Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 137/13
Data wyroku: 2014-01-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Marczyńska
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: art. 15 ustawy o emryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 137/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 stycznia 2014 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Magdalena Marczyńska
Protokolant Alicja Jesion

po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie

sprawy z wnioskuT. C.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.

o wysokość emerytury

na skutek odwołaniaT. C.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 2 stycznia 2013 r. sygn.(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcyT. C.prawo do ustalenia emerytury na podstawie wynagrodzeń z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu przy wskaźniku wysokości podstawy wymiaru na poziomie 76,94% pozostawiając organowi rentowemu szczegółowe wyliczenie świadczenia;

2
oddala odwołanie w pozostałej części.

Sygn. akt VU 137/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 2 stycznia 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.ustalił z urzędu wysokość emerytury wnioskodawcyT. C., począwszy od dnia(...)roku w związku z ukończeniem przez niego 65 roku życia. Do ustalenia wysokości podstawy wymiaru emerytury przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, tj. lat 1967-1973, 1979-1989 i 1994. Wyliczony z tych lat wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury wyniósł 66,34%, a wysokość emerytury 1.320,56 złotych.
W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym dnia 18 stycznia 2013 roku,T. C.wniósł o jej zmianę i obliczenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury z 10 kolejnych lat (1973-1982), wybranych z 20 lat kalendarzowych (1970-1989), a co za tym idzie przeliczenie emerytury począwszy od dnia(...)roku.
W piśmie procesowym z dnia 23 marca 2013 roku skarżący wniósł o obliczenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury z 10 kolejnych lat kalendarzowych od 1973 do 1982 ze wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru emerytury na poziomie 85,35%.
W piśmie procesowym z dnia 13 kwietnia 2013 roku wnioskodawca podtrzymał powyższe żądanie, a ponadto zakwestionował wysokość wyliczonych przez ZUS wynagrodzeń za lata 1968-1978, tj. pominięcie premii i dodatków stażowych.
Na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 rokuT. C.sprecyzował, że wnosi o obliczenie emerytury na podstawie wynagrodzeń z 10 lat kalendarzowych, tj. lat 1973-1982 lub 1978-1987.
Wysokość rocznych wynagrodzeń wyniosła według wnioskodawcy: w 1973 roku – 34.104 złotych, w 1974 roku – 30.434 złotych, w 1975 – 30.498 złotych, w 1976 roku – 32.817 złotych, a w 1977 roku – 34.220 złotych. Wynagrodzenia te wnioskodawca podał w piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2013 roku.
Z kolei w piśmie procesowym z dnia 4 lipca 2013 roku skarżący wniósł o obliczenie emerytury z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych, tj. lat 1968, 1971-1977, 1978-1989, przy uwzględnieniu, że otrzymywał dodatek chemiczny w okresie od 18 czerwca 1971 roku do 17 czerwca 1973 roku w wysokości 3% wynagrodzenia zasadniczego, a od 18 czerwca 1973 roku do 31 maja 1974 roku w wysokości 5% wynagrodzenia zasadniczego.
Na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 roku wnioskodawca podniósł dodatkowo, że wysokość jego wynagrodzeń za rok 1972 powinna wynosić 20.839 złotych, zaś w latach 1973-1977 jego wynagrodzenia określone zostały w piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2013 roku.
Wreszcie w piśmie procesowym z dnia 23 września 2013 rokuT. C.sprecyzował ostatecznie odwołanie wskazując, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury powinien być obliczony na poziomie 77,37%, tj. zgodnie z wariantem drugim wyliczenia dokonanego przez ZUS w piśmie procesowym z dnia 16 września 2013 roku. Powyższe stanowisko wnioskodawca podtrzymał w piśmie procesowym z dnia 25 września 2013 roku oraz na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014 roku.
ZUS wnosił o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

T. C.ukończył w dniu(...)roku 65 lat. Do dnia(...)2012 roku wnioskodawca był uprawniony do renty. Do ustalenia podstawy wymiaru renty ZUS przyjął dochód, który stanowił podstawę wymiaru składek z 3 lat kalendarzowych, tj. lat 1979-1981. Obliczony w ten sposób wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 109,79%.
(dowód: decyzje ZUS z dnia 28 sierpnia 1985 roku k. 23 i z dnia 15 lipca 1993 roku k. 84 w aktach ZUS)

