Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1092/13
Data wyroku: 2014-03-10 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Zwolnienie Spod Egzekucji
Podstawa prawna: art. 841 k.p.c.

Sygn. akt III Ca 1092/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2013 roku w sprawie z powództwaE. D.iP. D.przeciwkoW.Sp.j. z siedzibą wW.o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi w punkcie 1. zwolnił spod egzekucji prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Pile,A. W.z wnioskuW.Sp. j. z siedzibą wW.przeciwko(...) Sp. z o.o.z siedzibą wŁ.prowadzonej za sygnaturą Km 470/11 zespół szklarni ogrodniczych o konstrukcji stalowo-aluminiowej w ilości 4 sztuk, kocioł grzewczyD. V.wraz z instalacją i palnik olejowyW. M.posadowione na nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą nr (...)oraz na nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi prowadzi księgę wieczystą nr LD(...), w punkcie 2. zasądził od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 4.210 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, a w punkcie 3. nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi kwotę 94,57 zł tytułem pozostałej części wynagrodzenia biegłego z zakresu budownictwa.
Wskazane orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym:P. D.jest właścicielem nieruchomości przyul. (...)wŁ.oraz – wraz zE. D.współwłaścicielem na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, nieruchomości przyul. (...)wŁ.. Na obu nieruchomościach są usytuowane stalowo-aluminiowe szklarnie ogrodnicze. W dniu 26 czerwca 2007 roku aktem notarialnymP. D.oświadczył, że wnosi do(...) sp. z o.o.z siedzibą wŁ.wkład niepieniężny w postaci rzeczy ruchomej - szklarni o wartości 1.798.000 zł, na którą składa się konstrukcja stalowo-aluminiowa szklarni o powierzchni 2700 m2, kocioł grzewczyD. V.wraz z niezbędną instalacją ogrzewania c.o., palnik olejowyW. M.oraz stoły produkcyjne zalewowo-przesuwaneV.-D.jako wkład niepieniężny (aport) w zamian za 3.596 równych i niepodzielnych udziałów po 500 zł każdy. Oświadczenie to zostało złożone w wyniku podjęcia w dniu 14 czerwca 2007 roku uchwały przez nadzwyczajne zgromadzenie wspólników(...) sp. z o.o., w której dokonano podwyższenia kapitału zakładowego z kwoty 50.000 zł do kwoty 1.848.000 zł. Na wniosek wierzycielaW.Sp.j. z siedzibą wW.Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w PileA. W.wszczął przeciwko dłużnikowi(...) sp. z o.o.postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego - nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanym przez Sąd Rejonowy w Pile z dnia 20 października 2008 roku w sprawie o sygnaturze akt V GNC 1066/08/1 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 21 listopada 2008 roku. Postępowanie egzekucyjne prowadzono pod sygn. akt Km 470/11. W dniu 5 sierpnia 2011 roku komornik sądowy dokonał zajęcia ruchomości w postaci zespołu szklarni ogrodniczych o konstrukcji stalowo-aluminiowej (4 sztuki), kotła grzewczegoD. V.wraz z instalacją oraz palnika olejowegoW. M.. Zajęte ruchomości oddano pod dozórP. D..
W tym stanie rzeczy Sąd I instancji uwzględnił powództwo w całości, jako jego podstawę prawną wskazującart. 841 k.p.c.Opisane w orzeczeniu przedmioty stanowią bowiem części składowe wskazanych wyżej nieruchomości i jako takie nie mogły być przedmiotem aportu dospółki (...), nie weszły w skład jej majątku spółki i nadal są własnością powodów. Postępowanie egzekucyjne zostało zaś skierowane przeciwkospółce (...), a nie powodom.

