Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 808/13
Data wyroku: 2014-04-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Iwanowska, Jolanta Hawryszko, Barbara Białecka
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w związku z art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS oraz § 2 ust. 1 i 2  rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983, nr 8, poz. 43 ze zm.)

Sygn. akt III AUa 808/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 kwietnia 2014 r.

Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Jolanta Hawryszko (spr.)

Sędziowie:

SSA Barbara Białecka
SSA Urszula Iwanowska

Protokolant:

sekr. sąd. Karolina Popowicz

po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. w Szczecinie
sprawyJ. C.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.
o emeryturę
na skutek apelacji ubezpieczonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 30 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV U 1564/12

oddala apelację.

SSA Urszula Iwanowska SSA Jolanta Hawryszko SSA Barbara Białecka

Sygn. akt III AUa 808/13

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.decyzją z 15.11. 2012r. odmówił ubezpieczonemuJ. C.prawa do emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ ubezpieczony na datę 1.01.1999 r. nie osiągnął 25 letniego okresu składkowego i nieskładkowego, w tym co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
J. C.odwołując się od decyzji wniósł o zaliczenie do okresu składkowego i nieskładkowego oraz do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w Spółdzielni(...)w(...).01.1967 /9.09.1971 na stanowisku traktorzysty oraz do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w(...)od 1.03.1980 /28.02.1983.
Organ rentowy wnioskował o oddalenie odwołania.
Sąd Okręgowy w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie.
Sąd okręgowy ustalił, że organ rentowy ustalił, że ubezpieczony(...)ukończył 60 lat i na datę 1.01.1999 r. nie udowodnił 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, jedynie 23 lata, 11 miesięcy i 7 dni, w tym 9 lat, 6 miesięcy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie uwzględnił do okresu składkowego i nieskładkowego okresu zatrudnienia 1.01.1967 /9.09.1971 w Spółdzielni(...)wC.i do stażu pracy w szczególnych warunkach na stanowisku traktorzysty; nie uwzględnił do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia 1.03.1980 /28.02.1983 w(...), ponieważ pracodawca w świadectwie pracy w szczególnych warunkach z 5.07.2012 r. nie określił stanowiska pracy zgodnie zrozporządzeniem Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakter. Ubezpieczony nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego. Sąd okręgowy ustalił, że ubezpieczony od 1.01.1967 do 31.07.1970 nie był zgłoszony do ubezpieczenia społecznego przez Spółdzielnię(...)wC.. W sprawie o rentę w kwestionariuszu dotyczącym okresów zatrudnienia z 22.09.1994 ubezpieczony napisał, że w okresie od roku 1966 do 9.09.1971 r. pracował w gospodarstwie rolnym, zaś w oświadczeniu wnioskodawcy z 27.09.1994 r. napisał, że od 1.06.1966 r. do 10.09.1971 r. pracował w gospodarstwie rolnym rodziców wC.i okoliczność tę potwierdzili na drukach zeznania świadkowie -J. S.iS. N.stwierdzając, że praca ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców była wykonywana bez ograniczeń czasowych i ubezpieczony w/w okresie nie posiadał innego źródła utrzymania. Na okoliczność posiadania gospodarstwa rolnego o pow. 13.99 ha położonego wC.w latach 30.09.1947 - 18.11.1988 przez matkęZ. C.ubezpieczony przedłożył zaświadczenie z 12.04.1994r. wydane przez Urząd Gminy i Miasta wT.. Dalej sąd I instancji ustalił, że w kwestionariuszu osobowym znajdującym się w aktach osobowych ubezpieczonego zKopalni (...)wT.ubezpieczony podał w rubryce przebieg pracy zawodowej, że podjął zatrudnienie po raz pierwszy od 10.09.1971 r. w(...)Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)wP..
Sąd okręgowy oddalił odwołanie i rozważył sprawę zgodnie zart. 184 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw związku z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Odwołując się do przepisu wskazał, że ubezpieczonemu urodzonemu po 31.12.1948 r. emerytura przysługuje, jeżeli spełnił łącznie następujące warunki: - osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, - nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, - rozwiązał stosunek pracy, w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem, - w dniu wejścia w życie przepisów ustawy emerytalnej tj. 1.01.1999 r. osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat dla mężczyzn, w tym okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze co najmniej 15 lat, wykonywanego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. W ocenie sądu I instancji postępowanie dowodowe nie wykazało, aby ubezpieczony w okresie 1.01.1967 /9.09.1971 faktycznie pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w Spółdzielni(...)wC.na stanowisku traktorzysty. ŚwiadekB. K., liczący lat 95 nie potrafił wskazać daty rozpoczęcia i zakończenia zatrudnienia ubezpieczonego w Spółdzielni(...)wC.. Podobnie świadekZ. S.; poza tym zeznał, że ubezpieczony w tzw. martwych okresach pracował przy konserwacji maszyn i wykonywał inną pracę zgodnie z poleceniem kierownika.
