Sąd Okręgowy w Gliwicach
II Zamiejscowy Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 282/13
Data wyroku: 2014-04-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Renata Kopala

Sygn. aktII C 282/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 kwietnia 2014r.
Sąd Okręgowy w GliwicachOśrodek (...)wR.Wydział II Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Renata Kopala
Protokolant: Jolanta Bober
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2014r. wR.
sprawy z powództwaA. Ś.i małoletniejŁ. Ś.działającej przez matkęA. Ś.
przeciwko(...) S.A.z siedzibą wW.
o zapłatę

1
zasądza od pozwanego na rzecz powódkiA. Ś.kwotę 55.000 zł (pięćdziesiąt pięć tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami do dnia 16 kwietnia 2014 roku;

2
zasądza od pozwanego na rzecz małoletniej powódkiŁ. Ś.do rąk jej matkiA. Ś.kwotę 100.000 zł (sto tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami do dnia 16 kwietnia 2014 roku;

3
w pozostałej części powództwo oddala;

4
zasądza od powódkiA. Ś.na rzecz pozwanego kwotę 1.037 zł (jeden tysiąc trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu części kosztów postępowania;

5
zasądza od pozwanego na rzecz małoletniej powódkiŁ. Ś.kwotę 5000 zł (pięć tysięcy złotych) tytułem zwrotu części kosztów sądowych, a koszty zastępstwa procesowego między powódkąŁ. Ś.a pozwanym wzajemnie znosi.

Sędzia:
Sygn. akt II C 282/13

UZASADNIENIE
PowodowieA. Ś.i małoletniaŁ. Ś.wnieśli pozew przeciwko(...) S.A.wW.o zasądzenie na rzeczA. Ś.kwoty 205.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18.07.2013 roku do dnia zapłaty i na rzeczŁ. Ś.kwoty 210.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18.07.2013 roku do dnia zapłaty. Wnieśli także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów procesu według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu powodowie podali, żeT. Ś.był mężemA. Ś.oraz ojcem małoletniej powódkiŁ. Ś.. W dniu 14.04.2013r. naautostradzie (...)w mieścieR.niedalekoA.w Belgii doszło do wypadku komunikacyjnego. Autokar markiM. (...)nr(...)kierowany przezS. W.spadł z mostu i przewrócił się na bok. W wyniku tego zdarzenia zmiennik kierowcyT. Ś.poniósł śmierć na miejscu. Śledztwo w sprawie wypadku komunikacyjnego z dnia 14.04.2013r. prowadzi belgijska Prokuratura Generalna. Powodowie podnosili, że śmierćT. Ś.stanowiła dużą traumę psychiczną dla członków rodziny zmarłego.T. Ś.był oddanym mężem i ojcem, pozostawał w bliskich relacjach z powódkami, stanowił także dla nich pomoc i wsparcie. Był osobą oddaną, której zależało na szczęściu rodziny. Również dla córkiŁ. Ś.zmarły stanowił wzór do naśladowania, był oddanym rodzicem, miał nawet imię córki wytatuowane na ramieniu. Z małoletnią zmarły pozostawał w serdecznych stosunkach. Niespodziewana śmierćT. Ś.stanowiła dla powódek wielką tragedię,A. Ś.korzystała z pomocy poradni psychiatrycznej, wymaga dalszego leczenia farmakologicznego i wsparcia psychoterapeutycznego. Po śmierci ojca małoletniaŁ. Ś.wykazuje płaczliwość, zamknięcie w sobie, poczucie zagrożenia, brak radości, rezygnację z aktywności, zainteresowań, problemy z rozstaniem z babcią i matką, postawę lękową, brak zaangażowania w zajęcia, niechęć do zabawy. Powodowie wskazali, że pozwany wypłacił tytułem zadośćuczynieniaA. Ś.kwotę 45.000 zł, zaśŁ. Ś.kwotę 40.000 zł.