Apelację o powyższego wyroku wywiódł pozwany, skarżąc go w całości i zarzucając:
- naruszenieart. 48 k.c.przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu, że objęte pozwem o wyłączenie spod egzekucji ruchomości, stanowią część składową gruntu powodów,
- naruszenieart. 191 k.c.przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że ruchomości objęte powództwem zostały połączone z nieruchomością w taki sposób, że stały się jego częścią składową,
- naruszenieart. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlaneprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, wbrew brzmieniu przepisu, że kocioł grzewczy, zbiornik i palnik stanowią budowlę,
- naruszenieart. 258 § 2 k.s.h.przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że oświadczenie powodaP. D.o wniesieniu aportem przedmiotowych ruchomości dospółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) sp. z o.o.nie miało znaczenia w niniejszym procesie,
- naruszenieart. 233 k.p.c.poprzez pominięcie okoliczności, że załączone do pozwu dokumenty w postaci decyzji budowlanych oraz mapek nie dotyczą nieruchomości, na której doszło do zajęcia ruchomości objętych pozwem, a także poprzez pominięcie okoliczności, że z opinii biegłego i jego zeznań złożonych na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r., wynika, że pod adresem wskazanym w pozwie, tj. naul. (...)nie ma żadnego obiektu, natomiast obiekt występuje pod nr 8/10.
Wskazując na powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powodów solidarnie na rzecz pozwanego kosztów procesu za obie instancje, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, zaś ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów dotychczasowego postępowania.

Na terminie rozprawy apelacyjnej w dniu 13 lutego 2014 r. pełnomocnik pozwanego podtrzymał swe stanowisko w sprawie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu w całości.
Zaskarżone orzeczenie należało uznać za prawidłowe, stanowiące wynik właściwej oceny zebranego materiału dowodowego. Sąd odwoławczy w pełni podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji i przyjmuje je za własne.
Wszystkie zgłoszone przez pozwanego zarzuty zarówno w sferze materialnoprawnej jak i procesowej, zmierzają w zasadzie do zakwestionowania stanowiska Sądu Rejonowego, wedle którego przedmiotowe szklarnie ogrodnicze o konstrukcji stalowo-aluminiowej, a także kocioł grzewczy wraz z instalacją i palnikiem są obiektami trwale związanymi z gruntem i jako takie stanowią część składową nieruchomości. Zarzuty te nie są jednak trafne.
W rozpoznawanej sprawie trafnie bowiem Sąd I instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności w oparciu o sporządzoną przezK. H., biegłego sądowego z zakresu budownictwa opinię przyjął, że wskazane szklarnie wraz z kotłem, instalacją grzewczą i palnikiem stanowią część składową nieruchomości. Z opinii tej jednoznacznie bowiem wynika, że sposób posadowienia konstrukcji szklarni wiąże ją w sposób trwały z gruntem. Inaczej niż twierdzi skarżący załączone do opinii zdjęcia nie wskazują, by konstrukcja szklarni była przymocowana do betonowych fundamentów śrubami i by przymocowanie to miało charakter nietrwały. Słupy podtrzymujące konstrukcję szklarni są bowiem osadzone na zagłębionych w gruncie betonowych fundamentach, a ściany osłonowe szklarni są posadowione na ławach betonowych i powiązane z fundamentami słupów skrajnych. Podkreślić też należy, że jak wynika z opinii sposób mocowania konstrukcji do fundamentów nie ma znaczenia dla kwalifikacji tejże budowli jako części składowej. Nie ma także racji pozwany zgłaszając zastrzeżenia dotyczące zakwalifikowania kotła grzewczego z odpowiednią instalacją i palnikiem do części składowych nieruchomości powodów. Zauważenia bowiem wymaga, że wskazane przedmioty stały się częściami składowymi szklarni w rozumieniuart. 47 k.c.poprzez ich trwałe połączenie. Tym samym wobec uznania samych konstrukcji stalowych szklarni za część składową nieruchomości powodów, również kocioł grzewczy, palnik i towarzysząca mu instalacja stanowią cześć składową nieruchomości. Wedleart. 47 § 2 i 3 k.c.częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego, a przedmioty połączone z rzeczą tylko dla przemijającego użytku nie stanowią jej części składowych. Należy jednak zauważyć, że ciężar dowodu co do połączenia jedynie dla przemijającego użytku albo możliwości odłączenia od rzeczy bez uszkodzenia lub istotnej zmiany obu przedmiotów, spoczywa na osobie, która odmawia rzeczy charakteru części składowej. W rozpoznawanej sprawie pozwany nie sprostał temu obowiązkowi i nie wykazał powyższych okoliczności. Fakt zaś, że wskazana instalacja grzewcza obejmująca zarówno piec jak i palnik nie stanowią budowli w rozumieniuart. 3 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane(t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) nie ma rozstrzygającego znaczenia dla oceny, czy rzeczy te dzielą los całej nieruchomości i objęte są zasadą wyrażoną wart. 191 k.c.poprzez trwałe połączenie ich ze szklarnią i poprzez posadowienie na fundamencie – z gruntem. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że wbrew twierdzeniom pozwanego, składając ustną uzupełniającą opinię na terminie rozprawy w dniu 10 stycznia 2013 r. biegły sądowyK. H.wyraźnie wskazał, że będąca przedmiotem sporu szklarnia znajduje się nadziałkach o nr (...), a zatem na nieruchomości pod adresemul. (...). Nadto, wskazane w apelacji decyzje budowlane oraz przedstawione przez powodów mapki nie stały się elementami stanu faktycznego opisanego w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia i tym samym zarzut niewłaściwego ich uwzględnienia nie może odnieść skutku.
