Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 1364/13
Data wyroku: 2014-01-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janusz Madej
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 i art. 32 ustawy o emneryturach i rentach z FUS
Teza: praca wykonywana w szczególnych warunkach jako uprawniająca do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury

Sygn. akt VI U 1364/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 stycznia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Janusz Madej
Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc

po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2014 r. w Bydgoszczy
na rozprawie
odwołaniaW. D.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 14 marca 2013 r. znak(...)
w sprawie:W. D.
przeciwko:Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
Oddziałowi wB.
o emeryturę

Izmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje ubezpieczonemuW. D.prawo do emerytury od dnia(...)
IInie stwierdza odpowiedzialności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Na oryginale właściwy podpis.

Sygn. akt VI U 1364/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 14 marca 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.– po rozpoznaniu wnioskuW. D.z dnia 5 marca 2013r. – odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury.
Organ rentowy – powołując się naart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm. – oznaczana dalej jako „ustawa emerytalna) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze ( Dz. U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm. – oznaczonego dalej jako „ rozporządzenia z dnia 7.02.1983r. ) wyjaśnił, iż ubezpieczony nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przy czym organ ten nie uwzględnił do tego okresu następujących okresów zatrudnienia:
- od 9 stycznia 1975r. do 1 stycznia 1976r. ponieważ w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 1 marca 2013r. wskazano, że w tym okresie zajmował on stanowisko sterowniczego dozowania kleju, które jest tożsame ze stanowiskiem klejarza; natomiast w świadectwie pracy z dnia 20 marca 1991r. wskazano, że w całym okresie zatrudnienia ubezpieczony zajmował stanowisko operatora pras,
- od 1 września 1988. do 30 kwietnia 1994r. ((...)) ponieważ stanowisko podane w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 29 kwietnia 1994r. nie jest zgodne ze stanowiskami wykazanymi w świadectwie pracy z dnia 30 kwietnia 1994r. ;
- od 2 października 1995r. do 31 grudnia 1998r. ( „(...)„ Sp. z o.o. ) ponieważ zakład pracy nie określił charakteru pracy ściśle według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. oraz nie powołał się na zarządzenie resortowe, pod które podlegał zakład pracy.
Organ rentowy uwzględnił natomiast ubezpieczonemu okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 8 lat 10 miesięcy i 15 dni, oraz ogólny staż emerytalny ( suma okresów składkowych i nieskładkowych ) w wymiarze 26 lat 1 miesiąca i 6 dni.

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił i rozważył , co następuje:

UbezpieczonyB. D.(urodzony (...)) w dniu 6 marca 2013r. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o ponowne rozpatrzenie jego wcześniejszego wniosku emerytalnego z dnia 31 stycznia 2013r. Ten ostatni wniosek załatwiony został decyzją odmowną z dnia 6 lutego 2013r., a kolejna decyzja(...) OddziałuwB.z dnia 14 marca 2013r., odmawiająca ubezpieczonemu prawa do emerytury, zaskarżona została przez ubezpieczonego do Sądu w niniejszej sprawie. UbezpieczonyB. D.60 lat ukończył w dniu(...)., a na dzień wejścia w życie ustawy emerytalnej legitymował się ogólnym stażem emerytalnym w wymiarze 26 lat 1 miesiąca i 6 dni. Organ rentowy w postępowaniu administracyjnym uwzględnił mu okres zatrudnienia w szczególnych warunkach w rozmiarze 8 lat 10 miesięcy i 15 dni ( od 2 czerwca 1982r. do 31 sierpnia 1988r., oraz od 9 maja 1994r. do 30 czerwca 1995r. ).
Spór w niniejszej sprawie dotyczył tego, czy ubezpieczony spełnił konieczny warunek nabycia prawa do emerytury w wieku niższym od powszechnego ( w przypadku mężczyzn 60 lat ) w postaci posiadania na dzień 1 stycznia 1999r. 15-letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Organ rentowy nie uwzględnił do okresu zatrudnienia ubezpieczonego w szczególnych warunkach okresów jego pracowniczego zatrudnienia:
- od 9 stycznia 1975r. do 1 stycznia 1976r. wZakładach (...)wB.( obecnie(...) SAwB.);
- od 1 września 1988r. do 30 kwietnia 1994r. w(...) Przedsiębiorstwie (...)wB.( następnie(...) Spółka z o.o.z siedzibą wB.);
- od 2 października 1995r. do 31 grudnia 1998r. wPrzedsiębiorstwie (...) Spółce CywilnejwB.( przekształconej następnie w(...)Spółka z.o.o. z siedzibą wB.).

W toku procesu ubezpieczony domagał się zaliczenia tych trzech okresów swojej pracy w szczególnych warunkach.