W dniu 2 sierpnia 2007 rokuT. C.złożył wniosek o przeliczenie renty w oparciu o przedłożone dokumenty. Wniosek ten został załatwiony przez ZUS odmownie decyzją z dnia 24 sierpnia 2007 roku. Odwołanie wnioskodawcy od tej decyzji zostało oddalone przez Sąd Okręgowy wP.. wyrokiem z dnia 14 maja 2008 roku w sprawie VU 1689/07. Wydając przedmiotowy wyrok Sąd Okręgowy miał na uwadze okoliczność, że przedłożone przez wnioskodawcę w toku postępowania dokumenty nie mogły prowadzić do przeliczenia podstawy wymiaru renty, albowiem wyliczony na ich podstawie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty w każdym przypadku był niższy aniżeli wyliczony pierwotnie. Apelacja wnioskodawcy od powyższego wyroku została oddalona przez Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 24 czerwca 2009 roku w sprawie III AUa 933/08
(dowód: wniosek k. 131, decyzja ZUS z dnia 24 sierpnia 2007 roku w aktach ZUS, wyrok Sądu Okręgowego wP.. k. 78 wraz z uzasadnieniem k. 81-83 w aktach VU 1689/07)

Staż ubezpieczeniowy wnioskodawcy wynosi 23 lata, 4 miesiące okresów składkowych oraz 7 miesięcy okresów nieskładkowych. Okresy składkowe wnioskodawcy to następujące okresy zatrudnienia:
- od 15 sierpnia 1966 roku do 13 września 1966 roku wPrzedsiębiorstwie Produkcji (...)wT.;
- od 30 września 1966 roku do 28 czerwca 1967 roku w(...)wN.;
- od 1 września 1967 roku do 10 października 1967 roku wSpółdzielni (...)wT.;
- od 11 listopada 1967 roku do 31 maja 1968 roku w(...)wT.;
- od 17 czerwca 1968 roku do 1 czerwca 1974 roku wZakładach (...)wT.;
- od 21 czerwca 1974 roku do 31 marca 1978 roku w(...)Zakładach (...)wT.;
- od 4 kwietnia 1978 roku do 28 lutego 1983 roku wFabryce (...)wT.;
- od 1 marca 1983 roku do 31 sierpnia 1985 roku w KrajowejPaństwowej (...) OddziałwT.;
- od 7 kwietnia 1986 roku do 31 stycznia 1989 roku w Centralnym Ośrodku(...)wS.;
- od 10 marca 1989 roku do 30 kwietnia 1989 roku wWytwórni (...)wG.;
- od 17 czerwca 1989 roku do 28 lutego 1990 roku w Zarządzie Regionalnym(...)Samorządzie Regionalnym wP...;
- od 25 czerwca 1993 roku do 7 listopada 1993 roku, od 1 grudnia 1993 roku do 6 kwietnia 1994 roku, od 17 kwietnia 1994 roku do 14 czerwca 1994 roku, od 19 czerwca 1994 roku do 19 czerwca 1994 roku, od 1 lipca 1994 roku do 31 lipca 1994 roku od 28 stycznia 1995 roku do 28 lutego 1995 roku wPPHU (...)wT.
Okresy nieskładkowe to okresy przebywania przez wnioskodawcę na zwolnieniach lekarskich od 8 listopada 1993 roku do 30 listopada 1993 roku, od 7 kwietnia 1994 roku do 16 kwietnia 1994 roku, od 15 czerwca 1994 roku do 18 czerwca 1994 roku, od 20 czerwca 1994 roku do 30 czerwca 1994 roku oraz od 1 sierpnia 1994 roku do 27 stycznia 1995 roku.
(dowód: decyzja ZUS z dnia 15 października 1995 roku k. 97, świadectwa pracy k. 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 27, 47, 85, zaświadczenie do celów rentowych k. 68 w aktach ZUS)

