Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 676/14
Data wyroku: 2015-01-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Irena Mazurek, Alicja Podczaska, Janina Czyż
Słowa kluczowe: Podstawa Wymiaru Składki, Deputaty I Ich Ekwiwalenty
Podstawa prawna: art. 385 kpc
Teza: Wartość deputatu ustalona w zalezności od ilości przepracowanych godzin jest świadczeniem ze stosunku pracy podlegajacym oskładkowaniu.

Sygn. akt

III AUa 676/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia14 stycznia 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Irena Mazurek (spr.)

Sędziowie:

SSA Janina Czyż
SSA Alicja Podczaska

Protokolant

St. sekr. sądowy Anna Kuźniar

po rozpoznaniu w dniu14 stycznia 2015 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuK. J.z udziałem zainteresowanych:
R. G.,Z. G.,Z. K.,M. K.,
J. K. (1)iE. W.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o ustalenie podstawy wymiaru składek
na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawcę
od wyrokuSądu Okręgowego w Rzeszowie
z dnia20 maja 2014 r.sygn. aktIV U 1686/13

oddala apelację
Sygn. akt III AUa 676/14
Uzasadnieniewyroku z dnia 14 stycznia 2015r.

Decyzjami z dnia 29 maja 2013r. –skierowanymi doK. J.jako płatnika składek i ubezpieczonychR. G.,Z. G.,Z. K.,M. K.,J. K. (1)iE. W.- Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dla w/w pracowników w kwotach wskazanych w poszczególnych decyzjach w odniesieniu do poszczególnych miesięcyodpowiednio za miesiące  : od marca do sierpnia 1999r. ( w przypadkuR. G.) , od lutego do maja 2001r. ( w przypadkuZ. G.), od lipca do grudnia 1999r. (w przypadkuZ. K.) ,od lipca do września 1999r. (w przypadkuM. K.),od lipca do września 1999r. (w przypadkuJ. K. (1)), i od marca do maja 2001r. ( w przypadkuE. W.) .W podstawie prawnej decyzji powołane zostałyart.83 ust.1 pkt 3w zw. zart.6 ust.1 pkt 1, art.11 ust.1, art.12 ust.1 oraz art.13 pkt 1, art.18 ust.1,art.20 ,art.22, art.23 ust.1 i art.46 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych( tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 205,poz.1585 ze zm.) ,art.8 pkt 1 lit.a, art.11, art.16, art.19 ,art.21, art.23 art.24 ust.1, art.26 ust.1 ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym( Dz. U. Nr 28,poz.153 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2003r.,art.53 ust.1,art.56 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu( tekst jednolity Dz. U. z 2003r.Nr 58, poz.514 ze zm.), orazart.2 ust.1 i 2 ,art.18 ust.1 i 2 i art.19 ustawy z dnia29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy( tekst jednolity Dz.U. z 2002r.,Nr 9 poz. 85 ze zm.). W uzasadnieniach zaś faktycznych w/w decyzji organ rentowy naprowadzał , że wskazani tam ubezpieczeni byli zgłoszeni do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia u płatnika składek(...)J. K. (2)w okresach wskazanychw decyzjach , zaś ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek dokonano w oparciu o wyniki przeprowadzonej u płatnika składek w latach 2001- 2005 kontroli, wszczętej z urzędu w związku ze złożonymi korektami deklaracji rozliczeniowych , która wykazała bezzasadność dokonanych korekt m. innymi w zakresie wyłączeniaz oskładkowania ujmowanego dotąd w podstawie wymiaru składek zatrudnionych składnika wynagrodzenia określanego jako deputat. Ustalono przy tym ,iż powyższa korekta wiązała się z jednoczesną korektą list płac -nie podpisanych jednak na nowo przez pracowników - w których kwoty do wypłaty pozostały te same przy odmiennym jedynie określeniu nazwy dotychczasowego deputatu jako świadczenia socjalnego ,skutkującym jego wyłączeniem z podstawy oskładkowania. Tymczasem w czasie kontroli ustalono ,iż uprawnieni do deputatu pracownicy otrzymywali świadczenia|w naturze w postaci mięsa, wędlin i innych wyrobów zakładu niezależnie od charakteru i rodzaju wykonywanej pracy, sytuacji rodzinnej i materialnej, w ilości uzależnionej jedynie od ilości przepracowanych godzin , zaś wartość deputatu stanowiła iloczyn tych godzin i przyjętej przez pracodawcę stawki godzinowej z tego właśnie tytułu. Tym samym zdaniem organu rentowego powyższy składnik wynagrodzenia jako nie mający charakteru tak świadczenia socjalnego jak i posiłku profilaktycznegow rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ( Dz. U. Nr 161,poz.1106 ze zm.) winien podlegać oskładkowaniu. Reasumując organ rentowy stwierdzał ,że ustalone w decyzjach podstawy wymiaru składek dla ubezpieczonych odpowiadają tym wskazywanym przez płatnika w pierwszorazowych raportach imiennych . Niezależnie od tego zwrócono uwagę, że w skorygowanych listach płac wprowadzono też ekwiwalent za pranie odzieży roboczej u pracowników, którym składnik ten pierwotnie nie był wypłacany, oraz jeszcze inny nowy składnik wynagrodzenia w postaci ekwiwalentu za używane przy wykonywaniu pracy narzędzia będące własnością pracownika.

