Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 251/14
Data wyroku: 2014-06-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marta Legeny-Błaszczyk, Agnieszka Szulc-Wroniszewska, Agnieszka Zielińska
Słowa kluczowe: Bezwzględny Powód Odwoławczy
Podstawa prawna: art. 178a§4 kk

Sygn. akt IV Ka 251/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 czerwca 2014 roku.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący SSO Marta Legeny-Błaszczyk (spr.)
Sędziowie SO Agnieszka Szulc-Wroniszewska
del. SR Agnieszka Zielińska
Protokolant Agnieszka Olczyk
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim Izabeli Stachowiak
po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2014 roku
sprawyM. S.
oskarżonego zart. 178a§4 kk
z powodu apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę
od wyroku Sądu Rejonowego w Opocznie
z dnia 14 stycznia 2014 roku     sygn. akt II K 238/13
na podstawieart. 437 § 2 kpk,art. 439 § 1 pkt 11 kpkuchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoM. S.i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opocznie;
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokataK. R.kwotę 516,60 (pięćset szesnaście 60/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym
Sygn. akt IV Ka 251/14

UZASADNIENIE
M. S.został oskarżony o to, że w dniu 01 marca 2012 roku o godzinie 15:40 w miejscowościP.,ul. (...), pow.(...), woj.(...), znajdując się w stanie nietrzeźwości tj. 0.95 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, kierował motoroweremmarki K.onr rejestracyjnym (...)na drodze publicznej w ruchu lądowym, będąc wcześniej prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 31 października 2011 roku w sprawie II K 570/11 za czyn zart. 178a § 4 kk, a nadto dopuścił się tego czynu w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego na 7 lat przez Sąd Rejonowy w Opocznie wyrokiem z dnia 31 października 2011 roku w sprawie II K 570/11,tj. o czyn określony wart. 178a § 4 kk.
Sąd Rejonowy w Opoczniewyrokiem z dnia 14 stycznia 2014 roku w sprawie II K 238/13 uznał oskarżonegoM. S.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującegoart. 178a § 4 kki na podstawie tegoż przepisu wymierzył karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,
- na podstawieart. 42 § 2 kkorzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 10 lat,
- zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokataK. R.kwotę 516,60 złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej oskarżonemu z urzędu;
- zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych.
Powyższy wyrok zaskarżył Prokurator Rejonowy w Opocznie w części dotyczącej orzeczenia o winie na niekorzyść oskarżonegoM. S.oraz obrońca oskarżonegoM. S.w całości.
Skarga apelacyjna prokuratora wywiedziona została z podstawy prawnejart. 438 pkt 1 i 2 k.p.k.i zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
- obrazę przepisów prawa materialnego –art. 64 § 1 kk– poprzez jego niezastosowanie, pomimo, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne;
- obrazę przepisów postępowania –art. 413 § 2 pkt 1 kpk– poprzez niezawarcie w wyroku dokładnego opisu czynu, tj. że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, co spowodowało niedokładny opis czynu przypisanego oskarżonemu.
W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, że oskarżony dopuścił się czynu zart. 178a § 4 kkw zw. zart. 64 § 1 kkoraz o uzupełnienie opisu czynu o sformułowanie warunków recydywy, w pozostałej części o pozostawienie wyroku w mocy.
Apelacja obrońcy oskarżonegowywiedziona została z podstawy prawnejart. 438 pkt 2 i 4 k.p.k.i zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

1
obrazę przepisów postępowania:

-art. 175 § 1 kpk,art. 386 § 1 kpkiart. 6 kpk– polegającą na rozpoznaniu sprawy i wydaniu wyroku, mimo, że oskarżony nie został przesłuchany i nie złożył wyjaśnień na rozprawie,
-art. 413 § 2 pkt 1 kpkiart. 424 § 1 i § 2 kpk– poprzez sprzeczność w kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego wskazanego w treści wyroku (art. 178a § 4 kk) z kwalifikacją prawną wskazaną w uzasadnieniu orzeczenia (art. 178a § 4 kkw zw. zart. 64 § 1 kk) , które to uchybienie proceduralne w postaci niesłusznego uwzględnienia dyrektyw kary zawartych wart. 64 § 1 kkmiało wpływ na treść orzeczenia i spowodowało orzeczenie kary nadmiernie surowej, niewspółmiernej do czynu popełnionego przez oskarżonego,
-art. 399 kpk- poprzez brak uprzedzenia stron o możliwości zakwalifikowania czynu według innego przepisu prawnego, co uniemożliwiło należyte przygotowanie się do obrony.
2. rażącą niewspółmierność kary – którą obrońca zarzucił z ostrożności procesowej – przy zastosowaniu wadliwych kryteriów jej wymiaru, poprzez orzeczenie kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 10 lat.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opocznie, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez złagodzenie wymierzonej kary pozbawienia wolności.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora jak też apelacja obrońcy są zasadne w takim zakresie, że na skutek ich wniesienia powstały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji
Z urzędu podnieść należy zaistnienie w przedmiotowej sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej decydującej o konieczności uchylenia wyroku niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.
Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło w trybie zwyczajnym, jako że postępowanie przygotowawcze prowadzone było w formie śledztwa z uwagi na pozbawienie oskarżonego wolności w innej sprawie ( stosownie do wymogówart. 325 c pkt. 1 k.p.k.).
Na wyznaczoną rozprawę w dniu 14 stycznia 2014 r. oskarżony nie stawił się, mimo, że o jej terminie został prawidłowo zawiadomiony na adres Zakładu Karnego wG.– k. 92. W dacie rozprawy głównej ww. pozbawiony był wolności.
Sąd orzekający postanowił jednak prowadzić rozprawę pod nieobecność oskarżonego.
Tymczasem zgodnie z regulacją przepisuart. 374& 1k.p.k.w trybie zwyczajnym zasadą jest, iż obecność oskarżonego na rozprawie głównej jest obowiązkowa, zaś wyjątkiem od niej jest możliwość rozpoznawania sprawy pod jego nieobecność. Okoliczność przebywania oskarżonego w zakładzie karnym nie stanowi wyjątku od owej zasady. Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2008 roku, V KK 106/08, LEX 469194 możliwość rozpoznania sprawy wobec nieobecnego oskarżonego, który osobiście został zawiadomiony o jej terminie, nie dotyczy oskarżonego pozbawionego wolności.
W świetle powyższego doszło zatem w niniejszej sprawie do jej rozpoznania przez Sąd orzekający podczas nieobecności oskarżonego, którego to obecność na rozprawie była obowiązkowa. Uchybienie to stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, określoną wart. 439 § 1 pkt 11 kpk., a jej zaistnienie powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Jakkolwiek wobec stwierdzonego uchybienia z kataloguart. 439 § 1 k.p.k.rozpoznawanie zarzutów zawartych w obu apelacjach byłoby przedwczesne, to jednak Sąd Okręgowy chciałby zwrócić uwagę, iż postulowana przez prokuratora zmiana kwalifikacji prawnej przez sąd odwoławczy nie byłaby w żadnym razie możliwa.
Przepisart. 455 k.p.k.stanowi, że poprawienie kwalifikacji prawnej przez Sąd Odwoławczy może nastąpić niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów o ile tylko nie wiązałoby się to ze zmianą ustaleń faktycznych.
W realiach przedmiotowej sprawy poprawienie kwalifikacji prawnej czynu wiązać by się miało nie tylko z uzupełnieniem jej oart. 64 § 1 k.k.ale także z „dodaniem” do opisu czynu przypisanemu oskarżonemu znamienia recydywy podstawowej – stwierdzenia, że oskarżony w ciągu 5 lat, po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności, popełnił podobne przestępstwo umyślne do tego, za które był już wcześniej skazany. Takie dodanie to zmiana ustaleń faktycznych w rozumieniu powoływanego przepisu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2013 roku, II AKa 182/13, LEX 1444559; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2005r., V KK 365/04, LEX 146244)
Z powyższych względów Sąd Okręgowy orzekł jak w części dyspozytywnej.
O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięto na mocy§ 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2013 r., poz. 461).