Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1056/14
Data wyroku: 2014-12-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wojciech Kościołek, Grzegorz Krężołek, Regina Kurek
Słowa kluczowe: Pożyczka
Podstawa prawna: art.720 k.c.

Sygn. akt I ACa 1056/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 grudnia 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Wojciech Kościołek

Sędziowie:

SSA Grzegorz Krężołek (spr.)
SSA Regina Kurek

Protokolant:

sekr.sądowy Katarzyna Rogowska

po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2014 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwaA. Ś. (1)
przeciwkoP.(...)- spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wW.w likwidacji
o zapłatę
na skutek apelacji strony pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt IX GC 2/11

1
zmienia zaskarżony wyrok nadając mu treść:

„I. oddala powództwo;
II. zasądza od powodaA. Ś. (1)na rzecz strony pozwanejP.(...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wW.w likwidacji kwotę 7 217 zł (siedem tysięcy dwieście siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu;
III. nakazuje ściągnąć od powodaA. Ś. (1)na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie kwotę 7 770,58 zł (siedem tysięcy siedemset siedemdziesiąt złotych 58/100) tytułem wydatków związanych z postępowaniem.”

2
zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 5 400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt : I ACa 1056 / 14

UZASADNIENIE
A. Ś. (1)w pozwie skierowanym przeciwkospółce z ograniczoną odpowiedzialnością (...).(...)wW., obecnie w likwidacji, domagał się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 791 390 złotych z umownymi odsetkami w skali 18 %, , skapitalizowanymi corocznie od dnia 22 grudnia 2000r do dnia zapłaty. Ponadto wnosił o obciążenie przeciwniczki procesowej kosztami postępowania.
W uzasadnieniu zgłoszonego żądania wskazał , że zawarł ze stroną pozwana umowę pożyczki sumy 791 390 złotych ,środki z której wpłacił na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa jako zapłata ceny nabycia przez spółkę nieruchomości wW.. Suma ta miała być zwrócona przez pozwaną do dnia 30 grudnia 2009r i z tego obowiązku pożyczkobiorczyni się nie wywiązała. Możliwą formą wykonania zobowiązania przez pozwaną , przewidywaną przez strony, było przyjęcie powoda do grona jej wspólników i objęcie przezeń udziałów w kapitale zakładowym. Taka forma zaspokojenia jego wierzytelności także przed wszczęciem procesu nie nastąpiła.
Strona pozwana , odpowiadając na pozew , domagała się oddalania powództwa oraz obciążeniaA. Ś. (1)kosztami postępowania.
W swoim stanowisku procesowym , w pierwszej kolejności , zaprzeczyła autentyczności zarówno dokumentu zawierającego umowę pożyczki z 22 grudnia 2000r , przecząc by ta była kiedykolwiek pomiędzy stronami zawarta , jak i protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 11 października 2000r , zawierającego zgodę spółki na zawarcie tej umowy, twierdząc , że obydwa zostały sfałszowane.
Po drugie zawracała uwagę , że przelewy dokonane na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa mają daty wcześniejsze niż sama umowa pożyczki , a fakt jej udzielania nie został odnotowany w dokumentach finansowych strony pozwanej, co tym bardziej zaprzecza zaciągnięciu takiego zobowiązania przez spółkę. Po trzecie - jak twierdziła - nawet gdyby przyjąć , iż takie zobowiązanie po jej stronie rzeczywiście powstało , to co najmniej w części zostało wobec powoda spłacone poprzez przelewy na jego osobiste konto , dokonywane tak przez samą spółkę jaki i wspólnikaA. K. (1).
Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2014r, Sąd Okręgowy w Krakowie uwzględnił w całości żądanie powoda i :
- zasądził na jego rzecz od strony pozwanej kwotę 791 390 złotych wraz z odsetkami 18 % w skali roku i corocznie kapitalizowanymi , począwszy od dnia 22 grudnia 2000r , do dnia zapłaty [ pkt I ] ,
- zasądził odspółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...).(...)wW.- w likwidacji - na rzeczA. Ś. (1)kwotę 29 400 złotych tytułem kosztów procesu [ pkt II ],
- z tytułu kosztów sądowych związanych z postępowaniem strona pozwana została obciążona wobec Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Krakowie, łączną kwotą 32 340, 58 złotego [ pkt III sentencji wyroku ]
Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia :

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...).(...)została utworzona w dniu 5 września 2000r , w celu realizacji przedsięwzięcia inwestycyjnego pod nazwą „(...)(...)” , polegającego na budowie dla potrzeb pracownikówspółki (...), domów jednorodzinnych, położonych na trzydziestoarowych działkach. Pierwotnie jego wartość oszacowano na 5 000 000 złotych. Miał je sfinansować zarówno powód jak i jego znajomi w osobach :A. K. (1),D.L.,J. D. (1),S. L. (1)orazR. Ś. (1)do których powód miał zaufanie m.in. z racji wcześniejszej , wzajemnej współpracy w(...) spółki (...).
Pierwotnie jedynym udziałowcem nowo utworzonej spółki byłA. Ś. (1), dysponując wszystkimi udziałami i pełniąc funkcję prezesa jednoosobowego zarządu. Wartość kapitału zakładowego wynosiła 4 000 złotych. Spółka, zarejestrowana w rejestrze handlowym 28 września 2000r, nie dysponowała wówczas żadnymi środkami finansowymi , a jej konto zostało otwarte dopiero 12 grudnia 2000r.
W dniu 2 października 2000r miało miejsce Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników , protokołowane ręcznie przezM. K. (1). W oparciu o podjętą wówczas uchwałę został on powołany na funkcję prezesa zarządu i upoważniony do zaciągania w imieniu spółki pożyczek do kwoty nie przekraczającej dwukrotności kapitału zakładowego.
W dniu 11 października 2000 r o godzinie 12 , doszło do spisania protokołów i uchwał z tego Zgromadzenia pismem drukowanym , przy czym , jak ustala Sąd , został uściślony wówczas zakres kompetencji prezesa do zaciągania pożyczek poprzez wskazanie , że mogą one dotyczyć kwot nie przekraczających 2 000 000 złotych , a środki w ten sposób pozyskane mogą by przeznaczane na cele , któreM. K.uzna za stosowne.
Ponieważ zarównoA. Ś. (1)oraz wybrany prezes nie byli pewni czy forma protokołów i uchwał dotąd podjętych będzie spełniała wymagania niezbędne dla rejestracji ich treści w rejestrze handlowym , w kancelarii notarialnejJ. K. (1)wW., w tym samym dniu , o godzinie 18, spisany został , przez notariusza , protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólnikówspółki (...)(...)W jednej z podjętych wówczas uchwał odwoływano ze stanowiska prezesa zarząduA. Ś. (1)i powołano na nieM. K. (1).
W dniu 1 grudnia 2000r dospółki (...)(...)przestąpili nowi wspólnicy , w osobachD.L.,J. D. (1),R. Ś. (1),S. L. (1)iA. K. (1), obejmując udziałyA. Ś. (1), który zrezygnował z udziału w niej.
W dniu 12 grudnia tego roku na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników doszło do podwyższenia kapitału zakładowego spółki o kwotę 861 000 złotych poprzez zwiększenie liczby udziałów o 17220 o wartości po 50 złotych każdy. Zgromadzenie Wspólników wyraziło, w drodze odrębnej uchwały , zgodę na nabycie przez spółkę prawa własności nieruchomości składającej się zdziałek nr (...), położonej wW..
Spośród nowych wspólników tylkoA. K. (1)dokonał na poczet dokonanego podwyższenia, w dniu 15 grudnia 2000r, wpłaty na konto spółki kwoty 216 250 złotych . Przekazał także na konto osobiste powoda sumę 35 000 złotych jako cenę nabytych wcześniej udziałów.
