Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 927/14
Data wyroku: 2014-12-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bożena Żywioł, Marcin Schoenborn, Kazimierz Cieślikowski
Słowa kluczowe: Środki Karne
Podstawa prawna: art. 437 kpk, art. 438 kpk, art. 624 § 1 kpk

Sygnatura akt VI Ka 927/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia16 grudnia 2014r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Bożena Żywioł
Sędziowie SSO Kazimierz Cieślikowski
SSO Marcin Schoenborn (spr.)
Protokolant Natalia Skalik-Paś
przy udziale Janusza Smagi
Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r.
sprawyM. M. (1)(M.), synaB.iR.
ur. (...)wW.
oskarżonego zart. 178a§1 i 4 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygnatura akt IX K 422/14
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpk,art. 624 § 1 kpk

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że na mocyart. 42 § 2 kkorzeka wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 (sześciu) lat;

2
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

3
zwalnia oskarżonego od ponoszenia wydatków postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa.

sygn. akt VI Ka 927/14

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt IX K 422/14 uznał oskarżonegoM. M. (1)za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu zart. 178a § 1 i 4 kkpolegającego na tym, że w 27 lutego 2014 r. około godz. 10:50 w miejscowościC.naul. (...)będąc w stanie nietrzeźwości 1,54 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu prowadził motorowej markiT.onr rej. (...)w ruchu lądowym, będąc wcześniej prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 8 kwietnia 2013 r. sygn. IX K 289/13 za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, przy czym czynu tego dopuścił się w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo i za to na mocyart. 178a § 4 kkwymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto na zasadzieart. 624 § 1 kpkiart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnychzwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, którymi obciążył Skarb Państwa.
Apelację od tego wyroku wniósł Prokurator, który zaskarżył go na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej orzeczenia o karze. Zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 42 § 2 kkpolegającą na odstąpieniu przez Sąd od orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w sytuacji, gdy za przestępstwo popełnione przez sprawcę w stanie nietrzeźwości Sąd miał obowiązek orzec środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego owego środka karnego na okres 6 lat na podstawieart. 42 § 2 kk.
Sąd Okręgowy w Gliwicach zważył, co następuje.
Apelacja Prokuratora zasadnie wytykała Sądowi Rejonowemu pominięcie w zaskarżonym wyroku obligatoryjnego orzeczenia o środku karnym opartego oart. 42 § 2 kk, gdy ten najzupełniej prawidłowo przypisał oskarżonemu popełnienie w stanie nietrzeźwości przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji realizującego znamiona określone wart. 178a § 1 i 4 kk, a polegającego na kierowaniu w takim stanie pojazdem mechanicznym w ruchu lądowym w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo i gdy był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.
Stosownie doart. 42 § 2 kkSąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji jako osoba uczestnicząca w ruchu był m.in. w stanie nietrzeźwości.
Orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów na tejże podstawie jest więc obligatoryjne, o czym musi przekonywać zwrot „Sąd orzeka”.
Kiedy zatem oskarżony jako osoba uczestnicząca w ruchu został uznany winnym popełnienia przestępstwa zart. 178a § 1 i 4 kk, rację ma skarżący twierdząc, że Sąd Rejonowy obowiązany był orzec na podstawieart. 42 § 2 kkśrodek karny zakazu prowadzenia pojazdów. Warto przy tym zauważyć, że Sąd Rejonowy dostrzegł tego rodzaju swój błąd.
Myli się jednak oskarżyciel publiczny uważając, iż obligatoryjnie należało orzec zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Ze wskazanego przepisu w jego brzmieniu obowiązującym od 25 lutego 2011 r. jasno przecież wynika, że tego rodzaju środek karny ma się odnosić się albo do wszelkich pojazdów, a więc nie tylko pojazdów mechanicznych, albo też do pojazdów określonego rodzaju, np. pojazdów mechanicznych choćby wszelkiego rodzaju. To w stanie prawnym poprzednim, który nie mógł mieć jednak zastosowania już tylko ze względu na czas popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu w niniejszym postępowaniu przestępstwa (po 25 lutego 2011 r.), obligatoryjnie w oparciu oart. 42 § 2 kknależało orzec zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo pojazdów mechanicznych określonego rodzaju (por. wyrok SN z 5 marca 2009 r., II KK 269/08, OSNwSK 2009/1/630).
