Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 728/14
Data wyroku: 2014-10-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Urbańska-Trzecka
Słowa kluczowe: Wykroczenie
Podstawa prawna: art. 437§1 k.p.k.

Sygn. aktIV Ka 728/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 października 2014 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy IV Wydział Karny Odwoławczyw składzie:
Przewodniczący SSO Mariola Urbańska - Trzecka
Protokolant st. sekr. sądowy Aleksandra Deja - Lis
przy udziale ------------------
po rozpoznaniu dnia 6 października 2014 r.
sprawyL. S.s.K.iB.ur. (...)wŁ.
obwinionego z art. 96§3 k.w.
na skutek apelacji wniesionej przez obwinionego
od wyroku Sądu Rejonowego w Świeciu VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Tucholi
z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt VII W 290/14
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; zasądza od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 30,00 (trzydzieści) złotych tytułem opłaty za II instancję i obciąża go zryczałtowanymi wydatkami postępowania odwoławczego w kwocie 50,00 (pięćdziesiąt) złotych.
Sygn. akt IV Ka 728/14

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Świeciu VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedziba w Tucholiz dnia 15 maja 2013 roku sygn. akt VII W 290/14L. S.został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 96 § 3 kw polegającego na tym, że w dniu 29.01.2013 roku wK.jako właściciel/posiadacz pojazdu wbrew obowiązkowi nie wskazał Straży GminnejwK., komu powierzył pojazd onr.rej.(...)do kierowania lub używania w dniu 24.08.2012 roku o godz. 09:05:39, którym to pojazdem popełniono wykroczenie w ruchu drogowym, za co wymierzono obwinionemu karę 200 złotych grzywny.
Wyrok zawiera także rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obwinionyL. S.zaskarżając wyrok w całości na korzyść.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę prawa materialnego poprzez przyjęcie, ze Straży GminnejwK.przysługiwało prawo oskarżyciela publicznego tj. wystąpienia do Sądu z wnioskiem o ukaranie za wykroczenie wobec właściciela pojazdu, który nie wskazał komu powierzył pojazd do kierowania lub używania,art. 96 3kw w zw. zart. 129 b ustawy Prawo o ruchu drogowym, a takżeart. 17 § 3 kpw.
Stawiając ten zarzut wniósł o zmianę wyroku poprzez jego uchylenie i umorzenie postępowania ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd odwoławczy zważył co następuje:
Apelacja obwinionego nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zarzut obrazy prawa materialnego podniesiony przez apelującego nie był zasadny i trafny.
Sąd odwoławczy nie podzielił stanowiska autora apelacji co do jego twierdzeń związanych z wykładniąart. 129 b ust 2 ustawy Prawo o ruchu drogowymiart. 17 § 3 kpw, że Straż Gminnanie posiada uprawnień oskarżyciela w sprawach o wykroczenia zart. 96 § 3kw.
Wszelkie w tym zakresie rozbieżności interpretacyjne na jakie wskazał autor apelacji zostały wyjaśnione w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2014 r., sygn.I KZP 16/14, której nadano moc zasady prawnej.
Z treści tej uchwały wynika, że na podstawie przepisuart. 17 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia(j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 395 ze zm.), w brzmieniu po nowelizacji ustawą z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 225, poz. 1466), straży gminnej (miejskiej) przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia zart. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń.