Jak ustala dalej Sąd I instancji, przyczyną zawarcia pożyczki , pomiędzyA. Ś. (1)a spółką, w dniu 22 grudnia 2000r , było nie wywiązanie się przez wspólników przystępujących do spółki z obowiązku dokonania wpłat na poczet podwyższenia kapitału zakładowego , który wynikał z uchwały podjętej w dniu 12 grudnia tego roku.
Środki w ten sposób pozyskane od nich miały posłużyć sfinansowaniu zakupu nieruchomości od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i na niej miała być zlokalizowana inwestycja pod nazwą(...)(...).
Umowa , która przybrała formę pisemną w dniu 22 grudnia 2000r , była wcześniej ustnym porozumieniem , którego warunki były przez wszystkich aprobowane.
W oparciu o tę umowę spółka zobowiązywała się do zwrotu powodowi kwoty łącznej 791390 złotych , którąA. Ś. (1)zapłacił łącznie , tytułem ceny nabycia nieruchomości składającej się ze wskazanych wyżej działek , położonej wW., na rzecz sprzedającej.
Pożyczony kapitał miał być zwrócony do 30 grudnia 2009r wraz z odsetkami umownymi, w wymiarze 18 % w skali roku , należność z których miała być corocznie doliczana do kapitału i zwrócona razem z nim. WierzytelnośćA. Ś. (1)mogła zostać zaspokojona w formie przyjęcia go do grona wspólników i objęcia przez niego udziałów w kapitale zakładowym spółki , na co wspólnicy na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu odbytym w dniu 14 września 2009r , nie wyrazili zgody.
Powód dokonał łącznie trzech przelewów środków pieniężnych na rzecz Agencji - sprzedawcy . Pierwszy datowany na 18 października 2000r na kwotę 70 000 złotych , obejmował wadium , wniesienie którego umożliwiało udział w przetargu, drugi na sumę 694 906,41 zł w dniu 12 grudnia 2000r , a w dniu następnym trzeci na kwotę 25 483, 60 złotego.
W dniach 18 i 22 grudnia 2000r doszło zawarcia, w formie aktu notarialnego , umów na podstawie którychspółka (...).(...), reprezentowana przy tych czynnościach przezM. K. (1), stała się właścicielką obu działek tworzących nieruchomość położoną wW..
Po jej nabyciu spółka , reprezentowana również przez prezesa zarządu, zawarła zfirmą (...)za którą działał powód , umowę na podstawie której miało dojść do przygotowania projektu zagospodarowania nieruchomości. Zaliczka na poczet wynagrodzenia dla drugiej strony została sfinansowana przez pozwaną ze środków jakie przekazał jejA. K.wpłatą z 15 grudnia 2000r.
Z dalszych ustaleń Sądu Okręgowego wynika , że żaden ze(...) spółki (...).(...)nie zwrócił powodowi jakiejkolwiek części pożyczonych pieniędzy.
Powód i wskazani wyżej wspólnicy strony pozwanej dokonywali wzajemnie rozliczeń finansowych z racji prowadzenia wspólnie innych przedsięwzięć gospodarczych , w tym tego , który wiązało się z funkcjonowaniemspółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...)i procesem podwyższania jej kapitału.
Od 2007r do 23 listopada 2010r powód pełnił funkcję Prezesa zarządu spółkiP..(...)by na odbytym w tym dniu Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników zostać z tej funkcji odwołanym.
A. Ś. (1)pozostaje głównym podejrzanym, w prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w Krakowie , Wydział ds. Przestępczości Zorganizowanej, śledztwie o sygnaturze VI Ds. 49/08 /Sp , w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstw fałszerstw, oszustw oraz prania brudnych pieniędzy. Zarzuty są związane z działalnościąspółki (...)wK.oraz podmiotów z nią powiązanych do których zalicza się takżeP..(...)
W dokumentach finansowych zabezpieczonych w ramach tego postępowania nie ujawniono dokumentu pożyczki z 22 grudnia 2000 na która powołuje się w sporze powód.
W bilansie spółki według danych na koniec 2000r kwota pożyczki – 790 390 złotych , została ujęta w pozycji zobowiązania.
Prowadząca obsługę księgową pozwanej spółki ,spółka z o. o. (...)wK.nie była informowana o podstawie w oparciu o którą powód spełnił świadczenia na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Na podstawie przeprowadzonych w sprawie dowodów z opinii Instytutu Ekspertyz Sądowych wK.oraz kryminalistycznej w zakresie grafologii -P. K.jak i opracowania eksperckiego z tej samej dziedziny , przygotowanego przezCentrum (...)Rozwojowe przy(...) Towarzystwie (...)wynika , że podpisy na umowie pożyczki z 22 grudnia 2000r oraz protokole Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 11 października 2000r pochodzą odA. Ś. (1)iM. K. (1), natomiast na dokumencie przelewu z 4 stycznia 2001r podpis pochodzi prawdopodobnie od powoda. Nie jest przy tym możliwym ścisłe ustalenie kiedy podpisy pod tymi dokumentami były składane i kiedy same dokumenty : umowa pożyczki i protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników, powstały.
W rozważaniach prawnych w pierwszej kolejności Sąd I instancji zwrócił uwagę , że żaden z zarzutów jakimi broniła się strona pozwana przed roszczeniem zgłoszonym przez powoda nie okazał się zasadny. W szczególności nie znalazły potwierdzenia jej depozycje o tym , że sam dokument umowy został sfałszowany.
Umowę pożyczki Sąd ocenił jako ważnie zawartą i ze strony pożyczkodawcy wykonaną , wobec dokonania przezA. Ś. (1)wpłat na poczet zapłaty ceny nabycia nieruchomości wW., której właścicielką stała się spółka. Jego zdaniem bez znaczenia dla takiego wniosku prawnego jest to ,że umowa ta nie została odszukana w dokumentach finansowych zabezpieczonych w ramach postępowania przygotowawczego ani wobec braku informacji o niej po stronie firmy obsługującej księgowospółkę (...).(...)W szczególności brak takiej informacji nie stoi na przeszkodzie uznaniu , że sama umowa została zawarta.
Nie przeczy jej skutkowi zobowiązującemu po stronie spółki to , że dokument zawierający jej treść nosi datę 22 grudnia 200r a zatem późniejszą niż daty samych przelewów dokonywanych przezA. Ś. (1)na rzecz Agencji najpierw tytułem wadium w październiku , a następnie na poczet ceny nabycia 12 i 13 grudnia 2000r. Umowa w formie pisemnej była bowiem poprzedzona uzgodnieniem ustnym tej samej treści , które później w tym dokumencie się znalazło.
W apelacji od tego orzeczenia strona pozwana , zaskarżając je w całości , domagała się w pierwszej kolejności jego zmiany i oddalenia powództwa w całości , przy obciążeniu powoda kosztami postępowania za obydwie instancje.
Jako wniosek ewentualny sformułowała żądanie wydania rozstrzygnięcia kasatoryjnego i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach :
- naruszenia prawa procesowego, w sposób mający wpływ na wynik sprawy , a to :
a/art. 233 §1 kpcjako konsekwencji przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i zastąpienie jej oceną dowolną , która w szczególności odnosi się do oceny relacji świadkówA. K.iJ. D.oraz treści bilansu pozwanej za 2000r. Ich prawidłowa ocena , zdaniem autora apelacji, prowadzić powinna do konstatacji ,że umowa pożyczki z której powód wywodzi swoje roszczenie , w rzeczywistości nie została zawarta,
b/art. 227 kpcjako następstwa nie przeprowadzenia w postępowaniu rozpoznawczym dowodu z przesłuchania w charakterze świadkaS. L. (1). Wobec tego drugiego zarzutu strona pozwana wniosła o przeprowadzenie tego dowodu przed Sądem Apelacyjnym.
