Sąd Okręgowy w Poznaniu
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 1271/13
Data wyroku: 2014-01-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Gerard Bochyński, Anna Czarnecka, Rafał Kubiak
Słowa kluczowe: Eksmisja
Podstawa prawna: art. 675§1 kc

Sygn. akt II Ca 1271/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 stycznia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Anna Czarnecka (spr.)
Sędziowie: SSO Rafał Kubiak
SR del. Gerard Bochyński
Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Nadolska
po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2014 r. w Poznaniu
na rozprawie
sprawy z powództwa MiastaP.
przeciwkoM. G.iU. S.
o eksmisję
na skutek apelacji wniesionej przez pozwanąU. S.
od wyroku Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu
z dnia 19 listopada 2012 r.
sygn. akt XII C 309/11

I
odrzucić apelację w zakresie punktu 4 zaskarżonego wyroku;

II
oddala apelację w pozostałym zakresie.

/-/ R. Kubiak/-/ A. Czarnecka/-/ G. Bochyński

UZASADNIENIE
Powód MiastoP.wniósł o nakazanie pozwanymU. S.iM. G.natychmiastowego opróżnienia, opuszczenia i wydania powodowilokalu mieszkalnego nr (...), położonego budynku przyulicy (...)wP., o łącznej powierzchni użytkowej 67,11 m2składającego się z dwóch pokoi, kuchni, łazienki, korytarza oraz innych pomieszczeń w stanie wolnym od rzeczy i praw pozwanych, a także zasądzenie od pozwanych solidarnie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego w wysokości 700,00 zł
W odpowiedzi na pozew, pozwanaM. G.podała, że nie może uczestniczyć rozprawie oraz dostarczyć dokumentów w przedmiocie sporu z uwagi na to, że w chwili obecnej przebywa w Stanach Zjednoczonych z uwagi na podjęte tam leczenie. Jednocześnie wniosła o odroczenie terminu rozprawy o trzy miesiące.

Wyrokiem z dnia 19 listopada2012r., zaocznym w stosunku do pozwanejM. G., Sąd Rejonowy nakazał pozwanejU. S., aby opuściła, opróżniła i wydała powodowilokal mieszkalny nr (...), położony wP., przyul. (...)(pkt. 1); orzekł o uprawnieniu pozwanejU. S.do lokalu socjalnego (pkt. 2); nakazał wstrzymać wykonanie wyroku do czasu złożenia pozwanejU. S.przez MiastoP.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (pkt. 3); oddalił powództwo w stosunku doM. G.(pkt. 4); zasądził od pozwanejU. S.na rzecz powoda kwotę 320,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 120,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt. 5); a nieuiszczonymi wydatkami sądowymi obciążył skarb Państwa.

