Sąd Apelacyjny w Gdańsku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 905/13
Data wyroku: 2014-04-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewelina Jokiel, Dariusz Janiszewski, Andrzej Lewandowski
Słowa kluczowe: Skarga Pauliańska
Podstawa prawna: 527 kc

Sygn. akt I ACa 905/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 kwietnia 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Ewelina Jokiel (spr.)

Sędziowie:

SA Andrzej Lewandowski
SA Dariusz Janiszewski

Protokolant:

stażysta Agnieszka Kisicka

po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2014 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwaW. M.
przeciwkoA. K.
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt I C 1715/11
oddala apelację.
Na oryginale właściwe podpisy.
sygn. akt I ACa 905/13

UZASADNIENIE
PowodowieW. M.iE. M.wystąpili przeciwko pozwanemuA. K.o uznanie za bezskuteczną w stosunku do powodów umowy przeniesienia własności nieruchomości na zabezpieczenie wraz z oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu i poddaniu się rygorowi egzekucji zawartej w dniu 7 kwietnia 2009 r., jako dokonanej z pokrzywdzeniem ich jako wierzycieli, którym przysługiwała względem przenoszącego własność wierzytelność w kwocie 88.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami wynoszącymi 4% w skali roku wynikająca z umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 3 sierpnia 2006 r.
Z uwagi na fakt, że powódkaE. M.zmarła przed wniesieniem pozwu sąd postanowieniem z dnia 24 stycznia 2012 r. odrzucił pozew w części, w jakiej został wniesiony przezE. M..
Powód sprecyzował, że w następstwie śmierci żony wnosi o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną w stosunku do niego.
Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu w/g norm przewidzianych.
Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił powództwo oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania.
Sąd I instancji ustalił, że w dniu 3 sierpnia 2006 r. powódW. M.i jego żonaE. M.orazA- (...) Sp. z o.o.z siedzibą wL.reprezentowana przez ich synaT. M.zawarli umowę sprzedaży nieruchomości na mocy którejW. M.iE. M.sprzedalispółce A- (...)wchodzącą w skład ich majątku wspólnego nieruchomość stanowiącądziałkę nr (...)obszaru 1.735 m2, za cenę 130.000 zł. Nabywczyni zapłaciła część ceny w kwocie 2.000 zł przed zawarciem umowy sprzedaży.
W § 4 umowy strony postanowiły, że reszta ceny w kwocie 128.000 zł zostanie zapłacona przez kupującą spółkę najpóźniej do dnia 30 grudnia 2011 r. w 64 ratach miesięcznych po 2.000 zł każda wraz z odsetkami wynoszącymi 4% rocznie , płatnych do ostatniego dnia każdego miesiąca począwszy od września 2006 r.
W dacie zawarcia umowy sprzedaży w/w nieruchomości(...) spółki A- (...)byli:T. M.,A. M., powódW. M.oraz jego żonaE. M.. Faktycznie działalnością gospodarczą kierowaliT. M.(Prezes zarządu) oraz jego żonaA. M.. Ustalił nadto Sąd I instancji, że na nabytej(...) spółka A- (...)wybudowała budynki spełniające funkcje biurowe oraz socjalne zaś istniejący garaż przekształciła w magazyn. W tym okresie spółka przynosiła zyski, zajmowała się sprzedażą i instalacją urządzeń grzewczych.
Tytułem zapłaty cenyspółka A- (...)w miesięcznych ratach zapłaciła łącznie na rzecz sprzedających 40.000 zł. Z kwoty tej sprzedający pokrywali swoje koszty utrzymania.
W połowie 2008 r.A- (...) Spółka z o.o.popadła w trudności finansowe. Konsekwencją tego było zaprzestanie spłaty rat z tytułu zapłaty ceny za nabytą nieruchomość. Niezapłacona część ceny nieruchomości nabytej w 2006 r. to 88.000 zł.
