Sąd Okręgowy w Częstochowie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Ka 1172/13
Data wyroku: 2014-03-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Powaga Rzeczy Osądzonej
Podstawa prawna: 438 pkt. 1 i 2 kpk
Teza: Postanowienie Sądu Rejonowego w Myszkowie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, nie stanowi w swej istocie sprostowania oczywistwej omyłki pisarskiej ,ale niedopuszczalną modyfikację wskazanych w wyroku kwalifiakcji prawnych czynów oraz podstaw  wymiaru kary i takie pozostaje procesowo bezskuteczne

Sygn. akt VII Ka 1172/13

UZASADNIENIE
K. G.został oskarżony o to, że:

1
w nocy z 23/24 grudnia 2010 roku w miejscowościC.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zM. M. (1), orazD. R.po uprzednim wybiciu szyby w oknie dostał się do wnętrza magazynu ze złomem kolorowym, a następnie zabrał w celu przywłaszczenia złom w postaci miedzi o wadze 306 kg, wartości 8.874,00 zł działając na szkodę(...)wP., tj. o przestępstwo zart. 279 § 1 k.k.

2
na początku grudnia 2010 roku w miejscowościC.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zM. M. (1)z magazynu ze złomem kolorowym zabrał w celu przywłaszczenia złom w postaci miedzi o wadze 50 kg, wartości 1.450,00 zł działając na szkodę(...)wP., tj. o przestępstwo zart. 278 § 1 k.k.

3
w połowie miesiąca grudnia 2010 roku w miejscowościC.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zM. M. (1)z magazynu ze złomem kolorowym zabrał w celu przywłaszczenia złom w postaci miedzi o wadze 50 kg wartości 1.450,00 zł na szkodę(...)wP., tj. o przestępstwozart. 278 § 1 k.k.

4
w miesiącu listopadzie 2010 roku w miejscowościC.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zM. M. (1)z magazynu ze złomem kolorowym zabrał w celu przywłaszczenia złom w postaci miedzi o wadze 60 kg wartości 1.740,00 zł działając na szkodę(...)wP., tj. o przestępstwo zart. 278 § 1 k.k.

5
w okresie miesiąca wrzesień-paździemik 2010 roku w miejscowościC.z magazynu ze złomem kolorowym zabrał w celu przywłaszczenia złom w postaci miedzi o wadze 25 kg wartości 725,00 zł działając na szkodę(...)wP., tj. o przestępstwo zart. 278 § 1 k.k.

M. M. (1)został oskarżony o to, że:

6
w nocy z 23/24 grudnia 2010 roku w miejscowościC.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zK. G.orazD. R.poprzednim wybiciu szyby w oknie dostał się do wnętrza magazynu ze złomem kolorowym, a następnie zabrał w celu przywłaszczenia złom w postaci miedzi o wadze 306 kg wartości 8.874,00 zł działając na szkodę(...)wP., tj. o przestępstwo zart. 279 § 1 k.k.

7
na początku grudnia 2010 roku w miejscowościC.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zK. G.z magazynu ze złomem kolorowym zabrał w celu przywłaszczenia złom w postaci miedzi o wadze 50 kg wartości 1.450,00 na szkodę(...)wP., tj. o przestępstwo zart. 278 § 1 k.k.

8
w połowie miesiąca grudnia 2010 roku w miejscowościC.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zK. G.z magazynu ze złomem kolorowym zabrał w celu przywłaszczenia złom w postaci miedzi o wadze 50 kg wartości 1.450,00 zł działając na szkodę(...)wP., tj. o przestępstwo zart. 278 § 1 k.k.

9
w miesiącu listopadzie 2010 roku w miejscowościC.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zK. G.z magazynu ze złomem kolorowym zabrał w celu przywłaszczenia złom w postaci miedzi o wadze 60 kg wartości 1.740,00 zł działając na szkodę(...)wP., tj. o przestępstwozart. 278 § 1 k.k.