W motywach środka odwoławczego jego autor powtórzył argumenty , które spółka powoływała w postępowaniu przed Sądem I instancji, akcentując :
- brak ujawnienia w dokumentach finansowych strony pozwanej , zabezpieczonych w ramach postępowania przygotowawczego faktu zawarcia umowy pożyczki na tak znaczną kwotę , oraz ujęcie zobowiązania odpowiadającego wielkością przyjętej przez Sąd I instancji sumy pożyczki , w sprawozdaniu spółki za 2000r , nie w pozycji dotyczącej pożyczek , a zobowiązań z tytułu dostaw i usług , przy równoczesnym braku zgodności obu wielkości tego zobowiązania, ujętej w tej pozycji bilansu i określonej w ustaleniach przez Sąd I instancji.
- fakt , że mimo uznania przez Sąd Okręgowy , iż wierzytelność z tego tytułu nie została spłacona , brak ujmowania jej w sprawozdaniach(...) spółki (...).(...)za kolejne lata w tym te , kiedyA. Ś. (1)objął i sprawował na nowo funkcję prezesa jej zarządu ,
- nie uwzględnienie w ustaleniach przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia , a co za tym idzie także przy ocenie prawnej roszczenia powoda, relacji świadkówA. K. (1)iJ. D. (1), którzy w swoich zeznaniach zgodnie potwierdzili , że nie doszło do zawarcia umowy pożyczki , a pieniądze na zakup nieruchomości miały pochodzić ze środków pozyskanych z wpłat nowych wspólników, przeznaczonych na pokrycie podwyższenia kapitału spółki,
- nieprawidłowość dokonania przez Sąd I instancji oceny dowodów , szczególnie gdy wziąć pod uwagę motywację w oparciu o którą jednej grupie dowodów dał wiarę innym tego przymiotu odmawiając . Zwróciła uwagę , że opiera się ona na uznaniu, iż treść dowodów z dokumentów nie była przez strony negowana , chociaż w istocie było wręcz przeciwnie , a uznanie relacji części świadków za niewiarygodną wynika jedynie z ogólnego stwierdzenia , iż pozostają one w sprzeczności z ustalonym przez Sąd stanem faktycznym.
- nie uwzględnienie tego ,że wszystkie trzy przelewy dokonane przez powoda miały miejsce jeszcze przed dniem w którym miała zostać podpisana umowa pożyczki zawarta w formie pisemnej, co zdaniem apelującej przeczy powszechnej praktyce panującej w obrocie. Nawet gdyby przyjąć , że dokument na piśmie stanowił potwierdzenie wcześniejszej umowy zawartej w formie ustnej ,to fakt uprzedniego wykonania w całości zobowiązania przez pożyczkodawcę powinien być w tekście tego dokumentu ujawniony. Jego brak jedynie potwierdza , że sama umowa z którejA. Ś.wywodzi swoje roszczenie, pomiędzy stronami nie była zawarta .
Odpowiadając na apelację powód domagał się jej oddalenia jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw , wniósł o obciążenie przeciwniczki procesowej kosztami postępowania apelacyjnego.
W uzasadnieniu swojego stanowiska procesowego odniósł się polemicznie do wszystkich argumentów powołanych w środku odwoławczym , aprobując w całości rozstrzygniecie Sądu Okręgowego.
Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny rozważył :
Środek odwoławczy strony pozwanej jest uzasadniony , prowadząc do podzielenia zawartego w nim wniosku o zmianę wyroku objętego kontrolą instancyjną .
Jak wskazano wyżej, apelacjaspółki (...).(...)opiera się wyłącznie na zarzutach natury procesowej.
Nie jest usprawiedliwionym zarzut naruszenia przez zaskarżone orzeczenie normyart. 227 kpc, którego realizacji pozwana upatruje w nie uwzględnieniu wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadkaS. L. (1).
Jak trafnie zauważa powód w odpowiedzi na apelację , przepis ten , w sposób opisany w motywach środka odwoławczego , nie mógł zostać naruszony, albowiem nie stanowi on dla Sądu źródła obowiązków lub też uprawnień jurysdykcyjnych , wyczerpując się w ogólnym określeniu co może stanowić przedmiot dowodu jako takiego.
Wobec tego , że profesjonalny pełnomocnik spółki nie wskazuje aby decyzja procesowa o nie uwzględnieniu wniosku o przesłuchanie świadka , wiązała się naruszeniem innych przepisów dotyczących gromadzenia materiału procesowego , którego treść jest doniosła dla rozstrzygnięcia, tak zbudowany zarzut należy odeprzeć.
Ma natomiast racjęspółka (...).(...)gdy ponosi , że sposób przeprowadzenia przez Sąd I instancji oceny dowodów nie jest prawidłowa, naruszając przepisart. 233 § 1 kpc, w szczególności przez jej ogólnikowość oraz brak wszechstronności przy formułowaniu wniosków , które z niej wynikają dla ustaleń faktycznych istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia.
W pierwszej kolejności zauważyć należy , co zasadnie zarzuca pozwana, ocena dowodów z dokumentów opiera się i jednocześnie wyczerpuje w ogólnym stwierdzeniu , że żadna ze stron nie kwestowała ich wiarygodności a wobec tego , iż zostały sporządzone we właściwej formie , zasługują w pełni na obdarzenie ich tym walorem. Jest to ocena dowolna , gdy zważyć , iż apelująca negowała tę autentyczność w odniesieniu do umowy pożyczki z 22 grudnia 2010r oraz protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 11 października 2010 tym bardziej, gdy wziąć pod rozwagę różną treść tego ostatniego , gdy skonfrontować jego wersje sporządzone w tym samym dniu , pochodzące z godziny 12 i 18.
Poza tym po analizie tej części pisemnych motywów orzeczenia , która odnosi się do oceny dowodów dojść należy do wniosku , że poza odniesieniem się przez Sąd I instancji do zarzutu pozwanej o braku autentyczności tak umowy pożyczki jak i protokołu NZW , którego trafności nie potwierdziły przeprowadzone w postępowaniu opinie biegłych , że ocena ta nie odnosi się zupełnie do treści innych dokumentów, jak chociażby treści wskazywanego przez apelującą bilansu spółki za 2000r, zgodnie z którym zobowiązanie na kwotę dochodzoną obecnie pozwem nie jest ujęta w części dotyczącej pożyczek, a zobowiązań z tytułu dostaw i usług czy też do tego ,że bilansach na kolejne lata , w tym te , kiedyA. Ś. (1)ponownie pełnił funkcję prezesa zarządu pozwanej zobowiązanie to nie było już wykazywane mimo , że powód konsekwentnie twierdził , że do czasu wystąpienia z powództwem o zwrot przedmiotu pożyczki żadna kwota z tego tytułu nie została mu zwrócona , a jego roszczenie nie zostało zaspokojone także poprzez przyjęcie go do grona wspólnikówP..(...)i objęcia przezeń udziałów w kapitale zakładowym.
To, w jaki sposób Sąd Okręgowy ocenił dowody osobowe w postaci zeznań świadkówJ. D. (1)iA. K. (1)także nie jest prawidłowy.
Ogranicza się bowiem tylko do skonfrontowania ich relacji z depozycjami o faktach powoda iM. K. (1), obdarzając ich wiarygodnością tylko o tyle o ile są zgodne z zeznaniami tych ostatnich , nie analizując ich treści przez pryzmat pozostałej części materiału dowodowego , w tym w szczególności, nie porównuje ich z treścią dowodów z dokumentów o których była już uprzednio mowa , a także tych, które zostaną wskazane, w dalszej części uzasadnienia przez Sąd II instancji, których analiza Sądu Okręgowego zupełnie nie objęła.