    WwnioskodawcaK. J.odwołał się od w/w decyzji ZUS do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie.W jednobrzmiących odwołaniach z dnia 27 czerwca 2013r. ( sprawy połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia w trybieart. 219 k.p.c.) domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji na koszt pozwanego ZUS zarzucił, iż wydane one zostałyz rażącym naruszeniem przepisów prawa tj.art. 18 ust. 1w zw. zart. 21 ustawyz dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych( tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 205,poz.1585 ze zm.) poprzez  uznanie, że dane zawarte w korektach deklaracji rozliczeniowych nie uzasadniają obniżenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne , zdrowotne ,Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zatrudnionych ,art. 7 i art. 8 k.p.a.w zw.zart. 77 k.p.a.przez nierozpoznanie sprawy przez organ rentowy w sposób wyczerpujący i wszechstronny co spowodowało nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych , orazart.107 § 3 k.p.a.przez brak jasnego i zrozumiałego wyjaśnienia przesłanek jakimi kierował się ZUS przy wydawaniu zaskarżonych . W uzasadnieniu odwołań wwnioskodawca w szczególności podnosił ,iż wbrew stanowisku organu rentowego dokonana przez niego korekta deklaracji rozliczeniowych zatrudnionych pracowników poprzez wyłączenie z podstawy wymiaru składek wartości udostępnianych im posiłków ( błędnie uprzednio określanych jako deputat ) była w pełni uzasadniona zważywszy na przyjęty w zakładzie pracy sposób ich dystrybucji i brak zamiennego prawa do ekwiwalentu , a prawidłowość powyższego potwierdzać miały –przywoływane przez wnioskodawcę jako mające też stanowić podstawę dokonanych korekt deklaracji - wyjaśnienia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2002r.(...)i ZUS Oddziału wR.z dnia 2 października 2001r.(...),czy w końcu –mający zapaść w podobnym stanie faktycznym -wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 kwietnia 2010r.III AUa 3012/2009 LEX nr 1027944 . W tym kontekście odwołujący naprowadzał, że ze stołówki zakładowej korzystało około 20 pracowników zaś pozostali tj. kierowcy, przedstawiciele handlowi, pracownicy sklepów niewykonujący pracy na terenie zakładu na podstawie wystawionych przez pracodawcę kartek mogli wybraćw przyzakładowym sklepie mięso i wędliny. Powyższe więc świadczenie nie było –jak uznał ZUS-formą dodatkowego wynagrodzenia za pracę, uzależnionego od  wyników i charakteru pracy. Zasadność stanowiska wnioskodawcy mieli też dodatkowo potwierdzić wnioskowani do przesłuchania świadkowieR. Ż.iE. B.( jak wskazywał odwołujący „ na okoliczność ilości pracowników , miejsc świadczenia przez nich pracy, zasad wydawania posiłków regeneracyjnych i posiłków do spożycia w stołówce zakładowej”). W odwołaniu znalazł się również postulat zobowiązania Prokuratury Rejonowej w Rzeszowie do udostępnienia zabezpieczonych w toku postępowania(...)–bliżej nieokreślonych przez wnioskodawcę - dokumentów mających obrazować fakt wydawania posiłków oraz zasadność złożonych korekt deklaracji.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.w odpowiedziach na odwołania z dnia 31 lipca 2013r.  wniósł o ich oddalenie , przy zasądzeniu od wnioskodawcy  kosztów postępowania, z braku dostatecznych podstaw faktycznych i prawnych.Podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji organ rentowy zauważał ,iż dokonana przez wnioskodawcę korekta deklaracji rozliczeniowych i raportów imiennych ubezpieczonych pracowników nastąpiła po uprzednim stwierdzeniu zadłużenia płatnika składek , jużw sierpniu 2001r. ,a więc przed uzyskaniem powoływanych w odwołaniach wyjaśnień,w tym ZUS ( które w żadnym razie nie miały charakteru wiążącej interpretacji) ,przy czym już w poprzednich postępowaniach sądowych ,w tym zakończonych prawomocnymi wyrokami (tu przy wskazaniu na wyroki Sądu Apelacyjnego w Rzeszowiew sprawach III AUa 671/09 i III AUa 658/12 ) przesądzone zostało ,iż sporne świadczenie w naturze w postaci mięsa, wędlin i innych wyrobów zakładu wnioskodawcy uzależnione wyłącznie od ilości przepracowanych godzin jest deputatem , który podlega oskładkowaniu. W konsekwencji powyższego pozwany organ rentowy dla potwierdzenia swych racji wnioskował o przeprowadzenie dowodu z akt w/w spraw , przy wykorzystaniu zgromadzonego tam materiału dowodowego.
