Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 894/14
Data wyroku: 2014-07-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcin Graczyk
Słowa kluczowe: Renta Rodzinna
Podstawa prawna: art 65 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VII U 894/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Marcin Graczyk
Protokolant: Kamil Jaśkiewicz
po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2014 r. w Warszawie
sprawyB. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o rentę rodzinną
na skutek odwołaniaB. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 24 marca 2014 r. znak: R/10/(...)
oddala odwołanie.

UZASADNIENIE
B. W.w dniu 7 maja 2014 r. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 24 marca 2014r., znak: R/10/(...)odmawiającej prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężuA. W.i wniosła o jej zmianę.
W uzasadnieniu odwołania od decyzji ubezpieczona podniosła, że organ rentowyw zaskarżonej decyzji wskazał, że zmarłyA. W.nie spełniał warunków do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, bowiem nie spełnił pierwszegoz wymaganych warunków, tj. w ostatnim dziesięcioleciu przez zgonem nie udowodnił5-letniego okresu ubezpieczenia oraz 30 lat okresów składkowych.B. W.podniosła, że jej małżonek miał ustalone prawo do renty, natomiast numer decyzji przyznającej w/wym. świadczenie widnieje w dokumentacji przedłożonej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych(odwołanie od decyzji ZUS z dnia 24 marca 2014r., znak: R/10/(...), k. 3-3v a.s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołaniaB. W.na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wskazał, że w chwili śmierci, tj. w dniu 17 października 2010 r.A. W.nie miał ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy i nie spełniał warunków wymaganych do jej uzyskania. Jednocześnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że staż pracyA. W.w ostatnim dziesięcioleciu przed śmiercią wyniósł 10 miesięcy i 15 dni, natomiast ogólny staż pracy 23 lata, 2 miesiące i 13 dni, w tym 22 lata, 8 miesięcyi 27 dni okresów składkowych oraz 5 miesięcy i 16 dni okresów nieskładkowych. Dodatkowo organ rentowy poinformował, że decyzją z dnia 15 maja 2014 r., znak: R/10/(...)zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 24 marca 2014 r., znak: R/10/(...)w części dotyczącej uzasadnienia i podał prawidłowy udowodniony okres składkowyw wysokości 22 lat, 8 miesięcy i 27 dni
    (odpowiedź na odwołanie z dnia 28 maja 2014r., k. 7 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
B. W.w dniu 14 marca 2014 r. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o rentę rodzinną po zmarłym w dniu17 października 2010r. mężuA. W.wraz z informacją dotyczącą okresów składkowych i nieskładkowych, odpisem skróconym aktu małżeństwa oraz aktu zgonu, świadectwami pracy i zaświadczeniami o zatrudnieniu i wynagrodzeniu(wnioseko rentę rodzinną wraz z załącznikami, k. 1-18 a.r.).
A. W.,ur. (...), w okresie od dnia 4 września 1973 r. do dnia 29 lutego 1984 r. pracował wInstytucie (...)wW.jako mechanik(świadectwo pracy, k. 14 -15 a.r.).W okresie od dnia 23 kwietnia 1974 r. do dnia15 kwietnia 1976 r. pełnił zasadniczą służbę wojskową(zaświadczenie z Wojskowej Komendy Uzupełnień, k. 18 a.r.).Kolejne zatrudnienieA. W.podjął wfirmie (...)„Wytwarzanie(...)z(...)w miejscowościK.na ½ etatu w okresie od 14 lipca 1987 r. do dnia 1 lutego 1990 r. (potwierdzenie ubezpieczenia,k. 20-21 a.r.).W okresie od dnia 1 kwietnia 1991 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. oraz w okresie od 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2001 r.A. W.prowadził własną działalność gospodarczą(potwierdzenie ubezpieczenia osób opłacających składki na własne ubezpieczenia oraz osób z nimi współpracujących, k. 22-23 a.r., k. 24-25 a.r.).Następnie w okresie od dnia 1 listopada 2003 r. do dnia 31 października 2010 r. pobierał rentę rolniczą z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego(zaświadczenie z KRUS z dnia 11 czerwca 2014r.,k. 17 a.s.).
W dniu 17 października 2010 r.A. W.zmarł(odpis skrócony aktu zgonu, k. 13 a.r.).W dziesięcioleciu przed dniem zgonu, tj. w okresie od dnia 17 października 2000 r. do dnia 16 października 2010 r. w/wym. udowodnił łącznie 10 miesięcy i 15 dni okresów składkowych.Natomiast staż pracyA. W.wyniósł 22 lata,8 miesięcy i 27 dni(dokumentacja ZUS, k.28 a.r.).
W oparciu o powyższe ustalenia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał w dniu24 marca 2014 r., decyzję znak: R/10/(...), w której odmówiłB. W.prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężuA. W.. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, żeA. W.w ostatnim dziesięcioleciu przed dniem zgonu, tj. w okresie od dnia 17 października 2000 r. do dnia 16 października 2010 r. udowodnił łącznie: 10 miesięcy i 15 dni okresów składkowych zamiast wymaganych 5 lat oraz łączny okres składkowy w wymiarze 29 lat, 2 miesięcy. Jednocześnie organ rentowy wskazał, że nie spełniony pozostał także warunek dotyczący udowodnienia 30 lat okresów składkowych na przestrzeni całego zatrudnienia. Ponadto zmarły nie miał ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy i nie spełniał warunków do przyznania tego świadczenia, ponieważ w ostatnim dziesięcioleciu przed dniem zgonu nie udowodnił5 – letniego okresu ubezpieczenia

