Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 324/14
Data wyroku: 2014-06-12 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Teresa Kołeczko-Wacławik, Jolanta Zarzycka, Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Służebność Gruntowa
Podstawa prawna: art. 285 k.c., art. 145 § 1 k.c. \

Sygn. akt III Ca 324/14

POSTANOWIENIE
Dnia 12 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący - Sędzia  SO Teresa Kołeczko - Wacławik (spr.)
Sędziowie:    SO Leszek Dąbek
SR (del.) Jolanta Zarzycka
Protokolant   Justyna Chojecka
po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 r. na rozprawie sprawy
z wnioskuS. K.(K.)
z udziałemD. K.(K.),D. W.,C. W.iL. S.
o ustanowienie służebności gruntowej
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach
z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I Ns 341/11
postanawia:

1
zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 4 o tyle, że w miejsce zasądzonego w nim wynagrodzenia zasądzić 528 zł (pięćset dwadzieścia osiem złotych);

2
nie obciążać uczestników postępowaniaC.iD. W.kosztami postępowania odwoławczego.

SSR del. Jolanta Zarzycka SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SSO Leszek Dąbek
Sygn. akt III Ca 324/14

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach ustanowił służebność gruntową polegającą na prawie posadowienia oraz prawie do korzystania z przyłączenia kanalizacji sanitarnej oraz jego konserwacji i remontów w obrębie istniejącego trzymetrowego pasa drogi koniecznej, którą jest obciążona nieruchomość obejmującadziałkę nr (...)o obszarze 389 m2, stanowiąca obecnie własność uczestniczki postępowaniaL. S.na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości obejmującychdziałkę (...)o obszarze 389 m2stanowiącej obecnie współwłasność wnioskodawczyniS. K.w ½ części i uczestników postępowaniaC. W.iD. W.w ½ części oraz na rzecz nieruchomości obejmującejdziałkę (...)o obszarze 389 m2stanowiącej obecnie współwłasność wnioskodawczyni i jej syna uczestnika postępowaniaD. K.po ½ części oraz ustanowił służebność tej samej treści w obrębie trzymetrowego pasa drogi wzdłuż południowej granicydziałki (...)na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości stanowiącejdziałkę (...), zgodnie z projektem sporządzonym przez biegłąI. M., który uczynił integralną częścią postanowienia. Tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczkiL. S.1056 zł i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestnikówC.iD. W.solidarnie wynagrodzenie w wysokości 1056 zł. Podstawą ustalenia wynagrodzenia była opinia biegłejB. R.. Ustalając wynagrodzenie sąd I instancji miał na uwadze, że dolegliwość dla właścicieli nieruchomości obciążonych związana z ustanowieniem służebności gruntowej będzie miała jedynie charakter okresowy, ograniczony do czasu trwania niezbędnych prac budowlanych związanych z posadowieniem przyłącza kanalizacji sanitarnej, a następnie dokonywania jego okresowych przeglądów i remontów. Jako podstawę rozstrzygnięcia powołał przepisart. 285 § 1 i 2 k.c.
O kosztach postępowania orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.
W apelacji, w zakresie zasądzonego w pkt 4 na rzecz uczestników postępowaniaC.iD. W.wynagrodzenia, wnioskodawczyni zarzuciła sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikającą z naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c., polegającą na braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i pominięcie w treści rozstrzygnięcia, że uczestnicy postępowaniaC.iD. W.są współwłaścicielami obciążonej służebnościądziałki (...)tylko w połowie, stąd wynagrodzenie wyliczone na 1056 złotych winno być tylko w połowie zasądzone na ich rzecz. Współwłaścicielką w drugiej połowie obciążonejdziałki (...)jest bowiem skarżąca. Wskazała, że z opinii biegłejB. R.wprost wynika, że wynagrodzenie w wysokości 1056 złotych przyjęte zostało jako pełne wynagrodzenie za ustanowienie służebności gruntowej dla właścicieli całejdziałki (...)., stąd uczestnikom postępowaniaC.iD. W.należne jest wynagrodzenie w połowie czyli w wysokości 528 złotych.
Przedstawiając powyższy zarzut wniosła o zmianę postanowienia w zaskarżonej części i zasądzenie na rzecz uczestnikówC.iD. W.wynagrodzenia w wysokości 528 złotych oraz obciążenie uczestników kosztami postępowania odwoławczego.
Uczestnicy postępowaniaC.iD. W.wnieśli o oddalenie apelacji i nieobciążanie ich kosztami postępowania odwoławczego
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Apelacja jest uzasadniona.
Wśród przepisów regulujących współwłasność rzeczy,art. 207 k.c.stanowi, że pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów i w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną.
Odnosząc powyższą regulację do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że współwłaścicielami obciążonej służebnością gruntowądziałki (...)są wnioskodawczyni w ½ części i uczestnicy postępowaniaC.iD. W.we wspólności ustawowej w ½ części, stąd ciężary związane z ustanowieniem służebności ponoszą po połowie i w takim też stosunku należy się im wynagrodzenie za ustanowienie służebności, ustalane przez analogię na podstawieart. 145 § 1 k.c.
Z opinii biegłejB. R.wynika, że wynagrodzenie w wysokości 1056 złotych ustalone zostało dla właścicieli nieruchomości obciążonych - zarównodziałki (...)stanowiącej obecnie własność uczestniczki postępowaniaL. S.jak i właścicielidziałki (...), czyli wnioskodawczyni oraz uczestników postępowaniaC.iD. W., w jednakowej wysokości. Działki mają taki sam obszar – 389 m2, ( taki zresztą jak nieruchomość władnąca czylidziałka (...)) i obciążone są w takim samym zakresie. Stąd trafnie przyjął Sąd Rejonowy, iż wyliczona przez biegłą wysokość wynagrodzenia jest odpowiednia do stopnia obciążenia nieruchomości stanowiącychdziałki (...). Bezpodstawnie zaś - jak zasadnie zarzuca skarżąca – z obraząart. 207 k.c., całe wynagrodzenie wyliczone dla właścicieli nieruchomości stanowiącejdziałkę (...)zasądził na rzecz uczestników postępowaniaC.iD. W.. Odpowiednie dla nich wynagrodzenie to połowa z 1056 zł., czyli 528 złotych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na zasadzieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.zmienił zaskarżone postanowienie i orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.w zw. zart. 102 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
Błędne rozstrzygnięcie sądu I instancji zaskarżone apelacją, nie było w żadnym stopniu spowodowane jakimikolwiek czynnościami procesowymi podejmowanymi przez uczestników postępowania. Był to błąd sądu, który przy braku stanowiska wnioskodawczyni co do wysokości ustalonego przez biegłą wynagrodzenia w postaci chociażby zwrócenia uwagi na fakt, iż wynagrodzenie to tylko w połowie należy się uczestnikom, nie może rodzić dla nich negatywnych skutków w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego.
Z tej przyczyny, mając na uwadze również charakter sprawy, której wynik przynosi korzyść dla nieruchomości władnącej stanowiącej współwłasność wnioskodawczyni i jej syna, zastosowanie zasady słuszności przy orzekaniu o kosztach postępowania uznał sąd odwoławczy za uzasadnione. Na możliwość jej stosowania w postępowaniu nieprocesowym wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniach z 19.2.1973r. II CZ29/73, z 2.3.2012r, II CZ 170/11.
SSR del. Jolanta Zarzycka SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SSO Leszek Dąbek