Wezwani do udziału w sprawie w trybie art.477  
11
          § 2k.p.c. w charakterze zainteresowanych ubezpieczeni :R. G.,Z. G.,Z. K.,M. K.iE. W.wnieśli o oddalenia odwołań wnioskodawcy ,popierając w zupełności stanowisko pozwanego organu rentowego. ZainteresowanyJ. K. (1)pozostał bezczynny procesowo.
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie ,po rozpoznaniu odwołań wnioskodawcyK. J., wyrokiem z dnia20 maja 2014r. ( sygn. akt IV U 1686/13) oddalił odwołania.Na podstawie zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawcaK. J.działający podfirmą Zakład (...)wT.prowadził działalność gospodarczą polegającą na produkcji i sprzedaży własnych wyrobów mięsnych . W związku z tą działalnością wnioskodawca zatrudniał pracowników w tym także zainteresowanych :R. G.,Z. G.,Z. K.,M. K.,J. K. (1)iE. W.. Pracownicy ci byli zgłoszeni do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.K. J.jako pracodawca zobowiązany był do obliczania i odprowadzania należnych składek z tytułu zatrudnienia zainteresowanych. W sierpniu 2001 r. wnioskodawca przedłożył w ZUS korekty deklaracji rozliczeniowych, z których wynikało, że pierwotnie ustalone składki zostały naliczone wadliwie, gdyż podstawa wymiaru składekm. innymi objęła wartości z tytułu deputatu, które w ocenie płatnika powinny być wyłączone z oskładkowania .W dniu 5 września 2001r. wnioskodawca otrzymał zawiadomienie organu rentowego o wszczęciu postępowania kontrolnego, którego zakres obejmował także prawidłowość rozliczania składek. Kontrola była prowadzona od dnia 5 września 2001r.  i zakończyła się w dniu 16 lutego 2004 r. Prowadzący kontrolę inspektorzy ZUS zapoznali się z szeregiem dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę – w tym listami płac pierwotnymi i skorygowanymi, aktami wewnątrzzakładowymi ,kartami wynagrodzeń oraz aktami osobowymi pracowników. Z przebiegu kontroli został sporządzony protokół , do którego wwnioskodawca w dniu 24 marca.2004 r. złożył zastrzeżenia . Ostatecznie ,po podjęciu przez ZUS dodatkowych czynności wyjaśniających ,w dniu 17 czerwca 2005 r. poinformowano wnioskodawcę o nie uwzględnieniu jego zastrzeżeń. Na podstawie zgromadzonych wówczas dowodów kontrolujący ustalili ,że w pierwotnych listach płac, które były podpisane przez pracowników na przychód stanowiący podstawę wymiaru składek składała się płaca zasadnicza,  deputat i ekwiwalent za pranie odzieży roboczej oraz wynagrodzenie  za czas urlopu. Natomiast w skorygowanych listach płac, na których nie było podpisów pracowników i w deklaracjach kwoty wynagrodzenia zasadniczego i jego pochodnych były zmniejszone, zwiększone za to były kwoty ekwiwalentu za pranie odzieży roboczej, a niezależnie od tego  do podstawy wymiaru składek nie był doliczony deputat, którego wartość się nie zmieniła , a który został teraz odmiennie określony jako „świadczenie”. Opierając się następnie na dowodach osobowychz zeznań zainteresowanych ,a także zeznań świadków jak też samego odwołującego oraz dowodach z dokumentów z poprzednich postępowań sądowych dotyczących spornej kwestii wyłączenia przez wnioskodawcę z oskładkowania deputatów ( sprawy IV U 1991/05 i IV U 907/11 Sądu Okręgowego w Rzeszowie i odpowiednio III AUa 1073/06 oraz III AUa 658/12 Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie)- przy podkreśleniu braku bezwzględnego charakteru postulatu bezpośredniości postępowania dowodowego (art.235 k.p.c.) - Sąd I instancji ustalił ,że zatrudnieni zainteresowani otrzymywali deputat za wypracowane godziny, który ustalany był w ten sposób, że ilość przepracowanych godzin mnożono przez pewną ustaloną przez pracodawcę kwotę ( stawkę).  