Sąd Apelacyjny w Łodzi
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 286/13
Data wyroku: 2014-02-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Feliniak, Paweł Misiak, Paweł Urbaniak
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Życiu
Podstawa prawna: art. 148 §2 pkt 2 kk w zw. z art. 11 §3 kk

Sygn. akt II AKa 286/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 lutego 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi, II Wydział Karny, w składzie:

Przewodniczący:

SSA Paweł Misiak

Sędziowie:

SA Piotr Feliniak (spr.)
SO del. Paweł Urbaniak

Protokolant:

st. sekr. sąd. Łukasz Szymczyk

przy udzialeK. G., Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi
po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r.
sprawyM. F.
oskarżonego zart. 148 §2 pkt 2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt IV K 25/13
na podstawieart. 437 §1 kpkiart. 624 §1 kpk

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną;

2
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.T. B.– Kancelaria Adwokacka wŁ., kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

3
zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za drugą instancję.

Sygn. aktII AKa 286/13

UZASADNIENIE
M. F.został oskarżony o to, że w dniu 26 marca 2012 r. wŁ.przewidując możliwość i godząc się na pozbawienie życiaE. O.(91 lat), używając wobec niego przemocy polegającej na przewróceniu go na podłogę, duszeniu kolanem poprzez ucisk na szyję, dwukrotnym uderzeniu pogrzebaczem w głowę, uciskaniu klatki piersiowej, uderzaniu dłonią po głowie i zakneblowaniu ust elementem odzieży, spowodował u pokrzywdzonego obrażenia w postaci rany tłuczonej i stłuczenia powłok lewej okolicy skroniowej, sińce w powłokach głowy, twarzy, szyi i kończyn górnych, otarcia naskórka głowy, twarzy, szyi i prawej kończyny górnej, podspojówkowe wybroczyny krwawe obu oczu, wylewy krwawe pod błoną śluzową jamy ustnej oraz podbiegnięcia krwawe w mięśniach języka, rany tłuczone powłok lewej kończyny górnej, podbiegnięcia krwawe w tkance podskórnej głowy i prawym mięśniu skroniowym oraz w prawym mięśniu mostkowo-obojczykowo-sutkowym, złamanie dwóch żeber po stronie lewej, a następnie zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 2 400 zł, torbę sportową o wartości 40 zł, atlas świata o wartości 20 zł, maszynkę elektryczną do golenia o wartości 90 zł, spinki do mankietów o wartości 20 zł, szkło powiększające o wartości 10 zł, trzy portfele o łącznej wartości 30 zł, przenośny telewizormarki C.o wartości 100 zł, ciśnieniomierz o wartości 70 zł, przybory fryzjerskie o wartości 80 zł, portfel skórzany o wartości 150 zł, rękawice robocze w ilości 4 sztuk i okulary ochronne o łącznej wartości 30 zł, przy czym użyta wobecE. O.przemoc i doznane obrażenia doprowadziły do ostrej niedomogi oddechowo – krążeniowej skutkującej jego zgonem, tj. o czyn zart. 148 § 2 pkt 2 kk.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 22 października 2013 roku w sprawie IV K 25/13 oskarżonegoM. F.uznano w miejsce zarzucanego mu czynu za winnego tego, że oskarżony w dniu 26 marca 2012r. wŁ.przewidując możliwość i godząc się na pozbawienie życia 91- letniegoE. O., używając wobec niego przemocy polegającej na przewróceniu go na podłogę, duszeniu kolanem poprzez ucisk na szyję, dwukrotnym uderzeniu pogrzebaczem w głowę, uciskaniu klatki piersiowej i kończyny górnej, uderzaniu dłonią po głowie i zakneblowaniu ust elementem odzieży, zabrał w celu przywłaszczenia należące doE. O.pieniądze w kwocie 2 400 zł., torbę sportową o wartości 40 zł, atlas świata o wartości 20 zł., maszynkę elektryczną do golenia o wartości 90 zł, spinki do mankietów o wartości 20 zł., szkło powiększające o wartości 10 zł, trzy portfele o łącznej wartości 30 zł, przenośny telewizormarki C.o wartości 100 zł, ciśnieniomierz o wartości 70 zł, przybory fryzjerskie o wartości 80 zł, portfel skórzany o wartości 150 zł, rękawice robocze w ilości 4 sztuk i okulary ochronne o łącznej wartości 30 zł, czyli mienie o łącznej wartości 3040 złotych, powodując uE. O.obrażenia w postaci rany tłuczonej i stłuczenia powłok lewej okolicy skroniowej, sińce w powłokach głowy, twarzy, szyi i kończyn górnych, otarcia naskórka głowy, twarzy, szyi i prawej kończyny górnej, podspojówkowe wybroczyny krwawe obu oczu, wylewy krwawe pod błoną śluzową jamy ustnej oraz podbiegnięcia krwawe w mięśniach języka, rany tłuczone powłok lewej kończyny górnej, podbiegnięcia krwawe w tkance podskórnej głowy i prawym mięśniu skroniowym oraz w prawym mięśniu mostkowo-obojczykowo-sutkowym, złamanie dwóch żeber po stronie lewej, z których urazy powodujące powstanie ran tłuczonych powłok głowy i lewej kończyny górnej, sińców w powłokach głowy, twarzy, szyi i kończyn górnych, otarć naskórka głowy, twarzy, szyi i prawej kończyny górnej, podbiegnięć krwawych w tkance podskórnej głowy i mięśniach języka oraz wylewów krwawych pod błoną śluzową jamy ustnej oraz sposób działania i stosowana przemoc zwłaszcza w postaci ucisku na szyję i klatkę piersiową, spowodowały istotne zaburzenia krążenia krwi w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, doprowadzając do ostrej niedomogi krążeniowo-oddechowej skutkującej zgonemE. O., czym oskarżony wypełnił dyspozycjęart. 148 § 2 pkt 2 kkiart. 280 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kki na podstawieart. 148 § 2 pkt 2 kkw zw. zart. 11§ 3 kkwymierzono mu karę 25 lat pozbawienia wolności.
Wyrok zawierał ponadto rozstrzygnięcia o dowodach rzeczowych, obowiązku naprawienia szkody, zaliczeniu na poczet kary okresu tymczasowego aresztowania i zasądzeniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu.
Oskarżonego zwolniono od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (wyrok k. 465-466).
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego.