Sąd okręgowy podsumował, że skoro nie uwzględnił ubezpieczonemu do 25 letniego stażu pracy zatrudnienia od 1.01.1967 r. do 9.09.1971r. i do 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, to bezzasadne było ustalanie pracy ubezpieczonego w szczególnych warunkach w okresie 1.03.1980 /28.02.1983, bo zsumowanie tego okresu do okresu pracy uznanego przez organ rentowy daje łącznie 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Brak jednej z przesłanek do nabycia prawa do emerytury jest równoznaczny z brakiem uprawnienia do tego świadczenia; jedynie łączne wypełnienie wszystkich warunkach wynikających z art. 184 ustawy emerytalnej irozporządzenie Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeprzyznaje prawo.
Apelację od wyroku złożyłJ. C.zarzucając błędną wykładnię i wadliwe uzasadnienie wyroku,art. 328 § 2 k.p.c.przez przekroczenie granicy swobody oceny dowodów,art. 233 §1k.p.c., sprzeczność ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego,art. 368 pkt. 4k.p.c. Ubezpieczony wnioskował o uchylnie wyroku, zasądzenie zmiany wyroku przez uznanie, że  przepracował w warunkach szkodliwych ponad 17 lat, co potwierdzają zaświadczenia o warunkach szkodliwych, których organ rentowy i Sąd Okręgowy w Koszalinie nie uwzględniły; wnioskował o zasądzenie zwolnienia z kosztów sądowych i wydanie postanowienia w tej materii i o dopuszczenie dowodów świadectw o wykonywaniu pracy warunkach szkodliwych od 1.03.1983 do 31.08.1992 i od 1.03.1980 do 28.02.1983 r. oraz uwzględnienie zeznań świadkówB. K.iZ. S.co do pracy w Spółdzielni(...)wC.w  latach 1966/1971. Skarżący argumentował, że bezspornie pracował w warunkach szkodliwych jako palacz centralnego ogrzewania tradycyjnego co potwierdziły zaświadczenia wykonywania pracy w szczególnych warunkach za okres 1.03.1980 /28.02.1983 i 1.03.1983 /31.08. 1992. Nie uwzględniono okresu równorzędnego pracy(...)jako palacza od 22.07.1994 do 16.07.1995; ogólnie dokumentacja zatrudnienia jest ponad 17 lat pracy we warunkach szkodliwych. Nie zgodził się z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w Koszalinie co do nie uwzględnienia zeznań świadków na piśmie z 13.09.2012 r.Z. S.iB. K..
Sąd apelacyjny po rozważeniu apelacjiJ. C.uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd apelacyjny w całości aprobuje ustalenia i ocenę prawną sądu okręgowego zważywszy, że sąd I instancji dokonał w sprawie prawidłowych ustaleń - w oparciu o wszechstronną analizę okoliczności sprawy i przedstawionych dowodów – oraz prawidłowo zastosował prawo materialne,art. 184 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw związku z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Odnosząc się do zarzutów apelacji należy wskazać, co też uczynił sąd okręgowy, że prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, ukonstytuowane wart. 184 ustawy z 17.12.1998r.wymaga łącznego spełnienia wszystkich wyznaczonych przepisem warunków, w tym osiągnięcia na dzień wejścia w życie ustawy tj. 1.01.1999 r. okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn, czyli co najmniej 15 lat, oraz okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w art. 27 tj. 25 lat dla mężczyzn. Sąd okręgowy prawidłowo ustalił, że na datę 1.01.1999 r. ubezpieczony udowodnił okres składkowy i nieskładkowy jedynie 23 lata, 11 miesięcy i 7 dni, zamiast wymaganych 25 lat. Okres udowodniony jest to ten objęty załączonymi przez ubezpieczonego dokumentami pracowniczymi i szczegółowo rozliczony przez organ rentowy w Karcie przebiegu zatrudnienia z 15.11.2012 r. (akta emerytalne dołączone do akt sprawy). W szczególności z tego zestawienia wynika, że uwzględniono ubezpieczonemu okres 1.03.1983 /31.08.1992 i 22.07.1994 /29.11.1995, zatem nie jest prawdziwy zarzut apelacji sformułowany co do tej okoliczności. W ocenie sądu apelacyjnego słusznie nie uwzględniono okresu 1.01.1967 /9.09.1971 w Spółdzielni(...)wC., ponieważ ubezpieczony w ogóle nie udowodnił tej okoliczności. Sąd apelacyjny, tak jak i sąd okręgowy następująco rozważył dowody oraz okoliczności tej przesłanki:

1
Ubezpieczony przedstawił dowód w postaci zeznań świadkówZ. S.iB. K.oraz dowód z przesłuchania siebie jako strony procesu.