Uzyskany w ten sposób wynik wpisywany był na kartce, którą otrzymywał pracownik . Wydawanie kartek odbywało się początkowo w cyklach cotygodniowych , następnie co dwa tygodnie , aż w końcu na koniec każdego miesiąca. Kartki z wpisaną na nich kwotą  stanowiły podstawę do wybrania przez pracownika  mięsa lub wędlin ze sklepu zakładowego w ilości odpowiadającej wartości  wskazanej na kartce .Termin realizacji  był dowolny . W zamian nie można było otrzymać innego towaru niż mięso lub wędliny , ani też  pieniężnego ekwiwalentu. Niezależnie do tego zatrudnieni na miejscu pracownicy  korzystali z bezpłatnych śniadań przygotowywanych  i wydawanych na świetlicy zakładowej. Wnioskodawca sporządził kilka aktów wewnątrzzakładowych, które były przez niego przedkładane w trakcie kontroli ZUS tj. regulamin pracy z 24 października1991r., układ zbiorowy – porozumieniez 28 grudnia1995 r. wprowadzający do stosowania przepisy o posiłkach regeneracyjno -wzmacniających przeznaczonych do spożycia w czasie pracy, bez prawa do ekwiwalentu z tego tytułu , oraz świadczeń okolicznościowych przyznawanychw formie rzeczowej finansowanych w części  przez pracodawcę i fundusz socjalny wydawanych w formie tzw. deputatu; aneks do zakładowego regulaminu pracyz 30 czerwca 1996r. w przedmiocie świadczeń socjalnych i innych świadczeń, które nie stanowią podstawy naliczeń składek ZUS tj. nie są składnikami wynagrodzenia (wskazano w nim między innymi, że pracownikowi przysługuje posiłek profilaktyczno-regeneracyjny oraz, że pracodawca zobowiązuje się do świadczeń okolicznościowych w formie rzeczowej jak również, że pracodawca może świadczyć na rzecz pracowników świadczenie w naturze na cele socjalne w ramach Zakładowego Funduszu Socjalnego, zaznaczono też, iż używany wZakładach (...)szyfr(...).” lub deputat oznacza świadczenie socjalne nie stanowiące podstawy naliczania składek ZUS),  regulamin zakładowego systemu wynagrodzeń i niektórych świadczeń socjalnych z 2 stycznia 1998r., regulamin pracy z 1 marca 2000r. oraz  regulamin funduszu świadczeń socjalnych (brak daty wydania czy wejścia w życie), w którym między innymi wskazano, że przyznawanie usług i świadczeń uzależnione jest od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej , zaś wśród świadczeń finansowanych ze środków funduszu dopisano: „pomoc rzeczowa dla pracowników w formie wyrobów własnych”. Jednocześnie Sąd I instancji odnotowywał ,iż wwyrokiem z dnia 29 listopada 2011 r.( sygn. akt IV U 907/11 )Sąd Okręgowy
wR.rozpoznając sprawę o identycznym stanie faktycznym, dotyczącym jedynie innego pracownika wnioskodawcy tj.W. A.oddalił odwołanie od tożsamej w swych charakterze do zaskarżonych w niniejszym postępowaniu decyzji ustalającej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne ,Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w/w ubezpieczonego ,a Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia10 stycznia 2013r.( sygn. akt III AUa 658/12) oddalił apelację wnioskodawcy przesądzając ,że sporne świadczenie tj. deputat określany później jako świadczenie socjalne nie zachowuje podstawowych cech do przyjęcia tego ostatniego jego charakteru  jako pozostającego bez związku z sytuacją życiowej, rodzinną czy  majątkową uprawnionych do niego  pracowników. Niezależnie od tego wykluczono także już wówczas możliwość zakwalifikowania omawianego świadczenia jako posiłku udostępnianego przez pracodawcę pracownikom do spożycia zarówno z uwagi na przyjęty sposób jego dystrybucji jaki szeroki rodzaj asortymentu wydawanego towaru , który nie zawsze ( jak choćbyw przypadku mięsa ) mógł stanowić posiłek spożywany w miejscu i czasie pracy.
