Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 610/14
Data wyroku: 2014-08-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Kołeczko-Wacławik, Krystyna Hadryś, Anna Hajda
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: art. 135 k.r.io.

Sygn. akt III Ca 610/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 sierpnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Teresa Kołeczko - Wacławik
Sędzia    SO Krystyna Hadryś
Sędzia    SO Anna Hajda (spr.)
Protokolant    Justyna Chojecka
po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2014 r. w Gliwicach na rozprawie
sprawy z powództwaA. G.
przeciwkoW. G.
o alimenty
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt IV RC 616/13

1
oddala apelację;

2
zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

SSO Anna Hajda  SSO Teresa Kołeczko - Wacławik  SSO Krystyna Hadryś

UZASADNIENIE
Do Sądu Rejonowego w Gliwicach wpłynął pozew małoletniejA. G.przeciwko ojcuW. G.o zasądzenie alimentów w kwocie po 600 złotych miesięcznie począwszy od 1 kwietnia 2013 roku.
W uzasadnieniu podniesiono, iż pozwany nie partycypuje w kosztach utrzymania dziecka, pracuje w charakterze elektryka, ale wszystkie środki finansowe przeznacza na swoje potrzeby. Małoletnia uczęszcza do gimnazjum.
Pozwany wniósł początkowo o oddalenie powództwa. Podniósł, iż opłaca wszystkie należności za mieszkanie zajmowane przez powódkę i jej matkę. W toku postępowania pełnomocnik pozwanego uznał żądanie pozwu do kwoty po 300 złotych miesięcznie.
Wyrokiem z dnia 4 lutego 2014 roku Sąd Rejonowy w Gliwicach zasądził od pozwanego na rzecz małoletniejA. G.alimenty w kwocie po 300 złotych miesięcznie za okres od 1 kwietnia 2013 roku do 31 stycznia 2014 roku, alimenty w kwocie po 440 złotych za luty 2014 roku oraz alimenty w kwocie po 500 złotych miesięcznie za okres od 1 marca 2014 roku, płatne z góry, do dnia 15-go każdego miesiąca, do rąk matki małoletniej powódki –E. G.z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia w płatności którejkolwiek z rat; w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Nadto orzekł Sąd o kosztach procesu i w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności.
Podstawą tej treści rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy.
Koszt utrzymania małoletniejA. G.(l.16), nie licząc partycypacji w utrzymaniu mieszkania wynosi około 650 złotych miesięcznie.
E. G.od 2 września 2013 roku pracuje jako pomoc kuchenna, otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1200 złotych brutto, tj. około 800 złotych netto miesięcznie. Wcześniej przez około pół roku była bezrobotna. W Powiatowym Urzędzie Pracy wG.są oferty pracy dla matki powódki, tj. dla pomocy kuchennej i sprzątaczki, brak informacji o proponowanym wynagrodzeniu. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, iż zwykle osobom o tak niskich kwalifikacjach proponowane jest najniższe miesięczne wynagrodzenie.E. G.kupuje – na potrzeby swoje i córki – butlę z gazem, która kosztuje 55 złotych i starcza na dwa miesiące.
W. G.mieszka w mieszkaniu swojego kolegi, za co mu nie płaci. Pozwany ponosi standardowe, typowe dla każdego koszty swojego utrzymania.
Na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 rokuW. G.oświadczył, iż nie pracuje, nie ma jednak zaświadczenia o zarejestrowaniu w charakterze osoby bezrobotnej, ponieważ z uwagi na niestawiennictwo w Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie został wyrejestrowany i musi odczekać trzy miesiące zanim nabędzie uprawnienia do ponownej rejestracji. W Powiatowym Urzędzie Pracy wG.są oferty pracy dla mężczyzny o kwalifikacjach pozwanego (elektromonter) oraz dla brukarza i pracownika produkcji.
W P.P.H. ”O.–J. O.”W. G.był zatrudniony od 12 do 23 grudnia 2013 roku na umowę zlecenie z wynagrodzeniem brutto 887,40 złotych. W najbliższym czasie planowana była kolejna umowa zlecenia w podobnej wysokości.
Z przedłożonego przez pozwanego zestawienia transakcji za rok 2013 wynika – między innymi – iż w styczniu 2013 roku, po uiszczeniu raty 168 złotych, do dyspozycji pozostało pozwanemu ponad 2 200 złotych. W lutym, marcu, maju, czerwcu, lipcu, sierpniu, wrześniu i październiku 2013 roku, po uiszczeniu kwot 622 złotych, do dyspozycji pozostawało mu od 434 złotych do 1428 złotych.
Z zeznań pozwanego złożonych na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 roku wynika, iż w 2012 roku średnio na miesiąc zarabiał 1300 – 1400 złotych. Ta kwota była mu przekazywana „do ręki”. Jak miał pracę dodatkową to prosił o przelanie wynagrodzenia za nią na konto.
Opłaty za lokal mieszkalny przyulicy (...), (tj. ten, w którym mieszkają małoletniaA. G.waz z matkąE. G.) – na podstawie umowy najmu – wynoszą: czynsz około 215 złotych, kanalizacja – około 80 złotych, opłata za śmieci – około 15 złotych, a za zimną wodę około 50 złotych, razem około 360 złotych miesięcznie.