Wskazane wyżej argumenty dostatecznie przekonując o tym , iż zarzut naruszenia przepisuart. 233 §1 kpc, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, jest usprawiedliwiony , dają podstawę Sądowi Apelacyjnemu , również w oparciu o treść uzupełniających zeznańA. Ś. (1)w charakterze strony , złożonych na rozprawie apelacyjnej w dniu 24 listopada 2014r / k.988-989 akt - zapis dźwiękowy [ minuty- 1 do 1 h , 23 ‘ ] oraz dowód z odpisu zupełnego z KRS dotyczącegospółki (...).(...)/ k. 981-987 akt / , do częściowej korekty oraz uzupełnienia faktów ustalonych przez Sąd I instancji.
Ta zmiana i uzupełnienie , przedstawiają się następująco :
Wcześniej prowadząc gospodarstwo rolne , od końca lat dziewięćdziesiątych zeszłego wieku ,A. Ś. (1)rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej , w ramach założonych przez siebie spółek , w tym w szczególnościspółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...). Już w tym czasie znał mieszkających w USAA. K. (1),J. D. (1),D.L.iS. L. (1)iR. Ś. (1), którzy także byli wspólnikami tej spółki.
Powód planował , że na potrzeby realizacji przedsięwzięcia gospodarczego pod ogólną nazwą(...)(...)wykorzysta grunt położony wW., który miał stanowić w całości jego własność. Po porozumieniu się ze wskazanymi wyżej osobami, które także były zainteresowane udziałem w tym przedsięwzięciu , chcąc zaangażować własne środki , wszyscy wspólnie zdecydowali o nabyciu , oferowanej w drodze przetargu organizowanego przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa - Oddział wO.- nieruchomości składającej się zdziałek ewidencyjnych nr (...), która sąsiadowała bezpośrednio z gruntem , któryA. Ś. (1)planował kupić dla siebie.
Porozumienie obejmowało także uzgodnienie zgodnie z którym do nabycia wykorzystana zostanie strukturaspółki z o. o. (...).(...)jako formalnego nabywcy, która została powołana przez powoda 5 września 2000r.
Spółka, w którejA. Ś.miał 100 % udziałów , będąc jednocześnie prezesem jednoosobowego zarządu , była podmiotem , który po zarejestrowaniu , aż do 2002r nie podjął działalności operacyjnej , nie wykazywał osiągania obrotów. Jej konto bankowe zostało założone dopiero w dniu 12 grudnia 2000r.
Ponieważ możliwość zakupu nieruchomości wW.była uzależniona od udziału w przetargu , warunkiem którego było wniesienie wadium , a mimo zbliżającego się terminu na wykonanie tego obowiązku współinwestorzy nie przekazali powodowi dotąd środków na jego zapłatę , uzgodniono wspólnie , że wadium to pokryje w całościA. Ś. (1), a pozostali zwrócą mu zaangażowane środki , przy czym nie określono bliżej warunków tego zwrotu.
Akceptując to uzgodnienieA. Ś. (1)z pieniędzy z własnego konta wniósł to wadium w kwocie 7 000 złotych dokonując przelewu tej sumy w dniu 18 października 2000. Przelew ten nastąpił bezpośrednio na konto Agencji bez uprzedniego przekazania pieniędzy spółce , która w tym czasie własnym kontem tak złotówkowym jak i walutowym nie dysponowała.
/ dowód : częściowo zeznania świadkówA. K.na rozprawie przed Sądem Okręgowym w Krakowie w dniu 25 kwietnia 2013r / k. 742, zapis dźwiękowy posiedzenia minuty 4-17 ,J. D.na rozprawie przed Sądem Okręgowym w dniu 21 października 2013 k. 802 akt , zapis dźwiękowy posiedzenia, minuty 6 – 26 , powodaA. Ś.na rozprawie apelacyjnej w dniu 24 listopada 2014r k.987 v, zapis dźwiękowy posiedzenia ; akt minuty 1-10 , kopia przelewu z dnia 18 października 2000 k. 17 akt /
Wcześniej , bo dniu 11 października 2000r o godzinie 18 odbyło się Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Wspólnikówspółki (...).(...)którego przebieg protokołował notariuszJ. K. (2)prowadzący kancelarię w miejscowościW..
Obradom przewodniczył Prezes ZarząduA. Ś. (1). Podczas jego przebiegu Zgromadzenie podjęło dwie uchwały : o zmianie umowy spółki z dnia 5 września 2000r poprzez określenie nowej siedzibyspółki - (...)ul. (...)oraz o odwołaniu z funkcji prezesaA. Ś. (1)oraz powołaniu na to stanowiskoM. K. (1). Zmiany wynikające z tych uchwał zostały ujawnione w rejestrze handlowym
/ dowód : kopia protokołu Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia k. 249 – 250 akt, kopia odpisu z rejestru handlowego k. 244-245 akt /
Ponieważ powód koncentrował swoją aktywność na funkcjonowaniu większego z przedsięwzięć gospodarczych realizowanego za pośrednictwemspółki (...), przestał być zainteresowany w dalszym udziale współce (...).(...)Dlatego też zbył , na początku grudnia 2000r , formie umowy sporządzonej na piśmie wszystkie swoje udziały jej kapitale zakładowym na rzeczA. K. (1),J. D. (1),S.l.iR. Ś. (1), ustępując z jej struktury kapitałowej.
/ okoliczność pomiędzy stronami niesporna./
Ponieważ, w dalszym ciągu, nowi wspólnicy nie przekazywali pieniędzy, które miały być przeznaczone na zapłatę ceny nabycia nieruchomości wW.mimo , że zbliżał się termin jej uiszczenia uzgodniony w warunkach przetargu , powód uzgodnił z nimi , że wyłoży także i tę część pieniędzy , którą oni mu następnie zwrócą. W wykonaniu tego uzgodnienia , również z własnych aktywów zgromadzonych na koncie osobistym oraz koncie prowadzonym wspólnie dla niego i jego małżonki dokonał na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa dwóch przelewów ; w dniu 11 grudnia 2000 r na sumę 694 906, 41 złotego, a 13 grudnia 2000r pozostałych 25 483,60 złotego , co odpowiadało w całości zobowiązaniom z tytułu ceny wobec podmiotu sprzedającego. W obu dokumentach wskazał , że dokonuje ich w imieniuspółki (...).(...)
Podobnie jak poprzednio , przekazanie środków nastąpiło bezpośrednio pomiędzy powodem a Agencją bez jakiekolwiek udziału spółki w tym jej prezesaM. K..
/ dowód : potwierdzenia przelewów k. 16 i 19 akt, częściowo zeznanie powodaA. Ś. (1)na rozprawie apelacyjnej w dniu 24 listopada 2014r k.988 v akt , zapis dźwiękowy posiedzenia - minuty 2-10/
Już po tym , kiedy dwa z trzech przelewów tytułem świadczenia z tytułu zapłaty ceny nabycia nieruchomości zostały przez powoda dokonane , bo 12 grudnia 2000r , odbyło się Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Wspólnikówspółki (...).(...)podczas którego wspólnicy jednogłośnie podjęli uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego z dotychczasowej kwoty 4 000 złotych do 865 000 złotych czyli o 861 000 złotych poprzez zwiększenie liczby udziałów o 17 220 , przy dotychczasowych 80 , o wartości 50 złotych każdy. Nowe udziały mieli objąć wszyscy wspólnicy.
