Sąd Okręgowy w Świdnicy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 706/14
Data wyroku: 2014-11-06 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Aleksandra Żurawska, Jerzy Dydo
Słowa kluczowe: Eksmisja
Podstawa prawna: art 13 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego

Sygn. akt II Ca 706/14

POSTANOWIENIE
Dnia 6 listopada 2014 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący:SSO Jerzy Dydo
Sędziowie:  SO Aleksandra Żurawska
 SR Łukasz Kozakiewicz (del.) Protokolant: Alicja Marciniak     
po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2014r. w Świdnicy
na rozprawie
sprawy z wnioskuM. T.
przy udzialeW. T.
o zobowiązanie do opuszczenia lokalu mieszkalnego
na skutek apelacji uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Rejonowego w Świdnicy
z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I Ns 188/14
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świdnicy.
Sygn.akt II Ca 706/14

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 3.04.2014r Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny zobowiązał uczestnika postepowaniaW. T.do opuszczenia lokalu mieszkalnego położonego wS.przyul. (...)i zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawczyniM. T.40 zł kosztów postępowania.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
M. T.iW. T.zawarli związek małżeński wS.w dniu 8 sierpnia 1987 roku.
Początkowo pożycie małżeńskie wnioskodawczyni i uczestnika układało się zgodnie, przez okres dwóch lat małżonkowie mieszkali w wynajętym mieszkaniu, a następnie we własnym. Pozwany czynnie uprawiał boks i jego dochody wystarczały na pokrycie kosztów utrzymania całej rodziny, wnioskodawczyni zajmowała się domem i wychowywaniem dzieci. Pod koniec lat 90-tych uczestnik zakończył karierę sportową i od tego czasu małżonkowie wyjeżdżali do pracy za granicę. Po krótkim czasieW. T.nie chciał już pracować za granicą, nie czynił też starań o podjęcie zatrudnienia w Polsce, więc koszty utrzymania rodziny ponosiła wyłącznie wnioskodawczyni. Uczestnik koncentrował się na własnej osobie, oglądał telewizję, korzystał z internetu i spał do późnych godzin. Nie interesował się w ogóle małoletnim synem, nie pomagał też w obowiązkach domowych. Zaczął nadużywać alkoholu, a będąc pod jego wpływem szarpał wnioskodawczynię.
W dniu 27 grudnia 2012 roku Sąd Okręgowy w Świdnicy w sprawie o sygn. akt I C 2561/11 rozwiązał przez rozwód z winy pozwanego małżeństwoM. T.iW. T.zawarte w dniu 8 sierpnia 1987 roku.
Do chwili obecnejM. T.iW. T.wspólnie z 12-letnim synem zamieszkują w mieszkaniu komunalnym przyul. (...)wS., którego głównym najemcą jest wnioskodawczyniM. T.. Mieszkanie ma powierzchnię 48m2, znajdują się w nim dwa pokoje, w tym większy zajmujeM. T.wraz z synem, zaś pokój dziecka zamieszkuje uczestnik.
Po zakończeniu postępowania w sprawie o rozwód zachowanie uczestnika wobec wnioskodawczyni znacznie się pogorszyło. Od tego czasu zaczęły się „przepychanki, popychanki, poniżenia, wyzwiska”. Na skutek zachowania byłego mężaM. T.od końca grudnia ubiegłego roku leczy się w(...), a co stanowi powód do drwin ze strony uczestnika.W. T.wyzywaM. T.od głupków, głąbów, skrajnej patologii, ubliża jej, popycha, pluje i sugeruje, by odebrała sobie życie. Uczestnik wciąż nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, do domu wraca pod wpływem alkoholu, w mieszkaniu także spożywa alkohol, a puszki po piwie chowa do pufy.
W. T.był zarejestrowany jako bezrobotny w okresie od dnia 1 lutego 2012 roku do dnia 30 czerwca 2013 roku, aktualnie nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy wŚ.jako osoba bezrobotna.