Od 17 czerwca 1968 roku do 1 czerwca 1974 roku wnioskodawca pracował wZakładach (...)wT.W okresie od 5 grudnia 1971 roku do 31 grudnia 1972 roku wnioskodawca otrzymywał w ww. zakładzie pracy wynagrodzenie w wysokości 11,35 złotych na godzinę. Pracował 6 godzin dziennie. Od 1 stycznia 1973 roku do 31 maja 1974 roku zarabiał 2.842 złotych miesięcznie. W trakcie zatrudnienia w(...)wynagrodzenie wnioskodawcy systematycznie wzrastało. W umowie o pracy i angażach nie wskazano, że był on uprawniony do dodatku stażowego, czy też dodatku chemicznego. W angażach z dnia 20 października 1973 roku i 7 maja 1974 roku wskazano, że wnioskodawcy przyznano „prawo do premii według regulaminu premiowania”.
W świadectwie pracy z dnia 31 maja 1974 roku nie ma adnotacji o dodatku chemicznym. Na odwrocie świadectwa pracy z dnia 27 grudnia 1985 roku, przedłożonym przez wnioskodawcę do akt sprawy VU 1689/07, znajduje się pieczątka, z której wynika, że „Zakład wypłaca w oparciu o protokół Dodatkowy Nr(...)z dnia 05.03.1981 r. do UZP z dnia 28.12.1974 r. dodatki za wieloletnią pracę w przemyśle chemicznym w wysokości 3, 5, 10, 15 i 20% ...”
(dowód, świadectwo pracy z dnia 31 maja 1974 roku k. 7 w aktach ZUS, umowa o pracę z dnia(...)listopada 1971 roku,  kserokopia wpisów w legitymacji ubezpieczeniowej, angaże k. 46, świadectwo pracy z dnia 27 grudnia 1985 roku k. 9 w aktach sprawy VU 1689/07, zeznania wnioskodawcy k. 65, 66 w zw. z k. 41, 42 w aktach sprawy)

W okresie od 21 czerwca 1974 roku do 31 marca 1978 roku wnioskodawca był zatrudniony w(...)Zakładach (...)wT.W trakcie zatrudnienia w ww. zakładzie pracy wnioskodawca zarabiał:
- od 21 czerwca 1974 roku do 31 maja 1976 roku – 13,00 złotych na godzinę;
- od 1 czerwca 1976 roku do 31 grudnia 1977 roku – 14,50 złotych na godzinę.
Wnioskodawca pracował w(...)w pełnym wymiarze czasu pracy, tj. 46 godzin tygodniowo (po 8 godzin dziennie od poniedziałku do piątku i 6 godziny w sobotę).
(dowód: świadectwo pracy k. 8 w aktach ZUS, angaż z dnia 21 czerwca 1974 roku k. 54, z dnia 1 kwietnia 1975 roku k. 55 i z dnia 1 czerwca 1976 roku k. 56 w aktach VU 1689/07,  zeznania wnioskodawcy k. 65, 66 w zw. z k. 41, 42 w aktach sprawy)

W angażach z dnia 21 czerwca 1974 roku, 1 kwietnia 1975 roku oraz od 1 czerwca 1976 roku wskazano, że wnioskodawca był uprawiony „do 15% premii”, „do 20% premii” i do „10% premii”.
(dowód: ww. angaże k. 54-56 w aktach VU 1689/07)

Przy założeniu, że w okresie od 5 grudnia 1971 roku do 31 grudnia 1972 roku wnioskodawca zarabiał 11,35 złotych na godzinę, od 1 stycznia 1973 roku do 31 maja 1974 roku zarabiał 2.842 złotych miesięcznie, od 21 czerwca 1974 roku do 31 maja 1976 roku 13,00 zarabiał złotych na godzinę oraz od 1 czerwca 1976 roku do 31 grudnia 1977 roku 14,50 złotych na godzinę i pracował w pełnym wymiarze czasu pracy (tj. 46 godzin tygodniowo) wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty obliczony z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych, tj. z lat 1968, 1972-1989 oraz 1994 roku wynosi 76,94%, a wysokość podstawy wymiaru 1.417,48 złotych (po waloryzacji od dnia 1 marca 2013 roku – 1.474,18 złotych).
(dowód: wyliczenie k. 185-186 w aktach ZUS, pismo procesowe ZUS k. 46 w aktach sprawy)