W sprawozdaniu finansowymA- (...) Spółka z o.o.za rok 2007 nie ujęła długu wobec powodaW. M.i jego żonyE.z tytułu sprzedaży nieruchomości w kolumnie zobowiązania długoterminowe.
Ustalił nadto Sąd Okręgowy, że pozwany posiadał wobecspółki A- (...)wierzytelność w łącznej kwocie 3.841.263,33 zł z czego 3.604.253,59 zł tytułem należności głównej oraz 237.009,64 zł tytułem odsetek ustawowych.(...) Sp. z o.o.wobec pozwanego stanowiły ok. 50% całego zadłużenia spółki.(...) Sp. z o.o.wobec pozwanego przekładało się na wzrost zadłużenia pozwanego wobec jego wierzycieli. Z uwagi na bliskie powiązania gospodarcze, występujące trudności finansowe, a jednocześnie dobre kontakty między przedsiębiorcami,T. M.wyraził zgodę na nieformalne przejęcie kierownictwaspółki A- (...)przez pozwanego. W konsekwencji w 2009 r. pozwany przejął faktycznie prowadzenie sprawspółki A- (...)i uzyskał pełen wgląd do ksiąg spółki.
T. M.i pozwany aby doprowadzić do spłaty istniejącego zadłużenia postanowili, że zostanie zawiązana nowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwąA..
Założycielem i wspólnikiem w nowej spółce miał zostać przyjacielT. M.,M. P.oraz pozwany.T. M.miał zostać prokurentem nowej spółki.Spółka (...)miała prowadzić działalność gospodarczą na terenie nieruchomości położonej wL., stanowiącej własnośćspółki A- (...). Nowopowstała spółka miała przynosić zyski, które miały być przeznaczone na spłatę zadłużeniaspółki A- (...)wobec pozwanego oraz długów pozwanego powstałych w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W dniu 6 kwietnia 2009 r. wspólnicyA- (...) Spółki z o.o.:T. M.,E. M.,W. M.iA. M.uchwałą nr(...)wyrazili zgodę na przeniesienie własności nieruchomości spółki na rzecz pozwanego celem zabezpieczenia długu przedmiotowej spółki względem pozwanego.
W dniu 7 kwietnia 2009 r.A- (...) Spółka z o.o.reprezentowana przez Prezesa ZarząduT. M.zawarła z pozwanym prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwąA.– (...)(...)w formie aktu notarialnego umowę przeniesienia własności nieruchomości na zabezpieczenie obejmujące również oświadczenie o uznaniu długu i poddaniu się rygorowi egzekucji.
W § 1 ust. 2 i ust. 3 przedmiotowej umowyA- (...) Sp. z o.o.miała dług wobec pozwanegoA. K.w kwocie 3.841.263,23 zł oraz poddała się rygorowi egzekucji wprost z aktu notarialnego na podstawieart. 777 § 1 pkt. 4 k.p.c.co do obowiązku zapłaty kwoty 3.841.263,23 zł w ratach miesięcznych po 3.000 zł, przy czym opóźnienie w zapłacie którejkolwiek z rat powodowało natychmiastową wymagalność wszystkich pozostałych rat.
W § 3 umowyA- (...) Sp. z o.o.przeniosła naA. K.w celu zabezpieczenia spłaty długu opisanego w § 1 własność nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...), objętejksięgą wieczystą nr (...), której wartość strony ustaliły na kwotę 924.129 zł.
W § 4 ust. 1 umowyA. K.zobowiązał się do powrotnego przeniesienia na rzeczA- (...) Sp. z o.o.własności nieruchomości opisanej w § 3 w terminie 30 dni od dnia całkowitej spłaty długu opisanego w § 1 z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowił, że jeżeliA- (...) Sp. z o.o.nie dokona całkowitej spłaty zadłużenia wraz z odsetkami w terminie do dnia 31 grudnia 2014 r. wówczas zobowiązanieA. K.do powrotnego przeniesienia własności nieruchomości wygasa i ma on prawo zaliczyć na poczet długu opisaną w § 3 umowy nieruchomości składając w tym celu stosowne oświadczenie.