Pozwany(...) S.A.wW.wniósł o oddalenie powództwa, a także o zasądzenie od powodów na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.      W uzasadnieniu pozwany wskazał, że właściciel pojazdu, którego ruchem został spowodowany wypadek komunikacyjny z dnia 14.04.2013r. zawarł z pozwanym umowę ubezpieczenia OC, a pozwany przyjął na siebie odpowiedzialność gwarancyjną w ramach której wypłacił tytułem zadośćuczynieniaA. Ś.kwotę 45.000 zł iŁ. Ś.kwotę 40.000 zł. Pozwany nie negował bólu i cierpienia odczuwanego przez powódki po stracie członka rodziny, jednakże w jego ocenie żądane zadośćuczynienie jest rażąco wygórowane i odstaje od przeciętnego poziomu życia społeczeństwa. Pozwany podnosił, że nieuzasadnione jest żądanie odsetek od dnia 18.07.2013 roku, gdyż należą się one wierzycielowi od chwili gdy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem wymaganego świadczenia, a w sprawach o zadośćuczynienie rozmiar krzywdy ustala de facto Sąd dopiero w wyroku.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
T. Ś.był zatrudniony wprzedsiębiorstwie Usługi (...)wJ.jako kierowca. W dniu 14.04.2013 roku po przerwie w podróży trwającej co najmniej 9 godzin tj. około godz. 21-22 autobus markiM.onr rej. (...)prowadzony przezT. Ś.rozpoczął podróż zB.na trasie:M.-H.iB.nastąpiło zatrzymanie, podczas którego dokonano zmiany kierowców. Po zakończeniu postoju pracę kierowcy objąłS. W., który prowadził pojazd do miejsca wypadku w miejscowościR.przedA.na terenie Belgii. Naautostradzie (...)w mieścieR.niedalekoA.w Belgii autokar markiM. (...)nr(...)kierowany przezS. W.spadł z mostu i przewrócił się na bok. W wyniku tego zdarzenia zmiennik kierowcyT. Ś., który w tym czasie odpoczywał w kabinie sypialnej, poniósł śmierć na miejscu. W wyniku wypadku śmierć poniosło także trzech pasażerów i kierowca prowadzący autokarS. W.. Śledztwo w sprawie wypadku komunikacyjnego z dnia 14.04.2013r. prowadzi belgijska Prokuratura Generalna.    Pozwany(...) S.A.wW.przyznał decyzją z dnia 18.07.2013 roku tytułem zadośćuczynieniaA. Ś.kwotę 50.000 zł iŁ. Ś.kwotę 40.000 zł, a w pozostałym zakresie oddalił roszczenia jako zbyt wygórowane. Tą samą decyzją pozwany przyznał tytułem odszkodowaniaA. Ś.kwotę 50.000 zł iŁ. Ś.kwotę 60.000 zł.T. Ś.był mężemA. Ś.oraz ojcem małoletniej powódkiŁ. Ś.. Małżonkowie zamieszkiwali u rodzicówA. Ś., mieli plany na przyszłość, zamierzali remontować zajmowany dom.T. Ś.był oddanym mężem i pozostawał w dobrych relacjach z żoną, stanowił także dla niej pomoc i wsparcie. Małżonkowie poznali się na koncercie i mieli wspólne zainteresowania muzyczne. Wyjeżdżali wspólnie na wczasy i wycieczki.T. Ś.pracował i pomagał żonie w pracach w gospodarstwie domowym. Również dla córkiŁ. Ś.zmarły ojciec stanowił wzór do naśladowania, często się z nią bawił, zabierał na basen i oglądał z nią bajki. Ojciec zawsze wywoływał uśmiech na twarzyŁ. Ś., miał on bardzo dobry kontakt z małoletnią powódką, stanowił dla niej pomoc i oparcie.T. Ś.wytatuował sobie nawet imię córkiŁ.na ręce chcąc w ten sposób okazać jej uczucie. Niespodziewana śmierćT. Ś.stanowiła dla powódek ogromną tragedię,A. Ś.korzysta z pomocy poradni psychiatrycznej, wymaga dalszego leczenia farmakologicznego i wsparcia psychoterapeutycznego. Od chwili śmierciT. Ś.powódka ma obniżony nastrój, często wspomina zmarłego i czuje żal związany z poniesioną stratą. Powódki nie są w stanie pogodzić się ze śmierciąT. Ś.. Także małoletniaŁ. Ś.ma wyraźnie obniżony nastrój w związku ze stratą ukochanego ojca. MałoletniaŁ. Ś.uczęszcza doprzedszkola nr (...)wJ.. Po śmierci ojca małoletniaŁ. Ś.wykazuje płaczliwość, zamknięcie w sobie, poczucie zagrożenia, brak radości, rezygnację z aktywności, zainteresowań, problemy z rozstaniem z babcią i matką, postawę lękową, brak zaangażowania w zajęcia i niechęć do zabawy.
