Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 243/13
Data wyroku: 2014-07-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Szmajduch
Słowa kluczowe: Ubezpieczenia Społeczne Osób Prowadzących Działalność Gospodarczą
Podstawa prawna: art. 17 w zw. z art. 46 ustawy systemowej

Sygn. aktVIII U 243/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Szmajduch

Protokolant:

Katarzyna Stefańczyk

po rozpoznaniu w dniu8 lipca 2014 r. w Gliwicach
sprawyJ. G.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
ozapłatę zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy
na skutek odwołaniaJ. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia10 grudnia 2012r.nr(...)90/13
z dnia7 kwietnia 2014r.nr(...)- (...)

1
umarza częściowo postępowanie w przedmiocie decyzji z 10 grudnia 2012r.w zakresie określenia zadłużenia ubezpieczonej z tytułu nieopłaconych składek:

a
na ubezpieczenia społeczne za okres od listopada 2005r. do kwietnia 2010r.

b
na Fundusz Pracy za okres od listopada 2005r. do kwietnia 2010r.

wraz z odsetkami;

2
oddala odwołanie od decyzji z 10 grudnia 2012r. w pozostałej części oraz odwołanie od decyzji 7 kwietnia 2014r. w całości;

3
znosi wzajemnie między stronami koszty procesu.

(-) SSO Mariola Szmajduch
Sygn. akt VIII U 243/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 10 grudnia 2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ., powołując się naart. 83 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r.o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1442 ze zm.), ustalił dla płatnika składekJ. G.wysokość zaległych składek:

-

składki na ubezpieczenia społeczne za okres od czerwca 2005r. do kwietnia 2010r. w kwocie 2.712,86 zł plus odsetki w kwocie 2.068 zł;

składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2008r. do kwietnia 2012r. w kwocie 964,90 zł plus odsetki w kwocie 434 zł;

składki na Fundusz Pracy za okres od czerwca 2005r. do kwietnia 2010r.w kwocie 258,13 zł plus odsetki w kwocie 3.671 zł, koszty upomnień w kwocie 201 zł.

Natomiast wydaną w toku procesu, decyzją z dnia 7 kwietnia 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ., powołując się naart. 83 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1442 ze zm.), zmienił częściowo decyzję z dnia 10 grudnia 2012r. i ustalił dla płatnika składekJ. G.wysokość zaległych składek:

-

składki na ubezpieczenia społeczne za okres od czerwca 2005r. do października 2005r. w kwocie 1.678,60 zł plus odsetki w kwocie 1.727 zł;

składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2008r. do kwietnia 2012r. w kwocie 976,07 zł plus odsetki w kwocie 577 zł;

składki na Fundusz Pracy za okres od czerwca 2005r. do października 2005r.w kwocie 174,69 zł plus odsetki w kwocie 3.671 zł, koszty upomnień w kwocie 180 zł.

