Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1154/13
Data wyroku: 2014-05-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Wojtczuk
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 128 w zw. z art. 134 ustawy z dn. 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 1154/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 maja 2014r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSR del. Elżbieta Wojtczuk

Protokolant

st. sekr. sąd. Dorota Malewicka

po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2014 r. w Siedlcach na rozprawie
odwołaniaK. S.reprezentowanego przez kuratoraB. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia(...)r. Nr(...)
w sprawieK. S.reprezentowanego przez kuratoraB. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o wypłatę emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że ubezpieczonemuK. S.przysługuje prawo do wypłaty emerytury od dnia(...)
Sygn. akt: IV U 1154/13

UZASADNIENIE
Decyzją z(...)r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawie ustawy z dnia(...)r. Karta Nauczyciela iustawy z dnia 17. 12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychod dnia(...)r. wstrzymałK. S.wypłatę emerytury, z uwagi na to że nie został przedłożony formularz Rp-3 – poświadczenie do dalszego istnienia prawa do pobierania świadczeń, a także przedłożono potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia o zaginięciu osoby wydaną przezK. P. P.wW..
Odwołanie od w/w decyzji złożyłK. S.reprezentowany przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu –B. S.. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie tj. art. 134 ust. 1 w zw. zart. 128 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzez wydanie decyzji o wstrzymaniu wypłaty emeryturyK. S., pomimo że w okolicznościach sprawy nie zaktualizowały się przesłanki do wstrzymania wypłaty emerytury, wydanie decyzji bez podstawy prawnej i opatrzenie jej datą, w której organ rentowy nie dysponował dokumentami, na podstawie których ustalił stan faktyczny i wydał decyzję. Skarżący wniósł o rozpoznanie odwołania mimo upływu terminu do jego wniesienia, zmianę zaskarżonej decyzji i wznowienie wypłaty emeryturyK. S.od dnia(...)(odwołanie k.2-5).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego odrzucenie ewentualnie oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.11-12).
Sąd ustalił, co następuje:
Na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z dnia(...)ubezpieczonyK. S.miał przyznane prawo do emerytury od dnia(...)r. tj. od daty nabycia uprawnień (decyzja z dnia(...)k.11-12 akt organu rentowego). EmeryturaK. S.zgodnie z jego dyspozycją wpływała na wspólne konto bankowe jego i jego żonyB. S.(bezsporne).
Dnia(...)r.K. S.zaginął i do chwili obecnej nie został odnaleziony. Komenda Powiatowa Policji wW.od dnia(...)r. prowadzi sprawę poszukiwawczo – identyfikacyjną nr(...)wszczętą na podstawie zawiadomienia o zaginięciuK. S.. Dotychczasowe czynności nie doprowadziły do ustalenia miejsca pobytu zaginionego, jak też nie odnaleziono jego zwłok (zaświadczenie z KPP wW.k.6).
W dniu(...)do organu rentowego zadzwonił anonimowy rozmówca z pytaniem, czy wypłacana jest emeryturaK. S., który zaginął w maju lub czerwcu(...)i nie został odnaleziony (k.102 akt organu rentowego).
Dnia(...)r. organ rentowy przesłałK. S.formularz „poświadczenie dalszego istnienia prawa do pobierania świadczeń” celem wypełnienia i zwrotu do organu rentowego w terminie 7 dni od daty jego doręczenia (k.103 akt organu rentowego). W dniu(...)r. do organu rentowego zgłosiła się żona ubezpieczonegoB. S.i potwierdziła zaginięcie mężaK. S.(notatka k.103v akt organu rentowego).
Decyzją z(...)r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieustawy z dnia 26.01.1982 r. Karta Nauczycielaiustawy z dnia 17. 12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychod dnia(...)r. wstrzymałK. S.wypłatę emerytury.
Dnia(...)r. do organu rentowego wpłynęło pismo odB. S., w którym wskazała, żeK. S.zaginął(...)r. i nie jest jej znane jego miejsce pobytu a dotychczasowe poszukiwania policji nie przyniosły rezultatu (k.104-105 akt organu rentowego).
Dnia(...)r.B. S.wniosła odwołanie od decyzji z dnia(...)r., które postanowieniem Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia(...)r. w sprawie IV U 1031/12 zostało odrzucone (k.15 akt IV U 1031/12), z uwagi na to że wniesione zostało przez osobę nie mającą legitymacji do jego wniesienia.
Postanowieniem z dnia(...)r. w sprawie o sygn. akt III RNs 116/12 Sąd Rejonowy wW.ustanowił dla nieznanego z miejsca pobytuK. S.kuratora w sobieB. S.celem załatwiania spraw życia codziennego oraz reprezentowania go w urzędach i przed organami. Przedmiotowe postanowienie uprawomocniło się z dniem(...)(k.25, 7). Po uprawomocnieniu się niniejszego postanowieniaB. S.działając jako kuratorK. S.wniosła ponownie odwołanie od decyzji z dnia(...)

