Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 662/14
Data wyroku: 2014-05-06 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Maria Kus-Trybek, Teresa Rak, Jerzy Bess
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: art. 445 § 1 kpc, art. 27 k.r.o.

Sygn. akt I ACz 662/14 Niniejsze postanowienie sprostowano post. z 17.06.2014r.

POSTANOWIENIE
Dnia 6 maja 2014 roku
Sąd Apelacyjny wK.Wydział I Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSA Teresa Rak
SSA Maria Kus-Trybek
SSA Jerzy Bess (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2014 roku wK.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaB. B.
przeciwkoS. B.
o rozwód
na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego wK.z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. XI C 489/12
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w zakresie wniosku powódki o zmianę lub uchylenie obowiązku powódki do przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny powstałego w sprawie sygn. akt III RC 804/11/P Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza wK.
Sygn. akt I ACz 662/14

UZASADNIENIE
Między stronami toczy się sprawa o rozwód. W jej toku powódka złożyła wniosek o wydanie postanowienia na czas trwania postępowania w przedmiocie zawieszenia bądź uchylenia obowiązku powódki do przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, jaki powstał na mocy ugody z dnia 17 listopada 2011 r. zawartej pomiędzy stronami, sygn. akt III RC 804/11/P. W uzasadnieniu wskazała, że od czasu zawarcia ugody musiała się wyprowadzić ze wspólnego mieszkania z powodu zachowania pozwanego, a zatem musi ponosić koszty mieszkania u dorosłego syna. Ponadto jej emerytura wynosi jedynie 2 100 zł, zatem mniej niż zarobki pozwanego, który zarabia znacznie więcej niż podał do protokołu rozprawy w sądzie. Ponadto wskazała, że obecnie toczy się postępowanie o uchylenie się od skutków oświadczenia woli, sygn. I C 1165/12 Sądu Rejonowego wW.
Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy oddalił wniosek. W uzasadnieniu przytoczył treść przepisówart. 444, 445 § 1, 730 i 7301k.p.c.W ocenie Sądu I instancji w niniejszej sprawie nie ma żądania jednego małżonka do zobowiązania drugiego małżonka do przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, gdyż obowiązek taki został już uregulowany w innej sprawie. Wk.p.c.nie ma przepisu analogicznego doart. 445 k.p.c.dających sądowi wprost podstawę od zabezpieczenia przez zawieszenie lub uchylenie obowiązku alimentacyjnego orzeczonego prawomocnym orzeczeniem sądowym obciążającym jednego z małżonków na rzecz drugiego. Zdaniem Sądu Okręgowego może być to przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu.
Powódka zaskarżyła postanowienie w całości, zarzucając mu obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na rozstrzygnięcie, a toart. 445 § 1 k.p.c.polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, iż żądanie powódki może być przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu, podczas gdy w wyniku trwania sprawy o rozwód stron powódka nie ma możliwości wniesienia pozwu o ustalenie wygaśnięcia obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, albowiem pozew taki niewątpliwie zostałby przekazany Sądowi, w którym toczy się sprawa o rozwód stron - w celu rozstrzygnięcia według przepisów o postępowaniu zabezpieczającym orazart. 730 § 1 k.p.c.w zw. zart. 7301§ 1 k.p.c.polegającą na bezzasadnym przyjęciu przez Sąd I Instancji braku przesłanek koniecznych do uwzględnienia wniosku powódki w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia, podczas gdy w niniejszej sprawie istnieje nie tylko roszczenie podlegające zabezpieczeniu w sposób wskazany przez powódkę, a to roszczenie wygaśnięcia obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny wynikające z istoty rozwiązania małżeństwa przez rozwód – przy czym podkreślić należy, że obowiązek ten wygasł już w chwili obecnej, albowiem strony żyją w separacji faktycznej i nie posiadają małoletnich dzieci – ale również powódka posiada interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, gdyż w związku z zaistniałym wygaśnięciem jej obowiązku pobierane od niej świadczenia są nienależne. W związku z tym wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Dnia 14 marca 2014 r. zapadł w sprawie wyrok, który został następnie zaskarżony przez pozwanego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne, co prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w zakresie wniosku powódki o zmianę lub uchylenie obowiązku powódki do przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny powstałego w sprawie sygn. akt III RC 804/11/P Sądu Rejonowego dlaK.wK.
Zgodnie zart. 445 § 1 k.p.c.w czasie trwania procesu o rozwód lub o separację nie może być wszczęta odrębna sprawa o zaspokojenie potrzeb rodziny i o alimenty pomiędzy małżonkami albo pomiędzy nimi a ich wspólnymi małoletnimi dziećmi co do świadczeń za okres od wytoczenia powództwa o rozwód lub o separację. Pozew lub wniosek o zabezpieczenie w takiej sprawie sąd przekaże sądowi, w którym toczy się sprawa o rozwód lub o separację, w celu rozstrzygnięcia według przepisów o postępowaniu zabezpieczającym. Do kategorii sprawa o zaspokojenie potrzeb rodziny – wbrew stanowisku Sądu Okręgowego – należą także sprawy o zmianę obowiązku ustalonego w innym postępowaniu, zgodnie zart. 138 k.r.o.Nie zachodzi tu konieczność analogicznego stosowania przepisów, bowiem sprawy te mieszczą się w ogólnym pojęciu spraw wymienionych w tym przepisie. Inna interpretacja prowadziłaby do tego, że sąd orzekający w sprawie o rozwód mógłby uregulować kwestie alimentacyjne, ale w przypadku zmiany stosunków w trakcie sprawy rozwodowej nie mógłby już zmienić rozstrzygnięcia, musiałby to rozstrzygać sąd rejonowy. Takie rozwiązanie niweczyłoby cel przepisówart. 445 i 4451k.p.c., które mają zapewnić możliwie całościowe orzeczenie o sprawach rodziny w trakcie rozwodu.
Wniosek powódki podlegał zatem merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd Okręgowy. Jednakże zaskarżone rozstrzygnięcie stwierdza jedynie, że wniosku takiego nie można zgłosić w trakcie sprawy o rozwód i nie rozstrzyga w ogóle merytorycznych przesłanek uchylenia bądź zmiany obowiązku wynikającego z ugody. Sad Okręgowy nie rozpoznał zatem istoty wniosku.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji na zasadzieart. 386 § 4 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.