D. R.został oskarżony o to , że:
10. w nocy z 23/24 grudnia 2010 roku w miejscowościC.woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zM. M. (1)orazK. G.po uprzednim wybiciu szyby w oknie dostał się do wnętrza magazynu ze złomem kolorowym, a następnie zabrał w celu przywłaszczenia złom w postaci miedzi o wadze 306 kg, wartości 8.874,00 zł, działając na szkodę(...)wP., tj. o przestępstwo zart.279 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Myszkowie wyrokiem z dnia 30 lipca 2013 roku, wydanymw sprawie II K 240/11, orzekł:

1
oskarżonegoK. G.uznaje za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie 1 części wstępnej wyroku, przy czym przyjmuje, że waga zabranej w celu przywłaszczenia miedzi wynosiła 108 kg., a jej wartość 3.132 złote tj. wyczerpującego znamiona przestępstwa zart. 279 § 1 k.k.i za to na podstawieart.279§ 1 k.k.wymierza oskarżonemu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;

2
oskarżonegoK. G.uznaje za winnego popełnienia czynów opisanych w punktach: 2, 3, 4 części wstępnej wyroku wyczerpujących znamiona przestępstwa zart. 278 § 1 k.k., przy czym przyjmuje, że czynów tych dokonałw warunkach ciągu przestępstw określonych wart. 91 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 278 § 1 k.k.związku zart. 91 § 1 k.k.wymierza oskarżonemu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;

3
oskarżonegoK. G.uznaje za winnego popełnienia czynu, opisanego punkcie 5 części wstępnej wyroku tj. czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa zart. 278 § 1 k.k.i na podstawieart. 278 § 1 k.k.wymierza oskarżonemu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

4
na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 i 2 k.k.łączy orzeczone wobec oskarżonegoK. G.kary pozbawienia wolności i w ich miejsce wymierza oskarżonemu łączną karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

5
na podstawieart. 63 § 1 k.k.zalicza oskarżonemuK. G.na poczet orzeczonej wobec oskarżonego łącznej kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od 28 grudnia 2010 roku do dnia 30 grudnia 2010 roku, przy czym przyjmuje, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie odpowiada jednemu dniowi pozbawienia wolności;

6
oskarżonegoM. M. (1)uznaje za winnego tego, że w nocyz 23/24 grudnia 2010 roku w miejscowościC.woj.(...)działając wspólniei w porozumieniu zK. G.orazD. R.zabrał w celu przywłaszczenia złom w postaci miedzi o wadze 108 kg. wartości 3.132 złote na szkodę(...)wP.po uprzednim wybiciu szyby w oknie i przedostaniu się do wnętrza magazynu ze złomem kolorowym przezK. G.tj. popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa zart. 279 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 279 § 1 k.k.wymierza oskarżonemu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;

7
oskarżonegoM. M. (1)uznaje za winnego popełnienia czynów opisanych punktach: 7, 8, 9 części wstępnej wyroku wyczerpujących znamiona przestępstwa zart. 278 § 1 k.k., przy czym przyjmuje, że czynów tych dokonałw warunkach ciągu przestępstw określonych wart. 91 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 278 § 1 k.k.związku zart. 91 § 1 k.k.wymierza oskarżonemu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;

8
na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 i 2 k.k.łączy orzeczone wobec oskarżonegoM. M. (1)kary pozbawienia wolności i w ich miejsce wymierza oskarżonemu łączną karę 1 (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;

9
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt. 1 k.k.warunkowo zawiesza wobec oskarżonegoM. M. (1)kary pozbawienia wolności na okres 3 (trzech) lat tytułem próby;

10
oskarżonegoD. R.uznaje za winnego tego, że w nocy z 23/24 grudnia 2010 roku w miejscowościC.woj.(...)działając wspólniei w porozumieniu zK. G.orazM. M. (1)zabrał w celu przywłaszczenia złom w postaci miedzi o wadze 108 kg. wartości 3.132 złote na szkodę(...)wP.po uprzednim wybiciu szyby w oknie i przedostaniu się do wnętrza magazynu ze złomem kolorowym przezK. G., tj. popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa zart. 279 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 279 § 1 k.k.wymierza oskarżonemu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;

11
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt. 1 k.k.warunkowo zawiesza wobec oskarżonegoD. R.kary pozbawienia wolności na okres 2 (dwóch) lat tytułem próby;

12
na podstawieart. 29 ust. 1 Ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawoo adwokaturzezasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokataA. R.kwotę 708,48 złotych (siedemset osiem złotych czterdzieści osiem groszy w tym podatek VAT) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej oskarżonemuD. R.z urzędu;

13
na podstawieart. 626 § 1 k.p.k.,art. 627 k.p.k.,art. 2 ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawyo opłatach w sprawach karnychzasądza na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonegoD. R.kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem opłaty oraz kwotę 253 (dwieście pięćdziesiąt trzy złote) tytułem wydatków poniesionych w sprawie;

14
na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwalnia oskarżonychK. G.iM. M. (1)od ponoszenia kosztów sądowych, którymi obciąża Skarb Państwa.