2
Sąd apelacyjny natomiast na podstawie akt rentowo-emerytalnych dołączonych do akt sprawy stwierdził, że:

a
nie ma żadnej dokumentacji z tamtego okresu potwierdzającej to zatrudnienie (umowa o pracę, angaże, rozliczeni, karty płac itp.);

b
nie ma potwierdzenia opłacenia składek za ten okres za skarżącego; nie został zgłoszony do ubezpieczenia, zaś pracodawca dopiero od 1.08.1970 r. rozliczał się z ubezpieczenia pracowników na deklaracjach bezimiennych;

c
nie ma potwierdzenia pobierania przez skarżącego zasiłków chorobowych w tamtym okresie;

d
z życiorysu dołączonego do podania o pracę z 28.02.1980 wynika, że skarżący, po szkole podstawowej uczył się z zasadniczej Szkole(...)nr(...)wS.jako posadzkarz, którą ukończył; z załączonego tam kwestionariusza zawodowego wynika, że 10.09.1971 podjął pierwszą pracę w wyuczonym zawodzie w przedsiębiorstwie budowlanym wP.;

e
z kwestionariusza zatrudnienia złożonego na potrzeby renty z 22.09.1994 r. wynika, że od 1966 do 9.10.1971 pracował w gospodarstwie rodziców; na taką też okoliczność wtedy skarżący dołączył zeznania świadkówJ. S.iS. N.– świadkowie bynajmniej nie zeznali, że w tamtym okresie pracował w Spółdzielni(...)wC., chociaż był to ten sam okres i ta sama miejscowość;

f
aktach emerytalnych KRUS świadkaB. K., powołanego przez skarżącego brak świadectwa pracy dot. zatrudnienia świadka w latach 1967/1971 w Spółdzielni(...)wC., co w ocenie sądu apelacyjnego w całości dyskwalifikuje zeznania świadka jako ewentualnego przełożonegoJ. C.(pismo w aktach emerytalnych z 31.10.2012);

g
J. C.urodził się (...), zatem fakty powszechnie wiadome nakazując stwierdzić, że w roku 1957 w wieku 7. lat poszedł do szkoły, którą ukończył w roku 1965, po ośmiu latach nauki i rozpoczął naukę w szkole zawodowej; a na datę(...), rozpoczęcia spornego zatrudnienia miał skończone 16 lat i wtedy uczył się w szkole zawodowej w trzyletnim cyklu szkolenia; w przekonaniu sądu apelacyjnego w tym okresie na pewno nie mógł być traktorzystą i kombajnistą; tego rodzaju uprawnień w ogóle nie wykazał;

h
z zeznań świadkaK.wynika, że skarżący podjął pracę około roku 1960 i od razu został wysłany na kurs traktorzysty, czyli wtedy miał 10 lat (!); taka treść zeznań podważa wiarygodność zeznań świadka, jak zresztą wiek świadka, 95 lat.

Przedstawione rozważania nakazują stwierdzić, że ubezpieczony nie pracował w spornym okresie w Spółdzielni(...)wC., bo tej okoliczności nie udowodnił. Dowód z zeznań jednego świadka, wobec stwierdzenia szeregu innych okoliczności wykluczających możliwość uznania pracy skarżącego i to na stanowisku traktorzysty, jest niewiarygodny i nie wystarcza do ustalenia tej okoliczności. Na wagę zaprezentowanych przez skarżącego dowodów wskazywał też sąd okręgowy przywołując utrwaloną praktykę orzeczniczą co do metodyki w zakresie oceny wyników postępowania dowodowego. Reasumując, skoro ubezpieczony nie udowodnił przesłanki wymaganego okresu ubezpieczenia, słusznie sąd okręgowy uznał, że nie ma znaczenia prawnego okoliczność okresu pracy w warunkach szczególnych zważywszy na konieczność spełnienia łącznie wymogów z art. 184 ustawy z 17.12.1998 r.
Bezprzedmiotowe było żądanie wydania postanowienia w przedmiocie kosztów, ponieważ skarżący nie poniósł żadnych kosztów, nie uiścił nawet opłaty od apelacji, jakkolwiek wobec oczywistej bezzasadności apelacji niewątpliwie powinny obciążać go koszty procesu, w tym należne organowi rentowemu wygrywającemu sprawę, gdyby ten wnioskował o ich zwrot kosztów.
Mając na względzie przedstawioną ocenę Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 385 k.p.c.apelację oddalił.