Poza nieruchomością będącą przedmiotem umowy w skład majątkuspółki A- (...)wchodził tylko towar.
7 kwietnia 2009 r. została zawarta w formie aktu notarialnego umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwąA.–Technika (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Jedynymi założycielami i wspólnikami nowo zawiązanej spółki zostali pozwanyA. K.orazM. P.. Każdy ze wspólników objął po 50 udziałów w kapitale zakładowym spółki, w łącznej wysokości 2.500 zł. Spółka nie została zarejestrowana w KRS.
Powód nie dochodził sądownie odA- (...) Sp. z o.o.zapłaty pozostałej części ceny sprzedaży nieruchomości. Liczył, żeT. M.i pozwany rozpoczną działalność w nowej formie, która będzie przynosiła zyski. Po śmierci żony powód oraz jego troje dzieci zawarli umowę o dział spadku. WierzytelnośćE. M.wobecA- (...) Spółki z o.o.nie była objęta przedmiotową umową. Spadek poE. M.dziedziczony jest w równych częściach przez powoda i jego dzieci – po ¼ każdy.
PowódW. M.,T. M.orazA. M.sprzedali udziały wA- (...) Spółka z o.o.w grudniu 2009 r.
W oparciu o powyższe ustalenia Sąd Okręgowy uznał, że żądanie pozwu nie może być uwzględnione.
Badając okoliczności sporne uznał Sąd I instancji, że pozwany nie udowodnił aby umowa sprzedaży z 3.08.2006 r. była umową pozorną, a mianowicie, że strony zawierając umowę sprzedaży nieruchomości de facto zawarły umowę darowizny.
Ponadto oceniając świadomość powoda co do faktu przewłaszczenia nieruchomości przezspółkę A- (...)na rzeczA. K.i jego zgody na tę czynność uznał Sąd Okręgowy, że powód wiedział o tej czynności i co więcej wyraził na nią zgodę. Wniosek taki sąd orzekający wyprowadził z faktu wynikającego z treści uchwały(...) Spółki A- (...), w tym powoda i jego żony wyrażającej zgodę na przeniesienie własności nieruchomości spółki naA. K.. Autentyczność dokumentu zawierającego treść uchwały nie była kwestionowana. W ocenie Sądu Okręgowego zeznania powoda i świadków:A. M.,M. C.,T. M.,M. M.,M. P.na okoliczność nieświadomości powoda co do faktu dokonania czynności nie są wiarygodne, jako że ich źródłem są osoby pozostające w bliskich stosunkach z powodem lub jego rodziną i kształt ich zeznań jest podporządkowany interesowi procesowemu powoda.
Sąd I instancji zwrócił nadto uwagę, że powód nie podważał podjętej uchwały przed sądem, nie uchylał się od skutków swojego oświadczenia woli, nie kwestionował ważności czynności sprzedaży dokonanej w następstwie podjęcia uchwały przez wspólników.
Analizując podstawę prawną żądania –art. 527 k.c.doszedł Sąd I instancji do wniosku, że czynność polegająca na przewłaszczeniu nieruchomości na zabezpieczenie dokonana przez dłużnika z jednym z wierzycieli w okresie niewypłacalności może zostać uznana za bezskuteczną w stosunku do innego wierzyciela również w sytuacji, w której zobowiązanie do zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości jeszcze nie wygasło, jak to ma miejsce w sprawie niniejszej.
Czynność taka, nawet jeśli nie skutkuje definitywnym zaspokojeniem wierzyciela, prowadzi do zdecydowanego polepszenia jego sytuacji w porównaniu z sytuacją pozostałych wierzycieli. W przypadku wszczęcia egzekucji przeciwko dłużnikowi nie mogłaby ona być skierowana do przewłaszczonej nieruchomości. W razie zaś ogłoszenia upadłości dłużnika przewłaszczona nieruchomość nie weszłaby w skład masy upadłości. W każdym przypadku wierzyciele nie uzyskaliby zaspokojenia z nieruchomości w takim zakresie, w jakim mogliby je uzyskać, gdyby wchodziła w skład majątku dłużnika.