Skoro zatem wskazane przedmioty są częściami składowymi nieruchomości należących do powodów to nie mogą podlegać egzekucji skierowanej przeciwko innemu podmiotowi. Konsekwencją bowiem braku samodzielności części składowej jako przedmiotu własności ipraw rzeczowychjest to, że od chwili połączenia z rzeczą część składowa dzieli los prawny rzeczy. Stosownie doart. 47 § 1 i art. 191 k.c.część składowa nie może być odrębnym przedmiotem własności i innychpraw rzeczowych, a własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową. W tym stanie rzeczy nie sposób podzielić zarzutów pozwanego odnośnie naruszeniaart. 48 i art. 191 k.c.orazart. 233 k.p.c., a takżeart. 3 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Wreszcie nie sposób również podzielić stanowiska pozwanego, sformułowanego jako zarzut naruszeniaart. 258 § 2 k.s.h, wedle którego twierdzenie o braku podstaw do kwalifikacji szklarni z wyposażeniem jako części składowych nieruchomości można wywieść również z faktu wniesienia tych rzeczy dospółki (...)w formie aportu niepieniężnego. W tym względzie słusznie bowiem Sąd I instancji stwierdził, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla wyniku sprawy. Wniesienie aportu do spółki nastąpiło na podstawie oświadczenia jej wspólnikaP. D., które nie ma charakteru wiążącego dla Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę i nie może stać na przeszkodzie dokonaniu przez Sąd samodzielniej oceny charakteru prawnego tychże przedmiotów w świetleart. 47 i art. 48 k.c.Nietrafna jest również argumentacja dotycząca zaaprobowania tak określonego aportu przez Sąd dokonujący wpisu podwyższenia kapitału zakładowegospółki (...)do KRS. Sąd rejestrowy nie jest bowiem uprawniony do skrupulatnego badania zdolności aportowej rzeczy wnoszonych do spółki w szczególności gdy – tak jak w niniejszej sprawie, konieczne jest w tym zakresie przeprowadzenie drobiazgowego postępowania dowodowego i zasięgnięcie opinii biegłych sądowych dysponujących specjalistyczną wiedzą. Co do zasady wystarczające jest w tym względzie oparcie się na niebudzącym oczywistych wątpliwości oświadczeniu wspólnika wnoszącego wkład oraz oświadczeniu zarządu spółki o pokryciu udziałów. Należy też zauważyć, że przywołany przez pozwanego przepisart. 258 § 2 k.s.h.w żaden sposób nie koreluje z istotą zarzutu apelacji. Przepis ten odnosi się bowiem do formy oświadczenia dotychczasowego wspólnika o objęciu nowego udziału bądź udziałów lub o objęciu podwyższenia wartości istniejącego udziału bądź udziałów, wskazując, że w tym zakresie wymagana jest forma aktu notarialnego.
W konsekwencji, zdaniem Sądu odwoławczego słusznie Sąd I instancji uwzględnił w całości powództwo o zwolnienie szklarni wraz z kotłem grzewczym, instalacją i palnikiem spod egzekucji, uznając, że zajęte przez komornika sądowego przedmioty stanowią części składowe nieruchomości należących do niebędących dłużnikami powodów i jako takie nie mogą być przedmiotem egzekucji skierowanej do majątkuspółki (...).
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawieart. 385w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.oddalił apelację.