Postanowieniem z dnia 31 lipca 2013 roku, wydanym w sprawie II K 240/11,Sąd Rejonowy w Myszkowie sprostował oczywistą omyłkę pisarską w wyroku Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 30 lipca 2013 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II K 240/11 poprzez uzupełnienie w punktach 1, 6 i 10 rozstrzygnięcia o karze: - kwalifikacji prawnej czynów oskarżonych o wskazanie: „i przyjmuje, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi w rozumieniuart. 283 k.k.”, - podstawy wymiaru kary o wskazanie „w zw. zart. 283 k.k.” W uzasadnieniu postanowienia Sąd Rejonowy wskazał, że wyrokiem z dnia 30 lipca 2013 roku Sąd uznał oskarżonychK. G.,M. M. (1)iD. R.za winnych popełnienia zarzucanych im czynów, między innymi zart. 279 § 1 kki wymierzył karę poniżej dolnej granicy zagrożenia ustawowego przyjmując, iż kara w minimalnym wymiarze byłaby w okolicznościach sprawy karą zbyt surową. Omyłkowo w treści orzeczenia nie zostało uwidocznione przyjęcie przez Sąd wypadku mniejszej wagi określonego wart. 283 kk. Powyższy błąd stanowi w ocenie Sądu I instancji oczywistą omyłkę pisarską, wobec powyższego orzeczenie Sąd Rejonowy sprostował w sposób wskazany w sentencji postanowienia.
Apelację od wyżej opisanego wyroku wywiódł Prokurator Prokuratury Rejonowej w Myszkowie, zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonych. Zaskarżonemu orzeczeniu prokurator zarzucił: 1. obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 279 § 1 k.k., polegającą na błędnym wymierzeniu na podstawie wyżej wymienionego przepisu kary dziesięciu miesięcy pozbawienia wolności, a więc poniżej dolnej granicy zagrożenia, wobec oskarżonychK. G.,M. M. (1)iD. R., za czyn opisanyw punkcie pierwszym aktu oskarżenia pomimo, iż powołany przepis przewiduje dolną granicę zagrożenia w wymiarze jednego roku; 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na niezasadnym przyjęciu w postanowieniu o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej z dnia 31 lipca 2013 roku, że czyn zarzucany oskarżonym opisany w punkcie pierwszym aktu oskarżenia, stanowi wypadek mniejszej wagi, podczas gdy prawidłowa analiza okoliczności przedmiotowo-podmiotowych tego czynu prowadzi do przeciwnego wniosku.
W konkluzji prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec wszystkich oskarżonych za zarzucany im czyn zart. 279 § 1 k.k.kary jednego roku pozbawienia wolności, a w pozostałym zakresie utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja wniesiona przez prokuratora okazała się zasadna i skutkiem jej wywiedzenia musiała być zmiana zaskarżonego wyroku.
Przed przystąpieniem do analizy zarzutów zawartych w środku odwoławczym przypomnieć należy, iż zgodnie z brzmieniemart. 433 § 1 k.p.k.sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach środka odwoławczego, a w zakresie szerszym o tyle, o ile ustawa to przewiduje. Mając to na uwadze Sąd Okręgowy stwierdzając na wstępie z urzędu, iż w badanej sprawie nie występują żadne bezwzględne przyczyny odwoławcze, o których mowa wart. 439 § 1 k.p.k., ani też nie zachodzi w niej rażąca niesprawiedliwość orzeczenia, o której mowa wart. 440 k.p.k., odniesie się wprost do zarzutów zawartych w apelacji oskarżyciela publicznego.
I tak, w pełni zasadnym okazał się zarzut obrazy przepisu prawa materialnego, polegającej na orzeczeniu wobec oskarżonych, na podstawieart. 279 § 1 k.k., kar pozbawienia wolności poniżej dolnej granicy zagrożenia ustawowego, która – co oczywiste – wynosi 1 rok. Sąd Rejonowy uznając oskarżonychK. G.,M. M. (1)iD. R.za winnych zarzucanego im czynu, wyczerpującego znamionaart. 279 § 1 k.k., na jego podstawie wymierzył wobec każdego z oskarżonych za ten czyn karę dziesięciu miesięcy pozbawienia wolności w sytuacji, gdy przepisart. 279 § 1 k.k.przewiduje jako dolną granicę zagrożenia 1 rok pozbawienia wolności, a tym samym niedopuszczalne było wymierzenie na podstawieart. 279 § 1 k.k.kary w wymiarze 10 miesięcy pozbawienia wolności. Z tej też przyczyny zaskarżone orzeczenie w omawianym zakresie musiało podlegać zmianie, poprzez orzeczenie wobec oskarżonych kary w minimalnym przewidzianym przez ustawę za czyn zart. 279 § 1 k.k.wymiarze, czyli 1 roku pozbawienia wolności.