    (decyzja ZUS z dnia 24 marca 2014r., znak: R/10/(...),k. 32-33 a.r.).
B. W.odwołała się od powyższej decyzji, inicjując tym samym niniejsze postępowanie

    (odwołanie od decyzji ZUS z dnia 24 marca 2014r., znak: R/10/(...), k. 3-3v a.s.).

Następnie decyzją z dnia 15 maja 2014 r., znak: R/10/(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych zmienił decyzję z dnia 24 marca 2014 r. w części dotyczącej łącznie udowodnionego okresu składkowego na dzień 17 października 2010r., tj. 22 lata, 8 miesięcyi 27 dni
    (decyzja ZUS z dnia 15 maja 2014r., znak: R/10/(...), k. 38-39 a.r.).

Wskazany stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach rentowych oraz w aktach postępowania sądowego, którew zakresie, w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, były wiarygodne, korespondowały ze sobą i tworzyły spójny stan faktyczny. Co istotne, strony, w tym organ rentowy, nie kwestionowały ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy,a zatem okoliczności wynikające z tych dokumentów, należało uznać za mające walor dowodowy i ustalić na ich podstawie stan faktyczny.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieB. W.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 24 marca 2014 r., znak: R/10/(...)jest niezasadnei podlega oddaleniu.
Na wstępie rozważań prawnych wskazać należy, że „postępowanie sądowew sprawach dotyczących ubezpieczenia rentowego wszczynane jest w rezultacie odwołania wniesionego przez ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ma więc ono charakter odwoławczy. Jego przedmiotem jest ocena zgodności z prawem - w aspekcie formalnym i materialnym - decyzji wydanej przez organ rentowy na wniosek ubezpieczonego lub z urzędu. Jest zatem postępowaniem kontrolnym. Badanie owej legalności decyzji i orzekanie o niej jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania decyzji. Mówiąc inaczej -o zasadności przyznania lub odmowy przyznania świadczenia decydują okoliczności istniejące w chwili ustalania do niego prawa. Postępowanie dowodowe przed sądem jest postępowaniem sprawdzającym, weryfikującym ustalenia dokonane przez organ rentowy(wyrok Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 20 maja 2004 roku, II UK 395/03, OSNAPiUS rok 2005, Nr 3, poz. 43.).
W niniejszej sprawie elementem spornym była okoliczność dotycząca przyznania odwołującejB. W.prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężuA. W..
Zgodnie zart. 65 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.)renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń.
Do renty rodzinnej uprawnieni są, na mocy art. 67 ust.1 ustawy emerytalnej, następujący członkowie rodziny spełniający warunki określone w art. 68 – 71:

1
dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione,

2
przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletniości wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowaniei utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka,

3
małżonek (wdowa i wdowiec),

4
rodzice.

