Sąd Rejonowy w Szczytnie
VIII Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w Piszu
Sygnatura akt: VIII RC 39/14
Data wyroku: 2014-10-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Teza: podstawą zmiany zakresu obowiązku alimentacyjnego jest istotna zmiana stosunków po stronie uprawnionej lub zobowiązanej

Sygn. akt VIII RC 39/14

UZASADNIENIE
R. K. (1), jako przedstawicielka ustawowa małoletniego powodaS. K., wniosła o podwyższenie alimentów, ustalonych w ugodzie zawartej przed Sądem Rejonowym w Piszu w dniu 28 maja 2007 roku w sprawie III RC 13/07, od pozwanegoM. K.na rzecz małoletniego powoda z kwoty 300 zł miesięcznie do kwoty po 1500 złotych miesięcznie, płatnej z góry, do rąk przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda, do dnia 10-go każdego miesiąca wrazz ustawowymi odsetkami w przypadku zwłoki w terminie płatności którejkolwiek z rat.
W uzasadnieniu pozwu podniosła, że w dniu 28 maja 2007 roku przed Sądem Rejonowym w Piszu w sprawie III RC 13/07 została zawarta ugoda, gdzie pozwany zobowiązał się do płacenia na rzecz małoletniego powoda alimentów w kwocie po 300 złotych miesięcznie. W dniu 15 grudnia 2007 roku rodzice małoletniego zawarli porozumienie, zgodnie z którymM. K.zobowiązał się do łożenia na rzecz syna alimentów w kwocie po 400 złotych miesięcznie. Zaznaczyła, że od ustalenia renty alimentacyjnej minęło ponad 6 lat. Obecnie małoletni powód ma już 8 lat. Sytuacja życiowa matki małoletniego powoda w stosunku do roku 2007 uległa znacznemu pogorszeniu. Przez dłuższy czas była ona osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nieustannie poszukiwała pracy. Od października 2013 roku jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę za minimalnym wynagrodzeniem miesięcznym.
W związku z wejściem małoletniego powoda w wiek szkolny niewspółmiernie wzrosły jego wydatki. Przedstawicielka ustawowa małoletniego powoda ponosi koszty zakupu wyprawki szkolnej, podręczników, strojów. NadtoR. K. (1)wskazała, że jej syn wymaga leczenia specjalistycznego w poradni kardiologicznej. Natomiast jak wynika z opinii Powiatowej PoradniP.-Pedagogicznej wP.małoletni sprawia trudności wychowawcze, które są wynikiem skomplikowanej sytuacji środowiskowej oraz wiążą się z jego cechami sfery emocjonalno-społecznej.
Przedstawicielka ustawowa małoletniego powoda wskazała, że pozwany utrzymuje jedynie pobieżne kontakty z synem. Aby umożliwić kontakt dziecka z ojcem zakupiła na raty komputer oraz podpisała umowę w ramach stałego dostępu do internetu, co spowodowało kolejne comiesięczne obciążanie jej budżetu kwotą około 200 zł.
Podkreśliła, że pozwany jest człowiekiem zdrowym i w pełni sił, a małoletni powód jest jego jedynym dzieckiem, w związku z czym nie ma on innych zobowiązań alimentacyjnych wynikających z rodzicielstwa.
PozwanyM. K.uznał powództwo do kwoty po 450 złotych miesięcznie, w pozostałym zakresie wniósł o oddalenie powództwa.
Pozwany wskazał, że kwota ta tytułem alimentów jest w niniejszej sytuacji adekwatna, ponieważ małoletni powód otrzymuje od ojca dodatkową pomoc w postaci zakupu butów, odzieży czy zabawek. Ponadto pozwany zakupił mu laptop i telefon komórkowy. Pozwany podniósł także, że w ubiegłym roku, w wakacje, syn przebywał u niego wL.przez 10 dni i w tym czasie był na jego utrzymaniu. Pozwany pokrył także wydatki związane z podróżą.
