Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 25/14
Data wyroku: 2014-04-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Dalba
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art 471 kc

Sygn. akt I C 25/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 kwietnia 2014 roku

Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie, I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Joanna Dalba
Protokolant: apl. radc.J. G.
po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014 roku w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaB. G.
przeciwko(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwP.
o zapłatę

1
oddala powództwo,

2
nie obciąża powoda kosztami postępowania.

Sygn. akt I C 25/14

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 20 września 2013 r. powódB. G.wniósł o zasądzenie od(...) Sp. z o.o.z siedzibą wP.kwoty 3.500,- złotych z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 4 czerwca 2013 roku do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania sądowego, w tym opłaty sadowej w kwocie 100 złotych.
W uzasadnieniu swojego stanowiska strona powodowa wskazała, że w dniu 24 kwietnia 2013 roku została miedzy powodem, a spółkami:(...) Sp. z o.o.orazBiuro (...) Sp. z o.o.zawarta umowa o sporządzenie opinii. Przedmiotowa opinia została wysłana przez powoda w dniu 03 czerwca 2013 roku, a odebrana przez pozwanego w dniu 06 czerwca 2013 roku. Jednocześnie powód wskazał, że pozwany mimo wykonania usługi oraz wystawienia stosownego rachunku nie uregulował przypadającego na niego zobowiązania w kwocie 3.500,- zł (pozew wraz z załącznikami – k. 1 – 15)
W dniu 07 marca 2014 r. pełnomocnik pozwanego wniósł w odpowiedzi na pozew o oddalenie powództwa w całości, przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu pełnomocnik pozwanego zaprzeczył twierdzeniom powoda o terminowości i prawidłowej realizacji przez powoda opinii oraz wskazał, że w dniu 23 października 2013 roku z zachowaniem terminu płatności, należności z tytułu wynagrodzenia za wykonanie opinii zostały uregulowane. Jednocześnie podniósł, iż nigdy nie uchylał się od płatności za zobowiązania z umowy między stronami ( k.27-111).
Na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 roku powód podtrzymał swoje stanowisko (k.118).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 24 kwietnia 2013 roku została zawarta pomiędzy(...) Sp. z o.o.w(...) Sp. z o.o.wP., aB. G.zamieszkałym wW., umowa o sporządzenie opinii. Jako przedmiot sporządzenia opinii zostało wskazane:

a
ustalenie przyczyn nieterminowego wykonania zobowiązania, w tym ewentualnych przyczyn leżących poza podnoszoną dotychczas przezSpółkę (...)argumentację;

b
ustalenie, czySpółka (...)winna przewidzieć przyczynę nieterminowego wykonania zobowiązania, na podstawie dokumentacji udostępnionej przez(...)2012 przed zawarciem umowy (siwz, specyfikacje techniczne, wyjaśnienia do siwz, itp.);

c
ustalenie, czy przyczyny nieterminowego wykonania zobowiązania stanowią zwłokęSpółki (...)(zawinione opóźnienie) czy też są niezależne od Zleceniodawcy ( stron umowy);

Ponadto w świetle § 2 ust. 2 wskazaniu przyczyn nieterminowego wykonania umowy towarzyszyć miało określenie odpowiedzialności za zaistniałą sytuację i podstaw ewentualnego naliczenia kar umownych. Z treści umowy wynikało, żeB. G.otrzyma wynagrodzenie za wykonanie opinii w kwocie 7.000 zł, płatne w częściach równych przez wyżej wymienione spółki będące zleceniodawcami umowy. Na podstawie § 2 ust. 4 umowy, zleceniodawcy zostali uprawnieni do wnoszenia uwag i zastrzeżeń do sporządzonej opinii.
(bezsporne, potwierdzone umową z dnia 24 kwietnia 2013 r. - k.3-8, k.31-36).

B. G.wykonał opinię w dniu 4 czerwca 2013 roku oraz przesłał pozwanemu rachunek. Z uwagi na wadliwość opinii pełnomocnik(...) Sp. z o.o.wP.wezwałB. G.do złożenia wyjaśnień co do treści złożonej opinii. (pismo pozwanego z dni 19 i 21 czerwca 2013 roku.- k.60-66.)
W dniu 6 sierpnia 2013 rokuB. G.przesłał pismo wraz z uzupełnieniem opinii. W dniu 21 sierpnia 2013 roku pełnomocnik(...) Sp. z o.o.wP.wysłałB. G.pismo o przesłanie dodatkowych wyjaśnień i przesłanie jednolitego tekstu opinii. (pismo z dnia 21 sierpnia 2013 r. - k.81-84)
W odpowiedziB. G.uzupełnił w dniu 2 września 2013 roku opinię (k.84-104) i wystawił w dniu 11 października 2013 roku nowy rachunek płatny do dnia 25 października 2013 roku. (rachunek z dnia 11 października - k. 106).