W świetle tak ustalonego stanu faktycznego sprawy Sąd Okręgowy w Rzeszowie nie znalazł podstaw do odstąpienia od wyrażonego w powołanej wyżej sprawie stanowiska sądów co do oceny charakteru spornego świadczenia , i przy powieleniu uprzednio już użytej argumentacji - dokonując oceny prawnej sprawy -stwierdził ,iż otrzymywany przez zainteresowanych deputat w postaci mięsa i wędlin, nie może być uznany za posiłek udostępniony (wydany) pracownikom do spożycia  o jakim mowa w § 2  ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania  podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ( Dz. U. Nr 161,poz.1106 ze zm.), ani też za świadczenie socjalne wymienione w § 2 ust.1 pkt 19 w/w rozporządzenia , co tym samym stanowi o konieczności jego oskładkowania jako części przychodu zatrudnionych, stosownie doart.18 ust.1 i art.20 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych( tekst jednolity Dz.U. 2013r.poz.1442). W podstawie prawnej wyroku powołany także zostałart. 47714§ 1 kpc.

    Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 20 maja 2014r. zaskarżony został przez wnioskodawcęK. J..W obszernej apelacji z dnia 18 czerwca 2014r. wnioskodawca zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego tj. w szczególnościart.233 § 1 k.p.c.poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie osobowego materiału dowodowego z pominięciem oceny znaczenia powoływanych w odwołaniach wyjaśnień Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2002r.(...)i ZUS OddziałuwR.z dnia 2 października 2001r.(...),art.235 k.p.c.poprzez oparcie ustaleń na dowodach pośrednich z innych postępowań sądowych z jednoczesnym pominięciem wnioskowanych do przeprowadzenia bezpośrednio w niniejszym postępowaniu dowodów osobowych,art.227 k.p.c.przez bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego o zobowiązanie Prokuratury Rejonowej w Rzeszowie do wydania zabezpieczonych dokumentów związanych z dokonaną korektą deklaracji rozliczeniowych zatrudnionych , a w konsekwencji naruszenie prawa materialnegotj. § 2 ust.1 pkt11rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania  podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia  emerytalne i rentowe ( Dz. U. Nr 161,poz.1106 ze zm.) przez bezpodstawną odmowę uznania spornego świadczenia za – wyłączony z podstawy oskładkowania – posiłek do spożycia ( tu przy ponownym powołaniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 kwietnia 2010r. III AUa 3012/2009 LEX nr 1027944 ) wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzających go decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bezpośrednio pozwanemu organowi rentowemu, względnie uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego jako części kosztów procesu. W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego skarżący , uszczegóławiając zarzuty zaskarżenia, kładł główny nacisk na uchybienia proceduralne Sądu I instancji ,a jednocześnie raz jeszcze podnosił ,że dokonana przez niego korekta deklaracji rozliczeniowych zatrudnionych byław pełni uzasadniona , skoro wydawane pracownikom kartki żywieniowe stanowiły podstawę wydania produktów z których następnie pracownicy ci przygotowywali posiłki spożywane w miejscu i w czasie pracy. W dalszym piśmie procesowym z dnia 12 grudnia 2014r.apelaujący wnioskował o dopuszczenie w postępowaniu odwoławczym dowodu z postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 12 sierpnia2014r. II Kz 249/14 na okoliczność, iż nie miał dostępu do akt osobnych pracowników jak również ,że nie została mu zwrócona całość dokumentacji , co miało wpływ na wynik spawy przed Sądem I instancji.
Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.jak też zainteresowani ubezpieczeni nie ustosunkowali się do wniosków i twierdzeń apelacji wnioskodawcy.
Sąd Apelacyjny  w Rzeszowie rozpoznając apelację wnioskodawcyK. J.zważył, co następuje:

Apelacja jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu. Wbrew bowiem zarzutom skarżącego wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 20 maja 2014r. jest trafny i odpowiada prawu.
Przede wszystkim już na wstępie zauważyć należy, że przedmiotowa sprawa nie jest pierwszą jaka trafia na wokandę tut. Sądu z odwołaniaK. J.od decyzji ZUS ustalających podstawę wymiaru składek dla zatrudnionych pracowników ,w której spór koncentruje się na przesądzeniu charakteru wydawanego przez w/w pracownikom świadczenia w naturze w aspekcie obowiązku jego oskładkowania( i tu przywołać choćby można wskazywaną już przez Sąd I instancji sprawę III AUa 658/12 , czy kolejne III AUa 572/14 , III AUa 569/14 , III AUa 625/14 i wiele jeszcze innych o tożsamym stanie faktycznym). Co więcej – a jest to istotne w świetle podnoszonego w apelacji zarzutu naruszenia zasady bezpośredniości postępowania(art.235 k.p.c.)- powołana wyżej sporna pomiędzy wnioskodawcą a pozwanym organem rentowym kwestia , była już przedmiotem oceny tut. Sądu w wyrokach jakie zapadały jeszcze w 2008r.( w odniesieniu do występujących w przedmiotowej sprawie zainteresowanych były to wyroki : z dnia 10 marca 2008r.III AUa 1054/07- dotyczącyR. G., z dnia 28 marca 2008r. III AUa 883/07 – dotyczącyZ. G., z dnia 1 kwietnia 2008r. III AUa 1093/07- dotyczącyZ. K.,z dnia 23 kwietnia 2008r. III AUa 1189 /07 –dotyczącyM. K.iJ. K. (1),oraz wyrok z dnia 28 marca 2008r. III AUa 977/07- dotyczącyE. W.),w których już wówczas wyrażony został kategoryczny pogląd o braku podstaw do wyłączenia z oskładkowania wydawanych przez wnioskodawcę pracownikom deputatów . Przedmiotowe więc aktualnie rozpoznawane sprawy są „pokłosiem „ zapadłych m. innymi w/w sprawach wyroków kasatoryjnych tut. Sądu , który skierował sprawy do ponownego ich rozpoznania przez ZUS wyłącznie z powodu –jak uznał- przedwczesności zaskarżonych wówczas decyzji wymiarowych ( zobowiązujących wnioskodawcę do zapłaty określonych w decyzjach tych należności z tytułu skałek) jako nie podlegających właściwej kontroli sądowej z uwagi na ujmowane ogólnie wszystkie sporne przychody zatrudnionych pracowników ,bez koniecznej ich specyfikacji , a tu podkreślić należy ,iż dokonana przez wnioskodawcę w 2001r. korekta deklaracji rozliczeniowych zatrudnionych oprócz deputatu obejmowała jeszcze wiele innych pozycji jak np. ekwiwalent za narzędzia ,czy wartość polis ubezpieczeniowych pracowników . Stąd zalecenie wydania przez ZUS uprzednich decyzji ustających samą wysokość podstawy wymiaru składek dla każdego z zatrudnionych , przy właściwym już wyszczególnieniu tytułów składających się na tę podstawę , co też ostatecznie pozwany ZUS uczynił w zaskarżanych aktualnie przez wnioskodawcę decyzjach. Powyższe jest zaś o tyle istotne ,że w pełni uprawniało Sąd I instancji do wykorzystania materiału dowodowego z uprzednich postępowań sądowych ( o takiej też możliwości stanowi wprost wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2012r.I UK 295/11 OSNP 2013/3-4/38). Należy też pokreślić, iż sam odwołujący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika ,nie sprzeciwiał się przeprowadzeniu takich pośrednich dowodów ( vide-protokół rozprawy dnia 20 maja 2014r. nie zawierającyw tym zakresie przewidzianego wart.162 k.p.c.zastrzeżenia ) , co już samo w sobie wyklucza skuteczność zarzutu apelacji naruszeniaart.235 k.p.c.