W uzasadnieniach decyzji organ rentowy wskazał, że obowiązekJ. G.jako płatnika składek do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu a także obowiązek opłaty składek na Fundusz Pracy zostały określone decyzjami z dnia 29 czerwca 2012r., które następnie, w wyniku dalszego postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez ZUS, zostały częściowo zmienione decyzjami z dnia 21 maja 2013r., mocą których organ rentowy ostatecznie ustalił, żeJ. G.jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jedynie w okresie od 1 czerwca 2005r. do 31 października 2005r i za ten okres ma obowiązek opłacenia składek na Fundusz Pracy . W związku z powyższym w ocenie ZUS była w tym okresie zobowiązana do opłacania comiesięcznych składek na poszczególne ubezpieczenia oraz do naliczenia odsetek za zwłokę od składek nieuiszczonych w terminie.
Od powyższych decyzjiJ. G.wniosła odwołania podnosząc, że w okresie spornym była zatrudniona jako pracownik, zatem pracodawca z jej wynagrodzenia winien potrącić i odprowadzić należne składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, a tym samym nie powinna być zobowiązana w tym czasie do płacenia składek z tytułu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Samej wysokości zaległości określonej przez ZUS odwołująca nie kwestionowała, a kwestionowała obowiązek opłaty składek co do zasady. Równocześnie wniosła o zasądzenie na jej rzecz od ZUS kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedziach na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie,   podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. ZUS wskazał, że odwołująca w spornych okresach oprócz prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej była również zatrudniona na podstawie umów o pracę w(...) Szpitalu (...)H.wT.w wymiarze ½ etatu oraz wS. (...). Sp. z o.o. wT.w wymiarze ¼ etatu. Dalej ZUS zarzucił, że w spornych okresach odwołująca z tytułu zatrudnienia u obu powyższych pracodawców łącznie osiągała wynagrodzenie w wysokości nie przekraczającej kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Nadto ZUS wniósł o zasądzenie od odwołującej kosztów zastępstwa procesowego.
W piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2014r. wniesionym wraz z decyzją zmieniającą z 7 kwietnia 2014r. organ rentowy zmienił swe stanowisko o tyle, że domagał się umorzenia postępowania w części w jakiej uwzględniono roszczenie ubezpieczonej.
Zarządzeniem z dnia 9 czerwca 2014r. Sąd połączył sprawy z obu odwołań od powyższych decyzji do wspólnego rozpoznania.
Sąd ustalił:
UbezpieczonaJ. G.prowadzi jednoosobowo pozarolniczą działalność gospodarczą i zgłosiła się z tego tytułu jako płatnik składek i osoba ubezpieczona do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 marca 2005r. do nadal.
Równocześnie w okresie od 1 stycznia 1999r. do 30 czerwca 2010r. była również zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w(...) Szpitalu (...)H.wT.w wymiarze ½ etatu. Zaś w okresie od 14 listopada 2005r. do 15 maja 2007r. była również zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę wS. (...). Sp. z o.o. wT.w wymiarze ¼ etatu.
Decyzją z dnia 10 grudnia 2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ., powołując się naart. 83 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1442 ze zm.), ustalił dla płatnika składekJ. G.wysokość zaległych składek w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej:

-

składki na ubezpieczenia społeczne za okres od czerwca 2005r. do kwietnia 2010r. w kwocie 2.712,86 zł plus odsetki w kwocie 2.068 zł;

składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2008r. do kwietnia 2012r. w kwocie 964,90 zł plus odsetki w kwocie 434 zł;

składki na Odwołania od obu powyższych decyzji z dnia 21 maja 2013r. zostały oddalone Fundusz Pracy za okres od czerwca 2005r. do kwietnia 2010r.w kwocie 258,13 zł plus odsetki w kwocie 3.671 zł, koszty upomnień w kwocie 201 zł.

W związku z zaskarżeniem tej decyzji przez ubezpieczoną sprawa zawisła w tut. Sądzie pod sygn. VIII U 243/13. Postanowieniem z 11 kwietnia 2013 r. postępowanie w sprawie zostało zawieszone do czasu zakończenia przez organ rentowy postępowania wyjaśniającego w sprawach zakończonych decyzjami z 29 czerwca 2012r. w przedmiocie podlegania przez odwołującą ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i opłacania z tego tytułu składek na Fundusz Pracy.
Decyzją z dnia 21 maja 2013r. nr(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.zmienił swoją wcześniejszą decyzję z dnia 29 czerwca 2012r.i stwierdził, że w okresie od 1 czerwca 2005r. do 31 października 2005r.(...)podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Nadto ZUS drugą decyzją z dnia 21 maja 2013r. nr(...)zmienił swoją wcześniejszą decyzję z dnia 29 czerwca 2012r.i stwierdził, że w okresie od 1 czerwca 2005r. do 31 października 2005r.(...)jest zobowiązana do opłaca składek na Fundusz Pracy.
Odwołania ubezpieczonej złożone od obu powyższych decyzji z 21 maja 2013r. zostały oddalone wyrokiem tut. Sądu z dnia 14 stycznia 2014r. w sprawie sygn. VIII U 1879/13. Ubezpieczona nie zaskarżyła tego wyroku doprowadzając do jego uprawomocnienia się.
Następnie w toku postępowania w niniejszej sprawie sygn. VIII U 243/13 , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.wydał nową decyzję z dnia 7 kwietnia 2014r.,w której powołując się naart. 83 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1442 ze zm.), zmienił częściowo decyzję z dnia 10 grudnia 2012r. i ustalił ostatecznie dla płatnika składekJ. G.wysokość zaległych składek:

-

składki na ubezpieczenia społeczne za okres od czerwca 2005r. do października 2005r. w kwocie 1.678,60 zł plus odsetki w kwocie 1.727 zł;

składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2008r. do kwietnia 2012r. w kwocie 976,07 zł plus odsetki w kwocie 577 zł;

składki na Fundusz Pracy za okres od czerwca 2005r. do października 2005r.w kwocie 174,69 zł plus odsetki w kwocie 3.671 zł, koszty upomnień w kwocie 180 zł.

W tej sytuacji postanowieniem z 17 marca 2014r. Sąd podjął postępowanie w sprawie.
Pismem procesowym z 3 czerwca 2014r. odwołująca wobec wydania decyzji zmieniającej wyraziła zgodę na częściowe umorzenie postępowania.
W piśmie procesowym z 24 czerwca 2014 r. organ rentowy przedstawił sposób obliczenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i wyjaśnił z czego wynika różnica w stanie ich zaległości w decyzjach z 10 grudnia 2012r. i 7 kwietnia 2014r. Odwołująca nie zgłosiła wątpliwości do tych wyliczeń.
Od powyższych decyzji ubezpieczona jako płatnik składek wniosła odwołania podnosząc, że prowadząc działalność gospodarczą opłacała składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę w(...) Szpitalu (...)H.wT..
Powyższy stan faktyczny ustalił Sąd na podstawie akt organu rentowego dołączonych do akt niniejszej sprawy i wyjaśnień tego organu.
Strony nie zgłosiły dalszych wniosków dowodowych.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołania ubezpieczonejJ. G.nie zasługują na uwzględnienie.
Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz obliczania i opłacania składek regulujeustawa z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). .), zwanej dalej ustawą systemową.
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt. 5 i art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt. 4 tej ustawy osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Obowiązek ubezpieczenia powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Po myśli art. 36 ust. 1 każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych. Obowiązek zgłoszenia osoby prowadzącej działalność gospodarczą spoczywa na tej osobie (ust.3).
Natomiast po myśli  art. 17 w związku z art. 46 ustawy, płatnik składek obowiązany jest według zasad wynikających z przepisów niniejszej ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Rozliczenie składek oraz wypłaconych przez płatnika w tym samym miesiącu świadczeń następuje w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA.
Na podstawie art. 47 ustawy płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc.
Zgodnie zaś z treścią art. 48 omawianej ustawy, jeżeli płatnik składek nie złoży w terminie deklaracji rozliczeniowej, nie będąc z tego obowiązku zwolnionym, organ rentowy dokonuje wymiaru składek z urzędu w wysokości wynikającej z ostatnio złożonej deklaracji, bez uwzględnienia wypłaconych płatnikowi świadczeń, zawiadamiając go o tym. Jeżeli po wymierzeniu składek z urzędu płatnik złoży deklarację rozliczeniową, organ rentowy koryguje wymiar składek do wysokości wynikającej ze złożonej deklaracji z uwzględnieniem wykazanych w niej świadczeń.
Na podstawie art. 18 ust. 8 omawianej ustawy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia31 grudnia danego roku.
Natomiast zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem ust. 2i ust. 3.
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą wynika zart. 66 ust 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz.U. z 2008r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Zgodnie zart. 81 ust 2podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa wart. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
Z kolei na podstawieart. 104 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(t.j. Dz.U. z 2008r. nr 69, poz. 415 ze zm.), osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą jest zobowiązana do opłacania obowiązkowych składek na Fundusz Pracy ustalonych od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Zgodnie natomiast z art. 23 ust. 1 ustawy systemowej od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych wustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa(Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.).