Na zmianę oceny orzeczenia Sądu I instancji jako nieprawidłowego, zapadłego z obrazą prawa materialnego, nie może wpłynąć pozytywnie fakt wydania przez Sąd meriti postanowienia z dnia 31 lipca 2013 roku, o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej. W opisanym postanowieniu Sąd Rejonowy uzupełnił kwalifikację prawną czynów oskarżonych, poprzez wskazanie, że czyny te stanowią wypadek mniejszej wagi w rozumieniuart. 283 k.k., oraz w istocie zmienił podstawę wymiaru kary, powołując się na przepisart. 283 k.k.Odnosząc się do treści powyższego postanowienia wskazać należy, że prostowanie w trybie określonym wart. 105 § 1 k.p.k.merytorycznych elementów wyroku nie pociąga za sobą skutków prawnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2012 roku, sygn. III KK 251/12). Podobny pogląd prawny wyraził również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 października 2011 roku,(...)40/11, stwierdzając, że w trybie przewidzianym wart. 105 § 1 k.p.k.nie mogą być „prostowane” treści merytoryczne orzeczenia, w tym podstawa skazania (umorzenia postępowania), podstawa wymiaru kary lub środków kamach. Z kolei w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2013 roku (sygn. VKK 9/13) wprost stwierdzono, że sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej nie może polegać na dodaniu do wyroku elementu pominiętego w procesie wyrokowania, a więc takiego jak stwierdzenie, iż przypisany oskarżonym czyn stanowi wypadek mniejszej wagi.
Mając na uwadze przytoczone poglądy prawne, w pełni akceptowane i podzielane przez Sąd Okręgowy, stwierdzić należy, iż postanowienie Sądu Rejonowego w Myszkowie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, nie stanowi w swej istocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, ale niedopuszczalną modyfikację wskazanych w wyroku kwalifikacji prawnych czynów oraz podstaw prawnych wymiaru kary, i jako takie pozostaje procesowo bezskuteczne. Podkreślić bowiem trzeba, iż wzruszenie merytorycznej zawartości wyroku Sądu I instancji nie może nastąpić w inny sposób, jak tylko na drodze postępowania odwoławczego. Innymi słowy, nie może prowadzić do merytorycznej zmiany wyroku wydanie postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej.
Sumując, z podanych wyżej powodów Sąd Okręgowy w Częstochowie uwzględnił apelację prokuratora. W związku z tym, opierając się na dyspozycjiart. 437 § 1 i 2 k.p.k.w związku zart. 438 pkt 1 k.p.k.zaskarżony wyrok zmienił w zakresie wymiaru kary w ten sposób, że wpunkcie 1, 6 i 10w miejsce orzeczonych wobec oskarżonychK. G.,M. M. (1),D. R.kar po 10 miesięcy pozbawienia wolności, orzekł wobec oskarżonych na podstawieart. 279 § 1 k.k.kary po 1 roku pozbawienia wolności. Konsekwencją powyższej zmiany musiało być uchyleniepunktów 4,5,8,9 i 11w całości orazpunktu 13w zakresie opłaty, po czym orzeczenie na nowo kar łącznych wobec oskarżonychK. G.iM. M. (1), ich warunkowe zawieszenie wobec oskarżonychM. M. (1)iD. R., w wymiarach oraz na okresy tak jak orzeczone były przez Sąd I instancji, wobec niezaskarżenia tej części orzeczenia przez prokuratora, jak również orzeczenie o zaliczeniu na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawieK. G.. Orzeczenie o kosztach oparto o treśćart. 624 § 1 k.p.k.w związku zart. 634 k.p.k.orazart. 10 ust.1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych, zwalniając na zasadzie słuszności oskarżonychK. G.,M. M. (1),D. R.w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa wydatków postępowania odwoławczego, którymi obciążono Skarb Państwa oraz zasądzając od oskarżonegoD. R.na rzecz Skarbu Państwa jedną opłatę za obie instancje w kwocie 180 złotych. Wreszcie, na podstawieart. 29 ust 1 ustawy Prawo o adwokaturzew związku z§ 14 ust 2 pkt 4 oraz § 2 ust 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduzasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokataA. R.- Kancelaria Adwokacka wM.kwotę 516,60 złotych tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną oskarżonemuD. R.z urzędu w postępowaniu przed sądem odwoławczym.