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Odwołanie zasługuje na częściowe uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie wnioskodawca kwestionował wysokość przyznanej mu emerytury.
W piśmie procesowym z dnia 23 września 2013 rokuT. C.sprecyzował ostatecznie odwołanie wskazując, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury winien być obliczony zgodnie z wariantem drugim wyliczenia dokonanego przez ZUS w piśmie procesowym z dnia 16 września 2013 roku, to jest z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych (1968, 1971-1989) na poziomie 77,37% - przy założeniu, że w okresie od 5 grudnia 1971 roku do 31 grudnia 1972 roku zarabiał 11,35 złotych na godzinę, od 1 stycznia 1973 roku do 31 maja 1974 roku zarabiał 2.842 złotych miesięcznie, od 21 czerwca 1974 roku do 31 maja 1976 roku 13,00 zarabiał złotych na godzinę oraz od 1 czerwca 1976 roku do 31 grudnia 1977 roku 14,50 złotych na godzinę i pracował w pełnym wymiarze czasu pracy (tj. 46 godzin tygodniowo) oraz dodatkowym przyjęciu, że w okresie od 18 czerwca 1971 roku do 17 czerwca 1973 roku otrzymywał dodatek chemiczny w wysokości 3% wynagrodzenia zasadniczego, a od 18 czerwca 1973 roku w wysokości 5% wynagrodzenia zasadniczego.
Odnosząc się do żądania wnioskodawcy wskazać należy, iż zgodnie z treściąart. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) podstawę wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, stanowi:
1) podstawa wymiaru renty – w wysokości uwzględniającej rewaloryzację oraz wszystkie kolejne waloryzacje przypadające w okresie następującym po ustaleniu prawa do renty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 5, albo
2) podstawa wymiaru ustalona na nowo w myśl art. 15.
Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 6 ww. ustawy na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.
Z materiału dowodowego sprawy w postaci umowy o pracę z dnia(...)listopada 1971 roku, angaży, kserokopii wpisów w legitymacji ubezpieczeniowej wnioskodawcy oraz zeznań wnioskodawcy wynika jednoznacznie, że wnioskodawca w okresie od 5 grudnia 1971 roku do 31 grudnia 1972 roku otrzymywał wZakładach (...)wT.wynagrodzenie w wysokości 11,35 złotych na godzinę i pracował 6 godzin dziennie. Od 1 stycznia 1973 roku do 31 maja 1974 roku wnioskodawca zarabiał natomiast 2.842 złotych miesięcznie. Z kolei w trakcie zatrudnienia w(...)Zakładach (...)wT.wnioskodawca zarabiał od 21 czerwca 1974 roku do 31 maja 1976 roku – 13,00 złotych na godzinę, a od 1 czerwca 1976 roku do 31 grudnia 1977 roku – 14,50 złotych na godzinę. Z dowodów tych wynika ponadto, że w(...)wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, tj. 46 godzin tygodniowo (po 8 godzin dziennie od poniedziałku do piątku i 6 godziny w sobotę). Autentyczność wskazanych powyżej dokumentów nie była kwestionowana przez organ rentowy w toku postępowania. Skoro wnioskodawca pracował na cały etat i zachowały się dokumenty określające jego wynagrodzenia, to nie można przyjąć, że wysokość tych wynagrodzeń w latach spornych wyniosła, jak przyjął to ZUS, tyle co minimalne wynagrodzenie za pracę (wyliczenia k. 176 w aktach ZUS).
Obliczony przez ZUS przy uwzględnieniu powyższych wynagrodzeń wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych, tj. z lat 1968, 1972-1989 oraz 1994 roku wynosi 76,94% i jest wyższy od dotychczasowego, który wynosi 66,34%.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w punkcie „1” sentencji.
