Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 690/13
Data wyroku: 2014-03-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marian Raszewski, Henryk Haak, Wojciech Vogt

Sygn. akt II Ca 690/13

POSTANOWIENIE
Dnia 20 marca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Wojciech Vogt (spr.)

Sędziowie:

SSO Marian Raszewski
SSO Henryk Haak

Protokolant:

st. sekr. sąd. Elżbieta Wajgielt

po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2014 r. w Kaliszu
na rozprawie
sprawy z wnioskuI. M.
z udziałemS. M.,A. M.,M. P.,A. S.,E. W.,A. W.
o dział spadku i zniesienie współwłasności
na skutek apelacji uczestnika postępowaniaS. M.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu
z dnia 4 lipca 2013r. sygn. akt I Ns 131/12
p o s t a n a w i a:

I
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchyla punkt 3 tego postanowienia,

II
zasądzić od wnioskodawczyniI. M.na rzecz uczestnika postępowaniaS. M.kwotę 1700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

II Ca 690/13

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniI. M.wystąpiła o zniesienie współwłasności i dokonanie działu spadku po zmarłymJ. M..
Sąd Rejonowy w Kaliszu postanowieniem z dnia 4 lipca 2013 r. dokonał działu spadku poJ. M.i zniesienia współwłasności między stronami w ten sposób, że prawo odrębnej własnościlokalu mieszkalnego nr (...)położonego wK.przyul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Kaliszu prowadziksięgę wieczystą nr (...)przyznaćI. M., a własność samochodu osobowegomarki C.nr rej (...)przyznaćA. M.. Zasądził również odI. M.na rzecz uczestnikaS. M.kwotę 9.843,75 zł tytułem spłaty, a od uczestnikaA. M.na rzeczS. M.kwotę 75 zł tytułem spłaty. Spłatę należna uczestnikowiS. M.odI. M.Sąd rozłożył na 10 rat; pierwsza płatna w wysokości 843,75 zł w terminie do dnia 30 miesiąca następującego po miesiącu , w którym uprawomocniło się orzeczenie, a kolejne raty w kwocie po 1000 zł płatne po upływie terminu 3 miesięcy od terminu płatności poprzedniej raty wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia w terminie płatności którejkolwiek z rat. Orzekł również o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach:
Spadek poJ. M.nabyli żonaI. M.w 4/16 częściach, dzieciS. M.,M. P., iA. M.każde w 3/16 częściach oraz wnukiA. S.,E. W.,A. W.każde w 1/16 części.
W skład spadku wchodzi udział zmarłego w opisanym wyżej mieszkaniu i samochodzie. Uczestnicy zgodzili się ze sposobem podziału i wysokością należnych spłat. Sporna jest tylko zasadność rozłożenia spłaty należnej uczestnikowi odI. M.na stosowne raty. Sąd uznał rozłożenie tak zasądzonej kwoty na raty określone w postanowieniu za w pełni zasadne i uwzględniające interesy obu stron.
Apelacjęod tego postanowienia wniósł uczestnik postępowaniaS. M.zaskarżając je w części, w której Sąd rozłożył zasądzone świadczenie na raty. Zarzucił, że Sąd nie wziął pod uwagę, że z zeznań wnioskodawczyni wynika, że jest ona w stanie jednorazowo spłacić uczestnika.
Wnioskodawczyni wniosła o oddalenie apelacji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja zasługuje na uwzględnienie.
W pojęciu oznaczeniasposobuuiszczenia spłat lub dopłat będzie mieścić się określenie, czy tego rodzaju należności maja być płatne jednorazowo czy w ratach. W postępowaniu o dział spadku i zniesienie współwłasności zagadnienie to regulujeart. 212 § 3w zw. zart. 1035 k.c.Decydując się na system ratalny sąd powinien oznaczyć liczbę i wysokość rat. Raty mogą być określone w jednakowej wysokości lub mogą się różnić. Oznaczenie wysokości i częstotliwości rat uzależnione jest okoliczności danej sprawy.Terminuiszczenia spłat lub dopłat dotyczy zarówno należności zasądzonej jednorazowo, jak i należności rozłożonej na raty. Przy określaniu terminu płatności spłaty lub dopłaty oznaczonej jednorazowo można wskazać dzień uprawomocnienia się postanowienia działowego albo odleglejszy dzień Termin uiszczenia należności z tytułu spłat lub dopłat mogą być różne w stosunku do każdego z uprawnionych spadkobierców. W razie rozłożenia dopłaty i spłaty na raty terminy ich uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać lat dziesięciu.
Oznaczenie terminu i sposobu uiszczenia spłat lub dopłat zależy zasadniczo od możliwości płatniczych zobowiązanego spadkobiercy i potrzeb spadkobiercy uprawnionego do ich otrzymania. Sąd powinien właściwie wyważyć sprzeczne racje miedzy interesem osoby zobowiązanej a interesem osoby uprawnionej. Oprócz sytuacji majątkowej podmiotów zobowiązanych i uprawnionych należy w szczególności uwzględnić ich sytuację osobista i rodzinną. Ocena ta powinna zatem dotyczyć uzasadnionych interesów uczestników oraz ich sytuacji życiowej (por. Andrzej Stępniak,Postępowanie w sprawach o dział spadku, Warszawa 201, s. 364).
W niniejszej sprawie wnioskodawczyniI. M.zeznała, że ma odłożone pieniądze na spłatę. Odłożyła kwotę około 10.000 zł. Wprawdzie wniosła o rozłożenie spłaty na raty, na okres trzech lat ale to tylko dlatego iż spodziewała się, że odłożona kwota nie wystarczy jej na zrealizowanie spłat a wtedy musiałby jej pomócA. M.. W tej sytuacji należy uznać, że Sąd Rejonowy nie miał podstaw aby te niewysoką spłatę rozłożyć na 10 rat płatnych przez okres trzech lat. Taka decyzja Sądu I instancji narusza słuszny interes uczestnika. Należy dodatkowo zwrócić uwagę, że wnioskodawczyni pobiera emeryturę w wysokości 1792 zł miesięcznie netto, co umożliwia jej na bieżąca zaspokajać swoje potrzeby i przeznaczenie oszczędności na spłatę nie podważy podstaw jej egzystencji.
Mając na uwadze powyższe należało, zgodnie zart. 386 k.p.c., orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie zart. 98 k.p.c.