W. T.nie korzysta w żadnej formie z pomocy Ośrodka Pomocy(...)wS..
W. T.został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 22 października 2013 roku, w sprawie sygn. akt II K 261/13 z oskarżenia prywatnegoS. P., za popełnienie przestępstwa zart. 157§2 kk.
W dniu 1 marca 2014 roku Prokurator Rejonowy w Świdnicy odmówił wszczęcia dochodzenia w sprawie psychicznego znęcania się nadM. T.przez ustaloną osobę w okresie od listopada 2011 roku do 11 lutego 2014 roku, tj. o czyn zart. 207§1 kk, z uwagi na brak znamion czynu zabronionego.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że wniosek jest zasadny, zachodzą podstawy przewidziane wart.11 a ustawy z dnia 29.07.2005r o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, do zobowiązania uczestnika postepowania do opuszczenia lokalu mieszkalnego. Sąd Rejonowy ustalenia o stosowaniu przez uczestnika postepowania przemocy w rodzinie dokonał przede wszystkim w oparciu o zeznania wnioskodawczyni, uznając je za całkowicie wiarygodne, odmawiając przy tym wiarygodności zeznaniom uczestnika oraz o dowody ze sprawy rozwodowej.
O kosztach postepowania orzekł na podstawieart.520 § 2 kpc.
Od postanowienia Sądu pierwszej instancji apelację złożył uczestnik postępowania zaskarżając postanowienie w pkt I i II i zarzucając:
1/ obrazę prawa materialnego, a to art. 2 pkt 2 i art. 1 la ustawy o przeciwdziałaniu
przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2005 (Dz. U. Nr 180, poz. 1493 z późn. zmianami) przez zobowiązanie uczestnika do opuszczenia lokalu mieszkalnego położonego wS.przyul. (...)mimo braku przesłanek,2/ sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału, a wyrażającą się w przyjęciu, że:
po rozwodzie zachowanie uczestnika wobec wnioskodawczyni pogorszyło się, zaczęły się „przepychanki, popychanki, poniżenia, wyzwiska", -uczestnik wyzywa wnioskodawczynię od głupków, głąbów, ubliża jej, popycha, pluje, sugeruje, by odebrała sobie życie,
-uczestnik nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, wraca do domu pod wpływem alkoholu,
-wnioskodawczyni od grudnia 2013 leczy się w(...), co poza gołosłownymi twierdzeniami wnioskodawczyni nie zostało poparte żadnymi dowodami, a postanowienie Prokuratora Rejonowego w Świdnicy z dnia  1 marca 2014 o odmowie wszczęcia dochodzenia podważa wiarygodność tych zeznań,
3/ obrazę prawa procesowego, a toart. 233 § 1 kpcprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów bez wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku.
Sąd Okręgowi zważył:
Przede wszystkim należy zauważyć, że w rozpoznanej sprawie nie było podstaw do zmiany trybu postępowania. Wprawdzie zgodnie zart.201 § 1 kpcprzewodniczący bada, w jakim trybie sprawa powinna być rozpoznana oraz czy podlega rozpoznaniu według przepisów o postepowaniu odrębnym i wydaje odpowiednie zarządzenia. Tylko jeżeli sprawę wszczęto lub prowadzono w trybie niewłaściwym Sąd rozpozna ją w trybie właściwym/…/. O treści żądania decyduje wyłącznie powód określając je w pozwie.