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoK. S.reprezentowanego przez kuratoraB. S.jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu zachodzą podstawy do rozpoznania merytorycznego rozpoznania sprawy z uwagi na to, że przekroczenie terminu do wniesienia odwołania nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się. Należy bowiem wskazać, iż osobą uprawnioną do wniesienia odwołania jestK. S., który jest osobą nieznaną z miejsca pobytu.B. S.chcąc występować w imieniu męża musiała zatem przeprowadzić postępowanie w przedmiocie ustanowienia dla nieznanego z miejsca pobytuK. S.kuratora. Postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone przed Sądem Rejonowym wW.III Wydziałem Rodzinnym i Nieletnich w sprawie o sygn. akt III RNs 116/12 i zakończyło się postanowieniem z dnia 9 lipca 2013 r., które uprawomocniło się z dniem(...)r. DodatkowoB. S.nie będąc uprawniona do wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji wniosła je w terminie i postanowieniem z dnia 19 czerwca 2013 r. jej odwołanie w sprawie IV U 1031/12 zostało odrzucone. Wymieniona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie do Sądu Apelacyjnego wL., które zostało rozpoznanie dnia(...)na posiedzeniu niejawnym i zakończyło się oddaleniem zażalenia. Odpis postanowienia z dnia(...)r. z uzasadnieniem został doręczonyB. S.dnia 30 sierpnia 2013 r. (k.54 akt IV U 1031/12). Niezwłocznie po doręczeniu powyższego rozstrzygnięcia tj. dnia(...)r.B. S.już jako kuratorK. S.wniosła powyższe odwołanie. Przekroczenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło zatem z przyczyn niezależnych od odwołującego się i nie jest nadmierne.
Zgodnie zart. 134 ust. 1 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychwypłatę świadczeń wstrzymuje się, jeżeli świadczenia nie mogą być doręczone z przyczyn niezależnych od organu rentowego. Wstrzymanie wypłaty świadczeń następuje poczynając od miesiąca za który przysługiwało świadczenie niedoręczone w przypadkach o których mowa wust. 1 pkt 5(art. 134 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy).
Bezsporne jest, że uprawniony do emeryturyK. S.zaginął dnia(...)r. i do tej pory nie ustalono jego miejsca pobytu, ale również nie odnaleziono jego zwłok. Brak jest zatem dowodów świadczących o śmierciK. S.. Brak jest również na obecna chwilę uznaniaK. S.za zmarłego na podstawieart. 29 k.c., z uwagi na brak ustawowego terminu od daty zaginięcia. Należy zatem domniemywać a contrario, żeK. S.pozostaje przy życiu. Zgodnie z art. 101 ustawy o emeryturach i rentach z FUS prawo do świadczenia ustaje wraz ze śmiercią osoby uprawnionej. Odnosząc tę regulację do osoby uprawnionej do emerytury, która została zgłoszona jako zaginiona, organ rentowy nie twierdził, że ustał którykolwiek z warunków jej prawa do emerytury (art. 101 pkt 1 ustawy). Wobec tego, że w niniejszej sprawie brak jest dowodów świadczących o zgodnieK. S., brak jest również podstaw do wstrzymania wypłaty zawieszonej mu emerytury.).
Ponadto Sąd Najwyższy w stanie faktycznym analogicznym w wielu istotnych elementach do stanu faktycznego w niniejszej sprawie w wyroku z dnia 24 stycznia 2001 r., sygn. akt II UKN 195/00, OSNP 2002/18/442) orzekł, że
„Zasada domniemania życia osoby zaginionej, która nie została uznana za zmarłego w trybieart. 29-32 Kodeksu cywilnego, stanowi podstawowe kryterium dopuszczalności odpowiedniego stosowania przepisów o wstrzymaniu wypłaty świadczeń z ubezpieczenia społecznego.” W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Najwyższy wskazał, że „prawidłowe stosowanie regulacji zawartych w art. 128 ust. 1 i 4 ustawy o emeryturach i rentach powinno eliminować patologiczne przypadki pobierania świadczeń za osoby nieżyjące, tj. za tzw. "martwe dusze", co może i powinno poprzedzać rentowe postępowanie weryfikacyjne w trybieart. 33 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) lub potwierdzać sądowe postępowanie dowodowe. Sama klauzula odpowiedniego stosowania przepisów o ustaniu prawa do emerytury lub renty albo o wstrzymaniu wypłaty tych świadczeń nie daje zatem podstaw do pozbawiania lub ograniczania uprawnień emerytalno-rentowych osoby zaginionej, która nie została uznana za zmarłą w prawnie określonym trybie. Taka niekorzystna interpretacja art. 128 ustawy o emeryturach i rentach byłaby sprzeczna z konstytucyjną gwarancją prawa obywatela do przyznanych mu świadczeń z zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 1 Konstytucji RP).” Sąd Okręgowy podziela w całości stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wymienionym orzeczeniu przyjmując je również za własne.
Podsumowując Sąd uznał odwołanie za zasadne i na podstawieart. 47714§ 2 kpcorzekł jak w sentencji wyroku.