Orzeczenie to oparte zostało o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
Powód MiastoP.jest właścicielem nieruchomości położonej wP., przyul. (...), w której mieści sięlokal mieszkalny nr (...). W imieniu MiastaP.przedmiotową nieruchomością zarządza Zarząd(...). Przedmiotowy lokal składa się z dwóch pokoi, kuchni, łazienki, korytarza oraz innych pomieszczeń o łącznej powierzchni użytkowej 67,11 m2.
W dniu 16 marca 1965 r. powód MiastoP.zawarł zW. S.(mężem pozwanejU. S.), umowę najmulokalu mieszkalnego nr (...)położonego wP., przyul. (...). Uprawnioną do zajmowania przedmiotowego lokalu łącznie z najemcą została pozwanaU. S., a w późniejszym okresie również pozwanaM. G.. Postanowieniem z dnia 30 października 1987 r. Sąd Rejonowy wP.(Wydział III Cywilny) orzekł, że spadek po zmarłymW. S.w całości nabyła pozwanaU. S.
Z uwagi na zaległości w opłatach czynszowych, pismami z dnia 27 stycznia 2009 r. powód wezwał pozwane –U. S.iM. G.do zapłaty kwoty 10.209,19 zł, w tym odsetkami w wysokości 898,49 zł, tytułem zaległego czynszu i innych opłat według stanu na dzień 31 grudnia 2008 r., w terminie miesiąca od dnia doręczenia upomnienia. Powód jednocześnie uprzedził pozwane, że zgodnie z przepisamiustawy o ochronie praw lokatorów(…) wobec zalegania z zapłatą czynszu i innych opłat za co najmniej trzy pełne okresy płatności, zamierza wypowiedzieć im stosunek najmu, co w dalszej kolejności doprowadzić może do skierowania do sądu sprawy o eksmisję i zapłatę należności. Pomimo próby doręczenia wskazanych upomnień pod adresem pozwanych korespondencja powróciła z adnotacją „zwrot, nie podjęto w terminie”.
Pismem z dnia 10 września 2009 r. powód wypowiedział pozwanejU. S.umowę najmulokalu mieszkalnego nr (...)położonego wP., przyul. (...), z powodu niezapłacenia zaległego czynszu za co najmniej trzy pełne okresy płatności wskazując, że rozwiązanie umowy najmu nastąpi na koniec miesiąca kalendarzowego, tj. w dniu 30 listopada 2009 r. Jednocześnie powód wezwał pozwaną do wydania w tym terminie przedmiotowego lokalu oraz zdania kluczy administratorowi budynku i zapłaty zaległych należności, które według stanu na dzień 30 czerwca 2009 r. wynosiły: 12.066,86 zł – należność zasadnicza i 1.578,66 zł – odsetki. Powyższe pismo doręczone zostało na adres pozwanej w dniu 24 września 2009 r.
Pismem z dnia 16 lutego 2010 r. powód ostatecznie wezwał pozwanąU. S.do niezwłocznego wydania przedmiotowego lokalu w terminie 3 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania.
PozwanaU. S.w dalszym ciągu zamieszkuje w lokalu położonym wP., przyulicy (...).
Aktualnie powód obciąża pozwaną odszkodowaniem za bezumowne korzystanie z lokalu w wysokości 476,48 zł brutto miesięcznie oraz opłatami dodatkowymi za użytkowanie lokalu.
PozwanaU. S.ma 73 lata. Nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Pozwana utrzymuje się z renty w kwocie 830,00 zł. Pozwana w okresie od 30 maja 2011 r. do 1 czerwca 2011 r. korzystała z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wP.pobierając zasiłek na usługi opiekuńcze i zasiłek celowy na pokrycie kosztów remontu mieszkania w łącznej kwocie 4007,04 zł. PozwanaU. S.nie korzystała ze świadczeń(...) Centrum (...).U. S., jest osobą schorowaną mająca trudności z poruszaniem się. Cierpi również na ślepotę. Korzysta też z pomocy opiekunki z PCK.U. S.nie ma się dokąd wyprowadzić.
PozwanaM. G.nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, nie pobierała żadnych świadczeń z(...) Centrum (...), nie korzystała z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wP.. Od kilku lat przebywa w Stanach Zjednoczonych. Nie przebywa wlokalu mieszkalnym nr (...)położonym wP., przyul. (...).
Powyższy stan faktyczny ustalony został na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów i kopii dokumentów oraz zeznań pozwanejU. S..