W dniu 23 października 2013 roku(...) Sp. z o.o.wP.dokonał zapłaty przelewem bankowym kwoty 3.500 zł (potwierdzenie przelewu- k.107, pismo powoda – k.113-114, oświadczenie powoda złożone na rozprawie k.118)

Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, których prawdziwość i wiarygodność w świetle wszechstronnego rozważenia zebranego materiału nie nasuwa żadnych wątpliwości, w tym co do ich rzetelności i autentyczności. Wskazać należy, iż stan faktyczny był między stronami, co do zasady niesporny. Sąd oparł się również na okolicznościach przyznanych przez strony, które zgodnie zart. 229 K.p.c.nie wymagają przeprowadzenia dowodów.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo jako w całości podlegało oddaleniu w części z uwagi na spełnienie świadczenia, a w części jako nieudowodnione.

W przypadku roszczenia opartego naart. 471 k.c.zaistnieć muszą trzy przesłanki odpowiedzialności kontraktowej, określone w tym przepisie. Przesłanki te, co należy podkreślić, wystąpić muszą łącznie. Są one następujące:
a) niewykonanie bądź nienależyte wykonanie zobowiązania (naruszenie zobowiązania),
b) fakt poniesienia szkody,
c) związek przyczynowy pomiędzy niewykonaniem bądź nienależytym wykonaniem zobowiązania a szkodą (por. np. wyrok SA w Warszawie z dnia 9 października 2008 r., VI ACa 317/2008, niepubl.; wyrok SA w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2006 r., I ACa 707/06, LEX nr 330993; wyrok SN z dnia 15 października 2009 r., I CSK 84/09, LEX nr 564967; tak również m.in. T. Wiśniewski (w:)Komentarz..., s. 517; A. Ohanowicz,Zobowiązania..., s. 180; W. Czachórski, A. Brzozowski, M. Safjan, E. Skowrońska-Bocian,Zobowiązania...,s. 317).

Jednocześnie nawet rażące naruszenie umowy nie uzasadnia odpowiedzialności odszkodowawczej, lecz konieczne jest zaistnienie przesłanek odpowiedzialności (wyrok SA w Poznaniu z dnia 6 marca 2007 r., I ACa 47/07, LEX nr 298571; wyrok SA w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2006 r., I ACa 707/06, LEX nr 330993). (…) Przesłanką odpowiedzialności kontraktowej jest także szkoda, rozumiana jako uszczerbek majątkowy, na który składają się strata i utracony zysk (art. 361 § 2 k.c.) – por. W.C.,A. B.,M. S.,E. S.-B.,Zobowiązania...,s. 318. (…) Przesłanką odpowiedzialności kontraktowej jest również związek przyczynowy, zachodzący pomiędzy zdarzeniem stanowiącym naruszenie zobowiązania a szkodą. Zgodnie zart. 361 § 1 k.c.dłużnik ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa swego działania i zaniechania. Jak się wskazuje, z normalnymi następstwami mamy do czynienia niezależnie od tego, czy dłużnik ich wystąpienie przewidywał, mógł przewidywać oraz czy przewidywał rodzaj i wysokość szkody, jaka będzie następstwem jego działania lub zaniechania (por. W. Popiołek (w:)Kodeks..., s. 40; W. Czachórski, A. Brzozowski, M. Safjan, E. Skowrońska-Bocian,Zobowiązania...,s. 319). (…) Zgodnie z regułą zart. 6 k.c.na wierzycielu spoczywa ciężar dowodu co do trzech okoliczności:
– dłużnik nie wykonał zobowiązania lub wykonał je nienależycie,
– wierzyciel poniósł szkodę majątkową,
– pomiędzy tymi okolicznościami istnieje adekwatny związek przyczynowy.
(…) Wierzyciela nie obciąża natomiast obowiązek udowodnienia winy dłużnika w niewykonaniu bądź nienależytym wykonaniu zobowiązania, gdyż konstrukcja odszkodowawczej odpowiedzialności kontraktowej oparta jest na zasadzie winy domniemanej i to dłużnika obciąża ciężar udowodnienia, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności (wyrok SA w Katowicach z dnia 9 lipca 2009 r., V ACa 245/09, LEX nr 551987).” (por. Komentarz do art. 471 kc pod red. Agnieszki Rzeteckiej – Gil, Lex 2013 r.)