-por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2013r.I CSK 713/12 LEX nr 1391108. Zważywszy zaś na ten zgromadzony uprzednio materiał dowodowy , a także dodatkowo treść zeznań słuchanych już bezpośrednio w niniejszym postępowaniu samych zainteresowanych potwierdzających wcześniejsze ustalenia tak co do zasad reglamentacji deputatu jak i jego wykorzystania przez pracowników ( nota bene wszyscy oni za wyjątkiem nieobecnego w krajuJ. K. (1)popierali stanowisko procesowe ZUS potwierdzając przy tym, iż wybierany deputat nie był wykorzystywany przez nich do sporządzania posiłków do spożycia w miejscu i czasie świadczenia pracy ), przy zarzutach odwołania w których praktycznie nie naprowadzono na okoliczności mogące te ustalenia podważyć ,ze wszech miar słuszną była także decyzja Sądu I instancji o oddaleniu wniosków dowodowych wnioskodawcy o przesłuchanie kolejnych świadków , tym bardziej w świetle wskazywanej przez niego tezy dowodowej , która pozostać musiała obojętna dla wyniku sporu (tu choćby w zakresie  ilości pracowników, czy miejsc świadczenia przez nich pracy ). W tym kontekście bezzasadne też jawiły oczekiwania wnioskodawcy na pozyskanie przez Sąd Okręgowy dokumentacji zatrudnieniowej z Prokuratury Rejonowej w Rzeszowie ( stąd też i oddalenie zmierzającego w tym kierunku kolejnego wniosku dowodowego skarżącego na etapie postępowania apelacyjnego ). Było to tym bardziej uzasadnione ,że od początku wnioskodawca nie przeczył naprowadzanym przez ZUS faktom ( ustalonym na podstawie wyników kontroli z lat 2001-2005 , w czasie której poddano analizie dostępną wówczas pełną dokumentację pracowniczą płatnika ) co do dokonanych, przy okazji korekt deklaracji rozliczeniowych ,zmian w listach płac zatrudnionych ,bez uzyskania tego potwierdzenia przez samych zainteresowanych i bez stosownych w tym zakresie zamian w ich angażach ,m. innymi przez odmienne określenie tego – oskładkowanego dotąd składnika wynagrodzenia jakim był deputat- jako świadczenia socjalnego. Nie można przy tym nie zauważać , że o ile wnioskodawca w pierwszych postępowaniach sądowych z odwołań od decyzji wymiarowych ZUS utrzymywał, iż sporny składnik ma być świadczeniem socjalnym ,o tyle aktualnie( przy zdecydowanym wykluczeniu takiej możliwości przez orzekające wtedy sądyz uwagi na brak jakiegokolwiek powiązania uprawnienia do tego świadczenia z sytuacją , rodzinną czy  majątkową uprawnionych) naprowadza ,iż stanowił on w istocie wartość posiłku udostępnianego pracownikom do spożycia w rozumieniu § 2 ust.1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej  z dnia 18 grudnia 1998 r.w sprawie szczegółowych zasad ustalania  podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia  emerytalne i rentowe ( Dz. U. Nr 161,poz.1106 ze zm.). Sąd Okręgowyw Rzeszowie , rozpoznający przedmiotową sprawę –podobnie jak w wielu wcześniejszych tego rodzaju sprawach- również i tą ewentualność zanegował ,a w świetle przyjętych za swoje prawidłowych ustaleń tego Sądu tak w zakresie zasad dystrybucji jak i sposobu wykorzystania deputatu przez zatrudnionych zainteresowanych( jego wartości odniesionej do miernika pracy