dowód:
- odpis aktu zgonuT. Ś.k. 12;
- odpis aktu małżeństwaA.iT. Ś., odpis aktu urodzeniaŁ. Ś.k. 13;
- zaświadczenie psychiatryD. D.dotycząceA. Ś.k. 17;
- zgłoszenie szkody k. 15-16;
- decyzja pozwanego z dnia 18.07.2013r. dotycząca wypłaty zadośćuczynienia powodom k. 29-31;
- zaświadczenie zprzedszkola nr (...)wJ.k. 28;
- akta szkodowe(...) S.A.wW.nr(...)k. 50-150 zprotokołem nr (...)dotyczącym ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku k. 62-163;
- przesłuchanieA. Ś.na rozprawie dnia 02.04.2014 roku;
- zeznania świadkaS. Ś.na rozprawie dnia 02.04.2014 roku;
- zeznania świadkaE. Ś.na rozprawie dnia 02.04.2014 roku;
- zeznania świadkaJ. S.na rozprawie dnia 02.04.2014 roku;
- zeznania świadkaK. O.na rozprawie dnia 02.04.2014 roku;
- zeznania świadkaM. W.na rozprawie dnia 02.04.2014 roku;
Przy ocenie materiałów sprawy Sąd kierował się zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną wart. 233 § 1 kpc. Sąd oparł się na zeznaniach powódki oraz świadków, którzy zeznawali w sposób wyczerpujący, rzetelny i logiczny. Ich zeznania pozwoliły ocenić Sądowi charakter wzajemnych relacji powódek zT. Ś., a także ich wystąpienie i rozmiar negatywnych przeżyć i skutków śmierciT. Ś.dla powódek. Podstawą ustaleń w sprawie stały się dokumenty zawarte w aktach szkodowych pozwanego,w szczególnościprotokół nr (...)dotyczący ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku z dnia 14.04.2013 roku. Oddalono wniosek dowodowy pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychologa. W tym zakresie nie były niezbędne wiadomości specjalne biegłego psychologa, Sąd jest w stanie ocenić charakter ujemnych doznań psychicznych powódek po stracie syna i brata, które mają charakter naturalny w zaistniałej sytuacji, a z uwagi na krótki upływ czasu od śmierciT. Ś.niemożliwa jest ocena czy doznania psychiczne są adekwatne do odczuć smutku towarzyszących okresowi żałoby po stracie bliskiej osoby i będą w naturalny sposób ulegać wyciszeniu czy też będą oddziaływać na życie powódek przez dłuższy okres czasu. Sąd w oparł swe ustalenia także na pozostałych dowodach z dokumentów, jako że sporządzone zostały one przez uprawnione podmioty w ramach obowiązków wynikających z charakteru ich działalności.
Sąd zważył, co następuje:
W ocenie Sądu żądanie pozwu jest częściowo uzasadnione.      Powódki opierają swoje żądanie na treściart. 446 § 1 kc, zgodnie z którym poza innymi roszczeniami określonymi przepisemart. 446 kcSąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Niewątpliwie powódki jako członkowie rodziny zmarłego (żona i córka) są legitymowane do domagania się zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną w wyniku śmierci męża i ojca krzywdę. Dnia 14.04.2013r. naautostradzie (...)w mieścieR.niedalekoA.w Belgii autokar markiM. (...)nr(...)kierowany przezS. W.spadł z mostu i przewrócił się na bok. W wyniku tego zdarzenia zmiennik kierowcyT. Ś., który w tym czasie odpoczywał w kabinie sypialnej, poniósł śmierć na miejscu. Śledztwo w sprawie wypadku komunikacyjnego z dnia 14.04.2013r. prowadzi belgijska Prokuratura Generalna.