Sąd Rejonowy uznał, że powództwo okazało się zasadne.
Bezspornym w niniejszej sprawie było, że powód był wynajmującymlokal mieszkalny nr (...), położony wP.przyul. (...).
Poza sporem było również to, że najemcą przedmiotowego lokalu była pozwanaU. S.. Wprawdzie pozwanaU. S.pierwotnie nie była stroną umowy najmu, to jednak swój tytuł prawny do lokalu nabyła z chwilą śmierci swojego mężaW. S.w oparciu oart. 691 § 1 k.c.Z kolei pozwanaM. G.do czasu wyjazdu do Stanów Zjednoczonych swój tytuł prawny do zamieszkania wywodziła od pozwanejU. S.. Mieszkała ona bowiem jako domownik najemcy.
W rozumieniuustawy z 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów… pozwane były zatem lokatorkamimieszkania nr (...)położonego wP.naul. (...).
PozwaneU. S.iM. G.zalegały z zapłatą czynszu i innych opłat za ponad trzy pełne okresy płatności, a powód uprzedził je o zamiarze wypowiedzenia, wyznaczając dodatkowy miesięczny termin do zapłaty zaległych i bieżących należności, a następnie z uwagi na brak zapłaty, na piśmie dokonał wypowiedzenia umowy najmu wskazując, jako przyczynę wypowiedzenia zwłokę z zapłatą czynszu i innych opłat. Z upływem terminu wypowiedzenia, tj. z dniem 30 listopada 2009 r.U. S.utraciła tytuł prawny do lokalu.
Sąd Rejonowy stwierdził, że skoro zatem pozwanej nie przysługuje już tytuł prawny do zajmowanialokalu nr (...)położonego wP.przyul. (...), to powód jako jego właściciel mógł skutecznie żądać eksmisji pozwanejU. S.. Podstawę do żądania wydania lokalu stanowiłart. 675 § 1 k.c.
Z powyższych względóww punkcie 1 wyrokuSąd nakazał pozwanej opuścić, opróżnić i wydać powodowi przedmiotowy lokal mieszkalny.
Sąd I instancji uznał, zeU. S.przysługuje prawo do lokalu socjalnego na podstawieust. 3 art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów.
Z tych względów Sądorzekł jak w punkcie 2 wyroku.
Na podstawie art. 14 ust. 6 ustawy orzekając o uprawnieniu pozwanejU. S.do otrzymania lokalu socjalnegow punkcie 3 wyrokuSąd nakazał wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia tej pozwanej przezgminę M.P.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
W pkt. 4 wyrokuSąd oddalił powództwo w stosunku do pozwanejM. G., albowiem jak wynikało ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwana ta, z uwagi na fakt, że od kilku lat przebywa w Stanach Zjednoczonych, wlokalu nr (...)położonym wP.przyul. (...)nie zamieszkuje i nie przebywa, co czyniło orzeczenie o jej eksmisji bezzasadnym. W ocenie Sądu pozwanaM. G.wyprowadzając się z tego lokalu i nie wracając do niego, sama w sposób konkludentny wypowiedziała stosunek prawny dający jej uprawnienie do zajmowania lokalu
W stosunku do tej pozwanej wyrok stanowi wyrok zaoczny, albowiem praktycznie nie zajęła ona stanowiska w sprawie.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w związku z § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349).W punkcie 6 wyrokuSąd pozostałymi kosztami sądowymi obejmującymi wynagrodzenie tłumacza, przyznane postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 r. obciążył Skarb Państwa.