W myśl art. 83 ust 1 pkt 2 ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. przebiegu ubezpieczeń.
Na wstępie rozważań należy zauważyć, że postępowanie przed Sądem w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest postępowaniem kontrolnym mającym na celu sprawdzenie prawidłowości decyzji organu rentowego. Zakres rozpoznania sprawy jest wyznaczony zakresem przedmiotowym i podmiotowym zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie były decyzje deklaratoryjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które określiły stan zaległości składkowych skarżącej na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy.
Bezspornym jest, że skarżącaJ. G.prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą w okresach objętych zaskarżonymi decyzjami.
UbezpieczonaJ. G.nie kwestionowała zaskarżonych decyzji w zakresie w jakim stwierdzają one zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek, nie kwestionowała wysokości zadłużenia, a także okresów za które zalega z zapłatą składek, a jedynie podniosła, że w okresie prowadzenia przez nią działalności gospodarczej jej pracodawca opłacał składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy z tytułu wykonywania przez nią pracy w ramach umowy o pracę.
W tym miejscu należy podkreślić, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.w dniu 21 maja 2013r. wydał decyzje stwierdzające ostatecznie okres podleganiaJ. G.od 1 czerwca 2005r. do 31 października 2005r. obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu a także obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą.
Odwołania od obu powyższych decyzji z dnia 21 maja 2013r. zostały oddalone prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 14 stycznia 2014r. w sprawie VIII U 1879/13.
Skoro doszło do uprawomocnienia się decyzji, które ustalały jakiemu rodzajowi ubezpieczenia odwołująca podlega w spornym okresie, to zaskarżone decyzje są konsekwencją tych prawomocnych decyzji ustalających podleganie i tytuł podlegania temu ubezpieczeniu. W zaskarżonych decyzjach ZUS wyliczył zaległości składkowe odwołującej, których wysokości ona nie kwestionowała .Tym samym nie podważyła ona zasadności wydanych decyzji.
W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję z dnia 7 kwietnia 2014r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.ustalającą ostatecznie wysokość zaległych składek, należy uznać za prawidłową. Sąd miał na uwadze również okoliczność, że decyzją tą zmieniono częściowo zaskarżoną decyzję z dnia 10 grudnia 2012r., w szczególności poprzez zmniejszenie długości okresu, z jakiego naliczono sporne zadłużenie, co w konsekwencji doprowadziło do obniżenia kwoty zadłużenia odwołującej.
W związku z powyższym, mając na uwadze fakt, iż decyzją z dnia 7 kwietnia 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ., częściowo zaspokoił roszczenie odwołującej w stosunku do zaskarżonej decyzji z dnia 10 grudnia 2012r., Sąd na podstawie przepisuart. 47713k.p.c.w punkcie pierwszym orzeczenia umorzył częściowo postępowanie w przedmiocie decyzji z 10 grudnia 2012r. w zakresie określenia zadłużenia ubezpieczonej z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od listopada 2005r. do kwietnia 2010r. oraz na Fundusz Pracy za okres od listopada 2005r. do kwietnia 2010r., wraz z odsetkami
Z kolei zaskarżone decyzje organu rentowego: z 10 grudnia 2012r. w zakresie nie zmienionym decyzją z dnia 7 kwietnia 2014r. oraz z dnia 7 kwietnia 2014r. w całości, Sąd uznał za prawidłowe i na mocyart. 47714§ 1 k.p.c., w punkcie drugim sentencji wyroku oddalił odwołania od obu zaskarżonych decyzji.
Mając na względzie wynik procesu, w tym częściowe uwzględnienia roszczeń ubezpieczonej przez organ rentowy ,Sąd na podstawieart.100 k.p.c.w punkcie 3 wyroku orzekł o wzajemnym zniesieniu kosztów procesu .
(-)SSO Mariola Szmajduch