I
Na podstawieart. 444 kpkorazart. 425 §1 i 2 kpkzaskarżył go w całości.

II
Na podstawieart. 427 §1 i 2 kpkorazart. 438 pkt 1, 2, 3 i 4zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1
mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia obrazę przepisów postępowania, a toart. 4, 5, 7 kpkw zw. zart. 410 i 424 pkt 1 kpkpoprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów polegającą na:

-

dowolnym uznaniu, że sposób działania oskarżonego skutkuje tym, że oskarżony musiał przewidywać, iż jego działanie doprowadzi do zgonu pokrzywdzonego,

nie rozważeniu w należyty sposób okoliczności, że oskarżony bijąc pokrzywdzonego nie miał zamiaru pozbawienia go życia;

uznaniu za niewiarygodne logicznych i spójnych wyjaśnień oskarżonegoM. F.złożonych w toku niniejszego postępowania w zakresie nieistnienia zamiaru ewentualnego zabójstwaE. O., a to motywów zaparkowania samochodu w oddaleniu od miejsca zamieszkaniaE. O., istnienia zamiaru wezwania pogotowia doE. O.i jego uzasadnienia, przyznania się oskarżonego jedynie do pobiciaE. O., motywów udania się oskarżonego na komisariat policji, w sytuacji, gdy oskarżony wyjaśnił w sposób logiczny i spójny przebieg zdarzeń;

uznaniu za niewiarygodne logicznych wyjaśnień oskarżonego składanych w postępowaniu przygotowawczym i sądowym, podczas których wprawdzie przyznał się do zarzucanego mu czynu jednakże zaprzeczył, iż miał zamiar pozbawić życia pokrzywdzonego;

nie rozważenie wszystkich okoliczności ujawnionych w toku rozprawy, w szczególności pominięcia tego fragmentu opinii biegłych medyków sądowych, z których wynika, ze uE. O.nie występowały obrażenia, które byłyby bezwzględnie śmiertelne ani takie zmiany chorobowe, które w tym czasie musiałyby doprowadzić do śmierci oraz że obrażenia, które stwierdzono podczas sekcji zwłok zazwyczaj nie prowadzą do śmierci;

rozstrzygnięciu istniejących w sprawie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego odnośnie przypisanego oskarżonemu czynu.