Podkreślić należy, że warunkiem ogólnym powstania prawa do renty rodzinnej jest określony status żywiciela w chwili śmierci. Status ten wyraża się ustalonym prawem do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, względnie spełnianiem wymogów do uzyskania jednego z tych świadczeń. Oznacza to, że niemożność ustalenia prawa zmarłego do emerytury lub renty (np. z powodu braku wymaganego okresu składkowego wrazz okresem nieskładkowym) wykluczy możliwość przyznania renty rodzinnej. Dokumentację uzasadniającą spełnianie przez zmarłego w chwili śmierci warunków wymaganych do uzyskania emerytury bądź renty z tytułu niezdolności do pracy przedłożyć muszą wnioskodawcy. Należy zauważyć, że przedmiotem ustaleń w tym zakresie będą wyłącznie przesłanki formalne (tj. pozostające bez związku z kwestią niezdolności do pracy). W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że wprawdzie zgodnie z art. 65 ust. 2 ustawy o emeryturachi rentach z FUS przy ocenie prawa do renty przyjmuje się, że osoba zmarła była całkowicie niezdolna do pracy, ale przepis ten należy interpretować łącznie z przesłankami określonymi w ustępie 1.
Nadto nie zostały spełnione przesłanki z art. 57 ust 1 ustawy o emeryturach i rentachz FUS który stosujemy w związku z art. 65 tej ustawy, a więc:
1) być niezdolnym do pracy;
2) posiadać wymagany okres składkowy i nieskładkowy;
3) wykazać, że niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowaw art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a, pkt10 lit. a, pkt 11-12, 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-4, 5 lit. a, pkt6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy (art. 57 ust 2 ustawy o emeryturachi rentach z FUS).
Z treści art. 58 ustawy emerytalnej wynika, że warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w myśl art. 57 ust. 1 pkt 2 uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej:

1
1 rok – jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat;

2
2 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat;

3
3 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 lat do 25 lat;

4
4 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat;

5
5 lat – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat;

Jednocześnie okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy, do tego dziesięcioletniego okresunie wlicza się okresów pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej(art. 58 ust.2 ustawy emerytalnej). Podkreślić należy, żeA. W.nie pobierał rentyz tytułu niezdolności do pracy na podstawie przepisów w/wym. ustawy, bowiem jedynym świadczeniem, do którego był uprawniony była renta rolnicza pobierana z Kasy(...). Art. 58 ust. 2 ustawy emerytalnej wskazuje wprost jakie okresy pobierania świadczeń można zaliczyć do okresu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy. Nie ulega zatem wątpliwościom, że renta rolnicza nie została wymieniona w w/wym. przepisie, tym samym nie sposób zaliczyć okresu od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2010 r. do wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego wynoszącego co najmniej 5 lat.
Przepisu ust. 2 (art. 58 ustawy emerytalnej) nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy, o którym mowa w art. 6, wynoszący co najmniej 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn oraz jest całkowicie niezdolny do pracy (art. 58 ust. 4 ustawy emerytalnej).
Z akt rentowychA. W.wynika, że w/wym. nie spełniał warunków do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, gdyż nie spełnił jednegoz warunków, tj. w ostatnim dziesięcioleciu przed zgonem nie udowodnił 5-letniego okresu ubezpieczenia oraz 30 lat okresów składkowych na przestrzeni całego zatrudnienia.W ostatnim dziesięcioleciu przed dniem zgonu, tj. w okresie od dnia 17 października 2000r. do dnia 16 października 2010r. udowodnił łącznie: 10 miesięcy i 15 dni okresów składkowych zamiast wymaganych 5 lat oraz udowodniony został łączny staż pracyw wymiarze 22 lat, 8 miesięcy i 27 dni. Dodatkowo jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w/wym. nie miał ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracyi nie spełniał warunków do przyznania w/wym. świadczenia, ponieważ w ostatnim dziesięcioleciu przed dniem zgonu nie udowodnił 5-letniego okresu ubezpieczenia. Tym samym, w ocenie Sądu Okręgowego przyznanieB. W.prawa do wnioskowanego świadczenia jest niezasadne.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Okręgowy nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w sentencji wyroku.
Zarządzenie: akta przesłać Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.
M.S.