Pomimo powyższego uznał Sąd, że nie można mówić o pokrzywdzeniu wierzyciela, w sytuacji gdy działając jako wspólnik dłużnika wyraził (w uchwale wspólników podjętej m. in. przez niego i jego żonę) zgodę na dokonanie czynności, której uznania za bezskuteczną domaga się pozwem wniesionym w przedmiotowej sprawie.
Sąd Okręgowy uznał, że powód, podobnie jak dokonujący czynności w imieniu dłużnika jego syn, działali w przekonaniu, że dokonywana czynność nie tylko nie pokrzywdzi wierzycieli, ale pozwoli na spłatę ich zobowiązań dzięki wniesieniu przewłaszczonej nieruchomości do nowo założonejspółki (...).
Podkreślił Sąd I instancji, że okoliczność zgody wierzyciela na dokonanie czynności ma istotne znaczenie dla stwierdzenia wystąpienia przesłanki działania przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzyciela i w zasadzie – jak zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 października 2006 r. III CSK 58/06, OSNC 2007/9/138 – wyłącza możliwość oceny działania sprzedającego dłużnika in fraudem creditoris w rozumieniuart. 527 § 1 k.c.
Analizując kolejną przesłankę skargi pauliańskiej Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że zgodnie z utrwaloną wykładniąart. 527 § 2 k.c.niewypłacalność dłużnika powinna istnieć w chwili zaskarżenia (wniesienia powództwa o uznanie czynności za bezskuteczną) i zachować aktualność na chwilę orzekania (wyrok S.Nz. 18.04.2012 r., V CSK 183/11, LEX nr 1231628).
Powód nie podniósł żadnych twierdzeń ani nie przeprowadził dowodów na okoliczność aktualnego stanu wypłacalnościSpółki A- (...)ani też na okoliczność stanu wypłacalności tej spółki w listopadzie 2011 r. (dzień wniesienia pozwu).
Z powyższych przyczyn Sąd Okręgowy powództwo oddalił. Apelację od przedmiotowego wyroku wywiódł powód zaskarżając wyrok w całości.
Apelujący zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia –art. 233 k.p.c.poprzez zastąpienie przez Sąd orzekający swobodnej oceny dowodów oceną dowolną poprzez uznanie za udowodnioną okoliczność, że strona powodowa miała świadomość co do faktu przewłaszczenia nieruchomości przezspółkę A- (...)na pozwanego, podczas gdy strona powodowa wykazała osobowymi środkami dowodowymi, jak również zeznaniami powoda, iż nie miał on świadomości, co do znaczenia podpisu na uchwale(...) spółki A- (...),
-art. 328 § 2 k.p.c.poprzez przedstawienie w uzasadnieniu wyroku szeregu argumentów wskazujących na spełnienie przesłanek zart. 527 k.c.oraz przedstawienie orzecznictwa przemawiającego za uwzględnieniem powództwa w całości co w konsekwencji prowadzi do wewnętrznej sprzeczności pomiędzy uzasadnieniem a sentencją wyroku.
Ponadto powód zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego t.j.
-art. 527 k.c.poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji oddalenie powództwa w całości w sytuacji gdy w sprawie występują wszystkie przesłanki z naruszonego przepisu;
-art. 6 k.c.poprzez wydanie wyroku nieuwzględniającego powództwa, pomimo że sąd w uzasadnieniu wskazał jako udowodnione, że pozwany działał ze świadomością pokrzywdzenia powoda oraz mimo uznania przez sąd za nieudowodnione, iż umowa sprzedaży zawarta pomiędzy powodem, a spółką, jak twierdził powód była pozorna.