M. K.podkreślił, że w dniu 18 maja 2013 roku uległ wypadkowi i do dnia 10 grudnia 2013 roku utrzymywał się jedynie z kwoty 71 funtów tygodniowo. Z kwoty tej nie był wstanie opłacić mieszkania i powstało zadłużenie, które spłaca do dnia dzisiejszego. Rehabilitacja powypadkowa trwała do kwietnia 2014 roku, w związku z czym pozwany nie był w stanie podjąć pracy, co w dalszej kolejności spowodowało także trudności w płaceniu alimentów. Pozwany wskazał, że, aby łożyć na utrzymanie syna, zadłużył się u swojej rodziny w Polsce. W miesiącu październiku 2013 roku w ogóle nie uiścił alimentów, ponieważ nikt nie był w stanie pomóc mu finansowo. Od tego czasu płacił alimenty w wysokości 300 złotych. Wszystkie zaległości alimentacyjne uregulował w marcu tego roku. Obecnie pozwany jest osobą samozatrudnioną, wobec czego nie jest w stanie określić, jakie będzie jego wynagrodzenie w danym miesiącu. Aktualnie wykonuje pracę dla agencji na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego za wynagrodzeniem w wysokości 9,5 funta za godzinę. Wszystkie prace, które wykonuje są legalne. Pozwany co roku rozlicza się z brytyjskim urzędem skarbowym. Za ostatni rok jest zwolniony z płacenia podatku, ponieważ jego przychód był tak niski, że nie przekroczył progu podatkowego. Pozwany wskazał, że w chwili składania odpowiedzi na pozew nie miał żadnych zaległości z tytułu alimentów. Ponadto dokonał wpłaty kwoty 300 zł na pokrycie wydatków związanych z pierwszą komunią małoletniego powoda oraz 1275 zł za przyjęcie komunijne. Oprócz tych kwot pozwany darował synowi telefon o wartości około 500 zł i gotówkę w kwocie 500 zł. Pozwany podkreślił, że na rozpoczęcie roku szkolnego stara się dokonywać oddzielnej wpłaty na zakup niezbędnej wyprawki do szkoły.
Odnosząc się do sytuacji finansowej matki małoletniego powoda wskazał, że w jego ocenie jest ona lepsza niż w 2007 roku.R. K. (1)dokonała bowiem kosztowych remontów domu, założyła centralne ogrzewanie, kupiła piec centralnego ogrzewania, wymieniła ogrodzenie, doprowadziła kanalizację.
Zdaniem pozwanego, jego małoletni syn nie wymaga leczenia specjalistycznego w poradni kardiologicznej. Odbyły się jedynie dwie wizyty w ramach NFZ, a kolejna – kontrola, wyznaczona jest za dwa lata. Także leczenie farmakologiczne nie jest zlecone.
W kwestii kontaktów z synem pozwany przyznał, że są one sporadyczne, albowiem matka małoletniego powoda ingeruje w rozmowę pomiędzy synem a pozwanym, co zazwyczaj kończy się kłótnią.
W ocenie pozwanego kwota 1500 złotych, o którą wnosi przedstawicielka ustawowa małoletniego powoda, jest mocno przesadzona, między innymi z tego powodu, że nie uwzględnia kosztów, które ponoszą rodzice pozwanego, jak i on sam.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 28 maja 2007 roku przed Sądem Rejonowym w Piszu w sprawie III RC 13/07M. K.zobowiązał się do płacenia na rzecz małoletniegoS. K.alimentów w kwocie po 300 złotych miesięczni, płatnych z góry do dnia 10-go każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku zwłoki w terminie płatności którejkolwiek z rat, do rąk ustawowej przedstawicielki małoletniego powoda –R. K. (1).
(dowód: protokół rozprawy dnia 28.05.2007 roku k. 31-33 w aktach sprawy III RC 13/07)
S. K.miał wówczas 1,5 roku.
(dowód: odpis zupełny aktu urodzenia k. 3 w aktach sprawy III RC 13/07)
Matka małoletniego powodaR. K. (1)do dnia 31 marca 2007 roku była zatrudniona na stanowisku robotnika gospodarczego w Urzędzie Miejskim wP.za wynagrodzeniem netto w wysokości 641,03 zł. Otrzymywała zasiłek rodzinny na dziecko w kwocie 48 zł oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 170 zł.
(dowód: zaświadczenie o zatrudnieniuR.K.k. 4, zaświadczenie z(...)wP.k. 5 w aktach sprawy III RC 13/07)
M. K.w tamtym okresie nie miał stałej pracy. Dorabiał przy pracach remontowo – budowlanych. Poza małoletnim nie miał innych dzieci na utrzymaniu.
(dowód: oświadczenie pozwanegoM. K.k. 31 w aktach sprawy III RC 13/07)
W dniu 15 grudnia 2007 rokuR. K. (1)zawarła zM. K.porozumienie, gdzieM. K.zobowiązał się do płacenia na rzecz syna alimentów w wysokości 400 złotych miesięcznie.