Podstawą odpowiedzialności pozwanego jest zawarta z posiadaczem pojazdu mechanicznego - autokaru markiM. (...)nr(...)- umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 22.05.2003r., o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. 2003, Nr 124, poz.1152) umowa ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej obejmuje odpowiedzialność cywilną podmiotu objętego obowiązkiem ubezpieczenia za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym oraz wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, o ile nie sprzeciwia się to ustawie lub właściwości (naturze) danego rodzaju stosunków. Zgodnie zaś zart. 822 § 1 kcprzez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. W toku postępowania pozwany nie kwestionował podstawy swojej odpowiedzialności.      Przesłankami dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą ze śmierci najbliższego członka rodziny są zdarzenie powodujące śmierć najbliższego członka rodziny, zaistnienie krzywdy oraz adekwatny związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem a krzywdą. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż powódki straciły męża i ojca wskutek wypadku komunikacyjnego z dnia 14.04.2013r., a także że zdarzenie to stanowiło dlań krzywdę.
Okolicznością sporną w niniejszej sprawie był rozmiar doznanej przez powódki krzywdy, a co zatem idzie wysokość należnego zadośćuczynienia. Pozwany(...) S.A.wW.przyznał decyzją z dnia 18.07.2013 roku tytułemA. Ś.kwotę 50.000 zł iŁ. Ś.kwotę 40.000 zł, a w pozostałym zakresie oddalił roszczenia jako zbyt wygórowane. Jak podniósł Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 stycznia 2001 r., sygn. akt: II KKN 351/99 „Stosownie doart. 445 § 2 kczadośćuczynienie winno być "odpowiednie". Ustalenie, jaka kwota w konkretnych okolicznościach jest "odpowiednia", z istoty należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego. W postępowaniu kasacyjnym zarzut niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania tego zadośćuczynienia. W ramach kontroli kasacyjnej nie jest natomiast możliwe wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego.” (Prok. i Pr. (wkładka) 2001, nr 6, s. 11). Przy ocenie rozmiaru krzywdy powódek Sąd wziął pod uwagę okoliczności osobiste, dotyczące sytuacji powódek oraz ich relacji z mężem i ojcem, które pozwoliły przeanalizować charakter doznanego przez powódki niemajątkowego uszczerbku. Niewątpliwie bowiem powódki doświadczyły krzywdy i traumy psychicznej wskutek śmierci ojca i męża, a kwota przyznanego zadośćuczynienia okazała się niewystarczająca.T. Ś.utrzymywał dobre i serdeczne stosunki z członkami rodziny, dla których stanowił ostoję. Z żonąA. Ś.zmarły tworzył zgodne i kochające się małżeństwo. Powódka dzieliła się zT. Ś.swoimi przeżyciami, uczuciami, doświadczeniami i przemyśleniami. Małżonkowie mieli wiele planów na przyszłość, zamierzali remontować dom i chcieli mieć kolejne dziecko. Razem z małżonkąT. Ś.często odwiedzał rodziców, małżonkowie wyjeżdżali także wspólnie na wczasy czy wycieczki. Zmarły pozostawał z żoną w bliskich i serdecznych relacjach.T. Ś.stanowił pomoc i wsparcie dla powódkiA. Ś., pomagał jej w pracach domowych, zwłaszcza wymagających wysiłku fizycznego. Również dla córkiŁ. Ś.zmarły był najbliższą osobą, wzorem do naśladowania i kompanem do zabaw,T. Ś.pozostawał w serdecznych stosunkach z córką.T. Ś.często uczestniczył we wspólnych zabawach z małoletnią córką, zabierał ją na basen i miał z nią dobry kontakt emocjonalny. Niespodziewana śmierćT. Ś.stanowiła dla powódek ogromną stratę,A. Ś.korzysta z pomocy