Kluczową kwestią podniesioną przez Sąd Najwyższy była zasadnicza rozbieżność w orzecznictwie Sądu Najwyższego co do wykładniart. 129b ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym(j.t. Dz. U. z 2012 r., poz.1137; dalej p.r.d.) i powiązanych z nim przepis ów, w tymart. 17 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczeniaw odniesieniu do możliwości przyznania straży gminnej (miejskiej) kompetencji oskarżyciela publicznego w zakresie ścigania sprawców wykroczeń zart. 96 § 3k.w. Sąd Najwyższy wypowiadał się w tej kwestii trzykrotnie, zajmując jednak dwa różne stanowiska. W dwóch przypadkach (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt III KK 431/13 i III KK 432/13) skład orzekający uznał, że nowela z dnia 29 października 2010 r. nie poszerzyła kręgu podmiotów, wobec których straż gminna (miejska) ma atrybut oskarżyciela publicznego. Natomiast w wyroku z dnia 2 kwietnia 2014 r. (sygn. akt V KK 378/13) Sąd Najwyższy stwierdził odmiennie, wskazując, że „straży gminnej (miejskiej) przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenie zart. 96 § 3k.w., popełnione od dnia 31 grudnia 2010 r., jeśli w zakresie swojego działania, w tym w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających ujawniły to wykroczenie i wystąpiły z wnioskiem o ukaranie za owo wykroczenie”. Sąd Najwyższy za trafną uznał koncepcję, w myśl której do zakresu działania straży gminnej (miejskiej), co jest pojęciem nader szerokim, należą zarówno jej ustawowe zadania (cele), jak i czynności, do których ustawa upoważnia straże, zmierzające do realizacji tych zadań. Wustawie o strażach gminnychzostały one ujęte wart. 12 ust. 1, aw p.r.d. wart. 129b ust. 3. Nadane strażnikowi tym przepisem (pkt 7) upoważnienie do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w określonym czasie, należy postrzegać jako uprawnienie do podejmowania szczególnego rodzaju czynności wyjaśniającej, ukierunkowanej na wykrycie sprawcy wykroczenia drogowego, najczęściej ujawnionego i zarejestrowanego za pomocą odpowiednie go urządzenia technicznego. W przypadku niewskazania przez adresata żądania osoby, której powierzył pojazd, dochodzi do zaistnienia wykroczenie zart. 96 § 3k.w., które straż gminna (miejska) ujawnia właśnie w ramach prowadzonej czynności wyjaśniającej, należącej do zakresu jej działania. W konsekwencji dochodzi do spełnienia określonego wart. 17 § 3 k.p.w.warunku nabycia przez straż uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o wymienione wykroczenie. Niewątpliwie uprawnienie strażnika określone wart. 129b ust. 3 pkt 7p.r.d. ma zakotwiczenie nie tylko w tym przepisie, ale też wart. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o strażach gminnych, który mówi o prawie strażnika m.in. do dokonywania czynności wyjaśniających – w trybie i zakresie określonych wk.p.w.
W podsumowaniu należy zatem wskazać, że nie ma podstaw do utożsamiania pojęć „zakres działania” i „zakres zadań” straży, bowiem inna jest ich zawartość semantyczna. Pierwsze z nich ma szerszą pojemność oznacza zespół czynności straży, przewidzianych przez prawo, a ukierunkowanych na realizację ustawowych zadań. Podejmowanie tych czynności jest warunkiem wypełniania przez tę formację
powierzonych jej zadań. Wart. 17 § 3 k.p.w.ustawodawca odwołał się expressis verbis do „zakresu działania”. Nie powinno być wątpliwości, że ustawowe działania straży gminnej (miejskiej) to zespół czynności podejmowanych w granicach wszystkich norm kompetencyjnych, z których korzystają straże w realizowaniu swoich zadań. Zakres działań oznacza pełne spektrum czynności straży, do których ustawa je uprawnia, nie tylko finalnie i bezpośrednio realizujących zadania ustawowe, ale również tych, które są konieczne do ich osiągania. Jednym z działań zmierzających do ustalenia tożsamości sprawcy naruszającego przepisy ruchu drogowego, a w następstwie do pociągnięcia go do odpowiedzialności za wykroczenie drogowe, pozostające w sferze pełnienia przez straże kontroli ruchu drogowego, jest wezwanie właściciela lub posiadacza pojazdu do wskazania komu powierzył pojazd.
Wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego pogląd, iż w określonych warunkach straż gminna (miejska) jest uprawnionym oskarżycielem publicznym w sprawach o wykroczenia zart. 96 § 3k.w., nie odbiega od stanowiska, które w tej materii wyraził nie wprost, niemniej jednak w sposób czytelny, Trybunał Konstytucyjny, który na pytanie prawne jednego z sądów, rozpoznającego sprawę osoby obwinionej przez straż miejską o wymienione wykroczenie, wyrokiem z dnia 12 marca 2014 r., P 27/13, OTK-A 2014, nr 3, poz. 30, orzekł o zgodności zKonstytucją RPprzepisuart. 96 § 3k.w. Trybunał przeprowadził analizę dopuszczalności pytania, dochodząc do przekonania, iż zachodzą wszelkie warunki do jego merytorycznego rozpoznania, w tym, że od odpowiedzi na pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem (art. 193 Konstytucji RP). Niewątpliwie, w razie przyjęcia, że straż miejska nie jest w tej sprawie uprawnionym oskarżycielem, zająłby w tej materii inne stanowisko, wskazując, że powinnością sądu jest umorzenie postępowania na podstawieart. 5 § 1 pkt 9 k.p.w.Trybunał Konstytucyjny wskazał m.in., że „art. 96 § 3k.w. znajduje zastosowanie w sprawie rozpatrywanego przez pytający sąd wniosku Straży Miejskiej o ukaranie obwinionego za odmowę wskazania, komu powierzył do kierowania lub używania swój pojazd (przesłanka funkcjonalna)”. Nie można przy tym uznać, iż Trybunał zupełnie pominął kwestię, czy postępowanie w sprawie zawisłej przed sądem występującym z pytaniem prawnym zostało zainicjowane skargą uprawnionego oskarżyciela, jako że stwierdził, iż „na podstawieart. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych(Dz. U. z 2013 r., poz. 1383) strażnik, wykonując kontrolę ruchu drogowego ma prawo do: nakładania grzywien w postępowaniu mandatowym za wykroczenia określone w trybie przewidzianym przepisami o postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz dokonywania czynności wyjaśniających, kierowania wniosków o ukaranie do sądu, oskarżania przed sądem i wnoszenia środków odwoławczych – w trybie i zakresie określonych wKodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. To znaczy, że organ straży miejskiej, podobnie jak organ Policji, po odmowie właściciela (posiadacza) pojazdu wskazania, kto kierował pojazdem w momencie zarejestrowania przez fotoradar przekroczenia dopuszczalnej prędkości, kończy postępowanie mandatowe o popełnienie wykroczenia określonego wart. 92ak.w. i wszczyna postępowanie mandatowe o popełnienie wykroczenia określonego wart. 96 § 3k.w.”. Kontynuując tę myśl Sąd Najwyższy powtórzył, że organ uprawniony do prowadzenia postępowania mandatowego może wystąpić do sądu z wnioskiem o ukaranie (art. 99 k.p.w.).
Sąd Odwoławczy podziela w całości stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego.
Z uwagi na brak innych zarzutów odnoszących się do meritum sprawy i orzeczenia o karze wystarczającym jest stwierdzić, że sąd pierwszej instancji w sposób należyty przeprowadził postępowanie dowodowe, po czym poczynił trafne ustalenia faktyczne, w zakresie określonym w części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku, po przeprowadzeniu analizy i oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Sąd zgodnie z przepisami procedury sąd zebrał i ujawnił pełny materiał dowodowy niezbędny do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu, opierając wyrok na kompletnym materiale. Lektura uzasadnienia wskazuje nadto, że sąd dokonał zgodnej z wymogami i zasadami procesowymi analizy i oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, stosownie do wskazania zawartego wart. 4 k.p.k.i7 k.p.k.w zw. zart. 8 k.p.w., uwzględnił zarówno dowody przemawiające na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego Sąd orzekający wskazał, jakie fakty uznał za dowiedzione, na czym opierał poszczególne ustalenia i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. W związku z powyższym podkreślić należy, iż proces wyrokowania w przedmiotowej sprawie w pełni odpowiada przepisom procedury. Sąd II instancji nie znalazł też podstaw do ingerowania w treść orzeczenia o karze, która jest adekwatna do winy i społecznej szkodliwości przypisanego wykroczenia.
Z tych wszystkich względów apelacja obwinionego, a zwłaszcza podniesiony w niej zarzut obrazy prawa materialnego nie zasługiwał na uwzględnienie i zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy.
O kosztach postępowania orzeczono po myśliart. 118 § 1 kpw.