(dowód: porozumienie z dnia 15.12.2007r. zawarte pomiędzyR. K. (1)aM. K.k. 7)
Obecnie małoletniS. K.ma 8 lat i jest uczniem IV klasy Szkoły Podstawowej wT.. W szkole sprawia problemy wychowawcze, które są wynikiem skomplikowanej sytuacji środowiskowej i brakiem ustalonych, jednolitych metod wychowawczych prezentowanych przez wszystkie osoby, opiekujące się dzieckiem. Zespół badający Powiatowej PoradniP.-Pedagogicznej wP.zalecił zapewnienie małoletniemu pomocy psychologiczno-pedagogicznej na terenie szkoły. U małoletniego stwierdzono również zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi ((...)). Z uwagi na powyższe pozostaje on pod opieką(...)dla(...)wP.Przyjmuje w czasie uczęszczania do szkoły leko nazwie M., którego opakowanie kosztuje 10 złotych. Innych stałych leków nie zażywa. Małoletni jest pod kontrolą poradni kardiologicznej. Kontrole odbywają się co półtora roku. Z uwagi na schorzenie kardiologiczne (rozpoznanie wg(...)10: Q23 - wrodzone wady rozwojowe zastawki aorty i zastawki dwudzielnej) nie jest leczony farmakologicznie.S. K.uczęszcza na bezpłatne zajęcia z taekwondo. Nadto pobiera korepetycje z języka angielskiego, których koszt wynosi 10 zł za godzinę.
(dowód: informacja dla lekarza kierującego dotycząca wykonanych badań, dalszej kontroli i leczenia w poradni kardiologicznej k. 20,110, opinia Powiatowej PoradniP.-Pedagogicznej wP.w przedmiocie objęcia małoletniego powoda pomocą psychologiczno - pedagogiczną k. 21, charakterystyka uczniaS. K.k.108, zaświadczenie o pozostawaniu małoletniego pod opieką(...)dla(...)wP.k. 111-112, zaświadczenie lekarskie k. 113, zeznania świadkaM. G.k. 129-129v., zeznania świadkaD. K.k. 130 -130v., oświadczenia przedstawicielki ustawowej małoletniego powodaR. K. (2)k. 201-202)
Matka małoletniegoR. K. (1)nie posiada wyuczonego zawodu, ma wykształcenie podstawowe. Obecnie nigdzie nie pracuje. Od 03 października 2013 roku do 02 października 2014 roku pracowała jako przedstawiciel handlowy wfirmie handlowo-usługowej (...)M. G.za wynagrodzeniem w wysokości 1600 zł brutto.
RentaK.od 2010 roku remontuje dom, który otrzymała w spadku po matce. Na remont wydała około 20 000 – 30 000 złotych. Podłączyła budynek do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Ponadto wykonała między innymi wymianę podłóg, wyremontowała kuchnię, ociepliła ściany. Nie wyremontowała jeszcze wszystkich pomieszczeń w domu, w tym pokoju małoletniego.R. K. (1)miesięcznie ponosi następujące koszty utrzymania domu: opłata za energię elektryczną – około 65 zł, opłata za wodę i kanalizację – około 85 zł, wywóz śmieci 26 zł, opłata za internet 59,90 zł. Co pół roku kupuje butlę gazu za kwotę 58 zł. Uiszcza także raty za komputer w kwocie 135,14 zł oraz podatek od nieruchomości w wysokości 86 zł rocznie. W 2014 roku zakupiła na opał brykiet za kwotę 2.572,80 zł.
R. K. (1)utrzymuje się obecnie z zasiłku dla bezrobotnych i alimentów na rzecz syna, ponadto otrzymuje zasiłek rodzinny. Pozostaje pod kontrolą lekarza onkologa, w związku z obciążeniem genem choroby nowotworowej i obecnością 7 niezłośliwych guzów.
R. K. (1)do 03 sierpnia 2014 roku była związana zM. G..M. G.kupował małoletniemu słodycze, a także przekazywał drobne prezenty.
(dowód: warunki techniczne na podłączenie budynku mieszkalnego do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej wraz z mapką k. 12-14, przelewy z rachunkuR. K. (1)k. 16, 17, 18, 29, 30, asygnata nr 4/104 na drzewo k. 19, umowa o pracęR. K. (1)k. 117, onkologiczna konsultacja genetyczna k. 162, faktura na zakup brykietu k. 189, zeznania świadkaM. G.k. k. 129-129v., oświadczenia przedstawicielki ustawowej małoletniego powodaR. K. (1)k. 201-202).
M. K.ma 35 lat i jest kawalerem. Od czterech lat mieszka i pracuje w Anglii. Pozwany jest na tzw. samozatrudnieniu. W roku podatkowym 2012-2013, do 5 kwietnia 2013 roku, uzyskał dochód w wysokości 10 897 funtów.M. K.otrzymuje zlecenia od agencji, pracuje za różne stawki. Obecnie jego stawka godzinowa wynosi 9,5 funta.M. K.wraz z partnerką wynajmuje dwuosobowy pokój, za który płaci 150 funtów tygodniowo wraz z kosztami remontowymi, mediami i środkami czystości. Do pracy dojeżdża komunikacją miejską, na co tygodniowo przeznacza 30 funtów. Ponadto opłaca telefon za kwotę 50 funtów miesięcznie.