2
będący skutkiem powyższych uchybień błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, a polegający na uznaniu, że oskarżony swym zachowaniem wypełnił dyspozycjęart. 148 § 2 pkt 2 i art. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.albowiem działał z zamiarem ewentualnym pozbawienia życiaE. O.w sytuacji, gdy czyn oskarżonego winien być zakwalifikowany zart. 156 § 3 k.k.z uwagi na brak u oskarżonego zamiaru pozbawienia życiaE. O.choćby w zamiarze ewentualnym;

3
obrazę przepisów prawa materialnego mającą wpływ na treść orzeczenia, poprzez wykładnięart. 148 § 2 pkt 2 k.k., polegającą na chybionym uznaniu, iż oskarżony w dniu 26 marca 2012 roku działał w zamiarze ewentualnym pozbawienia życiaE. O.podczas, gdy z materiału dowodowego sprawy wynika, że oskarżonemu nie można przypisać działania z zamiarem ewentualnym pozbawienia życia pokrzywdzonego, co w konsekwencji powinno skutkować zmianą kwalifikacji na czyn zart. 156 § 3 k.k.iart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.;

4
niezależnie od powyższego z ostrożności procesowej zaskarżonemu wyrokowi zarzucił także rażącą niewspółmierność wymierzonej kary - polegającą na wymierzeniu oskarżonemu kary pozbawienia wolności w wymiarze nieadekwatnym w stosunku do celów zapobiegawczych i wychowawczych kary, będącą także skutkiem nienależytego rozważenia przez Sąd Okręgowy wszystkich okoliczności łagodzących dotyczących przypisanych czynów i osoby sprawcy, to jest w szczególności tych okoliczności, że oskarżony nie był dotychczas karany, ma silne poczucie winy spowodowane zdarzeniami z dnia 26 marca 2012 roku, przeprosił rodzinę pokrzywdzonego, a które to okoliczności wskazują, iż wymierzona oskarżonemu kara nosi znamiona rażąco niewspółmiernie surowej.

Podnosząc powyższe obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uznanie, że czyn oskarżonego wypełnia znamiona określone wart. 156 § 3 k.k.iart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i wymierzenie oskarżonemu łagodnej kary, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie wydatne złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary apelacja k. 517-520).
Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 lutego 2014 roku, utrzymano w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną (k. 553).
Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył obrońca oskarżonego (k. 572).