D. L.2 153,R. Ś. (1)2 152 ,A. K. (1),S. L. (1)iJ. D. (1), każdy z nich po 4 305 udziałów. Nowo objęte udziały miały być pokryte wkładami pieniężnymi każdego z nich. W uchwale przyjęto , że wpłaty na udziały miały zostać dokonane do 21 grudnia 2000 r , a zakres obowiązku jaki z tego tytułu obciążał wspólników , był funkcją liczby objętych udziałów. Jednocześnie wyrazili oni zgodę na zakup nieruchomości wW., oznaczonej jakodziałki nr (...).
Podwyższenie to nie zostało ujawnione w rejestrze handlowym ani następnie w rejestrze przedsiębiorców KRS
W wyznaczonym terminie swój obowiązek wykonał tylkoA. K. (1)wpłacając w dniu 15 grudnia 2000r na konto spółki kwotę 216 250 złotych , co odpowiadało jego zobowiązaniu z tytułu podwyższenia kapitału. Ponadto na prywatne kontoA. Ś.wpłacił w tym samym dniu kwotę 35 000 złotych jako należność za nabyte od niego udziały w kapitale zakładowym.
/ dowód : Protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 12 grudnia 2000r k. 127- 128 akt , dokumenty wpłat dokonanych przezA. K. (1)k. 134 akt , co do baraku ujawnienia aktu podwyższenia kapitału zakładowego w rejestrach , okoliczność pomiędzy stronami niesporna./
W dniach 18 oraz 22 grudnia 2000r doszło pomiędzyspółką (...).(...)reprezentowaną przezM. K. (1), a Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa , do zawarcia dwóch umów na podstawie których spółka stała się właścicielką nieruchomości wW..
Pieniądze , które zapłacił spółce A.K.zostały przelane niemal w całości[ suma 215 250 zł] na osobiste kontoA. Ś. (1)na podstawie przelewu zleconego przezM. K. (1)w dniu 4 stycznia 2001r pod tytułem „ rozliczenie zaliczki „ które obaj on i powód identyfikowali z zapłatą wynagrodzenia na rzecz podmiotu pod nazwa(...)który reprezentował powód, za wykonanie planu zagospodarowania realności wW., w oparciu o umowę zlecenia , sporządzoną odręcznie i nie zapatrzoną datą.
/ dowód : kopia „ zlecenia „ k. 261 , kopie umów sprzedaży z 18 i 22 grudnia 2000r k. 21-24 , odpisy z ksiąg wieczystych nr KR(...)k. 25-32 akt , kopia przelewu z 4 stycznia 2001r k. 163 akt/
W tym samym dniu , w którym zawarto drugą z umów sprzedaży , została podpisana przezA. Ś. (1)jako pożyczkodawcę , oraz prezesa zarząduP..(...)jako pożyczkobiorczynią umowa świadczenie z której jest przedmiotem sporu stron.
W bilansie spółki , według danych na koniec 2000 roku zobowiązanie na kwotę wysokości 790 390 złotych , zatem niższą niż dochodzona obecnie pozwem i wskazana w treści umowy pożyczki, zostało ujęte w kategorii zobowiązań krótkoterminowych , w pozycji zobowiązania z tytułu dostaw i usług. Rubryka przeznaczona na takie , które wynikają z zaciągniętych pożyczek pozostała pusta.
Z informacji dodatkowej do bilansu , podpisanej przez ówczesnego prezesa wynika , że wpłaty na podwyższenie kapitału zakładowego zostały w pełni przez wszystkich pięciu wspólników dokonane.
Spółka z ograniczona odpowiedzialnością (...)„ , która zajmowała się obsługą księgową pozwanej, zwracała się do zarządu o wyjaśnienie podstawy dokonania przezA. Ś.wpłaty , dokonanej w dniu 11 grudnia 2000r, na kwotę 694 906, 41 zł - nie uzyskując odpowiedzi.
W bilansach spółki za kolejne lata , obejmujące także rok 2007 , kiedyA. Ś. (1)pełnił na powrót funkcję prezesa zarządu i w tej roli jego treść aprobował, zobowiązanie takie już nie jest ujawniane. W informacjach dodatkowych także podawana jest informacja , że obowiązki finansowe wspólników związane z podwyższeniem kapitału zostały w całości zrealizowane.
/ dowód : bilans za 2000r wraz z informacją dodatkową k. 146-150 , bilanse za lata 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 wraz z informacjami dodatkowymi k. 154- 216 akt , pismospółki (...)z 17 listopada 2001r k. 139 akt /
W dniu 14 września 2009r odbyło się Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Wspólników pozwanej , którego przedmiotem miało być m. in. podjęcie uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego przez utworzenie 18 340 udziałów o wartości po 50 złotych każdy tak, by łączna jego wartość wzrosła o 917 000 złotych z dotychczasowej 40 000 złotych. Ich część , w liczbie 5 425, miał objąć powód poprzez wniesienie wkładu pieniężnego.
Do podjęcia uchwały nie doszło. Z treści protokołu Zgromadzenia nie wynika aby forma świadczenia wzajemnegoA. Ś. (1)miała być inna , w szczególności by jego dług wobec spółki z tego tytułu miał być pokryty niezaspokojoną wierzytelnością z tytułu umowy pożyczki. Treść protokołu nie nawiązuje w jakiejkolwiek części do tej umowy.
/ dowód kopia protokołu Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Wspólników z 14 września 2009r k. 33-42 akt /
Ujawnionymi w rejestrze Przedsiębiorców KRS , według stanu na dzień 19 listopada 2014r(...) spółki (...).(...)obecnie w likwidacji , są :A. K. (1),S. L. (1), każdy z nich dysponujący łącznie 827 udziałamiJ. D. (1), posiadający 80 udziałów ,D. L.,R. Ś. (1), obaj po 40 udziałów , orazspółka akcyjna I Fundusz (...), dysponująca 746 udziałami. Wysokość kapitału zakładowego zamyka się w kwocie 116 000 złotych. Czynności, które decydują zarówno o aktualnej wysokości kapitału oraz liczbie udziałów przypadających każdemu ze wspólników zostały dokonane dopiero 6 kwietnia i 19 września 2011r.
/ dowód : odpis zupełny KRS i wskazane tam podstawy wpisów k. 981-986 akt /
Tak uzupełniony i w części skorygowany przez Sąd II instancji stan faktyczny , który stał się podstawą rozstrzygnięcia poddanego kontroli instancyjnej został oparty na faktach , które nie były pomiędzy sporne , na wskazanych wyżej dokumentach , których wiarygodności żadna ze stron nie kwestionowała , a także części relacji świadkówA. K. (1)iJ. D. (1)oraz depozycji powodaA. Ś. (1)złożonych w trakcie uzupełniających zeznań przed Sądem Apelacyjnym. Wskazane dowody osobowe były źródłem ustaleń w takiej ich części , które bądź to są ze sobą wzajemnie zgodne albo też w sytuacji , gdy wzajemnie się nie potwierdzają , mają oparcie w treści dokumentów , które Sąd w pełni obdarzył wiarygodnością.
Z tej przyczyny Sąd II instancji nie oparł ustaleń na treści spisanego ręcznie protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólnikówspółki (...).(...)datowanego na 2 października 2000r / k. 260 akt / albowiem jego treści, w tym w szczególności zawartej w nim uchwały o odwołaniu wówczasA. Ś. (1)z funkcji prezesa zarządu i powołaniu na jego miejsceM. K. (1), nie da się pogodzić z treścią protokołu tego Zgromadzenia odbytego 11 października 2000r o godzinie 18 , prowadzonego przez notariusza / k .249- 250 akt / , konsekwencje uchwał z którego zostały zarejestrowane w rejestrze handlowym. Z jego treści bowiem wynika , że wówczas jeszcze powód pełnił funkcję prezesa zarządu i dopiero w jego trakcie na podstawie jednej z uchwał został z niej odwołany , a jego miejsce zająłM. K. (1).