jakim była liczba przepracowanych godzin ) Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w zupełności podziela również dokonaną przez Sąd I instancji ocenę prawną sprawy , sprowadzającą się do stwierdzenia ,iż omawiane świadczenie było , podlegającym oskładkowaniu, przychodem ze stosunku pracy w rozumieniu przepisówustawy  z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych( tekst jednolity Dz. U. 2013r.poz.1442 ze zm.). Uznając więc w tej sytuacji za zbędne powielanie obszernej argumentacji Sądu Okręgowego w Rzeszowie, uzupełniając w niezbędnym zakresie wywód prawny tego Sądu w odniesieniu do zarzutów apelacji , Sąd Apelacyjny chciałby jedynie dodać ,że;
- po pierwsze , gdy idzie o powoływane przez wnioskodawcę pismo wyjaśniające ZUS z dnia 2 października 2001r. to nie ma ono charakteru wiążącej interpretacji w rozumieniu przepisówustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bo ta instytucja wprowadzona została do tej regulacji prawnej dopiero z dniem 1 stycznia 2013r. poprzez art. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz. U. 2012, poz. 1342), niezależnie od tego ,że zwarte w piśmie tym wyjaśnienia miały charakter ogólny i dotyczyły obowiązujących zasad prawa bez odniesienia się, czy te warunki konkretnie dotyczą wnioskodawcy( co tym bardziej odnieść należy do przywoływanych także wyjaśnień Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2002r.),
-po drugie , wskazywany przez wnioskodawcę na uzasadnienie swych racji pogląd zawarty w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 kwietnia 2010r. akt III AUa 3012/09 LEX nr 1027944 nie dość ,że nie wiążący innych sądów, wyrażony nadto został w odmiennym stanie faktycznym ( realizowanie kuponów żywnościowych w placówkach handlowych), niezależnie od tego ,że co do zasady zanegowany został w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2013 r. I UK 74/13 LEX nr 1413495 . Dokonując w tym orzeczeniu wykładni § 2 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania  podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia  emerytalne i rentowe ( Dz. U. Nr 161,poz.1106 ze zm.) Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten powinien być interpretowany ściśle w oparciu o regulacje dotyczące innych przychodów w powiązaniu z § 2 ust. 1 pkt 6 w/w rozporządzenia, który wyłącza z podstawy wymiaru składek na pracownicze ubezpieczenia emerytalne i rentowe wyraźnie opisaną w nim między innymi wartość otrzymywanych przez pracownika bonów, talonów, kuponów lub innych dowodów uprawniających do otrzymania na ich podstawie posiłków. Wydawanie zaś bonów, talonów, kartek żywieniowych uzasadnione jest wyłącznie w przypadku gdy pracodawca z mocy prawa, z uwagi na przepisy o bezpieczeństwie i higienie pracy, zobowiązany jest do zapewnienia pracownikom profilaktycznych posiłków i napojów w okresie zwiększonego wysiłku fizycznego lub pracy w określonym mikroklimacie. Natomiast w przypadku o którym mowa § 2 ust. 1 w pkt 11 rozporządzenia, subsumcja taka jest niedopuszczalna. Wartość talonów, czy też kartek żywnościowych na inne artykuły spożywcze wydawanych przez pracodawcę stanowi zawsze przychód podlegający wliczeniu do podstawy wymiaru składek .
Z tych wszystkich więc wyżej naprowadzonych względów – z braku dostatecznych podstaw faktycznych i prawnych- na podstawieart.385 k.p.c.orzeczono jak w sentencji.
(...)
(...)
(...)