Nie sposób jednak nie zgodzić się z Prokuratorem w tym, iż względemM. M. (3)należało w oparciu oart. 42 § 2 kkorzec środek karny zakazu prowadzenia pojazdów z ograniczeniem go do wszelkich pojazdów mechanicznych, skoro pojazd tego rodzaju prowadził w chwili inkryminowanego zdarzenia (por. wyrok SN z 14 stycznia 2009 r., V KK 2009/1/167; wyrok SN z 7 stycznia 2008 r., II K 225/07, OSNwSK 2008/1/6).
Biorąc natomiast pod uwagę sposób i okoliczności popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu występku, w szczególności naprawdę wysoki poziom stanu nietrzeźwości będący konsekwencją spożycia przez niego sporej dawki alkoholu w postaci piwa bezpośrednio przez kierowaniem należącym do niego motorowerem i to już w godzinach przedpołudniowych, co skutkowało, iż wyjątkowo niebezpiecznie prowadził owy pojazd po drodze publicznej (po całej szerokości jezdni), a nadto obowiązywanie go już 3 letniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego za wcześniej popełniony czyn zart. 178a § 1 kk, który biegł od dnia 28 kwietnia 2013 r. nie powstrzymując go jednak skutecznie przed ponownym dopuszczeniem się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w stanie nietrzeźwości, za w pełni adekwatny uznać trzeba postulowany przez skarżącego aż 6 letni okres obowiązywania zakazu. Zakaz ten zgodnie z treściąart. 43 § 1 kkwymierza się w latach od roku do 10 lat. Oskarżony swoim dotychczasowym lekceważącym stosunkiem do obowiązującego porządku prawnego dowiódł jednak konieczności wyeliminowania go z kręgu kierujących pojazdami mechanicznymi na zdecydowanie dłuższy okres względem tego, jaki określony został poprzednio. Czteroletni zakaz, który jako właściwy postrzegałby Sąd Rejonowy, niewiele surowszy od orzeczonego przed niespełna dwoma laty za czyn popełniony także w stanie znacznej nietrzeźwości (określonym na podobnym poziomie co obecnie, a nawet trochę wyższym, bowiem 1,71 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), nie mógłby bowiem uchodzić za wystarczająco skuteczne narzędzie mające uzmysłowić oskarżonemu naganność i brak akceptacji jego dotychczasowego postępowania, a w konsekwencji i ochronić innych uczestników ruchu przed potencjalnymi zagrożeniami wynikającymi z nieprzestrzegania przez niego jako kierującego nakazu zachowania trzeźwości w ruchu drogowym. Oskarżony najzwyczajniej nie wyciągnął żadnych wniosków z poprzedniego skazania i dalej wręcz w stanie upojenia alkoholem, który nie pozwalał mu w istocie panować na torem ruchu prowadzonego pojazdu mechanicznego, decydował się na kierowanie nim, świadom przy tym tego, że nie jest do tego w najmniejszym stopniu predestynowany, tak ze względu na stan psychofizyczny, jak i też z powodu obowiązującego go sądowego zakazu prowadzenia tego rodzaju pojazdów. Tymczasem nie można mieć najmniejszego zaufania do osoby, która po raz kolejny i to z takim nasileniem, jak to wynikające z poziomu nietrzeźwości oskarżonego, lekceważy powszechnie znany zakaz musząc zdawać sobie sprawę z możliwych skutków takiego zachowania. Należało również stanąć na stanowisku, że przy tego rodzaju czynach, jaki przypisano oskarżonemu, środkiem reakcji karnej, który obok kary powinien oddziaływać tak na sprawcę, jak i wszystkich tych, którzy gotowi byliby iść w jego ślady, powinien być odpowiednio surowy zakaz prowadzenia pojazdów.
Z tych też względów Sąd Okręgowy skorygował zaskarżony wyrok orzekając wobecM. M. (3)na mocyart. 42 § 2 kkzakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 lat.
Ponieważ oskarżony nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami stwierdzonych stosownym dokumentem, nie zaistniała potrzeba nakazania mu jego zwrotu po myśliart. 43 § 3 kk.
Nie znajdując natomiast podstaw do dalszej ingerencji w treść zaskarżonego wyroku, kiedy również rodzaj, charakter i wymiar orzeczonej wobec oskarżonego kary ze względu na granice środka odwoławczego nie mogły budzić wątpliwości (orzeczona została bowiem niekwestionowana przez oskarżyciela publicznego kara pozbawienia wolności w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a brak było rzeczywiście warunków do orzeczenia po myśliart. 58 § 3 kkkary łagodniejszego rodzaju, nadto nie zaistniał szczególnie uzasadniony wypadek, o którym mowa wart. 69 § 4 kk, bez którego nie mogło być w ogóle mowy o warunkowym zawieszeniu wykonania kary), a nie wystąpiły takie uchybienia, które podlegają uwzględnieniu niezależnie od kierunku i granic zaskarżenia orzeczenia, Sąd odwoławczy w pozostałej części utrzymał go w mocy.
Kierując się zaś zasadami słuszności nakazującymi nie obarczać oskarżonego dodatkowymi kosztami sądowymi poniesionymi w postępowaniu odwoławczym w sytuacji, gdy postępowanie to było efektem uchybienia Sądu Rejonowego całkowicie niezależnego od zachowania oskarżonego, Sąd Okręgowy zwolnił go od ponoszenia wydatków postępowania odwoławczego, którymi obciążył Skarb Państwa.