poradni psychiatrycznej, wymaga dalszego leczenia farmakologicznego i wsparcia psychoterapeutycznego. Od chwili śmierciT. Ś.powódki mają obniżony nastrój, często wspominają zmarłego i czują żal związany z poniesioną stratą.A. Ś.często odwiedza zmarłego męża na cmentarzu. Także małoletniaŁ. Ś.po śmierci ojca wykazuje płaczliwość, zamknięcie w sobie, poczucie zagrożenia, brak radości, rezygnację z aktywności, zainteresowań, problemy z rozstaniem z babcią i matką, postawę lękową, brak zaangażowania w zajęcia i niechęć do zabawy. Zmarły był osobą młodą, zdrową i pozostawał w zatrudnieniu. Bez wątpienia tragiczna śmierćT. Ś.stanowiła dla powódek dużą stratę i skutkowała traumą i negatywnymi przeżyciami psychicznymi. W ocenie Sądu spełnione zostały wszystkie przesłanki przyznania powódkom zadośćuczynienia w związku ze śmierciąT. Ś.. Zdaniem Sądu łączna kwota należnego powódceA. Ś.zadośćuczynienia powinna wynieść 100.000 zł, z czego wypłacono 45.000 zł, zaś łączna kwota należnego zadośćuczynienia dla powódkiŁ. Ś.powinna wynieść 140.000 zł, z czego wypłacono 40.000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd w punkcie 1 wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powódkiA. Ś.kwotę 55.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 16.04.2014 roku, a w punkcie 2 wyroku zasądził od pozwanego na rzecz małoletniejŁ. Ś.kwotę 100.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 16.04.2014 roku. Sąd w punkcie 3 wyroku oddalił powództwo w pozostałym zakresie.
Sąd zasądził odsetki ustawowe od dnia wydania wyroku uznając, że w tym czasie roszczenie stało się wymagalne. Dopiero postępowanie dowodowe i przesłuchanie powódki oraz świadków pozwoliło ocenić charakter i rozmiar doznanych przez powódki krzywd i negatywnych przeżyć psychicznych. Ponadto jak wynika z zeznań powódek i świadków okoliczności związane z krzywdą powódek i dezorganizacją ich życia ujawniły się także w późniejszym okresie żałoby po stracieT. Ś.. Dlatego też Sąd oddalił dalej idące powództwo w tym zakresie (punkt 3 wyroku).       O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 kpcstosując zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów i zasądzając od powódkiA. Ś.na rzecz pozwanego kwotę 1037 zł tytułem części kosztów postępowania (pkt. 4 wyroku) oraz zasądzając od pozwanego na rzecz powódkiŁ. Ś.5000 zł tytułem zwrotu części kosztów sądowych i znosząc wzajemnie miedzy pozwanym, aŁ. Ś.koszty zastępstw procesowych (punkt 5 wyroku).
W skład kosztów postępowania w zakresie powództwaA. Ś.wchodzą: opłata od roszczeń dochodzonych przezA. Ś., uiszczona w kwocie 10.250 zł oraz poniesione przez obie strony koszty zastępstwa procesowego w kwotach po 7200 zł. Łączne koszty postępowania wyniosły : 10.250 zł + 14.400 zł = 24.650 zł.
PowódkaA. Ś.wygrała w ¼ części , zatem powinna ponieść koszty w ¾ części tj. ¾ z 24.650 zł. co daje 18.487,50 zł , a pozwany w ¼ z 24.650 zł , co daje w zaokrągleniu 6.1623 zł.
Koszty poniesione po stronieA. Ś.to 17.450 zł ( opłata od pozwu 10.250 + 7.200 zł kosztów zastępstwa procesowego) a po stronie pozwanego 7.200 zł kosztów zastępstwa procesowego. Z powyższych wyliczeń wynika , że powódka ma zwrócić pozwanemu 1.037 zł (7200 zł - 6163 zł) i taką kwotę na rzecz pozwanego zasadzono odA. Ś.w punkcie 4 wyroku.
W zakresie roszczeń małoletniejŁ. Ś.– to wygrała ona w około 48 % (prawie w połowie), zatem pozwany winien zwrócić jej opłatę od uwzględnionego roszczenia – tj. 5000 zł, a koszty zastępstwa procesowego należało między stronami wzajemnie znieść o czym orzeczono w punkcie 5 wyroku.