Te same przyczyny decydują o tym ,że za niewiarygodny należy uznać dokument protokołu(...)z 11 października 2000r z godziny 12 / k. 12 akt /, szczególnie , że zawiera on upoważnienie dlaM. K.do zaciągania zobowiązań imieniem spółki , które następnie nie jest powtórzone w treści protokołu w formie notarialnej , mimo , że jak podawałA. Ś.dokument z godziny 18 ,miał stanowić jedynie , chociaż w innej formie , niezbędnej dla ujawnienia w rejestrze handlowym podjętych uchwał , powtórzenie treści protokołu(...)z godziny 12.
Nie można także obdarzyć tym walorem zeznańM. K. (1)/ k. 592- 597 akt / ,poza tych ich fragmentem w którym podaje on okoliczności podpisania dokumentu umowy pożyczki z 22 grudnia 2000r „ zlecenia „ na wykonanie planu zagospodarowania nieruchomości wW.. Okoliczności te bowiem wynikają bądź to z treści samego dokumentu z k. 12 akt i zostały pozytywnie zweryfikowane p8rzez przeprowadzone w sprawie opinie dotyczące badania dokumentów albo też nie były negowane przez stronę przeciwną w toku sporu. /odręczny dokument zatytułowany „ zlecenie „ /
Nie mogła stanowić podstawy ustaleń ta część jego zeznań , która mówi o tym kiedy został powołany na funkcję prezesa ani też ta w której twierdzi ,że informował nowych wspólników o umowie pożyczki sporządzonej na piśmie. Nie było to możliwe już chociażby dlatego , że jak potwierdza toA. Ś. (1), nabycie przez nich udziałów w kapitale zakładowym od niego nastąpiło na początku grudnia 2000r , a zatem nowi wspólnicy uzyskali ten status wcześniej niż data wskazana na dokumencie umowy. Powód też nie potwierdza zeznań świadka w tym fragmencie gdy podaje on, iż miały miejsce uzgodnienia na temat umowy pożyczki i jej warunków pomiędzy nim , jako prezesem a nowymi wspólnikami , skoro powód wskazuje wprawdzie na takie porozumienie w tym zakresie ale mające miejsce pomiędzy nim pomiędzy nim, a znanymi mu wcześniej osobiścieK.,L.,D.,L.iR. Ś. (1), zainteresowanymi współudziałem we wspólnym przedsięwzięciu(...)(...), mającym być realizowanym na gruncie tylko formalnie nabytym w ramach struktury spółki kapitałowej.
W pozostałej części fakty ustalone przez Sąd I instancji , jako poczynione poprawnie Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.
Przechodząc do oceny prawnej roszczenia zgłoszonego w pozwie stwierdzić już na wstępie należy , że powód nie może skutecznie kierować go przeciwko pozwanej albowiem o ile przyjąć , że nim dysponuje, to tylko wobec tych z którymi zawierał porozumienie w oparciu o które opłacił wadium na następnie świadczył na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa pozostałą część ceny nabycia nieruchomości wW.. Są nimi , wskazane wyżej kilkakrotnie osoby fizyczne , a nie pozwana.
Podstawą takiego wniosku są następujące stwierdzenia i oceny.
Ustalenia poczynione w sprawie pozwalają na stwierdzenie , że mający już wówczas doświadczenie w prowadzeniu działalności gospodarczej, w tym za pośrednictwem podmiotów o strukturze korporacyjnej - spółek z ograniczoną odpowiedzialnością- powód traktował założoną przez siebie 5 września 2000r i zarejestrowaną 28 września tego roku ,spółkę (...).(...)wyłącznie jako strukturę organizacyjną za pośrednictwem której będzie realizował przedsięwzięcia inwestycyjne, w założeniu o dużej skali , w ramach których zasadnicze znaczenie miała , traktowana przezeń priorytetowo,spółka z o. o. (...).
O takim charakterze założonej spółki świadczy m. in okoliczność wskazana przez samego powoda ,że spółka aż do 2002 nr nie podejmowała działalności operacyjnej , nie wykazywała obrotów. On sam też nie był , przynajmniej w pierwszym okresie jej działalności , zainteresowany jej rozwojem skoro na początku grudnia 2000 r , a zatem w niespełna trzy miesiące od jej powołania zbył wszystkie udziały w jej kapitale zakładowym , jak wskazał , koncentrując swoją aktywność na działaniu spółki , która traktował priorytetowo.
Za tym że struktura spółki była jedynie narzędziem realizacji takich zamiarów nie tylko przezA. Ś. (1)ale także wszystkich pozostałych zainteresowanych ich powodzeniem , w osobachA. K. (1),D.L.,S. L. (1),R. Ś. (1)iJ. D. (1)świadczy także okoliczność , że dopiero 12 grudnia 2000r spółka miała utworzone konto bankowe [ złotówkowe ]. Nie dysponowała ona też żadnymi własnymi środkami finansowymi , a jej kapitał zakładowy aż do 2011r nie przekraczał 4 000 złotych.
Nie tylko powód , kiedy na nowo został prezesem zarządu od 2007r, ale wcześniej oraz później także wspólnicy nie dbali należycie o to byP..(...)działała w sposób uporządkowany prawnie , by wspomnieć jedynie brak dbałości o ujawnianie wpisu spółki w rejestrze przedsiębiorców KRS czy aktualizowanie w nim wielkości kapitału zakładowego.
Ustalenia te usprawiedliwiają stwierdzenie , że zgodnym zamiaremA. Ś. (1)i inwestorów mieszkających w USA , którzy wzajemnie znali się wcześniej , darzyli się zaufaniem , w tym biznesowym , zważywszy na wcześniejszą współpracę tego rodzaju , w ramachspółki z o. o. (...), było to , by współpracę dotychczasową rozszerzyć na przedsięwzięcie pod ogólną nazwą(...)(...), które miało być realizowane na nieruchomości położonej wW..
Na jego realizację , dla której punktem wyjścia było nabycie nieruchomości , potrzebne były środki finansowe , które wspólnie mieli wyłożyć wszyscy porozumiewający się , w sposób , który wprawdzie uzgodniony co do zasady , nigdy nie przybrał, z uwagi na panujące pomiędzy nimi zaufanie , a także inne wzajemne powiazania , w tym finansowe , związane zespółką (...), formy pisemnej o jednoznacznie oznaczonych postanowieniach.
Wobec faktu , że ewentualne nabycie nieruchomości wymagało udziału w przetargu, a co za tym idzie, wpłacenia wadium, strony porozumienia uzgodniły , że to powód należność z tego tytułu na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa zapłaci, a pozostali zwrócą mu pieniądze, w ramach dalszych rozliczeń.
Powód przystał na takie rozwiązanie , aprobując przy tym sytuację , że wyłoży na ten cel wyłącznie własne środki, bez jakiekolwiek udziału spółki nie tylko w formie zaangażowania jej kapitału , którego w istocie nie miała , ani nawet bez wykorzystania jej konta bankowego , którym nie dysponowała .
Okoliczności te usprawiedliwiają wniosek , że świadczenie wadium miało podlegać późniejszemu rozliczeniu pomiędzy powodem i uczestnikami porozumienia nie natomiast pomiędzy nim , a spółką.
Bez znaczenia dla poprawności tego wniosku jest to , iż przy wpłacieA. Ś. (1)umieścił stwierdzenie , iż dokonuje jej w imieniuP..(...)Było to konsekwencją realizacji porozumienia zgodnie z którym struktura spółki miała być wykorzystana do przyszłego nabycia i toP..(...)miała być , formalnie, przyszłym kontrahentem zbywającej grunt Agencji.