W świetle powyższych zarzutów wnioskował skarżący o zmianę wyroku (jak wynika z treści apelacji omyłkowo wnioskował o oddalenie powództwa w całości) i uwzględnienie powództwa, względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji przy uwzględnieniu kosztów procesu.
W uzasadnieniu apelujący szczegółowo odniósł się do wskazanych zarzutów argumentując wbrew ustaleniom sądu, że co do niewypłacalnościspółki A- (...)powyższe można wywieść z całości okoliczności sprawy, a w szczególności dowodzi tego okoliczność, że spółka nie jest w stanie zapłacić swego wymagalnego długu.
Pozwany na rozprawie przed Sądem Apelacyjnym wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów w/g norm przepisanych.
Sąd Apelacyjny ustalił i zważył co następuje:
Apelacja powoda nie jest zasadna.
Sąd I instancji dokonał w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych, które to ustalenia Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne bez konieczności ich ponownego dokonywania.
Sąd Okręgowy nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej zart. 233 § 2 k.p.c.Oceniając wiarygodność zeznań świadków w kontekście wszystkich okoliczności sprawy w szczególności dowodów z dokumentów.
Z treści podjętej przez wspólników uchwały jednoznacznie wynika, że powód a także inni wspólnicy wyrazili zgodę na przeniesienie własności nieruchomości spółki naA. K..
Autentyczność tego dokumentu nie była kwestionowana nigdy też nawet po zawarciu umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie powód swojej zgody nie kwestionował. W świetle tego, że zgoda na powyższą czynność wynikała ze zgodnego działania powoda i jego synaT. M.w celu stworzenia warunków pozwalających na kontynuowanie działalności gospodarczej w innej formie i za pośrednictwem innych osób, co z kolei pozwoliłoby na zapłatę ceny za nieruchomość na rzecz powoda, nie sposób uznać, że powód takiej zgody nie wyraził.
Dopiero gdy w skład nowo powstałej spółki, jako wspólnik nie wszedłT. M.okazało się, że do realizacji wspólnych planów nie doszło, a to spowodowało kwestionowanie dokonanej czynności.
W takiej sytuacji zważywszy dodatkowo na powiązania rodzinne i aktualnie już wspólny interes(...) spółki A- (...)w odzyskaniu nieruchomości istniały podstawy w ocenie Sądu Apelacyjnego aby zeznania świadków w zakresie w jakim świadkowie zeznają, że powód nie wiedział o zamiarze oraz dokonaniu zaskarżonej czynności są niewiarygodne. Odmowa wiary zeznaniomA. M.,M. C.,T. M.,M. M.iM. P.nie narusza dyspozycjiart. 233 § 1 k.p.c.
Apelujący nie zdołał wykazać, że dokonując oceny zeznań wyżej wymienionych świadków Sąd orzekający uchybił zasadom logicznego rozumowania, lub doświadczenia życiowego, a tylko takie uchybienia mogą być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów.
(por. m. in.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16.12.2005 r., III CSK 314/05, II CK 59/05 z dnia 15.09.2005 r., II CK 385/04 – wyrok z dnia 10.02.2005 r., II CK 419/04 z dnia 9.02.2005 r.).
Sąd Okręgowy nie naruszył takżeart. 328 § 2 k.p.c.oceniając żądanie powoda uznania czynności prawnej za bezskuteczną wobec powoda w oparciuart. 527 k.c.dla wyjaśnienia istoty sprawy na sądzie orzekającym spoczywał obowiązek ustalenia wszystkich przesłanek zakreślonych dyspozycjąart. 527 i nast. k.c.okoliczność, że dłużnik miał świadomość działania z pokrzywdzeniem wierzycieli co ustalił Sąd I instancji, a także, że dokonana czynność może zostać uznana za krzywdzącą wierzycieli nie jest wystarczająca dla uwzględnienia powództwa.