W pierwszym z powyższych okresów ubezpieczony zatrudniony był na stanowisku: operatora urządzeń do klejenia i pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy klejeniu płyt wiórowych na Wydziale(...)w sekcji oklejania. Następnie od 8 stycznia 1975r. pracował jako sterowniczy dozowania kleju na WydzialeP.. Podkreślić należy, iż pracę operatora urządzeń do klejenia ubezpieczony rozpoczął już od 5 lipca 1972r., przy czym w okresie od 15 lutego 1973r. do ponownego zatrudnienia wZakładach (...)odbywał zasadniczą służbę wojskową. W całym powyższym okresie zatrudnienia u tego pracodawcy ( od 5 lipca 1972r. do 31 lipca 1977r. z przerwą na odbycie zasadniczej służby wojskowej z zachowaniem następnie ciągłości zatrudnienia ) ubezpieczony wykonywał pracę wskazaną w będącym załączniku do rozporządzenia z dnia 7.02.1983r. wykazie A dziale VI ( w leśnictwie, przemyśle drzewnym i papierniczym ) pozycji 7: prace w klejowniach z użyciem klejów zawierających rozpuszczalniki organiczne. Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach w okresie od 9 stycznia 1975r. do 1 stycznia 1976r. potwierdził ubezpieczonemu następca prawny pracodawcy– (...) SAwB.– w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 1 marca 2013r. , wskazując w treści tego dokumentu, iż stanowisko sterowniczego dozowania kleju jest tożsame ze stanowiskiem klejarza, które wymienione zostało w punkcie 2, pozycji 7 ( praca w klejarniach przy użyciu klejów zawierających rozpuszczalniki organiczne ( lub inne zastępujące organiczne o właściwościach toksycznych ) dział VI ( leśnictwo i przemysł drzewny ) wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej ( Dz. Urz. MR i RW 1988.2.4.).
Prace w szczególnych warunkach ubezpieczony wykonywał także stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresach zatrudnienia od 1 września 1988r. do 30 kwietnia 1994r. w(...)wB.oraz od 2 października 1995r. do 31 grudnia 1998r. w(...)(...)wB.( następnie(...) Sp. z o.o.wB.).
Wykonywał on roboty wodnokanalizacyjne oraz pracował przy budowie rurociągów w głębokich wykopach na stanowisku montera instalacji technologicznych. Ponadto wykonywał ona także w ramach pracy na tym stanowisku prace spawalnicze. Okoliczność wykonywania przez ubezpieczonego pracy polegającej na robotach w głębokich wykopach oraz budowie rurociągów w głębokich wykopach, potwierdził pracodawca ubezpieczonego w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 29.04.1994r. ( k. 47 akt emerytalnych ) oraz dowody z zeznań świadkaJ. L.oraz z przesłuchania ubezpieczonego ( e-protokół rozprawy k. 32 ). Praca tego rodzaju podlega zakwalifikowaniu do pracy w szczególnych warunkach na podstawie pkt 1 działu V ( w budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych ) wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r.
W punkcie 8 pozycji 1 działu V załącznika nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1.08.1983r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy, podległych Ministrowi Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach – wymienione zostało stanowisko montera instalacji technologicznych, co jest zgodne z treścią świadectwa z dnia 29.04.1994r.
Z kolei wSpółce Cywilnej (...)( następnie przekształconej wSpółkę z o.o. (...)) ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym wymienione w punkcie 12 działu XIV ( prace różne ) wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. Był on zatrudniony na stanowisku ślusarza – spawacza i pracował przy spawaniu kas pancernych w systemie akordowym. Okoliczność tę potwierdził likwidatorSpółki (...)„ w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze z dnia 18.08.2004r. ( k. 8 akt emerytalnych ) oraz dowody z zeznań świadkaJ. P.i przesłuchania ubezpieczonego ( e - protokół rozprawy k. 32v.).
Powyższe ustalenia co do wymienionych wyżej trzech okresów zatrudnienia ubezpieczonego Sąd Okręgowy dokonał także w postaci dowodów z dokumentów zebranych przez tych pracodawców ubezpieczonego w aktach osobowych pracownika.
Wszystkie zebrane dowody w sposób spójny i wyraźny wskazywały na to, że ubezpieczony spełnił przesłankę nabycia prawa do emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach- posiadał co najmniej 15-letni okres pracy tego rodzaju po doliczeniu mu do uznanego przez organ rentowy w postępowaniu przedsądowym okresu pracy w szczególnych warunkach ( 8 lat 10 miesięcy i 15 dni ) wyżej wymienionych okresów zatrudnienia.
Zebrane dowody były spójne i precyzyjnie określały rodzaje prac w szczególnych warunkach wykonywane przez ubezpieczonego. Podnoszone przez organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wątpliwości co do rozbieżności stanowisk w treści dokumentów wystawionych przez pracodawców zostały wyjaśnione w toku postępowania sądowego. O zakwalifikowaniu zatrudnienia ubezpieczonego do pracy w szczególnych warunkach decyduje bowiem rzeczywisty charakter jego zatrudnienia, a nie stosowane przez pracodawców nazewnictwo stanowisk pracy, determinowane stosowaną przez nich terminologią regulaminów wewnątrzzakładowych.

Zgodnie z art. 184. ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32-34, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa wust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego (art. 184 ust 2). Zgodnie z treściąart. 32 ust 1cytowanej wyżej ustawy ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 ( 65 lat dla mężczyzn, 60 lat dla kobiet ). Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Z kolei przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 7 lutego 1983r, które nadal zachowały swoją moc na warunkach określonych wart. 32 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), mają zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, a okresy te stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W toku procesu ubezpieczony wykazał wszystkie konieczne przesłanki nabycia emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach, włącznie z udowodnieniem posiadania co najmniej 15 – letniego okresu tego rodzaju zatrudnienia ( o którym mowa w § 84 ust.1 pkt 3 w związku z §3 rozporządzenia z 7.02.1983r. ).
Wobec powyższego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję, na podstawieart. 47714§2 K.p.c.w związku z art. 184 i art. 32 ustawy emerytalnej oraz powołanymi wyżej przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r., i przyznał ubezpieczonemuW. D.prawo do emerytury od dnia spełnienia ostatniej, koniecznej przesłanki nabycia tego prawa – osiągnięcia wieku 60 lat.
W punkcie II wyroku Sąd Okręgowy nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego, o której mowa w art. 118 ust. 1a ustawy emerytalnej, gdyż w postępowaniu przedsądowym ( administracyjnym ) organ rentowy zgłaszał uzasadnione wątpliwości co do występujących w dokumentach ubezpieczonego rozbieżności czy mankamentów formalnych ( np. co do zajmowanych stanowisk czy niepowołania w treści dokumentów właściwych przepisów resortowych ).

SSO Janusz Madej