W dniu 18 maja 2013 rokuM. K.uległ wypadkowi komunikacyjnemu w wyniku, którego doznał złamania skrętowego odcinka obwodowego prawej kości piszczelowej. Do kwietnia 2014 roku przechodził rehabilitację i do tego czasu nie pracował. Utrzymywał się z zasiłku socjalnego. Nie opłacał mieszkania i pożyczał pieniądze na realizowanie obowiązku alimentacyjnego wobec syna. Do chwili obecnej spłaca powstałe z tego tytułu zadłużenie.
W marcu i kwietniu 2014 rokuM. K.przekazał łącznie 1575 zł na przyjęcie komunijne małoletniego powoda. Jako prezent podarował synowi telefon o wartości 500 zł oraz gotówkę w kwocie 500 zł. W związku z rozpoczęciem roku szkolnego przesłał na rzecz małoletniego, oprócz alimentów, kwotę 200 złotych.
(dowód: potwierdzenie wpłaty kwot 300, 275 i 1000 zł tytułem wydatków na komunię k. 69, 70, zaświadczenie o zdolności do pracy pozwanego k. 89, rozliczenie podatkowe pozwanego k. 90, karta informacyjna leczenia szpitalnego k. 91-93, oświadczenieB. G.o ponoszonych kosztach utrzymania mieszkania k. 154, informacja o wysokości stawki godzinowej za pracę pozwanego k. 155, umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych k .156-157, zeznania świadkaD. K.k. 130, oświadczenie przedstawicielki ustawowej małoletniego powodaR. K. (1)k. 202)
Sąd zważył, co następuje:
Przepisart. 133 kronakłada na obydwoje rodziców obowiązek łożenia na utrzymanie dzieci, które nie są jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Zakres tego obowiązku, stosownie do przepisuart. 135 kro, wyznaczają z jednej strony usprawiedliwione potrzeby osoby uprawnionej, z drugiej zaś zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego, przy czym wykonywanie obowiązku alimentacyjnego może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o utrzymanie lub wychowanie dziecka.
Przez usprawiedliwione potrzeby uprawnionego należy rozumieć nie tylko elementarne potrzeby polegające na zapewnieniu minimum egzystencji, ale także takie, które stworzą uprawnionemu normalne warunki bytowania odpowiadające jego wiekowi, stanowi zdrowia i statusowi rodziców.
Przez możliwości zarobkowe i majątkowe należy rozumieć nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane, lecz także zarobki i dochody, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych.
Zgodnie z treściąart. 138 krow razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia dotyczącego obowiązku alimentacyjnego. Zmiana stosunków może zatem prowadzić do podwyższenia alimentów wówczas, gdy po uprawomocnieniu się orzeczenia zasądzającego alimenty zwiększeniu ulegną potrzeby uprawnionego albo zwiększą się możliwości zarobkowe lub majątkowe zobowiązanego.
Wysokość alimentów od pozwanegoM. K.na rzecz małoletniego powodaS. K.została ustalona uprzednio w ugodzie zawartej przed Sądem Rejonowym w Piszu w dniu 28 maja 2007 roku i Sąd badał zmianę sytuacji od tej właśnie daty. W ocenie Sądu w okresie będącym przedmiotem zainteresowania nastąpiła taka zmiana stosunków, która uzasadnia podwyższenie alimentów na rzecz małoletniegoS. K.. Bezspornie bowiem w tym okresie usprawiedliwione potrzeby powoda uległy zwiększeniu.
Nie budzi żadnych wątpliwości Sądu teza, że potrzeby dziecka, których zaspokajanie jest obowiązkiem rodziców wraz z wiekiem zwiększają się, gdyż obejmują one już nie tylko potrzeby bytowe związane z wyżywieniem, zakupem odzieży i zapewnieniem odpowiednich warunków mieszkaniowych, ale także potrzeby kulturalne i wychowawcze, mające zapewnić prawidłowy rozwój fizyczny i duchowy dziecka. W dacie orzekania o zasądzeniu alimentówS. K.miał niespełna 2 lata. Obecnie małoletni ma 8 lat i w tym roku szkolnym uczęszcza do IV klasy szkoły podstawowej. Potrzeby małoletniego powoda niewątpliwie zwiększyły się w sposób istotny. Sąd mając na uwadze wiek dziecka, wskazane przez matkę dziecka koszty związane z jego utrzymaniem, wychowaniem i leczeniem uznał, że wydatki związane z jego usprawiedliwionym potrzebami wynoszą w granicach 900 -1000 złotych miesięcznie.
