Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1741/13
Data wyroku: 2014-06-12 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Weksel
Podstawa prawna: art. 32 w zw. z art. 103 Prawa wekslowego

Sygn. akt III Ca 1741/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2013 r. w sprawie z powództwaTowarzystwa (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.przeciwkoI. Z.o zapłatę kwoty 74.546,60 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 1 sierpnia 2011 r. na skutek zarzutów pozwanej dotyczących nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym w dniu 14 listopada 2011 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w punkcie 1. utrzymał w mocy w zakresie dotyczącymI. Z.nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym w dniu 14 listopada 2011 r. pod sygn. akt II Nc 799/11 w części dotyczącej solidarnego zJ. P.iH. P.obowiązku zapłaty kwoty 73.792,61 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 1 sierpnia 2011 r. do dnia zapłaty należności głównej oraz kwoty 4.549 zł z tytułu kosztów procesu, a w punkcie 2. w pozostałej części w zakresie dotyczącymI. Z.nakaz zapłaty opisany w punkcie 1 uchylił i w tym samym zakresie oddalił powództwo przeciwkoI. Z..
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy wskazał, żeJ. P.wystawił weksel własny niezupełny, poręczony przezH. P.iI. Z., który przekazał powodowi. Weksel miał zabezpieczać zobowiązaniaJ. P.wobec powoda z tytułu umowy agencyjnej łączącej te podmioty. Weksel ten został następnie uzupełniony przez powoda na sumę 96.546,60 zł. Termin zapłaty określono na 22 lipca 2011 r.J. P.zawarł powodem w dniu 22 marca 2005 r. umowę agencyjną, zmienioną aneksem z dnia 31 sierpnia 2009 r. Na podstawie umowyJ. P.zobowiązał się m.in. do przekazywania na rzecz strony powodowej składek ubezpieczeniowych pobranych od osób, z którymi zawierał umowy ubezpieczenia działając jako agent ubezpieczeniowy powoda. W dniu 14 lipca 2011 r. strona powodowa przesłałaH. P.wezwanie do zapłaty sumy wekslowej. Wezwanie do zapłaty tej kwoty pozwana otrzymała w lipcu 2011 r. Łączna suma składek ubezpieczeniowych pobranych przezJ. P.w okresach podanych w pozwie i nieprzekazanych powodowi wraz z odsetkami za opóźnienie za okres do dnia 15 czerwca 2011 r., uwzględniając także późniejsze wpłaty pozwanego, wynosi 73.792,61 zł.
W tym stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, że przedstawiony weksel własny podpisany przezJ. P.oraz poręczony przezI. Z.spełnia wszelkie wymogi określone w przepisachustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe, w szczególności z art. 101 tejże ustawy. Stosownie zaś do treści art. 32 w zw. zart. 103 ustawy Prawo wekslowepozwanaI. Z.odpowiada w pełnym zakresie wobec powoda będącego remitentem weksla za zapłatę sumy wekslowej, a dla jej odpowiedzialności wobec powoda nie mają znaczenia relacje między nią a wystawcą weksla własnego – w szczególności okoliczności dotyczące sposobu, w jaki wystawca nakłonił poręczyciela do poręczenia weksla. Ponadto, skoro poręczenie wekslowe jest instytucją uregulowaną odrębnie od poręczenia rozumianego jako umowa oparta na treściKodeksu cywilnego, w relacjach między powodem a pozwaną przepisyKodeksu cywilnegodotyczące umowy poręczenia nie mają zastosowania. W szczególności nie ma znaczenia dla odpowiedzialności pozwanej to, z jakich względów poręczyła weksel wystawiony przezJ. P.oraz to, że nie została powiadomiona przez powoda o tym, iżJ. P.zalega z zapłatą należności z tytułu pobranych składek ubezpieczeniowych. Sąd uznał, że uzupełnienie przez powoda weksla własnego wystawionego przezJ. P.było uzasadnione istnieniem po stronie tego ostatniego zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych – z tym zastrzeżeniem, że na dzień orzekania do zapłaty z tego tytułu pozostała kwota wynikająca z wydanej w niniejszej sprawie opinii biegłego z zakresu rachunkowościL. S., która nie została zakwestionowana przez żadną ze stron. Zgłoszone przez powoda żądanie zapłaty odsetek ustawowych od należności głównej począwszy od dnia 1 sierpnia 2011 r. znajduje podstawę prawną w treściart. 48 pkt 2 ustawy Prawo wekslowe, skoro z treści weksla wynika, że datą zapłaty sumy wekslowej był dzień 22 lipca 2011 r., a pozwana otrzymała wezwanie do zapłaty w lipcu 2011 r.
Apelację od powyższego wyroku wywiodła pozwanaI. Z., skarżąc go w zakresie punktu 1. i zarzucając:
- naruszenieart. 245 k.p.c.w zw. zart. 253 k.p.c.poprzez ich niezastosowanie i bezpodstawne uznanie wartości dowodowej niepodpisanych przez nikogo sporządzonych jednostronnie rozliczeń,
- naruszenieart. 233 k.p.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie wartości dowodowej opinii biegłego z zakresu rachunkowości pomimo tego, że sporządził on tę opinię wyłącznie w oparciu o zestawienia załączone do pozwu przez powoda, a nie o księgi rachunkowe oraz chociażby dokumenty prywatne,
- naruszenieart. 6 k.c.poprzez przyjęcie, że okoliczności faktyczne zostały przez powoda udowodnione, co skutkowało wydaniem wyroku zasądzającego,
- naruszenieart. 880 k.c.poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nie miało w niniejszej sprawie znaczenia, iż pozwana jako poręczyciel powinna zostać niezwłocznie poinformowana o powstaniu zaległości.