W dalej idącym zakresie odwołanie podlegało natomiast oddaleniu. Jakkolwiek bowiem przewidziane w postępowaniu przed organem rentowym ograniczenia co do środków dowodowych, będących podstawą ustalenia wysokości zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru świadczenia, nie obowiązują w postępowaniu sądowym, to dowody na te okoliczności mają być dowodami nie budzącymi wątpliwości, spójnymi i precyzyjnymi. Dowody te należy więc oceniać rygorystycznie i można dokonać na ich podstawie ustaleń faktycznych tylko wówczas, gdy spełniają one wyżej wymienione kryteria (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 1998 roku, II UKN 440/97, OSNP 1998/(...)/667).
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność dodatkowych składników wynagrodzenia, mimo że został on pouczony na podstawieart. 5 k.p.c.o ciążącym na nim obowiązku dowodowym i rodzajach środków dowodowych.
Wnioskodawca twierdził jedynie, że wZakładach (...)wT.otrzymywał dodatek chemiczny w okresie od 18 czerwca 1971 roku do 17 czerwca 1973 roku w wysokości 3% wynagrodzenia zasadniczego, a od 18 czerwca 1973 roku w wysokości 5% wynagrodzenia zasadniczego.
Twierdzenia te nie znajdują potwierdzenia w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy. Ponadto wskazać należy, iż wnioskodawca złożył w ZUS świadectwo pracy z dnia 31 maja 1974 roku, na którym nie było adnotacji o dodatku chemicznym. Dopiero na odwrocie świadectwa pracy z dnia 27 grudnia 1985 roku, przedłożonym przez wnioskodawcę do akt sprawy VU 1689/07, znajduje się pieczątka, z której wynika, że „Zakład wypłaca w oparciu o protokół Dodatkowy Nr(...)z dnia 05.03.1981 r. do UZP z dnia 28.12.1974 r. dodatki za wieloletnią pracę w przemyśle chemicznym w wysokości 3, 5, 10, 15 i 20% ...”. Z dokumentu tego nie wynika zatem, w jakiej wysokości i w jakim okresie dodatek chemiczny był wnioskodawcy wypłacany. Fakt pobierania przez wnioskodawcę dodatku chemicznego nie wynika przy tym z żadnych innych dowodów,
Także twierdzenia wnioskodawcy, że wZakładach (...)wT.otrzymywał on stałą premię do wynagrodzenia zasadniczego, jak i dodatek za pracę w warunkach szkodliwych nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, a w szczególności w zachowanych dokumentach pracowniczych. Wnioskodawca nie pamiętał przy tym, w jakiej wysokości otrzymywał premię oraz dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Podobnie należało uznać za niezasadne żądanie uwzględnienia w podstawie wymiaru dodatku za wysługę lat, albowiem wnioskodawca nie był w stanie wskazać, w jakiej dokładnie wysokości go otrzymywał. Także co do okresu zatrudnienia w(...)Zakładach (...)wT.nie jest możliwe ustalenie w sposób pewny, w jakiej wysokości wnioskodawca otrzymywał jakiekolwiek dodatkowe składniki wynagrodzenia, jak premia dodatek stażowy, czy dodatek za prace w warunkach szkodliwych.
Na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014 roku wnioskodawca oświadczył przy tym, że pozostawia kwestie dotyczące zaliczenia ww. składników wynagrodzenia, tj. premii, dodatku za pracę w warunkach szkodliwych oraz dodatku za wysługę lat do uznania Sądu.
Dodać należy, iż wnioskodawca nie kwestionował stażu ubezpieczeniowego obliczonego przez ZUS do ustalenia wysokości emerytury. Staż ten wynosi 23 lata, 4 miesiące okresów składkowych oraz 7 miesięcy okresów nieskładkowych.
Na marginesie wskazać należy, iż również zgłoszone początkowo w toku niniejszego postępowania żądania wnioskodawcy by obliczyć wysokość emerytury z 10 kolejnych lat kalendarzowych od 1973 do 1982, bądź też lat 1978-1987 należało uznać za nieuzasadnione.
Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176. Wskazane przez wnioskodawcę dziesięciolecia 1973-1982 oraz 1978-1987 nie mieszczą się natomiast w ostatnich 20 latach kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę (emeryturę wnioskodawcy przyznano z urzędu od dnia(...)roku.
I dlatego też, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzeczono jak w punkcie „2” sentencji.