąd rejonowy dla m. st. Warszawy. Przepis określa wyłączną właściwość miejscową sądu spadku (stanowiąclex specialisw stosunku doart. 508 § 1). Sądem spadku, zgodnie z brzmieniemart. 628, jest sąd rejonowy ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy (w rozumieniuart. 25-28 k.c.), a w braku takiego miejsca zamieszkania w Polsce lub niemożności jego ustalenia - sąd, w którego okręgu znajduje się majątek spadkowy lub jego część. Zatem – wobec twierdzeń zawartych w zażaleniu rozważyć należy, czy ostatnim miejscem zamieszkania spadkodawcy – wobec brzmieniaart. 27 kc– byłaR.. Przepis ten dotyczy opieki jako instytucji prawnej uregulowanej wart. 145-177 k.r.o.. Nie dotyczy natomiast pieczy sprawowanej jedynie faktycznie ani też żadnego z przypadków kurateli, nawet kurateli dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo. Opiekę ustanawia się dla osoby małoletniej w sytuacji, gdy oboje rodzice dziecka zmarli, władza rodzicielska została im zawieszona, zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej lub nie są znani, oraz dla osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie. Skarżąca twierdzi, że spadkodawca był osobą ubezwłasnowolnioną częściowo, natomiast żaden z dokumentów dołączonych do wniosku nie potwierdza tej okoliczności. Niezależnie od powyższego jedynie fakt skutecznego ustanowienia opiekuna dla spadkodawcy jako osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie uzasadniałby przyjęcie, że miejscem zamieszkania spadkodawcy jest miejsce zamieszkania opiekuna. W sprawie nie zachodzi także przesłanka położenia majątku spadkowego, która mogłaby uzasadniać właściwość Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej do rozpoznania niniejszej sprawy.
Reasumując, zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw musiało ulec oddaleniu, stosownie do treściart. 385 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpciart. 13 § 2 kpc
SSR ( del.) Anna Hajda SSO Tomasz Tatarczyk SSO Danuta Morys - Woźniak