Powód ze względów wskazanych szczegółowo powyżej nie udowodnił przesłanek odpowiedzialności zart. 471 kctj. niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez pozwanego, poniesionej szkody oraz adekwatnego związku przyczynowego. Przeciwnie stosownie do pism pozwanego dokonał dwukrotnego uzupełnienia opinii i przedstawił nowy rachunek za jej wykonanie. W sposób dorozumiały zatem uznał, że opinia wymagała uzupełnienia.

Należy zauważyć, że w obecnym stanie prawnym rzeczą Sądu nie jest zarządzanie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Zgodnie zart. 3 k.p.c.strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody. Wobec powyższego obowiązek przedstawienia dowodów na poparcie prezentowanych twierdzeń spoczywa na stronach. Nadto na uwadze należy mieć treść przepisówart. 227 k.p.c.w powiązaniu zart. 6 k.c.,
Mianowicie pierwszy przepis wskazuje, że „przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.” Oznacza to, że Każde twierdzenie strony oraz uczestnika postępowania powinno być poparte dowodami. Natomiastart. 6 k.c.nakłada ciężar udowodnienia faktu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (por. K. Pietrzykowski [w:] "Kodeks cywilny Komentarz" K. Pietrzykowskiego, Warszawa 2002, tom 1, str. 52, teza 3a).
Sąd podziela także stanowisko Sądu Najwyższego, w którym wskazuje on, że zasada kontradyktoryjności uwalnia sąd orzekający od odpowiedzialności za rezultat postępowania dowodowego którego dysponentem są strony. Bierność strony w zakresie postępowania dowodowego nie zobowiązuje sądu - poza wyjątkowymi przypadkami - do prowadzenia dowodów z urzędu (wyrok SN – Izba Cywilna z dnia 15 grudnia 1998 roku, sygn. I CKN 944/97, Prok.i Pr. 1999/I l-12/38).

Zgodnie z na treścią przepisuart. 481 k.c., który stanowi, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
W niniejszej sprawie powód wniósł o zasądzenie odsetek jednakże zgodnie z rachunkiem z dnia 11 października 2013 jako termin płatności należności za wykonanie uzupełnionej opinii wskazał na dzień 25 października 2013 roku.
Wskazać należy, iż roszczenie o odsetki powstaje od chwili opóźnienia i dotyczy okresu aż do momentu, gdy dłużnik spełni świadczenie pieniężne. Nie ulega zatem wątpliwości, że pozwany dokonując zapłaty w dniu 23 października 2013 roku przed dniem wymagalności wynikającym z rachunku nie pozostawał w zwłoce, ani opóźnieniu.
Podkreślić należy, że powód nie kwestionował zapłaty kwoty 3.500 złotych przez pozwanego we wskazanym dniu. Mając zatem powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji.
Sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu na podstawie przepisuart. 102 k.p.c.Zastosowanie tego przepisu nie jest ograniczone złożeniem wniosku w tym zakresie przez powoda. W judykaturze przyjmuje się, iż przepisart. 102 k.p.c.nie może być rozszerzająco wykładany i wyklucza uogólnienie, a może być stosowany w zależności od konkretnego przypadku. Ustawodawca bowiem przyznaje sądowi pewną swobodę w zasądzaniu kosztów procesu, gdy stosowaniu zasady odpowiedzialności za wynik sporu sprzeciwiają się względy słuszności, co właśnie wyraża się stwierdzeniem, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów lub nie obciążać jej w ogóle kosztami. Jednocześnie należy przyjąć, że przepis ten może być stosowany w zależności od konkretnego stanu faktycznego.
Odstąpienie od obciążania strony przegrywającej sprawę kosztami procesu poniesionymi przez jej przeciwnika procesowego jest możliwe jedynie w wypadkach szczególnie uzasadnionych, przekonujących o tym, że w danym przypadku takie obciążenie byłoby niesłuszne, niesprawiedliwe. Przesłanki te stanowią zarówno fakty związane z samym procesem, jak i leżące w sferze pozaprocesowej, a dotyczące sytuacji życiowej, stanu majątkowego stron, które powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (por. postanowienie SN z 12.01.2012 r., sygn. akt IV CZ 117/11, LEX nr 1119555).
Jak trafnie zauważono w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2012 r. (sygn. akt III CZ 25/12) ocena sądu, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa wart. 102 k.p.c., ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy, w związku z czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa.
Odnosząc się do zasad współżycia społecznego oraz faktu, że postępowanie się zakończyło na pierwszej rozprawie, a powód niereprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika pozostawał w subiektywnym przekonaniu, że doszło do nieterminowego dokonania zapłaty przez stronę pozwana, Sąd uznał, że obciążanie kosztami procesu powoda byłoby niecelowe, a także stałoby w sprzeczności z zasadami słuszności. W tym stanie rzeczy, orzeczono jak w pkt. 2 sentencji.

Zarządzenie:
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć powodowi.