Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 430/14
Data wyroku: 2014-09-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Liszka
Słowa kluczowe: Świadczenia Emerytalno-Rentowe
Podstawa prawna: art. 136 ust 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach u rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 roku poz. 1440 ze zm.)

Sygn. akt IV U 430/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 września 2014 roku
Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:SSR del. Jacek Liszka
Protokolant:    st. sekr. sądowy Małgorzata Houda
po rozpoznaniu w dniu 3 września 2014 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaW. Z.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.
z dnia 24 lutego 2014 roku   nr(...)
w sprawieW. Z.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.
o wypłatę niezrealizowanego świadczenia
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującej sięW. Z.prawo do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym synuK. Z..
Sygn. akt IV U 430/14

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 3 września 2014 roku
Decyzją z dnia 24 lutego 2014 r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wŁ.odmówiłW. Z.wypłacenia niezrealizowanego świadczenia po zmarłym synu wnioskodawczyniK. Z.z uzasadnieniem, iż do wniosku nie przedłożyła ona środków dowodowych potwierdzających okoliczność, iż zmarły pozostawał na jej utrzymaniu.
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie wniosłaW. Z., wnioskując o zmianę decyzji ZUS podnosząc, iż jest ona krzywdząca. Na uzasadnienie wskazała, iż od dnia choroby, tj. od dnia 9.03.2013 r. syn był wyłącznie na jej utrzymaniu i nie pracował ze względu na stan zdrowia.
W odpowiedzi na odwołanieorgan rentowywnosił o jego oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, iż brak dowodu świadczącego, że zmarły syn odwołującej pozostawał na jej utrzymaniu.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
K. Z.zmarł w dniu(...)r., po kilkumiesięcznej chorobie spowodowanej upadkiem ze schodów i atakiem padaczki w dniu 10.03.2013 r. na skutek którego doznał urazu głowy i przebywał do dnia 5.04.2013 r. w szpitalu. Zmarły nie miał żony ani dzieci, w czasie choroby pozostawał na utrzymaniu matki –W. Z., mieszkał razem z rodzicami emerytami. Był osobą leżącą, przytomną jednak bez logicznego kontaktu i okresowo agresywną. Miał krwiaki na całym ciele i na mózgu, odleżyny, wymagał kompleksowej i całodobowej opieki. Nie przemieszczał się, musiał być karmiony, przebierany (ze zmianą pampersów włącznie), myty. Zajmowała się nim wówczas matka wykonując wszystkie te czynności z pomocą schorowanego ojca. Przez ostatni rok przed śmiercią nie pracował, nie miał wówczas żadnych dochodów, nie pobierał już zasiłku dla bezrobotnych, ani świadczeń z opieki społecznej. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 14.05.2013 r.W. Z.została ustanowiona kuratorem dla niepełnosprawnegoK. Z..
Dowód: - akta ZUS,
- dokumenty prywatne i urzędowe zalegające w aktach SR w Tarnowie o sygn. III RNs 251/13,
- dokumentacja lekarska – k. 18-22,
- zeznania odwołującej się – k. 23.
ZmarłyK. Z.spełniał wszystkie przesłanki do uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy, która za życia nie została mu jeszcze przyznana. Otóż na skutek wystąpienia z wnioskiem o rentę w dniu 12.06.2013 r. lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia 11.12.2013 r. uznał ubezpieczonego za trwale, całkowicie niezdolnego do pracy oraz niezdolnego do samodzielnej egzystencji od dnia 10.06.2013 r. W dziesięcioleciu przypadającym przed datą powstania niezdolności do pracy udowodnił wymagane 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Niezdolność do pracy powstała w ciągu 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia.
/okoliczności bezsporne/
Dowód: - akta ZUS,
W dniu 16.09.2013 roku ubezpieczona wystąpiła z wnioskiem do ZUS o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po zmarłym synu. Decyzją z dnia 24.02.2014r. ZUS Oddział wŁ.odmówiłW. Z.wypłacenia niezrealizowanego świadczenia po zmarłym synu z uzasadnieniem, iż do wniosku nie przedłożyła ona środków dowodowych potwierdzających okoliczność, iż zmarły pozostawał na jej utrzymaniu. Od tej decyzji ubezpieczona złożyła odwołanie.
Dowód: akta ZUS
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zalegające w aktach organu rentowego i aktach sądowych – w tym w aktach Sądu Rejonowego w Tarnowie o sygn. III RNs 251/13 oraz w oparciu o zeznania odwołującej się.
Dokumenty dające podstawę dla poczynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie Sąd uznał za autentyczne i wiarygodne. Poza tym treść i forma tych dokumentów nie budziły zastrzeżeń i wątpliwości uczestników postępowania, nie ujawniły się też takie okoliczności, które należałoby brać pod uwagę z urzędu, a które podważałyby wiarygodność tej kategorii dowodów i godziły w ich moc dowodową od strony materialnej czy formalnej. Dokumenty urzędowe stanowiły zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (art. 244 k.p.c.), a dokumenty prywatne, że osoba która je podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 kpc).
Wiarygodne w ocenie Sądu były także zeznania odwołującej się. Korespondowały one ze sobą wzajemnie i z materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. Depozycje te nie zawierały żadnych wewnętrznych sprzeczności, były jasne, logiczne, spójne i dały pełny obraz badanej rzeczywistości.
Sąd Okręgowy rozważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz.U. z 2013 roku poz. 1440 ze zm.) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Osoby wymienione wust. 1mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła (ust. 2 art. 136). Roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa wust. 1, wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania (ust. 3 art. 136).
Jak wynika zatem z ust. 1 tego przepisu w omawianym przypadku, aby odwołująca była uprawniona do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po synu muszą zachodzić łącznie dwie przesłanki. Otóż zmarły musiał być uprawnionym do uzyskania wnioskowanej renty z tytułu niezdolności do pracy, a ponadto musiał przed śmiercią pozostawać na jej utrzymaniu.
Zgodnie z art. 57 ust 1 przedmiotowej ustawy renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące przesłanki:
1)jest niezdolny do pracy;
2)ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;