Nie zauważa apelujący, że na powodzie zgodnie zart. 6 k.c.spoczywał obowiązek wykazania niewypłacalności dłużnika słusznie powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego zauważył Sąd I instancji, że niewypłacalność dłużnika powinna istnieć w chwili zaskarżenia czynności, tj. wniesienia powództwa o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną) i zachować aktualność na dzień orzekania (wyrok SN z 18.04.2012 r., VCSK 183/11).
Powód nie podniósł żadnych twierdzeń, ani też nie przeprowadził dowodów na okoliczność aktualnego stanu wypłacalnościspółki A- (...). Powód nie dochodził zapłaty wierzytelności od spółki na drodze sądowej, co więcej nawet takiej możliwości nie rozważał (pismo powoda z 23.03.2012 r. k – 118 akt).
Poczynając od 2009 r. nie wiadomo jaki jest majątek spółki, jakie posiada zobowiązania (za wyjątkiem wierzytelności powoda i pozwanego). Skoro zatem powód nie sprostał ciężarowi dowodu co do niewypłacalności będącej dłużnikiem spółki, a z postępowania dowodowego wynika, że poza nieruchomością nabytą od powoda i jego żony,spółka A- (...)” posiadała także towar to słusznie uznał Sąd I instancji, że istotna z punktu widzenia zgłoszonego roszczenia okoliczność nie została udowodniona.
Sporządzone uzasadnienie wyroku nie jest wewnętrznie sprzeczne jak twierdzi skarżący. Pomimo bowiem ustalenia, że zostały spełnione warunki zart. 527 § 4 k.c.Sąd orzekający wskazał, iż nie została udowodniona niewypłacalność dłużnika, która jest konieczna dla skutecznego domagania się bezskuteczności czynności.
Twierdzenia powoda zawarte w apelacji co do tego, że spółka nie jest w stanie spłacić długu, nie są wystarczające w świetle uwag wyżej poczynionych. Ponadto Sąd Apelacyjny zgadza się z Sądem Okręgowym, że skoro powód jako wierzyciel wyraził zgodę na dokonanie zaskarżonej czynności, to z uwagi na zmianę okoliczności i zawiązanie nowej spółki bez udziału w niej jego syna nie może obecnie skutecznie twierdzić, że czynność została dokonana z jego pokrzywdzeniem. Słusznie powołał się Sąd I instancji na pogląd Sądu Najwyższego zaprezentowany w wyroku z dnia 13 października 2006 r. w sprawie III CSK 58/06 (OSNC 2007/9/138), że okoliczność zgody wierzyciela na dokonanie czynności, a taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie wyłącza możliwość oceny działania sprzedającego dłużnika in fraudem creditoris w rozumieniuart. 527 § 1 k.c.
W rezultacie pomimo spełnienia części przesłanek zart. 527 k.c., to roszczenie z uwagi na niewykazanie (konieczne jest w tym przypadku udowodnienie niewypłacalności dłużnika, a nie tylko uprawdopodobnienie tego faktu jak to twierdzi w apelacji skarżący) niewypłacalności dłużnika, a także z uwagi na zgodę wierzyciela na dokonanie czynności, nie mogło zostać uwzględnione.
Sąd Okręgowy nie naruszył dyspozycjiart. 527 k.c.ani teżart. 6 k.c.właściwie rozkładając ciężar dowodu.
Mając powyższe okoliczności na względzie, podzielając w pełni prawidłowość ustaleń faktycznych oraz rozważań prawnych Sądu I instancji Sąd Apelacyjny na mocyart. 385 k.p.c.apelację powoda jako pozbawioną podstaw oddalił. Sąd Apelacyjny pomimo wniosku pełnomocnika pozwanego o zasądzenie kosztów według norm przepisanych, nie orzekł o tym obowiązku bowiem pełnomocnik pozwanego nie był adwokatem, radcą prawnym ani też rzecznikiem patentowym, w konsekwencji zgodnie zart. 98 § 2 k.p.c.winien te koszty wykazać, czego nie uczynił.