Sąd Apelacyjny zważył co następuje.
Apelacja jest oczywiście bezzasadna z następujących względów.
Po pierwsze jest ona wadliwie skonstruowana w zakresie stawianych rozstrzygnięciu zarzutów. Dotyczy to, sformułowanego jako najważniejszy, zarzutu obrazy prawa procesowego. Błędem jest łączne przywoływanie naruszenia przepisówart. 5 i 7 kpk(patrz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2013 roku, sygn. akt V KK 270/12, LEX 1293868). Błędem jest także powoływanie się na naruszenieart. 5 kpk, w sytuacji gdy kwestionuje się dokonaną ocenę dowodów (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2013 roku, sygn. akt II KK 207/12, LEX 1299162). Skarżący nie dostrzega także, że nie można skutecznie powoływać się na naruszenieart. 5 §2 kpkw sytuacji własnych wątpliwości co do dowodów przeprowadzonych w sprawie. Należałoby wykazać, iż wątpliwości tego rodzaju wystąpiły po stronie sądu orzekającego i że sąd ten mając takie wątpliwości rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego. Wątpliwości te muszą więc wystąpić po stronie sądu, a nie strony postępowania (patrz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2013 roku, sygn. akt V KK 73/13, LEX 1331404).
Nie można także nie dostrzec bezzasadności zarzutów odnoszących się doart. 410 kpki424 kpk. Skarżący nie wykazał, aby sąd opierał się w sprawie na materiale dowodowym, który nie został w sprawie ujawniony, bądź orzekał w oparciu jedynie o część ujawnionego materiału dowodowego (patrz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2013 roku, sygn. akt IV KK 62/13, LEX 1350322). Także kontrola treści sporządzonego uzasadnienia nie wykazała aby pominięty został jakikolwiek fragment jego prawidłowej konstrukcji, a ponadto skarżący nie dostrzega, iż obrazaart. 424 kpknigdy nie jest naruszeniem prawa procesowego mającym wpływ na treść orzeczenia, bowiem do sporządzenia uzasadnienia dochodzi po wydaniu wyroku (patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 213 roku, sygn. akt II AKa 99/13, LEX 1312112).
Także nieprawidłowy jest zarzut obrazy prawa materialnego w sytuacji gdy skarżący kwestionuje wprost, bo wynika to z innych sformułowanych zarzutów i z uzasadnienia apelacji, dokonane ustalenia faktyczne (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2007 roku, sygn. akt II KK 172/07, LEX 351223).
Niezależnie jednak od powyższych uchybień, apelacja także ze względów merytorycznych jest bezzasadna.
Wynika to z faktu, iż skarżący jako podstawę sformułowanych zarzutów bierze pod uwagę to stanowisko oskarżonego, w którym zaczął on w toku postępowania negować zamiar ewentualny zabójstwa pokrzywdzonego. Powyższe stanowisko w sposób oczywisty jest niepodlegającą uwzględnieniu, w toku postępowania odwoławczego, polemiką z prawidłowymi ustaleniami i ocenami sądu I instancji, gdyż pomija ona te istotne elementy, które wynikają właśnie z wyjaśnień samego oskarżonego i zostały w sposób właściwy dostrzeżone i ocenione przez sąd orzekający w sprawie. Oskarżony bowiem wprost w toku postępowania przyznał, iż planując dokonanie przypisanego mu przestępstwa godził się z faktem, iż jego działanie może spowodować skutek w postaci śmierci pokrzywdzonego. To oświadczenie oskarżonego i ustalenie jakie na jego podstawie zostało dokonane przez sąd orzekający, pozostaje w korelacji z innymi dowodami i wynikającymi z nich ustaleniami, a dotyczącymi zachowania oskarżonego przed dokonaniem przestępstwa, w jego trakcie oraz po jego dokonaniu. Podnieść należy, iż gdyby dać wiarę ostatecznej wersji wyjaśnień oskarżonego, iż nie obejmował on swoim zamiarem skutku w postaci śmierci pokrzywdzonego to jego inne zachowania byłyby wręcz nielogiczne. Wymienić tu można użycie rękawiczki, zacieranie śladów przestępstwa, próbę podpalenia oraz inne prawidłowo ustalone i ocenione przez Sąd Okręgowy okoliczności, bowiem w wypadku przeżycia pokrzywdzonego byłyby one zbędne, gdyż w takim przypadku pokrzywdzony wskazałby właśnie oskarżonego jako sprawcę przestępstwa. To zachowanie oskarżonego, w tym nieudzielenie pomocy pokrzywdzonemu, w sposób jednoznaczny wskazuje na zamiar oskarżonego, niezależnie od przyznania przez niego tego faktu, w początkowej części prowadzonego postępowania.
Ten zasadniczy argument podważa w sposób oczywisty zasadność zarzutów podnoszonych, w różnych aspektach, przez skarżącego. Sąd Okręgowy w tym zakresie dokonał szczegółowych i wyczerpujących ustaleń oraz ocen. Ponowne ich przytaczanie byłoby zbędnym przywoływaniem raz już użytej argumentacji i Sąd Apelacyjny uznaje za wystarczające odwołanie się do treści zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wyrywkowe odnoszenie się do niektórych dowodów (np. opinii biegłych medyków sądowych) nie może skutecznie wzruszyć dokonanych ustaleń oraz ocen skoro ich najistotniejsze części wynikają wprost z prawidłowo ocenionych wyjaśnień samego oskarżonego. Podnieść tu należy, iż przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną reguły zart. 7 k.p.k., jeżeli jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego oraz jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (patrz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2012 roku, sygn. akt III KK 298/12, LEX 1232292). Analiza treści zapadłego rozstrzygnięcia, jego pisemnych motywów w kontekście dowodów przeprowadzonych w sprawie wskazuje, iż zapadłe rozstrzygniecie wszystkie te warunki spełnia i brak jest podstaw do uwzględnienia wywiedzionej apelacji.
Odnosi się to także do zarzutu rażącej niewspółmierności orzeczonej kary.
Mając na uwadze prawidłowo ustalone i ocenione okoliczności istotne z punktu widzenia wymiaru kary, brak jest podstaw do uznania aby była ona wymierzona w rozmiarze pozwalającym na uznanie, iż doszło do wystąpienia względnej przyczyny odwoławczej, o której mowa wart. 438 pkt 4 kpk. Obecna postawa oskarżonego, której wyraz znalazł także odbicie w toku postępowania odwoławczego i która została dostrzeżona przez sąd I instancji i oceniona jako okoliczność łagodząca, może mieć także znaczenia w toku postępowania resocjalizacyjnego oskarżonego, nie daje ona jednak podstaw do korekty orzeczonej kary, w płaszczyźnie przywoływanej względnej przyczyny odwoławczej.
Z tych też względów orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu orzeczono przy uwzględnieniu nakładu pracy obrońcy oraz obowiązujących stawek.
Podstawę zwolnienia oskarżonego od kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym było spełnienie przez niego przesłanek, o których mowa wart. 624 §1 kpk.

ła