Po dokonaniu w dniu 18 października 2000r wpłaty wadium i wygrania przetargu aktualna stała się kwestia wpłaty pozostałej części ceny , a w konsekwencji zgromadzenia na ten cel środków. Pieniądze , jak wynika z poczynionych ustaleń, także miały pochodzić od porozumiewających się , z zupełnym pominięciem spółki , która nadal była tylko zarejestrowanym podmiotem bez kapitału , i [ nadal ] własnego konta .
W miedzy czasie , począwszy od początku grudnia 2000r powód całkowicie wycofał się ze struktury kapitałowej spółki , zbywając umownie wszystkie udziały w kapitale zakładowym pozostałym członkom porozumienia biznesowego.
Ponieważ warunki przetargu obligowały do dokonania zapłaty reszty ceny w oznaczonych terminach , a pozostali inwestorzy nie przekazywali pieniędzy , ponownie uzgodniono , że wyłoży jeA. Ś. (1), wówczas już będący osobą trzecią w relacji do spółki , a pozostali zwrócą mu je , w ramach wzajemnych rozliczeń, w tym także tych , obejmujących ich udział w przedsięwzięciu gospodarczym realizowanym za pośrednictwemspółki (...).
Mieszkający w USA członkowie porozumienia rozumieli przy tym , że kwoty mające być wyłożonymi przez nich , jak wynika z relacjiA. K., a w szczególnościJ. D., miały być przeznaczone na zakup ziemi , a mniej istotnym było , w jakiej formie w ten grunt swój kapitał zainwestują, Byli świadomi i akcentowali natomiast stan w którym to przebywający w Polsce powód, zastąpi ich tymczasowo w spełnieniu świadczenia z tytułu zapłaty ceny za realność wW..
Także i tym razem powód przystał na takie warunki i wpłatami dokonanymi z własnych środków , ponownie jak poprzednio, bez jakikolwiek udziału spółki i jej prezesaM. K. (1), dokonał w dniach 11 i 13 grudnia 2000r dwóch przelewów na konto sprzedającej Agencji wypełniając tym samym w całości obowiązek zapłaty ceny za grunt. W ten sposób spełnione świadczenie wraz z kwotą przekazaną uprzednio z tytułu wadium odpowiada łącznie sumie dochodzonej pozwem.
Zastrzeżenia uczynione na dokumentach przelewów, identyczne w treści jak zastrzeżenie na przelewie z 18 października 2000r , miało tylko takie znaczenie o jakim była już przednio mowa.
Działania powoda przekonują o tym , że i on uznawał , iż dokonane wpłaty są , w zakresie przekraczającym jego , wynikającą z porozumienia , partycypację w kosztach nabycia nieruchomości, formą pożyczki dla pozostałych umawiających się, którzy jak dotąd swoich obowiązków nie wykonali w jakimkolwiek zakresie.
Trzeba przy tym zaakcentować , że poza ostatnia wpłatą na sumę 25 483,60 złotego, powód dokonywał ich zarówno przed formalnym wyrażeniem zgody przez członków porozumienia z USA , naówczas już wspólników spółki , na nabycie tej nieruchomości oraz przed podjęciem uchwały o zobowiązaniu się przez nich [ jako wspólników ] do dokonania wpłat na podwyższenie kapitału zakładowego / które, nota bene, nigdy nie zostało zrejestrowane /
Ponadto dalsze okoliczności dotyczące zachowaniaA. Ś. (1)jedynie potwierdzają taką ocenę .
Zgodnie z uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 12 grudnia 2000r termin na dokonanie wpłat na pokrycie podwyższonego kapitału przez wspólników upływał 21 grudnia 2000r . Mimo toA. Ś. (1)zdecydował się na dokonanie ostatniej wpłaty tytułem ceny nabycia 13 grudnia 2000r, co jeszcze raz należy podkreślić, jako podmiot formalnie zupełnie niezaangażowany naówczas w strukturę korporacyjnaP..(...)
Zatem zdaniem Sądu II instancji zupełnie niezależnie od podjęcia uchwały z 12 grudnia 2000r , realizował tym samym nadal porozumienie zA. K.,S. L.,J. D.IR. Ś., które może być źródłem zobowiązania po ich stronie do zwrotu wyasygnowanych w ten sposób przez powoda pieniędzy.
W pięć dni od daty ostatniej wpłaty tytułem ceny , dochodzi do pierwszej umowy , a w cztery dni później do kolejnej na podstawie których spółka nabywa nieruchomość wW.i w tym samym dniu , 22 grudnia 2000r , powód osoba trzecia oraz prezes zarząduP.. con.;M. K. (1)podpisują umowę pożyczki , obejmującą świadczenie obecnie dochodzone pozwem.
Podpisanie umowy następuje dopiero wówczas , gdy całe świadczenie z tytułu ceny nabycia jest już uprzednio przezA. Ś. (1)spełnione , na podstawie porozumienia z pozostałymi inwestorami.
Analizując jej treść nie może nie być wzięte pod rozwagę , że mimo tego faktu w dokumencie tym nie ma o wykonaniu przez pożyczkodawcę tego świadczenia jakiejkolwiek wzmianki, , której umieszczenie zdaje się być zwykłą formą zabezpieczenia jego interesów. Nie jest w niej przewidziana także jakakolwiek inna forma zabezpieczenia np. rzeczowego wierzytelności powoda na nieruchomości co także odbiega od zwykle przyjmowanych w obrocie zasad ochrony interesu wierzyciela - pożyczkodawcy.
Po wtóre pozostałe jej postanowienia , dotyczące zastrzeżenia odsetek umownych oraz możliwości zaspokojenia wierzytelności wynikającej z niej dla powoda poprzez objecie udziałów w spółce są postanowieniami , które , co wynika w szczególności zeznańA. K.iJ. D., nie były im znane . Co więcej , jak trafnie zauważyła strona pozwana , sam dokument został przez powoda ujawniony dopiero w rozstrzyganym sporze i żaden pozostałych , obrazujących działalność spółki nie wskazuje na fakt aby z ich treścią byli zapoznawani członkowie spółki.
Pomijając nawet okoliczność kiedy dokument umowy pożyczki rzeczywiście powstał , czego , jak wynika z treści opinii Instytutu Ekspertyz Sądowych wK.nie da się w chwili obecnej ustalić, istnieją także dalsze okoliczności przemawiające za trafnością oceny, że umowa ta nie może być tą podstawą w oparciu o którą powód dysponuje roszczeniem o zwrot przez pozwaną pieniędzy na zakup nieruchomości wW..
W dniu 15 grudnia 2000r w realizacji obowiązku jaki przyjął na siebie podejmując w uchwalę z 12 grudnia 2000r ,A. K. (1)przekazał na konto spółki kwotę 216 250 złotych na poczet wkładu pieniężnego w związku z podwyższeniem kapitału.
Kolejne działania zarówno prezesa zarząduP..(...)jak i powoda świadczą , iż obaj nie traktowali tych pieniędzy jako źródła zaspokojenia wierzytelnościA. Ś. (1)wobec spółki z tytułu umowy pożyczki [ mimo ,że powód tak akcentuje w sporze , że to właśnie poprzez podwyższenie kapitału zakładowego oraz związane z nim wpłaty pieniężne wspólników miały doprowadzić do zgromadzenia przez spółkę środków na jej spłatę ] ,skoro prezes zarządu , decydując o zleceniu w dniu 4 stycznia 2001r przelewu niemal całej tej kwoty z konta spółki na prywatne kontoA. Ś. (1)i powód taki przelew, zatytułowany „ rozliczenie zaliczki „ przyjmując , uznawali je jako należne [powodowi ], tytułem wynagrodzenia za przygotowanie planu zagospodarowania nieruchomości wW.przezfirmę (...)za którą działał właśnie on. Trzeba też zwrócić uwagę , że podstawą do tego wynagrodzenia jest spisana pismem ręcznym umowa , której umiejscowienie w czasie z uwagi na brak daty nie jest możliwe w sposób ścisły.