M. T.określiła żądanie jako nakazanieW. T.opuszczenie mieszkania przyul. (...)wS.wraz ze wszystkimi rzeczami osobistymi do niego należącymi. Pismo procesowe zawierające żądanie określiła jako pozew wskazujący strony jako powódkę i pozwanego. Treść żądania zostało określone jasno i precyzyjnie. Również wskazane w uzasadnieniu pozwu powody eksmisji jak nie ponoszenie przezW. T.opłat związanych z lokalem, nie utrzymywanie porządku w zajmowanym przez niego pokoju ( brud, smród, bałagan), wszczynanie awantur uznać należy za typowe przyczyny związane z żądaniem eksmisji. Sprawie nadano właściwy bieg rejestrując ją jak pozew o eksmisję rozpoznawany w postępowaniu procesowym. Na rozprawie w dniu 6.02.2014r Sąd Rejonowy wydał zarządzenie o zmianie trybu postępowania procesowego na postępowanie nieprocesowe o zobowiązanie do opuszczenia mieszkania z powodu przemocy w rodzinie mimo, że z protokołu rozprawy ani pisma procesowego nie wynikało abyM. T.zmieniła swoje pierwotne żądanie. Z przepisuart.11 a ust 1 ustawy z dnia 29.07.2005rwynika, że to osoba dotknięta przemocą może żądać aby sąd nakazał winnemu przemocy członkowi rodziny opuszczenie mieszkania. To żądanie musi zostać jednak wyartykułowane przez osobę zainteresowaną. Sąd nie może zmieniać trybu postępowania bez takiego żądania tylko dlatego, że strona złożyła zawiadomienie do prokuratury o podjęcie dochodzenia w sprawie psychicznego i fizycznego znęcania. Należy w tym miejscu zauważyć, ze taka zmiana trybu postepowania i podstawy prawnej nakazania opuszczenia lokalu wcale nie musi być korzystna dla zainteresowanego. Orzeczenie eksmisji w procesie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21.06.2011r o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksy cywilnego ma charakter definitywny, natomiast opuszczenie lokalu na podstawieart. 11 a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodziniemoże być zmienione lub uchylone w razie zmiany okoliczności. Jest to więc działanie o charakterze tymczasowym, które ma być podjęte szybko aby nie doszło do nieodwracalnych skutków dla członków rodziny.
Reasumując Sąd Okręgowy stwierdza, że Sąd Rejonowy naruszył przepisart.201 kpc, ponieważ sprawa powinna toczyć się zgodnie z żądaniem w trybie procesowym. To uchybienie procesowe miało istotne znaczenie dla oceny zasadności rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy ustalił, żeW. T.dopuścił się przemocy w rodzinie zdefiniowanej wart.2 ust 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodziniew zasadzie wyłącznie na podstawie zeznańM. T.uznając je za całkowicie wiarygodne w przeciwieństwie do zeznańW. T.i to w sytuacji gdy wiedział już, że Prokuratura Rejonowa w Świdnicy odmówiła wszczęcia dochodzenia w sprawie psychicznego znęcania się gdyż czyn nie zawierał znamion czynu niedozwolonego. Wprawdzie do uznania, że doszło do przemocy w rodzinie na podstawie ustawy o zwalczaniu przemocy w rodzinie nie jest potrzebny wyrok sądu karnego skazujący członka rodziny za takie przestępstwo, ale oparcie rozstrzygnięcia w sprawie wyłącznie na dowodzie z zeznań zainteresowanej w sprawieM. T.jest niewystarczające. Trafny jest zatem zarzut apelacji naruszenia przez Sąd Rejonowyart.233 § 1 kpcprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Odwoływanie się przez Sąd Rejonowy do ustaleń i rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Świdnicy w sprawie rozwodowej stron, nie daje podstaw do nakazanie opuszczeniaW. T.mieszkania skoro Sąd Okręgowy nie uwzględnił w wyroku rozwodowym żądania jego eksmisji uznając, że nie było do tego podstaw.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy uznał, że zachodziły podstawy do uchylenia na podstawieart.386 § 4 kpczaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy rozpozna sprawę w procesie zgodnie z żądaniem powódki zawartym w pozwie, oceniając żądanie eksmisji w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21.06. 2011r o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianieKodeksu cywilnegow szczególności o przepis art.13 tej ustawy.