3
niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust.1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit.b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit.a, pkt 10 lit.a, pkt 11-12, 13 lit.a, pkt 14 lit.a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-4, 5 lit.a, pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.

Niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (art. 12 ust. 1 powyższej ustawy).
Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (art.12 ust.2), zaś częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji ( art. 12 ust. 3).
W omawianym stanie faktycznym nie ma wątpliwości co do spełnienia przez zmarłegoK. Z.wszystkich przesłanek z art. 57 ust. 1 ustawy do uzyskania prawa do renty. Jak bowiem przyznał ZUS Lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia 11.12.2013 r. uznał ubezpieczonego za trwale, całkowicie niezdolnego do pracy oraz niezdolnego do samodzielnej egzystencji od dnia 10.06.2013 r. W dziesięcioleciu przypadającym przed datą powstania niezdolności do pracy zmarły udowodnił wymagane 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych, a niezdolność do pracy powstała w ciągu 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia. Sporną natomiast była druga przesłanka z art. 136 ust. 1 ustawy w postaci pozostawania przed śmierciąK. Z.na utrzymaniu w tym przypadku matki -W. Z..
Odwołująca znajduje się w kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o wypłatę niezrealizowanego świadczenia, skoro zmarły przed śmiercią pozostawał na jej utrzymaniu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 17.09.2013r., III AUa 160/13). Według ugruntowanego stanowiska judykatury za osoby pozostające na utrzymaniu innych członków rodziny w rozumieniuart. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychuważa się osoby, które bądź to nie posiadają żadnych własnych świadczeń emerytalno-rentowych (gdyż dopiero wystąpiły z wnioskiem o nie), bądź też pobierają wprawdzie takie świadczenia, ale w najniższej wysokości przewidzianej ustawą, a koszt zaspokajania ich usprawiedliwionych potrzeb jest znacznie wyższy (patrz wyroki Sądów Apelacyjnych: w Katowicach z dnia 19.01.2005 r., III AUa 2766/03, we Wrocławiu z dnia 11.07.2012 r., III AUa 516/12, w Krakowie z dnia 24.04.2013 r., III AUa 1439/12).
W omawianym stanie faktycznym nie może być wątpliwości, iż zmarły syn ubezpieczonej co najmniej od momentu tragicznego w skutkach upadku w marcu 2013r. do chwili śmierci, która nastąpiła w dniu 1.09.2013 r. pozostawał na jej utrzymaniu. Nie uzyskiwał wówczas żadnego dochodu, nie pozostawał w stosunku pracy, ani nie pobierał żadnego innego świadczenia w postaci choćby zasiłku z pomocy społecznej. Koszty natomiast jego utrzymania były z pewnością znaczne dla jego matki, gdyż poza normalnymi wydatkami, wymagał nakładów specjalnych w postaci odpowiednich leków, środków opatrunkowych, pampersów itp. Zatem pozostawał w zupełnej zależności tak materialnej, jak i egzystencjonalnej (wymagał całodobowej i kompleksowej opieki matki).
Z uwagi na powyższe, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS poprzez przyznanie odwołującej się prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym synu biorąc za podstawę powołane wyżej przepisyustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorazart. 47714§2 k.p.c.
SSR ( del.) Jacek Liszka