Sąd Okręgowy w Toruniu
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 194/14
Data wyroku: 2014-06-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Plewińska, Jarosław Sobierajski
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 286 § 1 kk

Sygn. akt IXKa 194/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 czerwca 2014r.
Sąd Okręgowy w Toruniu - IX Wydział Karny - Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący -SSO Jarosław Sobierajski
Sędziowie -SSO Barbara Plewińska
- SSO Andrzej Walenta ( spr. )
Protokolant- st. sek. sąd. Magdalena Maćkiewicz
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w ToruniuBarbary Dryzner,
po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014r.,
sprawyG. J.oskarżonego o przestępstwo zart. 286§1 kk,
na skutek apelacji wniesionej przezoskarżonegoG. J.od wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 23 stycznia 2014r., sygn. akt IIK 543/12,

I
zmieniazaskarżony wyrok w ten sposób, że wysokość opłaty sądowej orzeczonej w punkcie „IV” wyroku obniża do kwoty 680zł. (sześćset osiemdziesiąt złotych);

II
w pozostałym zakresie utrzymuje w mocyzaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną;

III
zasądzaodG. J.na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Toruniu) kwotę 680zł. (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem opłaty sądowej za II instancję oraz obciąża go wydatkami postępowania odwoławczego.

Sygn. akt IX Ka194/14

UZASADNIENIE
Oskarżyciel subsydiarnyK. F.oskarżył

G. J.
o to, że w dniach 11 marca 2010r. do 12 kwietnia 2010r. wT., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez wprowadzenie w błądK. F.co do celu zawarcia warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości należącej do niego i udzielenia w formie aktu notarialnego pełnomocnictwaG. J.do dokonania w imieniuK. F.przeniesienia własności nieruchomości na siebie samego, położonej wP.ul. (...)gminaŁ., doprowadziłK. F.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na skutek przeniesienia własności nieruchomości w łącznej kwocie 60000 złotych -
- tj. o przestępstwo zart. 286§1 kk;

    Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy w Toruniu, sygn. akt IIK 543/12 uznał oskarżonego za winnego tego, że działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w dniach 11 marca 2010r. i 12 kwietnia 2010r. wT., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskał niezdolnośćK. F.do należytego pojmowania przedsiębranego działania, doprowadzając do zawarcia warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości należącej do KF.i udzielenia w formie aktu notarialnego pełnomocnictwa samemu sobie do dokonania w imieniuK. F.przeniesienia na siebie własności nieruchomości, położonej wP.ul. (...)gminaŁ., doprowadziłK. F.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 118.800 złotych na skutek przeniesienia własności w/w nieruchomości, tj. za winnego występku zart. 286§1 kkw zw. zart. 12 kki za to na podstawieart. 286§1 kkwymierzył oskarżonemu karę 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie na mocyart. 69§1 i §2 kkiart. 70§1 pkt 1 kkwarunkowo zawiesił na okres 2 lat tytułem próby oraz na mocyart. 33§1, §2 i §3 kk- karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 50 zł każda.
Zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego kwotę 300 złotych tytułem zwrotu równowartości poniesionych przez niego zryczałtowanych kosztów postępowania, a na rzecz Skarbu Państwa - kwotę 800 złotych tytułem opłaty sądowej i obciążył go wydatkami poniesionymi w toku postępowania.
Wyrok ten zaskarżyłw całości oskarżony, zarzucając mu:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku poprzez bezpodstawne przyjęcie, że oskarżony z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wyzyskał rzekomą niezdolność pokrzywdzonego do należytego pojmowania przedsiębranego działania doprowadzając do zawarcia warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości należącej do pokrzywdzonego i udzielenia w formie aktu notarialnego pełnomocnictwa samemu sobie do dokonania w imieniu pokrzywdzonego przeniesienia na siebie własności nieruchomości położonej wP.ul. (...), gminaŁ., doprowadził pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 118.800zł na skutek przeniesienia własności w/w nieruchomości, podczas gdy z treści zebranych w sprawie dowodów, w szczególności z wyjaśnień oskarżonego wynika, że oskarżony nie był zainteresowany kupnem nieruchomości, inicjatywa sprzedaży nieruchomości wypłynęła od pokrzywdzonego, a ponadto, że na sprzedaż nieruchomości stanowczo nalegał pokrzywdzony i pod wpływem jego namowy oskarżony ostatecznie zgodził się na zwarcie umowy - co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał dyspozycjęart. 286§1 kk,
2. błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wyroku i tym samym mające wpływ na treść orzeczenia w zakresie ustalenia przez Sąd, że oskarżony w 2007r. otrzymał 98.396,04zł oraz kwotę 9.825,26zł, podczas gdy oskarżony w rzeczywistości zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego wE., sygn. akt(...)otrzymał kwotę samej należności głównej w kwocie 98.396,04zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 16.04.2003r. do dnia zapłaty - która to zapłata nastąpiła w połowie 2007r. i w konsekwencji kwota wypłacona tytułem odszkodowania wyniosła łącznie wraz z należnymi odsetkami i kosztami procesu 200.000zł,
3.błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i tym samym mającym wpływ na treść orzeczenia, będący wynikiem naruszenia przepisów postępowania - tj.art. 7 kpk,art. 92 kpkorazart. 410 kpk, a polegający na przyjęciu niezgodnym ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasadami logicznego rozumowania, iż na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego można uznać, że kwota sprzedaży nieruchomości była znacznie niższa od wartości rynkowej nieruchomości i oparciu orzeczenia w tym zakresie jedynie na podstawie opinii sporządzonej przez biegłego w zakresie nieruchomości i przedstawionej tam wyceny z pominięciem, że gdyby cena sprzedaży nieruchomości była rzeczywiście kwotą znacznie niżą niż jej wartość rynkowa, to Agencja Nieruchomości Rolnych z pewnością skorzystałaby z przysługującego jej prawa pierwokupu,
4.naruszenie przepisów postępowania tj.art. 4, art. 5§2, art. 7 i art. 410 kpkpoprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na niezgodnym ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasadami logicznego rozumowania, uznaniu wbrew istniejącym dowodom przeciwnym oraz licznym okolicznościom wskazującym na wątpliwości co do wysuwanej tezy, że:
- jako niedorzeczne jawią się twierdzenia oskarżonego, że nie trzyma on pieniędzy na koncie, ponieważ obawia się „pochłonięcia” ich przez bank, w sytuacji gdy oskarżony jest rolnikiem z podstawowym wykształceniem i nie ma dostatecznego rozeznania w świecie finansów, co w konsekwencji doprowadziło do powzięcia przez Sąd wątpliwości, czy oskarżony dysponował kwotą 60.000zł w momencie zawierania umowy sprzedaży zK. F.,