Przechodząc do oceny możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego ustalono, żeM. K.od kilku lat mieszka i pracuje wL.. W roku podatkowym 2012-2013, do 5 kwietnia 2013 roku, uzyskał dochód w wysokości 10 897 funtów. Obecnie pozwany wykonuje zlecenie budowlane, za które otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 9,5 funta na godzinę. Nie jest to jednak stały dochód pozwanego. Przy ustalaniu wysokości alimentów na rzecz małoletniego powoda nie bez znaczenia jest również okoliczność, że pozwany prawie przez rok nie pracował. Posiada zadłużenie w opłatach za mieszkanie, które spłaca, a także spłaca zobowiązania zaciągnięte na wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego.
W ocenie Sądu możliwości zarobkowe pozwanego są jednak na wyższym poziomie w porównaniu z matką małoletniego powoda, przede wszystkim z uwagi na fakt, że pracuje on za granicą, gdzie wynagrodzenie za pracę tego samego rodzaju jest wyższe od tego otrzymywanego w kraju. Nie można jednak zapomnieć, że wyższe są tam wydatki związane z utrzymaniem. Uzyskiwane przez pozwanego zarobki pozwalają na pokrywanie przez pozwanego jego stałych, wskazanych Sądowi, wydatków oraz alimentów na rzecz powoda w większej niż dotychczas wysokości.
Sąd miał również na względzie okoliczność, żeR. K. (1)swój obowiązek alimentacyjny spełnia w części poprzez osobiste starania o utrzymanie i wychowanie dziecka, co winno zobowiązać pozwanego do większego finansowego udziału w kosztach utrzymania dziecka. Za bardzo naganny jednak należy uznać podany przez matkę małoletniego powoda fakt, że w chwili obecnej utrzymuje się ona również z alimentów otrzymywanych na rzecz syna.
Mając na względzie wyżej podniesione okoliczności Sąd uznał, że pozwanyM. K.winien łożyć tytułem alimentów kwotę 600 zł miesięcznie. Kwota ta, w ocenie Sądu, mieści się w granicach możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego, jest również adekwatna do wzrostu usprawiedliwionych potrzeb małoletniego powoda. Przy uwzględnieniu kwot przekazywanych dodatkowo przez pozwanego w różnych okolicznościach (początek roku szkolnego, pierwsza komunia) oraz wsparcia oferowanego przez dziadków ojczystych powoda stanowi adekwatną wysokość udziału pozwanego w kosztach utrzymania syna. Pozostałą kwotę niezbędną do utrzymania małoletniego powoda winna ponosić jego matka.
Z wszystkich wyżej wymienionych względów Sąd uznał, że w sprawie zostały wykazane przesłanki uprawniające do podwyższenia ciążącego na pozwanym obowiązku alimentacyjnego do kwoty wskazanej w wyroku począwszy od dnia złożenia powództwa i dlatego na podstawieart. 138 kroSąd orzekł jak w punkcie I wyroku, oddalając powództwo w pozostałym zakresie, wobec przyjęcia, że żądana kwota nie jest adekwatna do usprawiedliwionych potrzeb małoletniego powoda, a także możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego.
O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1) oraz 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i zasądził od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego w Szczytnie) kwotę 180 zł tytułem zwrotu części opłaty sądowej, od uiszczenia której małoletni powód zwolniony jest z mocy ustawy.
Orzeczenie o kosztach procesu, zawarte w punkcie V wyroku zostało oparte na przepisieart. 98 k.p.c., a takżeart. 100 k.p.c., który stanowi, że w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Mając na uwadze żądanie pozwu, Sąd ustalił, że roszczenie małoletniego powoda zostało uwzględnione w 25 %, a tym samym strona pozwana wygrała proces w 75%. Wobec powyższego Sąd zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej 25% poniesionych przez nią kosztów, co stanowi kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przy stawce minimalnej opłaty za czynności adwokackie w wysokości 2 400 zł ( § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu).
Rygor natychmiastowej wykonalności nadano z urzędu na podstawieart. 333 § 1 pkt 1 k.p.c

ZARZĄDZENIE

1
odnotować;

2
odpis uzasadnienia wraz z odpisem wyroku doręczyć pełnomocnikowi strony powodowej;

3
za 14 dni lub z apelacją.

P., dnia 28.10.2014r.