Apelację od tego orzeczenia złożyła osobiście pozwanaU. S., zaskarżając wyrok w części, w zakresie punktów 1 i 4, domagając się oddalenia powództwa
W uzasadnieniu apelująca podniosła, że przez 30 lat była wzorowym najemca wraz z wnuczka, chce pokryć zadłużenie, ale nie z odsetkami. Zaznaczyła, żeM. G.musi mieć gdzie wrócić.
We piśmie z 29 stycznia 2014r. apelująca wyraziła wolę zawarcia ugody z powodem w zakresie zadłużenia w opłatach za lokal.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja pozwanejU. S.była częściowo niedopuszczalna, a częściowo nieuzasadniona.
Sąd Okręgowy podziela w pełni ustalenia faktyczne Sądu I instancji i przyjmuje je jako własne. Na aprobatę zasługiwały zasadniczo także rozważania prawne tego Sądu.
Na wstępie Sąd Okręgowy stwierdza, że nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek pełnomocnika pozwanejU. H.G.o odroczenie terminu rozprawy.
Zgodnie z treściąart. 214(1) § 1 k.p.c.usprawiedliwienie niestawiennictwa pełnomocnika wymaga przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na zawiadomienie sądu, wystawionego przez lekarza sądowego.
H. G.złożyła wniosek o odroczenie rozprawy o trzy miesiące i przedłożyła zaświadczenie lekarza, leczącego ją w Stanach Zjednoczonych, z którego wynika, że w chwili obecnej jej stan zdrowia nie pozwala na odbywanie daleko dystansowych podróży. Zatem w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że złożone zaświadczenie nie spełnia wymogówart. 214(1) § 1 k.p.c.Nadto jednak wskazać trzeba, że ustanowienieH. G.pełnomocnikiemU. S.nastąpiło pismem pozwanej z 22 stycznia 2012r. (k. 182, 340). Już wówczasH. G.przebywała w Stanach Zjednoczonych, nie stawiła się w żadnym z pięciu wyznaczonych po 22 stycznia 2012r. terminów rozprawy i nawet nie podjęła próby obrony praw pozwanejU. S., pomimo zobowiązania Sądu, ograniczając się do wysyłania pism z wnioskiem o odroczenie terminu rozprawy (k. 184, 187, 211, 261, 278, 303). PozwanaU. S.stanowisko w sprawie zajęła w trakcie złożonych zeznań w jej miejscu zamieszkania, także samodzielnie wniosła apelację.
W tych okolicznościach, złożenie przezH. G., po upływie dwóch lat od ustanowienia jej pełnomocnikiem, kolejnego wniosku o odroczenie rozprawy, należało ocenić jako zmierzające wyłącznie do przedłużenia postępowania i dlatego przede wszystkim wniosek ten nie mógł być uwzględniony.
Przechodząc do apelacji pozwanejU. S., przede wszystkim ocenić należało fakt, że działając w imieniu własnym zaskarżyła ona rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego zawarte w punktach 1 i 4 (k. 411), a zatem orzeczenie dotyczące obu pozwanych i to także w zakresie oddalenia w stosunku doM. G.powództwa.
PozwanaU. S.nie miała interesu w zaskarżeniu wyroku dotyczącego pozwanejM. G.- tzw. gravamen i to zarówno z powodu tego, że zaskarżenie orzeczenia w tej części dotyczyło innej strony, jak i dlatego, że orzeczenie było dla tej strony korzystne (powództwo o eksmisjęM. G.oddalono).
Brak interesu prawnego w zaskarżeniu wyroku skutkuje uznaniem, że apelacja jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (por. wyrok S.N. z 6 kwietnia 2011r. II UK 322/10).
Mając to na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawieart. 373 k.p.c.w zw. Zart. 370 k.p.c., orzekł, jak w pkt. I sentencji.
Apelacja pozwanejU. S.w zakresie pkt. 1 wyroku Sądu Rejonowego była natomiast nieuzasadniona.
Dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia w tym zakresie istotne było to, że pozwana niewątpliwie była najpierw współnajemcą (wraz z mężem, na podstawieart. 9 ust. 3 ustawy z 10 kwietnia 1974r. prawo lokalowet.j. Dz.U. 1983.11.55), a następnie samodzielnym najemcą przedmiotowego lokalu. Jak prawidłowo ustalił Sąd Rejonowy, na skutek zaległości w opłatach za zajmowany przez pozwane lokal, w wysokości przekraczającej trzy pełne okresy płatności, powód najpierw skierował do pozwanych wymagane przepisemart. 11 ust. 2 pkt. 2uopl wezwanie do zapłaty z uprzedzeniem o zamiarze wypowiedzenia i wyznaczeniem terminu dodatkowego (k. 2-23), a następnie skutecznie na podstawieart. 11 ust. 1wypowiedział umowę najmu (k. 24-25, 282). Zatem pozwana z dniem 30 listopada 2009r. utraciła tytuł prawny do zajmowania mieszkania i pozwany w oparciu oart. 675 § 1 k.c.miał prawo domagać się od pozwanej jego wydania. Bez znaczenia dla oceny w nin. sprawie pozostawała okoliczność, czy i w jakim zakresie pozwana uiszczała opłaty za lokal po wypowiedzeniu umowy. Dla treści rozstrzygnięcia nie mogła też mieć znaczenia wyrażona przez pozwaną w piśmie z 29 stycznia 2014r. wola ugodowego załatwienia spłaty zaległych należności za lokal, ponieważ sam fakt spłaty nawet całości zadłużenia nie ma wpływu na rozwiązaną już umowę najmu. Powód natomiast na rozprawie apelacyjnej oświadczył, że nie widzi możliwości zawarcia ugody, która mogłaby mieć wpływ na zgłoszone powództwo o eksmisję.
Sąd Okręgowy miał na uwadze, że sytuacja pozwanejU. S., ze względu na jej stan zdrowia i uzyskiwany dochód jest trudna, ale orzeczenie eksmisji nie naruszy zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.), skoro Sąd Rejonowy przyznał pozwanej prawo do lokalu socjalnego i wstrzymał wykonanie eksmisji do czasu złożenia przez MiastoP.stosownej oferty w tym zakresie
Mając to na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł, jak w punkcie II sentencji.
/-/ R. Kubiak/-/ A. Czarnecka/-/ G. Bohyński