- nie ma możliwości, aby oskarżony nie zauważył w jakim stanie psychicznym jest pokrzywdzony oraz że niewiarygodne są twierdzenia oskarżonego, że pokrzywdzony w jego przekonaniu wiedział co robi, był świadomy w jakim celu udał się z oskarżonym do notariusza i miał świadomość treści podpisywanej umowy, w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ogólny stanK. F.zarówno w dniu podpisywania umowy, jak i przed jej zawarciem, nie wskazywał, aby nie rozumiał on jaką decyzję podejmuje, a w świetle zasad logicznego rozumowania, nie sposób oczekiwać, aby oskarżony będący rolnikiem z podstawowym wykształceniem rozumiał niuanse stanu świadomości pokrzywdzonego,
-zgoda pokrzywdzonego na sprzedaż swojej nieruchomości, za kwotę rzekomo znacznie niższą od jej wartości rynkowej bez dodatkowego zabezpieczenie swoich interesów dodatkowo potwierdza, że pokrzywdzony nie zdawał sobie sprawy z tego co robi, z całkowitym pominięciem, że przecież oskarżony i pokrzywdzony są rodziną i sprzedaż nieruchomości za niższą cenę z uwagi na łączące więzi rodzinne i dobre relacje w takiej sytuacji jest uzasadniona, a pokrzywdzony równie dobrze mógł nieruchomość darować oskarżonemu,
5.naruszenie przepisów postępowania tj. zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej wart. 7 kpkpolegającej na wadliwym uznaniu, nie uzasadnionym w realiach niniejszej sprawy, a ponadto niezgodnym ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasadami logicznego rozumowania, że działanie oskarżonego było zaplanowane i przeprowadzone z premedytacją, w sytuacji gdy z punktu widzenia zasad logiki, gdyby rzeczywiście oskarżony miał zamiar w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na szkodę pokrzywdzonego, to doprowadziłby do przeniesienia własności na swoją rzecz w drodze umowy darowizny, a nie w drodze warunkowej umowy sprzedaży za cenę rzekomo znacznie niżą od wartości rynkowej ryzykując w ten sposób, że Agencja Nieruchomości Rolnych skorzysta z prawa pierwokupu,
6. naruszenie przepisów postępowania tj.art. 92, 410 oraz art. 7 i art. 2§1 ust. 1 kpkpoprzez niewystarczające wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i uznanie oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu w sytuacji, gdy nie zgromadzono żadnych dowodów potwierdzających fakt popełnienia przestępstwa przez oskarżonego, w szczególności brak jest jakiegokolwiek dowodu na to, że pokrzywdzony nie otrzymał pieniędzy od oskarżonego,
7. obrazę przepisów prawa materialnego tj.art. 286§1 kkw zw. zart. 12 kk, poprzez błędne przyjęcie, że oskarżony swym działaniem wypełnił ustawowe znamiona oszustwa, w sytuacji gdy w zachowaniu oskarżonego brak było elementu woli uzyskania przez oskarżonego korzyści majątkowej oraz świadomości i zamiaru bezpośredniego do doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na szkodę pokrzywdzonego.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego lub ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja oskarżonego, jako bezzasadna w stopniu oczywistym, nie zasługiwała na uwzględnienie.
Z uwagi na fakt niezłożenia przez skarżącego wniosku o uzasadnienie wyroku, sąd odwoławczy - po myśliart. 457§2 kpk– zobowiązany był do sporządzenia go jedynie w zakresie odnoszącym się do dokonanej niezależnie od wniesionej apelacji zmiany w zakresie orzeczenia o kosztach.
Zmiana ta podyktowana była faktem ujawnienia w toku kontroli odwoławczej, że zaskarżonym wyrokiem obciążono oskarżonego obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej w wyższej, niż należna wysokości. Zart. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. z 1983, nr 49, poz. 223 ze zm.) wynika wszak, że w razie orzeczenia kary pozbawienia wolności w wysokości do 1 roku osoba skazana zobowiązana jest uiścić opłatę w wysokości 180 zł, a zart. 3.ust. 1– że w razie orzeczenia obok tejże kary również kary grzywny dodatkowo także opłatę w wysokości 20 % od kwoty wymierzonej grzywny. Oznacza to, że tytułem opłaty sądowej oskarżony - wobec którego orzeczono kumulatywnie kary: 1 roku pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 50 zł każda - winien wpłacić na rzecz Skarbu Państwa kwotę 680 zł (180 zł + 500 zł).
Stwierdzenie powyższego uchybienia implikowało konieczność dokonania w trybieart. 440 kpkodpowiedniej modyfikacji zawartego w pkt „IV” zaskarżonego wyroku orzeczenia o kosztach poprzez obniżenie kwoty zasądzonej od oskarżonego opłaty sądowej z 800 do 680 zł.
Sąd odwoławczy nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu, dlatego też w pozostałym zakresie został on utrzymany w mocy.
Na podstawieart. 634 kpkw zw. zart. 627 kpkorazart. 8 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. z 1983, nr 49, poz. 223 ze zm.), sąd odwoławczy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 680zł tytułem opłaty sądowej za drugą instancję oraz obciążył go wydatkami postępowania odwoławczego.