W konkluzji do tak sformułowanych zarzutów apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie punktu 1. poprzez oddalenie powództwa w całości w stosunku do pozwanejI. Z.i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania w obu instancjach.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Kwestionując poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne dotyczące wielkości zaległości w zapłacie świadczeń wynikających z umowy agencyjnej pomiędzy powodem aJ. P.i zgłaszając zarzut naruszeniaart. 233 k.p.c.orazart. 245w zw. zart. 253 k.p.c.apelująca podniosła, że Sąd Rejonowy nietrafnie oparł się na w tym względzie na opinii sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresu rachunkowościL. S.. Wnioski zawarte w tej opinii zostały bowiem sformułowane na podstawie dokumentów przedłożonych przez powoda w postaci wydruków rozliczeń konta sprzedawcy, które nie zostały podpisane.
Stanowisko to jest nietrafne. Postawienie zarzutu obrazyart. 233 § 1 k.p.c.nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego przyjętego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów; skarżący może tylko wykazywać, posługując się wyłącznie argumentami jurydycznymi, że Sąd rażąco naruszył ustanowione w wymienionym przepisie zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów i że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie tożsame zastrzeżenia wobec materiałów źródłowych stanowiących podstawę opinii biegłegoL. S.apelująca wniosła już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Ustosunkowując się do tych uwag i składając uzupełniającą opinię ustną biegłyL. S.wyjaśnił, że podstawą sporządzenia opinii pisemnej były nie tylko zgromadzone w aktach sprawy dokumenty w postaci rozliczeń konta sprzedawcy, lecz również otrzymane od powoda do wglądu polisy ubezpieczeniowe, a także wydruki z konta analitycznego dotyczącego rozliczeń pomiędzy powodem iJ. P.. W ocenie Sądu odwoławczego wskazane materiały uznać należy za wystarczające do sformułowania odpowiedzi na pytanie Sądu I instancji dotyczącego wysokości zadłużeniaJ. P.wobec powoda. Zastrzeżenia apelującej co do niepodpisania wydruków z konta rozliczeniowego nie mogą skutkować odebraniem im mocy dowodowej, w szczególności jeśli zostały skonfrontowane z polisami ubezpieczeniowymi zawieranymi w imieniu powoda przezJ. P., stanowiącymi jednocześnie podstawę do wyliczenia kwoty, jakąJ. P.był zobowiązany do przekazania na rzecz powoda i zaległości z tego tytułu.
Z tych względów nie sposób podzielić zarzutu apelującej odnośnie naruszeniaart. 233 § 1, atakżeart. 245 k.p.c.w zw. zart. 253 k.p.c. k.p.c.
Nie ma także racji apelująca zgłaszając zarzut naruszeniaart. 880 k.c.i podnosząc, że powód powinien poinformować ją o spóźnianiu się przezJ. P.ze spełnieniem świadczenia niezwłocznie, a najpóźniej w maju 2010 r., a nie dopiero w lipcu 2011 r. Wcześniejsze zaś uzyskanie wiedzy o powstaniu zaległości być może pozwoliłoby pozwanej na nakłonienie dłużnika do spłaty zobowiązania. Jak słusznie bowiem stwierdził Sąd I instancji żaden z przepisów regulujących poręczenie wekslowe na nakłada na wierzyciela wekslowego obowiązku przekazania poręczycielowi wekslowemu informacji o zaprzestaniu spłaty zobowiązania przez głównego dłużnika wekslowego. W tym względzie nie może mieć zastosowania przepisart. 880 k.c.Norma ta bowiem odnosi się do poręczenia cywilnego, ujętego wart. 876 i nast. k.c., a nie do poręczenia wekslowego, uregulowanego wart. 30 i nast. ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe(Dz.U. z 1936 r., nr 37, poz. 282 ze zm.). Ostatnio wymienione przepisy nie regulują zaś kwestii obowiązku informowania poręczyciela wekslowego przez wierzyciela wekslowego o zdarzeniach, które mogą stanowić podstawę wypełnienia weksla in blanco i tym samym skutkować powstaniem odpowiedzialności poręczyciela wekslowego.
Konkludując, w ocenie Sądu odwoławczego słusznie Sąd I instancji uznał, że pozwanaI. Z.jako poręczyciel wekslowy odpowiada solidarnie zJ. P.iH. P.do wysokości wyliczonego przez biegłego zobowiązaniaJ. P.wobec powoda wynikającego z umowy agencyjnej.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację.
Na podstawieart. 102w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.Sąd Okręgowy nie obciążył pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego należnymi stronie powodowej, uznając że w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na odstąpienie od podstawowej zasady rozstrzygania o kosztach procesu – odpowiedzialności za wynik, na rzecz zasady słuszności. Sąd Okręgowy wziął pod uwagę trudną sytuację finansową pozwanej. Sąd Okręgowy zważył również na fakt, w jakiej roli występuje w niniejszej sprawie apelująca, która jako poręczyciel wekslowy odpowiada za cudzy dług, tj. należący doJ. P.. W takim wypadku zasądzenie od pozwanej dalszych kosztów postępowania odwoławczego stanowiłoby jej nadmierne obciążenie, pozostające w sprzeczności z zasadą słuszności, o której mowa w powołanym przepisieart. 102 k.p.c.