Zaległość w uiszczaniu w/w opłat na dzień 31 grudnia 2013 roku wynosiła 1677,62 złote, a wraz z odsetkami 1678,98 złotych. Opłaty nie są regulowane na bieżąco, ugoda na ratalną spłatę zadłużenia z 16 kwietnia 2012 roku została zerwana przez dłużnika. Dnia 30 stycznia 2013 rokuW. G.złożył zobowiązanie dobrowolnej spłaty zadłużenia (brak jednak wpłaty za miesiąc listopad i grudzień 2013). Sprawa o zapłatę – wedle oświadczenia(...)zostanie skierowana do Sądu.
Kwota 622 złotych miesięcznie, jaką w 2013 roku (nie licząc kwietnia, listopada i grudnia) uiszczał pozwany obejmowała bieżące opłaty i spłatę zaległości.
W. G.uiszcza także opłatę za prąd w mieszkaniu zajmowanym przez córkę i żonę. W miesiącach zimowych wynosi ona około 300 złotych co drugi miesiąc, a w miesiącach letnich 200 – 250 złotych co drugi miesiąc.Pozwany uiszcza ratę kredytu w wysokości około 170 złotych. Pożyczka została zaciągnięta w 2012 roku na kwotę 6000 złotych. Za kwotę 1200 złotych została zakupiona pralka. Pozwany uiścił także 2000 złotych tytułem zaległości za czynsz i 1100 złotych tytułem zaległości za wodę.W. G.nie wyjaśnił na co przeznaczył pozostałą kwotę 1700 złotych.
W. G.w styczniu 2014 roku dał córce 150 złotych na buty oraz drobne wydatki, aE. G.przekazał 250 złotych tytułem alimentów na rzecz córki. W lutym 2014 roku pozwany przekazał małoletniej powódce 60 złotych na bilet miesięczny.
W tak ustalonym stanie faktycznym zważył Sąd Rejonowy, że rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba, że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania, a zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.
Poza sporem było, iż małoletniaA. G.nie jest jeszcze samodzielna.
W ocenie Sądu Rejonowego pozwanyW. G.winien partycypować w kosztach utrzymania córki do kwoty po 500 złotych miesięcznie.
Rozstrzygając o żądaniu pozwu za okres do 28 lutego 2014 roku, Sąd miał jednak na względzie z jednej strony uznanie powództwa do kwoty po 300 złotych miesięcznie a z drugiej to, iż pozwany w tym okresie, w sposób nieregularny, ale jednak mający miejsce, przyczyniał się do zaspokojenia potrzeb córki tak poprzez uiszczanie – choć z opóźnieniem – opłat za mieszkanie jak i przekazywanie określonych kwot do rąk uprawnionej i jej matki. Z tych przyczyn zasądzono odW. G.po 300 złotych miesięcznie za okres od 1 kwietnia 2013 roku do 31 stycznia 2014 roku oraz 440 złotych za luty 2014 roku.
Ponieważ pozwany uiszczał należności za mieszkanie zajmowane przez powódkę i jej matkę z opóźnieniem (a od listopada 2013 roku w ogóle nie uiszcza należności za czynsz), to w interesie małoletniej jest ustalenie przez Sąd, do jakiej kwoty pozwany winien partycypować w jej kosztach utrzymania obejmujących tak wyżywienie, odzież i środki czystości jak i udział w wydatkach za mieszkanie.
Jak wspomniano powyżej,W. G.może i powinien uczestniczyć od 1 marca 2014 roku w utrzymaniu córki kwotą 500 złotych miesięcznie.
Kwota ta leży w granicach możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego, które są większe od deklarowanych, o czym świadczy – między innymi – lekceważący stosunek pozwanego do organu pośrednictwa pracy, do któregoW. G.nie stawia się w wyznaczonych terminach. W PUP wG.są oferty pracy dla osób bez zawodu i o kwalifikacjach pozwanego. Z uwagi na to, iż kwota 500 złotych stanowi górną granicę możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego to w pozostałym zakresie powództwo oddalono.
Na zasadzieart. 333 § 1, pkt. 1 k.p.c.nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Na podstawieart. 98 i 102 k.p.c.orzeczono o kosztach procesu.
Z wyżej wskazanym orzeczeniem nie zgodził się pozwany wywodząc apelację i zaskarżając wyrok w części obejmującej alimenty w kwocie po 440,00 złotych za luty 2014 roku oraz w kwocie po 500,00 złotych za okres od 1 marca 2014 roku.
Skarżący zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego, a toart. 135 § 1 kriopoprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego;
- naruszenie prawa procesowego, a toart. 233 § 1 krioiart. 328 § 2 kriomające istotny wpływ na treść orzeczenia, polegające na braku wszechstronnego i dogłębnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, braku uwzględnienia wszystkich okoliczności zaistniałych w sprawie oraz dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów, a także przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów;
- błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mające wpływ na jego treść polegające na niesłusznym przyjęciu przez Sąd Rejonowy, że kwota 500,00 złotych miesięcznie mieści się w granicach możliwości majątkowych pozwanego oraz na niesłusznym przyjęciu przez Sąd Rejonowy, że jedynieE. G.wykonuje swój obowiązek alimentacyjny poprzez osobiste starania o powódkę, podczas gdy pozwany również wypełnia swój obowiązek alimentacyjny względem powódki poprzez osobiste staranie.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty po 300,00 złotych miesięcznie tytułem alimentów oraz zasądzenia od strony przeciwnej kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2014 roku powódka wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie na swoja rzecz od pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zarzuty skarżącego nie mogły odnieść spodziewanego rezultatu, wobec trafności zaskarżonego orzeczenia. Wbrew zarzutom apelacji, Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził w sprawie postępowanie dowodowe, wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł. Z tak przeprowadzonego postępowania dowodowego zostały wyprowadzone trafne wnioski, prawidłowo także zastosował Sąd I instancji przepisy prawa. Wobec zarzutów apelacji sprowadzających się do kwestionowania poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych wskazania wymaga, że Sąd odwoławczy ma ograniczone możliwości ingerencji w ustalenia faktyczne poczynione przez sąd pierwszej instancji na podstawie dowodów osobowych (zeznań świadków i stron postępowania). Ewentualna zmiana tychże ustaleń może być dokonywana zupełnie wyjątkowo, w razie jednoznacznej wymowy materiału dowodowego z zeznań świadków i przesłuchania stron oraz oczywistej błędności oceny tegoż materiału. Jeżeli z materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy nie sposób przypisać Sądowi Rejonowemu uchybień wskazanych powyżej, które uprawniałyby do ingerencji w treść poczynionych przez ten Sąd ustaleń faktycznych. Wszystkie okoliczności zostały przez Sąd Rejonowy ustalone w oparciu o powołane w pisemnych motywach orzeczenia prawidłowo przeprowadzone dowody, nadto nie dopuścił się Sąd Rejonowy ani uchybień logicznych w formułowaniu wniosków wynikających z postępowania dowodowego ani też odstępstw od zasad doświadczenia życiowego. Zarzuty zawarte w apelacji stanowią jedynie swoistą polemikę z prawidłowymi wywodami Sądu I instancji. Zatem, Sąd Okręgowy w pełnym zakresie podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji, oraz motywy, którymi kierował się Sąd Rejonowy ustalając stan faktyczny i przyjmuje je za swoje.
Z przyczyn wskazanych powyżej nie można także podzielić zarzutu apelacji dotyczącego naruszenia dyspozycjiart. 328 § 2 kpc. Niezależnie od faktu, iż uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia sporządzone zostało prawidłowo, wskazać należy, że zarzut naruszenia przepisuart. 328 § 2 k.p.c.może być usprawiedliwiony tylko w tych wyjątkowych okolicznościach, w których treść uzasadnienia orzeczenia sądu całkowicie uniemożliwia dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia lub w przypadku zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego. Jak już to wyżej wskazano sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że skarżącemu zdaje się umykać okoliczność, która jednoznacznie wynika z treści pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia, że – w ocenie Sądu Rejonowego – możliwości majątkowe pozwanego pozwalają na łożenie alimentów w kwotach po 500,00 złotych za cały okres objęty orzeczeniem Sądu. Zasądzenie za okres od dnia 1 kwietnia 2013 roku do dnia 31 stycznia 2014 roku alimentów w kwotach po 300,00 złotych ( w wysokości niekwestionowanej przez pozwanego) wynika wyłącznie z faktu, iż od kwoty 500,00 złotych odliczono kwoty faktycznie świadczone w tym okresie przez zobowiązanego na rzecz uprawnionej, w tym także tytułem należności czynszowych. Powyższa okoliczność jednoznacznie świadczy o tym, że zasądzona kwota, która obejmuje także udział powódki w wydatkach za mieszkanie, leży w granicach możliwości majątkowych skarżącego. Tym samym nie sposób przyjąć, iż zaskarżone orzeczenie wydane zostało z naruszeniem dyspozycjiart. 135 krio. Dla porządku jedynie podkreślić należy, że sam pozwany w piśmie procesowym z dnia 27 stycznia 2014 roku na k. 55 akt sprawy wskazuje, że koszty utrzymania małoletniej zamykają się kwotą 655,00 złotych, przy czym wyliczenie to nie obejmuje kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania.
Sąd Okręgowy oddalił wniosek dowodowy zawarty w apelacji o przesłuchanie powódki, jako że okoliczności na które wniosek został złożony pozostają – w świetle powyższego - bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Reasumując, apelacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw została oddalona, stosownie do treściart. 385 kpc. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku, na zasadzieart. 98 kpcw zw. zart. 391 § 1 kpci§ 7 pkt 4w zw. z§ 6 pkt 3w zw. z § 13 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2001 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
SSO Anna Hajda SSO Teresa Kołeczko – Wacławik SSO Krystyna Hadryś