Zarząd (...).(...)wprawdzie umieścił w bilansie za 2000r po stronie zobowiązań kwotę odpowiadającą w przybliżeniu , chociaż niższą , od sumy wskazanej w umowie i obecnie dochodzonej pozwem, ale nie w rubryce przeznaczonej dla zobowiązań z tytułu pożyczek ale zobowiązań krótkoterminowych z tytułu dostaw i usług , co już samo w sobie z uwagi na termin w jakim zgodnie z umową pożyczony kapitał miał być zwrócony [ dziewięć lat po dacie jej zawarcia ] , każe poddać w wątpliwość to, czy wynikało to wyłącznie ze zwykłej niedokładności.
Gdy do tego dodać , że zarząd nie odpowiedział na prośbęspółki (...), prowadzącej obsługę księgową pozwanej w tym czasie , o odpowiedź jaka jest podstawa zobowiązania na sumę odpowiadającą kwocie jednego z przelewów dokonanych przezA. Ś. (1), a w kolejnych bilansach zobowiązanie to już nie jest ujmowane , zarówno wówczas gdy prezesem zarządu byłM. K. (1)jak i później powód, co to tym bardziej usprawiedliwia wniosek , że umowa datowana na 22 grudnia 2000r nie może być źródłem zobowiązania spółki wobec powoda.
Umacnia go także późniejsze zachowanie samegoA. Ś. (1), świadczące , iż on sam nie uznawał umowy za takie źródło.
Będąc ponownie prezesem zarządu , począwszy od 2007r nie tylko nie zadbał by zobowiązanie z tytułu umowy pożyczki zostało w bilansie po stronie pasywówP..(...)umieszczone. Przede wszystkim natomiast w informacji dodatkowej do bilansu potwierdził wobec władz skarbowych , że nie tylko doszło do skutecznego podwyższenia kapitału zakładowego spółki , na podstawie uchwały z 12 grudnia 2000r ale co ważniejsze dla oceny jego roszczenia , iż wszyscy wspólnicy objęli nowe udziały wykonując w całości swoje obowiązki związane z dokonaniem pokrycia wkładów pieniężnych związanych z tym podwyższeniem. Gdyby rzeczywiście tak było , podwyższenie było związane z pożyczką , a spółka rzeczywiście wobec niego zobowiązana na podstawie umowy datowanej na 22 grudnia 2000r, to wpłaty te tworzyłyby źródło zaspokojenia wierzytelności powoda z tego tytułu , do którego , chociażby z racji pełnionej naówczas funkcji w zarządzieP..(...)jak uczy doświadczenie życiowe, z pewnością by doprowadził, a w każdym razie do osiągniecia tego celu zmierzał. Dowody zgromadzone w sprawie nie potwierdzają , nawet pośrednio, tego rodzaju działań po stronieA. Ś. (1).
Od początku sporu powód konsekwentnie twierdził , że zaspokojenie takie w żadnym zakresie nie nastąpiło.
Elementem uzupełniającym wskazany wyżej ciąg faktów przemawiających za oceną , iż roszczenie powoda skierowane przeciwko spółce nie jest usprawiedliwione jest to , w jaki sposób przebiegało Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Wspólników spółki w dniu 14 września 2009r , podczas którego powód - ówczesny prezes zarządu - ubiegał się o uzyskanie na powrót statusu wspólnika oraz objecie nowych, wynikających z podwyższenia kapitału udziałów w spółce.
Protokół Zgromadzenia przekonuje dostatecznie , że wówczasA. Ś. (1)wskazywał, iż świadczeniem wzajemnym z jego strony wobec spółki będzie wkład pieniężny. Nie powoływał się na umowę pożyczki z 22 grudnia 2000r mimo ,że zgodnie z nią miał uprawnienie do zaspokojenia swojej wierzytelności z niej wynikającej , właśnie poprzez objecie udziałów w spółce. Nie uczynił tego , a nawet nie wspominał o samej umowie i jej konsekwencjach finansowych w swoich relacjach w pozwaną.
W procesie natomiast stanowczo twierdził , iż zdecydował się na dochodzenie roszczenia przeciwko spółce właśnie dlatego , że ta forma zaspokojenia jego pretensji finansowej z tego źródła nie powiodła się , wobec nie przyjęcia go przez pozostałych - członków porozumienia biznesowego - do struktury osobowej i kapitałowejP..(...)
Reasumując zajęte stanowisko Sąd II instancji uznaje , że świadcząc z własnych środków finansowych najpierw wadium, a następnie pozostałą część ceny nabycia nieruchomości wW.powód realizował porozumienie , które w oparciu o element wzajemnego zaufania zawarł zA. K. (1),J. D. (1),S. L. (1)iR. Ś. (1), którego celem było zrealizowanie wspólnego zmierzenia gospodarczego pod nazwą(...)(...)na nieruchomości położonej wW.To porozumienie , którego , zakresie swoich zobowiązań finansowych , w odniesieniu do nabycia gruntu, ostatnio wskazani nie wykonali i w realizacji których zastąpił ichA. Ś. (1), jest źródłem ewentualnego roszczenia powoda wobec nich o zwrot wyasygnowanych w formie pożyczki środków.
Fakty ustalone w sprawie nie dają natomiast dostatecznych podstaw do usprawiedliwionej nimi oceny prawnej , że powód dowiódł w procesie , iż ma roszczenie o ich zwrot od strony pozwanej , a w szczególności, by źródłem tego roszczenia była umowa z dnia 22 grudnia 2000r , którą uczynił on jego podstawą.
Z podanych wyżej przyczyn , w uznaniu , że wniosek zawarty w apelacji pozwanej o zreformowanie wyroku objętego kontrolą instancyjną jest zasadny, Sąd Apelacyjny orzekł na podstawieart. 386 §1 kpc, w sposób opisany w punkcie I. 1 orzeczenia.
Konsekwencją zmiany wyroku Sądu I instancji była także zmiana orzeczenia z 17 kwietnia 2014r w zakresie kosztów procesu oraz tych , które należne są Skarbowi Państwa.
Rozstrzygniecie o kosztach procesu zostało oparte na normieart. 98 §1 i 3 kpcw zw. zart. 108 §1 kpci wynikającej z niej zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy-pkt I.II orzeczenia. Biorąc pod rozwagę wartość przedmiotu sporu , na sumę należną pozwanej złożyły się opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, ustalone na podstawie §6 pkt 7 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 28 września 2002r [ jedn. tekst DZu Z 2013 poz. 461]-pkt 1II. orzeczenia
Z tytułu wydatków związanych z postępowaniem , od których powód nie był zwolniony, [ obejmowało ono jedynie część opłaty od pozwu , ponad kwotę 15 000 złotych ] , a które wyłożył w całości tymczasowo Skarb Państwa , odA. Ś. (1)należna jest łącznie suma 7 770, 58 złotego. Składają się na nią należności z tytułu wynagrodzenia biegłych :P. K.– 597, 78 złotego , za przygotowanie opracowania przezCentrum (...)przy(...) Towarzystwie (...), opinie główna i uzupełniająca - 6 457, 50 zł i 258, 30 zł oraz przez Instytut Ekspertyz Sądowych wK., kwota 457 złotych [ pkt 1 III orzeczenia].
Kwota należna pozwanej od powoda z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego , w powołaniu się na ten sam przepis oraz regułę rozliczenia, została ustalona, uwzględniwszy wartość przedmiotu zaskarżenia na podstawie § 6 pkt 7 w zw. z §13 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie [ …] z dnia 28 września 2002r [ jedn. tekst DzU z 2013 poz. 461 ] - pkt 2 orzeczenia.